Atmosfera txikien artxipelagoa

Buffalo taldeak 'Ulu' diskoa argitaratu du. Jazz eta post-rock doinuetan nahasten diren zazpi kantuk osatzen dute bilduma. Donostian izango dira gaur, Kutxa Kultur Klubean

«Askotan ez dakigu zein etiketa jarri, nola izendatu egiten dugun musika. Baina guk oso argi daukagu zer egin nahi dugun eta zer egiten dugun». Hala laburbildu du Ander Ederra gitarra jotzaileak Buffalo taldearen estilo «sailkaezina». Jazzaren eta post-rockaren edo rock progresiboaren arteko doinuetan murgiltzen da Zarauzko (Gipuzkoa) hirukotea, 1960ko eta 1970eko hamarkadako doinuak oinarri hartuta. Hitzik gabeko paisaia atmosferiko instrumentalak eratzen dituzte kanta bakoitzean. 2008an hasi zuten bidea, eta urteen joanarekin haien musikak bilakaera bat izan badu ere, ohiko ildo nagusiari eutsi diote kaleratu berri duten hirugarren lanean ere: Ulu.

Sendotasun handiko zazpi kantuk osatzen dute bilduma berria, eta dinamika eta erritmo desberdinak gailentzen dira guztietan. «Bide beretik doaz kantu denak: ez dago desberdintasun handirik kanten artean. Alde horretatik, aurreko diskoaren jarraipen moduko bat dela esan daiteke», nabarmendu du Ederrak. 2015ean argitaratu zuten Zinematik diskoa, eta ordu hartan egin moduan, estilo anitzen nahasketa gailentzen da lan berrian ere: jazz ukituetatik hasi eta post-rockaren arteko mundu zabalean kokatzen dira doinuak. Musikariek aitortu dutenez, ez da «digestio arineko» musika.

Aurreko diskoarekin egin ez bezala, Azpeitiko (Gipuzkoa) 2Noisy estudioan grabatu dute disko berria, Iosu Gonzalezen aginduetara. Hiru musikariak elkarrekin aldi berean jotzen egin dituzte grabaketak, ohi duten moduan, lortu nahi duten soinu hori islatu ahal izateko. «Sortu nahi dugun musika egiteko dinamikak eta musikarien arteko interaktuazioa oso garrantzitsuak dira, gure iritziz, eta, beraz, grabaketetan ere hori lortu nahi izan dugu». Estudioan egiteak, baina, «malgutasun» bat eman diela aitortu du Ederrak: «Orain arte beti geratzen zitzaigun arantza txikiren bat: 'hau honela egin izan bagenu, eta beste hau honela...' Disko honetan, ordea, erakutsi eta islatu nahi genuena lortu dugu. Oso pozik gaude emaitzarekin».

Diskoa zabaltzen duen abestiak ematen dio izena bildumari: Ulu. Hitz joko bat egin nahi izan dute fonetikarekin: «Afrikako doinuetara eramaten gintuen abestiak, bai soinu eta bai erritmo aldetik. Baina, horrez gain, gitarrak garrasi moduko bat egiten du abestiaren une batean. Bien arteko nahasketa-jolas horretatik dator izena». Tartean aurki daitezke, Meteore, 1981, Summer Son, Basoko Soinuak, Guillotine eta Balea.

Talde instrumentala izaki, ez dute hitzik abestiek oraingo honetan ere. Hirukotearen nortasunaren isla bilakatu da dagoeneko ezaugarri hori. Hitzik ez, baina ahotsak badira disko berrian, nolanahi ere. Summer Son abestian, esaterako, Aitzol Barandiaranek egin ditu koruak. «Ahotsa instrumentu bat gehiago da guretzat kanta horretan». Diskoaren ildo nagusitik gehien aldentzen den kanta da, musikariaren arabera; «udatiagoa, popagoa, agian».

Aurreko diskoan egin moduan, taldekide baten jaiotza urtea baliatu dute kanta bat izendatzeko (1981). Izan ere, abestiek hitzik izaten ez dutenez, «arazo handiak» izaten dituzte izenburuak asmatzeko, gitarra jotzaileak erdi txantxetan aitortu duenez. Hala, aurreko diskoan 77 izena jarri zioten abesti bati, Ander Ederraren jaiotze urteari erreferentzia eginez; oraingo honetan, berriz, Joanes Ederra taldekidearena baliatu dute. «Ez du esanahi berezirik. 77 kantak The Police taldearen aurreneko abestiak ekartzen zizkigun gogora, eta horregatik jarri genion izen hori, nahiz eta gero jaiotzarekin lotu. Oraingoan, berriz, jaiotza urtera jo dugu zuzenean». Hirugarren bat geratzen zaie, David Gorosperena, hain zuzen ere. 1989 izena eraman beharko luke, eta taldeak baieztatu du kantua ondua duela dagoeneko.

Taldearen sendotzea

Jazz eskola batean ezagutu zuten elkar Ander Ederrak, Joanes Ederrak eta David Gorospek. Inprobisatzen eta denbora-pasa gisara hasi baziren ere, orduan erein zuten Buffalo izango zenaren hazia. Hirugarren diskoarekin, baina, sendotu egin da taldea, eta «beste pisu bat» dute kantuek orain. Musikak berak ere izan du aldaketarik prozesu horretan: garai bateko funkaren eta jazzaren arteko nahasketatik egungo rock progresiboaren eszenara igaro dira.

Konposatzeko modua ere aldatu dutela aitortu du Ederrak, eta horrek ere eragin duela aldaketa hori. «Lehen, lokalean jotzen hasi eta handik ateratzen ziren ideietatik egiten genituen kantuak. Orain, berriz, bakoitzak lan gehiago egiten du etxean. Gehiago pentsatzen dugu zein kantu mota egin nahi ditugun; landuagoak dira, finean».

Esperientzia handiko musikariak dira hirurak, edonola ere, eta beste musikari batzuekin ere ari dira paraleloki: Benito Lertxundi, Alex Ubago eta Gozategirekin ere aritzen da Gorospe, esaterako; Adi! taldearekin ari da Joanes, eta Olatz Zugastiekin jotzen du Anderrek.

Diskoa aurkezten ari da Buffalo hirukotea egunotan, eta Donostian izango dira gaur, Kutxa Kultur Klubean, 20:00etan. Aurrerago, berriz, hainbat kontzertu dituzte Gipuzkoan: Azpeitian, Oñatin, Bergaran eta Orion.


Aita-semeak

Ez dago zerbait ona ez edukitzeko bezain liburu txarrik, Pliniok dioenez (Plinio Zaharrari zein Gazteari egozten zaio aipua), ezta politikaririk ere, berarekin kaña bat ez hartzeko modukorik, kale inkesta batzuek diotenez. Nik, gaur galdetuko balidate, María San-Gil hautatuko nuke, filologia bibliko hirueleduna ikasi duelako, ea Bibliako pasarte ilun bat argitzen didan.

Kainek Abel hiltzean, Jainkoak kargu hartzen dio esanez «hire anaiaren odolak lurretik oihuka ari zaizkidak». Plural bitxi horrek (jatorrizkoan demey ajija) adituak harritu ditu. Batzuek diote Abelen odolaz eta bere ondorengoenaz ari dela. Arazo filologiko horretaz oroitu nintzen Clint Eastwooden Unforgiven western bikaina ikustean. Protagonistak, hiltzaile ohi batek, dio «gizon bat hiltzea infernua da, daukan guztia eta inoiz eduki zezakeen guztia ere kentzen diozu».

Clintek seme filmikoa eta haragizkoa (Scott) edukitzeko adina bizi izana Jainkoari eskertzen diot eta, gogoko zuzendarien seme guapoekin jarraituz, deitoratzen dut Woody Allenen seme biologiko bakarra (Ronan Farrow) betirako galdu izana (beharrik, filmak ez). Amak semea odolberritu du, elkarrizketa batean bota du Frank Sinatrarena izan daitekeela.


Irisasi BTT "Hotzak Akabatzen", futbola eta eskubaloia, asteburuko kirol agendan

Oraingoan larunbatez jokatuko diren herriko futbol eta eskubaloi taldeen partidekin batera, Irisasi BTT "Hotzak Akabatzen" mendiko bizikleta gaineko lagun arteko proba ospatuko da igandean, urtarrilaren 28an. Gogoan izan, aurrez izen emateko azken orduak dituzuela. Igande goizeko lehen orduan ere inskripzioak bideratzeko aukera izango duzue.

Futbola Haranen

Urtarrilak 27, larunbata

10:00 Infantil neskak: Usurbil F.T.-Santo Tomas Lizeoa K.E.

11:30 Kadete neskak: Usurbil F.T.-Sporting de Herrera

Eskubaloia Kiroldegian

Urtarrilak 27, larunbata

09:30 Benjamin topaketa: Udarregi-Udarregi

11:15 Infantil neskak, Gipuzkoa: Udarregi A-Urnieta

15:45 Kadete mutilak, Euskal Liga: Usurbil K.E.-Basauri

17:30 Kadete mutilak, Territoriala: Usurbil K.E.-Bergara

Ia 500 lagun izena emanda

Aurrez izen emateko azken orduak dituzue, ostiral gauerdira arteko epea, Irisasi BTT-ren "Hotzak Akabatzen" proban inskripzioak bideratzeko. Bi egun barru ospatuko da mendi bizikleta gaineko kirol proba, hilaren 28an. Goizeko 9:00etan abiatuko dira parte hartzaileak Mikel Laboa plazatik. Aurrez, 8:45 arte ere izena eman ahalko duzue. Aukeran zailtasun maila ezberdineko hiru ibilbideetako bat osatu ahal izango dute.

Gorantz doa etengabe Irisasi BTT “Hotzak akabatzen” ekimenerako izen emate kopurua. Ostiral goiz honetarako 450 lagunek izena emana zuten urtarrilaren 28an ospatu eta bizikleta gainean egingo den mendi probarako. Inskripzioak kirolprobak.com atarian sartuta bidera ditzakezue. Federatuek 18 eurotan, federatu gabeek 20 eurotan. Proba egunean bertan, 8:45 arte ere izen emateko aukera izango duzue 25 eurotan. Apuntatzen diren lehen 500 lagunek mallota jasoko dute opari. Urtarrilaren 28ko proban, zailtasun maila ezberdinetako hiru ibilbideren artean hautatu ahalko dute parte hartzaileek. Goizeko 9:00etan irtengo dira Mikel Laboa plazatik.

Antolakuntzaren oharra: kirol ekimen honetan parte hartu nahi duten 16 urtetik beherakoak Irisasi BTT-koekin hartuemanetan jarri beharko dira, irisasibtt@gmail.com helbidera idatziz. Informazio gehiago, andatzamendizale.info atarian.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA


Martxan da berriz ere tamaina handiko hondakinen bilketa

Tamaina handiko hondakinen bilketari ekingo diote berriz ere Pasaian. Alarma egoera indarrean sartu zenean bertan behera gelditu zen altzari eta bestelakoen bilketa. COVID-19arekin kutsatzeko arriskua etete aldera, eten egin zuen zerbitzua Pasaiako Udalak.

Gaurtik aurrera, berriz ere utzi ahalko dira hondakin horiek, udalak ezarritako tokietan eta ohiko ordutegian. Trintxerpen astelehenetan egingo da bilketa, San Pedron asteartetan, Donibanen asteazkenetan eta Antxon ostegunetan. Irailaren 30era arte, hondakinak 20:00etatik 23:00etara utzi beharko dira.


‘Iragana lahar eta larrosa’ antzerkia ostiralean, Ordizian

Datorren ostiralean, abenduak 15, Iragana lahar eta larrosa herri antzerkia izango da ikusgai, Ordiziako Herri Antzokian, 19:30ean. Sarrerak dagoeneko salgai daude Barrena kultur etxean, 7 euroren truke. Egunean bertan ere erosi ahal izango dira, lehiatilan, 10 euroan. Lourdes Imaz segurarrak idatzi eta zuzentzen duen bigarren antzerkia da ostiralean Ordizian ikusi ahal izango dena.


Skakeitan

Diskoetxea: Mauka.

Zalantzarik gabeko balantzarik ez da. Bataplan diskotekari maitasun kantu bat eskaini zionetik, batera eta bestera ibili da Donostiako Skakeitan taldea. Izenetik datorkie izana, eta garai berri eta irisgarrietara egokitu arren, tronpeten inbasio arruntetik ihes egin dute Orekariak bigarren lanarekin. Kantu labur eta zuzenekin aurkitu dute bidea. Erantzunik gabe rocketik hasi arren, ska sustraietara jotzen dute Hondarraren gainean, ezaugarri batzuk indartuz: hip-hop usaina, teklatuaren oinarria eta koruen erabilera. El Tio Calambres eta Giulia Gabrielloni gonbidatuekin bestelako dantzak aurkezten digute Armiarma gorria eta Noraino (Dove inizia)-n. Gerria mugitzeko era modernoagoa da Iraganeko, eta swing altxorra Erosotasunetik at. Orekariak asko dira, eta baita ere Juantxo Arakama Glaukoma taldeko abeslaria. Skakeitan, Tolosakoekin batera, ska proposamen ireki eta interesgarriena da.


Genero indarkeriaren alaba naiz

Dani Arizalak gidatuta eta Patxi Izagirre psikologo klinikoaren laguntzarekin, 'Ilargipean'.

Etxean, genero indarkeria bizi duen jende ugari dago. Estatistikek adierazten dute, 2003tik 2010 urtera 539 emakume hil direla fenomeno honen ondorioz... Eta iaz, 66 izan dira... baina hauek, datu hotzak besterik ez dira, zenbakiak... Zer pasatzen zaio burutik egoera hau bizitu duen haurrari? Eta... gaur egun, koxkortuta, jada, zertan eragin dio bizitzan? Asteazkeneko gaia, hauxe: Genero indarkeriaren alaba naiz. Patxi Izagirre psikologo klinikoaren laguntza izango dugu Ilargipean, zita beraz, 23:15etik aurrera "Ilargipean", Euskadi Irratiaren sintonian.


Pello Olaberria mutiloarrak irabazi du Gipuzkoako junior itzulia

Ibilbideengatik bakarrik ez. Emaitzei begiratuta ere goierritar nagusitasun erabatekoa izan du junior mailako txirrindularien Gipuzkoako Itzuliak. Pello Olaberria mutiloarrak irabazi du lau jardunaldiko lasterketa.

Zumarragatik Antiorako kronoigoeran nagusi izan, eta lider jarri zen Olaberria ostiralean, 15 segundoko aldearekin. Larunbatean, Olaberria-Olaberria lehen etapa, Caja Ruraleko taldekide Alex Aranburu beasaindarrak irabazi zuen, ihes eginda bakarrik helmugaratuta. Hark hartu zuen lidertza. Olaberria, ordea, hirugarren sailkatu zen.

Igandean, Andoainen, Caja Ruralentzat egun borobila suertatu zen: Iker Azkarate lazkaotarrak irabazi zuen etapa, eta lider ipini zen, Aranburu bigarren lekura pasatuta (17 segundora). Olaberria, etapan bigarren, sailkapen orokorreko hirugarrena zen, 18 segundora.

Segurako etapa, erabakigarria

Caja Rural taldeko txirrindulariak aurreneko hiru postuetan zirela, Itzulia Seguran bukatu zen, herenegun. Azkarate liderrak 1:30 galdu zuen helmugan, eta Aranburu bigarrenak 2:10. Handienen pareko erregulartasuna erakutsiz, Pello Olaberriak hirugarren bukatu zuen etapa, Beñat Etxabe irabazlearengandik 7 segundora. Lau egunetako lana aintzat hartuta, Olaberria da txapeldun.


Ostegun honetako pintxo-poteko pintxoak jakinarazi dituzte tabernariek

Um Blem Ble tabernarien elkarteko tabernek gaurko pintxo-potean eskainiko dituzten pintxoak jakinarazi dituzte:

Pintxo hauek eskainiko dituzte tabernariek gaur, uztailak 19:

Atraskua: txanpinoia eta Errioxako txorizoa.

Dean: patata tortilla, haragi bolak eta barazki sandwicha.

Etxe-Aitz: txistorra eta errusiar entsalada biribilkia.

Koxka: haragi bolak eta patata minak

Latz: arrain pastela, gaztaren eta york urdaiazpikoaren nahaskia eta etxeko kroketa.

Tta-kun: pantumaka eta butifarra.

Zurt: txorizo egosia eta atun enpanadilla.

Oharra: Gainerako tabernetan ere izango da pintxo-potea, baina ez dute pintxorik jakinarazi.


Enaitz Goñik beste garaipen bat, Paseo Berriko itsas zeharkaldian

Enaitz Goñi Saizar hernaniarrak udarako bosgarren itsas zeharkaldia irabazi zuen etzi Donostian. Infantil mailan eta 700 metrotan, 8 minutu eta 44 segundoko denbora behar izan zuen eta lehenengo postuan iritsi zen helmugara. Ondarru, Getaria-Zarautz, Txingudi, El Bolaso eta Paseo Berrian lortu ditu oraingoz garaipenak eta Gipuzkoako Ligan garaipena ziurtatuta du. El Bolason gainera nagusien mailan irabazi zuen erreleboka bere aita Luisekin. Bere erreleboa denen aurretik eman zuen. Hiru zeharkaldi geratzen zaizkio itsas denboradia amaitzeko.


Erkorekak aitortu du "elkar ulertze bat" dutela PPrekin kontuen inguruan

Osoko zuzenketa aurkeztuko die Elkarrekin Podemosek Jaurlaritzaren kontuei. EH Bilduk salatu du EAJk PP aukeratu duela "aurrekontuetarako bazkide", eta erabaki hori "euskal herritarrei bizkarra emanda" hartzea egotzi dio Jaurlaritzari

Astelehenean batzartu zen Pedro Azpiazu Jaurlaritzako Ogasun sailburua Elkarrekin Podemosekin eta PPrekin, eta Elkarrekin Podemosek gaur jakinarazi du osoko zuzenketa aurkeztuko diola Jaurlaritzaren aurrekontu proiektuari. Uste du EAJk eta PSE-EEk osatutako gobernuak erabakia duela PPrekin negoziatzea aurrekontuak.

Lander Martinez Elkarrekin Podemoseko legebiltzarkideak azaldu du bere taldeak ez duela "bere burua" negoziaziotik kanpo utzi; haatik, Jaurlaritzari egotzi dio ados jartzeari ateak ixtea.

Eusko Jaurlaritzaren gobernu kontseiluaren osteko agerraldian, Josu Erkoreka bozeramaileak esan du ez dagoela akordiorik oraingoz, baina bai "elkar ulertze bat" PPrekin.

Arratsaldean elkartu da Azpiazu EH Bildurekin, eta Podemosen gisa bereko salaketa egin du Maddalen Iriartek ere. Adierazi du gobernuak erabakita duela PPrekin kontuak negoziatzea; erabaki hori "euskal herritarrei bizkarra emanda" hartzea egotzi dio Jaurlaritzari. Gainera, esan du "sumoa" duela Madrilen "mahai paralelo" bat egon dela aurrekontuak negoziatzeko.

Zerga erreforma jarri dute EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek ezinbesteko baldintza gisa aurrekontuak babesteko, baina Jaurlaritzak, gaur-gaurkoz, ez du aldatuko. Gizarte politiketarako diruak negoziatzeko prest azaldu dira biak. Gaur bilduko da gobernua EH Bildurekin. Atzo, ELArekin izan zen koalizioa. Aurrekontuek "zuzenketa sakonak" behar dituztela azpimarratu zuten: 164 milioi euro gehiago eskatuko ditu EH Bilduk. PPrekin ere bildu zen atzo Jaurlaritza. Espainian PP da EAJren sostengua bilatu nahian dabilena. Jeltzaleek diote "zerikusirik" ez dutela negoziazioek.


Lujanbio, Espainiako Autokross Txapelketan

Gaur hasiko da Espainiako Autokross Txapelketa, Alcañizeko Motorland zirkuituan (Teruel), eta bertan izango da, beste behin ere, Iker Lujanbio hernaniarra. Helburua: igandeko finalean sartzea. 49 pilotuk hartuko dute parte kart-cross (4garren dibisioa) kategorian, eta 15 bakarrik sartzen dira finalean.


Iturrietako Mendietako parke eolikoa aurten jarri nahi dute martxan

Iberdrolak eta Energiaren Euskal Erakundeak (EEE) sortutako Aixeindar konpainia zortzi kokaleku aztertzen ari da haize errotak jartzeko. Bost aurrera ateratzea espero dute, horietako bat Iturrietako Mendietan.

Iñigo Ansola EEEko zuzendariak eta Julio Castro Iberdrola Renovableseko kontseilari ordezkariak aste honetan aurkeztu dute 2030era begira Eusko Jaurlaritzaren Energia Estrategian jasotako helburuak lortzen lagundu nahi duen Aixeindar sozietatearen plana.

2009an Eusko Jaurlaritzak bertan behera utzi zuen EAEko Lurralde Plan Sektorialaren plan eolikoa suspertzeko asmoa dute. Hala, ofizialki konfirmatu dira ALEAk abenduan argitaratutako informazioak.

Zortzi kokaleku aztertzen ari dira haize errotak jartzeko, eta horietako bost aurrera ateratzea espero dute. 2030era bitartean, 500 milioi euroko gastua aurreikusi dute.

Iturrietako mendietako instalazioaren garrantzia azpimarratu dute aurkezpenean. Bertan haizea neurtzeko dorre bat jarri zuten duela gutxi, baina ezezagunek txikitu egin dute; momentuz azpiegitura konpontzen ari dira. Probetan emaitza positiboak lortuz gero, Iturrietako haize errotak 2021aren hasierarako martxan egon daitezkeela iragarri dute.

Elgeako parke eolikoa. / Argazkia: Mikel Arrazola (Irekia)

EAEko plan eolikoaren berpizkundea

Iberdrolak (%60) eta Energiaren Euskal Erakundeak (%40) sortu duten Aixeindar konpainiak EAEko haize-sorkuntzako parkea berraktibatu nahi du. Une honetan, neurketak egiten eta kokapenak aztertzen ari da, eta urtebete barru bere lehen parke eolikoa jartzeko proiektu bat izatea espero dute. Araban, Labrazan eta Iturrietako Mendietan egingo dituzte lehen neurketak.

Eusko Legebiltzarrak 2009ko ekainean onartu zuen EAEko plan eolikoa bertan behera uztea, eta hala egin zuen Eusko Jaurlaritzak. Hilabete batzuk lehenago Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako diputazioek ere aurreikusitako parke eoliko guztien proiektuak bertan behera uztea erabaki zuten.

Jaurlaritzak, hiru foru aldundiek eta udalek parke eolikoen ingurumen-inpaktuaren ebaluazio-prozeduren inguruan sortutako zalantzak argitzeko denbora behar zutelako hartu zuten neurria. Parke eolikoen inguruan sortutako oposizio handiak ere eragin zuen luzamendua.

Alta, Aixeindar konpainiaren iturrien arabera, luzamendu eolikoa akordio bat zen, baina ez lege bat; "beraz, aurreko lurralde-plan sektorial eolikoak indarrean jarraitzen du eta proiektu berriak garatzeko aukera ematen du". Plan horretan sei parke eoliko eraikitzea aurreikusten zuten, eta beste hamahiru parke txikiak.

EEEko zuzendari nagusi Iñigo Ansolak azaldu duenez, 2030erako energia berriztagarrien kontsumoa %30eraino handitu nahi dute, eta horretarako hiru lan-ardatz izango dituzte: biomasa, eguzki-energia eta energia eolikoa sustatzea. "Tokiko ekoizpen berriztagarri eolikoa handitzeko konpromisoa dugu, eta Iberdrolarekin proiektu berrietan lan egitea erabaki dugu, energia-trantsizioa errealitate bihurtzeko", esan du zuzendariak. Energia eolikoari dagokionez, EAEn 150 megawatteko potentzia dago egun, eta 2030erako 780 megawatt jarriko dira.

Euskal Autonomia Erkidegoko lehen parke eolikoa Elgea mendian eraiki zuten. Lehen parke horrek 40 aerosorgailu eta 27 megawatt ekoizteko gaitasuna du. Urte batzuk beranduago, Urkillako parkea eta Oiz mendikoa zabaldu zituzten (2001 eta 2004 urteen artean).

Iturrietako Mendiak Aske izeneko plataforma sortu dute.

Bizilagunek ez dute parke eolikorik nahi

Iturrietako Mendiak Aske izeneko plataforma osatu dute Lautadako eta Mendialdeko hainbat herritako lagunek, inguru horretan parke eoliko bat eraikiko duten beldur. Osatu baino, duela hamarkada bat eratutako plataforma bat berreskuratu dute.

Natura 2000 Sarearen barruan dagoen eremua dela argudiatu dute, eta horrelako azpiegitura batek bereziki bertako hegazti nekrofagoei eragingo liekeela salatu dute. Animalia horiek babesteko neurri garrantzitsuenetako bat da inguruan parke eolikorik ez egotea, elektrokuzioagatik edota talkengatik gertatutako heriotzak saihestu aldera.

2019ko azaroaren 27an jarri zuten Iturrietako Mendietan haizea neurtzeko dorre bat, eta horrek alarmak piztu zituen bertako biztanleen eta ekologisten artean. Gabon egunaren bezperan emandako prentsa agerraldi batean aurkeztu zuten parke horri aurre egiteko plataforma.

Aixeindar enpresak jarritako haize neurgailua "eraiki nahi duten parke eolikoaren hasiera besterik ez dela" babestu du plataformako eledun Rebeca Gonzalez de Alaizak.


Aitor Mimenzak Oñati Arrasate lasterketa irabazi du

Oñati Arrasate lasterketa jokatu dute gaur, igandea, goizean Gipuzkoako bi udalerri horien artean, eta Aitor Mimenza Azpeitiko bizilaguna izan da garaile. Korrikalariek 11,7 kilometroko ibilbidea egin dute proban, eta bizkaitarrak 37 minutu eta 38 segundo behar izan ditu helmugara iristeko. Ez da aurreneko aldiz Mimenzak Oñati Arrasate lasterketa irabazten duela, baina aurtengoan, ezin izan du berak ezarrita duen marka hautsi, gertu izan badu ere; 2017an, 37:35 denboran ezarri zuen errekorra Mimenzak, eta aurten hiru segundo gehiago behar izan du helmuga zapaltzeko.

Argazkia: Goiena


Andra Mari Abesbatzak Faureren ‘Requiem’ abestuko du igandean

Errenteria-Oreretako Andra Mari Abesbatza

Andra Mari Abesbatzak Gabriel Faureren Requiem meza abestuko du igandean Hondarribian, Alde Zaharreko parrokian. Hildakoei eskainitako mezen artean ezagunenetakoa da Faurerena, adituen artean ederrenetakoa, konposatzaile okzitaniarrak 1886 eta 1888 urteen artean idatzitakoa. Urte hartako hasieran estreinatu zuten Parisko Madalenaren elizan, hileta batean, eta hilabete gutxira kontzerturako egokitu zuten.

Andra Marik Hondarribian eskainiko duen emanaldirako, Ana Otxoa (sopranoa) eta Jesus Garcia Arejula (baritonoa) jardungo dute bakarlari gisa, eta besteak beste Donostiako orfeoiarekin harreman estua duen Gerardo Rifon eseriko da organoaren aurrean. Eskifaia Txiki herriko abesbatzak ere parte hartzea izango du igandeko kontzertuan.

13:30ean hasiko da igandeko kontzertua.


Eskalatzaile bat erreskatatu dute Atxarten

Ertzaintzaren helikopteroak parte hartu behar izan du erreskatean, larrialdi zerbitzuetako kideek zaurituarengana iristeko zituzten zailtasunengatik.

Zauritua ospitalera eraman behar izan dute.

Arratsaldeko 19:00ak inguru izan da istripua.


Bi enplegu plan, 160 kontratazio sustatzeko

Langabeei begirako 160tik gora kontratazio sustatuko ditu Errenteriako Udalak Lanbideren bidez bideratuko diren bi enplegu planekin. Enplegu plan orokorra da bata; bestea, Gazte Enplegu plana.

120 kontratu horietatik 60 sektore publikoan egingo dituzte eta besteak beste, hiri mantenuan jardungo duten ofizial eta peoiak, udalaren sailetan jardungo duten administrari, administrari laguntzaile, harreragile, teknikari, eta dinamizatzaile lanpostuetarako izango dira. Kontratazio horietarako aukera izateko ezinbestekoa izango da bi baldintza betetzea: Lanbide Euskal Enplegu Zerbitzuan lan eskatzaile gisa agertzea, eta bete beharreko lanposturako eskatutako ezaugarriekin bat egitea. 60 lanpostu horien zerrenda eta bakoitzaren eskakizun zehatzak aurrera argitaratuko ditu udalak, baina hainbat kolektibo lehenetsiko dituela jakinarazi du: eta Diru sarrerak bermatzeko errentaren onuradunak, 45 urtetik gorakoak eta 35 urtetik beherakoak, iraupen luzeko langabeak, alarma egoera ondoren lana galdu dutenak, gizarte bazterketa arriskuan daudenak, familia erantzukizunak dituzten emakumeak, eta genero indarkeriaren biktima diren emakumeak.

Gazteei begirako planean, berriz, diru sarrerak bermatzeko errentaren onuradunak eta 30 urtetik beherakoak izango dira kolektibo lehenetsiak.

Edonola ere, kontratatutakoen %40 gutxienez emakumeak izango dira, eta kontratatutakoen %15 gutxienez 55 urtetik gorakoak. Udalak, Oarsoaldearen bidez egingo ditu kontratazioak eta lanpostuaren arabera, lau eta hamabi hilabete artekoak izango dira.

105 kontratu alor pribatuan eta hirugarren sektorean egingo dituzte, eta enpresa pribatuei dagokienean, hiru eta sei hilabete bitarteko lan kontratuak diruz lagunduko dira lan jardun osoan zein erdian, eta enpresek 100 kontratazio egitea espero du udalak. Tamaina handiko zein txikiko enpresek egin ahal dute diru laguntza eskaera, edozein sektorekoak, eskualdeko enpresei zuzenduta dago eta eskualdeko langabeak kontratatzeko.

Azkenik, hirugarren sektoreko entitateei bideratutako kontrataziorako laguntzak izango dira, eta hortik bost kontratazio egitea espero dute planen arduradunek.

Lanbide zerbitzuan alta ematea

Udalak egingo dituen kontratazioak datozen hilabeteetan gauzatuko ditu urriaren 1a eta abenduaren 31 bitartean eta horretarako hautaketa prozesuak, datozen asteetan hasi beharko dituzte.

Planetan parte hartzeko, batean zein bestean, ezinbesteko baldintza da Lanbiden enplegu eskatzaile gisa alta egoeran agertzea, “hori dela eta, beren egoera zein den konprobatzea eta, beharrezkoa izanez gero alta emateko tramitazioa hastea gomendatu diete interesa duten herritarrei”.

Enpresek kontratazioetarako jaso ditzaketen laguntzen gaineko deialdiak datozen hilabeteetan egingo ditu Oarsoaldeak. Hala ere, datozen asteetan jakinaraziko dira zehaztapen gehiago, eta informazioa jaso nahi duten herritarrek Oarsoaldea Garapen Agentziara, zein Zu! Zure Udala zerbitzura jo ahal izango dute.

Lanbidek finantzatuko du bi plan horien zati bat, eta horien exekuzioa udalak egingo du Oarsoaldea Garapen Agentziarekin batera. Langabezia kopuruak jaistetik harago, hiru helburu zehatz dituzte bi plan horiek: Errenterian bertan zein Oarsoaldean enplegua sustatzea; langabeei lan merkatura sartzen laguntzea; eta lan merkatuan sarbidea lortzeko zailtasun bereziak dituzten pertsonen enplegagarritasuna handitzea.


`La duda´pelikula jarriko dute helduentzat

Gaur helduek La duda pelikula ikusteko aukera izango dute Biteri kultur etxean. John Patrick zuzendariaren pelikula da, 1964garren urtean girotua. Pelikulan kontatzen da Bronxeko eskola katoliko batean monja batek eta apaiz batek izaten dituzten istiluak. Gaur arratsaldeko 19:30etan.


Baliogabe utzi dute Bizkaian 'mozal legearen' ondorioz jarritako lehen isuna

BILBO. Bilboko Administrazioaren Auzietarako 2. epaitegiak absolbitu egin du mozal legea oinarri hartuta Bizkaian zigortu zuten lehen pertsona; epai apelaezina da. 2015ean lege horren aurka egindako elkarretaratze batean jarri zion isuna Ertzaintzak, baimendu gabeko protesta bat zelakoan. Epaileak gogoratu du biltzeko eskubidea Espainiako Konstituzioan jasota dagoela, eta ez dela legezkoa norbait horregatik zigortzea. Halaber, sententziak azaleratu du polizien egiazkotasun ustekizuna ez dela nahikoa norbait zigortzeko, frogarik ez bada.


Frankismoan esklabu izan zirenak oroitzeko plaka, Erronkariko ikastetxean

>'Memoria duten eskolak' ekimenaren baitan jarri dute oroitarria ikastetxean.

>Haur eta gazteek memoria historikoa izan dezaten eta etorkizun demokratiko eta bidezkoagoa sor dezaten garatuko dute programa.

Ana Ollok, Herritarrekiko eta Erakundeekiko Harremanetako kontseilariak, "belaunaldi gazteenek, duela ia laurogei urte zer gertatu zen zorroztasunez jakinda, bake, bizikidetza eta giza eskubideen balioetan oinarritzen den gizarte bat, bidezkoagoa, etikoagoa, solidarioagoa eta demokratikoagoa den gizarte bat" eraiki dezaten eskatu du.

Horrela adierazi du Erronkarin "frankismoaren esklaboak" goraipatzeko ekitaldian. 1929. urtean Bidankozeraino doan pista esklabotasun-baldintzetan eraikitzera behartu zituzten presoen batailoiak izan ziren. Ekitaldia Nafarroako Gobernuak antolatu du herriko Udalarekin, "Memoriaren Bideak" elkartearekin eta hezkuntza-komunitatearekin batera, eta bertan, "Julián Gayarre" ikastetxeko eta "Roncal-Erronkari" DBHko institutuko ikasleak izan dira; baita haien senideak ere. Guztiei zuzendu zaie Ana Ollo, eta "Memoria duten eskolak" proiektuan parte hartzea eskatu die, "zuek, gaur, memoria eraikitzen ari zaretelako: memoria, iraganeko oroitzapen gisa, eta memoria, etorkizunerako oroitzapen gisa", esan du.

Horrez gain, hau adierazi du: "gaurko ekitaldiaren xedea preso horien eta justizia, berdintasuna, ekitatea eta pertsona guztien giza eskubideak defendatzen borrokatu, sufritu eta hil ziren horien guztien memoria berreskuratzea da", eta Gobernuak memoria historikoarekin eta belaunaldi berriei igortzearekin duen konpromisoa azpimarratu du.

Ana Ollorekin batera, Erronkariko alkate Aitor Garmendiak, eta ikastetxeko zuzendari Susana Lusarek, plaka ofizial bat jarri dute ikastetxean, frankismoaren esklaboen omenez, testu honekin: "En recuerdo de los más de 1.000 prisioneros antifascistas encerrados en este edificio mientras abrían la pista hacia Vidángoz (1939-1940). 1939tik 1940ra Bidankozerako pista egin bitartean eraikin honetan giltzapetutako 1.000tik gora gatibu antifaxisten oroigarri", eta esaldi hau euskaraz, gaztelaniaz, katalanez, galegoz eta asturieraz, presoen jatorriaren omenez: "Zuen oroimena, gure askatasunerako bide - Vuestra memoria, senda de nuestra libertad - La vostra memòria, senda de la nostra llibertat - A vosa memoria, senda da nosa liberdade- La vuesa memoria, sienda de la nuesa llibertá".

Horren aurretik, preso horiei buruzko hitzaldi bat eman dute Fernando Mendiola eta Edurne Beaumont historialariek.


Loteria erosteko aukera, Txantxangorrin

Gabonetako loteria salgai jarri du dagoeneko Txantxangorri elkarteak. Elkartean bertan erosi daiteke, abenduaren 7ra arte, goizero, eta astearte arratsaldeetan, 19:00etatik 21:00etara.


Enrike Txurrukak zuzenduko du apirilaren 7ko bandaren kontzertu pedagogikoa

Bergarako Musika Eskolarekin elkarlanean kontzertu pedagogikoa eskainiko du Bergarako bandak domekan, apirilak 7, frontoian (12:30); lehenago, 11:00etan, kalejira egingo dute. Gaztetxoei begirako saioa da, askotariko instrumentuak ezagutzeko aukera ematen duena. Enrike Txurrukak zuzenduko du kontzertua, Pentekosteen ostean agurtuko den Alfredo Gonzalez Chirlaqueri lekukoa hartuko dion bandako kidea. Igor Larrañaga izango da aurkezlea.

Apirilean Musika ekimenaren barruan kokatu beharreko kontzertua da, eta Txurrukak berak azaldu du nolakoa izango den: "Bandako instrumentu ezberdinak aurkeztuko ditugu, eta ahalegin berezi bat egingo dugu hain ezagunak ez direnekin, beraien ezaugarriak eta funtzioak azaltzen. Horretarako, ume eta gaztetxoentzat ezagunak izango diren abesti batzuen moldaketak ere prestatu ditugu".

Honako hau izango da egitaraua:

Panpoxa …………………………………………………………………….………………….. X. Zabala (Mold: E. Txurruka)

Elkartasuna ………………………………………………………….…………………… P. Reparaz (Mold: E. Txurruka)

Lis Scoubo (Suite Provençale-aren 4.mugimendua) ………….. J. V. der Roost

Procession of the Sorcerers …………………………………………………… R. Buckley

Ahoa bizi, belarriak prest ………………………………………... I. Urbieta / X. Zabala (Mold: E. Txurruka)

Beste ekitaldi batzuk

Horrez gain beste hainbat ekitaldi daude asteburuan Apirilean Musika ekimenaren barruan.

Apirilaren 5ean, esaterako, tailerrak, zein emanaldiak izango dira. Haize metal instrumentuen ezagutzan eta mantenuan sakontzeko saioa eskainiko du Francisco Camachok (17:00, musika eskolan). Metalezko instrumentuak jotzen dituztenei bideratutako tailerra izango da, tronpeta, tronpa, bonbardinoa, tronboia edo tuba jo eta instrumentua nola zaindu eta konpondu jakiteko.

Beatbox tailerra ere eskainiko du Boris Bringas beatboxer bizkaitarrak (2018ean Euskal Herriko beatbox txapelketaren irabazlea), 10 urtetik gorakoei gaztetxoendako (16:00etan eta 17:30ean, musika eskolan). Ahoa, ezpainak, mingaina, sudurra, ahotsa erabiltzen dituzte beatboxerrek erritmoak sortzeko eta instrumentu ezberdinen soinuak imitatzeko.

Era berean, musika eta mugimendu tailerreko ikasleek, gitarra taldeak lagunduta, antzeztuko dute Josu Elberdinen Jostailugilea lana (18:00, Zabalotegin). Eta kantu ikasleen emanaldia ere izango da Seminarixoan (19:00).

Gitarra taldeen topaketa zapatuan

Zapatuan, apirilaren 6an, ostera, Suzuki metodoarekin ikasten diharduten ikasleen emanaldia izango da (11:30, Seminarixoan).

Musikoterapiarekiko gertutasuna hitzaldia eskainiko du Maite Vicuñak (12:30, musika eskolan). Musikoterapia non aplikatzen den eta horren gaineko prozesuaren berri emango du abeslaria, abesbatza zuzendaria eta musikoterapeuta den Vicuñak.

Gitarra taldeen topaketa ere egingo dute (18:00, Seminarixoan). Hondarribi, Orio, Doneztebe, Lesaka, Tolosa eta Bergarako gitarra taldeen emanaldiak izango dira.


Pena

Mendian hiltzen diren horiek ez didate penarik ematen; lanean hiltzen direnek ematen didate pena niri», esaten zuen aspaldidanik adiskide batek. Joan den aste honetan ez dut izan haren hitzak burutik saihesteko modurik. Lau hildako lanean —kamioi gidari, basoan, garabi baten puntan…—eta hildako mordoa Everesten ere. Eta nago, lehen ez bezala, pena handiagoa sentitu dugula gugandik gertu eta beharrean hil direnengatik, urrun eta beraiek nahi zutena eginez hil direnengatik baino.

Kontatzeko moduak aldatu dira. Lehen, lan-istripuak oso letra txikitan publikatzen ziren. Orain, zorionez, letra larritan argitaratzen dira hain kontu larriak. Lehen, Himalaiaren irudirik ederren eta epikoenak baino ez zitzaizkigun iristen. Orain, nazka ere ematen du gailurretik hurbil halako inurri-ilara ikuste hutsak.

Zer kontatzen diguten, hura sentitzen dugu. Eta Everesten hil den pertsona bat, hara joateko dirua biltze aldera bere ingurunean lanean ari zela, garabi batetik erorita hil izan balitz, zer? «Bera balitz garabira igo eta jausi dena, pena. Negozio bat montatu dirua ateratzeko eta beste bat bidali badu garabi muturrera, batere penarik ez Everesten hiltzen denean», botako luke nire adiskideak. «Zamaketariek bai, ematen didate pena…»


Deialdia egingo du Udalak etxebizitza sozial bat errentan emateko

Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean deialdia agertuta, eskatzaileen artean bakoitzaren baldintzak aztertuta erabakiko da etxea errentan nori eman. 'Alzheimerrarekiko hiri solidario' izatea ere erabaki du udalbatzak.

Azken osoko bilkuran erabaki zuen udalbatzak Bidebarrieta kaleko 24. zenbakian dagoen izaera sozialeko etxebizitza alokairuan ematea. Hutsik dago etxebizitza, eta zenbait baldintza bete beharko ditu orain alokairuan hartu nahi dituenak; azken bost urteetan Oñatin erroldatuta egotea eta bertan bizi dela egiaztatzea, besteak beste.

Diru sarreretan muga ere badago; eskatzaileen eta bizikidetza unitatearen urteko diru sarrerak ezin dira lanbide arteko gutxieneko soldata baino 1,7 aldiz handiagoak izan. Kontuan hartuko dira baita ere eskatzailearen egungo etxebizitza baldintzak, errentan bizi den, bizileku duen etxebizitza prekarioa den edo desjabetzeko prozesuan dagoen, esate baterako.

Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean argitaratuko da Udalaren deialdia, eskatzaileen izaera aztertu eta dagokionari emango diote etxebizitza errentan. Alokairuaren zenbatekoa zehaztuko dute maizterraren egoeraren arabera.

Osoko bilkura berean, eta Bildu eta EAJko zinegotziek aho batez, Oñati Alzheimerrarekiko hiri solidario izatea ere erabaki zuten, AFAGI elkartearen proposamenari jarraiki.


Korrika txiki, garaipen handi

Gaizka Garitano Eibarreko entrenatzailea albiste izan da azkenaldian. Herri honetan, normal-normal jardun daiteke telebista eta irrati publikoaren zuzendari lanetan telebista eta irrati horiek komunikatzeko erabiltzen duten hizkuntza ezagutzen ez duen bat. Baina euskaldun batek soilik euskaraz aritu nahi duela esatea albiste da. Beste futbol entrenatzaile batzuek itzultzaileak izanik, berak ere bere hizkuntzan jardun nahi duela aldarrikatu du Garitanok. Beste gai batzuez ere hitz egin zuen, besteak beste, independentziaz, futbolean erabat ezohikoa den arren, baina Iñaki Artola pilotariari euskararen aldeko hautuak eman zion atentzioa. Eta hark ere egin du hori.

ETB2n euskaldunok euskara erabiltzearen aldeko kanpaina Euskal Herrira zabaldu dute, eta hainbat pertsona ezagunek egin dute bat. Tartean dira Garitano eta Artola, baina baita aktore, musikari, bertsolari, idazle eta kirolari gehiago ere. Ezohikoa izan da hainbat urtetan gaztelerazko hedabide publikoetan euskara entzutea. Normaltzat jo da, baina, gauza bera bi aldiz esanaraztea euskaldunari, baita baserria sutan erre berri zaion baserritarraren kasuan ere. Eta ez da.

Korrikaren Bilboko amaiera ekitaldiak erakutsi zuen euskarak ere baduela bere tokia eta interesa gaztelerazko hedabideetan, eta euskarak, Garitanoren eta Artolaren kasuetan bezala, horrelako adibide gehiago behar ditu.


Isuri

Parisen hasi den goi-bileran erregai fosilen aroa bukatutzat eman nahi dute hainbat agintarik eta mugimendu ekologistek. Ezinbertzekoa da hau planeta gehiago berotu nahi ez badugu eta hondamendi handiagoak saihestu nahi baditugu.

Herritarroi eskatzen zaigu, etengabe, neurriak hartzeko. Etxeko-lan handiak ditugu, ezbairik gabe. Norberaren jarrera aldaketa ttikiekin egin daiteke iraultza handia: autoa utzi eta oinez, bizikletan edo garraio-publikoan mugitu, erosketak auzoko denda ttikietan egin, plastikoa baztertu, eta abar. Ez dut zalantzarik neurri horiek guztiak hartu beharrekoak direla, eta norberaren konpromisotik abiatuta egin behar dugula. Baina ez da aski. Industria, nekazaritza-eredu intentsiboa eta politika bera eraldatu behar dira. Eta hor interes ekonomikoak gailentzen dira, bertze deusen gainetik. Horrelakoetan, gainera langabeziaren mamua darabilte ekologismoaren aitzinean. Oraingo ereduan eroso baitaude!

Argindar eta petrolio konpainia handiek agintari ohiak soldata handiekin lotu dituzte ate birakarien bidez, euren alderdiek ez ditzaten politikak aldatu. Jakin badakitelako isurketak murriztea bertze biderik ez dagoela. Eta horretarako, ezinbertzean, eredua bera dela aldatu beharrekoa. Hori euren porrota litzateke. Nahiago dute planetak porrot egitea. Planetarik gabe, baina, zertarako balioko du euren diruak?


Amuarrainak arrantzatzeko lehiaketa

izango da datorren igandean Urumean,

heldu eta gazteentzat

Txantxangorri elkarteak amuarrainak arrantzatzeko lehiaketa antolatu du datorren iganderako, hilak 19, Urumea ibaian. Igande goizeko 08.30etatik eguerdiko 13:00etara izango da lehiaketa eta aldez aurretik izena eman behar da, elkartean propio horretarako jarritako zerrendan. Hitzordua goizeko 08:30etan jarri dute, elkartean bertan. Aurkeztutako arrantzaleen izenak hartu ondoren, abiatuko dira arrantza tokietara. Ordubatean bukatuko da lehiaketa eta handik ordu erdira psiatuko dituzte piezak Txantxangorri elkartearen kanpoan. Bertan banatuko dituzte sariak. 14 urtetik beherako gazteek ere izango dute aukera lehiaketan parte hartzeko; hauek Landare inguruan egingo dute arrantza. Aldez aurretik, amuarrainak botako dituzte inguru horretan, Diputazioko eta Gipuzkoako Arrantza Federazioko kideek. 14 urtetik gorako helduek berriz, Urumea osoan barrena egin ahal izango dute arrantza, hasi Lastaolatik eta Bezkita errekak Urumearekin bat egiten dueneraino (Tximistanea baserriaren inguruan), baita Landaretik behera ere.


Inazio Tolosa: “Umoreak kolore asko ditu eta puntu komun bat: barre egitea”

(Juan Luis Romatet)

Zer da obran kontatzen dena?

Gu Ray eta Nick gara, antzezlaneko bi pertsonaiak. Eusko Jaurlaritzak bidali gaitu euskaldun guztiok batuko gaituen ereserkia bilatzera. Lan hori serio hartzen dugu, eta munduan dauden ereserkien funtsaren bila abiatzen gara. Sistema berezi bat daukagu, oso zientifikoa dena, hori guztia egiteko. Kontsentsu handikoa dena: dona dona katona, eta tokatzen dena. Horrekin munduan zehar gabiltza. Basamortuan, Mexikotik pasatzen gara… Beste abentura bat da.

Xentimorik gaberen hirugarren kapitulua edo atala da. Uste al zenuten lehenengoa sortu zenutenean, hirugarren batera helduko zinetela?

Ba ez. Bat egin genuen, eta bi urtera galdera egin genion elkarri ea bigarren bat egiteko prest geunden. Jarraitzen dugu, gustura gaude, ongi funtzionatzen du, eta herriz herri gabiltza gure titiriteroen mundu honetan. Horretarako oso baliagarria egiten zaigu. Jarraitzen dugu ahalik eta ondoen eta dibertigarriago egiten. Beti dago musika, komedia, absurdoa, eta hori dena uztartuz egiten dugu lana.

Gaur egungo gaietan oinarritzen al zarete antzezlana muntatzeko?

Bai, badu gaur egungoarekin lotura, baina ez gara bereziki kritikoak edo zorrotzak. Gurea da absurdoa absurdoagatik. Xentimorik gabe agian absurdoagoa zen. Orain badugu ildo naturalago bat. Badu hasiera eta bukaera bat, eta obra jarraitu egin behar da. Baina badu inprobisazio puntu hori. Ematen du zenbait gauza asmatzen ari garela… eta, agian, egia da!

Musika ere sartzen duzue zuen lan hauetan. Erraza al da era natural batean integratzea, ez izatea behartutakoa.

Ez, baina batzutan musika bera da abiapuntua. Musika istorioaren hezurduran dago sartuta. Ez da gero obrari gehitu zaiona. Agian, badu musikalen puntu hori; musikal dekadentearen puntu hori badauka. Ez dugu hori ukatuko. Aintzinako kabaretekoa, music hall-ekoa… Egon badaude oraindik halako ikuskizunak.

Umorea lantzen duzue. Umorea beharrezkoa da?

Umorea beharrezkoa da, bai bizitzeko, bai egotekoa eta lan egiteko ere bai.

Umoreak zer ematen dizu?

Plazer bat da. Umorearekin jolastea dibertigarria da. Ikuslearekin komunikatzen bazara, behintzat. Oso dibertigarria da, bai egiteko, bai sentitzeko, bai ikusteko ere.

Zure genero gogokoena izan daiteke, agian?

Badago kondena bat ere. Ezin ditugu gauza asko egin, zoritxarrez. Aukera zabalagoa izango bagenu, gehiago egingo genuke. Drama bat egin nuen orain denbora bat, Zu gabe, heriotzari buruz zena. Aukeran nahiago umorea, baina ez nago beste generoetara itxita. Komediarekin errazagoa ere bada herriz herri ibiltzea. Komertzialagoa ere bada, nolabait esanda.

Ramon Agirrerekin berriro lanean. Zer nolako harremana da zuena?

Uste ondo moldatzen garela musika aldetik. Berak kantatu egiten du; oso kantuzalea da, beti egon da kantu giroan. Orain 30 urte antzezlan bat egin genuen eta elkarrekin joaten ginen autoan. Hainbeste ordu kotxean, zerbait egin behar zen, eta kantuan hasten ginen. Konturatzen zara kantuaren feeling hori badagoela. Ez bakarrik ondo kantatzea, umorearekin kantatzea.

Zuen umorea parekoa al da?

Oso umore desberdina dugu. Nik uste ni gehiago moldatzen naizela bere umorera, Ramon nirera baino. Gauza askotan bat egiten dugu, baina beste puntu zorrotzetan ez hainbeste. Berak idazten du, baina sorkuntza lana hiruron artekoa da: Asier Sota zuzendaria, Ramon eta nirea. Asierrek zuzendu ditu hiru lanak eta berak ere oso umore berezia du. Umore kontuak oso partikularrak dira. Batzuk oso txistezaleak dira, eta ni ez naiz inoiz txiste baten musika horrekin geratzen. Umoreak kolore asko, gama asko ditu eta, era berean, badago, noski, puntu komun bat: barre egitea. Umoreak badu bere ideologia eta baita etika ere.

Aurreko lanekin alderatuta, zer desberdintasun du honek?

Bigarrena Ez dok amairuren historia zeb. Benito Lertxundi, Xabier Lete eta Mikel Laboarekin, haien kantekin jokatzea. Bizitza paralelo bat asmatu genuen: gu Ez dok amairu taldekoak ginela, argazkian ez ginela azaldu, baina han geundela. Ikuspegi pertsonala erakusten genuen, nahiz eta dena gezurra zen. Oraingoan enkargu bat egin digute eta gu, sano-sano, enkargu hori betetzera goaz.

Euskal kulturari keinuak egiten dizkiozue zuen lanetan.

Bai, abiapuntua beti da euskal kultura. Gure obrak beste hizkuntza batean egingo balira, %60 galduko lukete. Ez lirateke ulertuko, eta beste joko batzuk asmatu beharko ziren. Gure mugetatik kanpo zentzurik ez lukete, baina horren falta ere sumatzen nuen. Bada nazioarteko umore bat, filmetan eta ikus daitekeena, baina hemengo umore zuzena ez da erraza aurkitzen. Hau bada aukera bat hemengo umorea ikusteko.


Txekor masailak onddoekin eta arrozarekin

OSAGAIAK

4 LAGUNENTZAT

Kilo bat txerri masail.

Porru bat.

Bi tipula.

Bi azenario.

Lau baratxuri ale.

200 gramo onddo.

100 gramo arroz.

Piper beltz ale batzuk.

3/4 litro ardo beltz.

Porto basokada bat.

Oliba olioa.

Gatza.

1Lapiko handi bat su bizian berotzen jarri. Txekor masailak bertan jarri, eta oliba olio zorrotada bat bota, baita gatz pitin bat ere.

2Su bizian mantendu lau minutuz alde batetik, eta, gorritzean, beste aldetik beste lau minutuz.

3Bitartean, barazkiak ?porru, tipula, azenarioa, eta baratxuri aleak? garbitu, zuritu eta pusketatan moztu. Masailak ondo gorrituta dauzkagunean, barazki guztiak lapikora gehitu, sua moteldu, eta hamabost minutuz erregosi.

5Porto basokada bat gehitu, eta ardo beltza ere bai. Horrekin batera, piper beltz aleak gehitu eta sua bizitu. Ardoak duen alkohol soberakina guztiz lurrintzeko, gutxi gorabehera hogei bat minutuz irakiten mantendu, lapikoko salda kantitatea erdira murriztu arte.

6Ura gehitu lapikora, masailak estali arte. Ordubete inguru irakiten eduki ?masailaren xamurtasunaren arabera?.

7Masailak lapikotik erretilu batera atera. Lapikoan duguna txinotik pasatu, eta gatzez nola dagoen dastatu.

8Onddoak xaflatan moztu, eta lapiko batean oliba olio zorrotada batekin bost bat minutuz erregosi.

9Arroza gehitu, eta urez estali. Gatza bota. Hamabost bat minutuz egosi. Masailak eta saltsa bertara gehitu. Bost bat minutuz irakin ondoren, prest izango dugu jaki goxo eta osoa ?plater nagusi zein bigarren platera delako?.


Urte Zahar gaueko koplak, gogoan

Asteazken gauean ez da seguru halakorik izanen, baina garai batean bai. Garai batean kopla kantari ateratzen ziren Aranon, Urte Zahar gauean. 2013ko Miaxiria aldizkarian, Erramun Huici eta Roke Ansak utzitako testigantzak bildu zituzten eta horiek ekarri nahi izan ditu gogora Kronikak.

Argirik gabe, ez farola, ez literna, ibiltzen zirela gogoratzen zuen Ansak. Hementxe, kopla batzuk:

Zapata zuri paperez

euri denean baterez

nagusi jauna esan zaiguzu hasiko geran edo ez!

Dios te salbe, ongi etorri

gabon Jainkoak diela

egiarekin kunpli dezagun

urte zaharren despeida/

urte berriyan sarrera.

Gauean, gaupasa egiten zuten herriko baserrietan kantatzera joateko. Batzuetan aterik ez irekitzea ere tokatu zitzaien aurrekoei, baina Ansak ez zuen gogoan. Zaharrei entzundako kopla, honakoa:

Ematekotan emazu

bestela ezetz esazu

Mari Anttoni deitzen dan hori

alu bizartzu zera zu!

Tailerrak eta erakusketa

Umeentzako jolas tailerrak izanen dira asteartean (10:00-13:00) Aranon. Erakusketa bat ere antolatu dute eskolako umeek egindako lanekin eta Gabonetan zehar egonen da ikusgai Kontsejun.

Etxez etxe kantari, Olentzero, Miaxiria...

Olentzerok ere badaki Aranorako bidea eta opari ederrak ekarri zizkien asteazkenean aranoarrei ere. Horien artean, Miaxiria aldizkaria.

Aurretik, etxez etxe ibili ziren kantuan eta bazkaria ere egin zuten San Roken.


Badator Korrika, arropa berria jantzita

Durangaldeko hainbat euskaltzalek Korrika 19k antolatutako moda desfilean parte hartu dute, Plateruenean.

Nork dio euskaldunok ez daukagula umorerik? Ez daukagula piper eta gatzik? Korrika 19ren arropa jantzi, eta jendaurrean desfilatu dute Durangaldeko hainbat euskaltzalek. Burua gora, gerria solturaz mugitu, irribarre egin, buelta eman... Ume zein heldu, arropa berria erakutsi eta berau erosteko gonbitea egin dute horrela. Izan ere, Korrika 19 laguntzeko modu bat izango da bere arropa erostea.

Argazki bilduma guztia ikusteko, Korrikaren flickr kontura jo:

https://flic.kr/s/aHsk2VVRBG


Jon Gurrutxagak azken lana aurkeztuko du Mutrikuko Gaztetxean

Musikari elgoibartarrak Kateak azken lana aurkeztuko du barikuan [urtarrilak 25] Mutrikuko Gaztetxean. Zuzenekoa, gainera, biko formatuan izango da; oholtza gainean Urbil Artola hondarribiarrak lagunduko du dobro eta steel gitarra ezberdinekin. Gazte Asanbladak antolatutako kontzertua 23:00etan hasiko da; sarrera 3 euro izango dela aurreratu dute.

Astebururako beste hainbat jarduera antolatu dituzte Gazte Asanbladako kideek. Zapatuan [urtarrilak 26], esaterako, Gaztetxea auzolanean garbitu eta atonduko dute. Horretarako bi txanda antolatu dituzte, lagundu nahi duten guztiei aukera zabaltzeko; goizeko txanda 10:00etatik 14:00ak aldera arte egingo dute, eta arratsaldekoa, berriz, 16:00etan hasi eta amaitu arte.

Gaztetxea garbitu eta atontzeko deialdia herri mailan egin dute; nahi duen guztiek parte hartu ahalko dutela azpimarratu dute. “Deialdia ez da soilik asanblada osatzen dugunontzako, edozeinek etortzeko aukera edukiko du”.

Domekan [urtarrilak 27], azkenik, haur eta guraso asanbladak antolatuta, mozorro festa egingo dute. Ekintza 17:00etan hasiko da, eta mozorro festaren gaia librea izango dela aurreratu dute. “Bakoitzak etxetik ekarritako arroparekin jolastuko dute”.


Asganeri buruzko liburuarekin bildutako dirua Indiara bideratuko dute

Jose Manuel Valdes-ek egindako "El bar Asgane" liburuaren aurkezpenean parte hartu zuten atzo 200 lagun inguruk. Bere gurasoen ostalaritza establezimenduan ezagutu zituen auzoko hamarnaka lagunen biografiak bildu ditu berangoztarrak. Andaluzia, Extremadura, Galizia, Aragoi... beste autonomia erkidegoetatik etorrita heldu ziren gehienak. Anabel Landa alkateak "beraien lurra uzteko erabaki gogorra hartu behar izan zuten lagun guzti horiek" goraipatu zituen. "Berangora erabat egitea lortu eta udalerriak zein Asgane auzoak daukaten izaera eraiki dute", gaineratu zuenez. Liburua 12 eurotan salduko dute. Bildutako diru guztia Vicente Ferrer Fundaziora bideratuko dute. Aipatu elkarteko tokiko ordezkari Irune Pascual berangoztarrak zehaztu zuenez, Indian, Anantapurren, aurrera eramaten ari diren nutrizio egitasmoan erabiliko dute. Argazkian, ezkerretik eskuinera, Landa, Valdes eta Pascual / © Berangoko Udala.

"Bi egunetan behin arrautza egosia ematen diegu umeei, eta edalontzi bat esne zerealekin egunero. Guzti horrekin zonaldean ematen zen heriotza tasa izugarria txikitzea lortu dugu", azaldu zuen Pascualek. Caceresen azaleraren pareko eremu batean martxa dauka egitasmoa Vicente Ferrer Fundazioak. Gutxi gora behera 2,5 milioi pertsonei arreta egiten diete.


Kontxako Banderan izango da Astillero

Donostiako epaitegiak Kontxako Banderarako sailkatze estropadan parte hartzeko aukera eman dio gaur Astillerori. Donostiako Kultur eta Turismo Ekintzetxeak (KTE) derrigorrez gonbidatu beharko du talde espainiarra. Astelehenean KTEk jarritako erreguzko helegitea onartu zuen epaitegiak eta Astillerori Kontxan aritzeko aukera kendu baina gaur parte hartzeko baimena eman dio.

KTEk jarritako erreguzko helegitea onartu zuen astelehenean Donostiako epaitegi batek. Epaileak arraun egiteko eskubidea aitortu zion joan den ostegunean Kantabriako klubari, «badaezpadako neurri» moduan. Hortaz, Astillerok beste helegite bat jarri zuen. Gaur, sailkatzeko estropada egunaren bezperan, parte hartzeko aukera eman dio epaileak eta KTEk, estropadaren antolatzaileek, gonbidatu egin beharko dute.


Arraunean ikasi nahi duenak, aukera

Arraunen ikasteko saioak antolatu ditu Hernaniko Arraun Elkarteak gaurtik ostiralerarte. Parte hartu nahi duenak, bertan azaldu besterik ez du. Arratsaldeko 16:00etan elkartuko dira, Ibarluzeko poligonoan.

Gaur egun arraun egiten duten arraunlari eta entrenatzaileek emango dute ikastaroa eta horretarako elkartean dauden ontziak erabiliko dira. Lehen pauso honetan arrauna egiteko egin behar diren urrats gutziak erakusten dira. Etorkizunean Maialen traineruko arraunlariak edota mutilen traineruko arraunlariak izan daitezke. Gogoratu bestetik asteburu honetan Euskadiko Batel Txapelketak ospatuko direla Sestaon eta bertan hartuko du parte Hernanik.


Egiptologian barrena, hieroglifoak aztertuz

Andoainen jaio eta Amasa-Villabonan bizi den Karlos Almorza Arrietak egiptologiaren gaia sakondu du urtetan. Hieroglifoak aztertzearekin batera, idazkera mota hori ulertzeko metodo erraza garatu du.

Parisko Louvre museoan, 18 urte zituela, Egiptologiako aretoan ustekabean sartu zenean jabetu zen Karlos egiptoar hieroglifoen mundua ezagutu nahi zuela. “Izeba bisitatzera joan nintzen Parisera eta egun batean neroni bakarrik gerturatu nintzen Louvre museora. Txundituta geratu nintzen hainbesterainoko edertasunaren aurrean eta ia oharkabean sartu nintzen Egiptologiako aretora. Bakar-bakarrik egon nintzen gela hartan eta buelta eman nuenean, hieroglifoz betetako pareta ikusi nuen. Oso momentu garrantzitsua izan zen nire bizitzan, orduantxe erabaki bainuen, –aukera izanez gero behintzat–, egiptoar hieroglifoak irakurtzen eta idazten ikasi nahi nuela”. Hogeita bi urte geroago, espetxean bete zuen bere ametsa. “Kartzelan nengoela historia karrera ikasten hasi nintzen eta lizentziatura bukatzerakoan, Parisen hieroglifoak irakurtzen eta idazten ikasteko zentroa zegoela jakin nuen. Han matrikulatu eta ariketaz betetako liburu bat bidali zidaten. Aukera ezin hobea izan zen niretzat eta hiru urteko kurtsoa urte eta erdian egin nuen, atsedenik hartu gabe”. Ikasten hasi zen unetik beretik hieroglifoen munduak izugarri erakarri zuen, zeharo harrapatzeraino; bere ustez, “gurutzegrama onak egitearen parekoa da hieroglifoei esanahia aurkitzea”. Ez du ulertzen nola latinak edo grekoak gainerako kulturengan izan duten eragin eta indarraren aurrean, zergatik egiptologiak ez duen pisu gehiagorik izan. Harrigarria gertatzen zaio, esaterako, Euskal Herriko unibertsitateetan egiptologiari buruzko ikasketarik ez eskaintzea; “euskal kulturan ere ona izango litzateke egiptologia ezagutzea. Ez daukat dudarik gai hau aztertzea denontzat aberasgarri litzatekeela”.

Doktoretza lana bukatzen

Egiptoko kulturari buruz liburu asko irakurri du Karlosek, eta bere etxeko bulegoan ere sorta ederra dauka gordeta. Hogei urte pasatxo eskaini dizkio egiptologiari, gaian aditu bihurtzeraino. Besteak beste, hainbat hieroglifo euskaratu du eta euskaratzearekin batera, berrikuntza ere ekarri du: Izan ere, hieroglifoen zeinuen artean, batzuk bakarrik irakurtzen direnez, irakurtzen ez diren zeinu eta hots horiek koloreztatu egin baititu historian lehenengo aldiz, irakurleari hieroglifoen misterioa ulertzeko modua eskainiz. Era berean, egiptoera-euskara hiztegia ere osatuta dauka, irudien eta hitzen arteko jolasa osatuz. Une honetan Bartzelona eta Euskal Herriaren artean burutzen ari den doktore tesiarekin lanean ari da. Lanaren izenburuak argi erakusten duenez, euskara eta faraoien garaiko egiptoeraren arteko lanak erkatu ditu: “Historia de los trabajos comparativos entre el euskara y el egipcio de época faraónica”. Izan ere, hainbat idazle eta hizkuntzalarik, euskara eta garai hartako egiptoeraren parekotasuna aztertu ondoren, erro bereko hikuntzak zirela, –egitura berekoak, alegia–, argitaratu zuten hainbat liburutan. Karlosek, guztiz ezeztatu egin nahi du hori hala izan zenik eta zalantzarik gera ez dadin, idatzita utzi nahi du. Doktore tesia gaztelaniaz egitera behartuta ikusi zuen bere burua, “Euskal Herriko Unibertsitatean lanaren berri emanez tesina euskaraz aurkeztu nuenean, lan hori zuzentzeko inor ez zegoela erantzun zidaten”. Bi tutoreren begiratupean ari da lanean: Bartzelonako unibertsitateko Josep Padró historialari nahiz egiptologoaren eta Euskal Herriko Unibertsitateko Joseba Lakarra aitzineuskaran aditua denarenean, hain zuzen ere. Datorren urtean irakurri nahi du tesia Bartzelonako unibertsitatean. Gero, egindako hainbat lan internet sarean zabalduko ditu, interesa duenari irakurtzeko aukera erraztuz.

Karlos Almorza

“ Antzina landu den idazkerarik estetikoena da hieroglifoa”

Hieroglifoen irakurketaren inguruan hainbat argibide azaldu du Karlos Almorzak, koloreak ere aipagai izan dituelarik.

Zergatik aukeratzen du hain jende gutxik egiptologia aztertzea? Egiptologiak badu nire ustez gabezia handi bat: Ikasten hasi aurretik Egiptoko idazkeraren inguruan ezer ere ez dakien jende multzo batek izua baitio, latina edo grekoa ikasteari ez bezala. Egun, arkeologia eta beste hainbat zientziaren ondorioz, inoiz baino gertuago daukagu Egiptoko kultura. Guztiek dakigu piramideen edo bertako beste hainbat eraikinen berri. Idazkera, ordea, urrun geratzen zaigu oraindik. Ni hieroglifoen mundua modu errazean erakusten saiatu naiz.

Nola irakurtzen dira hieroglifoak? Hieroglifoak figuratiboak, sinbolikoak eta fonetikoak izan daitezke eta irudi edota zeinu bidez osatzen dira. Idazten diren zeinu guztiak, ordea, ez dira irakurtzen. Pentsa, kasu batzuetan, idatzitako %30a ez da irakurtzen eta hori oso kopuru altua da. Irakurlea zer irakurri eta zer irakurri behar ez duen ohar dadin, koloreztatuta aurkeztu ditut nik irakurri behar ez diren zeinuak. Orain artean beti beltzez argitaratu izan dira hieroglifo idatziak, eta nik kolore gorria eta berdea gehitu ditut, argibide gisa. Egiptoera zaila bada, idatzi bai eta irakurtzen diren zeinuak bezalaxe, idatzi bai baina irakurtzen ez diren zeinuak ere badituelako da.

Aurrenekoa zara, beraz, hieroglifo idatziei kolorea ematen… Esaterako, Naufragoaren ipuina munduan berrogei hizkuntzatara itzulita egon daiteke. Txinerara ere seguru itzuliko zutela. Baina koloretan idatzita ez dago inon. Euskarara neronek itzuli dut eta orain artean kolorea duen bertsio bakarra da. (Naufragoa ipuina hieroglifoz eta euskaraz irakurri nahi duenak bidal dezala eskakizuna diseinua@aiurri.com helbidera).

Zergatik idazten dira irakurtzen ez diren zeinuak hieroglifoetan? Jende askorentzat gehiegizkoak izan daitezke hieroglifoa osatzen duten zeinuak, bereziki irakurtzen ez direnak. Nik ez dut gehiegizkoak direnik uste: hieroglifoaren esanahia eta nola irakurri adierazten baitie irakurleari. Esaterako batuketetan, bi eta hiru, bost irakurtzen dugu, eta ez: bi gehi hiru berdin bost, zenbaki eta zeinu guztiak ahoskatuz. Antzeko zerbait gertatzen da hieroglifoen irakurketan ere.

Zergatik litzateke garrantzitsua hezkuntza sisteman hieroglifoak irakurtzen erakustea?

Bartzelonan edo Madrilen aukera badagoen arren, ez nintzateke tronpatuko euskal kulturan nahiz Euskal Herriko Unibertsitatean egiptologia lantzeko aukerarik ez dagoela esango banu. Beste hainbat antzinako kultura landu diren heinean, egiptologia bereziki, tartean sartuko nuke: zalantzarik gabe, antzina landu den idazkerarik estetikoena delako. Ziur nago gainera, hezkuntzan antzeko gaiak aztertzea ona dela. Beraz, bakarra balitz ere, erreferentzia hori beharko genuke gure artean. Bestalde, –erlijioaren eraginagatik seguruenik–, ozenki esango nuke hainbat ikasketatan Erroma eta Greziako kulturek duten indarra ez dela normala. Era berean, beste askoren artean, Platoni buruz milaka eta milaka lan idatzi da eta horren aurrean, izugarri harritzen nau egiptologiaren inguruan ezer ere egin ez dela ikusteak.


Motxila bete kezka

Kanpo-azterketa berriak, aldaketak ikasgaietan, ingelesezko ordu gehiago, ebaluaketa irakasleei, mugimenduak goi-karguetan… Bero dator ikasturtea Hego Euskal Herrian, LOMCE, Heziberri, Ingelesez Ikasteko Programa edota D ereduaren zabalkuntza tarteko.

Euskal Autonomia Erkidegoko ikastetxeek Madrilen egositako LOMCE ezetz, Eusko Jaurlaritzak bultzaturiko Heziberri plana jarraitzen dutela azpimarratu nahi izaten du Jaurlaritzak berak, eta egia da punturen batean Espainiako legea saihestea lortu duela –ikastetxearen kudeaketarako boterea zuzendariarengan kontzentratzen du LOMCEk eta Eskola Kontseiluaren eskumenak mantentzen ditu Heziberrik–, baina oro har argi dute hezkuntza munduko sindikalistek: EAEn LOMCE aplikatzen da, Heziberrik bere atal nagusietan dioelako oinarrizko legedia aplikatuko dela –eta oinarrizko legedia, gaur-gaurkoz, LOMCE da–, eta Heziberri onartu aurretik jada arautu zelako curriculuma, LOMCE indarrean zela. Hala baieztatu digute solaskide izan ditugun Xabier Irastorzak (ELA) eta Aitor Idigorasek (Steilas).

Curriculum horren ikuspegi ekonomizista nabarmendu digute, Ekintzailetza eta enpresa jarduera edota Finantzak bizitzarako ikasgaiak kasu. Azken horrek hautsak harrotu ditu, Kutxabank bankuak ematen baitu –“interes jakinak dituen erakunde pribatua”– eta aurreko ikasturtean 14-16 urte arteko 1.700 ikasle inguruk parte hartu bazuten, eskola gehiagotara zabalduko da aurten. Orokorrean, iazko ildoari jarraituko zaio: matematikak, zientziek eta hizkuntzek dute lehentasuna ordutan, alegia kanpo-azterketetan eta PISAn ebaluatuak diren ikasgaiek. Bigarren mailako edo hautazko izatera igaro dira “merkaturako interesgarri ez direnak”. Azkena, Filosofia, derrigorrezko izatetik aukerazko izatera degradatua. “Autonomian, gaitasun kritikoan eta autoezagutzan aurrera joan nahi duen gizarte batek ezin du inola ere filosofia galdu –salatu du Agora filosofia irakasleen elkarteak–. Gaitasun zientifiko eta teknologikoak sustatzen dituen hezkuntza eredua ezarri nahi dute, eta sormen arloak eta kritikoak alboratu”. Argi du Irastorzak: “Jaurlaritzak esaten du teorian edozein ikaslek edozein ikasgai egiteko aukera daukala, baina praktikan curriculum horiek ezinezkoak dira, hautazko guztiak aukeratzea ezinezkoa delako”.

Aurreko ikasturtean, esaterako, desagertu egin ziren Herritartasuna edota Mundu Garaikidearen Zientziak (unibertsoaz, eboluzioaz…) eta garrantzia hartu du Erlijioak. Hainbat ikastetxetan, “Erlijioko gelak gainezka daude, batez besteko notarako balio duenez eta nota altua lortzea beste ikasgaietan baino errazagoa denez, ikasle askok hautatzen dutelako”, kontatu digu Idigorasek.

4. DBHn ere, kanpo-proba

4. DBHn ere kanpo-proba egingo da, baina printzipioz ez du balio akademikorik izango: urtebeteko tartea irabazi du hemengo administrazioak, LOMCEren eragina apaltzeko

Lehen Hezkuntzako 3. eta 6. mailako kanpo-azterketa polemikoak ezagunak zaizkigu. Administrazioak garrantzia kendu nahi izan die, adieraziz ebaluazio-diagnostikoak direla –alegia, ez dutela balio akademikorik– eta Espainiako Estatuak ez, Eusko Jaurlaritzak prestatzen dituela –Foru Erkidegoan, Nafarroako Gobernuak–. Hala ere, LOMCEren aginduak jarraitzen dituztela iritzita, azterketa hauei iaz planto egin zieten ikastetxe ugaritan. Datorren ikasturtean, beste bi kanpo-proba agintzen ditu Espainiako legearen egutegiak: 2. Batxilergoan bata –Selektibitatea ere orduan egiten dutenez, Selektibitatea baino ez dela egingo agindu izan dute Hego Euskal Herriko administrazioek– eta 4. DBHn bestea (16 urterekin): 4. DBHko errebalidak ondorio akademikoak ditu, eta gainditu egin beharra dago aurrera jarraitu ahal izateko, baina 2017-2018an aplikatuko litzateke ondorio akademikoekin, eta beraz, ikasturte honetan proba egin egingo da Hego Euskal Herrian, baina printzipioz ebaluazio-diagnostikoa izango da eta ez du espedientea baldintzatuko. Urtebeteko tartea irabazi dute Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak, LOMCEren eragina apaltzeko.

Ingelesa jaun eta jabe

Hizkuntzen trataeran, A, B eta D ereduen sistema gainditu eta euskara ardatz izango duen murgiltze eredurantz egin beharrean, ereduen sistema mantendu eta ingelesari ateak parez pare irekitzen dizkion dekretua onartu du Eusko Jaurlaritzak, aurtengo ikasturterako. Hala salatu du Idigorasek. “Ereduak gainditu dira, bai, baina euskararen kaltetan eta ingelesaren mesedetan. Heziberriren arabera, ikastetxe bakoitzak aukeratzen du zenbat ikasgai emango dituen ingelesez, eta zalantzarik gabe, ikasturte honetan gora egingo du ingelesez emango diren ikasgaien kopuruak”. Iaz, 22 ordutik 18ra jaitsi zen euskaraz egin beharreko ikastorduen gutxieneko kopurua, eta 11tik 14ra igo zen ingelesezkoena.

Irakasleak ebaluatuko dituzte

Heziberriren arabera, “hezkuntza eskumenak dituen sailak ebaluatuko ditu ikastetxe publikoetako irakasleen konpetentziak. Ikasleek berek ere parte hartuko dute”. Hauteskundeen ondoren, dekreturen bat onartuko dela eta ikasturte honetan bertan irakasleak ebaluatuak izango direla uste du Idigorasek. Nola, zeinek eta zer ebaluatuko da zehazki? Zein funtzio izango dute ikasleek prozesuan? Zeresana emango du gaiak, ziur.

Bestalde, urtea amaitu aurretik aurkeztuko ditu Jaurlaritzak aurrekontuak, baina azken urteetako joera jarraituko duela eta hezkuntzara bideratutako inbertsioa ez dela nahikoa izango aurreikusi dute solaskideek. Proportzioan, 28en Europan hezkuntzara bideratutakoaren batez bestekoa %5 dela gogoratu du Irastorzak, eta zerrenda horretan EAE azken-hirugarrena eta Nafarroa azken-aurrekoa direla, Espainiako Estatuaren atzetik: “Europako herri aberatsenetakoa gara eta proportzioan Extremadurak baino askoz gutxiago inbertitzen dugu hezkuntzan. 2013an, %3,7 inbertitu zuen EAEk eta %1,3ko diferentzial hori 842 milioi euro dira”. Ratioak –ikasgela bakoitzeko ikasle kopurua– handitu egingo dituztela ere uste dute sindikalistek, hala ari direlako urteotan. 2009tik, %10 ikasle gehiago dago gelako, “eta horrekin 3.600 lanpostu aurreztu dituzte”.

Berri ona, Madrilgo Auzitegi Konstituzionalak irakasleei eskola-ordu gehiago agindu arren –aurreikusten zen neurriak EAEn 3.000 lanpostu inguru galtzea ekarriko zuela, baita irakasleen denbora urrituz hezkuntza kalitatea kaltetzea ere–, Eusko Jaurlaritzak epaia saihestea eta praktikan murrizketa hori ez aplikatzea lortu duela, zaintza orduak, proiektuei eskainitakoak… irakastordutzat hartuta. Ordezkapenetarako epeen kasuan ere ez da aldaketarik espero, interpretazio irekia baita Madrilgo legeak uzten duena.

Nafarroan, D eredua lehenengoz eta Ingelesez Ikasteko Programarekin bueltaka

Foru Erkidegoan, LOMCE etapa guztietan sartuko da indarrean ikasturte honetan eta bai curriculumean, bai kanpo-probetan, EAEko panorama errepikatuko da oro har. Lehen aldiz, lurralde osora zabaldu da D ereduaren eskaintza eskola publikoan, baina sentsazio gazi-gozoa du Amaia Zubietak (Steilas). Kanpoko presioak kikilduta, Nafarroako Gobernuak ez duela behar bezalako kanpaina eta estrategiarik jarraitu eta informazio faltagatik salaketa asko jaso dituztela kontatu digu Zubietak: “Ez zuten zehaztu zein konpromiso zituzten, zein herritan zabalduko zituzten ikastetxeak, D eredua ezartzeko nahikoa eskaera egongo ez balitz ere plaza bermatuko zitzaiela ikasle horiei beste ikastetxe batzuetan… Mamuz eta ziurgabetasunez beteta ikusi ditugu gurasoak, eta horri gehitu behar zaio ikastetxeetan bertan etsaiak izan dituela neurriak, gurasoak nahasiz. Emaitza izan da eremu ez euskaldunetako ikastetxe publikoetan ikasle gutxik eman duela izena D ereduan eta hiru lerro baino ez direla irekiko aurten: Tafallan, Lodosan eta Caparroson. Tuteran eskaera bakarra izatea ez da normala, Faltzesen beti aldarrikatu dute D eredua eta bi ikasle baino ez matrikulatzea ere esanguratsua da…".

UPNren Gobernuak ezarritako IIP Ingelesez Ikasteko Programa polemikoari iaz moratoria ezarri zion Uxue Barkosen Gobernuak, dagoeneko martxan dagoen ikastetxeetan mantenduz, baina IIPren ebaluazioa abiatu du. Oraingoz, ebaluazio soziologikoa eta ikasleena egina dago eta emaitzak iraila bukaeran jakinaraztea da asmoa. Arlo honetan ere, beldurrez antzematen du Nafarroako Gobernua Zubietak: “Presioa handia da, mediatikoa, oposizioarena, gurasoena (ziurrenik manipulatuak)… Ingelesa vs. euskara dinamikara mugatu dute eztabaida eta luzerako dugu IIP, ea zein modutan gauzatzen den datozen urteetan…”.

0-3 urtekoentzat haurreskolak –“eliteko zerbitzu pribatu bihurtuak”– publifikatzeko eta doakotasun progresiboa ezartzeko eskaerak ere ez du aurrera egingo ikasturte honetan: “Planteatutako urrats guztiak atzera bota dira, dirurik ez dagoela argudiatuta”. Diru kontuetan, hain juxtu, estu jarraituko dutela aurreikusi du Zubietak, aurretik dauden murrizketa guztiei aurre egiteko nahikoa ez. EAEn ez bezala, Madrilek aginduta irakasleei gehitu zitzaizkien ikastorduak ez dituzte jaitsiko, ordezkapenetako murrizketak ere mantenduko dira eta bi arlo nabarmendu ditu Steilasko kideak: premia bereziko ikasleei erantzuteko baldintzak bereziki kaskarrak direla, eta 2010ean irakasleen formazioan egindako murrizketa basatiaz geroztik ez dela formaziorako diru kopurua handitu.

Ratioetan eta karguetan aldaketak

Ratioetan aldiz, aldaketak izango dira aurten: lehengora txikituko dira Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzan, ez ordea Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan. Neurri horrekin, 40-50 bat lanpostu berreskuratuko dira. Bestalde, UPNren garaitik mantentzen zituzten hainbat kargutan mugimenduak gauzatzen ari dira aurten –Hezkuntza kontseilariaren alboko bi zuzendariak kendu dituzte, eta mugimendu gehiago espero dira– eta horrek aurrerapausoak ematea erraztuko du, Zubietaren esanetan.

LOMCE eta albo-kalteen ondorioz, aldrebesak eta beroak izaten ari dira azken ikasturteak Hego Euskal Herrian, eta antzeko itxura du datorrenak ere. Madrili begira jarraitzen dute gure Hezkuntza buruek, Espainian gobernu berria noiz osatuko, ea horrela lege atzerakoia –edo gutxienez kanpo-probak eta punturik gordinenak– bertan behera geratuko ote den.


Kutxa Fundazioak laguntza emango dio BERRIAri, 'Badok' ataria berritzeko

Kutxak eta BERRIAk hitzarmena sinatu dute gaur goizean, Donostian.

Badok.info musika ataria berritzeko bidean da. Helburu hori gauzatu ahal izateko, Kutxa Fundazioak laguntza emango dio BERRIA Taldeari. Iban Arregi BERRIA Taldeko kontseilari ordezkariak laguntza eskertu du: "Eskertzen dugu Kutxa Fundazioak emandako laguntza. BERRIA ahalegin berezia egiten ari da Euskal Herriko eragile nagusienak BERRIA komunitatean eta bere egitekoan inplika daitezen. Erronka handia dugu".

Carlos Ruiz Kutxa Fundazioko ordezkariak honako hau esan du hitzarmena sinatu ostean: "BERRIAk sustatzen dituen proiektuak lagundu nahi ditugu. Badok euskal musikaren atari interesgarria da, euskararekin lotua dago eta ondare garrantzitsua da guretzat".


«Egoera inoiz baino ernegagarriagoa da»

Palestinako egoeraz ohartarazi dute gobernuz kanpoko hainbat erakundek: «Lurraldea gero eta zatikatuago dago, eta okupazioa gero eta errotuago». Netanyahu inputatzeko eskatu du Poliziak

«Osloko Akordioen 25. urtemugan okupatutako lurralde palestinarrak gero eta zatikatuago daude, okupazioa gero eta errotuago, eta estatu palestinarra sortzeko itxaropena gero eta lausotuago». AIDA Palestinaren Garapenerako Nazioarteko Agentzien Elkartearen argazkia da. Israelen okupazioaren 50. urtemugaren harira txosten bat egin dute elkartea eratzen duten bertako eta nazioarteko gobernuz kanpoko 80 erakundek, eta, txostenaren ondorioak itzelak dira. «Egoera inoiz baino ernegagarriagoa da». 50 urteko okupazioa: ukapena, desjabetzea eta garapenaren atzeraldia izeneko txostenak ohartarazten du palestinarrak, ekonomikoki, gero eta pobreago direla, eta, giza eskubideen alorrean, gero eta indarkeria handiagoa pairatzen dutela, egiturazkoa izateraino.

Israelek duela mende erdi, 1967an, okupatu zuen Zisjordania, eta, Lerro Berdetik haratago, lurraldearen %60 bereganatua du jada. Ekonomiaren alorrean, bada, ondorio ugari ditu okupazioak, «dependentzia eta desoreka» areagotzen dituelako. Israelen esku daude landa eremu asko eta asko eta, hortaz, baita baliabide naturalak ere. Palestinarrak, horren eraginez, kokaguneetan lan egitera behartuta daude, bai eraikuntzan eta bai nekazaritzan, eta uraren banaketa ere israeldarren mesederako da, txostenaren arabera, «politika baztertzailea» egiten baita.

Giza eskubideen ikuspuntutik egoera ez da samurragoa. Jazarpena gero eta handiagoa dela dio txostenak, bereziki Hebronen eta Jerusalem Ekialdean. Militarren presentzia etengabea da, eta, horren ondorioz, palestinarrak «gau eta egun beldurrez eta estutasunez» bizi dira.

Palestinarren etxeen eraispena eta kokaguneen eraikuntza dira beste puntu beltzak. Israelek 1967an eraiki zuen lehen kokagunea, Gush Etzion. 51 urte geroago 200 kokagune baino gehiago daude. Egun, 400.000 judu bizi dira Zisjordanian. Eta Jerusalem ekialdean, beste 200.000. Palestinarrak, berriz, 2,93 milioi.

Datuok gerra demografikoa jartzen dute agerian. Populazio judua 6,3 milioikoa da —Israelen baino bi bider azkarrago handitu da lurralde okupatuetan juduen kopurua; izan ere, emakume kolonoek, batez beste, 7,7 haur dituzte—. Arabiarrak, berriz, 6,5 milioi inguru dira; Zisjordanian 2,93, Gazan 1,88 milioi, eta Israelen barruan beste 1,5.

Gazako egoera are latzagoa da, langabezia tasa handiagatik, osasun zerbitzuen eskasiagatik eta pobreziagatik. Ia bi milioi palestinar bizi dira han, erabat bakartuta.

Bada, panorama latz honetan, irtenbide bakarra okupazio militarra amaitzea dela uste dute gobernuz kanpoko erakundeek. «Estatu palestinar oparoa eta bizia sortzea da bidea».

Bost hamarkada, hainbat gerra, bi intifada eta milaka hildakoren ostean, baina, okupazioak aurrera jarraitzen du. Aste honetan bertan, kokagune batean beste 68 etxebizitza egiteko baimena eman du Israelek. Elazarren egingo dituzte etxebizitza berriak. Gobernuz kanpoko erakundeen arabera, «hutsalak» direlakoan, «asentamendu berriak» eraikitzen ari dira: «Trikimailu zaharra da kokagune berriak egiteko izena ez erabiltzearena».

«Difamazioa»

Benjamin Netanyahu lehen ministroaren kolonizazio politika dago errealitate horren atzean. Agintaria «Israelgo subiranotasuna» hedatzeko asmoa agertu du aste honetan; AEBekin horretaz aritu dela esan du agintariak. Baina Netanyahu ataka zailean dago barne kontuengatik. Atzo Poliziak hura inputatzeko gomendioa egingo zuela jakinarazi zuen, ustez eroskeria, iruzurra eta ustelkeria egiteagatik. Netanyahuk berak, telebistan egindako agerraldian, akusazioak «difamazioa» direla adierazi zuen.


Patxi Apezetxea ‘Hernaniar Bikaina’ izendatu zuten, txalo artean

xalaparta elkarteak Hernaniar Bikaina izendatu zuen larunbatean Patxi Apezetxea Agirre. Eta arrazoia ere eman zuten: omenduaren ibilbidea azaldu zuten, irakaskuntzan eta musikan egindako ekarpena azpimarratuz, bereziki Hernaniri begira egindakoa. Elkarte bete jenderen aurrean eta txalo zaparraden artean jaso zuen oroigarria.

Gauza asko, hitz gutxitan esateko

German Zelaiak bertsoa prestatu zuen okasiorako:

Doinu zoragarriez

Ingurua jantzi

Zenbat konposaketa

Ta zenbat idatzi

Lau hitzetan ezin da

Dena adierazi

Hernaniar Bikaina

Zaitugu berezi

Dena merezi duzu

Zorionak Patxi.

Sari ‘berezia’

Patxi Apezetxeak eskerrak eman nahi izan zituen eta aipatu zuen azkenaldian sari bat baino gehiago jaso duen arren, instituzioetatik eta, Hernaniar Bikaina saria «berezia» dela beretzat, «lagunek, jendeak, herriak emana delako» eta etxean toki berezian jarriko zuela adierazi zuen. Apezetxeak ondoan izan zuen Mari Jose Goñi emaztea aipatu nahi izan zuen omenaldian, «ez baita erraza txistulari baten emaztea izatea; eta berak beti onartu eta errespetatu du nire lana eta afizioa».

Mikel Ruizi ere esker ona

Larunbateko afariaren bueltan izan zen beste omendurik ere, Mikel Ruiz hain zuzen. Xalaparta elkarteak eskerrak eman nahi izan zizkion «kultura mailan eta, ekitaldi eta ekintza ezberdinak antolatzen egin duen eta egiten jarraitzen duen lanarengatik».

Mus txapelketako sariak

Aurtengo mus txapelketako sariak ere banatu zituzten. Irabazlea Ponciano Montoya eta Isidro Sardon bikotea izan da; Martin Etxeberriak eta Goñik bigarren postua egin dute; eta Koldo Loranek eta Asierrek hirugarrena.


Gernikako Itunarekiko atxikimendua

Ezker Batutik ateratzea erabaki eta gero, euskal ezkerreko indar guztiak fronte zabal eta askotariko batean biltzea helburu dugun talde independente gisa gure ibilbidea hasteko egoki iruditu zaigu Gernikako Itunarekiko gure atxikimendua eta konpromisoa adieraztea, indarkeriarik gabeko egoera eta normalizazio politikorako (ETAk borroka armatua behin-betiko uzteko erabakia iragartzea, ezker abertzalearen legalizazioa, presoen dispertsio politikarekin bukatzea, …), gatazka politikoa konpontze aldera -Euskal Herriak bere etorkizuna erabakitzeko duen eskubidearen onarpenetik abiatuta- eragile politiko, sindikal eta sozial guztien arteko negoziaziorako, eta biktima guztiekiko aitortza, adiskidetza eta erreparaziorako balioz-ko bidai orritzat jotzen baitugu.

Beraz, Itunaren postulatuak geure eginez, postulatu hauek betetzeko eta euskal gizarteak ere bere egin ditzan lan egiteko konpromisoa hartzen dugu.

Ildo beretik, urriaren 22rako "Euskal Herriak konponbidea nahi du" lemapean, pakearen, normalizazio politikoaren eta giza eskubide guztien errespetoraen aldeko manifestaziorako deiarekin bat egiten dugu.

ERABAKI kolektiboko Lasarte-Oriako kideak


Errektoreek ohartarazi dute «eragin konponezinak» dituztela mozketek

Agiri bateratu bat egin dute unibertsitateek: ekonomia hobetu dela esan duenez, Madrili galdegin diote murrizketak baztertu ditzanSei urtean %22 apaldu du unibertsitaterako dirua Iruñeko gobernuak; Jaurlaritzak, %10

Elkar hartuta atera dute gutuna unibertsitateetako errektoreek: bi urtean pairatzen ari direla «salbuespeneko» murrizketak, eta, Espainiako Gobernuak uste duenez egoera ekonomikoa hobetzen ari dela, badela garaia mozketak bertan behera uzteko. CRUE elkartean bildutako errektoreek sinatu dute eskutitza; tartean dira Hego Euskal Herriko lau unibertsitate —Deustukoa falta da—. Madrilgo gobernuaren dekretuek muga handiak ezarri dizkietela ohartarazi dute, eta «ezin konponduzko ondorioak» izango direla. Esanahi handiko gutuna izanik ere, erantzun ofizialik ez du eman Hezkuntza Ministerioak. Orain artekoari eutsi dio: nahitaezko direla mozketak, eta beste diru iturri batzuk bilatu beharko dituztela unibertsitateek. Diru pribatua.

Ez da lehen aldia era horretako gutun bat kaleratzen dutena, baina berritasun batzuk baditu atzo argitaratutakoak. Batetik, noiz datorren: Europako Parlamenturako hauteskundeen atarian, baikortasun mezua zabaltzen ari da Espainiako Gobernua, ekonomia hasia dela goranzko bidean; horri erantzun diote errektoreek, esanez, hori horrela bada, mozketek indarrean jarraitzea bidegabea dela. Bestetik, adostasun handia izan duela: orain hurrena gisa horretako gutun bat egin zutenean, EHUko errektore Iñaki Goirizelaiak ez zuen bat egin, esanez erkidego guztietan egoera ez zela bera, eta ezin zuela hori izenpetu.

Gutunean badira aldaketa batzuk. «Erkidego batzuek» egindako murrizketa larriez mintzo dira. Bai baitaude aldeak. Nafarroa da unibertsitateari egindako mozketen buru: 2008tik, %22 eskastu du unibertsitatera bideratutako dirua. 52,4 milioi jarri ditu aurten, orain sei urte baino hamabost gutxiago; kontuan izan behar da, gainera, aurrez ere desadostasunak zituela unibertsitate publikoak Nafarroako Gobernuarekin, ez zuelako behar beste diru jasotzen.

Eusko Jaurlaritzak ere egin du murrizketa, %10 pasakoa. 2008an, 339 milioi euro jarri zituen unibertsitaterako, eta aurten, 304. 35 milioi galdu dira, beraz. Unibertsitate plana ez du bete Jaurlaritzak; hurrengoa negoziatzen ari dira.

Kudeaketarako arazoak

Datuak bistakoak izanda ere, Espainiako Gobernuaren neurriekin dira errektoreak bereziki kexu. Gastua mozteko «premiazko» neurriei buruzko dekretu bat argitaratu zuen orain bi urte Jose Ignacio Wert ministroak, eta han zehaztutako neurri batzuek bideraezin egiten dute unibertsitatearen funtzionamendua, errektoreen esanetan. Irakasleak ezin hartu ahal izateak, adibidez. Aldaketa premiazkoa dela ohartarazi dute: «Unibertsitateek autonomia izan behar dute berriz ere irakaskuntza eta ikerketa kudeatzeko. Modua izan behar dute beren plantillak modu antolatuan eratzeko». Salatu dute «talentua galtzen» ari dela, eta prestakuntzari ez zaiola ari «onurarik» ateratzen.

Gazteei eragiten dieten neurriak salatu dituzte errektoreek. «Bereziki mingarriak zaizkigu, eta justifikatzen nekezak dira; oso eragin ekonomiko txikia dute». Bi aldetatik jo du PPren gobernuak. Alde batetik, prezioak igo dituzte, «eta oso gainetik masterren prezioak». Bestetik, bekak eskastu. «Eskubide izateari utzi, eta lehia bidezko laguntza izatera pasatu dira. Eskakizun akademikoak ere gogortu dira, eta premia handiena dutenak ari dira hori jasaten». Erasmus beka jarri dute adibide.

Irakasle izateko sarbidea itxita dago, gainera. «Horrek urritu egiten ditu irakasleen itxaropen profesionalak karrera akademikoan, eta hondatu egiten du irakasle eta ikertzaile gisa etengabe hobetzeko motibazioa». Behin-behinekotasuna handia da unibertsitatean, errektoreen arabera. «Eta hori desegokia da unibertsitateko jardunerako, irakasletzarako, ikerketarako eta kudeaketarako».

Ekonomia gora ari dela esaten gobernua, eta unibertsitatea egoera horretan. Zentzurik ez duela nabarmendu dute errektoreek. «Neurriak une hartako egoera ekonomikoarekin justifikatu zituzten; Espainian egoera ekonomikoa hobetu dela esaten ari direla ikusita, eskatzen dugu arrazoizko aurrezteaz harago doazen neurriak bertan behera uzteko».

Gogoeta egiteko eskatu dute. Nolatan den unibertsitatea mozketen jomuga. Aitortu dute unibertsitateak «egokitu» beharra daukala, baina unibertsitateari zer rol ematen zaion hausnartzera deitu dute. «Ikerketa gastutzat hartzen da, herrialde aurreratuenen politiketatik guztiz bestela».


Emanaldi batekin ospatu du Santa Zezilia eguna Bizkargi musika eta dantza eskolak

Santa Zezilia eguna ospatzeko, emanaldi berezi bat eskaini dute gaur arratsaldean Bizkargi musika eta dantza eskolako ikasle eta irakasleek.

Santa Zeziliaren omenezko musika eta dantza emanaldia izan da gaur arratsaldean, Elkarguneko Herriko Plaza aretoan. Saioko protagonistak Bizkargi musika eta dantza eskolako ikasle eta irakasleak izan dira. Aretoa jendez beteta zela hainbat kanta abestu, dantzatu eta jo dituzte musika tresnekin.

Oholtza gainean aurrenak musika tailerreko 5 eta 6 urteko haurrak izan dira. Horiek Musikalean eta Musika egin dezagun kantak abestu dituzte. Gero, musika eskolako abesbatzak Loretxoa eta Bring me little water kantatu ditu. Dantza taldekoen txanda izan da ondoren, eta hiru dantza egin dituzte: Dantza luze, Sorginak eta Ahuntxa. Musika tresnen emanaldia Danel Kortak ireki du bonbardinoarekin Zero to hero joz. Ane Arriola, Aitor Azkoitia, Janire Campos, Irati Dominguez, Oihan Elorza, Intza Etxaniz, Ainara Guerra, June Ibarmia, Maria Juaristi, Ariane Larrañaga, Iratxe Nieva eta Africa Peñak osatutako biolin taldeak, berriz, Star Seeker Variations eta Aitormena piezak jo dituzte. Emanaldia bukatzeko, instrumentu taldeak Deabruak gara interpretatu du. Talde horretan aritu dira: trikitiarekin, Araitz Etxaniz, June Badiola eta Haritz Alberdi; biolinarekin, Nora Uria; gitarrarekin, Lander Albizuri; baxuarekin, Ioritz Legarda-Ereño; baterian, Alex Olazabal; eta panderoa eta ahotsa Aiora Azkue eta Maialen Arratibel.


Herrikoei babesa erakusteko ekitaldiak egin dituzte

Asteburuan hainbat ekitaldi egin dituzte Herriko tabernen kontrako sententziaren kontra eta kultur elkarteen alde. Durangon, herri harresia irudikatu zuten Intxaurre aurrean, eta Elorrion eta Atxondon, hainbat ekintzen artean, Portalekuaren aldeko argazki jendetsuak atera zituzten. Otxandion, Libre Eguna antolatu zuten Kementsu elkarteaen alde, eta Zornotzan, manifestazioa egin zuten zapatuan, Belatxikieta elkartearen alde. Zaldibarren ere, hainbat ekintza burutu zituzten Castet libre lemagaz: zortzi orduko elkarretaratzea eta manifestazioa, besteak beste.


Aurorak, doinu ederrekin herritarrak esnatzen

Goizean goiz hasi ziren aurorak, larunbatean. 08:00etan irten, eta kalez kale aritu ziren Ozenki, Kantuz eta Goizuetako Umore Ona abesbatzak, musika eta kantuarekin herritarrak esnatuz. Hasiera ederra eman zioten egunari, eta ongietorria San Joan jaiei.


Zarauzko Onditz eta Eneko dira 'Mihiluze'ko Onenen Ligako irabazleak

3.200 euro irabazi dituzte eta "Mihiluze"ko lehiakide onenen arteko onenak direla erakutsi digute.

"Mihiluze"k 1000. saiora iritsi dela ospatzeko jokatu duen Onenen Ligak badu bikote irabazlea. Tentsioz eta emozioz beteriko saio ikaragarri baten ostean Zarauzko Onditz eta Eneko Alberdi anai-arrebak izan dira txapeldunak. 3.200 euro irabazi dituzte eta"Mihiluze"ko lehiakide onenen arteko onenak direla erakutsi digute.

Eneko (35 urte) eta Onditz Alberdi (39) anai-arrebak Zarauzkoak dira. "Mihiluze"o bigarren denboraldian ikusi genituen lehen aldiz 2006-07an. Orduan 18 saiotan parte hartu zuten eta 5.545 euro irabazi zituzten. Onenen artean onenak direla erakutsi digute 1000. Onenen Liga honetan ere surf irakasle den Enekok eta egun Onditzek.


"ETAko jendeak ez du bizi zuena kontatzeko modua landu"

Eibar, 1957. Bilbon bizi da. Bilbo Zaharra Forumeko arduraduna da, eta izen bereko Euskaltegiko irakaslea. Euskara bizibide du eta literatura bizigarri. Saioa eta nobela generoak landu ditu bereziki. Idazle bakartia da. Honatx bere buruaren beste definizio bat: “Eibarren jaioa eta Bilbon hazitako saio nobelatuen idazle iaioa”. Carlos esaten zioten gizona saio nobelatuaz (Alberdania) jardun dugu Bilboko alde zaharrean.

Satorrak baino lurperago liburuan 1960-70ko hamarkadak bildu zenituen. Zer da berriz, Carlos esaten zioten gizona delakoa?

Lehen liburua saioa eta kronika da, eta batez ere gizartearen kanpoko bizitzari buruz idatzi nuen: taldeez, belaunaldiez, Ez Dok Amairuz... Mario Onaindiaren El precio de la libertad autobiografia irakurri nuen eta harritu nintzen. Satorrak baino lurperago osatzera zetorren nolabait. Nire liburuak pertsonaren kanpoko soziologiaz hitz egiten zuen, eta aipatutako autobiografiak barne intimitateei leku egiten zien: herria, familia, koadrila eta barruko sentimenduei. Garaia osatuta zegoela ikusi nuen. Beraz, gaia ukitu nahi banuen, gauza berri bat egin beharko nuela pentsatu nuen.

Lehena saioa da, eta bigarren hau narrazioa.

Carlos esaten zioten gizonak Unamuno saiakera saria irabazi zuen. Editoreak narratiba sailean kokatu du, baina niretzat liburua saioa da. Hau da, nik egun nobela idatzi beharko banu, ez nuke horrela idatziko. Egungo idazle batek hau bezalako nobela bat idazteak ez dauka zentzurik, oso modu linealean idatzita baitago. Protagonistak jaiotzatik egin zuen ibilbidea kontatu dut. XIX. mendeko narratzeko modua da hori. Nik, aldiz, horrela planteatu dut: liburu honek aportazio bat egitekotan saiakeraren bidean egingo du, nobela soilaren bidetik ez. Dena den, saioa egiten dudanean saio nobelatua egitea gustatzen zait, eta fikzioa egiten dudanean fikzio erreala. Niretzat dena bat da kasik.

Mario Onaindiaren autobiografian oinarrituta dago zure liburua, baita haren Grand Placen aurkituko gara eleberrian ere. Bigarren hori fikzioa da ordea.

Bai. Baina Grand Placen ere nahiko autografikoa da. Fikzioa da izenak aldatuta daudelako. Autobiografian eta Grand placenen kontatutakoak, biak ala biak, bat datoz.

Nor izan zen Carlos zuretzat?

Carlos ni baino zortzi urte zaharragoa zen. Eibarren ez nuen ezagutu, eta geroztik ere ia-ia ez. Bere liburuetatik zerak eman zidan atentzioa: ETAn egon den jendeak –bai belaunaldi horrek, bai hurrengoak– zer gutxi kontatu duen eduki zuten esperientziaz. Konstatazio horren ondoren, bizitakoa kontatzea zaila dela suposatzen dut. Ez dago dokumenturik, beraz, ahozko kontakizunen bidez jasotakoarekin konformatu behar izan dugu. Eta nik ez nuen hori nahi, edo ez bakarrik hori. Ez nuen lan bat egin nahi “etar horiekin” hitz egin ostean. Publikatutako testuetan oinarrituta idatzi nahi nuen, dagoen materiala aprobetxatuz.

Satorraken bezala, honetan ere zu zeu satorra zarela dirudi, eremua ondo baino hobeto ezagutzen duzula, alegia.

Zer esango dizut... Niri garai hura bizitzea tokatu zitzaidan, baina ez barnetik. Nik etakideak edo klandestinitatean ibilitakoak izan ditut koadrilan, baina ni ez naiz ETAn izan, ez naiz kartzelan egon. Nire lagun minak bai ordea. Eta horrek asko markatzen zaitu. Modu batez, egon izan banintz bezala da, eta egoerari azalpen bat bilatu eta eman nahi diot. Hori guztia esplikatzen nire burua esplikatzen ari bainaiz. Zentzu horretan, 60-70ko hamarkadako gorabeherak bizi genituen batzuk garai hartan ainguratuta gaude, oraindik ez baitiogu erantzunik eman hainbat galderari.

Mario Onaindia nor izan zen? Irteera baten bila ihes egin zuen politikaritzat jo izan dute batzuek.

Ni ez naiz gizon politikoa, politikak ez nau bereziki erakartzen. Ezin dut gizon horren ibilbideaz hitz egin. Eskatzen badidazu Athleticen azken bi hamarkadez idaztea, agian hobeto egingo nuke Onaindiaren ibilbideaz baino. Hau da, arlo politikoa ez da nirea, baina, halere, nik gai eta mundu horretaz idatzi nahi dut.

Zergatik erabaki zenuen kontakizuna 1968an amaitzea?

Bada, ez naizelako gauza garai haren ondorengo gertakariez idazteko.

Mundu hura film baten gisara agertu duzu.

Zuk esaten baduzu... Esaterako, lehen esaldietan immigrazioaz idatzi dut, Marioren familia Lekeitiotik etorri zeneko pasartea. Eibarko immigranteen kasua da. Gipuzkoatik edo Bizkaitik etorri zen immigrazioaz ari naiz eta nire gurasoak ere horiek dira. Aita Bergarakoa eta ama Errezilgoa. Marioren familia Eibarrera nola etorri zen entzuna nuen, baita nire familiaren kasua ere. Beraz, nik bizitakoa ere hor dago. Balio ote duen?

Kaleek izenak dituzte, portalek zenbakiak...

Horiek denak Marioren liburuetan ez dira azaltzen, nire bizitzaren ibilbidean daudelako azaltzen dira zehatz.

Eibartarra izateak lagunduko zizun, baina, bestalde, dokumentazio lan handia ere egingo zenuen. Edo ez?

Ez, batere ez. Hori da liburuak eduki dezakeen ekarria. Nik Mario Onaindiaren liburuak irakurri eta hark idatzi zuenaren gainean niri interesatzen zaidana gehitu dut. Esaterako, berak dio igandean joaten zela Ipuruara [Eibar taldearen futbol zelaia] futbola ikustera, eta nik kontatzen dut zehatz-mehatz hura non zegoen eta nola joaten zen, edota norekin zebilen...

Klandestinitatearen barruak xehekiago idazten saiatu zara, baita lortu ere.

Onaindia ezagutu zutenek idazle oso konpultsiboa zela diote, idazle bolkanikoa. Egunero hamabost orri idazten ei zuen. Niri idazteko modu hori ez zait interesatzen, gertatua interesatzen zait baina landuta idatziz, ñabardurak bilatuz... Onaindiaren liburuan aurkitu nituen pasarte batzuk zoragarriak dira, baina gaizki kontatuak. Gauza asko kontatu nahi zuenez, ez zuen idazkera lantzen, gertaerak idatzi baino eszenak “botatzen” zituen.

Liburuan azaltzen diren beste protagonistekin kontrastatu al duzu zure lana?

Ez dut inorekin ezer kontrastatu.

Baina jasoko zenuen euren iritziren bat?

Ez. Eskubiri [J. M. Eskubi, Maxi] liburua bidali nion, baina ez dit erantzun. Larenari ere berdin [Xabier Larena, Mudito]. Ez dut erantzunik jaso. ETAko izan zirenei buruz ideia hau egiten hasia naiz: ETAn ibili den jende askok, gehienek, ez dute beren esperientziaren lanketa teorikoa egin. Nork bere esperientziaz publikoaren aurrean hitz egiteko eskarmentu handia izan behar du, eta dirudienez, ETAko jendeak ez du bere esperientzia kontatzeko modua landu. Jendeak horien esperientzia ezagutzeko premia dauka ordea, testigantzen premia handia.

Gatazka bizirik egoteak galarazi die agian?

Ez dut uste. Burgosko prozesutik 40 urte pasa dira. Kontatzea idazleari soilik interesatzen zaion gauza dela iruditzen zait, ekintzaile bati ez zaio kontatzea interesatzen, ekintzaileak egin egiten du, ez kontatu. Bi mundu diferente direla dirudi, oso kasu gutxitan lotzen direnak. Oso erraza dirudi, baina benetan oso zaila da. Ekintzailea eta erreflexioa borrokan daude beren artean. ETAko ekintzaile inportanteek ez dute kontatzeko behar den erregistroa landu, dirudienez.

Mario Onaindia edo Carlos, salbuespena da.

Onaindiak bi alde horiek lotu zituen. Baina beste batzuek ere egin dute: Bikila [Joxe Iriarte] eta Mentxaka [Jose Ramon Goikoetxea, Ardotxi deitua ere]. Baina oso gutxi dira fenomenoak duen transzendentziarentzat. Liburuan Onaindia bezain protagonista da J.M. Eskubi. Igoal irakurri du, baina ez dauka gogorik horretaz hitz egiteko, ez nirekin, ez zurekin, ez beste inorekin. Nire ustez, jende horri ez dio bizitakoa kontatzeak gogoa edo interesa pizten.

Liburua jende askok irakurriko du, halere.

Ez dut uste. Jendeak ez du irakurriko azalean azaltzen den pertsonarengatik. Eta horrek min ematen dit. Nik badauzkat lagun minak, liburua irakurri ez dutenak eta irakurriko ez dutenak: “Nolatan eseri zara tipo horri buruz idaztera” esaten didate. Horrek bai afektatzen didala.

Agian, galdera askori erantzuteko gogorik eta ahalmenik ez dago herri honetan.

...eta gainera, galderak eta erantzunak ez dituzten horiek zu pertsona horrekin [Onaindiarekin] identifikatzen zaituzte. Hala egiten dute. Oso jarrera infantila da. Jarrera hori medio ezin genezake Haur besoetakoa [Jon Miranderen nobela] irakurri, protagonista pederasta delako. Eta joan den mendeko maisulanik handienetakoa da. Ezingo genuke Te doy mis ojos filma ikusi ere [Icíar Bollaín-en filma, tratu txarrei buruzkoa]. Haatik, nik ere egin niezazkioke tratu txarrak norbaiti. Esan nahi dut, Mario Onaindia horientzat putaseme bat da, baina ez badugu gehiago ezagutu nahi... Ez badugu esaten azken finean denok putasemeak garela. Ez bagara hortik hasten...


Hondoratzean bizirik ateratakoen bilaketak amaitzea erabaki du Australiak

"Inor bizirik aurkitzeko esperantzarik" ez dagoela jakinarazi du bertako poliziak, eta 42 desagertu zenbatu dituzte, nahiz eta ez dakiten zenbat zihoazen itsasontzian.

Australiako agintariek, ondoratutako itsasontzian bizirik atera litezkeenen bilaketa etetea erabaki du. Poliziak jakitera eman duenez, "ez dago inor bizirik aurkitzeko esperantzarik", itsaz zabalean hainbeste denbora irauterik ez dagoelako. Hala ere, urpekariak ingurua aztertzen ibiliko direla ere jakinarazi dute.

Pasa den asteazkenean, Indonesiatik Australiara zihoan itsasuntzi bat hondoratu zen Christmas iralaren (Australia) arrokak jo ondoren. Bizirik atera zituzten 30 lagun, eta itsasontzian zenbat pertsona zeuden seguru inork ez dakien arren, oraingoz 43 desagertu zenbatu dituzte. Aduanetako arduradunek gertaturikoa aztertuko dutela jakinarazi du Julia Gillard lehen ministroak.


Ongi etorri infernura!

Apirillaren 26a, 10:05, Buetraitz eta Akaitz artian, kresterixan... harri bat, labainkada bat, apoio txar bat...ez dakit zer, baiña konturatu orduko hamabi metroko kaida librian, ezin gorputza geratuta, harri, belar eta ertz danak joaz... Akaitzeko puntan katalejuaz ikusten eta flipaitten; eskerrik asko, Kizkitza. Halako baten geratu, gora begittu eta? Gorputz dana odoletan, maillota zer danik be ez... Zaratak entzuten hasi nintzen, Galfa, Lasku, Kanu, diarka. Nereana aillau eta Kanuren hitzak: bizirik dau... eta buruan ez dako golperik. Milagro.

Handik aurrera pasau nebenak kontaittera nator. Ez bazan zureatik, nola aillau ni nunbaittera. Kanuren eta Kizkitzaren material on eta berua jantzi eta poliki-poliki goruntz zulotik... ze miñak... bi pausu, geratu, ura edan, beste bi pausu, eta halako baten Buetraitzeko buzoira. Handik besuetatik helduta zelabait, Gurutze Gorriko todoterrenoraiño. Eskerrak zueiri. Zuasti, Estitxu, Egoitz, Olatz, Txino... Aloñatik Lizartzara bajau eta han anbulantzia zain. Oscar eta Andrea, txoferra eta erizaiña. Ze lana zuria, Andrea, Arrasateraiño kurak egitten, konstantiak hartzen eta morala emuten, hipotermia puntuaz...

Zorionez, kontaitteko moduan nau eta eskerrak danoiri. Antolatzailliak euki dozuen tratua; badakit, Iban, ze gaizki pasau zeben, ez zan nire intentziñua.

Endika Gartzia korrikalarixari ze esanik ez, bixok goiazen batera, aspaldittik gara lagunak, gaiñera; berak ikusi eben dana, karrera dana pasau ebela nitaz akordaitten, han geratu bihar zala neri lagunketan, aste dana mezuak idazten; animo, Endika. Eta pasadia izan zana, ze apoiua emun nostain karrerako korrikalarixak. Eskuak emun lagunketako, animuak... zer moduz? Benetan eskerrak.

Post-data: hemendik antolatzaille eta herrixari ohartxo bat: aurten 106 dorsala ez da metara aillau, baiñe hurrengo urtian aillauko dan esperantziaz besarkada bat danoiri, Deabruari be bai. Ez naiz hemendik bizi, baiña bizitzaren zati bat horko mendixetan dakot aspaldittik.

----------

Joseba Molinero

Oñati


Hiru zauritu, Txorierriko korridorean lau autoren artean izandako istripuan

Bi kilometroko auto-ilarak eragin ditu istripuak, Zamudio parean, Galdakaoko noranzkoan.

Hiru pertsona zauritu dira gaur goizean, 8:00ak aldera, Txorierriko korridorean izandako istripuan. Ezbeharra Zamudio parean gertatu da, Galdakaoko noranzkoan. Lau autoren arteko talka izan da, Europa Pressek eta Segurtasun Sailak adierazi dutenaren arabera.

Hiru zaurituak Galdakaoko ospitalera eraman dituzte.

9:30ean, bi kilometroko auto-ilarak zeuden N-637 errepideko puntuan.

Ezbeharra gertatu den errailean trafikoa eten egin dute, eta, bi orduren ostean, errepideak moztuta dirau. Segurtasun Sailak adierazi duenez, lanean ari dira zirkulazioaren ohiko erritmo “ahalik eta arinen” berreskuratzeko.


Katekesian hasteko deia

San Joan Bataiatzailea, San Jose Langilea eta San Antonio parrokiek Lehen Hezkuntzako lehenengo mailako haurrei, edo 2019an zehar 6 urte bete dituztenei, deia zabaltzen diete izena eman dezaten Katekesian hasteko. Hala nahi dutenek pasa daitezela Elkano kaleko lokaletatik gaur, bihar edo etzi, arratsaldeko 17:00etatik 18:00etara.


Funky tailerra ostiralean Sainduan

Funky tailera egingo dute ostiralean Sainduan, 17:30ean. Aldez aurretik izena eman behar da, arratsaldez, gaztelekuan bertan.


Jalgiren helduentzako dantza ikastaroak

Izena emateko edo edozein zalantza argitzeko aukera egongo da irailaren 25ean, Ebro Etxean, 18:00etatik 20:00etara.

Kuota 50 eurokoa izango da, eta email bidez ere izena emateko aukera egongo da, baita edozein kontsulta egitekoa ere, jalgi.dt@gmail.com helbidean.

Bi ikastaro ezberdin egongo dira: hastapen mailakoek astearteetan entseatuko dute 19:00etatik 20:00etara, urriaren 2tik 22ra. Iaz aritu zirenek edo dantza ezagutzak dituztenek, berriz, astelehenetan edo asteazkenetan entseatuko dute, 19:00etatik 20:00etara, urriaren 3tik urtarrilaren 23ra.


Memoria lantzeko tailerrari jarraipena emango zaio

Ikaztegietako Udalak oroimena lantzeko tailerra antolatu du adinekoentzat, 60 urtetik gorakoentzat.

Irailetik ekainera izango da tailerra eta lortu nahi diren helburuak hauek dira: bizi kalitatea hobetzea, etorkizunean eman daitezkeen nahasteak aurrezaindu edo atzeratu, eta gaitasun kognitiboan galera aurrezaindu edo atzeratu, gaitasun horiek estimulatzera zuzenduriko teknikak erabiliz.

Astean bi saio izango dira, astearte eta ostegunetan, 16:00etatik 18:00etara, eta doan izango da. Tailerra irailaren 18an hasiko da. Aurreko ikasturtea "oso ondo" joan dela azaldu dute udaletik, eta beste norbaitek izena eman nahi badu, udaletxera deitu dezake irailaren 17a baino lehen.


Alex Arrieta Euskadiko txapelketan onenen artean

Eskolarteko txapelketa ospatu zen Amurrion eta hiru lehenengo postu lortu zituen

Espainian izango den txapelketan parte hartzeko gutxiengo denborak lortu zituen

Alex Arrieta azpeitiar igerilari gazteak azkenengo bi asteak oparoak izan ditu. Duela bi aste Gipuzkoako txapelketan hiru domin irabazi bazituen 200 metro estiloan, 100 metro tximeleta proban eta 100 metro librean azkarrena izateagatik, beste horrenbeste egin du Euskadiko eskolarteko txapelketan, joan den honetan.

Izarraitz Igeriketa Elkartean dabilen igerilari gaztea, Gipuzkoako Eskolarteko Selekzioarekin joan zen Amurrioko Txapelketara. Txapelketa ona egin zuen Arrietak eta betetako denborek Espainiako txapelketan parte hartzeko aukera ematen diote.