Arta psikiatriko egokirik ez dute preso eriek

Egoeraren larritasunaz abisua eman du EAEko Arartekoak; presoen %40-45 burutik gaixo daudela jakinarazi du

1.430 andre-gizon. Horiek ziren, iazko abenduaren 17an, Araba, Bizkai eta Gipuzkoako kartzeletan zeuden pertsonak. Egun horrexetan itxi zuten, hain justu, EAEko Arartekoak espetxeetan buruko osasunari dagokionez ematen den arreta soziosaniotarioaz egin duen txostenaren zati kuantitaboa. Atzo aurkeztu zuen, eta ematen dituen datuen artean, bat bada zinez artegagarria: egin duten kalkuluaren arabera —estatu mailan egindako hainbat azterlan oinarri hartuta—, 600 bat espetxeratuk buruko nahasmenduren bat dute, eta ehun inguru larri daude. Presoen %40-45ek eritasunen bat dutela diote adituek, eta hortik atera dute datua. Eta salaketa ere egin du EAEko ararteko Iñigo Lamarcak, ikerketak argi utzi baitu, eri horiei ematen zaien arreta, egun, ez dela egokia. «Espetxeko araubide eta segurtasun arloko exijentziak lehenesten dira, presoen tratamendu beharren aurretik», ohartarazi du.

2011. urteko ekainean estatuak ebatzi zuen Eusko Jaurlaritzaren esku uztea espetxeetako osasun arloaren gaineko arreta. Ondorioz, igaro urteotan «aurrerapenak» izan direla onartu du arartekoak, baina ezinbestekoa dela iraganetik datozen hainbat «inertzia» gainditzea. Alde horretatik, azaldu du «komenigarria» litzatekeela Jaurlaritzak espetxe arloko eskumenak bere gain hartzea. Gernikako Estatutuan, hain justu, hori jasota dagoela oroitarazi du. Hartara, «espetxe eredu propioaren» diseinua eta kudeaketa ardatz, espetxeratuen buruko osasunak ere hobera egingo lukeela pentsatzen du. Horretarako, ordea, egungo kartzela ereduaz haragoko apustua egin beharko litzatekeela iruditzen zaio Lamarcari, eta zigorra «gizarteratzeko xedearekin uztartzeak» berebiziko garrantzia lukeela.

Osakidetzak kartzeletan jarduteko eskumena lortu zuenean, esparru programa integral bat abiatu zuten propio preso erientzat, baina Arartekoaren txostenak ohartarazi du ez dela behar bezainbeste zabaldu, eta hainbat «hobekuntza» behar dituela. «Gauzak hobeto egin daitezke».

Nortasun nahasmenduak

Patologiarik ohikoenak —erien %80ri eragiten diete, Lamarcak azaldu duenez— nortasun nahasmenduak dira. Justiziaren aurrera heltzen diren adingabeei ere erreparatu diete txostenean, eta horien artean ere nahasmendu mota horiek oso ohikoak direla ikusi dute. Pertsona horiek artatzeko «arreta espezializatua» behar dela gogorarazi du arartekoak. Arazo dira, ordea, azterlanaren arabera, baliabiderik eza, dauden baliabideen gaineko ezagutza falta eta espetxetik irtendakoen gaineko «erreparoak».

Horrek sarri askotan pertsona horiek «zigor sistemaren gurpil zentzugabean» sartzen dituela nabarmendu du Lamarcak. «Ez zigor sistemak, ez osasun laguntzak, ez dute asmatzen kiribil hori nola eten. Gainera, badirudi kiribil horretan lehentasuna ematen zaiola espetxearen segregazio efektuari», abisu eman du.

Emakume presoen egoera

Aipamen berezia egin nahi izan die Lamarcak emakume presoei. Horiengan, oro har, gaixotasun «larriagoak» atzematen direla adierazi du, eta gehienetan zailtasun handiagoak izaten dituztela komunitateko laguntza baliabideak eskuratzeko. Emakumezko askoren bizipenak ditu arartekoak gogoan: pairamenduzkoak. «Egoera horrek ondorio neketsuak ekartzen dizkie beraiei eta beren familiei, seme-alabak izaten baitituzte ardurapean».

Gai «konplexua» dela oroitarazi, eta gabezia horiek guztiak zuzentzen saiatzeko gomendioak plazaratu ditu arartekoak. Berandu baino lehen aintzakotzat hartzeko jarraibideak direla adierazi du: premiazkoak. «Gero eta pertsona gehiago sartzen dira espetxean buruko nahasmenduekin».


EH Bilduk eta Herriaren Eskubideak gobernu akordioa adostu dute Durangoko Udalean

Akordio honek Ima Garrastatxu Urbaneja EH Bilduko zerrendaburua Durangoko alkate izendatzea ahalbidetuko du.

EH Bildu eta Herriaren Eskubideak atzo, ekainak 13, 2019-2023 legegintzaldirako gobernu akordioa adostu zuten Durangoko Udalean. Prentsa oharrean akordioaren berri eman dute bi alderdiek. Julian Rios, Herriaren Eskubidea/Elkarrekin Podemoseko bozeramailearen arabera, “sintonia ona izan da, eta adostasun ugari programa eta lehentasunak zehazterakoan”.

"Jakitun gara gu erreminta bat garela soilik, eta eragile, auzo eta jendearen inplikazio, berotasun, gauzak aldatzeko gogo eta lanarekin batera lortuko dugula Durango erreferente bilakatzea kudeaketa, parte-hartze eta elkarbizitzan”, esan du Ima Garrastatxuk.


Pat Cowie: "Adin horretan hizkuntzari beldurra kentzea da helburua"

32 urte daramatza Aian Pat Cowiek. Haur, gazte zein heldu askoren ingeleseko irakasle izan da hamabost urtez. Horretarako kantuak, antzerkiak eta bestelako metodologia dinamikoak erabili ditu.

Eskozian jaio zen Pat Cowie, ekialdeko kostaldean, Portgordon. Unibertsitate ikasketak egitera Newcastlera joan zen. Caracasen eta Ingalaterran bizitzen egon ondoren, Euskal Herrira iritsi zen 39 urte zituela senarrarekin batera, Aiara. Iritsi eta hilabetera euskara ikasteari ekin zion, nahiz eta senarrarekin eta seme alabekin beti ingelesez egin izan duen etxean.

Noiz eta non hasi zinen ingeleseko klaseak ematen?

Euskal Herrira iritsi eta bi urtera ekin nien klaseei, 1988an. Akademia propioa ireki nuen Orion, bertan adin guztietako ikasleak eduki nituen, haur, gazte zein heldu. Hamar bat urte egon nintzen, krisiak eraginda itxi behar izan nuen arte. Ondoren, KARKARAn egin nuen lan urte batzuetan, baina berriz ere 2004an ingeleseko klaseak ematen hasi nintzen, kasu honetan, ordea, Aian.

Zerk bultzatu zintuen berriz ere klaseak ematen hastera?

Udalak eskaini zidan herrian nire zerbitzuak ematen hasteko aukera, horretarako, kultur etxean lekua utzi zidaten. Nik kudeatzen nuen dena, alde batetik helduak nituen eta bestetik bosgarren eta seigarren mailako gaztetxoak.

Ze oroitzapen dituzu etapa haren inguruan?

Berezia izan zen Aian lan egitea, bertako jendea ezagutzen nuen. Ordura arte zaila zuten umeek eskolaz kanpoko ekintzetara joatea, asko baserrietan bizi ziren eta eskola ordutatik aurrera ezin izaten zuten Oriora edo Zarautza mugitu ingeleseko klaseak jasotzera.

Gogoan dut nirekin egon ziren bi mailetako umeak ikaragarri mugituak zirela, energiaz beteta etortzen ziren, a zer zarata! Lasaitzeko kantatzen jartzen nituen ingelesez, sekulako gogoa jartzen zuten, ikaragarri disfrutatzen zuten.

Asko hobetu zuten ingeles maila?

Adin horretan helburua ez da maila hobetzea, nire ustez garrantzitsuena ingelesari dioten beldurra eta sentitzen duten lotsa kentzea da. Horrek bidea errazten dio etorkizunean ikasteari.

Zer moduzko harremana egin zenuen umeekin?

Egia esan harrigarria da genuen harremana, edozein egoera ematen zela ere izugarrizko errespetua zegoen denon artean, ez nituen tratatzen umeak bezala, energia asko behar nuen berak gidatzeko baina beti parean ginela sentitzen nuen. Bai nire aldetik eta baita beraienetik ere.

Jarraitzen du harreman horrek gaur egun?

Egia esan herritik kanpo bizi naiz, nire umeak haurrak zirenean beti nengoen herrian gauza guztietan parte hartzen. Orain ez daudenez hemen, nire bizitza Orion eta Zarautzen gehiago enfokatu da. Hala ere asko gogoratzen naiz haietaz, batez ere garai hartako argazki zaharrak eta DVD-ak aurkitzen ditudanean.


Tai Chi erakustaldia egingo dute domekan Uhagonen

Domekan Tai Chi-ko ikasleek erakustaldia eskainiko, 12:30ean, Uhagonen.

Hasiera batean erakustaldia zelaian egitekoa bazen be, azkenean Uhagon kulturguneko erakusketa aretoan egingo dute, «eguraldi txarra dela eta».

Erakustaldian Markina-Xemeingo ikasleez aparte beste herri batzuetakoek be parte hartuko dute, Munitibarkoek edota Gernikakoek, adibidez.

Gainera, “ate irekiak” antolatu dituzte. Horrela, bertaratzen direnek Tai Chi-a probatu ahal izango dute. “Tai Chi-a ezagutzeko aukera eman nahi izan da”, diote. Horrela, edozein adinetako herritarrei hurbiltzeko gonbitea egin nahi izan diete antolatzaileek.


Tolosako Udalak 6,2 milioi eurotan murriztu du zorra 2012. urtean

Ibai Iriarte alkateak eta Lore Agirre alkateordeak 2012ko aurrekontuen likidazioa aurkeztu dute

«Etorkizuneko egitasmoak abiarazteko moduan» daudela nabarmendu dute Iriartek eta Agirrek.

Tolosako Udalak 2012ko aurrekontuen likidazioa aurkeztu berri du, eta besteak beste, udalaren zorra 6,2 milioi eurotan murriztu dutela azaldu dute Ibai Iriartek eta Lore Agirrek: «Oso garrantzitsua da, herritarrek, berena den udala zein egoeratan dagoen jakitea, eta are gehiago egungo krisi egoeran», azpimarratu du Iriarte alkateak.

Horrela beraz, 2012ko aurrekontuak egin aurretik zehaztutako bi helburu bete ditu Tolosako udal gobernuak: «Batetik, aurrekontuaren kontrola berreskuratu du udalak, izaera sozialeko gastua mantenduz, eta bestalde, zorra murriztea lortu dugu».

Helburu hauek lortzeko lehen eragilea, 2012an diru sarrera arruntak igo izana izan da. Gipuzkoako Foru Aldundiaren zerga aldaketaren ondorioz, zuzeneko zergak, zeharkako zergak nahiz tasak igo egin ziren iaz, eta enplegu plana burutu ahal izateko transferentziak ere jaso zituen udalak, aldundiaren aldetik. Horrela, 2012an sarrera arruntak +147.705 eurokoak izan dira.

Kapital sarrerak, ordea, jaitsi egin dira 2012an, Elosegi parkearen zorra mailegurik eskatu gabe ordaintzea erabaki baitzuen udalak; 2012. urtean, 3 milioi euro ordaindu dituzte. Honenbestez, diru sarrera orokorrak jaitsi egin ziren iaz, 1.920.600 eurotan.

«Departamentu guztien lana»

Diru sarrerak jaitsi egin diren arren, 2012an gastuak ere murriztu egin ditu Tolosako Udalak, nabarmendu dutenez.

Batetik, gastu arrunta 2.298.565 eurotan jaitsi dute, pertsonal gastuari dagokionez: «Madrilgo gobernuak hartutako neurrien ondorioz, abenduko ordainsariari dagokion kopurua dago hemen; udalak diru hori gorderik du bere gerakinetan, eta langileei ordainsaria ematea aztertzen ari da», azaldu du Lore Agirrek.

Horrez gain, ordea, kapital gastuak ere 632.625 euro jaitsi dira 2012 osoan, eta beraz, 2.930.890 euro gutxiago gastatu zituen, iaz, Tolosako Udalak.

Honenbestez, 2012ko aurrekontuen emaitza positiboa izan da, eta udal ordezkariek «etorkizuneko egitasmoak sortu eta abiarazteko moduan» daudela azaldu dute. Izan ere, iazko aurrekontuen emaitza +1.010.285 izateaz gain, Elosegi parkeko desjabetzearen zorraren zatirik handiena ordaindu dute, eta Santa Luziako desjabetzearena ere bai; udalaren zorra 4.468.535 eurotara jaitsi dute, beraz.

Ibai Iriartek eta Lore Agirrek, udaleko departamentu eta langile guztiek aurrekontuaren emaitza on hau lortzeko egin duten lana nabarmendu dute: «Oparoaldi garaian zorpetzea izugarria izan zen, eta horrek lan egiteko beste ohitura batzuk dakartza. Esaterako, 2003. urtean zor bizia 405.358 eurokoa zen bitartean, 2011n 12.144.467 euroko zorra zuen udalak.

Honen harira, «iaz langile guztiek aurrekontu murritzagoekin lan egin behar izan zuten, eta esfortzu eta konpromiso horri esker arnasa hartu ahal izan du udalak», Iriarteren arabera.

2011ko 21 milioi euroko zorra 6,2 milioi eurotan murriztuz, beraz, 14,8 milioi euroko zorra du, gaur egun, udalak. Gaur egun, Elosegi parkea eta Santa Luziako lursaila dira, Tolosako Udalak dituen zor garrantzitsuenak.

Elosegi parkearen kasuan (8 milioi euro, guztira), milioi 1 euro ordaindu beharko du aurten udalak, eta beste bi urtetan kopuru bera ordainduz, desjabetzea ordainduko dute; erdia ordaindu dute jada. Era berean, Santa Luziako eremuaren zatirik handiena ordaindu duten arren, epaiaren zain daude, geratzen dena ordaintzeko.


Azpeitiko Soreasun grabatutako ‘Ur handitan’ berezia emango dute gaur ETB1en

ETB1ek Ur handitan saioaren atal berezia eskainiko du gaur gauean (22:00etan), orain arte eman dituzten erreportajeetan parte hartu duten lau lagun elkartuta. Xabier Euzkitze da horietako bat eta saio osoa Azpeitiko Soreasu antzokian grabatu zuten.

Olatuaren ostean da gaur gauean telebistan emango duten erreportajearen izenburua eta, Euzkitze harrera aitarekin batera, Mikele Grande nerabe transexualak (argazkian, Xabier Madariaga aurkezlearekin), Maite Olea minbizia gainditu duen emakumeak eta anorexia izandako Itxaro Mendizabalek hitz egingo dute bertan.

Berrian Ur handitan telebista saioari buruzko artikulua argitaratu dute gaur.


Aperribaiko kontsultategia ohiko zerbitzuekin zabalduko dute berriro ekainean

Ekainaren 1ean zabalduko dute berriro Aperribaiko kontsultategia, eta Galdakaoko Udaletik adierazi dutenez, ohiko zerbitzu guztiekin zabalduko dute, “datozen egunetan gorabehera nabarmenik gertatzen ez bada behintzat”, diote Udaletik.

Osasun-alarmaren hasieran, martxoaren 20an, Aperribaiko kontsultategia itxi zuen Osakidetzak eta bertan artatzen dituzten herritarrak Galdakaoko anbulatorioan jasotzen dute arreta, behintzat, aste honetara arte. Izan ere, ekainaren 1ean berriro zabalduko dute Aperribaiko kontsultategia, ohiko zerbitzuan.


“Urte osoan mendian diren laborariek dituzte mantentze lanak egiten”

Zuberoako olen kudeaketaz gain, orokorki mendiaz eta mendiko antolaketaz ere gogoetak egiten dira azken urteetan. Larrainen, mendiko herria izanik, gai horiekin lotura handia dute, eta ez dute beti bat egiten Zuberoako Sindikatuaren ikusmoldearekin. Larraineko auzapeza txotxaren defendatzaile sutsua da.Mendiaren egoeraz diagnostiko bat egin du Zuberoako Sindikatuak. Zergatik egin duzue beste bat?Eginik duten lekuetan ere egiten dugu, ikusteko gauza bera ateratzen denetz. Lurraldearen alde onak eta txarrak eta heldu diren hamar urteetan izanen diren zailtasunak ikertzen ditugu aterabideak atzemateko. Lan handia da. Erakutsi nahi dugu urte osoan mendian diren laborariek dituztela mantentze lanak egiten, nahiz eta beharrik hor diren udan heldu direnak.Zer diozu ola kudeatzeko Zuberoan den maneraz?Enetako, txotxa historian errotu den eskubide bat da; ez du nornahik ukaiten ahal: artzainentzat bakarrik da. Ola bakarrik laborantzarako da, orain batzuek "bereziki" laborantzarako dela idazten dute paperetan, eta, hola idazten delarik, borta zabalik uzten da.Aipatzen da txotxaren sistemak arrangurak ekar litzakeela. Horrekin ados zaraBai, posible da arrangurak ekartzea. Ulertzen dut batzuek txotxa badutela eta ez direla gehiago laborari... Baina paperetan argi azaltzen bada horren erabilpena bakarrik laborantzarako dela, ezin dira joan bakantzaz olara. Hori da giltza. Gero auzitegietan arriskua badela ulertzen dut, baina ezin da zernahi egin.Zer egin behar da, den bezala utzi?Ez, den bezala ez dut pentsatzen. Bada lan egiteko, baina txotxaren desagerraraztea, hori ez. Hori aipatua izan da?Bai, bilkura batzuetan aipatua izan zen, ni auzapeza izan baino lehenago. Gure berezitasuna da; baditu ahuleziak, eta landu behar da, baina ez zernahi eginez. Usu gehiengo batek ikusten du haientzat ongi dena, eta gutxiengoak kario pagatzen du. Udan sei hilabetez jitea eder da, baina sei hilabete neguan ez da arrunt ber gauza. Etxalde batek baino gehiago balio du bortuak. Mendiko Itunak dioenarekin bat egiten duzu?Guk ardiak, behiak eta zaldiak eramaten ditugu. Egiten dugun diagnostikoan ikusten da zinez inportanta dela hiruren ukaitea; erraten den bezala, lurralde bat garbia izateko hiru hortzak beharrezkoak dira, aipatu hiru kabaleenak. Zientifikoki frogatua da hori. Itun horretan, kasik ulertarazten zuten behiak eta zaldiak soberakin zirela, eta horretan ez naiz ados.Aipatzen delarik udan artzainek gasna gehiago egin behar dutela mendian, nola ikusten duzu?Hori hartzaren politika da, sos laguntzak hunkitzeko eta kabalen zaintzeko. Hartzak jiten badira, udan bizpahiru hilabete pasako dituzte gainean, eta gero jaitsiko dira, eta bada arazo bat; gu urte osoan hor gara. Pirinioetako hartza maleruski bukatu da, azken biak kotzo baitira. Esloveniakoa ekarri nahi dute, baina horiek ez dute hibernaziorik ere egiten... Guk ditugu arazo handienak ukanen; ez gara anitz, baina elkartasuna behar dugula uste dut. Azken hamar urteetan hamar gazte plantatu dira; laborantza azkar da, eta azkar atxiki behar da.Olan jeizteko tresnak ezartzeko laguntzak badira. Horretaz zer diozu?Pentsarazten dit Jean Pitrauz egin liburuari, aipatzen delarik Iratira egin nahi zuten bide xedearen kontrako borroka, etxaldeetara joateko ez zelarik oraino biderik. Milioiak ezartzen dituzte udan gasnak egiteko, baina laboraria ere sostengatu behar da.


Dantza, argazkigintza, joskintza, pintura... aukeran, aurtengo ikastaroetan

Bederatzi ikastaro eskainiko dira aurten kultur etxean. Izen ematea zabalik dago.

Kultur etxean ikastaro desberdinak egiteko aukera izango da ikasturte honetan ere. Denera, bederatzi ikastaro jarri dituzte aukeran: areto dantza, argazkigintza, joskintza (ebaki eta josi), joskintza (konponketa txikiak), tangoa, yoga, zura tailatzea, euskal dantzak eta pintura. Lehenengo zazpi ikastaroetarako izen ematea zabalik dago dagoeneko. Izena emateko edo informazio gehiagorako: 943 335 064 (kultur etxea). Ikastaro horiek urriaren 1ean hasiko dira.

Prezioak honakoak dira: hiruhileko ikastaroa 50 euro/bi orduko ikastaroa 158 euro/hiru orduko ikastaroa 237 euro. Astigarragaz kanpokoek %20 gehiago ordainduko dute eta Astigarragan erroldatutako erretiratu, langabe eta pentsiodunei %25eko beherapena egingo zaie. Ordainketak, urte osokoak badira, bi epetan egingo dira: urrian eta urtarrilean. Eta hiruhilekoak, bakarrean. Hizkuntza, gehiengoaren ezagutzaren arabera erabakiko da.

Euskal dantzak eta pintura, Astigar eta Astigarteren eskutik izango dira.

IKASTAROAK

Areto dantza (maila aurreratua): astelehena, 20:00-22:00.

Argazkigintza (hastapena): ostirala, 18:30-20:30.

Joskintza, ebaki eta josi: ostirala, 18:00-20:00.

Joskintza, konponketa txikiak (hiruhilekoa): osteguna, 17:00-19:00.

Tangoa (hiruhilekoa):

asteazkena, 17:30-19:30.

Yoga: asteartea, 09:30-12:30 edo osteguna, 19:00-21:00.

Zura tailatzea: asteazkena,

14:30-17:30 edo 17:30-20:30.

Euskal dantzak (hainbat maila, Astigar dantza taldearekin):

matrikulazioa irailaren 11 eta 12an, Astigarren, 19:00etan.

Prezioa: 75 euro; 140 euro bi senide; 200 euro 3 senide;

4. senidea doan.

Pintura eta marrazketa (hainbat maila, Astigarte elkartearen eskutik): larunbata, 09:00-11:00 edo 11:00-13:00 eta osteguna, 17:00-18:00 (10 urte bitarteko haurrentzat).

Matrikula: irailaren 20 eta 27an

kultur etxean.

Prezioa: 26 euro hilean eta

haurrek 15 euro.


Urkulluren kudeaketa salatuta, PP+Ciudadanos eredua babestu du Iturgaizek

Caros Iturgaizen esanetan, EAJk kudeaketa "negargarria" egin du eta horren erakusgarri dira "Zaldibarreko luizia, Osakidetzako azterketak eta autonomoen nahiz adinekoen egoitzetako egoera".

Carlos Iturgaiz PP+Ciudadanos koalizioaren lehendakarigaiak gogor kritikatu du Iñigo Urkulluren kudeaketa eta uztailaren 12ko hauteskundeak osasun neurri guztiekin egiteko exijitu dio berriro, "herritarrek normaltasunez eta lasaitasunez bozka dezaten".

"Hauteskundeak une egokia izango dira Espainiako Gobernuak osasun larrialdiaren eta krisi ekonomikoaren kudeaketa negargarria egin duela esateko eta EAJ horren erantzule badela ere gogoratzeko; izan ere, eurek eraman zituzten Sanchez eta Iglesias Moncloara", esan du Iturgaizek.

Horrez gain, hauteskunde-kanpainan EAJren kudeaketa "negargarria eta kaotikoa" izan dela nabarmenduko dutela adierazi du eta, ildo horretan, Zaldibarreko zabortegiko luizia, Osakidetzako oposaketetako iruzurra, autonomoen egoera eta adinekoen egoitzetako edo hezkuntza sektoreko lan-gatazkak aipatu ditu.

Gauzak horrela, EAJ boteretik kentzeko eta gobernu alternatibo bat eratzeko momentua iritsi dela azpimarratu du. Alternatiba hori PPren eta Ciudadanosen eskutik etorriko dela ziurtatu du. "PP+Ciudadanos eredua arrakasta izaten ari da Madrilen, Andaluzian edo Murtzian, datuak ikustea besterik ez dago", erantsi du.


'Mari Errauskin' bihar igoko da Santa Ana aretoko oholtzara

Mari Errauskin ipuin klasikoa antzerki bilakatuta ikusteko aukera izango da bihar, zapatua, 17:00etan. Eskoletan eta ume artean gehiegikeriak gertatzen direnean mutu ez geratzea zein garrantzitsua den erakutsiko diete haurrei, kantuen eta jolasen bitartez. Sarrerak aurrez eskuratu daitezke, www.onati.eus webgunean, 3,5 eurotan.


Bazkari multikulturalean izena emateko azken egunak

Sasoeta ikastetxeko gimnasioa munduko hamaika herrialdetako zaporeen topagune bihurtuko da igande honetan: bazkari multikulturala antolatu du aurten ere Burunzpe guraso elkarteak. Azaroaren 15a da izena emateko azken eguna, ostirala.

Bapo bazkaltzeko aukera edukiko dute herritarrek igande honetan, azaroak 17, Sasoeta ikastetxeko gimnasioan. Burunzpe guraso elkarteak bazkari multikulturala antolatu du aurten ere. Plater dastatzea 13:00ean hasiko da; 15:30ean, berriz, jokoak egingo dituzte familiek; eta, bukatzeko, karaokea, 16:30ean. Haur zein helduentzako plana. Izena emateko azken eguna ostirala izango da, hilak 15.

Sasoeta ikastetxean munduko 21 herrialdetako familiak daude gaur egun. Elkar hobeto ezagutze aldera, guraso elkarteak hainbat urte daramatza hango eta hemengo familiak sukaldaritzaren bidez batzen. Parte-hartzaile bakoitzak plater bat eraman beharko du, sei pertsonarentzako. Hamar euroko diru-laguntza jasoko du trukean.

Burunzpe guraso elkarteko kideek jakinarazi dute laguntza beharko dutela igandean, aulkiak eta mahaiak eramateko. Bazkaria bukatu ostean, jendea beharko dute baita ere dena jasotzeko eta garbitzeko. Interesa dutenek idatzi behar dute multikulturala@burunzpe.net helbide elektronikora.


Zine foruma, asteartean

Harituz elkartearen eskutik, zine foruma izango da asteartean, kultur etxean. Arratsaldeko 18:00etan izango da, eta Ander pelikula ikusiko dute bertan. Roberto Castón zuzendaria bera ere egongo da, aurkezpena egiteko, eta ondorengo solasaldian parte hartzeko.


Legazpiko kapela dantza eta larrain dantza ikastaroak

LEGAZPI // Sustraiak dantza taldeak, Legazpiko Udalaren laguntzarekin, kapela dantza eta larrain dantza emanaldiak eskaintzen ditu urtero Santikutz jaietan. Nahi duten herritar guztiek parte har dezakete. Entseguak asteartetan (20:15ean) eta larunbatetan (17:00etan) egiten dituzte Sustraiak dantza taldearen lokalean.


Txintxarri hobetzeko bidali zure proposamena!

Txintxarrik otsailaren 13an 1000. zenbakia kaleratuko du eta orain artean bezala Lasarte-Oriari buruzko informazio oso eta interesgarriena zabaltzeko helburuari eutsiz, aldizkarian aldaketa batzuek egin nahi ditugu, 1000. alearen mugarrira iristen garenez. Berrikuntzak egiteko, noski, irakurleen iritzi, proposamen eta gomendioak jasotzea gustatuko litzaiguke.

1993ko urriaren 1ean lehen Txintxarria kaleratu zenetik, hemeretzi urte hauetan, izan dira lehen ere aldaketak, itxura aldetik batez ere, esaterako aldizkari euskarritik egunkari euskarrira aldatu zenekoa. Orain, irakurleek egoki ikusten badituzte atal eta eduki berriak sortuko ditugu, aldaketa sakonak egin, baina horretarako Txintxarri egiten dugunontzat oinarrizkoa da zuen ekarpenak jasotzea.

Irakurleen esanetara gaude, Txintxarri aldizkaria eta www.txintxarri.info web-gunea hobetzeko lotsarik gabe luzatu zuen proposamenak. Web orrialdeak ibilbide motzagoa badu ere, berrikuntzak izango ditu. Animatu eta bidali zuen iritzi eta proposamenak txintxarri@ttakun.com edota txintxarri@txintxarri.com helbideetara.


Nafarroarik «onena» utzita doa

Legegintzaldiaren balantze baikorra egin du Yolanda Barcinak azken agerraldian.Trantsizio «garden eta orekatua» nahi du «lau alderdiko gobernu nazionalista» berriarekin

Datu hutsak emanez agurtu du Yolanda Barcinak Nafarroako Gobernuko presidente kargua. Atzo, legegintzaldiko azken gobernu kontseiluko bileraren ondoren, adierazle ekonomikoen errepasoa egin zuen. Lurraldearen egoera sozioekonomikoari argazkia egin nahi izan dio, bere objektibotik. Nafarroa «oso egoera onean» uzten duela esanez egin zion harrera hurrengo gobernuari. Barcinak uste du horri esker datozenek beraiek baino errazago izango dutela.

Estatistikari lotutako agerraldia egin zuen. «Ni ez nago hemen balorazioak egiteko, legegintzaldiaren balantzea datu bidez egiteko baizik», erantzun zuen osatuko den gobernu berriaren inguruko iritzia galdetu zioten aldiro. Dena den, lekukoa hartuko diena «lau alderdiko gobernu nazionalista» izango dela azpimarratu zuen, irmo. Kasurako, soslai teknikoa duten kontseilariak izendatzearen inguruan galdetuta, deskribapen berbera errepikatu zuen: «Bai, baina funtsean lau alderdik osatutako gobernu nazionalista izango da». Aldaketa «gardena eta ordenatua» egin gura du haiekin. Eta, Uxue Barkos hurrengo gobernuburuak nahi edo eskatuz gero, harekin biltzeko prest dago Barcina.

Jarduneko gobernuak egindako lanaz ere, iritzi adierazgarririk ez. Beti datuak erantzun legez. Ez zuen argitu nahi izan lau urte hauetan hartutako erabakiren batek damurik eragiten ote dion. Ezta UPNk agintea galdu izanaren errudun sentitzen den ere. Nafarroako aldaketaren erantzule bakar herritarrak egin zituen jarduneko presidenteak: «Nafarrek askatasunez bozkatu zuten. Bakoitzak bere arrazoiak izango zituen bozkatu zuena bozkatzeko. Haiei galdetu beharko zaie».

«Gogobeteta» doala esan zuen; «harro», «lan ona» egin duelakoan. Besteak beste, gobernuaren kontuak orekatzea lortu dutela azpimarratu zuen. Etengabe, gainontzeko autonomia erkidegoekin alderatu zuen Nafarroa, eta azaldu zuen zor publikoa gutxien hazi den lurraldea dela. Ekonomiaren hotzaldia gainditzen ere asmatu dutela iruditzen zaio. Horren adierazle, gobernu kontseiluak Nafarroaren barne produktu gordinaren 2015erako aurreikuspena egokitu zuen atzo. «Beti egiten dugun moduan, zuhurtziaz jokatu dugu. Gogoratu guk iragarritakoa baino gehiago hazi garela». Horrela, jarduneko gobernuaren esanetan, aurten %2,6 barik %3 haziko da Nafarroako ekonomia.

Langabezia tasa legegintzaldia hasi zeneko mailara itzultzea lortu dutela ere nabarmendu zuen. Nafarroako Osasunaren barometroa erabili zuen, «Espainiako osasun publikorik onena» Nafarroak duela esateko. Itxaronaldiak laburtu direla ekarri zuen gogora. Pisa txostena erabili zuen, «Espainiako hezkuntzarik onena» Nafarroak duela adierazteko. Ingelesezko hezkuntza eredua 28 ikastetxetatik 107ra zabaldu dutela azaldu zuen. Eta Nafarroa herritar bakoitzeko gizarte langile tasa altuena duen autonomia erkidegoa ere bada, Barcinaren hitzetan. Edonola ere, onartu du murrizketak egin dituztela.

Aurreko gobernuak ere UPNrenak izan zirela kontuan hartu gabe, herentzian jasotako arazoak konpondu dituztela aipatu zuen. Besteak beste, Volkswagen auzia ekarri zuen gogora. Eskerrak eman zizkien Nafarroako Parlamentuan eta Espainiako Gorteetan itun ekonomikoa moldatzea ahalbidetu zuten alderdiei. Gobernuko kideez gain, goraipatu zituen bakarrak izan ziren.

Garapena, «auzitan»

Nafarroaren etorkizunak sortzen dio kezkarik. Azpimarratu zuen bere gobernuak ingelesaren eta zerga jaitsiaren aldeko apustua egin duela, «garapenaren mesedetan». Gobernu berria osatzeko negoziazioetan hezkuntzan eta zerga politikan iragarri diren aldaketek, ostera, «garapen» hori «auzitan» ipiniko dutela uste du.

«Animoz indartsu» sentitzen da; «gogotsu» Nafarroako Unibertsitate Publikora itzultzeko. Farmazian doktorea da, 1984tik. «Beti esan izan dut politika uzterakoan lehengo lekura itzuliko nintzela. Ordezkari politiko guztiek horrela jokatu beharko lukete». Baina ez du argitu noizbait politikara itzuliko den. «Ez naiz etorkizuna asmatu zalea».


Zigor irmoa du Azkueren hiltzaileak: hamar urte adingabe zentro batean

Adingabeen Auzitegiaren epaia bere egin du Probintzia Auzitegiak: hilketa gazteari egotzi ahal izateko nahiko froga badagoela iritzi dioArgudio «hutsalak» ematea leporatu diote epaileek defentsari; helegite bat jar dezakete

Gehienezko zigorra bete beharko du Amaia Azkue hil zuen gazteak: hamar urte egingo ditu adingabeen egoitza batean, eta beste bost zaintzapean. Gipuzkoako Probintzia Auzitegiak berretsi egin du Adingabeen Auzitegiak emandako epaia. Defentsako abokatuaren argudioak atzera bota dituzte epaileek, banaka-banaka: gaztearen kontrako frogak baliozkoak direla erantzun dute, behar bezala zaindu zituztela, eta nahikoa badirela errudun jotzeko. Irmoa da epaia, baina helegitea jartzeko aukera du defentsak.

Erlojuaren kontra aritu da lanean auzitegia Azkueren hilketari buruzko bigarren epaia kaleratzeko. Hilketa egindakoan adingabea zen akusatua, eta haientzako legearen arabera epaitu dute. Zigorra txikiagoa izatea ekarri dio horrek, eta azkarrago egitea prozedura guztia. Bihar beteko dira bederatzi hilabete gazteak hilketa aitortu zuenetik. Behin-behinean epe horretan egon daiteke gazte bat adingabeen egoitza batean; hortaz, biharko epairik ez izatekotan, libre utziko zuten akusatua, Ander E., behin-behinean.

Finean, adingabeen epailearen tesiarekin erabat bat egin dute Probintzia Auzitegiko magistratuek: froga guztiek gaztea lotzen dutela hilketarekin. «[Aurreko] sententziak oinarri zituen frogek nahikoa pisu eta gehiago dute egiaztatutzat jotzeko akusatuak egin zituela ekintza horiek». Beste aukerarik ez dagoela diote, gainera: «Egindako frogetatik ezin dugu atera bestelako ondoriorik».

Helburua ez du bete, horrenbestez, akusatuaren abokatuak, Joanes Labaienek. Hutsuneak bilatzea izan da haren estrategia: frogak ezbaian jarri ditu, esanez ez dituztela behar bezala babestu eta ez direla aski errugabetasun ustea urratzeko. Oinarri bat bazuen alde: inork ez zuen ikusi erasoa. Hori horrela izanik ere, bada zigorra jartzeko funtsik, epaileen esanetan: «erabatekotzat» jo dituzte gazte azpeitiarra hilketarekin lotzen duten frogak. «Askotarikoak» dira froga horiek, errugabetasun ustea ahultzerainokoak.

Sententzian behin eta berriz aipatu dituzte frogak: gaztearen hatz markak zeuden Azkueren autoan, gidariaren aldean; inguruan agertutako objektu batzuetan andrearen eta akusatuaren arrastoak daude, nahasian; gaztearen oinetakoetako lokarriekin agertu zen lotuta hilotza; akusatuaren pistola bat agertu zen Azpeitiko Ibai-Eder urtegian, gorpua zegoen lekutik hurbil; eta gazteak hilketa aitortu zuen bere kabuz —gero bertsioa aldatu zuen—. Epaileen ustez, «arrazoizkoa» da hari leporatzea hilketa.

«Giza logikarekin bat»

Akusatuaren kontraesanak ere hartu dituzte hizpide epaileek, defentsako abokatuak mahai gainean jarritako zalantzak uxatze aldera. Adingabeen Auzitegiak «sinestezintzat» jo zuen gaztearen bigarren bertsioa —hilketa beste pertsona bati egotzi zion—, eta hori bere egin du Probintzia Auzitegiak, esanez «giza logikarekin bat» datorrela epaileak esanikoa.

Ez dituzte babestu, beraz, defentsaren frogak. Lekuko batzuen testigantzei indar gehiago ematea nahi zuen Labaienek, gaztea erantzule ez jotzea ekarriko zuelakoan horrek. Epaileek erantzun diote froga batzuek agerian utzi dutela okerrak direla lekukotasun batzuk, eta akusatuaren bigarren bertsioa gezurra dela ere iradoki dute: «Defentsa bidezkoaren arabera soilik uler daiteke».

Helegitea berrikusteko saioan, lekuko bat eraman zuen defentsako abokatuak, akusatuaren inguruko andre bat. Epaiketan ere izan zen, eta eraso egin zioten gero. Salatu zuen irain egin ziotela kasuaren harira, eta jo egin zutela. Epaileek diote ezin dutela erasoa kasuarekin lotu —hori nahi zuen defentsak, hiltzailea aske dagoela frogatzeko—, eta kontuak eskatu dizkiote Labaieni: helegitea xehetasun «hutsaletan» oinarritu izana aurpegiratu diote.

Aurreko epaia erabat babestu du auzitegiak, ez baitu uste «logikarik edo arrazoirik gabea» denik. Gaztearen bertsioa, bai, hori jo du funtsik gabekotzat, eta hilketa aitortuz egindako deklarazioaren garrantzia nabarmendu du. Hortaz, zigorrak berretsi egin ditu: hamar urtez egon beharko du gazteak adingabeen zentro batean; handik atera, eta beste bost urtean zaintzapean izango dute, eta hurrengo bi urteetan ezingo da joan Zarautzera, Getariara eta Oriora, han bizi baitira Azkue zenaren hurkoak. Kalte-ordaina eman beharko diete gaztearen gurasoek haiei: 920.000 euro guztira.

Sententzia berretsita, gustura agertu da Miguel Castells, azkuetarren abokatua. Epaia irmoa dela nabarmendu du: gaztea jada zigorra betetzen hasi dela, alegia. Helegitea jartzeko aukera du defentsak, baina, Castellsen ustez, aukerarik ia ez du aurrera egiteko. «Amaia Azkueren hilketaren kasua bukatu da niretzat», esan du. Labaien abokatuak ez du jakinarazi helegitea jarriko duen. Hamar eguneko epea du: auzitegi berean jarri beharko luke errekurtsoa. Teknikoa beharko du izan helegiteak: frogatu beharko du horrelako beste kasu batzuetan ez duela berdin jokatu auzitegiak.


Broken Brothers, ildoa landuz

The Broken Brothers Brass Bandek aurki karrikaratuko du disko berria: Lan ildoa. Aurrerapen bideoa dagoeneko ikusgai da.

The Broken Brothers Brass Band taldeak aurki karrikaratuko du disko berria. Udan, jo eta ke aritu dira grabazio lanetan Barañaingo La Nabe-n, Sutraian Record-sen eskutik. Orduan grabaturiko irudiekin bideoa osatu dute Xabier Apestegik, Alvaro Arnaizek eta Xabi Maeztuk. Taldearen hirugarren diskoa izanen da.

Taldea 2006an sortu zuten, eta tartean Amama Luisa Brass Band-eko zenbait kide daude. Besteak beste, Euskalerria Irratiko lagun eta kolaboratzaile fin bi: Ion Celestino eta Gorka Gaztanbide. Celestinok urtetan Hau ez da euskal musika saioa egin du FM 91.4an, eta kolaborazio gogoangarriak egin ditu Metropoli Forala saioan, besteak beste, mainstream izateko sortu arren azkenean underground samar suertatu zen garai bateko euskal musikaren inguruan: Ez dok amairuk isilarazitako txanpoliñ txikia.

The Broken Brothers Brass Bandek Euskalerria Irratiaren lizentzia festan jo zuten, irailaren 30ean.


Karabel auzoko umeentzako festa

antolatu dute datorren larunbatean

KARABELeko auzo elkarteak, Udalaren laguntzarekin, auzoko umeentzako festa antolatu du datorren larunbaterako, irailak 20. Aldez aurretik marrazki eta idazlan lehiaketa antolatu dute. Idazlanak euskeraz eta gazteleraz idatzi ahal izango dira. Lanak auzo elkartean aurkeztu beharko dira astelehenetik ostiralera bitartean, arratsaldeko 19:00etatik 20:00etara. Sariak eskolako materiala erosteko dirua izango dira: lehenengoarentzat 40 euro, bigarrenarentzat 20, eta hirugarrenarentzat 10 euro.

Umeen festa

Hala eta guztiz ere, umeentzako egun haundia irailaren 20an izango da, datorren asteko larunbatean, alegia. Festa Karabel auzoko Oleta plazan izango da, arratsaldeko 16:00etatik aurrera. Lehendabizi marrazki eta idazlan lehiaketen sariak emango dituzte. Ondoren, plazara hurbiltzen diren auzoko umeentzat hainbat joko antolatu dituzte: bizikleta lasterketa, krosa, lokotxak, txingak, aulki jokoa, sokatira eta abar. Honez gain, parte hartze hutsagatik, bertara hurbiltzen diren ume guztientzat opariak izango dira. Festa eguna primeran amaitzeko, txokolatada izango da denentzat.


Goierritarra 174. zenbakia

Irudian klikatu zenbakia deskargatzeko

Goierritarra 174. zenbakia (2000/02/25)

Gai nagusiak:

Hamabostaldian nabarmen: Izenak eta deiturak euskal grafiaz jartzeko nahikoa da jaiotza erregistroan euskaraz idaztea

Txandaka: Eskola kirolari buruz hausnarketa. Jon Etxeberria

Kate motzean: Ana Cabeza

Sukaldaritza euskaraz: Jatetxeen kartak euskaraz. Beasain

Baserria. Belar bolen plastikoak biltzeko zerbitzua

Amnistiaren alde baraualdia. Ordizia

Bielorrusiako haurrak hartzeko familiak behar dira. Idiazabal

Mikel Gaztañaa pistako Euskadiko txapeldun afizionatu mailan. Itsasondo

Baso Txulo elkartearen urteko batzara. Ormaiztegi

Oporrak aukeratuz. Zegama

Ikastaroak kultur etxean. Lazkao

Ohitura zaharra bizirik. Ataun

Xabier Berasategi Euskadiko pala txapeldun. Olaberria

Mus txapelketa Aitz-Buru elkartean. Mutiloa

Otsail bete betea. Zaldibia

X. Beasain idazlehiaketarako sariak banatu ziren otsailaren 6an. Beasain

Hirugarren mundua ezagutzen. Segura

Ahari joko bikaina igande honetan. Gabiria

Santa Ageda eske arrakastatsua. Zerain

Kirola: Xixio Barandiaran Orbea mountain bike taldeko zuzendaria

Kultura: Patxi Epelde pintorea

Fotozaharra: Lupulua biltzen Seguran 0952. urtean


Laredon sei hildako eragin zituen eztandaren erruduna kondenatu dute

Jai Alai eraikinean beste zazpi lagun zauritu ziren eta guzti horren ondorioz hiru urteko kartzela zigorra bete beharko du.

Santanderreko epaitegiak hiru urteko kartzela zigorra ezarri dio 2006an Laredoko Jai Alai eraikinean sei hildako eragin zituen eztandaren erantzuleari eta honen lankideari.

Alberto M.P. sukalderako plaka instalatzaileak eta bere lankideak, Óscar B.P., arduragabekeriaz jokatu izana leporatu die epaitegiak. Eztandaren erantzule jo du Alberto eta erru-lagun Óscar, azken honek hamaika hilabeteko kartzela zigorra bete beharko du.

Lehendabizikoak ezingo du bost urtez sukalde muntatzaile bezala lanik egin eta bere lagunak bi urte eta erdiz.

Elkarrekin 1,8 milioi euro ordaindu beharko dizkiete eztandan kaltetutakoei eta hauen senitartekoei.

Epaiak frogatu duenez bi instalatzaileek sukaldeko xafla aldatu zuten eztanda gertatu zen etxean. Ezarri zuten xafla gas naturalarentzat zen eta eraikinean gas propanoa erabiltzen zuten. Jarri zuten aparailua gas horrekiko bateraezina zen.

Gas isuri baten ondorioz gauerdian eztanda handi bat gertatu zen eraikinean eta sei lagun hil eta beste zazpi zauritu egin ziren.

Baimendutako instalatzaile zihurtagirik gabe eta horretarako beharrezko ezagutza izan gabe gauzatu zuten lana.


La Oreja de Van Gogh taldeak hitzordu bikoitza du asteburuan Donostian

Larunbateko emanaldia 20:00etan hasiko da eta igandekoa, berriz, 19:00etan. Sarrerak agortzear daude.

La Oreja de Van Gogh taldeak hitzordu bikoitza izango du asteburu honetan etxean, Donostian. Larunbatean eta igandean Kursaal Auditorioan arituko dira 'Cometas por el cielo' disko berriko kantuak zuzenean aurkezten eta bi emanaldietarako sarrerak agortzear daude jada Kutxa Sarrerak sarean eta Victoria Eugenia antzokiko txarteldegian. Larunbatean 20:00etan hasiko da kontzertua eta igandean, berriz, 19:00etan.


Artxiboko energiaren efizientzia eraberritu aurretik, ate irekiak egingo dituzte aste honetan

Gipuzkoako Artxibo Orokorra klimatizatuko du aldundiak, dokumentuak behar bezala mantendu ahal izateko; 1.072.000 euroko aurrekontua baliatuko dute ingurumen eta kultura sailek.

Dokumentu historikoak bildu, mantendu eta zabaltzea da Gipuzkoako Artxibo Orokorraren egiteko nagusia eta, besteak beste, lurraldeko agiri ofizial gehienen aterpe da Tolosako San Frantzisko pasealekukoa. Eraikina 1989. urtean eraberritu zuten, eta Gipuzkoako Foru Aldundiak eraberritze energetiko bat abiaraziko du bertan, erakundeko kultura eta ingurumen sailen elkarlanari esker. Obrak hasi aurretik, ordea, artxiboa ezagutzeko ate irekien egunak izango dira, ostegunetik larunbatera bitarte.

Denis Itxaso kultura diputatua eta Jose Ignacio Asensio ingurumen diputatua izan dira agerraldian, eta biek ala biek azpimarratu dute esku-hartzearen garrantzia: «Bazen garaia, artxiboko dokumentuek zaintza handia eskatzen baitute. Poztekoa da, gainera, eraberritzea bi sailen arteko elkarlanaren fruitu izatea», zehaztu du Asensiok.

Hamabi hilabeteko epea hartuko du eraberritze energetikoak, eta Gipuzkoako Foru Aldundiak bere eraikinetako energia aurrezteko nahiz energia berriztagarri bilakatzeko aurreikusitako proiektuen artean da artxibokoa. Horrela, 1.072.000 euroko aurrekontua izango dute obrek, eta ingurumen eta kultura sailetako aurrekontuetatik finantzatuko dute eraberritzea.

Gipuzkoako Artxibo Orokorraren eraikinak 3.000 metro karratuko azalera du, eta erdia baino gehiago hartzen dute dokumentuak gordetzeko 8 deposituek; biltegiratze gaitasunaren %60 inguru da hori. Bertan, dokumentuen antzinatasuna eta fintasuna kontuan hartuta, ezinbestekoa da baldintza klimatologiko zehatz batzuk urte osoan mantentzea. Gaur egungo teknologia eta baliabideekin zail suertatzen zaie langileei, baldintza horiei eustea.

Hasierako helburua artxiboan energia berriztagarriak txertatzea izan bazen ere, eraikinaren ezaugarriek itxi dute bide hori; efizientzia energetikoaren bila joan dira, beraz, espazio bakoitzerako klimatizazio sistema bat aukeratuz.

Batetik, biltegiratze geletan, aire bidezko klimatizazioa ezarriko dute, 8 gela horiek 18-20 gradutan eta %55-%60ko hezetasunarekin mantendu behar baitira, urte osoan barrena. Bero bonbak baliatuko dituzte.

Bigarrenik, argazki dokumentuak dauden espazioan, 16-18 graduko tenperatura eta %30-%40ko hezetasunari eutsiko diote, hozkailu sistema bidez.

Azkenik, bulego, kontsulta gela eta bilera geletan 21 eta 25 gradu bitarteko tenperatura mantentzeko sistemak ezarriko dituzte, bero bonba bati esker.

Aipatzekoa da, gainera, eraikin osoan argiteria aldatuko dutela, gaur egungo 480 argiakLED teknologiadun argiz ordezkatzeko.

Horrela, aurkeztutako esku-hartzearen ondoren, energia kontsumoa %60 inguru murriztuko dela aurreikusten du aldundiak: 85 tona karono dioxido, 240 MWh eta 30.000 euro urtean.

Dokumentu bakarrak

Ostegunean hasi eta larunbatera bitarte, Gipuzkoako Artxibo Orokorrak ate irekien jardunaldiak egingo ditu, obrei ekin aurretik. Denis Itxaso kultura diputatuak azpimarratu du, herritarrek artxiboa ezagutzea nahi dutela, jakintza eta ikerketa sustatzeko gune irekia delako.

Bisitak egiteko ez da aurrez izena eman beharrik izango, eta goiz eta arratsalde ariko dira. Goizetan, 11:00etan eta 13:00etan izango dira euskarazko saioak, eta 12:00etan gaztelerazkoa. Arratsaldetan, berriz, 17:00etan izango dira euskarazko saioak, eta 16:00etan eta 18:00etan gaztelerazkoak.

Gipuzkoako Lurralde Historikoko gobernu erakundeen artxibo historikoan batzar nagusiek eta aldundiak 500 urtean baino gehiagoan pilatutako dokumentuak daude, baina baita bestelako erakundeetatik nahiz norbanakoengatik jasotakoak ere. Horrela, dokumentu bitxi eta bakarrak ezagutzeko aukera izango da bisita gidatuetan.

Besteak beste, Migel Joakin Eleizegi Altzoko Handiaren testamentua izango da ikusgai; Alegiako eskribauak idatzi zuen, haren heriotza baino 15 egun lehenago, 1861ean, eta Eleizegiren sinadura originala ikus daiteke.

Bide beretik, Carlos Amadeo Saboiakoak Sardiniako koroa semeari uzteko idatzitako abdikazio gutuna ere Tolosako artxiboan da; Sardiniatik Portugalera bidean geldialdia egin zuen Tolosan, eta bertan geratu zen dokumentua.

1685eko Euskarazko bertso batzuk ere ondo gordeak dituzte. Antza, Antonio Elzarzaga Eibarko bikarioak auzitara eraman zuen Migel Basterretxea herritarra, bertso iraingarriak plazan abestu zituela-eta. Amodio kontuak dituzte hizpide, eta Hirutruku taldeak kantatzen ditu gaur egun. Bada, Gipuzkoako Artxibo Orokorreko langileek azaldu dutenez, eraikinean euskaraz idatzitako dokumentu bakanetako bat da aipaturiko auzia.

Horiekin batera, ate irekietako bisitetan ere ikusi ahal izango dira, besteak beste, probintziako ordenantzen koadernoa nahiz Jeronimo Larreak Santa Maria elizako artxibo izandakorako egindako apaingarriak. Azken pieza horiek, Gipuzkoan XVI. mendean egindako eskultura zibilaren lekukotasun bakarrak


Euriari aurre eginez euskal ohiturari eutsiz kantuan aritu ziren Ikastolakoak

Euri egin arren Ikastolako guraso, ikasle, irakasle eta Errikotxiako Xabier Sukia eta Iñaki Gurrutxaga koplaz kopla aritu ziren herriko kaleetan barrena.

Trikitilariek lagunduta kalejiran joan ziren eta 8 geldiuneetan LH 6 mailako ikasleek koplak abestu zituzten. Modu honetara euskal kulturako ohitura zahar honi beste urtebetez eutsi zioten Ikastolakoek.


Legazpi auzokoek bazkaria antolatu dute hilaren 17rako

Zumarragako Legazpi auzokoek bazkaria antolatu dute hilaren 17rako. Bertan egingo dute. Artiz eta Hiri Lorategikoak ere gonbidatuta daude. 13:00etan poteoa egingo dute eta 14:30ean bazkaria izango da. Ondoren, dantzaldia egingo dute. Txartelak Bits ileapaindegian eta Eire eta Alexander tabernetan jarri dituzte salgai, 35 eurotan. Menua honakoa da: entsalada, otarrainxka, frijituak, makailaoa bizkaitar erara, txahal biribilkia, tarta, izozkia, ardoa, kafea eta kopa.


Hau da herriak eskatzen duena

( Andoni Amonarraiz EAJ-PNVko bozeramailea (*erredakzioan euskeratua) )

Pentsaera politiko ezberdinetako 6.045 herritarrek Atez Atekoa jarri baino lehenago, erreferenduma eskatzen diete Ezker Abertzaleari eta Ezker Batuari. EAJ-PNVkoek espero dugu, lehen aipaturiko alderdi politikoek, Hernaniko herriaz paso ez egitea eta Usurbil eta Oiartzungo interesak hernaniarrenen gainetik ez jartzea. Hernanik Atez Atekoa martxan jartzen ez badu eta hiru herri hauen artean sortutako sozietatean parte hartzen ez badu, azkeneko hau, baliabide faltagatik ez da egingo . Herriaz eta bertako partaidetzaz harro hitzegiten duten politikoek ez badiote jaramonik egiten herriak benetan eskatzen duenari, geratzen zaien sinesgarritasun pixka galduko dute eta beraien alderdiko interesak Hernaniko herriaren interesen gainetik daudela azalduko dute (Usurbilen eta Oiartzunen Ezker Abertzaleak gobernatzen du eta San Marcoseko Mankomunitatean Ezker Batuarekin hainbanatzen dute Lehendakaritza eta Lehendakariordetza).

Erreferendum bat nahi dugu lehenbailehen, gezurrik eta mehatxurik gabe, Atez Atekoaren eta 5.kontenedorearen informazioarekin eta argi utziz azken kondarra (errefusa) dagoen bitartean, Atez Atekoarekin edota 5. kontenedorearekin, zabortegian edo inzineradoran eduki beharko duela bere tratamendua.


Sara Iparragirre:“Europako txapelketan azken hilabeteetan egindako lanaren saria jaso dugu”

Sara Iparragirre Europako saskibaloi txapelduna da igandetik. Espainiako hogei urtez azpiko selekzioarekin lortu zuen urrea gazte oriotarrak, finalean Serbiari nagusitasunez gailendu ostean.

- Pozik garaipenarekin?

Bai, azken hilabeteetako lanaren saria jaso dugu Europako txapelketan. Ilusio ikaragarria egin dit nire lehen urrea lortzeak.

- Txapelketa hasi zenean, urrea lortzeko aukerekin ikusten al zineten?

Jokatu nuen lehen urtean brontzea irabazi genuen, hurrengoan zilarra… Urrea falta zitzaigun! Hasieratik genekien aurkaririk gogorrena Frantzia izango zela, eta berei final laurdenetan gailendu ostean, Europako txapeldun izateko aukera asko genituela sinistu genuen.

- Finala nahikoa erraz irabazi zenuten, ezta?

Partida eroso hasi genuen, defentsa oso onarekin, eta horrek eman zigun garaipena lortzeko giltza. Atzean ondo funtzionatzeak eraso ona izatea errazten du.

- Zein izan zen zure ekarpena finalean?

Hamar minutu baino gehixeago jokatu nituen, hiruko bat sartu nuen eta defentsan ondo aritu nintzen.

- Eta orokorrean, gustura al zaude txapelketa egin duzun lanarekin?

Bai. Defentsan eta kontraerasoan egin ditut ekarpenik nabarmenenak. Tiroan, adibidez, ez dut gehiegi asmatu. Gertatzen da… kar kar kar

- Zein asmo dituzu etorkizun hurbilerako?

IDK Gipuzkoa taldean beste urtebeteko kontratua daukat. Hazten segi nahi dut, etengabe ikastene, eta IDK Gipuzkoa talde aproposa da horretarako. 20 urte ere ez ditut oraindik, gaztea naiz, eta pixkanaka minutuak irabazten joatea da helburua.

- Inori eskaini nahi al diozu garaipena?

Orion hasi nintzen saskibaloian jokatzen, kuadrillako lagunekin. Eskerrak eman nahi dizkiet txikitatik nirekin jardun diren taldekideei eta izan ditudan entrenatzaile guztiei.


'Como Pez en el Agua' saioaren estreinaldia, gaur gauean, ETB2n

Gorka Aginagaldek, Maribel Salasek eta Anjel Alkainek beren aktore lana alde batera utzi, eta udako beste ofizio eta lan batzuk ikasiko dituzte.

Gorka Aginagalde, Maribel Salas eta Anjel Alkain 'Como Pez en el Agua' Euskal Telebistako umore saio berriaren protagonistak izango dira. Gaur gauean estreinatuko du saioa ETB2k, ordutegi nagusian, eta eitb.eus-en ere ikusi ahal izango da.

Gure hiru lagunek aktore lana alde batera utziko dute, lehen aldiz, udako ofizio ezberdinak ikasteko. Erronka handia izango da, lan berri horietan ondo aritu beharko direlako; izan ere, ikuskatzaile eta nagusiak adi egongo dira horien eginbeharra gainbegiratzen. Halere, jasoko dituzten kritikarik gogor eta dibertigarrienak euren lagun aktoreen aldetik etorriko zaizkie. Astero, sofa batean bilduko dira hiru protagonistak, eta bakoitzak izan duen esperientzia aztertuko dute. Euren burua lanean ikusteko aukera izango dute, eta gainerakoek egindakoa ere aztertuko dute, zorroztasun handiko kritikak eginez, baina umorea galdu gabe.

Ondo moldatuko al da Maribel orkestra bateko kantari lanetan? Zenbat irabaziko du azoka bateko saltzaile moduan? Camping bateko arduradun bezala eta jaietako barrakak kudeatzen ikusiko dugu Gorka. Anjel, berriz, sanferminetan kaleak garbitzen eta turismo-gidari lanetan. Hiru aktoreek denetariko esperientziak biziko dituzte umorea galdu gabe.

Lehen saioa

Gaurko saioan, Gorka suhiltzaile lanean arituko da, Maribel orkestra bateko abeslaria izango da eta Anjel zirkuko artista baten azalean sartuko da. Ez dute erronka makala izango, baina gogotsu ikusiko ditugu. Bakoitzak begirale bat izango du, ondo ari dela egiaztatzeko. Halaber, hiru protagonistak bizitako esperientziaz hitz egiteko elkartuko dira: bakoitzak bere burua nola ikusi duen, besteak egindako lanaz zer iritzi duten… Larritasunik izango da, baina une dibertigarriak ere bai.

'Como Pez en el Agua' asteazkenero izango da ikusgai, 22:30etik aurrera, eitb.eus-en eta ETB2n.


Lau lagun hil eta zortzi zauritu dira Manilan, Bigarren Mundu Gerrako bonba bat lehertuta


Egundoko giroan ospatu dute Kuadrilla Eguna Ispasterren

Gogo biziz ospatu dute gaur [urriak 6] ispastertarrek XII. Kuadrilla Eguna. Txiki, gazte eta heldu, denak bat egin dute, jaiagaz gozatzeko. Estimu handiko eguna dute gaurkoa, eta herritarrez gain, Ispasterren oporrak igarotzen dituzten udatiarrek ere ez dute hitzordurik galdu.

Goizetik hasi da martxa elizpean eta ondoko frontoian. Bazkalordurako mahai eta aulkiak jarri eta janari prestaketan hasi dira kuadrillak. Bakoitzak nahi duen janaria prestatu du. Hala, entsalada, sukalki, paella, zankarroi eta beste hainbeste janari gozoz bete dituzte platerak. Denetara 9 kuadrillak bete dute frontoi osoa, 200 lagun baino gehiagok.

Ispasterko gazte kuadrilla bat janaria prestatzen.

Egundoko giroa. Bazkaldu orduko, baina, jatordua prestatu bitartean, hamaiketakoa egiteko tartea ere hartu dute. Ez edozelakoa, gainera. Erreburdinak atera eta solomo, txistorra eta beste erreki batzuekin asetu dituzte sabelak batzuek eta olagarroa eta era guztietako zizka-mizkak atera dituzte mahai gaineetara besteak.

Jan-edana girotzeko EINGO taldearen laguntza eduki dute. Gamiz-Fika, Gautegiz-Arteaga eta Igorretik etorritako laukoak aparteko giroa jarri du eta kantura eta dantzara animatu dituzte ispastertarrak. Denetarik jo dute Iker, Ander, Julian Mari eta Ikerrek, estilo denak, entzuleen eskariaren arabera, eta egundoko giroan ibili dira herritarrak herriko taberna batetik bestera.

Bertsoekin biribildu dute poteoa. Felipe Zelaieta eta Anjel Bermeosolo Zintzo bertsolariek herriko kontuak ahotara ekarri dituzte koplaka.


Bilboko Gau Zuria 2019: Ekainaren 15eko egitaraua

Hiriaren urteurrena ospatzeko asmoz, Bilbao 700-III Millenium Fundazioak ekitaldi andana antolatu ditu.

Bilbok bere 719. urteurrena ospatuko du asteburuan (ekainak 14 eta 15) Bilbao 700-III Millenium Fundazioak antolatutako Gau Zuriaren baitan. Aurten, bigarren urtez jarraian, bi gauez luzatuko da Gau Zuria.

Gau Zuriaren hasiera-ordua ezberdina izango da gozatu nahi den emanaldi motaren arabera. Argiztapenak, adibidez, gaueko 22:30ean hasi eta goizeko 02:00etan bukatuko dira. Ikuskizunek, berriz, ordutegi desberdina izango dute emanaldien arabera.

Gainera, lehen aldiz bisitatu ahal izango da egunez ere Gau Zuriaren zirkuituko instalazio bat. Arboria izenekoa, hain zuzen, Casilda Iturrizar parkean jarriko dena. Hauxe izango da ekainaren 15eko ordutegia: 11:00etatik 14:00etara eta 18:00etatik 02:00etara.

Egitaraua1.- ABESTIZ ETA SOINUZ (SANTIAGO KATEDRALEKO ATARIA)

Santiago Katedraleko atarian hainbat kontzertu eskainiko dituzte Bilboko lau musika-talde eta abesbatzek: Bilboko Akordeoi Orkestra Sinfonikoak, Bilboko Koralak, San Anton abesbatzak eta San Antonio Iralabarri abesbatzak.

2.- FRAKTAL. (EUSKAL MUSEOA)Matematika bidezko soinu eta irudi instalazio interaktiboa. Mapping proiekzioa lurrean eta leihateetako arkuetan, konputazio zientziez eta matematika fraktalez sortutako ikusizko konposizioekin. Euskal museora instalazioaz gozatzera joango den publikoa obraren parte aktibo izango da. Infragorrizko kamera baten bidez mapa bat lortzen da, eta han, ordenagailuko sagu baten antzera, bertaratuek masa bat osatuko dute adierazteko zein zenbaki edo kolore erabiliko diren une bakoitzean. Publikoaren presentziak matematika fraktala sortzen du eta naturako objektuak interpretatzen ditu forma organikoak marrazteko eta soinu-sentsazioak sentitzeko. Matematika horrek portaera kontaezinak eta pieza bakanak sortzen ditu.

Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara, etenik gabe.3 eta 4.- LOS EXTINTOS / UNIVERSE. KALEKO ANIMAZIOAArgi eta soinuzko desfile ibiltariak, fantasiazko mundu batera garamatzatenak.Ekainak 15: 20:30etik 00:00etara.5.- EHUNDURA. (ARRIAGA PLAZA)Mapping orijinal honekin Arriaga antzokiko fatxada estaliko da. Proiekzio jarraitu batek modu pausatu eta harmonikoan dekoratuko du eraikin hori gau osoan. Publikoak noiznahi gozatu ahal izango du ikuskizunaz, Arriaga antzokia etengabe egongo baita argiztatuta.Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 6.- ITSASADARRAREN MENDEBALDEAN. (RIPA KALEA)

Itsasadarraren mendebaldeko banda prest dago Saloonera hurbiltzen diren kanpotar inkautoak lumatzeko. Dirua, kartak eta endalar-freskagarria izango dira mendebaldeko estilo petoan eskainiko den magia-ikuskizun honen osagaiak. Magiaz betetako ikuskizun parte-hartzaile umoretsua publikoaren gozamenerako.Hurbileko magiaren eszena Gau Zuriko publikoari hurbildu nahian, Tor eta Txoborro magoek mendebalde urruneko legendak hartuko dituzte oinarri ikuskizun magiko eta paregabe bat eskaintzeko. Mendebaldeko saloi mitikoetako giroa, kartaz, tranpatiz eta iruzurgilez betea… horixe izango da ikusgai Ripa eta Villarías kaleetan.Ekainak 15: 20:30etik 02:00etara.7.- KALEIDOSKOPIOA. (AREATZAKO PASEALEKUA)Itsasargi baten barruan kaleidoskopio handi bat egongo da, publikoak berarekin elkarreragin dezan eta, instalazioaren buru optikoaren errotazioa aprobetxatuz, ispiluak biraraziko ditu azkenik gabeko mugimendu batean.Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 8.- MARGO BIZIAK. (BILBOKO UDALETXEA)Udaletxea forma eta kolore orijinalez jantziko da, bideo-proiektoreen bitartez zuzenean margotuta. Marrazkiak eta proiekzioa konbinatzen dituen sistema batek koloreztatuko du zuzenean Bilboko Udaletxeko fatxada.Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 9.-KOLOREZKO KIMUAK (CAMPO VOLANTÍN PASEALEKUA)Made in Bilbao lanpara-tulipak Campo Volantín pasealekuan jarri dira aurten. Kolorezko Kimuak instalazioa Bilbao 700-III Millenium Fundazioak ekoitzi eta gauzatu du Tejidos Matías saltokiaren laguntzarekin. Performance hau 100 bat tulipak osatzen dute, oihal eta estanpatu desberdinekin Gau Zurirako diseinatu eta fabrikatuak. Bilboren urteurreneko ospakizunetan hiriko hainbat gunetara egokitutako instalazioa da. Aurten, Kolorezko Kimuak tulipa-bodegoia Campo Volantín pasealekuan jarriko da, eta hortik abiatuta ibilbide bat egingo du udaletxeko instalazioetatik Albia eraikinaren fatxadan proiektatuko den Gran Arcade jolas interaktiboraino.Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 10.-GRAN ARCADE. (ALBIA ERAIKINEKO FATXADA)Gran Arcade tetris-jokoan parte hartzera hurbiltzen den publikoak aukera izango du Albia eraikinaren fatxadan proiektatuko den bideojoko klasiko horretan jokatzeko. Jokalariak binaka lehiatu ahal izango dira denbora jakin batez tamaina handiko instalazio horretan. Campo Volantín pasealekutik jokatu ahal izango da.Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 11.-FRONTIER. (BIZIKIDETZA PLAZA)Instalazio honek zalantzan jartzen ditu mugei buruzko gure nozioak eta errealitatearen interpretazioa. Elkarrizketa bat ordenaren eta desordenaren, errealitatearen eta bere interpretazioaren artean. Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 12.-ARGIZKO IZAKIAK. (URIBITARTE KALEA)Bideomapping instalazio honek Bilboko semaforoetan bizi diren silueta txiki eta argitsuak “erreskatatuko” ditu. Asperturik laukitxo batean bizitzen, semaforoetako gizontxoek jauzi egingo dute kanpora egoera harrigarriak sortzeko hiriko elementuekin elkarreraginez.Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara.

13.-NEFELIBATA. (URBITARTE PASEALEKUA)Kanpotik argitutako 64 esferak zeru bat osatzen dute, ekitaldi honetarako prestatutako soinu-banda batek eragindako argi-sekuentziak sortzen dituena. Zorua, berriz, ispilu bat izango denez, sabaia islatuko du eta ikusleari sentiaraziko dio murgilduta dagoela, esferen irudi dinamikoak goitik eta behetik helduko zaizkiolako. Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 14.- STEPS OF FAITH. (ZABALGUNE ERAIKINA)Argi eta soinu instalazio honek erronka jotzen dio ikusleari korrontea pasabideetatik gurutza dezan, argi digitalezko ibai baten gainean ibiliz. Steps of faith korrontea aldatu eta eraldatu egiten da denborarekin, errepikatu gabe, eta badaki aldatzen bere norabidea, abiadura eta intentsitatea. Gau Zurirako proposamen hau zeharkatzen duen bisitaria argiak eta soinuak inguratua geratzen da, ikusezin bihurtua, eta aukera du modu intimoan bizitzeko etengabe aldatzen ari den lurralde ezezagun hori zeharkatzearen ekintza. Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 15.- GNOMOAK (MUTUALIA ERAIKINEKO LORATEGIA)Izaki txikiz populatutako basoa, musikak lagundurik. Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 16.- BIDE URDINA. (ERCILLA KALEA)Ercilla kaleko oinezkoen pasabideko farolak itxuraldatu eta argiz jantziko dira Bilboren sorreraren urtemuga ospatzeko.

Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara.

17. SFERA. (AZKUNA ZENTROA)Argi-esfera handi bat, soinu-konposizio batekin sinkronizatua eta angelu desberdinetatik ikusten diren distira hipnotiko eta harrigarriak sortzen dituena. Esferak 315 bonbila ditu, eta denak kontrolatzen dira denbora errealean horretarako sortutako software baten bidez. Ispiluz osatutako azalera batek makinak ezkutatzen ditu eta argi-bola handi bat ikusarazten dio publikoari, angelu desberdinetatik ikusten diren isla hipnotiko eta harrigarriak sortzen dituena.

Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 18.- RYTHMUS (INDAUTXU PLAZA)Argi-totem interaktiboen multzo zirkular batean aurrez aurre konektatutako bi pertsonaren bihotz-taupadak birsortzen dituen instalazioa da Rythmus. Gau Zuriko esperientzia hau probatzera ausartzen diren pertsonen bihotz-taupadek ematen diete bizia totem horiei.

Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 19.- GAUERDIKO LORATEGIA (MISERIKORDIAKO LORATEGIA)Ingurune natural batean kokatutako instalazio multzoa, bisitaria esploratzaile bihurtzen duena eta gonbit egiten diona berriro deskubritzera inguruko magia. Asmoa da berreskuratzea parkeek iparraldeko tradizioetan betidanik izan duten misterio, alegia eta sorginkeria airea. Balioan jarri nahi dira gure berdeguneak, eta ingurunearekiko konexioa berreskuratu nahi da Miserikordiako parkean kokatutako elementu magikoak deskubrituko dizkigun ibilbide batean barrena.

Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara. 20.- ARBORIA (CASILDA ITURRIZAR PARKEA)Arboria pasabide bat da Arcadiako paradisu galdura. Argizko egitura puzgarri honek hiru kupula ditu, 8 metroko altuerakoak eta dodekaedro izarkara itxurakoak, eta bakoitza kolore batekoa (gorria, berdea eta urdina). Eta, horrekin batera, Ekuadorreko Baso Hodeitsuko soinuak eta ikuskizun honetarako sortutako piano konposizio bat entzungai. Instalazio hau zabalik egongo da egunez ere.

Ekainaren 15ean goizeko 11:00etatik eguerdiko 14:00etara eta arratsaldeko 18:00etatik goizaldeko 02:00etara. 21.- 7 MINUTU (CASILDA ITURRIZAR PARKEKO PERGOLA)Performance honek Bilborekin lotutako zazpi istorio kontatuko dizkigu 7 minutuko antzezlan laburretan. 7 sofa, 7 pertsonaia eta 7 istorio, gure hiriko pasarterik bitxienetako batzuk ezagutzeko formatu desberdin batean. Publikoak esperientzia intimo bat biziko du Bilboko pertsonaia esanguratsuenetako batzuen eskutik.Ekainak 15, arratsaldeko 12:00etatik gaueko 22:15etara (irrati-sofak) eta gaueko 22:30etik goizaldeko 02:00etara zuzeneko emanaldiak. 22.- EUTERPE (ARTE EDERREN MUSEOA)Euterpe eskulturaren ingururako moldatutako lan koreografikoa, The Big Game piezako materialetatik abiatuta. Museorako sarrera dohainik 21:00etatik 00:00ra.Ekainak 15: 22:30, 23:15, 00:00, 00:45. 23.- IBERDROLA JAZZ ERRITMOAN (IBERDROLA DORREKO ATRIOA)Cool Jazz garbienaren zapore eta estiloarekin, Joshua Edelman piano-jole newyorktarrak eta Sweet Jazz Delicacy taldeak 50eko hamarkadako New Yorkera garamatzate omenaldi bat egin beharrez sormen, inspirazio eta bikaintasun musikalaren gailurra jo zuen garai oparo hari. Eszenaratze honekin betiko balada liriko intimoen lilura eta sinpletasun zoragarria biziberritzen zaigu, entzuleak gogora eta goza dezan. Esperientzia ahantzezina.Ekainak 15: 22:30, 23:15, 00:00 eta 00:45etan. Sarrera librea aforoa bete arte.24.- INDALA (GUGGENHEIM BILBAO MUSEOA)Guggenheim Bilbao Museoan integratutako Urban Dance ikuskizun garaikidea.Ekainak 15: 21:30; 22:30; 23:30 eta 00:30ean. 25.- SUSTRAIETATIK (DEUSTUKO UNIBERTSITATEA)Adierazpen artistiko desberdinen ikuskizunak Deustuko Unibertsitateko klaustroan.Ekainak 15: 20:30etatik 00:30etara bitartean.26.- IPURTARGI TXALAPARTARIA (EHU-UPV)UPV-EHUren Bizkaia Aretoa eraikinean jarritako argi- eta soinu-instalazio interaktiboa. Ikusleak instalazioarekin elkarreragingo du, eraikinean islatuko diren argi efektuak eta soinu nahiz ikusizko sekuentzia erakargarriak sortuz. Argi eszena horiek txalaparta bat manipulatuz sortuak dira. Instalazio honen eduki formala eta teknologikoa UPV/EHUko Arte Ederren fakultateko Arte Garaikide Teknologiko eta Performatiboko Masterreko ikasleek egin dute, eta elkarreragina sortzen duen programa informatikoa ere UPV/EHUn bertan eginiko ikerketa-lan baten emaitza da. Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara.27.- SUGARRAK (ARRUPE-DEUSTUKO ZUBIA PASABIDEA)Ikuskizun hau Itsasadarrean barrena ibiliko da bi elementu hauekin: sugarren baleta eta herensugea, soinu-banda oso dramatiko eta indartsu batek lagundurik. Ekainak 15: 22:30; 23:30 eta 00.30ean.28.- ITSASARGIAK (EVARISTO CHURRUCA KAIA)Gau Zurirako galaz jantzitako kale- farola ilaren artean ibiliko gara, paseoan eta argazkiak egiten. Evaristo Churruca moilako farolek iragarriko dute iritsi dela Bilbora GAU ZURIA.Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara.

29.- THE LAKE OF LIGHT (EUSKALDUNA JAUREGIKO URMAELA)Ikuskizun honek esperientzia paregabeak eskaintzen ditu elkarrekin konbinatuz argi-efektu zoragarriak eta argiztapen orokorrarekin eta soinu inguratzailearekin sinkronizatutako konposizioak.

Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara.30.- FANTASTIC PLANET (EUSKALDUNA JAUREGIA)Gizaki itxurako figura handiek inbadituko dute hiria Bilboren urtemugako gauean. Pertsonaia baketsu horiek Euskalduna Jauregiko teilatuan lur hartuko dute eta gure planeta esploratuko dute lasai eta adeitsuki. Ekainak 15: 22:30etik 02:00etara.31.- ASMAKIZUNEN AZOKA (BILBOKO ITSASADARRA ITSAS MUSEOA)Hainbat asmakizun eta makina zientifikoz osatutako instalazioa. Bertan agertzen dira aisialdirako zientzia, magnetismoa eta argindarra, telegrafoa, irratia, jarraitutasuna eta energia.

Ekainak 15: 20:30etik 00:30era.


Aterpea baino gehiago

Adingabe izanda iritsitako etorkinak ia baliabiderik gabe geratzen dira 18 urte betetzean. Cadizko Harrera Sareko hainbat kidek etxean hartu dituzte haietako batzuk, eta irakasle boluntarioak oinarrizko trebakuntza ematen ari zaizkie udan, lan etorkizuna bideratu ahal izan dezaten.

Umeen kaligrafiarekin idatzi du izena Alik. Iaz Espainiako hegoaldera seniderik gabe iritsi ziren 7.000 adingabeetako bat da. Ia analfabetoa zen duela bederatzi hilabete Andaluziara heldu zenean, baina orain badaki idazten eta irakurtzen, eta gai da Malitik Andaluziara egin zuen bidaia gaztelaniaz azaltzeko. Are, inguruan arrazakeriarik nabari ote duen galdetuta, Andaluzian ohikoa den esamolde batekin adierazi du mundu guztiak ez duela berdin tratatzen: «Eskuko behatzak ez dira igualak». Puerto de Santa Maria herrian bizi da, Cadizko Harrera Sareko kide baten etxean, eta astelehenetik ostiralera San Agustin gizarte etxera joaten da goizez, oinarrizko trebakuntza jasotzera. «Gure familiak Afrikan daude, eta lagundu egin behar diegu, baina, haiei laguntzeko, geure buruari ere lagundu behar diogu. Pazientzia behar dugu». Harrituta mintzatu da Elena Delgado: «Izugarri azkar ikasten ari da. Oro har, sekulako gaitasuna dute mutil hauek». Delgadoren etxean bizi da Ali; emakumeak naturaltasunez kontatu du azarotik harreran izan duen seigarren gaztea dela: «Sareko kide batek mutil baten argazki bat bidali zidan, esanez bakarrik zegoela, kalean, eta ea etxera eraman nezakeen». Horrela hasi ziren bizilagun batzuk gazteei abaroa ematen, haiek 18 urte bete berritan. Izan ere, adingabeak, 18 urte betetzearekin batera, aterperik gabe geratzen dira, emantzipaziorako ia baliabiderik ez daukatelako erakunde publikoek. Gazte batzuek egun edo aste gutxi egiten dituzte sareko kideen etxean, baina beste batzuk hilabeteetan geratzen dira. «Sare hau egongo ez balitz, haietako asko kalean biziko lirateke», azaldu du Delgadok. «Ez da elkartasun kontua bakarrik. Gizarte osasuntsuak eraikitzearekin ere lotuta dago: mutil hauek ez baditugu gizarteratzen, baztertuak izango dira, eta gizarte batek ezin du halakorik onartu».

Dena den, aitortu du auzi konplexua dela: «Gazteen migrazioa ez da erraza, espektatiba handiak dituztelako, eta familia batzuek presio handia egiten dietelako dirua bidal dezaten, senideak ere zorpetu egin baitira haiek hona bidaltzeko». Bidea oso zaila izaten da, baina Espainiara iristea ere ez da urrats gozoa izaten. Kexu da Ali, esate baterako, adingabeentzako zentroek ez daukatelako baliabide nahikorik: «Jatea eta lo egitea ziren hango jarduera bakarrak: ez geneukan ikasteko aukerarik, eta gu ez gatoz hona lo egitera bakarrik; zerbait gehiago behar dugu».

Zentro batetik bestera Aliren alboan, beste lau mutil gazte daude mahaiaren bueltan, San Agustin eraikinean. Azken hilabeteetan bete dituzte 18 urteak. Driss oso lotsatia da: nekez lortu du esatea patera batean iritsi zela iaz. Ahmedek, berriz, ez du hitz egiteko gogorik, haserretu egin baita Mohamedek txantxa bat egin diolako; elkarrekin bizi dira biak, sareko beste andre baten etxean. Halimek, ordea, jario handia du, eta arrapaladan kontatu du adingabeentzako zentro batetik bestera ibili zirela Driss eta biak: «Bornos herriko zentroan egon ginen: herritik urrun zegoen, borrokak izaten ziren etengabe... Handik joan ginenean, bost euro baino ez zizkiguten eman, eta 30 kilometro ibili behar izan genituen, Sevillarako autobus bat hartu ahal izateko. Han, kalean egin genuen lo gau batez, eta biharamunean zentro batera eraman gintuzten hamar egunerako; ondoren, beste batera, Ecijako zentrora, 18 urte bete arte». Gobernuz kanpoko erakundeen kezka iturri izaten da adingabe zentroetako baliabide falta, eta azken urtean kezka handia eragin du Ceuta eta Melilla hiri autonomoetako harrera egoitzetan dauden gazteen egoerak. Mohamedek hamalau hilabete egin zituen zentro horietako batean. Pateran iritsi ez den bakarra da: Marokokoa da, Nador hirikoa, eta legez sartu zen Melillara, pasaportearekin aukera hori baitauka. Gordin mintzatu da hango zentroaz: «Zapatak kendu ere ezin genuen egin, lapurtu egiten baitzizkiguten. Borrokak, labankadak... Haxixak arazo asko eragiten zituen. Lo ere ezin genuen lasai egin». Salatu du egoitza gainezka egoten dela sarri: «Batzuetan, hiru pertsonak egiten dute lo ohe bakarrean. Hor adingabe bat sartzen den bakoitzean diru laguntzak ematen dizkiete, baina ez dituzte erabiltzen zentroa hobetzeko».

Larrituta erantsi du Mohamedek paperik gabe geratuko dela urte erdi barru: «Ordurako lana aurkitu behar dut». «Ez da hain erraza», erantzun dio Delgadok. Esplikatu duenez, 18 urte baino gutxiagorekin iristen diren nerabeei baimena dagokie adindun bihurtzean beste urtebetez bertan geratzeko. «Adingabeen zentroek gazteak dokumentatu behar dituzte atera baino lehen, baina 16 urte baino gehiagorekin iristen direnekin batzuetan ez dute hala egiten. Arazoa da hemen bizitzeko baimenak ez dakarrela lan egiteko baimena». Hezkuntza, funtsezko Hain justu, lan mundurako bide hori egiten lagundu nahi die Cadizko Harrera Sareak gazteei: udazkenean helduentzako hezkuntza sisteman sartu ahal izateko, udan oinarrizko formakuntza ematen ari zaizkie, goizero-goizero. Oporretan dauden irakasle boluntarioekin aritzen dira matematika, komunikazioa —gaztelaniazko ahozko eta idatzizko adierazpena—, geografia eta fisika ikasten. «Gero lanbide heziketan sartzeko eta praktikak egiteko aukera izango lukete, eta, horrela, lan egiteko baimena ere lortu ahal izango lukete». Delgadok aitortu du prozesu luzea dela, bizpahiru urtekoa, baina beharrezkoa dela nabarmendu du: «Ondoen egiten ari garen gauzetako bat da: jaten ematea erraz antzekoa da, baina trebakuntza askoz interesgarriagoa da. Funtsezkoa da gizarteratzeko». Eta fruituak ematen ditu, gainera: «Lortu berri dugu gurekin ibilitako bi mutili kontratu bat egitea».

Bitartean, egokitzen ari dira gazteak, eta eskoletatik kanpo ere ikasten. Azkenean hitza hartu du Ahmedek, adierazteko pozik dagoela harrera egin diotenen etxean: «Gu laguntzeko egiten dute, eta hori oso garrantzitsua da». Muturra okertu du Halimek: «Ez da zure etxean egotea bezalakoa, baina gustura gaude». «Oso pertsona onak aurkitu ditut orain arte», gaineratu du Alik, irribarrez Delgadori begira. Andreak onartu du oso ondo pasatzen dutela elkarrekin: «Bizikidetza ona da, oro har; naturaltasun handiz bizi dugu. Egia da pixka bat baldintzatzen zaituela etxean beste pertsona bat edukitzeak, baina lagungarria da zeure burua berreraikitzeko: printzipioz zurekin ia zerikusirik ez duen norbaitekin topaguneak aurkitzeak sormena eskatzen du, eta prozesu aberasgarria da».


Donostian hilda agertu zen 13 urteko gaztearen aita preso hartu dute

Senide baten etxean atzeman dute gizona, eta semeari laguntza emateko betebeharrari uko egitea egotzi diote.


Asteazkenean

batzarra

Kaxko Auzo Elkarteak bilera deitu du datorren asteazkenerako, hilaren 18rako. Estatutuen aldaketari buruz hitz egingo dute. Bilera, 20:00etan izango da elkarteak Aristizabal kalean duen lokalean.


Kobe Bryantek (Lakers) 33 puntu sartu ditu New York Knicksen etxean. 96-113 irabazi du haren taldeak


Zeraingo EH Bilduk herritarren esku utziko ditu 7 zinegotzietatik 3

Udal hauteskundeen ondoren sortutako egoera dela eta, Zeraingo EH Bilduk udal eraketari begira hartuko duen jarrera argitu nahi izan du. Aurkeztu zen zerrenda bakarra izaki, zazpi zinegotzi dagozkio EH Bilduri, baina horietatik 4 bakarrik hartzea erabaki dute, “udala osatu ahal izateko gutxieneko zinegotzi kopurua”. Horrela, “aukera bat irekita” utzi nahi dute, gaia herritarrekin landu eta “ondoren 7ko taldea osatzeko”.

Larunbat eguerdian osatuko da Zeraingo udalbatza berria. Horren aurrean, ezohiko egoera gertatu da Zerainen, Herri Kandidaturak hauteskundeetara ez aurkeztea erabaki eta gero. EH Bilduk azaldu duenez, “begi bistakoa da gure herrian badugula arazo bat”. Hala, une honetan “herrian tentsioa” dagoela eta “herritar batzuk haserretuta” daudela azaldu dute, eta egoera hori, “familietan eta herritarren arteko elkarbizitzan eragiten” ari dela. Eta horrek, “Zeraini eta zeraindar guztioi kalte” egiten diela azaldu dute.

Arazo horren atzean, “Zerain kudeatzeko moduaz bi herri ikuspegi” daudela diote; “zein baino zein legitimoagoak, baina tamalez, bi ikuspegi horiek ez dira ordezkatuak egongo”. Hauteskundeetara ez aurkezteak ordezkaririk gabe gelditzea badakar ere, “EH Bilduk argi du udal batzar berrian guztiok izan behar dugula aukera, tokia eta ordezkaritza izateko”.

Informazio gehiago, bihar, Goierriko Hitzan


Bonba-kamioi bat zartarazi eta 20 lagunetik gora hil dituzte Irakeko Kurdistanen

Segurtasun zerbitzuen egoitza aurrean izan da atentatua AEBetako presidenteordeak iragarri gabeko bilera egin du Irakeko lehen ministroarekin


Amaia Agirre, garaile Lazkao Txiki bertso paper lehiaketan

Irailaren 14an egin zen, Ordizian, Lazkao Txiki bertso paper lehiaketako sari banaketa eta Amaia Agirre izan zen garaile helduen mailan. Asier Imaz izan zen bigarren eta Manu Goioganak lortu zuen hirugarren postua.

Gazteen mailan Ainhoa Mujika sailkatu zen lehen postuan eta Itziar Unanuek erdietsi zuen bigarren postua. Gaztetxoen artean berriz, Maialen Urkizu izan zen garaile Mikel Iturriotz eta Paul Iruretagoienaren aurretik.


Aluak aluen menpe

Oraingo honetan, gure aluak aluen menpe daudela ematen du.

Gauza kuriosoa, gure barnean gertatzen denarekin betaurrekodun gizon batek erabakiko du zer egin.

Gure gorputzaren jabe izango balitz bezala, gure barnean gertatzen dena kontrolatu eta, gertatzen dena gertatuta ere, duzun adina izanda ere, bere legea betetzera behartuta egongo bagina bezala.

Gobernu matxista, frankista, elizkoia eta patriarkala.

Hauek dira gobernua definitzen duten hitzak.

Zuek erabaki behar al duzue ba nahi gabeko haurdunaldi baten aurrean zer egin behar dugun?

Zuen esanetan, haurdunaldiarekin aurrera jarraitu.

A bai, horixe; eta zuek ordainduko dituzue horien mantentzea?

Ezinduak direnen kasuan, botikez, mediku kontsultez, behar duten atentzio guztiaz, zuek egingo al zarete kargu?

A, ez, noski, ez dago dirurik horretarako, baina itxura denez, gure eskubideak zapaltzeko gogoa bai.

Baina, hala ere, nik haurrik ez badut nahi, nahi dudana egingo dut eta punto.

Nire sabela, alua, bagina, ume-tokia eta gorputz osoa nirea delako, nirea bakarrik, eta munduan ez dago inor horiekin zer egin behar dudan esango didanik.

Nahi duten guztia esan eta inposatuko digute, bai, baina jakin, historia gizonen esku egon bada ere, iraultzarik izango bada, iraultza hau feminista izango dela, etorkizuna feminista izango dela.

Inor ez baita gure gorputzean gertatzen denaren jabe.

Egon ziur iraultza hau irabazi egingo dugula, zuek ikusi eta izan nahi ez duzuen berdintasuna izango dugula, eta egun horretan, gure abortuen odoletan itoko zaretela.


Herritarrak hartzeko datak aldatu dituzte Antxon

Hileko lehen astean hartu ohi ditu herritarrak Izaskun Gomez alkateak, baina aste honetan azken orduko batengatik ezin izan du azokan egon, eta hori dela eta ordutegi berria zabaldu du.

Datorren astean izango da alkatea azokan, asteazkenean (hilak 13) 18:00etatik 19:30era. Nolanahi ere, abisu, iradokizun edo besterik helarazi nahi izatekotan posta elektronikoz idazteko eskatu du.


Gipuzkoako Finalista Egunerako izen ematea zabalik dago Mutrikun

Gipuzkoako Mendizale Federazioak eta Villabonako Aizkardi mendizale elkarteak antolatuta, Gipuzkoako Eskolarteko 31. Mendi Lehiaketa eta Finalista Eguna egingo dituzte domekan, Villabonan.Finalista Egunean Gipuzkoako hainbat ikastetxeetako ikasleek parte hartuko dute. Mutrikuko Goizeko Izarra ikastolakoak, Mikel Deuna ikastetxekoak eta Mutrikuko Institutuko ikasleak bertan parte hartzera gonbidatuta daude.Mutrikuko Eskola Kirola eta Burumendi Mendizale Elkarteak, bere aldetik, Finalista Egunera joateko izen ematea koordinatuko dute.Antolatzaileek jakitera eman dutenez, interesatuek biharko eman beharko dute izena, bakoitzak bere ikastetxean. Nabarmendu dutenez, irteera LH 3tik 6ra bitarteko eta DBHko ikasleei eta haien gurasoei dago zuzenduta. Bertara joan nahi dutenek autobusa edukiko dutela ere iragarri dute. Autobusak 08:00etan irtengo du Mutrikuko goiko autobus geltokitik.12,90 kilometroGipuzkoako hainbat tokitatik joandako mendizale gazteek, berriz, hitzordu nagusia 09:00etan izango dute, Villabonako Errebote plazan. Eta ibiltariak plazara ailegatu orduko, parte hartzea baieztatu beharko dute plazan jarritako harrera mahaietan. Mendizaleek 12,90 kilometroko ibilbidea osatu behar izango dute; iraupena bi ordu ingurukoa izango da.Honako hauek kontuan hartzea beharrezkoa dela gogorarazi dute antolatzaileek: umeak ezingo dira bakarrik joan, guraso baten ardurapean joan beharko dira, pertsona beraren ardurapean ume bat baino gehiago joan daiteke, eta, azkenik, arropa eta oinetako egokia (aldatzeko ere) eraman beharko da, hamaiketakoarekin batera.


Eguraldia 2016-03-07

Iker Ibarluzearen eguraldi iragarpena.


EAJk mahai ingurua egingo du bihar Reinan

Errenteria-Oreretako EAJk mahaia ingurua egingo du bihar Reina aretoan. 19:30etik aurrera izango da eta euskal kultura, euskara eta identitatea izango dituzte hizketagai bertaratzen direnek. Miren Azkaratek eta Ramon Zallok mahai inguruan parte hartuko dute. Herritar guztiak gonbidatuta daude.


Ikuskizun solidarioa, Viktoria Eugenia Antzokian

Adin askotariko 200 artista baino gehiagok parte hartuko dute gaur Udalaren Musika eta Dantza Eskolak hamabigarren urtez egingo duen ikuskizun solidarioan. Sarrerek 7,5 euro balio dute, eta bildutako dirua, Alboan Fundazioak bilduko du. Hala, giza eskubideen alde Venezuelan gauzatzen dituen proiektuetara bideratuko dute.


Alberieteko pilota jaialdia, gaur, ETBn eta eitb.eus-en

Kirol eskaintzaren barruan, Munduko Sokatira Txapelketaren laburpena eta erremonte partida bat ere badaude.

Alberieteko pilota jaialdia eskainiko dute gaur zuzenean ETB1ek eta eitb.eus-ek. Atariko partidan, Gorka-Cecilio eta Mendizabal III-Merino III bikoteak izango dira nor baino nor gehiago. Neurketa nagusian, berriz, Titin III-Merino II / Altuna III-Barriola. Xabier Euzkitze estariak Oskar Lasa pilotari ohia izango du lagun, eta Elena Azpeitiak egingo ditu elkarrizketak.

Pilotaren aurretik, herri kirolen tartean, Estatu Batuetako Madison hirian jokatutako lur gaineko Munduko Sokatira Txapelketaren laburpena egingo du Juanan Legorburuk.

Amaitzeko, 19:30ean, ETBKn, bezperan Hernanin jokatutako Zeberio II-Ion / Uterga-Endika erremonte partida izango da ikusgai, Iñigo Aiestaranen eta Jabier Arkarazoren kontakizunarekin.


[Erreportajea] Betirako erreferente

Iñigo Muguruza baxu eta gitarra jotzaile irundarraren heriotzak hutsune handia utzi zuen iaz Irungo Moskun eta Euskal Herriko musikan oro har. Hutsune hori bezain handia da musikari ezagunak utzi duen arrastoa, Irungo hirian bereziki. Oholtzetatik kanpo, 25 urtez Irungo Musika Eskolan irakasle gisa aritu zen Muguruza, eta berak musikari zion pasio berbera transmititu die belaunaldi askori azken hamarkadetan. Bada, haren figura omendu eta egindako guztia eskertzeko beka bat sortzea erabaki du Irungo Udalak, Iñigo Muguruza Musika Beka.

Joan den ostiralean eman zuten bekaren berri, Irungo udaletxean egindako agerraldian. Han Jabier Muguruza ere izan zen —Iñigoren anaia eta musikaria bera ere—, udalean ordezkaritza duten talde guztietako kideekin batera.

Aurkezpenean, Jose Antonio Santano alkateak nabarmendu zuen musika eskolako lehen gitarra elektrikoko irakaslea izan zela Iñigo Muguruza. Santanoren arabera, euskal musikaren “erreferente” izan zen Muguruza. “Musikari emandako guztia eta haren ibilbidea omendu nahi ditu bekak; belaunaldi berrien eskuetan haren legatu garrantzitsua mantendu nahi dugu”.

Bekaren ideia sortu zenetik, hasieratik, udalak alboan izan ditu Muguruzaren senideak. “Oso pozgarria da guretzat egitasmoa martxan ikustea; hasieratik inplikatuta egon gara. Uste dut euskal musikak, eta herri musikak oro har, asko zor diola Iñigori. Gure gizartean bere memoria bizirik mantentzeko balioko du honek, eta ez da gutxi”, adierazi du Jabier Muguruza anaiak. Senide guztien izenean eskerrak eman dizkie udaleko talde guztiei, denek babestu baitute egitasmoa. “Azken garaietan, Iñigok maiz adierazi zuen bere ilusioa zela berriz ere zuzeneko musikan eta eskolan aritzea; beraz, bekak erabat asmatu du haren ikuspegiarekin. Iñigo ezagututa, konbentzituta nago bekaren ideia izugarri gustatuko zitzaiola”, gehitu du anaiak.

Alkateak zehaztu bezala, euskal eremuan azken hamarkadetako musika modernoarekin lotura duten ikerketa proiektuen garapena sustatu nahi du bekak. Are gehiago. Jose Antonio Loidi edo Serapio Mugika beka ezagunen parean egongo dela nabarmendu du, eta, beraz, 8.000 euroko diru saila izango duela. Ikerketa lana osorik egiteko, zortzi hilabeteko epea izango dute bekaren onuradunek.

Partaidetza sustatzeko asmoz, askotariko ikerketak egin ahalko dira. Musika taldeak, bakarlariak, musika gaiak, biografiak, errepertorioa edo heziketa materialak azter daitezke bekarekin, eta herri musika sustatu eta irakasteko helburua izan beharko dute. Azken lau hamarkadetara mugatu dute ikerketaren esparrua, eta, nola ez, euskal musikaren ingurukoa beharko du izan. Aurkezteko formatu ugari erabili ahalko dira. Kultura sailekoek jakinarazi dute horiek zehazten datozen asteotan joango direla.

Interesdunek apirilaren 6ra bitarte izango dute lanak aurkezteko aukera. Herritarren Arreta Zerbitzuan entregatu beharko direla zehaztu dute Irungo Udaletik. Informazio eta xehetasun gehiago, www.irun.org webgunean dute eskuragarri herritarrek.

Bekarekin, azken hilabeteotan musikariak jasotako omenaldi sorta biribilduko dute. 2019aren amaieran, haren taldekide eta bidaide izan zirenek omenaldi bat egin zioten Bilboko Kafe Antzokian, hiru orduko kontzertu ikusgarri batekin. Herrian bertan, Irunen, hainbat urtean haren ikasle izandakoek ere omenaldi hunkigarri bat egin zioten joan den abenduan.

Musika, bizitza

Iaz zendu zen Iñigo Muguruza, irailaren 5ean, zehazki, denbora luzez esklerosi anizkoitzaren aurka borrokatu ostean. Borroka gogor bezain luze horretan, azken unera arte ez zuen gitarra utzi nahi izan, hori baitzen bere pasiorik handiena: “Niretzat, musika gauza oso handia da. Musika egitea eta musika taldeetan jotzea izan da nire bizitza; hortaz, ez dut ezagutzen besterik”, esan zuen 2018an HITZAk egindako elkarrizketa batean. Orduan sortu zuen haren enegarren eta azken taldea, Hiru Leike. Berriz ere oholtzara igotzeko aukera izan zuen, Ane Odriozola abeslariarekin batera; bereziki gaztetxeetako oholtzetara, horiek baitziren gustukoen zituen agertokiak: “Nik uste dut gaztetxeetan hil arte jotzen jarraituko dudala”, esan zuen orain dela bi urteko elkarrizketa horretan.

Euskal musikaren aro modernoaren aitzindarietako bat izan zen Iñigo Muguruza, eta, Fermin anaiarekin batera, gazte askoren musika eta borroka erreferente nagusi bilakatu zen. Oso gaztetatik banda askotan aritu izan zen musikari irundarra; besteak beste, Desband, Kortatu, Delirium Tremens, Negu Gorriak, Joxe Ripiau, Lurra eta Sagarroi musika taldeetan.


Eroskik soldata jaitsiko die 40.000 langileri, galeren ondorioz

2008. urtetik, enpresak 326 milioi euroko galerak izan ditu. Horrez gain, fakturazioa jaitsi egin da: 2008an 8.102 milioi hartu zituzten; azken urtean, berriz, 6.221 milioi.

Eroskik soldata jaitsiko die bere 40.000 langileei, enpresak azken urteetan izandako galerei aurre egiteko asmoarekin. Soldata jaitsiera 2013-2016 eperako onartutako estrategia plan berrian agertzen da.

Informazioa eleconomista.es webguneak atera du, eta, horren arabera, Agustin Markaideren enpresak "gastuak murrizteko" eta "proiektuarekin daukagun inplikazioaren adibide gisa" azaldu du soldatak murrizteko erabakia. Aurretik, zuzendaritzak kideen soldatak murriztea erabaki zuen (kideak 8.500 inguru dira, %21). Murrizketa %5ekoa izan da langileen kasuan eta %10ekoa zuzendaritzako kideen kasuan eta indarrean da iragan maiatzetik.

"Kooperatiba bat gara eta irabazien zati bat guztion artean banatzen diren moduan, gauzak gaizki doazenean guztiok egin behar dugu sakrifizioa. Enpresa ereduari lotuta doa", adierazi dute Eroskiko ordezkariek.

Galerak eta fakturazioaren jaitsiera

2008. urtetik, Eroskiren galerak 326 milioi eurokoak izan dira, eta, urtetik urtera, galera horiek handitzen joan dira. Gauzak horrela, iaz 121 milioi euro galdu zituzten, aurreko urtearen hirukoitza.

Horrez gain, fakturazioa jaitsi egin da: 2008an 8.102 milioi hartu zituzten; azken urtean, berriz, 6.221 milioi. Fakturazioaren jaitsiera horretan eragin zuzena izan du Mercadonaren bultzadak, besteak beste.


'Matrix' pelikulako zuzendariek Bilbon filmatuko dute

Andy eta Lana Wachowski neba-arrebek Jupiter Ascending filmaren zenbait sekuentzia filmatuko dituzte Bizkaiko hiriburuan. Pelikula berriaren estreinaldia udan izango da.

Andy eta Lana Wachowski neba-arrebek, Matrix trilogiako zuzendariek, Jupiter Ascending pelikula berriaren zenbait sekuentzia filmatuko dituzte Bilbon. Bizkaiko hiriburuko Udalak iragarri duenez, ostegunetik larunbatera arte trafikoan aldaketak izango dira filmaketa ez oztopatzeko. Guggenheim Museoaren inguruan zirkulazioa aldatuko da.

Pelikula berriaren estreinaldia udan izango da. Horrela, ostegun honetan, 10:00etatik 16:00etara bitartean, gutxi gora-behera, oinezkoen joan-etorriak etengo dira Zubizuri oinezko zaldainean, eta ondorioz, zubi honen erabiltzaileek Udaletxeko zubia edota Arrupe zubia erabili beharko dituzte alternatiba gisa.

Era berean, ostegunean, ostiralean eta larunbatean, aldizkako etenak egongo dira Arrupe Zubiko oinezkoen joan-etorrietan. Etenak gehienez bost minutukoak izango dira, eta ondorioz, ez da ordezko biderik ezarri beharrik izango.

Azkenik, ostiralean, hilak 9, 12:00etatik 16:00etara bitartean, gutxi gora-behera, aldizkako etenak egongo dira Maurice Ravel Etorbidetik Salbe zubiranzko ibilgailu-zirkulazioan, eta trafikoa etenda geratuko da Txorierritik Guggenheim Museorantz doan Artxandako Tunelen adarrean. Ondorioz, bide hau erabiltzen duten ibilgailuak Deustuko zubirantz desbideratuko dira.

Salbeko zubiko beheranzko zirkulazioaren eten hauek larunbat goizean ere errepika daitezke filmaketa ostiralean amaitzen ez baldin bada.


Udal batzarraldia, kronika

Josean Perez Gabarainen ordezkoak astearte honetako udalaren osoko batzarraldian hartu behar zuen zinegotzi kargua. Ordea, Estatuko hauteskunde batzordetik ez zen tramitazioaren onespena iritsi. Beraz, hurrengo batzarraldian gauzatuko da aldaketa.

Josean Perez Gabarain Andoaingo alkate ohiak zinegotzi izateari uko egin ondoren, udal batzarraldian haren ordezkoak zinegotzi kargua hartuko du hurrengo hilabetean. Zinegotzi berriaren jatorria donostiarra da eta bere izena Carlos Urrestarazu Rodrigo. Besteak beste, sozialisten inguruko "Red para el cambio"ko partaide da. Haren promozio kanpainan bere iritzia honako esaldiarekin laburbiltzen zen: "Leihoa zabaldu eta airea sartzea ezinbestekoa da".

Gainerakoan, udal batzarraldia arin igaro zen. Nabarmendu daitezkeen erabakien artean: udal inbertsioak egiten jarraitzeko kreditu aldaketa proposamena edota datu pertsonalen fitxatetiak sortu, aldatu eta ezabatzeko araudi-proposamena.

ZAPATERO PLANAREN ZAIN

2010erako ere Estatuak udal inbertsioetarako fondoa sortuko du. Datu zehatzak behin betikoak ez badira ere, 2010erako Andoaingo Udalak 1.500.000 euro jasoko lituzke. 2009an jasotakoa esanguratsua izan da, diru horrekin kirol inbertsio ezberdinak egin ahal izan direlako.


Manu Chaoren musika

Manu Chao izan da gaurko saioaren haria. Aita galiziarra eta ama bilbotarra duen musikaria.


Kantuan hasi dituzte Kepa Ordokiren omeneko ekitaldiak

Jende ugari hurbildu zen ‘Bertsotan faxismoari aurre’ saioa jarraitzera

Bertsotan faxismoari aurre bertso emanaldi gidatuak abiatu ditu Kepa Ordokiren heriotzaren 25. urteurreneko ekitaldiak. Mende laurdena bete da Gernika batailoiko komandantea hil zela, eta Kepa Ordoki Memoria Historikoa Bidasoan taldeak hainbat ekitaldi antolatu ditu. Atzoko saioko gidari Joxan Elosegik azaldu zuenez, “Kepa Ordoki eta faxismoari aurre egin zioten eta aurre egiten ari zaizkion guztiak omentzeko” asmoa dute jardunaldiek.

Eserleku gutxi geratu ziren libre atzo Kultur Etxeko areto nagusian, eta bertaratu zirenei ez zitzaien damutu. Izan ere, bertso musikatuen saio ederra izan zen antolatzaileek Irunabar Irungo Bertsoaren Bilgunearekin elkarlanean prestatutakoa. Aitor Errazkin bertsolariak eta Laida Oronoz kantariak jardun zuten mikrofonoan, eta Aritz Erasunek eta Aitziber Arruabarrenak ederki lagundu zieten orain bi soinuekin, orain trikitia eta panderoa joz.

Ez bakarrik, baina batez ere Irun eta Hondarribiko hiru bertso egileren bertsoak entzun ziren, Joxe Mari Lopetegirenak, Juan Ezenarro Txori Txiki-renak, eta Joan Baxurkorenak. Hirurek 36ko Gerrako eta erbesteko bizipenak jaso zituzten bertsoetan eta bizipen haiek Kultur Etxeraino iritsi ziren atzo. “Ez dugu garaiko bertso onenak bilatu nahi izan —azaldu zuen Elosegik—, baizik eta eskualdean bizi izan ziren bertso emaileenak, komeni zen hemengo bertso emaileen sentimenduak zertan ziren jasotzea”.

Bihar segida

Bihar, ostegunez, jarraituko du Kepa Ordoki 25 urte jardunaldien egitaraua Irungo Palmera Monteron proiektatuko duten Gernika Batailoia, askatasun itxaropena dokumentalarekin. Ostiralean solasaldi oso interesgarria izango da Hendaiako Zokoburun, eta larunbatean itxiko da programa, omenaldi xume batekin.

Egitaraua

Gernika Batailoia, askatasun itxaropena dokumentalaren proiekzioa. Hilaren 29an (osteguna), 19:30etan, Irungo Palmera Montero gunean. Frank Dolosor kazetariak idatzia, berak aurkeztuko du. Faxismoaren kontra eta aliatuen alde borroka egin zuen euskal talde militarraren historia gogoratzen du.

Kepa Ordoki eta memoria historikoa solasaldia. Hilaren 30ean (ostirala), 19:00etan, Hendaiako Zokoburu eraikineko Hegoa gelan. Parte hartzaileak: Iñaki Egaña, Euskal Memoria Fundazioko Lehendakaria eta historialaria, eta Alberto Unamuno, Markina Xemeingo Ahaztuen Memoria elkarteko kidea.

Omenaldia. Abenduaren 1ean (larunbata), 12:30etan, Irungo Gernikako Arbolaren parean. Kepa Ordoki, eta bailaran askatasuna, demokrazia eta justizia sozialaren alde borrokatu duten pertsonak omenduko dituzte.


Valentin Cruzek kontratua berritu du datorren denboraldirako

Klubak Joubert Engelbrecht eta Kawa Leaumaren kontratuen berritzearen berri eman zuen duela aste batzuk eta Valentin Cruzek ere 2019-2020 denboraldirako kontratua berritu duela jakinarazi nahi du oraingoan. Argentinarrak, Ohorezko Mailako puntu egile nagusia izanda dena azken bi denboraldietan, klubean jarraituko duten profesionalen taldean jarraituko du beraz. Marotiasek bere aginduetara izango ditu, Joubert, Kawa eta Valenez gain, Fernando Lopez, Sio Moala, Juanma Lescano erdi melea, eta Julen Goia kapitaina.

Bestalde, Asier Pazosek jokatzeari utziko dio. Aurrelari nafarrak buruko urdina gorde egin du jardunaldi osoz taldearen prestaketaz arduratzeko.

Lander Gomez jokalari bilbotarra Ordizian arituko da

Anthony Matoto izan da 2019-2020 denboraldirako lehen fitxaketa, baina ez da bakarra. Lander Gomez ere Goierriko taldean arituko da datorren denboraldian. Lander Universitario Bilbaon sortutako jokalari gaztea da, Estatuko selekzioaren azpiko kategorietan sarri jokatu duena. Bilbotarrak Gernikan jokatu zuen aurreko denboraldian eta aurten taldez aldatzea erabaki du, Ordiziaren “back trhee”-a indartzeko. Klubak ez du oraindik aterik itxi eta lanea darrai datorren denboraldian ere AMPO Ordizia Heineken ligako goren mailan lehian izan dadin.

Oier Goiak eta Ander Alberdik klubaren beka izango dute datorren urtean

Klubak berrikuntza inportantea izango du aurten. Etxeko bi jokalarik mezenasgo proiektuan parte hartuko dute bi babesleei esker. Oier Goiak eta Ander Alberdik beka jasoko dute goren mailan entrenatzen eta jokatzen laguntzeko.

12 jokalari gaztek senior taldean jokatuko dute

12 dira aurten senior taldera igoko diren gazteak. Hauen jomuga sortu berri den ‘Promesen Liga’ izango da, baina batzuk ate joka arituko zaizkio Iñigo Marotiasi, minutu eske. Ea zenbatek duen aukera gero eta estuagoa den Heineken Ligan debutatzeko.


Ehunka lagun elkartu dira Iruñean, ustelkeriaren aurkako mobilizazioan

Lapurrak erakundeetatik at, PP kanpora lelopean elkartu dira.

Hainbat indar politiko, sindikal eta sozialek babestu dute Iruñeko Merindade plazan egindako protesta; esaterako, Geroa Bai, EH Bildu, Ahal Dugu, PSN, Ezkerra, CCOO, EHNE, Equo, Gazte Komunistak, Libertate Nafarra eta Orreaga fundazioak.

PP ustelkeriaren erantzule delakoan, Mariano Rajoyren gobernuaren aurka jo dute. Alderdiari egozten ari zaizkien kasuez gain, antolatzaileek nabarmendu dute "erakunde politiko eta judizial batzuk kasu horiek estaltzeko" lanetan ari direla: "Demokrazia itxuragabetzen ari dira".

Azpimarratu dutenez, horrek guztiak "kalte eragin du hezkuntzan, osasunean, pentsioetan". Usteleria pribatizazio prozesuekin lotu dute: "Horrek txirotu egin gaitu eta eskubideak kendu dizkigu".


Motorzale bat hil da zirkulazio-istripuan, Abaltzisketan

GI-3670 errepidean izan da ezbeharra. Dirudienez, istripuan ez da egon beste ibilgailurik kaltetuta.

Motorzale bat hil da ostegun honetan Abaltzisketan (Gipuzkoa) izan den zirkulazio-istripuan, Segurtasun Sailak jakitera eman duenez.

Ezbeharra 17:20ean izan da, GI-3670 errepidean, iturri horiek jakitera eman dutenez. Larrialdi zerbitzuek bertaratu dira, eta gizonaren heriotza egiaztatu dute.

Dirudienez, istripuan ez da egon beste ibilgailurik kaltetuta.

Ertzaintzak ikerketa abiatu du istripuak nondik norakoak argitzeko.


Saltoki handien BEZik gabeko egunak azter daitezen nahi du Gipuzkoak

Marketin praktika horiek eragin negatiboa dutelakoan, Helena Franco Ogasun diputatuak eskaera igorri du Jaurlaritzako Merkataritza eta Turismo Sailera.

“BEZik gabeko egunak”, “Aurreztu BEZa”, “BEZik gabeko astea” moduko marketin kanpainak hedatu egin dira azken urteotan, batez ere saltoki handietan. Gipuzkoako Ogasuna "kezkatuta" dago era horretako kanpainek duten eraginarekin. Era berean, hainbat enpresa txikik eta gremiok, merkataritza "praktika horiekin haserretuta", kexa agertu diote Ogasunari. Hori dela eta, Helena Francok eskutitza igorri du Jaurlaritzako Merkataritza eta Turismo Sailburuordetzara, "esku har dezan".

“Horrelako praktikek efektu negatibo bikoitza dute", azaldu du Francok; "Batetik, zergadunei bere zerga obligazioak betetzeko pizgarria kendu baitiezaieke, ulertarazten baitu BEZa ordaintzea edo ez ordaintzea saltzailearen borondatearen araberakoa dela. Eta hori salmentari edo zerbitzu prestazioari lotutako beste esparru batera eramanez gero, zerga iruzurrezko portaerak eragin ditzake".

Gainera, engainuzko publizitate kasuak gerta daitezkeela uste du Gipuzkoako Ogasunak, "salmentak BEZik gabe egingo direla adierazten baita". “Hori gezurra da, argi eta garbi”, dio Ogasunak igorritako idatziak. Hala, praktika horien inguruko zerrenda bat jasotzen du jakinarazpen horrek, sailak "egoki deritzon jarduketak egin ditzan eta aurrerantzean horrelakorik gerta ez dadin".

Praktika horiekin hainbat enpresa txikik eta gremiok Ogasunari haserrea jakinarazi ondoren, bost elkartek izenpetutako idatzi bat bidali dute Jaurlaritzara.


Turkiak bertan behera utziko du Giza Eskubideen Europako Hitzarmena

Frantziaren ereduari jarraituko dio Ankarak, eta salbuespen egoerak iraun bitartean eskubideak murriztuko ditu. Gobernuak dio 40 eta 45 egun artean indarrean egongo dela.

Kolpe saiakeraren ondorengo zigor kanpainarekin jarraituko du AKP Justizia eta Garapena Alderdiaren gobernuak, eta oposizio ororen aurka nahieran egiteko eskuak aske izan nahi ditu. Horregatik, Ankarak azaldu du "demokrazia bermatzeko" eskubideak murriztuko dituela, eta nazioarteko akordioak ez dituela errespetatuko, Europako Giza Eskubideen Hitzarmena tartean. Mendebaldeko herrialdeetatik kritikak jaso aurretik aurrekariak prestatu ditu Ankarak, ohartarazi baitu Frantziak ere era berean jokatu zuela. Parisek indarrean du salbuespen egoera iazko azarotik, eta Europako Giza Eskubideen Hitzarmena bertan behera utzia du.

Recep Tayyip Erdogan Turkiako presidenteak iragarri du hiru hilabetez luzatuko duela salbuespen egoera, baina gobernuko beste iturriek adierazi dute 40 eta 45 egun artean iraun dezakeela.

Iragan astean armadako zati batek kolpea eman ondotik estatu egiturak garbitzeko atsedenik ez du hartu gobernuak: 50.000 funtzionario baino gehiago kaleratu ditu, eta 6.000 pertsona baino gehiago atxilotu. Salbuespen legeak oposioko kideak zokoratzeko ahal handiagoak emango dizkio AKPri; adierazpen eta mugimendu askatasuna eta biltzeko eskubidea murrizten du, eta etxean geratzeko aginduak ezartzeko aukera ematen. Halere, oposizioak salatu izan Ankarak eskubide horiek lehendik ere urratu dituela. Bestalde, segurtasun indarretako kideek errenditzeko aginduari men egiten ez dien oro tirokatu ahalko dute, eta kargurik aurkeztu gabe atxilotzeko epea 48 orduetatik luzatu.


Eloy Velasco epaileak debekatu egin du Tantaz Tanta ekimenak biharko Bilbora joateko egindako deialdia

Berria.info- Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile Eloy Velascok debekatu egin du bihar Bilbon euskal presoen eskubideen alde egitekoa den manifestazioa. Velascok Ertzaintzari, Espainiako Poliziari eta Guardia Zibilari agindu die beharrezko neurriak hartzeko mobilizazioa egin ez dadin. Erabakia hartzeko argudiatu du Herrira-ren oinordeko den elkarte batek deitu duela biharko mobilizaziora, eta mobilizazioan berez deliturik ikusten ez badu ere, debekatzeko erabakia hartu du.

Tantaz Tanta ekimenak biharko deialdiari eutsi dio, Twitter bidez #NiBanoa traola erabilita. Debekuaren berri izan eta berehala mezu hori zabaldu da sarean. Edonola ere, zer egin aztertzen ari da Tantaz Tanta, eta ondoren euren jarreraren berri emango dutela esan diote BERRIAri.


Armadak hil zituen 200 zibilen sarraskia ikertuko du El Salvadorko Konstituzionalak

Biktimek eta senideek 1992an sartu zuten auzitara El Calabozon gertatutakoa, baina 2006an itxi egin zuen epaile batek

Krimenek preskribatu zutela argudiatu zuen epaileak 2006an, kasua ixtea erabaki zuenean, eta ez da salbuespena, milaka zibil hil ziren gerraren ondorioak aztertu gabe jarraitzen dutelako. El Calabozokoa gerra zibila hasi eta bi urtera gertatu zen, 1982an, armadak errebeldetzat jotzen zituen eremuan. Ordurako hainbat sarraski egin zituzten soldaduek helburu zituzten lurretan.

Urte hartako abuztuan, San Vicente eskualdeari bortizki eraso zioten, gerrillaren gotorlekutzat jotzen zutela eta. Erasoaren albistea zabalduz zihoan neurrian herritarrak ihes egiten hasi ziren eskualdeko komunitateetatik. Horietako ehunka batzuk etxean geratu ziren lurrak zaintzen, pentsatuz seguruago egongo zirela.

'Lur garbitua operazioa'

Inguruan hainbat gau eta egunez iraun zuten bonbardaketek, eta militarrak eremura gerturatzen ari zirela konturatuta ekin zioten ihesari. Abuztuak 21 zituen ehunka gizon, emakume eta ume Amatitan ibaiaren ertzera heldu zirenean. El Calabozora bidean oso hazita zihoan ibaia. Goizaldean bideari berriz heltzeko asmoa zuten, umeek atseden pixka bat hartu ondoren, baina goizean armada han zegoen. Iladan jartzeko agindu, eta fusilatu zituzten. Gutxi batzuk atera ziren bizirik, sasien atzean gordetzea lortu zutenak baino ez.

Lekukoen arabera, Lur garbitua deitu zioten operazioari, zegoen guztiarekin amaitu zutelako: pertsona, behi, zaldi, zakur, katu eta oilo. Etxeak eta lurrak erre zituzten. Ez dago jakiterik zenbat pertsona hil zituzten. Biktimen senideek eta bizirik ateratakoek 200 pertsonaren zerrenda osatu dute. Hainbat txostenen arabera, soldaduak Atlacati Batailoikoak ziren, AEBek entrenamendua emandakoak. Gorpu asko azidoz busti zituzten, eta beste batzuk ibaiak eraman zituen.

Bizirik ateratakoak hamar urtera itzuli ziren beren herrietara, eta orduztik borrokan dira.


Los Estanques, aurtengo lehenengo fenomenoak

Fenomena Kultur Elkarteak gaur ezagutarazi du urriko Fenomena jaialdian joko duen lehen taldea. Madrilgo eta Kantabriako musikariz osaturiko eta pop-rock progresibo-psikodelikoa egiten duen Los Estanques banda izango da. Gainontzeko taldeen berri aurrerago emango dutela gaineratu du elkarteak. Gunea ere estreinatuko du aurtengo ekitaldiak. Kirol kai inguruan egingo dute.

Errifak salgai, 2 euroan

Fenomena antolatzen laguntzeko errifak salgai daude hainbat lekuetan, 2 euroan. Hiru sari zozketatzen dituzte: bi lagunentzako dastatze afaria Danontzat Gastrotekan, ile mozketa eta tintatzea Fernando Losada ile-apaindegian, eta bi pertsonentzako gosari osoa Ttoparan. Zozketa, Fenemena jaialdian zehar egingo dute, urriaren 12an. Errifak erosi nahi dituenak Ttoparan, Fer ile-apaindegian, Danontzaten eta Maitane tabernan aurkituko ditu.