Egindakoaz eta egitekoaz hausnarrean

Soziolinguistika Klusterra gogoeta egiten ari da Topagunea eta Urtxintxarekin elkarlanean, gazteen artean euskararen erabilera sustatzeko egin beharrekoaz. Orain arte egindakoak bildu dituzte eta hemendik aurrera egin daitekeenaz ari dira hausnarrean.

Gazteen esparrua berebizikoa dugu hizkuntzaren berreskurapen prozesuan; etorkizuneko belaunaldia da gazteena eta gazte garaian errotzen dira hizkuntza erabilera ohitura sendoenak. Hori horrela izanik, zer egin izan da gazteen hizkuntza erabileran eragiteko? Zer egin behar da?

Galdera horiek zeuden 2006. urte bukaeran Soziolinguistika Klusterrak Topagunea eta Urtxintxarekin elkarlanean martxan jarri zuen Gazteen hizkuntza erabilera; perspektiba eta prospektiba proiektuaren abiapuntuan. “Orain arte egin dena ezagutu eta aztertu behar dugu, aurrera begira egin beharrekoaz hitz egiteko”.

Horretarako bi tresna eraiki dira. Batetik, orain arte Euskal Herrian esparru honetan egin diren egitasmoen datu basea. Bestetik, aurrera begira egin daitekeen bidea jorratzeko ideiak eta proposamenak. Perspektiba eta prospektiba.

Iaz, gazteen hizkuntza erabileraren inguruan garatu izan diren ikerketen eta esperientzien inguruko informazioa bildu genuen. 300dik gora norbanako eta eragilerengana jo genuen informazio horren bila. Bilketa lan horretatik 100 jarduera desberdinen inguruko informazioa bildu dugu eta datu base honetan jaso: www.soziolinguistika.org/bilgunea.

Informazioa biltzea zen proiektuaren helburu bat, gaiarekiko perspektiba osatua izateko. Eta baita bigarren helburua betetzeko oinarria izateko ere; prospektiba edo aurrera begirako ondorioak ateratzea izan da bigarren helburu hori. Bilketa horretatik abiatuz, aditu talde batekin, perspektibari eta prospektibari buruzko hainbat ideia osatu ziren. Bi lantaldetan banatuta –esperientziak eta ikerketak–, hainbat esparrutako adituek proposatu zituzten ideia horiek.

Eta hortik ateratakoa borobiltzeko, Soziolinguistika Klusterrak 2008ko otsailean antolatutako Geroa bermatzeko, oraina ezagutu jardunaldietan Gazteen hizkuntza erabileraren perspektiba eta prospektiba proiektuari buruzko tailerra egin zen eta bertan hainbat ideia atera ziren. Hona hemen bildutakoak:

Gazteez ari bagara, gazteekin izan behar du. Osatzen diren egitasmoek gazteak dituzte oinarrian; horiek diseinatzerakoan gazteak –beren iritzia, interesak, egoera…– kontuan hartu behar dira.

Antolatzen diren egitasmoek gozamenean oinarritutako jarduerak izan behar dute, baina tresna bezala erabiltzeko prestatuak.

Oinarri teoriko eta metodologikoen beharra dago, batez ere egiten denari etekina ateratzeko.

Zaila izan arren, adierazle sistema bat eraiki behar da.

Baina naturaltasuna ere behar dugu: ez antolatuegia, ez ikertuegia...

Esperientzien eta ikerketen uztarketa bilatu behar da.

Sormena erabat beharrezkoa da.

Goxotasuna behar dugu elkarlanean.

Taldea-koadrila-tribua da eragiteko oinarria. Liderren bidez eragin al daiteke?

Gidaritza taldea behar da: baina nork eta nola sortu?

Gazte hizkera sustatu behar da, baina, gazte hizkera estandar bat?

Hizkuntzarekiko mezuak landu behar dira, publizistek ekarpen ona egin dezakete, baina laguntza moduan.

Ideia horiek lan-lerro batzuetara bideratzeko, ebete hizkuntza-zerbitzuen dinamizatzailea den Iñaki Eizmendiri eskatu zitzaion. Eizmendik, lan-lerro horiek “xirimiri efektua” izenpean azaldu zituen:

“Hau izan daiteke norabide bat: gazteek euskara gero eta gehiago erabiltzeko jokabide aktiboak hartzea. Hau da, beraien eguneroko bizitzan eta harremanetan euskara gero eta gehiago eta gero eta gehiagorekin erabiltzea.

Horri begira, xirimiriaren ideia aproposa izan daiteke: euskara, euskarari buruzko mezuak, erreferenteak... hainbat bidetatik eta hainbat modutara iristaraztea gazteei. Horri begira interbentzio batzuk koadrilara zuzendu beharko dira, beste batzuk eskola orduz kanpoko jardueretara –aisia, kirola, musika, antzerkia...–, komunikabideetara...”.

Horrela, Eizmendik bost bide hauek proposatu zituen:

Euskaldunon komunitatea eta mezuak

Gazteek euskararekiko jokabide aktiboak izatea nahi badugu, euskaldun kontzientziatuok ere hori egin beharko genuke, hau da, euskara gero eta gehiago erabiltzeko jokabidea hartu. Onartu beharko genuke ez garela euskaldun erabat koherenteak –gehienok behintzat–, hau da, ez dugula euskaraz egiten euskaraz izan daitezkeen harreman guztietan edo harreman horiek euskaraz izan daitezkeen edo ez ez dakigun egoera guztietan. Hori onartzetik hasita, bakoitzak bere erritmora gero eta euskara gehiago erabiltzeko jokabidea hartu beharko luke.

Interbentzioak

Gazteen euskararen erabileran eragiteko interbentzio jarduerak lagungarriak eta beharrezkoak dira. Interbentzio horiek ezaugarri hauek beharko dituzte:

Euskararen gaia aipatzen duten interbentzioak eskaini daitezke edo xirimiri moduan, euskararen gaia landuko dela esplizitatu gabe.

Eraginkorrak izan behar dute, zer eta nola egin argi izanez; metodologia, adierazleak, neurgailuak… beharrezko dira.

Zer eta nola egin planifikatzerakoan, gazteen parte-hartzea nola bideratu ere landu beharko da eta, ahal bada, une horretan bertan inplikatzea da egokiena.

Gazteekin ari garela ahaztu gabe, interbentzioek gozamena eta naturaltasuna oinarrizko osagai izan behar dute.

Tresnak eskaintzea

Euskara gero eta gehiago erabiltzeko eta euskararekiko jokabide aktiboak izateko tresnak eskaini eta helarazi behar zaizkie gazteei. Ezaugarri ezberdinetako tresnak izango dira eta, besteak beste, hiru hauek garatzea egokia izan daiteke: gazte hizkera, ahozkotasuna eta euskara eta gaztelania edo frantsesa “gatazkan” jartzen direnean nola jokatu jakitea.

Elkarlana eta goxotasuna

Aurreko hiru puntuetan aipatutako bidean, erakundeen arteko elkarlana beharrezkoa da. Jardunaldietan aipatu zen moduan, elkarlan horrek goxotasuna behar du: inplikatuta dauden erakundeen arteko konfiantza, norabide berean aritzea, malgutasuna...

Sormena arlo guztietan

Benetan eraginkorrak izateko sormena erabili beharko da: mezuak lantzeko eta hedatzeko, jarduera eraginkorrak eta gazteekin batera egindakoak izateko, gazteentzako tresnak garatzeko eta helarazteko… Sormena erabili ahal izateko, norabidea argi edukitzea da garrantzitsua eta ikuspegi positiboarekin lan egitea.

Hauek dira, beraz, orain arte egindako lanaren emaitzak. Egitasmo honen eduki guztiak Soziolinguistika Klusterraren webguneko txostenean daude ikusgai: www.soziolinguistika.org/jardunaldi/GazteerabilerarenOndorioak.pdf

Egindako lana hainbat erakunde eta pertsonen kolaborazioari esker izan da posible: udal teknikariak, aritu eta adituak, irakasleak, hezitzaileak... Lerro hauetatik, guztiei eskerrak eman nahi dizkiegu.

Baina hau guztia lehen urratsa besterik ez da. Lehen egitasmoa burutu badugu ere, lanean segitu nahi dugu. Horretarako, arloko erakundeekin elkarlanean jarraituz, eta hemen azaldutako proiektuan nabaritutako hutsune bat betetzeko asmoz, ikerketa teorikoa abiatu dugu: Gazteen erabileran eragiten duten faktoreen azterketa. Emango dugu horko emaitzen berri.


Basoan txirrindularientzako tranpak jarri dituztela salatu du Sapubike taldeak

Ekainaren 28rako mendi bizikleta proba antolatzen dabil Sapubike elkartea, eta hasi dira lasterketarako zirkuitua prestatzen. Prestaketa horietan, baina, bidean txirrindulariei traba egiteko “apropos” jarritako harriak eta enborrak topatu dituztela azaldu dute, eta ez dela lehenengo aldia: Sapubike martxa antolatu duten lau urteotan urtero gertatu zaizkie horrelakoak.

Mendi bideetan jarritako trabak "oso arriskutsuak" direla ohartarazi dute Sapubike taldekoek, eta iaz izandako tranpa bat aipatu dute bereziki: pinu biren artean alanbre bat jarri zuten metro bateko alturan, eta horren eraginez, txirrindulari batek istripua izan zuen; "zorionez, ez zen larri zauritu, bizikletak kalte handiak izan zituen arren". Iazkoan, gaia hartzen zebilen seriotasuna ikusita, Sapubike taldekoek salaketa jarri zuten Ertzaintzan.

Aurten ere arazo bera izaten dabiltzala azaldu dute. Ekainaren amaierarako mendi bizikleta proba prestatzen hasi direnean ikusi dituzte lehen trabak. Harriak, makilak eta enborrak bidetik kendu, eta handik egun batzutara berriro leku antzerakoetan eta gehiagotan jarri dituztela kritikatu dute. Bidexketatik ibiltzen den edonorentzako arriskutsua dela adierazi dute, eta "benetan istripu larri bat jazo aurretik prentsara jotzea pentsatu dugu, denon artean horrelako delitu-jarduerak ea gera ditzakegun".


La Otra Mirada elkarteak gabonetako merkatu solidarioa egingo du domekan, Durangon

Senegaleko herri batean amatasun gune bat amaitzeko falta zazkien 6.000 euroak batzea da helburua.

Gabonetako azoka domekan, 11:00etatik 13:30era egingo dute, Durangoko Anboto gimnasioan.

Amatasun guneaz gainera, La Otra Miradako kideek beste hainbat proiektu eraman dituzte aurrera Senegalen. Beste hainbat egitasmoren artean, orain urte bi eskola batera ura eramateko kanalizazioa egin zuten.


Lekeitioko udaleku ezberdinetako haurrak altxorraren bila joango dira elkarrekin

Lekeition uztailean zehar burutzen diren udaleku ezberdinetako haurrak elkarrekintzan eta elkar ezagutzeko helburuagaz, ekimen bateratuak antolatzen ari dira Lekeitio Futbol taldea, Lekekitioko ikastola eta Lekeitioko Aisialdi Taldea. Horrela, joan zen asteko barikuan Talaiara igo ziren 6-11 urte bitarteko 94 haurrekin eta 9 begiralerekin.

Hurrengo ekintza bateratua, berriz, uztailaren 28an izango da: Altxorraren bila.

Aisialdi ekintza bateratua egitearen ideia aurreko urtean eraman zuten aurrera lehenengoz, altxorraren bilarekin. Aurten, aldiz, Talaiarako irteera ere elkarrekin antolatzea izan da berrikuntza.

Lekeitioko Aisialdi talde ezberdinetako ume eta nagusiak Talaian. Argazkia: Lekeitioko Aisialdi Taldea


Lezoko kantu jira, txoko guztietara

Lezoko kantu jirako kideak, Aiton Bordaren atarian

Lezoko kantu jirak saio berria egingo du bihar (larunbata), 12:00etan hasita Aiton Bordatik. Herriko kale nagusienetatik euskal kantuak zabaltzen ibili eta gero, Gurutze Santuaren plazan bukatuko dute jarduera. Nahi duen orok parte har dezake, irekia da.

Abestuko dituzten kantuak, honakoak: Oi Pello Pello, Maitasuna, Aldapeko, Zibilak esan naute, Boneta eta txapela, Guretzat, Ituringo arotza, Habanera eta Loretxoa.

Abestiak toki publikotan har ditzakete ez dituztenek, hala nola Aizpea tabernan, Aiton Bordan edo musika eskolan.


Atentatu andana egin dute Iraken, eta hildako ugari eragin

Berrogeitik gora dira hildakoak eta 190 inguru zaurituak. Dozena bat eraso gertatu dira, hainbat Bagdad hiriburuan.

Atentatu andanak odoltsua bihurtu du gaurko eguna Iraken: dozena bat eraso egin dituzte, eta gutxienez, 46 dira hildakoak eta 190 inguru zaurituak.

Atentaturik handiena Bagdad hiriburuan bertan gertatu da, ekintzaile suizida batek lehergailuz betetako autoarekin Al Cairo auzoko polizia etxea jo, eta 15 lagun hil eta 58 zauritu baitira. Gainera, kalte material handiak eragin ditu leherketak. Eraso horrez gain, beste lau atentatu izan dira gaur goizean zehar Bagdaden, eta lau lagun hil eta hainbat zaruitu dira eraso horietan.

Baina Irak osoan gertatu dira atentatuak. Wasit probintziako hiriburuan, Kuten, bonba-autoa zartarazi du polizia etxearen ondoan, eta 15 dira hildakoaketa 60 bat zaurituak. Karbala hirian ere bonba-autoa zartarazi du ekintzaile suizida batek, eta han sei lagun hil dira. Bakuba inguruan ere atentatu bat baino gehiago izan da. Guztira, 46 lagunen heriotzaren berri eman dute Irakeko agintariek, eta 190 zaurituren kopurua.


Kalean abandonatutako ibilgailu guztiak erretiratuko ditu Erandioko Udaltzaingoak

Erandioko kaleetan bertan behera lagatako 45 bat auto atzeman ditu Udaltzaingoak. Auto horiek aparkatzeko lekua kentzen diete beste ibilgailu batzuei eta, gainera, "ekintza bandalikoak" pairatzen dituzte, udal arduradunen hitzetan. Hortaz, abandonatutako autorik aurkitu ezkero, kaletik kentzeko agindua emango diote jabeari udaltzainek. Ezarritako epea igaro ostean, ibilgailuak kalean jarraitzen badu, Udalak berak kenduko du eta udal gordailura eraman. Orduan, hamabost eguneko epea izango du autoa eskuratzeko jabeak. Denbora hori igaro ostean, egin beharreko administrazio izapideak egiteari ekingo dio Udalak, autoak birziklatzeko enpresa batera eramateko asmoz.


Dantzari gazteek kalera atera dute dantza

Dantzaren Nazioarteko egunaren harira, urtean egiten duten lana kalera atera zuten asteburuan, Lekeitio eta Markina-Xemeingo dantzariek. Talan egin zuten erakustaldia lekeitiarrek domekan, eta Arkupea izan zen erakustoki Markina-Xemeinen zapatuan. Zerutxu dantza taldeko txikiek, balleteko talde guztiek eta Dantza Modernoko taldeek egin zuten dantza Markina-Xemeinen. Itsasoari begira egin zuten dantza Lekeitioko dantzariek, Talako hesia izan zuten dantzan egiteko barra. Dantzarte Elkarteak antolatuta, zapatuan ospatuko dute Dantzaren Nazioarteko Eguna Ondarroan. XII. Ondarroako Barra eta Dantza Kalean ekitaldiak egongo dira Plaiko Zubi ondoan eta Itsasaurre plazan. 12:30ean hasiko da Barra Txikia; 13:00etan Barra Handia eta 13:45etik aurrera ikusi ahalko da Dantza Kalean Itsasaurren.


Bildurekin ez, mesedez

PSNren zuzendaritza batzordeak proposatu du «Bildurekin salbu» parlamentuko gainerako taldeekin elkarrizketak hasteaBarcinak dimisioa aurkeztu ezean, bozetara deitzeko mekanismoez hitz egin nahi du

Bildu eta zentsura mozioa uneotan PSOEren bi tabu nagusiak dira. Ferrazeko eta Sarasateko zuzendaritzek euren nahiak eta interesak ezkontzeko formula topatu zuten atzo. PSNren zuzendaritza batzordea bildu zen atzo goizean, eta herenegun ikerketa batzordeak egindako ondorio guztiak bere egin zituen. Yolanda Barcina gobernuburuak dimisioa aurkeztu ezean herritarrei hitza itzultzeko mekanismoak hitzartuko dituela jakinarazi zuen. Horretarako, PSNk elkarrizketak abiatuko ditu Nafarroako Parlamentuko talde guztiekin, «Bildurekin salbu». Nahiz eta edozein zentsura mozio aurrera ateratzeko Bilduren zazpi botoak (gehi Aralar-NaBairen seiak) ezinbestekoak izan, Bildurekin ez dutela ezer jakin nahi irudikatu nahi izan dute PSOEk zein PSNk.

Bilera ostean kaleratutako prentsa oharrean ez dute zentsura mozioa hitza aipatzen, nahiz eta herritarrei hitza itzultzeko mekanismo oro zentsura mozio batetik pasatzen den egun. Zuzendaritzaren bilera 10:00etan hasi eta 13:30 aldera amaitu zen. Erabakiak aho batez hartu ziren.

Esporrinen «gaizki ulertua»

Irteeran, Maite Esporrin zuzendaritzako kideak baino ez zuen hitz egin, eta hark bai aipatu zuela zentsura mozioa hizpide izan zutela. Handik ordu batzuetara, PSNko Antolamendu idazkari Santos Cerdanek ohar bidez irmo ukatu zuen zentsura mozioaren gaia jorratu zela bileran. Cerdanek zehaztu zuen Esporrinen hitzak «gaizki ulertuak» izan zirela eta adierazpenak «funtsik gabeak» zirela. Azpimarratu zuen ohar ofizialera mugatzen dela zuzendaritzak jorratutako bilera.

Batzarra amaitu eta ia ordubetera kaleratu zuten prentsa oharra PSNk. «Horrenbestez, PSN-PSOEk exijitzen dio Yolanda Barcina Nafarroako Gobernuko presidenteari erantzukizunez bere azken ekintza egin eta hauteskundeetara berehala deitu dezala, maiatzaren 25ean Europako Legebiltzarreko bozekin bat egin dezaten». Hori egin ezean, elkarrizketak abiatuko dituzte; parlamentuko talde eta negoziazioen helburua izango da hauteskundeetara deitzeko beharrezko mekanismoak «aztertzea eta gauzatzea». Elkarrizketatik salbu utziko dute Bildu. Proposamen hori ostegunean bilduko den Lurralde Batzordeari helaraziko diote.

PSNko zuzendaritza batzordeak egungo egoeraren interpretazio politikoa egin du. Haren ikuspuntutik, azken bi asteetako ikerketa batzordeak ondorioztatu du «praktika ustelak» izan direla fabore tratu zein esku hartze saioen bitartez. UPNren gobernuak interes orokorrak eta pribatuak «nahasi» dituela ere deritzo. «Kezka handiz ikusten dugu Nafarroako Gobernuaren desgobernua; gizartearen zein parlamentuaren aurka ari da».

PSNko zuzendaritzaren arabera, «pentsaezina» da horrela beste hamabost hilabete jarraitzea. «Ez du balio konplot eta konspirazioz baliatzea egungo egoera ezkutatzeko». Sozialistek, beharrezkotzat jotzen dute nafarrei hitza ematea, baina, era berean, ez dute itunik egin nahi Bildurekin. «Ez dugu halakorik nahi, eta ez dugu egingo. Are gutxiago koalizio gobernu bat osatzeko», zehaztu dute.

PSOEren oniritzia

Oscar Lopez PSOEko Antolamendu idazkariak babestu egin du PSNko zuzendaritzaren erabakia. «Barcinak dimisioa aurkeztu beharra dauka, ustelkeria kasu argia dutelako gobernu barruan, eta hortik aurrera sozialistek esan dute bilera saila hasiko dutela alderdi guztiekin, Bildurekin izan ezik», aipatu du Lopezek, Erroman. «Hori da sozialistok babesten duguna».

Barcinari eta PPri egotzi die «ustelkeria babesten» ari direla.


Suprefeta ikertzen ari da ea olatuek etxegabe bat itsasora bultzatu duten Miarritzen

Hamar metrorainoko olatuak neurtu dituzte Donostian. Olatuengatik alerta laranja eman dute gaurko.

Lapurdi, Gipuzkoa eta Bizkaiko kostan olatu zakarrak eta haize ufada handiak izan ziren atzo iluntzean, eta, ondorioz, hainbat kalte material izan ziren. Besteak beste, Bermeon eta Elantxoben (Bizkaia) eta Donostian itsasoko ura kostaldetik gertuko eraikinetara sartu eta hainbat etxabek urez gainezka egin zuten. Donostian, Aldamar kaleko jatetxe batean, beirate guztia apurtu eta etxabeak ureztatu zituen olatu handien urak. Kalea itxi egin zuten. Baita Leizaola paseoa eta tenis klubaren ingurua ere.

Elantxoben, arraun taldearen eraikinean barrena sartu zen ura, eta hainbat ontzi eta traineru itsasora eraman zituen, arrastaka. Bermeon, hainbat etxabetan sartu zen ura, eta portuan lotuta zeuden zenbait itsasontzi amarretatik askatu eta itsasora eraman zituen, arrastaka.

Lapurdin ere egin ditu kalteak denboraleak. Lekuko batek ohartarazi duenez, aterperik ez zuen lagun bat eraman dute olatuek Miarritzen. Suprefetura ikertzen ari da hori horrela izan ote den. Horrez gain, kalte materialak ere izan dira, eta, esaterako, Miarritzeko kasinoan sartu da ura bart. Kalte gehiago izan ez dadin, hiru metro inguruko muino bat osatu dute hondarraz Miarritzeko kostaldean.

Eusko Jaurlaritzaren larrialdi zerbitzuak eta meteorologia zerbitzuak alerta laranjaren plana zuten indarrean, olatuengatik. 3,5 metroko olatuak zeuden atzoko iragarrita, eta gauean 4,5 eta 5 metrora arte handitzeko arriskua zegoen iragarrita. Alertak indarrean segitzen du gaur eguerdira arte. Gaur 12:00ak arte olatu handiak espero ziren, baina arratsalderako itsasoa baretzea espero dute, olatuek behera egitea eta haize ufadak ere baretzea. Gauerako olatuak 3,5 metrokoak izango direla iragarri du Euskalmetek.

Haize ufadek itsasaldean bakarrik ez, Loiuko aireportuan ere eragin zituzten zailtasunak. Loiuko aireportuan (Bizkaia), hamabi hegaldi bertan behera utzi behar izan zituzten atzo, haizete gogorren eraginez. Beste bost hegaldik ere bidea aldatu behar izan zuten; Paristik, Palmatik, Sevillatik eta Munichetik zetozen hegaldi horiek. Bidea aldatu zuten hegaldiak lurreratu ziren Iruñeko aireportuan edo Miarritzekoan, eta denak onik atera ziren.

Gaur, ahulago

Hegoaldetik joko du haizeak gaur ere, baina atzo baino ahulago. Alerta laranja eman dute olatuengatik, eta espero da egoera eguerditik aurrera baretzea.


Udal bideen inbentarioa eta Felix Ugarte elkarteari lokala ematea onartu ziren atzo

PLENOA izan zen atzo eguerdian, Udaletxean. Besteak beste, onartu zen Udal bideen inbentarioa, bertan zehazten da zein bide den publikoa eta zein pribatua. Alegazioen inguruko erabakiak ere onartu ziren. Udalak Etxeberri 9garren zenbakian duen lokala Felix Ugarte espeleologia elkarteari ematea ere onartu zen.

Ikastaroetako prezioak eta igerileku irekiak

Hernani Musika Eskola, Kantuz Musika Eskola, kultura arloko eta Udal Euskaltegiko ikastaroetako prezioei, bataz beste, KPIa igotzea onartu zen. Igerileku irekien prezioak prezio publiko izatetik tasa izatera pasako direla ere onartu zen. Aldaketa teknikoa izan arren bozketan PP eta PSE-EEko 5 zinegotziak abstenitu egin ziren. PSE-EEko bozeramaileak aipatu zuen, ez dutela oso garbi ikusten ur parkearen gaia nola dagoen, ´oraindik ez baitzaio kiroldegiari eman`. Jose Antonio Cuesta, Obra Publikoetako zinegotziak Kronikari azaldutakoaren arabera, obra gutxi batzuk falta dira ur parkea erabat bukatzeko. Putzuak saihesteko drenatze sistema, ezinduentzako komuna moldatzea eta beste hainbat detaile errematatzea besterik ez da falta. Kafetegia eta taberna ere falta dira egiteko, baina obra hori lehiaketa berri baten bidez beste enpresa bati emango diote, aurrerago. Cuestak aipatu du maiatza aldera irekiko dela ur parkea seguruenera, baina Kirol Patronatuarena dela erabakia.

Onartutako beste puntuak

Villa Politenako etxeetarako sarrera egiteko erabili diren Oriamendi kooperatibako lurrak behin betiko Udalaren jabetzakoak izatea ere onartu zen, nahiz eta PP eta PSOEko zinegotziak abstenitu. Udalaren eta Diputazioaren akordio bat ere onartu zen, Diputazioaren jabetzakoak diren errotondak eta berdeguneak txukuntzeko.


Xanti Utergak eta Ionek irabazi dute erremonteko binakako txapelketa

Profesionaletako lehen txapela da Doneztebeko aurrelariarentzat

Xanti Uterga doneztebarrak eta Ionek irabazi zuten binakako erremonte txapelketa ofiziala, Urtezahar eguneko finalean Galarretan Urriza eta Endikari 31-40 irabazi ondotik. Gisa honetara, Doneztebeko aurrelariak istripu larria gainditu eta txapelketa honetan zurmioko bihurdura izan ondotik, profesionaletako lehen txapela lortu du. Finaleko pilotaririk onena ere Uterga izendatu zuten.

Xanti Uterga doneztebarrak eta Ionek irabazi zuten binakako erremonte txapelketa ofiziala, Urtezahar eguneko finalean Galarretan Urriza eta Endikari 31-40 irabazi ondotik. Gisa honetara, Doneztebeko aurrelariak istripu larria gainditu eta txapelketa honetan zurmioko bihurdura izan ondotik, profesionaletako lehen txapela lortu du. Finaleko pilotaririk onena ere Uterga izendatu zuten.

Halere, Urriza tartean izanik, gorriak atera ziren faborito, baina 1-0koan bakarrik izan ziren aitzinetik. 1-11ko partzialarekin ihes egin zuten urdinek eta alde horri eutsi zioten ondotik, nahiz eta 7-11koan edo 18-23koan hurbiltzea lortu zuten gorriek. Baina partidaren bigarren erdian bikaini ibili zen Uterga eta berriz ere aldea lortu zuten urdinek. Doneztebeko aurrelariak 19 tanto egin zituen eta huts bakarra. Endika saldiastarra urduri hasi zen, baina gero ongi moldatu zen gibeleko koadroetan, nahiz eta markagailuari buelta emateko berandu izan ordurako.

Profesionaletan hamabi urte eman ondotik eta azken urtean lan istripu larri baten ondorioz kantxetatik kanpo egon eta gero, lehen txapela lortu du Xanti Utergak. «Espero dut azkena ez izatea» zioen Doneztebeko aurrelariak finala akituta.


Krisia hauteman

Krisi honek utzitako ikasbide nagusia alferrikakoa izango zaigu, egia dela jakin arren ez gaudelako betetzeko prest: gehiegizko populazioa eta neurriz kanpoko kontsumoa mugatu beharko genituzke.

Aste honetan 10 urte bete dira Bigarren Mundu Gerraz geroztik bizi izan dugun krisi ekonomiko larriena hasi zela. Europar Batasunak eta beste zenbait erakundek amaitutzat jo dute krisialdia eta adierazi dute Batasuna indartuta irten dela garai zail hauetatik. Krisi hitzak esanahi bat baino gehiago du, normalean egoera zaila adierazten digu, baina berez aldaketa garaia da. Eta gure inguruan aldaketa sakonak izan dira alor guztietan.

Estatistika arauek diote bi pertsona dauden lekuan oilasko bat jaten badute, erdi bana eginda jan dutela, bietako batek osoa jan badu ere. Askorentzako latzak izan diren urte hauetan jende asko lanik gabe geratu da, beste askoren lan baldintzak nabarmen okertu dira eta gehienok pobretu egin gara. Aspaldi lanean ari direnak eta hasiberrien arteko aldea izugarri zabaldu da, eta batez ere, guztiok ohartu gara gure ezintasunaz eta ahuldadeaz. Oinarri sendoak ei zeuzkaten egiturek dar-dar egin dute, hauskorrak direla erakutsi digute.

Leku askotan ez dira ohartu garai berezietan ginetik, okerrago egotea ezinezkoa zaielako. Krisiaren ondoren gure herrialdeek erakusten dituzten datuak ikusita, aberastasunaz, gizarte babesaz edo oinarrizko zerbitzuez, munduko biztanleen 10tik 9k esango luke hona etorri eta hemen bizi nahi duela. Krisiak astinduta gure eskualde batzuentzat pobrezia eta oinazea izan dena ,beste leku batzuen aberastasuna eta zoriona bilakatu da.

Krisi honek utzitako ikasbide nagusia, hala ere, alferrikakoa izango zaigu, egia dela jakin arren ez gaudelako betetzeko prest. Gure arazo larri guztiek bi eragile nagusi dituzte, gehiegizko populazioa eta neurriz kanpoko kontsumoa. Hazkundea mugatu eta gure beharrak asetzeko erak murrizten ez baditugu urte gutxi barru irteerarik gabeko bidean aurki gaitezke. Baina ez dugu ezer egingo, arazoaren larritasunaz ez garelako jabetzen, baina batez ere, gure sistema ekonomikoa ekoizpen gero eta handiagoan oinarrituta dagoelako, eta ez dugulako baliabiderik norabidea aldatzeko, krisi honek erakutsi arren garamatzan ibilgailua zuzenean amildegira dioala.


Alerta laranja ezarri dute, kostaldeko arriskuagatik

Segurtasun sailak alerta laranja ezarri du gaurko, itsasaldeko arriskuagatik. Aurreikusi dute 16:00etatik 20:00etara izango dela arrisku gehieneko aldia eta olatuak 4,5 metrotara hel daitezkeela, 19 segunduko tartearekin. 17:40ean izango da itsasgora eta, marea biziak tarteko, kostaldean tentuz ibiltzeko eskatu dute. Ohiko protokoloa jarriko dute abian, eta ohartarazi dute mugatutako guneetan ez sartzeko.


Pentsio publiko eta duinak defendatzeko aukera onena greba orokorra dela esan dute pentsiodunek

Pentsio publiko eta duinen defentsan kalera atera dira, beste behin, Busturialdeko pentsiodunak. Oraingoan ez dute elkarretaratzea egin, manifestazioan batu dira urtarrilaren 30erako greba orokorrera dei egiteko. Euren arrazoiak azaldu eta eskuorriak ere banatu dituzte Merkatu plazan.

“Gure inguruko herritar eta lagunei gure grebaren arrazoiak azaldu dizkiegu herriz herri, eta inguruko bizilagunen erantzuna ona izan da”, adierazi dute pentsiodunek. Hala, hurrengo hamar egunetan bide bera egiten jarraituko dutela adierazi dute: “Ezin dugu horrela jarraitu, gure pentsioak defendatu eta prekarietateagaz bukatu behar dugu”.

Duela bi urte hasi ziren mobilizatzen pentsiodunak, eta gobernuan dagoena dagoela ere, pentsioak defendatzen jarraitzeko asmoa dute: “Hamaika arrazoi asko daude greba egiteko”. Espainiako Gobernuak pentsioei buruz idatzi, sinatu eta publiko egindako programa ituna gogoratu dute, baina ez dela nahikoa deritze: “Pentsioen urteko igoera KPI errealaren araberakoa izango dela dio itunak, eta horrek 2013an PPk ezarritako iraunkortasun faktoreagaz bukatzea dakar; erreforma horrek pentsioen igoera %0,25era mugatzen zuen. 1.200 euroko LGSera pixkanaka iristeko konpromisoa ere hartu dute, eta ustez lau urteko legegintzaldiko denbora guztian burutuko omen dute”. Itunak, gainera, 2012ko lan erreformaren neurri murriztatzaileak berrikustea aurreikusi duela ere azaldu dute. Hala ere, pentsio baxuenen igoerari buruz ez dela ezer aipatu edo zehazten adierazi dute.

Euskal Autonomia Erkidegoari erreparatuz, 2020rako aurrekontuetan ere ez dela jasotzen gutxieneko pentsioak 1.080 eurokoak izatea salatu dute; igoera %4ra mugatu dute. Egoera horren aurrean, Arabako, Bizkaiko, Gipuzkoako eta Nafarroako Pentsiodunen Mugimenduak aldarrikapen “bidezkoak, arrazoizkoak eta gauzagarriak” eskatzen jarraitzen duela adierazi dute, eta Busturialdeko pentsiodunek bat egin dute horiekin. “Elkarretaratze eta mobilizazio etengabeen ondoren, egiten jarraitzea baino ez da geratzen. 0,25a birrindu egin genuen, eta oraingoan ere, gure eskubideen alde, greba orokorra defendatuko dugu”.

Argazki erraldoia. Greba orokorra “arrakastatsua” izatea gura dute: “Guztiok bat eginda, mobilizazio hori arrakastatsua izatea lortuko dugu, estatuko beste herri batzuentzat erreferentzia izateko. Gure eskaerak adi entzun ditzaten bilatuko dugu, gero, behar bezala erantzun diezaguten”.

Hala, Gernika-Lumon eta Ondarroan grebagaz bat egiteko deialdiak egingo dituzte egunotan. Eguaztenean 18:30ean prentsaurreko “masiboa” egingo dute Auzokoa aurreko eskaileretan. Ondarroan, berriz, greba batzordeak deituta, greba deialdia egiteko argazki erraldoia aterako dute eguenean, 18:00etan, Alde Zaharrean.


Boligrafo gorriei erronka jotzeko unea

Hemezortzi urteen muga data desiratua izaten da ia beti, heldu izatearen askatasun perfektu horrekin ametsetan. Adinez nagusi izatearekin batera, ordea, bizitzaren ziklo bat amaitzen da, berri bati ekiteko; selektibitatea batetik besterako zubi ala koska ote da?

Etorkizuneko giltza da batzuentzat. Bizitzak berarekin dakarren pauso berria. Datozen urteetan aukerak murriztuko dizkien boligrafo gorria, ordea, beste askorentzat. Ekainaren 10a, 11 eta 12a hartuko ditu, aurten, selektibitateak, eta milaka neska-mutilen egutegian aspaldidanik biribildutako egunak izango dira.

Espainian 1974an onarturiko Selektibitate Legeak ekarri zuen unibertsitaterako sarbide proba. Izan ere, ordura arte unibertsitateek bazuten eskumena zehazteko, ikasleak hartzeko irizpideak. Fakultateetako ikasle kopuruak mugatu ahal izateko, horrela, unibertsitate bakoitzak bere proba ezartzen zien etorkizuneko ikasleei.

Selektibitate Legeak, ordea, Espainiako unibertsitate guztietara zabaldu zuen proba bera, aukera berdintasuna defendatuz. Ikasle mugimenduaren protesten gainetik, 1975ean egin zuten, estreinakoz, gerora izen potolo bilakatu den selektibitatea.

Historiari begira jarrita, 40 urteko bizitza du hautaprobak eta, erreformak erreforma eta izenak izen, badirudi ikastetxetik irten eta liburutegi eta, ikasgela handien mundura iristeko, ezinbestean gainditu beharreko langa dela. Baina, azterketara aurkeztuko diren ikasleak bezainbeste iritzi daude, selektibitatearen inguruan ere.

Pello Aiestaran (Tolosa, 1957) doktorea da Industria Ingeniaritzan eta, bide horretatik, irakasle lanetan aritzen da EHUren Donostiako Eskola Politeknikoan. Afizioa eta ofizioa uztarturik, lankide baten proposamenari helduta ekin zion, duela 12 urte, selektibitateko azterketak zuzentzeari, eta fisikako proba euskaraz egiten duten hainbat gazteren lanak pasatzen dira bere begietatik: «Azterketa sekula ez da gustukoa izaten, beti urduri sentitzen baita bat proba baten aurrean. Gainera, egun txarra izanez gero, errendimendua ere eskasagoa izaten da. Gertatzen dena da, ez dudala modu hoberik ikusten kalifikazio bat behar bezala emateko. Ikasle guztiak proba bera egitera eramanez gero, baldintzak orekatu egiten dira zertxobait».

Ander Congil (Tolosa, 1997), Amaia Uranga (Tolosa, 1997) eta Imanol Amundarainen (Atallu, Nafarroa, 1997) ikuspegiak zertxobait aldatzen dira Pello Aiestaranen iritzitik, noski, bi aste barru paperean islatu beharko baitituzte beren ahalegin eta ezagutza onenak, datorren ikasturteari begira. «Pentsatzen jarrita, egun bakarreko azterketa bat gaizki egiteak ondorio garrantzitsuak» ekar ditzakeela uste du Congilek, eta ikaskideak ere bat datoz berarekin: «Finean, hiru egunetan bi urtetako lana baloratzen du selektibitateak».

Irakasle zuzentzaileen eta ikasleen artean aritzen da, nolabait, Xabier Tolosa (Tolosa, 1954) orientatzailea. Haren ustez, eguneroko lana ondo neurtzea da kalifikaziorik bidezkoena, eta idatzizkora mugatzeari, mugak ikusten dizkio: «Nik garbi daukat proba gehiago zabalduko nukeela, garai batean egiten zuten bezala, ahozko probarekin idatzizkoa osatuz». Hala ere, gaur egungo sistemaren barruan, selektibitatea ez du hain soberan ikusten: «Lehen gehiago eztabaidatzen zen, baina, gaur egun, unibertsitaterako nahiz lanbide heziketarako sarrera batez besteko notaren araberakoa denez, kalifikazio hori nolabait lortu egin behar da».

Bolognaren belaunaldia

1998an ekin zioten Bologna erreforma prestatzeari, eta 2010ean iritsi zen Euskal Herriko unibertsitateetara, ez, aurrez, istilu, protesta eta aurkakotasunik sortu gabe. Europako ikasle guztien espedienteak parekatuko zituen erreformatzat zuten ezarri nahi zutenek, eta diplomatura naiz lizentziaturak gradu izatera pasatu ziren. Bolognaren aurkakoentzat, berriz, beste hainbat gauzaren artean, irakaskuntza merkaturatzeko pausoa izan zen sistema berria ezarri izana, eta bereziki arbuiatu zuten ikasleen interesak aintzat hartu gabe aritzea.

Kontuak kontu, agintariek Bologna ezartzeak selektibitateari ere zuzenean eragin zion, eta proba eredu berri bat jarri zuten martxan, 2009ko ekainean. Pello Aiestaranek ederki ezagutzen du funtzionamendua: «Ikasleek batxilergoa egiten dute, bi ikasturtetan, eta hortik batez besteko nota bat ateratzen da; 14 puntutik 6 ematen ditu batxilergoak, gehienez ere».

Selektibitateari dagokionez, berriz, bi zati ditu gaur egun. Batetik, fase orokorra egin behar izaten dute ikasleek, gaztelera, euskara, historia edo filosofia eta atzerriko hizkuntzarekin; gehienez ere 4 puntu eskura ditzakete fase horretan. Azkenik, fase espezifikoa da berrikuntza nagusia eta, bertan, unibertsitatean ikasi nahi duten graduaren araberako bi irakasgai aukeratzen dituzte ikasleek, nota igo ahal izateko. Hemen ere 4 puntu eskura ditzakete, gehienez, eta ezinbestekoa da bi azterketa horiek gainditzea, punturen bat eskuratzeko. Guztira, beraz, 14 puntu lortzeko aukera dute, gaur egun, ikasleek.

Azken lauzpabost urteotako ikasleak Bolognaren belaunaldiko lehen fruituak dira, baina badirudi bolognatar guztiek ez dutela hautaproba bera izango. LOMCE legea hautsak harrotzen ari da hilabetetan, eta unibertsitateari begira ere zeresan handia du. Aiestaranek eta Tolosak hautaprobari ezarri nahi dizkioten aldaketa batzuen berri badutela diote, zeharka, eta dakiten apurra ez zaie batere gustatzen.

Azterketa kudeatzeko eskumena Euskal Herriko Unibertsitatearena da, gaur egun, eta hortik etor liteke aldaketetako bat, adituen arabera: «Legek orok izaten du bere trikimailua, eta hortxe gabiltza, beste bideren bat hartu ote daitekeen ikusten. Izan ere, gure sistema nahiko ona da, Espainiakoa baino hobea. Eta handik hona etortzea, guk gauzak nola egin behar ditugun esatera…. Bada ez, argi eta garbi», dio Pello Aiestaranek.

Bide beretik, ikastetxeetako programazioa eta hautaproba berria uztartzeko zailtasunak ikusten ditu Xabier Tolosak: «Gure programazioetan gaitasun berriak txertatu nahian gabiltza, baina neurketa sistema betikoa izango da. Lehen zirriborroan, behinik behin, sarbide proba test moduan egiteko asmoa azaldu dute, beraz, benetan zaila izango da egiten ari garen esfortzua sistema horrekin uztartzea. Oso atzeranzko erreforma da».

Ikasleak ere ondo informatuta daude haien ondorengoei datorkien erreformaren inguruan, eta «oso erabaki tristea» iruditzen zaie LOMCE legarena: «DBHko 3. mailan daudenek, adibidez, hurrengo ikasturterako aukeratu egin beharko dute, jada, zientzien adarretik edo letren adarretik joan nahi duten; eta hori, fisika eta kimika bezalako irakasgaiak sekula landu gabe!», dio Amaia Urangak.

Horrelako erabakiak hartzeko adina ere baxuegia iruditzen zaio Imanol Amundaraini: «Adin horretan ez duzu ezer erabakitzen, nire ustez, kanpoko eraginak izaten dira horrelakoak erabakitzeko. Gu, 18 urterekin, orain ari gara gure kriterioa eta iritzia pixka bat garatzen, beraz, adin horretan oraindik…».

Ander Congili, berriz, «sekulakoa» iruditzen zaio Lehen Hezkuntza amaieran azterketa bat egin behar izatea: «LHko 6. maila amaitzerakoan lanbide heziketara edo unibertsitatera bideratuko dituzte ikasleak, eta hori DBH egin aurretik erabakitzea, izugarria iruditzen zait». Dirudienez, Euskal Herrian datorren urtean jarriko dute martxan, neska-mutilei 12 urterekin egin beharreko proba; ondorio akademiko erabakigarririk izango ez duen arren, rankingak egingo dituzte ikasleek lortutako emaitzekin eta azterketa, gainera, Madrilgo Gobernuak ezarriko du.

Mamua ezabatzeko, datuak

Hil ala biziko proba izaten da, askorentzat, selektibitatea. Gradu preziatuenetan leku bat izan nahi dutenek presiopean lan egiten dute egunotan, eta horrek urtetik urtera handiago egiten du selektibitatearen elur bola.

Urduritasunak urduritasun, ordea, datuak dira lasaitzeko sendagairik onena, izan ere, unibertsitateko sarbiderako hautaproba egiten duten gehienek gainditzen dute beldurraren hesia.

«Sekulako aldea izaten da bi deialdien artean, eta garbi ikusten da ikasle onenak ekainean aurkezten direla», dio Pello Aiestaranek. Bere irakasgaiari begira jarriz eta, «batez besteko bat ateratzen hasita, erdiek gainditzen dutela esango nuke, baina, selektibitatea oro har hartuz, %95eko zifra esango nuke, bat-batean».

Zuzentzaileek ere lan eskerga izaten dute ekaina hasierako azterketaren bueltan, baina, Aiestaranek ez du presiorik sentitzen: «Hori zirujaua ebakuntza-gelara sartu eta urduri jartzea bezalakoa litzateke. Ohituta nago, nire lanaren zati da, eta selektibitatea zuzentzea unibertsitateko edozein azterketa zuzentzea bezalakoa da niretzat». Hori bai, irakasleak onartzen du bere irakasgaia kalifikatzeko irizpideak jarraitzea errazagoa dela, beste zenbait arlotakoak baino.

Liburutegi eta apunte arteko orduekin batera, zuzentzaileen inguruko mitoek ere espazio garrantzitsua hartzen dute selektibitatearen mamua irudikatzerakoan. Ikasle garaietan, ohikoa izaten da uste izatea, irakasleek azterketa guztiak ez dituztela zuzentzen; ez, behintzat, behar bezala. «Nire kasuan, behintzat, garbi dago ez dela horrela, eta nire inguruan ere sekula ez dut halako astakeriarik ikusi. Posible dela horrelako zerbait egitea? Noski baietz. Baina irakasle batek, azken finean, kode deontologiko bat dauka. Epaile batek, adibidez, ezin du prebarikatu: ezin du auzi baten inguruan epai bat eman, gaizki ari dela jakinda. Irakasle batek berdin: ezin du gaizki zuzendu, nahita, eta ezin du nota bat jarri, ezer ikusi gabe. Eta gutxiago, kontuan izanda, ikasleek unibertsitate batera edo bestera joatea jokatzen ari direla».

Bide horretan, Tolosak antsietatea du hizpide: «Jaitsi egin behar da azterketaren aurreko antsietate hori eta, horretarako, datuak ditugu. Jende gehienak gainditzen du, %100ak ez bada. Beren bizitza osoa ez dute hor kontzentratu behar».

Bizitza, aukeren emaria

Unibertsitateetako campusetara hautaproba egitera joaten diren gazte askoren kezka ez da, ordea, gainditzea izaten: ahalik eta nota altuena ateratzeko prestatzen dute azterketa, hurrengo ikasturtean nahi duten tokian egon ahal izateko.

«Gradu bakar batean ere ez dute pertsonaren izaera begiratzen, notari bakarrik erreparatzen diote», dio Amaia Urangak. Neurri batean, ikasleek ez dute bidezkotzat jotzen kalifikazioa irizpide bakarra izatea, eta bokazioari ere garrantzia eman beharko litzaiokeela uste dute. Imanol Amundarainek ez du, ordea, iritzia erabat babesten: «Ni gradu bat egitera joan eta norbaitek nire profila desegokia dela esango balit, ez litzaidake batere ondo irudituko. Inor ez da nor, beste bati esateko zer ikasteko moduko profila duen».

Denborak bakoitza bere tokian jartzen du esapidearen bidetik, unibertsitateak ere hala jarriko ditu ikasleak, Ander Congilen arabera: «Zentzugabekeria da gradu batean sartuko zaren edo ez nota batek erabakitzea. Nire ustez, guztiok aukera izan beharko genuke, izan ere, gero graduak berak jarriko gaitu geure lekuan; hor erakutsi behar du, bakoitzak, horretarako gai den edo ez».

Belaunaldi berriak, kezka zaharrak

Hezkuntza sistema osatu eta bertan parte hartzen duten zati guztiekin lan egin behar izaten du Xabier Tolosak eta, garaiak garai, argi dago zaharrak direla berri: egungo 17-18 urteko gazteen kezka nagusia lana da.

Amaia Urangak eta Ander Congilek zientzia-biologiaren bidetik osatu dute batxilergoa eta, interesekin batera, irteerei ere begiratu zieten aukera egiterakoan: «Askok diote zientifikoak ate gehiago irekitzen dituela edo, behintzat, unibertsitateari begira aukera gehiago uzten dituela zabalik», dio Congilek. Amundarainek, berriz, teknologikoa aukeratu zuen, baina bere aukera ez du argiegi ikusten.

Izan ere, selektibitateko horma garaia pasatu ondoren, zer egin beren bizitzekin? Galdera hori milaka gazteren buruetan ibiliko da: gustuko dutena ikasi ala ez; gustukoa bai, baina irteerak izango dituena; hautatu dutena ondo joango zaien edo ez,…

Horretan ere, krisiak eragin zuzena izan du azken urteotan; hala nabaritu du, behintzat, Xabier Tolosak: «Alde batetik, industriak izan duen porrota edo beherakada dela eta, asko zabaldu da aukera; lehen, industriarekin loturiko ikasketak oso-oso preziatuak izaten ziren. Ondoren, ordea, irakasle ikasketek gorakada izan zuten eta, ez dakit zergatik, baina jende guztiak hori ikasi nahi zuen». Gaur egun, horrela, ikasketen aukeraketa anitzago bilakatu dela dio Tolosak eta, osasun zientziak, ingeniaritzak eta informatika munduaren inguruko ikasketak dituzte gustukoen ikasleek.

Zail suertatzen zaie, 18 urteko ikasleei, beren burua hamar urte barru irudikatzea. Norbere afizioak gauzatzearen truke soldata bat jasotzea da batzuen ideala, baina, argi dute hori ez dela batere erraza. Beste batzuek, aldiz, «bizitza bizitzeko» dela diote argi, eta 28 urterekin izango duten lanak ez ditu kezkatzen: «Adin horretan, soldata baxua izanda ere, hilabete amaierara iristea nahikoa dela uste dut. Egonkortasuna beranduago bilatuko nuke, 40 urte ingururekin». Eta, lanposturik ezean, ikasten jarraitu beharko dutela diote.

Adinez nagusi izateak ustez eskaintzen duen askatasun horrekin batera, adin txikikoek guraso nahiz ikastetxeen aldetik duten babesa atzean uzteak ere errespetua sortzen dio Amaia Urangari, bere burua iraileran irudikatzean: «Unibertsitatea beti hain urruti ikusi izan dut... Eta orain, hementxe dago, zer egingo dut nik han? Errespetua sortzen dit».

Kontuak kontu, ekainaren 10etik 12ra bitarte, azken bi urteotan egindako lana paper zurian marrazten asmatu beharko dute, mamua uxatuz, hesia hain altua ez dela pentsatuz, beren buruaren alde arraun eginez, Aiestaranek dion moduan: «Garrantzitsuena burua ondo jantzita izatea da, eta zer komeni zaizun jakitea. Hainbat bide daude leku berberera iristeko, eta etorkizuna ez dago jokoan, bizitzan asko izaten baitira aukerak».


Asuako jaiek utzitako irudiak, ikusgai

Daborduko bukatu egin dira Asuako jaiak. Penaz geratu direnek hemen dauzkate zapatuko zenbait argazki, kontsolamendurako edo. Izan ere, asuatarrek gogoz ekin zieten jaiei egun horretan. Txupinazoa entzun ondoren, besteak beste, Olgetan Jolas familiarteko kirol-jolasetan eta sukalki-txapelketan jardun zuten herritarrek, jo eta su.

Asuako jaietako argazkiak


Euskal musikaren hutsuneak

Azkeneko urteetan behin eta berriro entzun dut gaur egun euskaraz edozein estilo jorra dezakeela musikari batek. Aspaldikoak direla popa eta euskara antagonikoak ziren garaiak, RRVak edo post-sutagar-metalak agintzen zutenekoa, musika gogorrak edo festa-aldarrikatzaileak bestelako proposamen intimistak (edo ez politikoki konprometituak) baztertzen zituenekoa... gaur egun irekiak garela eta ez diogula bizkarra ematen popari, eta ezta hip-hopari, elektronikari, garageari, dance-popari, power-popari eta folkari ere. Eta ez dut nik ukatuko hori. Egia baita orain dela 30 edo 20 urte ez bezala estilo askotako —ez denetarik, batzuetan esaten den bezala— proposamenak lantzen direla euskaraz, eta entzun dezakegula lehenengo Ruper Ordorika, gero Berri Txarrak, segidan Perlak eta ondoren Revolta Permanent, eta Badok-en moduko webgune batek aberastasun hori guztia agerian uzten duela... Bai, aurrerapauso ikaragarria eman dugu. Bai, baina...

Baina inpresioa dut mahaia jakiz ikuste horrek itsutu egiten gaituela. Oraindik orain Julen Azpitartek zioen Los Steaks bizkaitarren estiloko —shoegaze, noise-pop, C-86?— talderen bat euskaraz abesten entzun nahi zuela. Eta, pentsatzen hasita, post-punk revival-ak zenbat ordezkari ditu? Eta soulak? Eta dance-popak? Esku bateko hatzekin konta genitzakeela uste dut. Neurri batean bada ere, oraindik ere garai bateko ajeekin segitzen dugula, eta zaila dela bide jakin batzuetatik ihes egiten duten musikariak aurkitzea. Egon, badauden arren.

Aste honetan irakurri diot Maite Arroitajauregi Mursego-ri: «Gazte gehienek antzeko musika egiten dute». Bada, hori.


«Trenera igotzeko unea latza da»

'La Bestia'-ren gainean ehunka migratzaile hil dira, inork ez daki zehazki zenbat, iparraldera joateko mugara iristeko ahaleginean. Ricardo Alexander Guzman horietako batean iritsi zen Mexicalira.

El Salvadorrerako bidean izango da honezkero Ricardo Alexander Guzman. Mexiko hegoaldetik iparraldera exodoan doazen milaka iheslarien kontrara ari da. Asteartean iritsi zen Guadalajarako Cerro del 4 auzoko aterpetxera, eta bart zen beste tren bat hartzekoa jaioterrira itzultzeko, duela lauzpabost hilabete egin zuen ibilbidearen kontrako norabidean. «Mexicalin lanean aritu naiz, Tulako etxalde batean, eta baita igeltsero moduan ere, baina txikitan zaindu ninduen izeba gaixorik dago, eta ikustera itzuli nahi dut».

La Bestia-ren gainean egon liteke oraintxe bertan 21 urteko gaztea. «Puro tren, puro tren», dio etengabe. Iheslariek bost eta hamar tren artean hartu ohi dituzte hegoaldetik iparraldera edo kontrako zeharkaldia egiteko. «Nik lau tren hartu ditut. Mexicalira joateko, hiru hartu nituen, eta, orain, bakarrean etorri naiz honaino. Hiru egun pasatu nituen. Kontua da trenetik erori egin nintzela eta saihets bat apurtu nuela».

Tepic hiritik pasatzean gaizkile batzuk trenera igo zirela eta lapurtu egin zietela zehaztu du gazteak. Orduan erori zela: «Labanak zituzten, eta, aurre egin bagenien ere, ez genuen ezer egiterik izan. Bizkar zorroan aurreztutako diru apur bat neraman, eta dena kendu zidaten». Hiru lagun zetozen trenean, eta beste biek aurrera egin dute. Guzmanek atseden hartzea erabaki du, mina baitu bular aldean. Etsita dago, baina, hala eta guztiz ere, badaki zorionekoa dela, iparralderanzko bidea egin zuenean trenak pertsona bat nola zanpatu zuen ikusi zuelako begien aurrean: «Veracruzen izan zen; Tierra Blancan, gizon bat nire begien aurrean erori zen trenbidera, eta puskatan zatitu zen haren gorpua. Beste behin, beste bati oina nola mozten zion ikusi nuen».

Lehengusinaren heriotza

Puerto de Acajutla hirian jaiotakoa da 21 urteko gaztea. Trenera igotzeko unean oso urduri jartzen dela aitortu du: «Azkar badator, oso arriskutsua da; izan ere, gogor heldu behar diozu burdinari. Oso une latza da».

Trenbideen bazterretan trena pasatzeko zain egoten direla dio, «Ferromex edo Ferrosur», eta ordutegiak jakin ohi dituzten arren —«hemendik arratsaldeko lauretan eta gaueko bederatzietan pasatzen da hegoaldera doana»— batzuetan atzerapenarekin datozela. Trenbide bazterretara herritarrak eta elkarteak gerturatzen dira, trenean doazen migratzaileei janaria eta edaria eramatera.

Guzmanek gauza asko ikusi eta ikasi ditu bost hilabetean, baina jaioterria utzi aurretik ere gorriak eta bi ikusi eta ikasi zituen. Aita nor duen ez daki, eta, ama lanean aritu izan dela, bera eta atzetik etorri zen beste alaba bati jaten emateko: «San Salvador hiriburura joaten zen lanera, eta ni amonarekin eta izebarekin hezi nintzen; haien kutuna nintzen». Gaztetan hasi zen lanean, ez baitzen oso eskolazalea: «Asfalto planta batean egiten nuen lan, eta, gutxi irabazten banuen ere, gustura ari nintzen».

Pasarterik latzena etorri zen orduan, mara taldeen unibertso ilunarekin lotuta, herrialdeko gazteak irensten dituen beste bestia horrekin. Roxana lehengusinak dendatxo bat zuen, eta MS-13 Mara Salvatruchako kideak dirua eskatzen hasi zitzaizkion. Lehengusinak uko egin zion, eta erantzuna talde horren bortizkeriarekin parekoa izan zen: heriotza.

Roxanak 25 urte besterik ez zuen, eta, haren heriotzaren ostean, pandillero-ek gaztea mehatxatzen hasi ziren; Guzmanek jaioterritik alde egitea erabaki zuen orduan. Sonsonatera joan zen, eskualdeko hiriburura, baina ez zen nahikoa urrun. Orain ekialderago doa: «San Vicentera noa. Puerto de Acajutla Guatemalako mugatik gertu dago; San Vicente, berriz, Hondurasko mugatik gertuago dago».

Han elkartuko da gaixorik dagoen izebarekin, atseden hartzera. Etxera itzultzeko arrazoietako bat da hori, bizitzaren nekeaz ahaztea, baina alde egiteko erabakian eragina izan duen hirugarren arrazoi bat ere iradoki du: «Estatu Batuetako mugan gero eta soldadu gehiago dago. Donald Trumpek bere jendea deitu du hara joatera, hesira, eta sekulako saltsa dago. Mexicalin ez da giro».

Iparralderantz berriro

El Refugio aterpetxean arropa eman diote gazteari. Bi gau pasatuko ditu, eta bere odisearen abiapuntura itzuliko da berriro, tren baten gainean, hegoaldeko mugaraino. Chiapasko Arriaga herria da iparralderantz doan trenbidearen abiapuntua. Guatemala zeharkatu beharko du gero. Eta hirugarren muga bat ondoren, El Salvadorkoa. Egunen batean berriro iparralderantz joko duela dio, tren batetik bestera, bagoi baten goialdean, euria egin, hotz egin, beroa egin. «Puro tren, puro tren», dio.

Oasi bat basamortu idorrean


Hugh Jackman: 'Oso gogorra izan zen aita ezin nintzela izan jakitea'

Aktoreak elkarrizketa bat eskaini dio Herald Sun egunkari australiarrari eta, orain, oso aita zoriontsua dela eta seme-alabekin oso harro dagoela esan du.

Gaur egungo aktore ezagunenetako bat da eta, orain, Herald Sun egunkari australiarrari eskaini dion elkarrizketa batean, bere bizitzan bizi izan dituen une gogorrei buruz hitz egin du Hugh Jackmanek.

42 urte ditu Jackmanek eta Deborra Lee Furnessekin ezkonduta dago. Bikoteak bi seme-alaba ditu: 11 urteko Oscar eta 6 urteko Ava.

"Oso gogorra izan zen, ez da batere erraza. Denbora asko eta esfortzu handia egiten duzu horretan", esan du aktoreak bere bizitzako une gogorrenetako bati buruz, aita izan ezin zitekeela jakin zuen unea.

Bikoteak adoptatzea aukeratu zuen eta, ordutik, oso pozik bizi dira.

Orain, Hugh Jackmanek oso aita zoriontsua dela eta seme-alabekin oso harro dagoela esan du. "Gure seme-alabak dira", adierazi du.


Rikardo Arregi irakurtzen: Arregitarrak

Begoña, Joseba eta Mikel Rikardo Arregiren anaiak irakurtzen ekitaldian izan dira.


Eguberrietako zozketa egin du Lesakako Zerbitzuen Elkarteak

Zenbait opariren saridunak jaakinarazi ditu

Lesakako Zerbitzuen Elkarteak bere bezeroak saritzeko Eguberrietako zozketa egin du. Honela, azaroaren 18tik abenduaren 16ra elkarteko komertzio eta zerbitzuetan erosketak egiten zituztenei zozketan parte hartzeko txartelak banatu zizkien eta abenduaren 16an berean, egin zen oparien zozketa Kattu Ostatuan.

Lesakako Zerbitzuen Elkarteak bere bezeroak saritzeko Eguberrietako zozketa egin du. Honela, azaroaren 18tik abenduaren 16ra elkarteko komertzio eta zerbitzuetan erosketak egiten zituztenei zozketan parte hartzeko txartelak banatu zizkien eta abenduaren 16an berean, egin zen oparien zozketa Kattu Ostatuan.

Honela, 2 pertsonentzako asteburu bat Errioxan Maribi Gaztelumendiri suertatu zaio; Atxaspi hoteleah gau bat, gosaria eta spa, Edurne Apeztegiari; Urdin masaje tratamendua Jeff Lopes Do Santos-i; Goizalde janaridendako Eguberrietako janari-lotea Karmen Olaetxeari; edertasunerako produktuen kit-a Maria Jesus Sarrateari; Haizea kafetegiko Eguberrietako pastelen lotea Maite Elizondori eta Intzuri Optikan 100 euroko balea Pantxito Telletxeari.


80 mendizalek egin dute X. Mendi Ibilaldia

Eguraldi kaskarra egin zuen domekan, hala ere, 80 mendizale animatu ziren ETX kultur elkarteak antolatu duen X. Mendi Ibilaldia egitera. Busti-bustita, baina «gustura» amaitu zuten guztiek ibilbidea.60 mendizalek irten zuten 07:30ean Etxebarriko frontoi aurretik ibilaldi luzeari ekiteko. Gogotsu eta euriari aurre egiteko prest irten ziren 6 ordu inguruko ibilaldia egitera.Arno inguruak oso labankor eta amaierako jaitsiera basaz beteta aurkitu zuten, baina ibilbidea oso gustukoa izan zen partaideen iritziz.Ibilaldi laburrean, ostera, 20 mendizalek hartu zuten parte. Hiru bat orduko ibilbidean euria egin zien; hala ere, ume zein nagusiak oso gustura ibili ziren Etxarte, Arrixa, Ibargun eta Barenda inguruetan zehar.Ibilaldiak iraun bitartean, erakusketa txiki bat ere jarri zuten ETX kultur elkartekoek frontoian. Emilio Hernandok Tximist-Everest 80 igo zuenean erabilitako arropa eta eskalatzeko tresnak egon ziren ikusgai bertan. Horretaz gainera, partaideen eta Tximist-80 ko argazkiak ere ikusgai jarri zituzten.


Pentsioen kostuak 800 milioi euroko langa gainditu du Hegoaldean

Pentsioen faktura inoizko handiena da, igoerak gaurkotu eta gero. Pentsiodunek protesta handia egin nahi dute urriaren 1ean


Snowden Errusiako telebistan agertu da Putini galdera bat egiteko

Errusiako zerbitzu sekretuek herritarren arteko komunikazioetan entzuteak egiten ote dituzten galdetu dio CIAko analista ohiak presidente errusiarrari.

Edward Snowden CIAko analista ohia Errusiako telebistan agertu da gaur, osteguna, Vladimir Putin presidente errusiarrari galdera bat egiteko, zerbitzu sekretuen eta herritarren arteko komunikazioen entzuteen inguruan.

Snowdenek (2013ko abuztuaren 1etik erbesteratuta dago Errusian) bideokonferentzia baten bidez egin dio galdera Kremlineko buruari. Errusiako zerbitzu sekretuek entzuteak egiten ote dituzten galdetu dio CIAko analista ohiak eta jarduera horiek justifikatzeko terrorismoaren kontrako borroka eta bestelako mehatxuak erabiltzen dituzten.

"Zu agente ohia zara. Nik ere harremana izan nuen zerbitzu sekretuekin. Profesionalen hizkera erabil dezagun", esan dio Putinek. Edonola ere, presidenteak ukatu egin du Errusian halakorik egiten denik.

Putin telebistan

Vladimir Putin Errusiako presidenteak "krimen larri"tzat jo du Kieveko Gobernuak Errusiaren aldekoen kontra indar militarrarekin erantzun izana. Kieveko agintariek "Ukrainako Estatuan zerbait gaizki doala onartu beharrean, eta hori konpontzeko elkarrizketaren alde egin beharrean, herritarren aurka indarrarekin erantzuteko mehatxua areagotu dute", adierazi du.

Kieveko enfrentamenduen atzean (hiru lagun hil dira kuartel baten aurako erasoaldiaren ondorioz) Mosku dagoela pentsatzea "ergelkeria" dela nabarmendu du eta, gatazkari aterabidea aurkitzeko, garrantzitsutzat jo du gaur Genevan (Suitza) egingo den goi-bilera. Hain justu, Errusiak, Europar Batasunak, Estatu Batuak eta Ukrainak hartuko dute parte bilera horretan.


Ezker Abertzaleak 'independentzia deklarazio' baten alde egiten du

Halaber, adierazi duenez, Artur Mas presidente kataluniarrak Madrilera igorritako mezua igorriko duen lehendakari bat gustatuko litzaioke.

Ezker Abertzalearen ustez, Estatu espainiarrak "bere horretan jarraitzen badu gatazka politikoari osotasunean konponbidea bilatzean aldebakarreko independentzia deklarazio bat egiteko" borondate politikoa dagoela adierazi beharko da, eta adierazpen horretan erakundeek "zeregin garrantzitsua" dute.

Gainera, Artur Mas presidente kataluniarrak Madrilera igorritako mezua igorriko lukeen lehendakari bat izatea gustatuko litzaiokeela esan du.

Donostian egindako prentsaurreko batean Maribi Ugarteburu eta Marian Beitialarrangoitia ezker abertzaleko bozeramaileek adierazi duenez, Estatuak "Euskal Herriari etorkizuna ukatzeko asmoa badu, subiranotasun politiko eta ekonomiko osoa garatu beharko da".

Urkulluren politikak

Bestalde, EH Bilduk Iñigo UrkulluEAJren presidente eta hautagaiak aurkeztutako proposamenak kritikatu ditu, uste baitu sozialistek eta popularrek Madrilen ezartzen dituztenen "ondorengo" direla eta euren "politika suntsitzailearen" azken urteetako fruitu direla.

Alderdi horrek sindikatu nazionalistek irailaren 26rako deituta dagoen greba orokorrarekin bat egiten duela adierazi du. Hautagaiak, Juanjo Agirrezabalak, hautagai jeltzaleren proposamenak kritikatzeko aprobetxatu du.


"Ilustratzailearen bizi esperantza motza da haur literaturan"

Haur literaturarekin maiteminduta dago Lartitegi, duela hiru hamarkada ezagutu zuenetik. Hainbat liburutarako ilustrazioak egin ditu orduz geroztik, eta duela hamar urtetik ilustratzaileen lana dibulgatzeko lana egiten du Pantalia estudiotik.


Abuztuaren 28an Artzai Eguna Uharte Arakilen.


'Sanfermin Txiki poltsikoan' zozketako irabazleak

Bazkariak, afariak, pintxo-potea eta beste irabazi dituzte.


Osasun mentalarekin lan egiten duten elkarteekin 'Ilargipean'

Gaixotasun edo desoreka mentalak dituzten pertsonei eta beren gertukoei laguntzen jarduten diren elkarteei tartea egingo diegu gaur “Ilargipean” Xabier Lertxundi psikiatra lagunarekin.

Ez da erraza izango desoreka bipolarrarekin bizitzea. Eta eskizofrenia pairatzea ere gogorra behar du izan. Eta alzheimerra, eta depresioa, eta delirioak, eta paranoia… Hauek guztiak sufritzen dituzten gaixoei ezinbestekoak zaizkie ingurukoen babesa, konprensioa eta maitasuna aurrera egin ahal izateko. Eta lan horretan aritzen dira gaurkoan omenduko dituzten elkarte eta erakundeak ere, osasun mentalean arazoak dituzten pertsona horiei eta beren gertukoei beharrezko laguntza guztia eskaintzen. Xabier Lertxundi psikiatrarekin gaueko 23:15etik aurrera, osasun mentalarekin lan egiten duten elkarteak “Ilargipean”.


Lehentasuna: babeslea aurkitzea

Gipuzkoa Basketek 500.000 euroren galerekin bukatu du azken sasoia.Halere, presidenteak balorazio «oso positiboa» egin du

«Babeslea aurkitzea da hurrengo sasoirako lehentasuna». Alvaro Bilbao Gipuzkoa Basketeko presidenteak bukatu berri den sasoiaren balorazioa egin zuen atzo, eta argi hitz egin zuen hurrengoaz. Denboraldia «oso positibotzat» jo zuen, eta «nota oso ona» jarri zion kirol jardunari. «Gutxiagorekin ezin da gehiago egin. Espainiako Kopan sartzetik saskiratze batera gelditu ginen, eta 10. amaitu dugu». Ekonomia arloan, halere, egoera ez da hain ona, 500.000 euroko galerarekin bukatuko baitu, hein handi batean babesle nagusiaren hutsunearengatik. Dena den, zehaztu zuenez, taldeak badu zuloa estaltzeko «nahikoa ondasun».

Gipuzkoa Basketek kontraesanak izan ditu sasoian, ez baitu asmatu kirol arloko arrakasta ekonomikoki errentagarri bihurtzen. Halere, Bilbao pozik dago: «Helburu nagusia lortu dugu: berriz ere zaleen ilusioa piztea». Ikusleen erantzuna ona izan da: partidako, batez beste, 6.000tik gora bildu dira Ilunben, eta azken hilabetean abian jarritako kapital handitzea, presidenteak «sentsibilizazio kanpaina» gisa deskribatu zuena, ondo doa. Orain arte, 200.000 euro inguru bildu dituzte. Hala ere, 2013-14ko sasoiko azken ordainketak 2014-15eko lehen diru sarrerekin egingo dituzte.

Gizarte eragileekin eta erakunde publikoekin izandako harremana ere ona da, iragan sasoi hasieran Jaurlaritzak ematen zizkion 350.000 euroak ezerezean gelditu zirela gogoratu arren. Duela bi urte, Gipuzkoako Aldundiak 600.000 euro murriztu zuen laguntza —400.000 eman zizkion iaz, eta Donostiako Udalak, 240.000—. «Ordurako, sinatuak genituen Sito Alonso, Doblas eta Salgadoren kontratu berriak, eta hortik dator, halaber, pilaturiko defizita».

Heldu den urtera begira, aurrekontua «pixka bat txikiagoa» izango da —iragan abenduan 3,2koa onartu zuen, eta ez du lortu—, baina taldeak diru gehiago izango du mugitzeko. Soldata handienak gainetik kendu edo berriz negoziatzeak askatasuna emango dio. Aurrekontu zehatza —duela sei urte 7,5 milioikoa izan zen—, beraz, airean dago, babeslearen zain. Taldeak 500.000 euro eskatzen ditu, eta, hala ere, ezin. Lagun Arok milioi bat euro jartzen zuen sasoiko.

Bilbaok pazientzia eskatu zuen arlo guztietan, ACB liga ere aldaketa prozesuan baitago. Iragan astetik presidente berria du, eta azken sasoiko ezegonkortasunak ez dio mesederik egin ligari. «Telebista eskubideen truke ez dugu jaso euro bakar bat ere sasoi honetan». Are gehiago, taldeko buruak onartu zuenez, ez daki heldu den sasoian zenbat talde egongo diren ACBn eta mailaz igo direnek tokia lortuko duten.


Idiazabalgo Ondramuño gaztandegira bisita, bihar

Idiazabal Gaztaren Interpretazio zentroak Ondramuño gaztandegira bisita gidatua antolatu du igande honetan 11:30etan. Izena ematen dutenek, artzainak Idiazabalgo gazta bat nola ekoizten duen ikusteko aukera izango dute, garai batean egiten zen bezala. Bisita osatzeko gaztandegiko instalakuntzak ezagutuko dituzte eta Ondramuñon bertan ekoizten dituzten gazten dastaketa bat ere egingo dute.

Idiazabalgo turismo bulegoko helbidera idatzita (info@idiazabalturismo.com) edo 943 18 82 03 telefono zenbakira deituta eman dezakete izena bisita egin nahi dutenek.


Surfa (WQS zirkuitua): Euskaldun ugari Portugalen

Alex Gironi, Txaber Trojaola, Marcos San Segundo, Mario Azurza, Indar Unanue, Ander Mendiguren eta Txaber Gaminde daude parte hartzaileen artean.

Alex Gironi, Txaber Trojaola, Marcos San Segundo, Mario Azurza, Indar Unanue, Ander Mendiguren eta Txaber Gaminde daude parte hartzaileen artean. Besteren bat aipatzearren, Gony Zubizarreta edo Marlon Lipke ageri dira faboritoen artean.


Haurrei masajeak nola eman ikasteko ikastaroa Astigarragan

Zilegi Eskolen barruan, haurrei masajeak nola eman erakutsiko dute bihar Astigarragan. Goizeko 09:30etatik 11:30etara izango da. Izen emateko deitu zenbaki hauetara: 943 557 879 (Hernani AEK), eta 943 557 354 (Astigarraga AEK).


Estatu kolpeari herri erantzuna

Gaur Guardia Zibilak Generalitateko hamalau kide atxilotu eta bulegoak miatu ditu. Gaurko operazio honekin Espainiako Erresumak bere kirats autoritario eta antidemokratikoa azaldu du egiten dakien modu bakarrean: Guardia Zibila herri borondatearen aurka bidaliz. Hori dela eta, SORTUk honakoa dio: Kataluniako herriari gure babes eta elkartasun osoa adierazten diogu. Euskal Herrian ere zoritxarrez badakigu zer diren halako salbuespen egoerak. Goizean esnatu eta Guardia Zibilak ostikoz ateak bota dituela jakitea. Kataluniako herriak egoera latz horietan elkartasun beroa adierazi izan digu beti eta orain gu ondoan izango gaituzte. Disimulurik gabeko Estatu Kolpea da hau. Operazio honekin Espainiako Erresumak, de facto, 155. artikulu famatua aplikatu du praktikan modu koldarrean. Zergatik ez da ausartzen Rajoy garbi esatera Kataluniako autonomia suspenditu duela? Eta egoera honetan Urkulluren EAJk lankidetzarako eskua luzatzen jarraitzen du. Honakoa da Espainiako Gobernuak sustengu horrekin egiten duena: atxiloketak, miaketak, konfiskazioak, oinarrizko eskubide zibilak zapaldu eta herri borondatea zapaldu. Autodeterminazioa eta burujabetza herrien eskubide ukaezinak dira. Kataluaniko prozesua eta urriaren 1eko erreferenduma 78ko Erregimena kolokan jarri duen torpedoa dira. Autonomien Estatua hil da. Estatuak berak hil du bere izaera zurrun, autoritario eta antidemokratikoaren bidez. Gure herriak, kataluniak bezalaxe, burujabetza osoa behar du. Gure herriak, kataluniak bezalaxe, estatu propio bat behar du. Urriaren 1eko erreferendumaren alde gaude eta independentziaren alde gaude. Gero eta argiago ikusten da independentzia dela marko demokratiko bat eskuratzeko modu bakarra. Euskal herritarrei kalera ateratzeko deia egiten diegu, Kataluniako herriaren jarrera eredu hartuta. Kataluniako joko zelaian Euskal Herriaren etorkizuna ere jokoan dago, 78ko Erregimena balantzaka baitago. Aurreko larunbateko bideari jarraituz, ikusle gradetatik jaitsi eta gutako bakoitza jokoan sartzeko garaia da.


Barkosek gaitzetsi egin du bere Gobernuak aurkitu zuen egoera 'larria'

Lortutako itunak nabarmendu ditu, baita 'itun programatikoaren inguruan sortutako egonkortasun-konpromisoari eutsi izana' ere.

Uxue Barkos Nafarroako Gobernuko presidenteak kritikatu egin du bere Gobernuak heldu zenean aurkitu zuen egoera "larria" eta "etsigarria", eta, nabarmendu duenez, legegintzaldiko lehen urtean bere lantaldea buru-belarri aritu da egoera horri "aurre egiten". Horrez gain, hezkuntzan zein eskubide sozialetan benetako "egoera larria" zegoela ere nabarmendu du; gaitzetsi egin du ere Udaletako egoera, eta kulturan eta kirol esparruan erabateko hondamendia zegoela adierazi du.

Barkosek, Foru Erkidegoaren Egoerari buruzko Eztabaidako mintzaldian, bere Gobernuak topatu zuen egoera laburbildu du, "3.323 milioiko zorra zuen Nafarroa".

"Erkidegoko diru-kutxak erabat ahiturik, hutsik aurkitu genituen", kritikatu du Barkosek. Garapen ekonomikoari dagokionez, ez zutela ezer jaso azaldu du, "ez guk, ezta Nafarroako gizarteak ere". "Garapen ekonomikoaren alorrean, ez genuen Foru Gobernuak bultzatutako proiektu bakar bat ere aurkitu", gaineratu du.

Halaber, Nafarroako presidenteak kritikatu egin du "sekula borondaterik egon ez izana euskararen legea garatzeko herritarren arretari dagokionez, ezta ETB jasotzeko konponbiderik eman nahi ez izana".

Lauko Gobernua

Bere mintzaldiaren hasieran, bere Gobernuan zehar lortutako itunak nabarmendu ditu Barkosek, baita "itun programatikoaren inguruan sortutako egonkortasun-konpromisoari eutsi izana" ere. Erreforma fiskala eta Aurrekontuak "oinarrizko tresnak izan dira gure gizartearen egonkortasunerako" jarraitu du esaten.

Bere esanetan, "lehendabiziko urte honetan berebiziko garrantzia zuen Foru Erkidegoa Europan (batez ere ardatz Atlantikoari dagokionean) birkokatzeko prozesua martxan jartzea". "Gaur esan dezakegu Nafarroa EAEk eta Akitaniak osatzen duten euroeskualdera bateratu dela, eta horrek zalantzagabeko eraginak ditu garapen soziekonomikoari, kulturari eta gure erkidegoaren tokiko garapenari dagokionez".


Samuel Sanchez: "Amorrazioz, irten izan zait malkoren bat edo beste"

Samuel Sanchez Euskaltel-Euskadiko txirrindulariaren elkarrizketa argitaratuko du bihar BERRIAk.

Hona hemen, aurrerapen gisa, Samuel Sanchezen esan batzuk:

- "Liderrak erantzuten badu, puntu horiekin eginda dago bidearen zatirik handiena".

- "Eskarmentua daukat orain, egonkortasuna, esperientzia, zer egin behar den jakite hori".

- "Telebistan ez, baina lasterketan euskaraz hitz egiten dutenean, gehiena ulertzen diet".


Ez soilik handiek, saltoki txikiek ere salmenten gorakada sumatu dute

Erakundeek argi zabaldu dute ez dela produktu eskasiarik egongo, ez dela beharrezkoa kantitate erraldoietan erostea, eta komuneko papera ez dela agortuko. Saltoki handiek banaketa bermatuta duten arren, zein da ordea, establezimendu txikien egoera?

Zuriñe Paz Alde Zaharreko Baratze dendako arduraduna da. Denetarik dagoela adierazi du, eta tarteka produkturen bat falta den arren, ez dagoela harago doan arazorik ohartarazi. Lehen egunetan banaketan egondako kaosa nabarmendu du. Erakundeek saltoki handietan banatzeko agindu zuten, «horiek bermatzen baitute hornikuntza, haien arabera. Komertzial batek esan zidanez, saltoki handiak hornitu ondoren soberan gelditzen zena establezimendu txikiak hornitzeko erabiltzeko agindua zuten».

Zentzu horretan, banaketan jarri nahi izan du fokua Pazek, eta aipatutako komertzialaren jarrera goratu du. «Kamioiak Irunetik bidali beharrean Bilbotik bidali dizkit», adierazi du. Zenbait produktuen ohiko marka aldatu behar izan duela onartu arren, denetarik dagoela nabarmendu du.

Errenteria-Oreretako Fidel Martin Distribuciones Martin banaketa enpresako beharginak onartu du denda txikiek ohikoa baino gehiago eskatzen ari direla. Bat egin du Pazek esandakoarekin, eta hornikuntza enpresek produktu bat faltan dutenean markaz aldatzen joaten direla aitortu du. Hornikuntzarekin arazorik ez dagoela gaineratu du Martinek, baina prozesua moteltzen ari dela zehaztu du: «Zenbait produktu ohi baino beranduago iristen dira».

Solbeseko langileek ere onartu dute lan karga areagotu egin zaiela, eta hasierako egunetako «giro txarra» lasaitzen ari dela. Haien kasuan, ez dutela produktu eskasiarik adierazi dute.

«Denetarik» dago

Herritarren jarrerari dagokionez, denetarik dagoela adierazi dute Solbesen eta Baratzen. Establezimendura sar daitekeen pertsona kopurua murriztu dute bi kasuetan, eta prebentzio neurriak hartu dituzte langileen osasuna babeste aldera, hala nola: segurtasun distantziak, maskarak, eskularruak, pantailak Solbeseko kasuan… Erosleak berriz, hiru taldetan banatu dituzte: neurriak errespetatzen ez dituztenak, tentuz aritzen direnak, eta egoeraren beldur direnak.


Funes, politikari bilakatutako kazetaria

Duela lau urteko kontua da, gutxi gorabehera; 2005eko martxoaren 5ekoa. Laffitte Fernandez, orduan El Diario de Hoy egunkari salvadortarreko erredakzioko burua, Mauricio Funes kazetaria (San Salvador, 1959ko urriaren 18a) ari zen elkarrizketatzen:

-Eta eskainiko balizute?

-Orain etorriko balitzaizkit esanez, "alkatetzaren baterako edo diputatu izateko hautagaitzat nahi zaitugu", ezetz erantzungo nieke. Kazetaritzarekin nago tematuta. Proiektu bat dut esku artean.

Antonio Safie Canal 21 telebista kateko presidentearekin biltzetik zetorren Funes. Programazioko ordubete erostea proposatu berri zion, azken 14 urtean gidatu zuen elkarrizketa programa berriz ere abian jartzeko. "Enpresari demokratiko baten bila nabil, irabazien aldekoa ez ezik, kazetaritza onaren aldeko apustua ere egiten duen baten bila. Telebistako denbora erosi nahi diot. Horrek bakarrik bermatuko lidake independentzia".

Entzute handiko kazetaria zen, artean. Sari ugari jaso zituen, garrantzitsuena, akaso, Columbiako Unibertsitateak (New York, Ameriketako Estatu Batuak) emandako Mari Moors Cabot Nazioarteko Kazetaritza saria. Ibilbide luzeko profesionala zen, gainera. 1986an heldu zion lanbideari, Tele 10 kate publikoko informatiboetako berriemaile gisa. Ondoren, 1987tik 1991ra Al dia programa gidatu zuen. Lau urte haietan, Legebiltzarra izan zen bere informazio iturria. Urtebetez utzi zuen kazetaritza, UCA Amerika erdialdeko Unibertsitatean ikus-entzunetako saila martxan jartzeko. Eta 1992an itzuli zen, Eguneko elkarrizketa izeneko tartearekin, Canal 12ra. Bost urteren buruan, informatiboetako burua zen.

Handik, etengabe kritikatu zuen agintean zegoen alderdia, Arena Aliantza Errepublikar Nazionalista. 2001ean, esaterako, lurrikaren kalteei aurre egiteko nazioarteko laguntza patrikaratzea leporatu zion Gobernuari. Gisa horretako beste hainbat adierazpenen harira, enpresatik kaleratu zuten 2005eko otsailaren 19an. Lanik gabe zegoen, beraz, Fernandezek elkarrizketa egin zionean. Politikagintzari ekingo zion zurrumurrua ere bazebilen, aurreko urtean bezala. 2004ko presidentetzarako bozetarako FMLN Nazio Askapenerako Farabundo Marti Frontearen hautagai izango zela esan zuten. Schafik Handal gerrilla izandakoaren buruzagi historikoa aurkeztu zen, ordea, azkenean. Eta 2005ean hasia zen jendea berriz ere espekulatzen. "Egun ez dut inolako programa politikorekin bat egiten. Baina ez naiz 'inoiz ez dut halakorik egingo' diotenetakoa. Baldintzak aldatuko balira, akaso...", erantzun zion El Diario de Hoy-ko erredakzioburuari. 2007ko azaroaren 11n biharko bozetarako hautagaitzat aurkeztu zuten FMLNko kideek, gerrillaren azken erasoaren 18. urteurrenean.


«Hunkigarria da plaza bete herritar Arantzako Dantza Luzea dantzatzen ikustea»

Aintzane ITURRIA IPARRAGIRRE, aranztarra

Herrian egiten du bizia eta bizia ematen dio herriak. Bistakoa da hori Aintzane Iturria Iparragirreren (Arantza, 1985) kasuan. Sustraiak ongi errotuak ditu sorterrian, badaki zer den herrigintza, badaki zer den auzolana, eta gustuko du herriko ekintzetan parte hartzea. Atsegin du bere lanbidea ere. Irakaslea da ofizioz, eta ikasturtea «hagitz ongi» joan zela eta «ustekabean udako oporrak» ailegatu zitzaizkion arren, gustura dabil egun libreez gozatzen, «semeekin lasai egoteko» aprobetxatzen.

Aspertzeko astirik gabe

Ate-joka diren herriko bestetan ez du etxean gelditzeko asmorik. Batean zein bertzean ibiliko da, «beti badugulako kanpoan ibiltzeko aitzakiaren bat». Lehenbiziko egunean, adibidez, eguerdirako plazan izaten da: «haurren dantza saioa ikusten, tartean semea». Gero «herri-bazkarira joaten naiz, baina arratsaldez berriz haurrekin bueltaka ibiltzen gara». Abuztuaren 15a ere «polita» da beretzat eta Arantzako Dantza Luzea ikusita, «familia eta lagunekin Goiko Karrikan biltzen gara, giro ederrean». Arratsaldean, berriz, «mahai inguruan» egoten da, «baserrian familia guztia elkartzen garelako», eta ondoko egunetan ere «ez dugu aspertzeko tarterik izaten». Ez egunez ezta gauez ere. Egunez familiarekin eta «gauez lagunartean afaltzea edo auzoetako afarira joatea gustatzen zait».

Herriko dantzari lotuta

Ama denetik ez du Arantzako Dantza Luzea dantzatu. Baina urte azkarkiz jantzi zuri-gorria soinean ibilia da, «sei bat urterekin neska-dantza ikasten hasi» zenetik. Berezia da beretzat herriko dantza; «bestetako ekitaldirik inportanteena» dela dio: «ez dago bestarik Dantza Luzerik gabe. Txistu soinua aditzea eta plaza bete neska-mutil dantzan ikustea hunkigarria da».

Etxetik datorkio dantzarekiko miresmena. Atautxi, ama, osaba, izeba, anaia... dantzariak izanak dira edo dira. «Ttikitatik etxean ilusio handia sumatu dut dantzaren inguruan». Are gehiago: «urte batzuez dantzatu ez bazen ere, 70eko hamarkadan herritar batzuen eskutik, gazte talde batek, tartean nire amak, dantza berreskuratu zuten». Haiek ereindakotik jaso dute ondokoek eta ez du etenik izan geroztik. Horri esker, «dantza bizirik dago eta badu etorkizuna». Horretan berak ere badu bere partea, ttikiei erakusten aritzen baita: «esperientzia polita da ondoko belaunaldiek ilusioz dantza ikasten dutela ikustea».

Azken urteotan erakusle izan bada ere, «semeak koskortzen ari direnez, agian berriz dantzan» hasiko dela aitortu digu. Ez du zehaztu noiz, baina seme zaharrena heldu den urtean Arantzako dantza ikasten hasiko dela aintzat hartuz, itzulera ez da denbora luzeko kontua izanen.


Barikura arte eman daiteke izena mozorro lehiaketarako

Zapatuan, martxoak 2, ospatuko dira Inauteriak Aramaion, eta mozorro lehiaketarako eman daiteke, dagoeneko, izena, liburutegian. Gaia librea da, eta bakarka edo taldeka (lau pertsona, gutxienez) mozorrotu daiteke.

Lehenengo saria 90 eurokoa da, eta bigarrena 50ekoa, bai haurretan eta bai 14 urtetik gorakoetan. Oroginaltasunaren saria ere egongo da, 50 eurokoa.


Non aurkitu dezaket zoriona? Erantzuna, asteazkeneko "Ilargipean"

Gonbidatuak eta Patxi Izagirre psikologo klinikoa egongo dira Dani Arizalarekin.

Pertsona bakoitzak ezberdin bizi du zoriontasuna. Denok ez dugu zoriontasuna leku berean aurkitzen: batzuek diote maitasunak ematen duela zoriontasuna, beste batzuek dirua dela ematen duena, beste batzuek finkatutako helburuak betetzean lortzen dutela... Baina zer da eta nola lortzen da zoriontasuna? Astezkenean Patxi Izagirre psikologo klinikoarekin egongo dira "Ilargipean" saioan.


Sahararako elikagai bilketaren balorazioa

Aurreko urteetan bezala, Hurria-Sahara elkarteak Tindufeko errefuxiatu sahararren elikadura-egoera larria arintzera zuzendutako elikagaien bilketa-kanpainaren emaitzak ezagutarazi nahi ditu:

"Kanpainari abenduaren 19an ekin zitzaion. Elkarteko kideak kalera irten ziren, ondoren elikagaiak erosteko erabiliko zen laguntza ekonomikoa biltzeko. Egun horretatik aurrera, elikagaiak biltzeko guneak jarri ziren herriko dendetan, eta urtarrilaren 11tik 21era Andoaingo ikastetxe guztiek lagundu zuten kanpaina aurrera eramaten.

Azkenik, otsailaren 19an Bastero Kulturgunean egin zen Bertso Jaialdiarekin amaitu genuen aurtengo kanpaina.

Elkarteko kideak oso pozik gaude lortutako emaitzekin; izan ere, jakin badakigu gure herria egun bizitzen ari den egoera ekonomikoa oso zaila dela, eta, hala ere, herritarrek berriro erakutsi dute herri sahararrarekiko elkartasuna.

Kanpainaren emaitza honako hau izan da: 11.527 kg. janari, 8 kaxa konpresa eta eskola-materialez betetako 22 kaxa.

Hurria-Sahara elkarteak badaki emaitza horiek lortzeko ezinbestekoa dela erakunde eta denda desberdinen laguntza. Horregatik, elkarteak eskerrak eman nahi dizkie, publikoki, honako hauei:

- Kanpainan eskuzabaltasun osoz parte hartzen duten denda guztiei.

- Ikastetxeei: Aita Larramendi ikastola, La Salle-Berrozpe ikastetxea, Ondarreta eta Leitzaran ikastetxeak, Galardi Haur Eskola eta Zine eta Bideo Eskola.

- Orona enpresari, azken urte hauetan laguntza ekonomikoa eman diolako elkarte honi.

- Andoaingo Udalari, lansail desberdinek eskaini diguten laguntzagatik: Gizarte Zerbitzuak, Udaltzaingoa eta Ingurumen Arloko Baso-lantaldea.

Era berean, azkenik, eskerrik beroenak eman nahi dizkiegu Bertso Jaialdian parte hartu zuten guztiei, hala nola beren agenda itoetan herri sahararrari eskuzabalki laguntza emateko lekua aurkitu zuten bertsolari guztiei, urtero gurekin izaten den Joxe Manuel Oiartzabal gai-jartzaileari, eta baita Aramburu, Mapfre, Kutxa eta urtero eszenatokia doan apaintzen digun Iztuitza Gardeni ere.

Eta, nola ez, baita andoaindar guztiei ere, berriro ere herri solidarioa garela erakutsi dutelako.

Eskerrik asko denoi, zuen laguntza ezinbestekoa da Saharako herriarentzat".


Amaitzear da pistako denboraldia

Bederatzigarren jardunaldia erdipurdikoa izan zen Viveros San Anton, Zumaiako txirrindulari Elkarteko txirrindulari kadeteentzat; ez zen on-ona izan, ezta txarra ere. Eroriko asko izan zen joan den igandeko saioan, eta eroriko horiek jardunaldia baldintzatu zuten, baina zorionez Viveros San Antonio txirrindulari bakar bat ere ez zen erori eta ondorioz inork ez zuen minik hartu.


Garapenerako diru laguntzak eman ditu Leioako Udalak

Garapenerako lankidetza proiektuetarako diru-laguntzak banatu ditu jada Leioako Udalak, aurten gainera ordenantza berriaren arabera. Zazpi egitasmok jasoko dute aurten subentzioa. Besteak beste, 81.190,33 euro udalerriak harreman berezia mantentzen duen bi herrialdetara bideratuko dituzte, Saharara eta Dominikar Errepublikara, hain zuzen. Alde batetik, Edex elkarteak 40.599,59 euro gehiago izango ditu Latinoamerikako aipatu herriko Santiago eskualdean lan egiteko. Bestalde, Fath elkarte leioaztarrak bi ekintzarako dirua jasoko du: batetik, 5.400 euro, saharar umeak Leioara ekartzeko “Oporrak bajean” izeneko egitasmoaren barruan; eta bestetik, 40.630,74 euro, basamortuko errefuxiatu-guneetan laguntza humanitarioko hainbat proiektu garatu ahal izateko. Argazkian, urtero hainbat saharar umek igarotzen dituzte udako oporrak Leioan / © Leioa.net.

Aipatu diru laguntzak ematerakoan "kalitate teknikoa" eta proiektuak azken helburuarekin koherenteak izatea kontuan hartzen dute. Izan ere, "diru-laguntza hauek aukeratutako herrialde txiro hauetako emakume eta gizonei on gehien egiten dioten proiektuetara bideratzea" da tokiko erakundearen xedea. Udalak adierazi duenez, "aukeratutako proiektu horiek genero berdintasuna, parte-hartzea eta antolakuntza, errespetua eta giza eskubideen promozioa zein ingurumen jasangarritasuna bermatzen dituzte". Emakumeen jabekuntza bermatzen dituzten egitasmoak baloratu dituzte batez ere.

Txile eta Haiti

Horretaz gain, urtean zehar beste bi herrialdeei ere laguntza eman diete, partida horretatik. Leioako Udalak Txile eta Haitira bidali du dirua, horietan bizi izandako egoera latzengatik, berehalako laguntza behar zutela. Haitira 6.000 euroko laguntza zuzendu zuen tokiko erakundeak; Txilera, berriz, 2.360 euro. Azken horren aldeko kontzertuan ateratako dirua gehituta, 6.000 euro jaso zituzten txiletarrek. Diru-laguntza horiek guztiak kontuan hartuta, 170.000 euro banatu dituzte; erreserban dagoen 34.838,74 euroekin batera, Udaleko aurrekontuaren %0,7a. Azken kopuru hori ustekabeko hondamendietara, sentsibilizazio kanpainetara eta Saharako karabanara bideratuko dute.


Elezkano Zubizarretaren aurkako partidan berpiztu da eta Altuna IIIaren aurka jokatuko ditu final laurdenak

Zaratamoarrak Atauneko pilotaria gainditu zuen 22-13 emaitzako Azkoitian jokatutako Lau t’erdiko zortzirenetako finaleko partidan. Lehen zatian berdintsu jokatu zuten Danelek eta Iraitzek eta Ataungoak galtzeko ezer zeukala erakutsi bazuen ere, Elezkanok arin batean ahaztu zuen eskuzbanakako finalaurrekoetan Jakaren aurka jokatutako partida eta gogor ekin zion borrokari.

Urrutikoetxeak eta Olaizolak, ordea, 13-22 galdu zuten Ezkurdia eta Martijaren aurkako finaleko eskuz binakako txapelketan. Tanto gogorrak jokatu zituzten pilotariek 900 pilotakadetan, eta hasiera batean berdinketa ugari egon arren, urdinek 9 tanto egin zituzten jarraian eta partidaren noranzkoak 180 graduko bira egin zuen Ezkurdia eta Martijaren alde: “Gogor egin dugu lan, baina orokorrean gu baino hobeagoak izan dira eta zorionak eman nahi dizkiet”, adierazi zuen zaratamokoak. “Joseba eta Julenek partida oso ona jokatu dute. Garaileak izan dira eta Txapela irabaztea merezi izan dute”.

Hurrengo partidak

Datorren abenduaren 12an, 17:45tan Bengoetxea VI eta Urrutikoetxea leheiatuko dira Bilboko Bizkaia frontoian Eusko Label txapelketako Lau t’erdiko final laurdenetan.

Hilaren 13an, domeka, 17:00etatan Elezkano II eta Altuna III arituko dira Lau t’erdiko final laurdenetan, Eibarreko Astelena frontoian.


POTTO: Aintzane Buruaga lankide-lagun, Zoaz libre, bada. Biba zu!

Hoztu zaigu 2020ko ekaina. Aintzane Buruaga lankide-lagun, ZenbatGarakide, Algarakide, bidaidea… zendu da. Hauxe duzue POTTO egiten dugunon partez beti akorduan izango dugun Aramaioko sorginari eskainitako omenaldi xume-txikia; bertsolaritza maite zuen Aintzanek, baina araurik gabeko bertsoa! libre kantazea zuen gustuko. Zoaz libre, bada. Biba zu!

TOPA!

https://bilbohiria.com/docs2/2020/Potto/200611_potto_aintzane.mp3

Deskargatu hemen.


Austeritate politikaren adibidetzat jarri du Alemaniak Espainia

Frantzia eta Italia estutzen ari dira, Bruselak politika ekonomikoak alda ditzan. Berlini babesa ematearen truke, Madrilek bi ordezkari nahi ditu Europako agintaritzan.

Larunbatean banatuko dituzte Bruselan Europako Batasuneko gobernuko postu nagusiak, eta, horietan, Espainiako bi ordezkari nahi ditu Madrilek, erabaki nagusietan esku hartu ahal izateko. Bi horiek nortzuk izan daitezkeen ere zabaldu dute Mariano Rajoy presidentearen inguruko iturriek: Miguel Arias Cañete ekonomia alorren batean eta Luis de Guindos Eurotaldeko presidentetzan.

Madrilek, ordea, babesa behar du helburua lortzeko, eta Angela Merkel Alemaniako kantzilerrak eman dio babes hori. Gaurko agerraldian, Merkelek iragarri du Berlinek De Guindos izendatzearen alde egingo duela, argudiaturik hark "ezin hobeto" jokatu zuela Ekonomia Ministerioa zuzendu zuenean. Kantzilerrak, baina, ez du mugimendurik egin musu truk. Frantzia eta Italia estutzen ari dira, Europako Batasunak austeritate politikak alda ditzan, eta Berlinek ez du halakorik nahi. Hori dela eta, Espainia jarri du politika horien "arrakastaren" adibide gisa.

Berlin izan da austeritate politiken bultzatzaile nagusia, baina, orain, Alemaniako ekonomia geldirik dela eta Italia eta Frantzia atzeraldian, gero eta gehiago dira politika hori aldatzearen aldekoak.

Goi bilerarako astebete soilik falta dela kontuan hartuta, Santiagora jo du Merkelek Rajoyrekin hitz egitera. Han eskainitako prentsaurrekoan, kantzilerrak txalotu egin du Rajoyren gobernuak eginiko "ahalegina" erreforma "zail eta gogorrak" bultzatzeko orduan. "Gobernu honek oinarriak jarri ditu Espainiak etorkizun ezin hobea izan dezan".


Atsedenen ondorioez

Auzokoekin harreman ona dugunez, etxeko giltza uzten diegu oporretan goazenean. Horrela, beren udako bisitek gurean ostatu har dezakete. Oporretatik bueltan, hozkailuan gutxieneko jakiak eta, sukaldeko mahai gainean, kanpoan izan garen bitartean etxera heldu zaizkigun astekariak aurkitzen ditugu txukun-txukun pilaturik. Paper-sorta mardul hori gainbegiratu behar izaten dut eguneroko martxa hartu baino lehen. Erritu bihurtutako ohitura zentzugabe bat da. Ez naiz gai etxera heldu eta hurrengo egunean, etenaldirik izan ez balitz bezala, bizitzarekin jarraitzeko. Beste lekuan (jaioterrian) izan naizen bitartean galdu dudan Berlingo denbora berreskuratzeko modua dira astekarien paperetan inprimaturik dauden hitzak. Niretzat existitu ez den denbora-espazio baterako giltzatxoak dira.

Gutxienekoa da eguneroko gaien haria jarraitu nahi izatea; beste guztia izaten da gehien interesatzen zaidana. Esaterako, zutabe batean irakurri dut atseden hartzea komeni zaiola nobela bat idazten dagoenari eta, tarte horretan, berak idatzitakoa ez den zerbait irakurri beharko lukeela. Horixe da, hain zuzen ere, udan egin dudana. Zutabegileak dio kontuz ibili behar duela nobela idazten dagoenak, irakurtzeko aukeratzen duen autoreak bere lanean eragina izango duelako atsedenaren ondoren. Arrazoi du, noski, idazten ari den horri begiratzeko toki berri bat finkatuko baitu agian irakurketak. Akaso, dena zalantzan jarraraziko dio. Beste behin ere!

Zutabegileak Karl Ove Knausgard hartu zuen esku artean bere atsedenaldirako; nik beste norvegiarrarekin hasi nuen uda, Tomas Espedalekin. Fikziora jo gabe idazten dute biek, baina biak irakurri dituztenek aho batez diotenez, zein baino zein ezberdinago kontatzen dute kontatzekoa. Espedalen idazteko moduarekin maiteminduz hasi nuen uda. Poetikoa du prosa, askea, gardena. Gutxitan suertatzen da norbaiten idazkerarekin maitemintzea, eta merezi du sentimendu horrekin gozatzea. Zeharo esperientzia atsegingarria da, intimoa, sakona. Maitemindu gaituen pertsona batekin gertatzen den bezala, adikzioaren antza duen gehiago nahi izate bat, gehiago behar izate bat eragiten du. Beraz, Espedal bat irakurri eta gero, atoan beste bat erosteko premiari erantzun behar izan nion. Zinemara joateko geratuta nengoen eta, eskerrak, harako bidean, hirugarren liburu dendan aurkitu nuen: tapa bigundun ale merkea.

Idazketatik hartu dudan atsedena luze xamarra izanik, irakurketa gehiagorako astia izan dut. Paul Austerren azkena sartu nuen maletan, irakurgailu elektronikoan. Archie Fergusonen biografiaren lau bertsio kontatzen ditu Austerrek. Bizitza bat harantz edo honantz birarazten duten inflexio-puntuen taula gainean jokatzen du. Gertaera batzuk dramatikoak dira; batez ere heriotzak, dela gerragatik, dela istripuren batengatik. Erabaki, lorpen, porrot gehienak, hain dira xumeak, ezen oharkabean baitoazen. Mota bateko eta bestekoen bizipenen artean dagoen muga ez da beti argia. Denak dira fikziorako abiapuntu, material.

Egunerokoari berriz heldu ahal izateko nire trikimailuekin ari naizela, bururatzen zait, Espedalek, dena hankaz gora jarri behar gabe, nire nobelaren idazketan eragina izango ote duen. Ez legoke gaizki. Eta hala balitz, norena litzateke lorpena, berea ala nirea? Literaturaren labirintoan Knausgarden atea ireki izan banu Espedalena ireki ordez? Atseden hartzean ere, burua ez baitago itzalita, baina lana ez den aktibitateetan galdu behar du lantzean behin.


Arrasateko tabernarien ordezkaritza batek DATen aurkako erasoa "ozen" salatu du

Arrasateko tabernarien ordezkaritza zabal batek “ozen” salatu nahi izan du joan den ekainaren 23ko gauean DAT tabernak jasan zuen erasoa. Goizaldeko hiruak aldera, gero burua estalita korrika ihes egin zuen ezezagun batek, tabernan dagoen itzalgailua zabaldu eta lokal guztia hautsez bete zuen. Taberna beteta egonik, han zeuden pertsonek kalera irten behar izan zuten arnasa hartzeko eta DATeko arduradunek taberna itxi behar izan zuten hautsak taberna guztia zikindu baitzuen.

Tabernako ugazabek urteko gau nabarmenetako baten ateak itxi behar izana salatu dute Arrasateko tabernariek, eta horrek sortutako kaltearengatik elkartasuna adierazi diete DAT-ekoei. Erasoa gaitzestearekin batera, horrelako jarrerak “lekuz kanpo” daudela adierazi dute, jaietan lan egiten duen tabernarientzako errespetua eskatuz. Sortutako kalteak konpondu ostean, DAT taberna zabalik da berriz ere.


Rural Kutxa talde kontinentala, martxan

Rural Kutxak talde kontinentala izango du hurrengo denboraldian. Burunda Txirrindularitza Taldetik sortu da egitasmoa, baina Grupo Deportivo Preventia enpresak eramanen du taldearen gestioa. Floren Esquisabel altsasuarra izango da Rural Kutxa talde kontinentalaren manager nagusia, eta kirol managerra, aldiz, Juan Manuel Hernandez. Aurten Sakanako Rural Kutxa afizionatuen taldeko zuzendari Iñaki Juanikorena eta Eugenio Goikoetxeak hartuko dute talde kontinentalaren ardura, eta afizionatuen taldeko zuzendari berria Alejandro Hernandez izanen da. Horrela bada, Rural Kutxa talde kontinentala sortzeak ez du ekarriko afizionatuen taldearen desagerpena, eta Burunda Txirrindularitza Taldeak afizionatuen taldea gestionatzen jarraituko du. Momentuz 10 txirrindulari ariko dira taldean eta beste hiruzpalau kontratatzeko asmoa dute. Sakanako afizionatuen Rural Kutxatik Guillermo Lana, Fabricio Ferrari, Ruben Martinez, Ruben Garcia eta Garikoitz Bravok egin dute salto talde profesional berrira. Gainontzekoak Higinio Fernandez eta Arturo Mora (Cueva El Soplao), Egoitz Garcia eta David de la Cruz (EPC) eta Michal Kwatkowski dira. Talde guztien babesaRural Kutxa talde kontinentaleko arduradunek, zenbait komunikabidetan aipatu denari erantzunez, taldea ez dela Caisse d´Epargneren filiala izango adierazi dute. Talde profesional guztiekin erlazio ona izan nahi dute. "Mundu guztiarekin ongi eraman behar gara, Euskaltelekin, Caisse d´Epargnerekin eta hala nahi duten guztiekin. Euskalteli esker Rural Kutxa afizionatuen taldetik bertara 40 txirrindulari baino gehiago pasa dira azken urte hauetan. Badakite gure babesa izaten jarraituko dutela, eta baita gainontzeko taldeek ere. Talde guztiek euren filialak sortu dituzte baina guk ez: talde guztiendako babesa izan nahi dugu" adierazi du kirol manager Juan Manuel Hernandezek. Euren lehen denboraldian irudi ona ematea da taldearen helburua.


2. Berdintasun Plana onartu eta aurkeztuta, egikaritzeko prest

Astebete lehenago, Usurbilgo Udalaren maiatzaren 30eko osoko ohiko bilkuran aho batez onartu zuten Usurbilgo Emakume eta Gizonen Berdintasunerako 2. Plana egikaritzeko prest da, Udalak berak pasa den asteartean Potxoenean jendaurrean aurkeztu ostean.

Gauzatzen hasteko prest

Berdintasunerantz bidea jorratzen segitzeko tresna eraginkorra izan nahi du, udalbatzak maiatzaren 30eko osoko bilkuran aho batez onartu zuen Usurbilgo Emakume eta Gizonen Berdintasunerako 2. Planak. Iaz herritarren parte hartzean oinarrituriko prozesuaren eta azken hamarkadan eginiko lanketaren emaitza da plan hau. 2008an heldu zion gai honi Udalak. Gai honi buruzko diagnosia osatu zuen lehenik eta horretan oinarrituta 2010-14 urte atean indarrean egondako lehen plana onartu zuten. Bigarren plan hau ere lau urtez izango da indarrean; 2020. urtera arte. “Usurbilek datozen urteetan, berdintasunaren ikuspegitik, dituen erronkak eta helburuak finkatu dira; horiek lortzeko egin beharreko ekimenak ere zehaztu direlarik”, berri eman dute Udaletik.

Plan malgua izango da, aldaerak onartuko dituena. Etengabe berrikusi, ebaluatu, berritu eta moldatuko da. Eragile ezberdinen arteko elkarlan, hausnarketa, eta adostasunez bideratuko dira egitasmoak. Plan honetan aurreikusitako jarduerak burutzeko urtero, 2017-2020 urte artean, 54.000 euro bideratzea aurreikusten du Udalak. Guztira, 216.000 euro.

2. Berdintasun Plana

Indarraldia: 2017-2020.

Lan ildo eta helburuak:

-Berdintasunaren aldeko gobernantza: berdintasunerako politiken kudeaketa eta planifikazioa hobetzea; politikok lantzeko baldintzak eta baliabideak hobetu eta indartzea; udal politiketan genero ikuspegia txertatzea.

-Emakumeen boteretzea eta balio aldaketa: emakumeen autonomia eta boteretze-prozesuak sustatu, partaidetza soziopolitikoa areagotu, emakumeek herri eta gizarteari egindako ekarpena ikusarazi eta aitortu, eta herritarrak berdintasunaren inguruan sentsibilizatzea, genero rol eta estereotipoak gainditzen dituzten balio eta eredu berriak sustatuz.

-Herri hezitzailea eta zaintzailea: herritar guztien eguneroko bizitzako beharretara egokituriko herria eraikitzea; hezkuntzaren eremu ezberdinetan berdintasunaren eta hezkidetzaren balioak transmititzea; zaintzaren erantzukidetasuna eta etika bultzatzea.

-Indarkeria matxistarik gabeko herria: indarkeria matxistaren inguruan herritarrak sentsibilizatzea, eta norabide horretan Udala eragile aktibo bilakatzea; indarkeria matxista jasaten duten emakumeei babes eta arreta osoa bermatzea.

Erronkak

Besteak beste:

-Udalean, berdintasunerako politizak garatzeko baldintzak hobetzea, besteak beste, udal-langileak trebatuz eta berdintasunerako teknikariaren lan-baldintzak hobetuz.

-Kirolaren alorrean berdintasuna lantzea, kirol-taldeetan eta klubetan genero-ikuspegia txertatzeko urratsak emanez.

-Hezkidetza-programetan sakontzen jarraitzea, adin-tartea nahiz lanketa-ildoak zabalduz.

-Gizarte-antolaketa erantzunkidea sustatzea, besteak beste, zaintza-lanak ikusaraziz.

-Udalaren eta herri-eragileen (talde feminista nahiz gaiarekin sentsibilizatuta dauden norbanakoak) arteko elkarlanean sakontzea, herrian berdintasunaren alde eragiten jarraitzeko.


Talako Amaren Eguna dantzan ospatuko dute gaur eatarrek

Urtero legez, Talako Amaren ermitan meza entzuteko batu dira eguerdian, eta, horren ostean, Beletxen sabela betetzeko aukera izan dute herritarrek, hamaiketakoagaz.

Talako Amaren Egunari jarraipena iluntze partean emango diote eatarrek. Herriko pilotalekuan batuko dira, dantzan hasteko prest. Izan ere, Aiko erromeriaren eskutik, euskal dantza tradizionalekin hankak mugitzeko aukera edukiko dute. Esperientzia berria da Aiko erromeriak eatarrei dakarkiena.

Dantzatzeko bereziki eginiko zuzeneko musikagaz, dantzan gozatzeko aukera izango dute. Azalpenak emango dituzte, eta koreografia errazak dantzatzen irakatsiko dute, dantza barnetik ezagutzeko eta beste modu batez ulertzeko. Hain zuzen, XXI. mende hasierako euskaldunei dantza tradizionalaren atea zabaltzen nahi diela azaldu du Aiko erromeriak.

Horretarako, animazio eta giro egokia sortuko dute pilotalekuan, musikagaz eta dantzan gozatzeaz gain, baliogarri izan daitezkeen gutxiengo oinarri eta gako batzuk eman nahi dituzte Aiko erromeriakoek. Hala, gaur ikasle izango direnak aurrerantzean edozein erromeri edo tradiziozko dantzalditan guztiak dantzatzeko gai izan daitezen.


Eskua, itxaropenari

Urte asko pasatu ditu Euskal Herriak Madrilen eta Parisen onarpenaren zain. Urte asko ukaziotik ukaziora. Sarritan umiliaziotik gertuko zartakoz itxi dizkiete ateak herri galdeketaren aldekoei. Nork ez du gogoan Ibarretxeren bakardadea Madrilgo Gorteetan?

Baina, ibilian-ibilian, aldatu dira egoerak. Itogin gehiago sortu dira herritar guztientzat aterpe izateko eraiki ez zuten Espainiaren sabaian. Uholde bat sortu da Kataluniaren azpian. Herritarrei independentziaz galde dakiekela erakustera doaz Londres eta Edinburgo, espanturik gabe eta modu zibilizatuan. Galdeketak debekatuz gero, alde bakarreko bide orria irtenbide izan daitekeela entzuten da han eta hemen.

Eta, garai historikoak albotik begira geratzeko ez direla jakitun, herritarrak hasi dira, eskutik eskura, elkarri konfiantza ematen. Elkarri sinestarazten, inoren baimenaren zain geratu gabe, norbere esku dagoela etorkizuna irabazteko giltza. Eta bide horretan mugarri bat jar dezake ekainaren 8ko giza kateak. 22.000 lagun prest daude jadanik itxaropenari eskua emateko.


Bertso-afaria eginen dute larunbat honetan Amaiurko Gaztelu elkartean

Unai Agirre eta Aitor Sarriegi bertsolariak gonbidatu dituzte eta txartelak hartzeko azken eguna asteartea, azaroak 20, izanen da.

21:00etan hasiko da bertso-afaria. Txartelak, berriz, 25 eurotan salgai daude Amaiurko Gaztelu ostatuan eta Elizondoko Intzan.


Gabiria Kopan euskal ziklismoaren jaia egingo dute, zapatuan Gabirian

Euskal Herriko profesionalen lasterketen sailkapena osatu du Julen Gabiria idazleak. Sariak larunbatean emango dituzte. Txomin Perurena omenduko dute bazkari-festan

«Ezertarako balio ez duten gauzen bildumak egitera ohituta, halako batean, duela urte asko, ezertarako balio ez zuen zerrenda bat egitea bururatu zitzaidan: Euskal Herriko errepideetan jokatzen ziren lasterketa guztien artean, urte hartako txirrindularirik onena nor zen frogatuko zidan zerrenda. Onena, edo, gutxienez, erregularrena nor izan zen jakin nahi nuen», oroitu du Julen Gabiria idazle bizkaitarrak Gabiria Koparen sorburuko ideia. Eta fruitua eman du.

Profesionalen karrera guztiak aintzat hartu, etapa, sailkapen nagusi eta mendiko sariak puntuatzeko sistema bat asmatu, eta hala osatu du euskal egutegiko ziklista loriatuenak zein diren.

Orain, sariketa egitea otu zaie Gabiriari eta beste txirrinduzale batzuei: I. Gabiria Kopa sortu dute, emakumezko zein gizonezko txirrindulari onenak saritzeko. Festa larunbatean da, Gabiriako herrian.

Euskal txirrindularitzaren festa izateko bokazioz jaio da Gabiria Kopa. Denboraldia bukatuta, ziklistak oporretan direla, zaletuekin elkartzeko jaia prestatu dute. Jarraitzeko asmoz, gainera; urtero egitekotan dira.

Bazkaria eta omenaldia

Larunbatean, goizean txirrinduan Goierriko errepideetan barrena txango bat egingo dute, aurrena. Ondoren, Gabiriako Osinalde elkartean bazkaria dago, 14:00etan. Izena emateko —15 euro da—, telefonoz (688 635 532) edo emailez (gabiriakopa@gmail.com) esan behar da.

Txomin Perurena txirrindulari eta zuzendari ohi oiartzuarra omenduko dute, bazkal ondoren. Historiako euskal txirrindulari onenetakoa izan dena Gabirian izango da. Baita beste hainbat gonbidatu ere, baina izen gehiago ez dute aurreratu. Txirrindulari profesionalak eta amateurrak etorriko dira, baliteke sarituetakoren bat ere izatea.

Festan edonork parte har dezake, ziklista idoloekin batera eta txirrinduzale giroan murgilduta eguna igarotzea baita plana. Tropela elkarteak, Libros de Ruta argitaletxeak eta Urtekaria elkarteak postuak jarriko dituzte, materiala, elastikoak, liburuak eta ekipazioa saltzeko.

Garai bateko Txitxarroko igoeraren espiritua, Gabirian orain.

I. Gabiria Kopa. Sarituak

Gizonezkoak

Sailkapena. 1. Joaquim Rodriguez (485 puntu); 2. Ion Izagirre (409); 3. Sergio Luis Henao (371); 4. Michal Kwiatkowski (351); 5. Simon Yates (330).

Lehen euskalduna. Ion Izagirre.

Gazte onena. M. Kwiatkowski.

Emakumezkoak

Sailkapena. Katarzyna Niewiadoma (473); 2. Emma Johansson (447); 3. Ashleigh Moolman (376); 4. Katrin Garfoot (365); 5. Megan Guarnier (354).

1. euskalduna. Eider Merino.

Gazte onena. K. Niewiadoma.


Lazkaotarrek Esparruko bira igandean egingo dute

Lazkaon aspaldiko ohitura den moduan, igande honetan ospatuko da aurtengo Esparruko bira. Goizean, 09:00etan plazan elkartuta, oinez mendira igoko dira. Suziriak botako dituzte, irteera iragartzeko.

Behin Esparrun, eguerdian hasiko da ekitaldi nagusia. Ikurrinari omenaldia egingo diote. Txalapartariak, bertsolariak, dantzariak eta trikitilariak izango dira. Ondoren, haurrentzat eta helduentzat jokoak ere izango dira.

Herri bazkaria Esparruko gainaren magalean egingo dute, pagadiaren itzalpean, 14:30ean. Bazkalondoa musikariek eta bertsolariek alaituko dute.

Eguraldiak euritara jotzen badu igandean, jolasak eta bazkaria Lazkaoko plazako frontoian egingo dira. Iaz, hain zuzen, euria egin zuen, eta behean jarraitu zuen festak, Aitor Sarriegi eta Iñaki Apalategi bertsolariekin.

Festa giroa bihar arratsaldean

Esparruko erromeriaren bezperan, bihar, gogoratuko dute Lazkaoko herri gunean egun berezia. 19:00etan buruhandiak aterako dira plazara, eta Antzar Gazteak txistulariek kalejira egingo dute.

Amalur mendizale elkarteak ere Esparrura egingo du irteera, igandeko jaiarekin bat eginez.