«Zailtasunei aurre egin diegu eta ez gara etxean gelditu»

Gipuzkoako Ikastolen Elkartean Kilometroak jaia antolatzeko ardura hiru aldiz eskatu ondoren, laugarrengoan jaso zuen baietza Zubimusu ikastolak. Tolosaldean, Amasa-Villabona eta Zizurkilgo ikastola zen, orain arte, jaia antolatu ez zuen bakarra. Elkarren hizketan jarri ditu Tolosaldeko Ataria-ak Nerea Zumeaga ikastolako zuzendari-kudeatzailea eta Gaizka Ezeiza aurten Kilometroak ekimenaren koordinatzaile izan dena. Urte aldrebes hau zein gorputzaldirekin amaituko duten azaldu dute, lehenik eta behin.

2020ko urriaren 4a

Gipuzkoako Ikastolen Elkartean Kilometroak jaia antolatzeko ardura hiru aldiz eskatu ondoren, laugarrengoan jaso zuen baietza Zubimusu ikastolak. Tolosaldean, Amasa-Villabona eta Zizurkilgo ikastola zen, orain arte, jaia antolatu ez zuen bakarra. Elkarren hizketan jarri ditu TOLOSALDEKO ATARIA-ak Nerea Zumeaga ikastolako zuzendari-kudeatzailea eta Gaizka Ezeiza aurten Kilometroak ekimenaren koordinatzaile izan dena. Urte aldrebes hau zein gorputzaldirekin amaituko duten azaldu dute, lehenik eta behin.

Nerea Zumeaga: Sentsazioa gazi-gozoa da. Hainbeste urte itxaroten egon ondoren, lehenengo aldia zen Kilometroak jaia antolatzeko ardura genuela. Pena dugu, alde batetik, urtea ez delako izan guk aurreikusten genuena. Gauza asko moldatu behar izan ditugu. Bestetik, poza ere sentitzen dugu, komunitateak erakutsi duen lanagatik. Irakasleek eta familiek erakutsitako inplikazioa handia izan da. Auzolana egon da eta horri berebiziko garrantzia ematen diogu. Gure helburua bazen ikastolen eredu parte hartzaile hori bultzatzea, auzolana indartzea. Alde horretatik gustura gaude.

Gaizka Ezeiza: Kontuan hartu behar da aurkezpen ekitaldia egin genuenetik martxoa bitartean ekitaldi ezberdinak egin genituela. Gero konfinamendua etorri zen, eta itxialdia. Harrezkeroztik guztion bizimodua izugarri aldatu da. Guri zuzenean eragin digu horrek, bai batzordeetan eta baita dinamika osoan ere. Hala ere, jendearen prestutasunarekin eta laguntzarekin, aurrera atera gara.

N. Z.: Egia da, urtebetez Kilometroak jaia atzeratzeko aukera mahai gainean egon zela. Martxoan bilera asko egin genituen horri buruz eztabaidatzeko, telematikoki. Hala ere ziurgabetasun handia antzematen genuen, 2020-2021 ikasturteari begira. «Normaltasun berri» horrek zalantza asko sortzen zizkigun eta urtebete atzeratuta ere, ez genekien berme nahikorik izango ote genuen jaia behar bezala ospatzeko. Bestalde, Kilometroak eredua auzolanean oinarritzen da eta beste urte oso batean familia eta langileei esfortzu hori eskatzea arriskutsu xamarra iruditzen zitzaigun. Momentuan aurtengoari eusteko erabakia hartu genuen eta gaurko ikuspegitik begiratuta erabaki zuzena izan zela esango nuke.

G. E.: Eta urtea aldrebesa gertatu arren, utzi du bere lorratza. Koordinatzaile bezala ikusi dut ikastolan badagoela indarra gure artean elkartu eta gauzak antolatzeko. Bailaran ere egin dira gauzak, Kilometroak Txikia, esate baterako, eta eskualdeko eragileekin ere elkarlanean aritu gara. Gure gertuko komunitateari zerbait utzi behar geniola iruditzen zitzaigun eta lortu dugula uste dut. Ez da guk nahi genukeen urtea, baina eduki dugun egoerarekin eta eduki ditugun aukerekin harro egoteko moduan gaude.

N. Z.: Bat nator zurekin, Gaizka. Horrela dinamika batek lortzen duena da elkarrekin ditugun harremanak sendotzea. Gurea herri txikia da, baina ia ezagutzen ez duzun pertsona batekin batzorde batean aritzea tokatzen zaizunean, nahitaez harekin dituzun harremanak sendotu egiten dituzu. Komunitatea trinkotu egiten da. Gure beste erronka ikastola bailarara ateratzea izan da, ezagutaraztea eta gure baloreak zabaltzea. Ez dugu egin guk nahi adina, baina arrasto txiki bat utzi dugula uste dut.

G. E.: Hain justu, Kilometroetako eredu berriaren alde indartsua hori da eta horren emaitza da Milimetroak. Azken batean, hemen Tolosaldean, bost kilometrotara dauzkagun beste ikastolekin lotura egitea lortu dugu eta baita Oarsoaldeko ikastolekin ere. Egitarauak itxita geneuzkan eta aurten erabat gauzatzea lortu ez dugun arren, etorkizuneko Kilometroei begira iruditzen zait garrantzitsua dela harremanak mantentzea eta ekimen hauei eustea. Kilometroak ez da ikastola antolatzailearena bakarrik eta eredu berriarekin ikusi dugu elkartasuna nola joan den mamitzen, horretarako beharra ere badagoelako. Elkarrekin aritzeak indartsu egiten gaitu.

N. Z.: Elkarlan hori eta elkartasun hori, ez da bakarrik Milimetroak ekimenera mugatu, arropa salmentara eta Tanta txarteletara zabaldu da. Gipuzkoako ikastolek elkarrekin duten harremana agerian geratu da, ez bakarrik pedagogikoki edo hezkuntza proiektu gisa, gainerako ikastolek erakutsi digute ondoan dauzkagula, talde sendo bat garela. Ikastola guztiek jarri dute beren aletxoa. Pentsa, pandemiaren egoera hau aurreko ereduarekin gertatu izan balitz, ikastola antolatzailearena izango litzateke ardura guztia. Guri, berriz, ikastola askotatik hots egin digute zertan lagundu diezaguketen galdezka. Eskertzekoa eta txalotzekoa da jarrera hori.

G. E.: Kilometroak jaia guztiona da eta urte osokoa izan behar du, guztion artean elkarlanean antolatutakoa.

N. Z.: Eta harrobi kultural bezala ulertu behar dugu, herrietara eramaten dugun eskaintza bat bezala. Herritik jaso bai, baina herriari ere eman egin behar zaio.

G. E.: Kilometroak Astea antolatzerako orduan, herrigintza, kultura, hezkuntza, herritartasuna, transmisioa eta erresilientzia oinarri hartu ditugula esan dugu eta balio horiek dira urte osoan zehar landu ditugunak. Leloa eta logoa aukeratzetik hasi eta batzordez batzorde balio horiek landu ditugu. Eta guztia borobiltzeko, igande honetan, Txermingo eraikinean zikloa ixteko egingo dugun ekitaldian balio horiek islatu nahi genituzke. Eta elkarren zaintza, transmisioa, kultura eta herrigintza bezalako baloreak inon hezur-haragitzen badira, gure aitona-.amonengan da. Gu baino egoera zailagoak pairatu behar izan dituzte, eta gaur egun, gurasoei eta bilobei laguntza handia ematen diete. Kolektibo hori, askotan, baztertu bezala egiten dela iruditzen zaigu. Ikastolen historian zer esan handia izan dute eta dute, gaur egun, aitona-amonek.

N. Z.: Asko daukagu haiei eskertzeko. Eta bide batez, aukera baliatu nahi nuke mota bateko edo besteko babesa adierazi digutenei eskerrak emateko. Zubimusu bizi-bizirik jarraitzen du. Egoera hau moldatzen jakin dugu, zailtasunei aurre egin diegu eta ez gara etxean gelditu. Egoera bakoitzari momentuan erantzun diogu. Aurrera goaz, proiektu pedagogikoarekin, hezkuntza komunitatearen babesarekin. Guztiei eskerrak emateko baliatu nahi nuke aukera.


Hondarribia Grand Slamak baditu txapeldunak

Larunbatean jostaldi pilotalekuan izan zen finala “historikoa” izan zen Hondarribia Grand Slam antolatzen duen Jai Aliventzat. 1.000 pertsona inguru bertaratu ziren final handiaz gozatzera, “Hondarribian 16 urte daramazkigu zesta punta txapelketak antolatzen eta inoiz ez da hainbeste jende hurbildu babesa ematera”.

Harmaila jendez beteta.

Lehiari dagokionez partida estu eta zirraragarria izan zen. Lehen set-ean berdintsu hasi ziren bikoteak, baina Erkiaga-Irastorzak (urdinez) aurrea hartzea lortu zuten. Nahiz eta Barandika-Lopezek (gorriz) erantzuteko gaitasuna erakutsi, lehen set-a urdinentzat izan zen (12-15).

Bigarrena, ordea, gorriz jantzitako bikotearentzat izan zen (15-11). Era honetan, partida berdindu eta berdinketa hausteko set gehigarri bat jokatu behar izan zuten. Azken set horretan, partiduko punturik onena jokatu zen “ikusleak beren eserlekuetatik altxatu ziren jokaldia txalotuz”. Lehia estu eta gogorraren ondoren (5-2), Barandika-Lopez bikoteak eskuratu zuen Hondarribia Grand Slam torneoko txapel preziatua.

Erik Irastorzari omenaldia

Lehiaren ondoren Erik Irastorzari omenaldia egin zioten. Joan den astekoa Hego Euskal Herrian jokatuko zuen azken partida izan zen. Erretreta ordea, Biarritzen jokatuko den Mundialaren ondoren hartuko du. Txapela eskuratu ezin izan zuen arren, pozik agertu zen Irastorza pilotalekuan sortutako giro bikainaren aurrean.


Asensio: "Hondakinen plangintzan denbora galdu dugu eta kudeaketa azkartzeko eskatuko nioke Tapiari"

Hondakinen tratamenduari irtenbidea emateko bitarteko azpiegiturak behar dira Jose Ignacio Asensio Gipuzkoako Ingurumen Diputatuaren arabera, eta horiek bideratzeko azkartasuna eskatu dio Eusko Jaurlaritzari.

Eusko Jaurlaritzak Hondakinen Kudeaketarako Plana aurkeztu eta biharamunean, Jose Ignacio Asensio Gipuzkoako Ingurumen Diputatuak salatu egin du plangintza horretan galdu den denbora: "Hondakinak kudeatzeko azpiegiturak ezinbestekoak dira, eta azkar egin behar da. Tapiari eskatuko nioke plangintza azkartu egin behar dela. Legealdia bukatuko da, eta ez dakigu zein azpiegitura izango ditugun". Asensioren arabera, aurreko legealdian Gipuzkoako Aldundian erakutsi zuten zaborren tratamenduari irtenbidea emateko azpiegiturak lau urtetan egitea posible da.

Jaurlaritzak bi zabortegi berrireki, eta beste bi handitzeko plana aurkeztu zuen atzo. 2030. urtera bitartean sortuko diren beharrak asetzeko izango dira, eta zaborrak Euskaditik kanpo eramatea saihestu nahi da. Asensioren arabera, "zabortegiak behar dira, eta bitarteko azpiegiturak behar dira. Horrek lehentasuna izan behar du".

Zubietako Erraustegia izan zen Gipuzkoan hondakinak kudeatzeko bere sailak bultzatu zuen azpiegituretako bat, eta izandako hainbat isurketen inguruan, esan du GuraSos elkarteak egindako salaketak "gezurra" direla.

Ingurumen gaiez harago, Euskadi Irratiko "Faktoria"n egindako elkarrizketan, hurrengo urteko hauteskundeen osteko balizko eszenatokiaz ere hitz egin du. Asensiok legealdiaren balorazio positiboa egin du, eta koalizioa errepikatzeko prest azaldu da, bere programa aurrera eramateko aukera baldin badauka: "jeltzaleek nahi badute, ikusiko dugu".


66 positibo izan dira Nafarroan, eta tasak %5aren gainetik jarraitzen du

Egoera okerrera egiten ari dela ikusita, foru gobernuak aste honetan aztertuko du murrizketak berrikusteko aukera. Departamentuak 2.000 pertsona bahetuko ditu bihar Milagron, Acedon eta Mendatzan.

Atzo, COVID-19ak eragindako 66 kasu positibo berri atzeman zituzten Nafarroan, Nafarroako Osasun Publikoko eta Lan Osasuneko Institutuak (ISPLN) emandako datuen arabera, osasun sistema publikoan 1.148 proba egin ostean (756 PCR proba eta 392 antigeno test). Positibotasun tasa %5,7koa izan zen.

Buztintxuri auzoa izan zen kasu gehien izan zituena; atzetik izan zituen Lizarra eta Barañain (lau), eta Tutera, Antsoain, Cabanillas, Lodosa, Milagro, San Jorge eta Arrotxapea (hiru). Iruñean hamasei kasu izan ziren guztira.

Bestalde, 86 gaixo zeuden atzo COVID-19agatik ospitale-sareko zentroetan, aurreko egunean baino hamar gehiago. Horietako 19 ZIU postuetan daude (atzo baino bi gehiago) eta beste bederatzi etxeko ospitaleratzean (atzo baino bat gehiago). Gainerakoak, 58 paziente, plantan daude (atzo baino zazpi gehiago). Atzo bederatzi pertsona ospitaleratu zituzten, horietako hiru ZIUn. Halaber, 84 urteko gizon bat hil zen gaixotasun horren ondorioz. Nafarroan 1.121 heriotza baieztatu dituzte guztira.

Baheketak, Milagron, Acedon eta Mendazan

Osasun Sailak, Milagroko, Acedoko eta Mendazako udalekin lankidetzan, COVID-19a detektatzeko baheketak egingo ditu bihar Nafarroako hiru herri horietan, azken egunetan hautemandako kasuen gorakada dela eta.

Milagron, probak 30 eta 64 urte bitarteko biztanleei egingo zaizkie, guztira 1.632 pertsonari. Acedon, 14 urtetik gorako biztanleei (132 biztanle guztira), eta Mendazan, 14 urtetik gorakoei, 292 biztanletik gorako biztanleei.

Probak Tuterako Osasun Barrutiko eta Lizarrako Osasun Barrutiko profesionalek egingo dituzte, Osasun Sistema Nazionaleko Ospitalez Kanpoko Larrialdi Zerbitzua indartuta.

Baheketaren populazioa hautatzeko, aurreko hamar egunetan proba diagnostiko bat egin dutenak baztertu dira, bai eta azken hiru hilabeteetan PCR edo antigeno-test bidez emaitza positiboa izan dutenak ere.

Txertaketa: aste honetan 80 urtetik gorako 3.000 pertsona baino gehiagok osatuko dute

Nafarroak 80 urtetik gorakoentzako txertaketa-prozesuarekin jarraitzen du. Prozesu horren barruan, aste honetan zehar Foru Komunitate osoan emandako 10.000 dosira hurbiltzea aurreikusten da, barne hartuta primobakunazioak (6.500 inguru) eta bigarren dosiak adin-tarte horretako 3.084 nafar; horiek izango lirateke txertaketa-pauta osatzen duten adin-tarte horretako lehen pertsonak. AstraZenecarekin berriz hasteari dagokionez, gaur arratsaldeko Lurralde arteko Batzordearen bileraren zain gaude, eta horren emaitza geroago jakinaraziko dugu.

Txertaketa-prozesuaren azken datuei dagokienez, atzo 620 dosi eman ziren, hau da, 99.760 txerto eman ziren, orain arte jasotako 118.845 dosietatik, gaur 9.360 Pfizer dosi jaso ondoren. Orain arte, 31.076 pertsonak osatu dute txertoa.

Neurriak berrikusiko dituzte

Datu horiek Osasun Publikoaren "alerta" egoera mantentzen dute, baina ez "alarma". Hala ere, zaintzak oso zorrotza izan behar du une honetan.

Adituen arabera, murrizketa batzuk malgutu ondoren mugikortasuna eta kontaktu soziala areagotu izanak, kutsatzaileagoa den andui britainiarraren eraginak eta beste faktore batzuek, hala nola txertaketa prozesu geldoak, azal ditzakete kutsadura kurba leuntzeko zailtasunak. Egoera ikusita, foru gobernuak aste honetan aztertuko du murrizketak berrikustea, gogortzeko aukerarekin.


MINERALEN BILA, OZEANORA

Itsas hondoko meatzaritzari ekin nahi diote sektoreko zenbait konpainiak. ISAk bi urte izan ditu ozeanoaren zoruko mineralen ustiaketa arautzeko, baina epea aste honetan amaituko da, eta oraindik ez du neurririk iragarri.


‘Suaren froga’, denboran eta espazioan Patri Urkizuren bidaia berria

Patri Urkizu (Lezo, 1946) idazle eta irakasleak Suaren froga (Erein argitaletxea) nobela aurkeztu zuen atzo Donostiako Udal Liburutegian. Batez ere saiakeran idatzitakoa da Urkizu, baina oraingoan nobelara itzulia egin du Ereinekin argitaratzen duen hirugarren lanean.

XV. mendearen bukaeran eta XVI. mendearen hasieran bizi zen Jones Lopez Zeraingoaren bizitza kontatzen du sortzaile lezoarrak, nobela historikoan. “Denboran eta espazioan bidaia bat egitera gonbidatzen dut irakurlea, zerbait ikas dezakegulakoan”, adierazi zuen atzoko aurkezpenean Urkizuk. Inkisizioaren sutan hil zuten Joanes Lopez Zeraingoa 1530ean, Granadan (Espainia).

Aurkezpenaren eta lan berriaren xehetasun guztiak Berria egunkariak bildu ditu.


Irekitako leihotik, finalera

Athleticek Espainiako Superkopako finala jokatuko du, gutxi lehiatu duen Real Madrili 1-2 irabazi ondoren, Malagan. Raul Garciak egin ditu bi golak lehen zatian. Finala, etzi, Bartzelonaren aurka


Aramaioko Argindar Banatzaileak kudeaketa teknikoaz arduratuko den pertsona bat behar du

Aramaioko Udalak lan eskaintza bat argitaratu du: AAB-n kudeaketa teknikoaz arduratuko den pertsona bat behar du. Lan eskaintza aldi baterako lan ordezkapena izango da, lanaldi osorako.

Aramaioko Argindar Banatzailea enpresa publikoaren kudeaketa teknikoaz arduratzeko pertsona bat kontratatu nahi du Aramaioko Udalak. Aldi baterako ordezkapena izango da, lan jardun osokoa eta berehala hastekoa. Kontratazioa Lanbideren bidez egingo da –erreferentzia: 162023004772–. Maiatzaren 11rako egin beharko dira eskaerak.

Lanpostuaren deskribapena:

Enpresako kontabilitate orokorra, BEZa, PFEZa, kontuen itxiera eta auditoria, kontuen erregistro merkantila. Sektore elektrikoko zergak. Ordainketak eta fakturen kontabilitatea. Nominak.

Argindarraren fakturazioa. Inbertsioak.

Lan administratiboa. Kontratu aldaketak.

CNMC eta Ministerioko eskakizunak betetzea. Kuotak, likidazioak, inbertsio planak.

Komertzializatzeko lan administratiboak, bezeroei arreta.

Ezinbesteko baldintzak izango dira:

Lizentziatura edo gradua izatea.

Euskara C1 maila.


Nekane Zinkunegi, Iñigo Erkiaga eta Galder Gonzalez, Sorturen zuzendaritza karguetarako hautagaien artean

Sorturen zuzendaritza ixteko falta diren 15ak aukeratzeko, 37 hautagai jakinarazi dituzte. Hilaren 21eko Kongresuan ezagutaraziko dituzte emaitzak.

Sorturen Kontseilu Nazionala jada osatzen duten 14 kideekin batera arituko diren beste 15ak aukeratuko dituzte datozen bi asteetan alderdi horren "birfundazio" prozesuan parte hartzen ari direnek. Horiek 373 izen eman dituzte denera, eta horietatik 37k eman dute euren oniritzia aukeratuak izan ahal izateko zuzendaritza karguetarako. Nekane Zinkunegi errezildarra, Iñigo Erkiaga zumaiarra eta Galder Gonzalez zarauztarra daude aukeratu horien artean. Zuzendaritzari dagozkion emaitzak urtarrilaren 21eko Kongresuan ezagutaraziko dira, bi aste barruko larunbatean. Non ospatuko den eta beste nondik norako guztiak aste honetan argituko dira.


Indarkeria matxistaren aurkako udal taldetik atera dira Iruñeko feministak

Indarkeria Sexistaren Aurkako Emakumeen Plataformak salatu du Navarra Sumak «edukiz hustu» duela sanferminetako kanpaina.

Mahaitik altxatu dira. Indarkeria Sexistaren Aurkako Emakumeen Plataformak eta Iruñeko Peñen Federazioko Talde Feministak ez dute parte hartuko udalak indarkeria matxistaren aurka antolatutako lantalde iraunkorrean. Sanferminetako udal kanpainaren kontura hartu dute erabakia. Izan ere, Enrique Maia alkateak sexu erasoen aurkako estrategia «urardotu eta edukiz hustu» duela uste dute Iruñeko feministek; are: salatu dute erabakiak «alde bakarrez eta ekarpenak egiteko aukerarik eman gabe» hartu dituztela. Horren ondorioz, sexu erasoen aurkako kontzientziazio kanpaina «adostasunik gabe» onartu du alkateak, plataformaren esanetan: «Navarra Sumaren udal gobernua zuritzeko kanpaina bat proposatu dute, sanferminekin inongo loturarik ez duen lelo batekin», azaldu du plataformako kide Iratxe Alvarezek. Haren esanetan, sanferminetako sexu erasoen aurkako estrategia osoa urardotu nahi izan du Maiak: «Gobernu honek badaki ezin duela kanpaina osoa errotik ezabatu, baina ahaleginak eta bi egin ditu indargabetzeko, edukiz husteko eta orain arteko aurrera urrats guztiak desegiteko».

Arazoa ez da berria. Talde feministek hainbat desadostasun izan dituzte Iruñeko udal gobernuarekin azken hilabeteetan, baina sanferminetako kanpaina izan da sua piztu duen txinparta. Azken hilabeteetan gertatutakoaren laburpena egin du Alvarezek: «Martxoan, udalak jakinarazi zigun kanpaina bakar bat eginen zutela sanferminetarako, mezu bakar batekin, eta hori Berdintasun Sailak ez, Komunikazio Sailak proposatuko zuela. Guretzat, ulertezina da hori. Kanpainari buruzko galderak egiten genituenean eta informazioa eskatzen genuenean, udalaren erantzuna bat eta bakarra zen: 'Ez dago ezer erabakita'. Apirilean, berririk ez zegoela ikusita, erabaki genuen informazioa instantzia bidez eskatzea: aurrekontua, euskarriak, herritarren eskura jarriko diren baliabideak, komunikazioaren kudeaketa, mugimendu feministarekin izan beharreko harremana...». Azkenik, talde feministek maiatzaren 12an izan zuten kanpainaren berri, udalaren ahotik. «Orain arteko kanpainetako esku gorri ikonikoa bigarren mailan utzia zuten, ohiko leloa ere desagertu zen, eta sanferminekin loturarik ez duen beste bat proposatu zuten: Aske, ni beti aske. Horrez gain, esan ziguten ez zituztela ohiko euskarriak erabiliko: iragarkirik ez garraio publikoan, ez bideorik, ez irrati-telebistarako piezarik, ezta sanferminetako agertokietan jarri beharreko afixarik ere».

Mobilizazioak, «udalak dioenean»

Are larriagotzat jo dute, hala ere, sexu erasoen aurkako protokoloa aldatu izana. «Udalaren beste proposamenetako bat da bere kabuz aldatzea udal talde guztien oniritziarekin onartua izan zen protokoloa. Horren arabera, sanferminetan sexu erasoren bat gertatuz gero, mugimendu feministari dagokio mobilizatzea eta protesta ekintzak antolatzea, eta udalak bat egin beharko luke horiekin. Bada, orain, Navarra Sumaren udal gobernuak nahi duena da ahalmen hori udalaren esku uztea, sexu erasorik gertatuz gero, eurek erabaki dezaten mobilizazioak noiz, nola eta zergatik egin».

Indarkeria Matxistaren Aurkako Emakumeen Plataformaren susmoa da, erabaki horren bidez, Iruñeko Udalak ez ikusiarena egin nahi duela sanferminetan gerta litezkeen erasoak direla-eta, protestak eta elkarretaratzeak antolatzeari uko eginda: «Aspaldi erabakia dute 2022ko sanferminetan ez dela sexu erasorik izanen, eta hori ez diogu onartuko ez Maiari ez beste ezein alkateri. Eraso guztiei aurre eginen diegu, udal baimenarekin edo baimenik gabe».

Hori dela eta, sexu indarkeriaren aurkako sanferminetako kanpaina «iruzur» bat dela eta «mugimendu feminista baztertzen duela» uste dute feministek, eta mahaitik altxatzea erabaki dute. «Galdutzat jotzen dugu aurtengo kanpaina, baina gure borondatea da aurrera begira lankidetza berreskuratzea».


Lisa Montgomery, AEBek 67 urtean exekutatu duten lehen emakumea

Heriotza zigorra ezarri zioten 2004an, haurdun zegoen emakume bat hil eta haren fetua hartzea leporatuta. Abokatuak horren kontra agertu izan dira, argudiatuz abusuak jasan zituela umetatik eta arazo psikologikoak zituela.

Lisa Montgomery presoa exekutatu dute AEB Ameriketako Estatu Batuetan. Heriotzaren korridorean zegoen emakume bakarra zen, eta injekzio hilgarri bat jarri diote gaur, Indianako espetxe batean. Epaile batek bertan behera utzi zuen exekuzioa atzo, Montgomeryk buruko arazoak zituela argudiatuz, eta haren egoera aztertzeko eskatu zuen, baina Auzitegi Gorenak atzera bota du erabaki hori.

Kelley Henry abokatuak adierazi du exekuzioan parte hartu dutenek «lotsa» sentitu behar luketela. «Gobernuak emakume kolpatu eta eri hau hiltzeko setari eutsi dio», esan du ohar batean. «Lisa Montgomeryren exekuzioa justiziatik urrun dago». Azken 67 urteetan AEBek exekutatu duten lehen emakumea da.

Presoak 52 urte zituen. 2004. urtean atxilotu zuten, eta zera egotzi zioten: zortzi hilabeteko haurdun zegoen 23 urteko emakume bat itotzea eta haren fetua umetokitik atera eta bahitzea. Emakumea odolustuta hil zen, eta haurra onik jaio zen. Abokatuek adierazi izan dute emakumeak buruko arazoak zituela eta abusuak jasan izan zituela umetatik. 2008. urteaz geroztik, Montgomery behar psikologiko bereziak dituzten presoentzako espetxe federal batean izan zuten preso, Texasen, bakarturik.

Abokatuek ohartarazi izan zuten exekuzioa ez zela bide egokia. Hilketa gertatu zenean egoera psikotikoan zegoela esan izan dute, errealitatetik aparte. Heriotza zigorraren kontra aritu izan dira beste hainbat legelari ere; besteak beste, 41 fiskal eta Giza Eskubideen Batzorde Interamerikarra.

Azaldu izan dute Montgomeryren amak asko edan zuela haurdunaldian, eta fetu alkoholikoaren sindromearekin jaio zela erakutsi izan dute zenbait medikuk. Amak jo egin zuen, baita Diane Mattingly ahizpa nagusia ere, eta, haien aita etxetik joan zenean, amaren mutil lagunek ere tratu txarrak eman izan zizkieten, Mattinglyk berak kontatu zuenez. Urte luzez jasan zituen sexu abusuak. Henry abokatuak esan du ingurukoek bazutela gertatzen zenaren berri, eta inork ez zuela ezer egin.

18 urte zituenean, Montgomery bere anaiorde batekin ezkondu zen. Lau seme-alaba izan zituzten bost urtean, eta haren anaietako batek aditzera eman zuen senarrak ere jo eta bortxatu egiten zuela. Montgomery senarrarengandik banandu zen, eta beste gizon batekin ezkondu. Orduan, haurdun zegoela esan ohi zuen, nahiz eta antzutu egin zuten laugarren umeaz erditu eta gero.

Abokatuek krimena azaltzeko proposatu dituzten teorietako bat da Montgomery beldur zela bere senar ohiak haurdunaldiari buruzko gezurra agerian utziko ote zuen, haurren zaintzaren auzian haren kontra erabiltzeko.

Montgomeryk txakurren zaintzaren inguruko Interneteko foro batean ezagutu zuen Bobbie Jo Stinnett. Biek haurdun zeudela esan zioten elkarri, eta ernaldiari buruzko istorioez aritu ziren. Egun batean, Montgomeryk 280 kilometroz gidatu zuen autoa, Stinnetten etxeraino, eta ito egin zuen.

Biden, zigorraren kontra

2020ko uztailera arte, AEBetan ez zen exekuzio federalik gertatu azken hamazazpi urteetan. Zigorren kopurua ere murrizten ari da. Iaz, hemezortzi heriotza zigor ezarri zituzten, eta azken 30 urteetan izandako exekuzio kopururik apalena erregistratu zuten. Joe Biden presidente hautetsiak heriotza zigorra amaitzeko asmoa adierazi izan du, nahiz eta ez duen horretarako egunik jarri.


Mendietako gurutzeak

Hamaika ikustekoak jaioak garela esaten da, munduan ez ezik gure inguruan ere gertatzen diren gauzak ikuspegi zabalagoarekin edo harridura gutxiagorekin ulertzeko asmoarekin. Zenbait albisteren aurrean ere esaera hori hartzen dugu gaia aztertu ondoren amaitutzat emateko. Esaera hori bera erabili beharrean aurkitzen gara orain denbora bat Gurutzeak, isilguneak eta komentuak izenburuarekin argitaratu zen nahaste-borrastez beteriko gutun baten aurrean.

Xoxoteko San Inazioren irudiak, gure mendietako gurutzeek eta Loiolako lorategiaren zati bat ixteak egonezina sortzen dio idatzi duenari; are gehiago jasanezinak zaizkio, batez ere, «sekta baten sinbolotzat» hartzen dituen gurutzeak. Gutariko askoren fedearen ikurra dena sekta bilakatzen du, eta «gurutze horiek jarri zituenak ken ditzala behin eta betiko, eta utz ditzala gure mendiak garbi eta sinbolo hiltzailerik gabe» agindu nahi du. Bera ote gure aurreko belaunaldietako herritar eta auzotar askoren ahaleginekin Euskal Herriko mendietan jasotako gurutzeak orain kentzea inposatu nahi diguna?

Gure mendi gailurrak eta bertako gurutzeak urteetako historiaren lekuko ditugu, sentimenduekin eta ahaleginekin eraikiak. Gurutze horien inguruan erromeriak, elkarretaratzeak, askatasun aldarrikapenak eta maite izan ditugun senide eta lagunen errautsak haizeratu izan ditugu. Bakoitzak pentsa eta sinets dezala nahi duena, baina gutxienez bestearekiko errespetua. Ez dugu nahi taliban jarrerarik, ez hemen eta inon.


Ekitaldeko Barrutiaren 2022ko aurrekontu proposamena ondu dute

Ekialdeko Barrutiaren 2022ko aurrekontu proposamena ondu dute, baita proposamen hori definitzeko eta udalari bideratzeko irizpideak ere. Honako gastuak zehaztu dituzte aurrekontu proposamenean: gutxienez 18.000 euro Barrutian euskara sustatzeko, 18.000 euro berdintasuna sustatzeko proiektuetara, 18.000 euro Barrutiaren eremu zehatz batean gizarte-diagnostikoa egiteko, eta 18.000 euro sortu daitekeen edozein beharri aurre egiteko.

Era berean, bost proiektu berri gehitu dizkiote 2021eko aurrekontuan onartutako proiektuen zerrendari. Bost proiektu horiek maiatzean onartutako zerrendatik kanpo gelditu ziren, eta aurrera eramango dira baldin denborarik eta aurrekonturik badago. Honakoak dira:

Roteta Goikoa eta Altza pasealekuaren arteko arrapalak

Larratxo kaleko 26 zenbakiko atzealdeko espaloia zabaltzea eta bertan dauden aparkalekuak berritzea

Oinezkoen pasabidea egitea Pasai San Pedro kaleko 19.ean

Julio Urkijo pasealekuan osasun zentrora doazen eskailerak berritzea

Nao Etxea, Aterpea, Guardaplata eta Aitona-Amonen Etxean berrikuntzak egitea

Gainera, Ekialdeko Barrutiaren batzarrak, halaber, onartu zuen arloko zinegotzi ordezkariari edo dagokion arduradunari eskatzea behar diren baliabideak jartzeko Dbuseko 31 lineak ematen duen zerbitzua mantentzeko edo egun ematen duen zerbitzuaren antzekoa izateko.


Kontrazepzioa osoki doan izanen da 25 urterainoko emazteentzat Iparraldean

Urtarrilaren 1ean sartuko da indarrean neurria. Kontrazepzioari lotutako gastu guztiak bere gain hartuko ditu Frantziako Gizarte Segurantzak


X. Auto Klasikoen Rallya

Epaitegi aurretik abiatuko dira.


Gurutz Aginagaldek Bidasoa Irungo presidente izaten jarraituko du

Zuzendaritza batzordean Gorka Wambak bakarrik errepikatuko du. Zerrenda Josemi Zamorak, Javier Núñezek, June Aranburuk, Iñigo Mangasek eta Angela Rodriguezek osatzen dute.

Gurutz Aginagalde Akizu buru duen hautagaitza aukeratu dute Artalekun larunbat honetan egindako Ezohiko Batzarrean datozen lau urteetan Bidasoa Kirol Klubeko presidente izateko.

Beste hautagairik aurkeztu ez denez, Aginagalderen zerrenda hautatua izan da, eta Bidasoako atezain ohiak bigarren agintaldia hasiko du Bidasoa Kirol Klubaren buruan.

Irundarra 2018ko azaroan aukeratu zuten lehen aldiz Bidasoa Irun taldeko presidente, artean Logroño eskubaloiko jokalaria zela, batzarreko kideek osatutako beste hautagaitza bati irabaziz.

Zuzendaritza batzordean Gorka Wambak bakarrik errepikatuko du. Zerrenda Josemi Zamorak, Javier Núñezek, June Aranburuk, Iñigo Mangasek eta Angela Rodriguezek osatzen dute.


"Herritarrek egindako ekarpenekin bildu genuen dokumentala egiteko dirua"

Gaurko Kulturari begira saioan asteburuko agendari errepasoa eman diogu, eta bide batez, hitzordu baten inguruan gehiago sakontzeko aukera izan dugu: Caminho Longe filma ekoitzi duen Hibai Castro Egia argazkilaria elkarrizketatu dugu. Dokumentala ikusgai izango da igande honetan Anoetako Mikelasagastin, eta otsailaren 18an, berriz, Villabonako Gurean.


Presoen eta iheslarien aldeko kontzentrazio ibiltaria


Bakarrizketa

Ion Martinez Txikiren bakarrizketa, 40 urte eta aldapan behera niek!


Datozen egunetan Topic bisitatzeko eskaintza areagotu dute

Museoa zabalik mantenduko da, lehen aldiz, egun hauetan, eta haur, gazte nahiz helduentzako bi eskaintza prestatu dituzte: museora bisita eta txotxongilo tailerrak.

Tolosan ez da jairik ospatuko, eta horregatik, gaurtik aurrera, kirol nahiz kultur eskaintza areagotu ditu udalak. Besteak beste, Usabal kiroldegia eta Gazte Topagunea ez dituzte itxiko, eta zerbitzua eskaintzen jarraituko dute. Tolosako Topic ere zabalik egongo da aurten, lehen aldiz. «Zuetako askok jai izango duzuenez, hona etortzeko gonbita luzatzen dizuegu», diote Txotxongiloen Nazioarteko Museotik.

Bi eskaintza prestatu dituzte, neurri guztiak betez egingo direnak. Batetik, txotxongilo tailerra eta museora bisita; bestetik, bisita soilik. Prezioei dagokienez, zortzi euro balio ditu lehen eskaintzak; bisitarako, berriz, haurren sarrerak hiru euro balio ditu; helduenak, bost. Gehienez, hamar haur egon ahalko dira tailerrean, eta museoan bost. Bihar eta asteartean joan ahalko da tailerretara, 10:00etatik 12:00etara. Museoa, berriz, ohiko ordutegian bisitatu daiteke.


Udalak antolatutako afari bat 21:00ak baino beranduago amaitu zela salatu dute

Europa Jauregian antolatutako kongresu bateko afaria 21:00ak baino beranduago amaitu zela salatu du EH Bilduk, eta azalpenak eskatu dizkio Maider Etxebarria (PSE) zinegotziari, "Covid-19aren aurkako neurriak urratzeagatik".

Joan den astean, abenduaren 16an, 17an eta 18an, Espainiako Kongresu Jauregien Elkartearen (APCE) XVII. Kongresua ospatu da Gasteizko Europa Jauregian. EH Bilduk astelehen honetan jakitera eman duenez, kongresuaren barruan abenduaren 16an antolatutako ekitaldiak ez zuen Covid-19aren aurkako araudia bete.

Izan ere, jakin denez, iragan asteazkeneko jardunaldiaren barruko afaria 21:00ak pasata amaitu zen. "Ostalaritzaren sektoreari araudia zorrotz betetzea eskatzen dioten bitartean, Maider Etxeberriaren sailak kongresu bat antolatu du, eta afaltzera bertaratutakoak 21:00ak pasata atera ziren ekitalditik. Araudi bat al dago herritar guztientzat eta aparteko beste bat Etxebarriaren saileko ekitaldietarako? ", kritikatu du EH Bilduko zinegotzi Iratxe Lopez de Aberasturik.

Kongresuaren egitarau publikoak abenduaren 16rako "ongietorri-koktel" bat jasotzen zuen. Hala ere, EH Bilduk azaldu duenez, egun horretan bertan, ekimenari buruzko informazio publikoa ezabatu zen. "Gauza bera gertatu zen ostegunerako programatutako 'gala-afaria' eta 'APCE sarien banaketa' izeneko ekitaldiekin. Baina programatik bakarrik baino ez zen ezabatu; afaria, azkenean, antolatu baitzen", salatu dute.

Araudiaren urraketa

Eusko Jaurlaritzak ezarritako araudiaren arabera, honako hau ezartzen du abenduaren 10eko 44/2020 Dekretuak: "Azoka jarduerari lotutako ostalaritza zein jatetxe jarduerari dagokionez, eranskin honetako 9. puntuan ezarritako mugak eta baldintzak beteko dira". 9. puntuak zera dio: "Ostalaritza eta jatetxe establezimenduak gehienez 20:00etan itxi beharko dira, bezeroen hustea barne; eta ezingo dira 06:00ak baino lehen ireki jendearentzat."

Urraketa hori dela eta, EH Bilduk azalpenak eskatu dizkio Maider Etxebarria Ekonomia Sustapenerako zinegotziari, "Gasteizko Udalak antolatu eta udal instalazioetan egindako kongresu batean Dekretua argi eta garbi ez betetzeagatik".

Take away moduko afaria

Piztutako polemikaren harira, Gasteizko Udalak argudiatu du "take away moduko afari bat" izan zela, "segurtasun protokolo guztiak errespetatuz". Gainera, Etxebarriak "gauzak bere onetik ateratzea" egotzi dio EH Bilduri, SER irratian egindako adierazpenetan. Hala ere, onartu du ekitaldi horiek egin ahal izateko "ordu zehatzak" zeintzuk diren ez dakiela.

Iratxe Lopez de Aberasturik sare sozialetan erantzun dio Etxebarriari: "Araua betetzea eskatzen duenak eredu izan behar du; Gasteizen batzuek uste dute gainerako herritarren gainetik daudela". Afariaren irudiak ere elkarbanatu ditu EH Bilduko zinegotziak: "Afaria egin zen, bai, eta, gainera, take away kutxatxoekin; baina parte hartzaileek lokalaren barruan ireki eta kontsumitu egin zuten". Azaldu duenez, gainera, catering zerbitzu bat ere bazegoen, besteak beste, edariak zerbitzatzeko.


Urrats bat, gehiago emateko

Lehen aldiz, federatutako lau emakume aritu dira aurten Azkoitri triatloi taldean. Sasoia bukatzear, gustura dira eman duten pausoarekin. Taldea handitzea dute xede.

Hiru hamarkada dira Azkoitiko Azkoitri triatloi kluba sortu zutela, eta aurten talde horretako lau emakume federatuta ari dira lehiatzen; inoiz baino gehiago. Joan zen irailaren 10ean, taldeko hiru emakumek parte hartu zuten Zumaiako triatloian, eta horiek puntuak batzea lortu zuten klubaren historian lehen aldiz. Hain zuzen ere, Maialen Azpiazuk (Azpeitia, 1996), Naiara Perezek (Azpeitia, 1992) eta Vanessa Cerrajerok (Azpeitia, 1981) taldekako sailkapenean hirugarren postua eskuratu zuten, sprint modalitatean. Hiru kirolari horiek eta Desiree Odriozola (Azkoitia, 1985) elkartu ditu Urola Kostako Hitzak, Azkoitriren historian beste urrats bat egin dutelako.

Lau emakumeek bide desberdinak dituzte eginak triatloien munduan. Izan ere, duela 11 urte inguru ekin zioten Perezek eta Cerrajerok ibilbideari, eta ordutik, hainbat taldetan aritu dira eta hainbat proba egin dituzte. Azpiazuk eta Odriozolak, berriz, aurten egin dituzte aurreneko lasterketak. Azpiazuk federatu aurretik egin zuen lehen proba: "Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, ez dago federatu gabe triatloirik egiterik, eta Nafarroara jo nuen probatze aldera; gero federatu nintzen". Odriozolak, bere aldetik, Donostian bizi izan zuen federatutako lehen esperientzia.

Aurreneko proba "sekula ahazten ez" den horietakoa izaten dela adierazi du Cerrajerok. Azpiazuk, berriz, ahazten ez dena proba hasi aurreko urduritasuna izaten dela esan du barrez: "Lasterketen aurretik beti zera pentsatzen dut: 'Zergatik eman nuen izena?'". Triatloietan parte hartzen hasi zenetik 11 urte pasatu diren arren, urduritasuna lasterketa guztietan izaten duela aipatu du Perezek ere. "Gurasoek esan izan didate oraindik urduri zer dela-eta egoten naizen hainbeste lasterketatan parte hartuta. Urduri jartzen ez naizen egunean, akabo, utzi egingo dut". Cerrajeroren aburuz, eduki egin behar da "urduritasun edo adrenalina" puntu hori.

Taldea babes

Azkoitri taldeko 38 lagun daude gaur egun federatuta, eta horietatik lau dira emakumeak. Dena den, badira taldearekin lotura duten emakume gehiago ere. Emakumeen kopurua handitzea "aldea" da Cerrajeroren arabera: "Inoiz ez da hainbeste emakume aritu Azkoitrin, eta ea gehiago animatzen diren".

Taldearen garrantzian jarri dute arreta kirolariek, entrenatzerakoan triatloia kirol bakartia izan daitekeela uste dutelako. Hala azaldu du Azpiazuk: "Zentzu horretan, kirol bakartia da, batez ere, emakume gutxi aritzen garelako. Kostatu egiten da entrenatzeko parekoa den pertsona bat aurkitzea; bizikletan entrenatzera mutilekin joanez gero, haiek zure erritmora egokitu behar izaten dute, edo zuk haienera, lepoan gantxoa jarrita". Eta, hain zuzen, entrenatzeko pareko pertsona hori topatzea garrantzitsua dela uste du Cerrajerok: "Horrek asko laguntzen du; zenbat eta emakume gehiago…".

Sasoi batean, taldeko kideek erritmo desberdinetan entrenatzeko hitzorduak jartzen zituztela oroitu du hark, eta ohitura hura berrartu egin behar luketeela uste du. Izan ere, gaur-gaurkoz, bakoitzak "ahal duen moduan" egiten ditu prestaketak, Cerrajerok esan duenez. "Goizez egiten dut lana, umeak koskortuta ditut, eta arratsaldeetan entrenatzen dut". Erabat bestelakoa da Odriozolaren egoera: "Desorduetan aritzen naiz prestatzen, umeak lo daudenean eta". Perezek eta Azpiazuk, berriz, lanaren arabera moldatzen dituzte saioak. "Lana bukatzean entrenatzen dut, eta entrenatzea bukatzerako, afalordua izaten da", adierazi du Azpiazuk.

Kirolari bakoitzak bere egutegia izan ohi du: batzuek egin dituzte jada 2021-2022 denboraldirako hitzartuta zituzten probak; beste batzuek, berriz, probaren bat edo beste egiteko dute oraindik; batzuk hurrengo sasoiari begira jartzeke daude oraindik; eta beste batzuk hasi dira hurrengo denboraldiari begira. Azpiazuk, adibidez, hurrengo aldian zer egin erabaki aurretik "deskonektatu" egin nahi du. Cerrajerori, berriz, beste kirol batzuek ere eragiten diote tentazioa. "Maiatzean izugarrizko inbidia pasatu nuen 40 MLK ultra trail proba ikusten... Dena den, ez dut epe luzerako erabakirik hartu nahi". Odriozolak igeriketari lotutako erronka jarri dio bere buruari. "Igeriketan hobetzea nahi dut, sprint distantziako triatloi bat egin ahal izateko". Perezek, bere aldetik, begiz jota ditu pare bat proba: "Distantzia ertaineko Iruñeko proba egin nahi dut, eta Zarauzko zozketan berriro tokatzea nahiko nuke. Mendi lasterketa pare batean ere parte hartuko dut, ez baitakit ezetz esaten, ezta geldirik egoten ere".

Gero eta emakume gehiago

Triatloietan gero eta emakume gehiagok parte hartzen dutela aho batez baieztatu dute Azkoitriko lau kideek. Azken urteetan emakumeen parte hartzeak izan duen aldaketa «pozgarria» dela esan du Cerrajerok, duela urte batzuk beti emakume berberak aritzen zirelako bateko eta besteko probetan. Perezek ere atzera jo du alderaketa egiteko: "Duela zortzi urteko probaren baten hasierako irudiak ikusten dituzu, eta hamar emakume ezin kontatu…". Gauzak aldatzen ari diren arren, gizon-emakumeen parte hartzea alderatzerik ez dagoela uste du Azpiazuk: "Lasterketetako izen emate zerrendak begiratutako bakoitzean, ‘zer emakume gutxi!’ pentsatzen dut".

Dena den, triatloiak badu kateatzen duen zerbait, eta hori zer den esaterakoan bat egin dute Cerrajerok eta Odriozolak. Hala azaldu du Odriozolak. "Desestresagarria da. Etxean edo lanean dudanaz ahazten naiz entrenatzerakoan, eta beste energia batekin hartzen dut gero datorkidana". Antzeko hitzak izan ditu Cerrajerok ere. "Deskonektatzen laguntzen dit kirolak, depresioaren aurkako botikarik onena da niretzat". Azpiazuk azaldu duenez, baina, gauzak hartzeko moduak estresa ere eragin dezake. "Asteak zazpi egun ditu, eta hiru kiroletan aritu behar duzu triatloirako prestatzeko. Dena den, lan asko egin eta jarritako helburua lortzeak harrapatu egiten du". Perezen arabera, triatloiko hiru kiroletan ondo aritzeko norbere burua kontrolatzea da gakoa: "Ezin duzu kirol batean kristorena egin eta beste batean ez aritu. Soka tenkatze horretan ibiltzeak kateatu egiten nau".

Azkoitri barruko emakumeen taldea handitzea nahi dute laurek, eta herritarrei taldera batzeko deia egin diete. "Beldurra alde batera uzteko" esan die Cerrajerok horiei, "norbere buruarekin gustura egotea eta ondo pasatzea" delako garrantzitsuena. Hala dio Azpiazuk ere: "Arreta pixka bat pizten dizun kirola baldin bada, merezi du probatzea".


Gazte bat zauritu da Urdulizen, eskalatzen ari zela erori ostean

Erortzean zauri larriak egin zituen 21 urteko gazteak.

Gazte bat zauritu da Urdulizen (Bizkaia), eskalatzen ari zela lurrera erori ostean. Atzo gertatu zen ezbeharra; zazpi metrotik erori eta zauri larriak egin zituen 21 urteko gazteak. Helikopteroz eraman zuten Gurutzetako ospitalera (Barakaldo, Bizkaia).

Ertzaintzak ikerketa bat zabaldu du, istripua nola gertatu zen jakiteko.


Harrapar y pasar, Matthews!! !

Michael Matthews-ek irabazi du Mende-n, iheskideen artean igotzaile trebe eta indartsuak bazituen ere; Pogacar Vingegaard zigortzen saiatu da, baina ezin izan du danimarkarra askatu.

Esprinter bat igotzaileen erresuman errege. Michael Matthews-ek Menden lortutako garaipena laburtzeko modu soila litzateke hori. Egia delako Matthews esprinterra dela, baina baita mendate txikiak, 7-10 minutuko ahalegina eskatzen duten muinoak igotzen trebea dela. Halakoa da Mende-ko aerodromorako igoera, tentea baino laburra, hiru kilometro eskas. Matthews ondo ibili zalea da Milan-San Remo klasikoan, eta horrek erakusten du mendate laburrak ondo pasatzen dituela. Bere garaipena, baina, ezustekotzat jo liteke, alboan zituen aurkariak oso onak direlako mendian gora: Kamna, Konrad, Pinot, Bettiol klasiko zalea, Marc Soler... Matthewsek berak egin du ihesean zihoan 23 laguneko multzoko lehen selekzioa, helmugatik 40 kilometrora. Kron, Luis Leon Sanchez eta Grosschartner batu zaizkio. Mende hasi eta berehala bakarrik egin du bidea, baina jazarpenean zetorren taldetik Bettiol-ek harrapatu eta pasa egin du. Italiarrak 8-10 segundoko zuloa ere ireki du, baina kemena, ez belaunikatzeko sakrifizio gaitasun latza erakutsi du Matthews-ek, eta Ormaiztegiko zakurrarena egin du Bettiol-ekin: harrapar y pasar. Gainerako 500 metro falta zirela atzean utzi eta garaipen handia lortu du australiarrak, merezita.

Oilarren artean Pogacar eta Vingegaard beste ziklista guztiak baino gehiago direla berretsi da Mende-n. Vingegaard taldekiderik gabe geratu da helmugatik hiru kilometro eta erdiren faltan, eta UAEk erritmoa bizitu du McNulty eta Majkarekin. Pogacar-en erasoa etorri da gero, baina Vingegaard-ek aise eutsi dio, aurpegian batere zimurrik erakutsi gabe. Nahi du, esloveniarrak, baina ezin du, eta egunek aurrera egin ahala gehiago kostako zaio, buruko indarrak ere danimarkarraren alde egiten duelako. Gaur-gaurkoz, paretsu daude biak, baina liderrak 2.22ko aldea dauka, eta errenta horrekin azken erlojupekoan jai du Pogik. Alda liteke eskenatokia Pirinioetan, jakina, baina atzo iragartzen zuten eguraldi kaskarra haizeak eraman du. Eguraldi freskoxeagoa iragartzen dute, baina eguzkitsua, eta itxuraz, Pogik, eguraldi hezea eta freskoagoa beharko lituzke Vingegaard zigortzen saiatzeko. Nola edo hala ahaleginduko dela zalantzarik ez, bigarren postua ziurtatua daukalako.

Bihar 15. etapa korrituko da, hau ere Erdialdeko Mendigunean: Rodez-Carcassone, 202 kilometro. Hirugarren mailako mendate bi baino ez bidean, baina kategorizatu gabeko dozenaka aldapatxo. Esprinterrek lasterketa lotuta eman nahiko dute, baina gauzak normal, etapa ehiztariek irabaziko dute dema.


Hil da Felix Irigoien Agerrebere, hainbertze artzain zakur txapelketetan parte hartu zuen artzaina

Atzo hil zen Felix Irigoien Agerrebere, 71 urteko artzain ezaguna. Aritzakunen sortua, Amaiurren bizia eta, azken aldi honetan, Elizondon. Gaur arratsaldeko seietan eginen dute haren aldeko elizkizuna Amaiurko elizan.

Felix Irigoien Agerreberek ibilbide luzea zuen artzain lehiaketetan eta maiz txapelak irabaziz. Urrun joan gabe, Amaiurko Artzain Zakur Lehiaketan hainbertze aldiz parte hartu zuen eta bi alditan irabazi zuen txapela. Eta bere ibilbide luzeari gorazarre eginez, 2018an omenaldia egin zioten. Uharte-Arakilgo Artzain Egunean ere ibili zen eta 1992an, 1994an, eta 1997an irabazi zuen txapela. Oñatiko Artzain Txakurren Nazioarte Txapelketan ere bi aldiz gelditu zen bigarren.


Urrategiko jaiak, lagunartean

Ama Birjinaren jaiak hasiko dira gaur Azkoitiko Urrategi auzoan. Iganderako egun osoko egitaraua prestatu dute. Eguerdian herri kirolak eta erromeria izango dira.

Festez gozatzeko jendetza bildu zen joan den urtean ere Urrategi auzoan. (Eneritz Albizu Lizaso) Azkoitiko zaindari den Urrategiko Ama Birjinaren jaiak ospatuko dituzte gaurtik aurrera, eta auzoko festa batzordeak prest du egitaraua. Gaurko eta iganderako antolatu dituzte ekitaldiak, eta azken egun horretan bertaratuko dira herritar ugari. Ohiturei jarraituz, mus txapelketa azkarrarekin hasiko dituzte jaiak gaur. Sariak honako hauek izango dira: aurrenekoentzat txapelak, 260 euro eta oparia; bigarrenentzat, 100 euro eta oparia; hirugarrenentzat, Isidro Erretegian bi lagunentzako afaria eta oparia; eta, laugarrenentzat, bi oilasko eta oparia.

Igandea, egun handia Egun handia izango da igandea Urrategi auzoan. Mezaren ostean bertsolariek alaituko dute giroa, eta herri kirolak hasiko dira jarraian. Aizkolarien artean egongo da Julen Alberdi Txikia IV.a, eta hirugarren urtez jaian parte hartuko du bere auzoko festetan. "Giro jatorra izaten da egun horretan Urrategin, eta ederki pasatzen dugu", dio. Joan den igandean irabazi zuen azkoitiarrak Gipuzkoako Bigarren Mailako finala, beraz, herrialdeko lehen mailan lehiatuko da datorren urtean. "Aurretik entrenatzeko aukera izan nuen, eta ondo atera zitzaidan finala", esan du Txikia IV.ak. Lehen mailara begira, entrenamenduetako metodologia aldatu beharko du aurrerantzean, horien lehietan saio luzeagoak egiten dituzte eta. Aizkolarien eta harrijasotzaileen ondoren, Zabale eta Larrañaga trikitilariak izango dira. Arratsaldean, berriz, umeei eskainia egongo da, eta, jaiei bukaera emateko Zabale eta Larrañaga trikitilarien erromeriak girotuko du berriro Urrategi auzoa.

Egitaraua Gaur, uztailak 8 22:00. Mus txapelketa azkarra. Igandea, uztailak 10 09:00. Meza. 11:00. Meza nagusia. 11:00. Igor Zubeldia, Iban Urdangarin eta Larrañaga bertsolarien saioa. 12:30. Herri kirolak. Xabier Lizarralde Irolegi III.a eta Xabier Aranburu Guzta harrijasotzaileak. Julen Alberdi Txikia IV.a eta Jokin Alkizalete aizkolariak. 13:30. Zabale eta Larrañaga trikitilarien saioa. 16:30. Gorriti eta bere abereak. 16:30. Ume jolasak, puzgarriak eta tailerrak. 18:00. Azalgorretako Apatxe eta Txibilterko Kinberly zaldien arteko dema saioa. Ondoren, Zabale eta Larrañaga trikitilarien erromeria.


Emakumeen odola

Neskamearen ipuina | Egilea: Margaret Atwood | Itzultzailea: Zigor Garro | Txalaparta 2020.

Margaret Atwoodek 1985ean argitaratu zuen distopia honek gogorarazten digu feminismoak lortutako aitzinamendu bakoitza erraz galdu daitekeela. Freden ezizenez ezagutzen dugun protagonistak bere istorioa kontatuko digu: komandantearen eta bere emaztearen etxean bizi den neskamea da, eta bere betebeharra haientzat haurdun geratzea da, hilean behin hirurek egiten duten Zeremonian.

Distopia honetan ez-desiragarria eta beldurgarria den etorkizuna deskribatzen zaigu: diktadura totalitario militar-kristaua, hondamendi ekologiko baten ondoren gehienak antzutu direnean. Emakumeak (Komandanteen Emazteak, haien Alabak, Neskameak, Marta deituriko etxeko langileak eta Ekonoemazteak deituriko langile klasekoak) eta Ezemakumeak (zaharrak, antzuak, feministak, lesbianak, arau-urratzaileak eta genero-arauak betetzen ez dituzten gizonak) daude.

Eskuin muturreko alderdien gorakada, abortuaren kontrako legeak, haurdunaldi subrogatuaren legeztatzea, lurraren ustiaketa neoliberala, pandemia eta eskubideen murrizketa… Argi dago ez duela gaurkotasunik galdu eleberri honek. Izan ere, fikzio espekulatiboa dela dio bere egileak (Lurrean kokatutakoa, benetan gerta litekeena, errealitatean oinarritutako fikzioa).

2017an estreinatu zen telesailak egin du ezagun liburu hau Zigor Garrok kartzelan zegoela itzuli zuen eta Txalapartak 2020an argitaratu. Eragin handia izan du, adibidez, Trumpen kontrako eta abortatzeko eskubidearen aldeko manifestazioetan, AEBetan eta Argentinan. Gainera, 2019an Testamentuak eleberria argitaratu zuen Atwoodek jarraipen gisa.

Zapalkuntza eta erresistentzia, flashbackak aurreko bizimoduaren kritika eginez (80ko hamarkadako Ipar Amerikakoa), eta protagonistak bizi duen esklabutzaren inguruko gogoetak agertzen zaizkigu. Hala ere, badu alderdi positiborik: emakumeen arteko elkartasuna edo sororitatea, eta jakintza femeninoen balioespena (zientzia domestikoa).

Neskameen uniformeko buru-estalkiak ikusezin bihurtzen ditu eta soinekoa gorria da: hileko, ugalkortasun, sexu, bekatu, arrisku eta biolentziaren sinboloa. Istorio honek, liburuaren azaleko erdiko irudiak nola, horren azpian dagoena agerian uzten digu, historia bestela eraiki dezagun.


Kontzejuak herri-larreen enkante publiko deitu du

Interesa dutenek eskaintza hilaren 22ra arte Arakilgo udaletxean aurkeztu dezakete.

Izurdiagako Kontzejuko Ilunbertako herri-larreen aprobetxamendua enkante publiko bidez emanen du. 20,2 hektareako azalera duen aprobetxamendua kontzejuak zortzi urterako emanen du. Izurdiagako Kontzejuak zehaztu duenez, abeltzaintza-aprobetxamenduari dagokion urteko kanona behin betiko esleipenaren zenbatekoari egokituko zaio, eta urtean 7.000 euroko edo gehiagokoa izanen da. Kanon hori urtero berrikusiko da, Nafarroako Foru Komunitateko aurreko urteko kontsumoko prezioen indizea (KPI) aplikatuz.


Zaintzako langileak baturik

Osasun eta gizarte sailetako langileek bigarren mobilizazio bateratua egin zuten, asteartean, Baionan, LABek eta CGTko arlo horietako atalak deiturik. Segur erreformaren ondotik, pribatuko hitzarmen kolektiboak dira jokoan ‘Laforcade misioa’ dela medio. Eskubide ahultzerik ez dute nahi sindikatuek.

Iñaki Etxeleku

Joan den abenduaren 7an, osasun, zaintza eta gizarte alorretako 800 langile bildu zituzten karrikan LAB eta saileko CGT sindikatuek, Baionan. Arrakasta ikusirik, beste mobilizazio egun bat antolatu dute joan den astearterako, urtarrilaren 11rako, hiri berean. Merkatuko plazatik abiaturik, Departamendu kontseiluko egoitzaren aitzinean bukatu zuten manifestaldia, gizarte langile frankoren diruztatzaile den horrexen aitzinean. Bakoitza bere alde ibiltzeko ordez, aldarrikapen berdintsuak dituzten langileak juntatzea zen helburua, besteak beste.

Osasun alorra aztertuz, zerbitzu publikoan edo egitura pribatuetan ari diren langileak egoera berean daudela azpimarratu du Aines Ariztoik, LAB sindikatuan sailaz arduratzen denak. “Biak kinka larrian dira. Azkenean, ardatz nagusiak denentzat berak dira: lan baldintzen hobetzea eta lansarien emendaketa”. Beste helburua da egoera berean dauden langileen arteko zatikatzea haustea. “Zatiketak ez ditu usu gauza onak ekartzen. Indarrak batzea da helburua”, zehaztu du Ariztoik. Abenduko mobilizazioan, jadaneko, publikoko eta pribatuko langileak hor ziren; eta haiekin, ofizio horietara buruz doazen ikasle batzuk ere bai.

Hitzarmen kolektiboak

Pribatuari dagokionez, joan den ekainetik Frantziako nagusi sindikatuak hasiak dira beste hitzarmen kolektibo baten negoziatzen estatuarekin. Gizarte eta zaintza langileen alorrean bi hitzarmen “historiko” dira jokoan: 51 hitzarmena eta 66 hitzarmena. Bi hitzarmen horietarik —eta sail bakoitzari bermatzen zizkien eskubideetarik—, biez bat egin nahi lukete enpresaburuek.

Bi hitzarmenen bat egiteko xede horrek arranguratu ditu langile sindikatuak, Ariztoik esplikatu duenez: “Ez gara arras bateratzearen aurka, baina, bateratzekotan, fitsik galdu gabe izan dadila. Gauzak biltzea, beheiti joanez, onartezina da”. Ondorioz, LABek goi mailako hitzarmen bakarra aldarrikatzen du pribatuko langile horientzat guzientzat.

66 hitzarmena, gizarte langileena da, gehienbat: hezitzaile berezitu, monitore-hezitzaile, psikologo, eta beste. 51 hitzarmena, berriz, gizarte medikuntzakoena: medikuntza-psikologia laguntzaileak, erizain laguntzaileak, erizainak, eta abar.

Osasungintza publikorako Frantziako Gobernuak plantan eman duen Segur erreformaren segida gisakoak dira alor pribatuko negoziazio horiek; Laforcade misioa izendatu dutena. Erreformaren txostena eramaten duen Michel Laforcade Akitania-Berriko Eskualdeko Osasun Agentziako buru ohiaren izena da. “Momentuko, ez dakigu noiz arte iraunen duten negoziazio horiek”, erran du Ariztoik. Ondoko hilabeteetan, noizbait, langileen sindikatu ordezkariek sartu behar lukete negoziazioen txanda horretan.

Arlo nekatua

Ahalak eta lanpostuak murrizturik, merkatu logikaren araberako lanaren antolaketak eta presioak osasun eta gizarte langileen artean nekadura handia sortzen dutela dio Ariztoik. “Bai pribatuan, bai publikoan, zinez akituak sentitzen ditugu. Etsituak. Langileek, egunerokoan, sufritzen dutela ikusten dugu”. Alabaina, pandemiak ez du deus onik ekarri; “gaizki izateak areagotu ditu”.

Nekadura horren seinale dira lan geldialdi elemenia, “burn out delakoak”, eta dimisioak. “Horren ondorioz, langile berrien atzemateko zailtasunak indartzen ditu fenomeno horrek”. Berrikuntza da, sail publikoan ere gertatzen dela ofizioaren gelditzea. Agente publikoak izanagatik, anitzek uzten dute. “Lanaren zentzu galtzea aipatzen dute anitz”, dio LABekoak. “Bokazio ofizioak dira. Hastapenean jarri zituzten balioak arrunt galarazten dizkiete”.

Baliabideak, tresnak, egiturak, langileak eskas dituzte. Baina Ariztoik maiz entzun du egituren kudeatzeko moldea dutela partida langileek. “Diruak arautzen du sektorea orain. Langile horiek gero eta gehiago ordainduak dira eginkizunka. Helburu batzuk finkatzen zaizkie: hainbat jende artatu, hainbat denboraz. Fabrikan bezala, kate lana. Duten betebeharra ez da osotasunean kontuan hartua”.

Abenduaren 7ko eta iragan astearteko mobilizazioak hitzarmen kolektiboak dilindan diren momentuan egin dituzte langileek beren eskubideen alde egiteko gisan. Segida bat izanen dute mobilizazioek, otsailaren leheneko, Frantziako estatu mailako greba egun bat iragarri baitute langile sindikatuek.

Lanaren ezagupen beharra

Saileko langileei entzunik, ofizio horiei ezagupen baten emateko beharra aipatu du Ariztoik. Ezagupena saileko diru parteak erabakitzen dituzten politikariengandik, eta lehen-lehenik, gizarte osoarengandik. “Jendarteak ikus dezan, zinez, zein baitezpadakoak diren. Haien lanek, gure bizitza zaintzen dute”.

Osasuna, zaintza, gizarte laguntza den kinkatik jalgitzeko, lan denboraren ttipitzearekin bukatu du LABeko langileak, LABek beti aitzinatzen duen aterabideetarik bat baita lan denboraren murrizketa. Lan arlo guzientzat balio zaio, baita osasun eta gizarte langileendako ere, beraz. “LABek proposatzen du 30 orduko lan astea”, zehaztu du Ariztoik. “Horri esker, lana denen artean partekatzen ahalko genuke. Aberastasunak ere partekatuko genituzke”. Lanaldi motzagoak izanez, jendeak hurbilekoen zaintzarako asti gehiago lukeela gehitu du. “Denek baditugu senideak, haurrak, burasoak etxean zaindu edota artatu behar direnak. Jende batzuek lana derrigorrez utzi behar dute hurbilekoen zaintzarako”. Beharretan den hurbilekoaren onetan, gizartearen onetan bezainbat: “Horri esker, beharbada jendartea ere osoki zaintzeko”.

Barek Abdenouri, karrika hezitzailea

Barek Abdenouri. Karrika hezitzailea

«Diruztatzen gaituztenek ez dute gure lanarentzat ezagupenik»

I. Etxeleku Baiona

Karrika hezitzailea da Barek Abdenouri (Bergerac, Okzitania, 1977), Atherbea elkartean, prebentzio berezitu sailean. Haurren gizarte laguntzari lotu saila da, hiri handietako langile auzoaldeetako politiketan sartzen dena, eta gehienetan Departamendu kontseiluek diruztatua. 2016ra arte, APSP, prebentzio elkarteko langilea zen, Pirinio Atlantikoetako Departamendu kontseiluak diru iturriak azkarki moztu zizkien arte.

Departamenduak diru laguntza zati gotorra kendu zizuen. Zuen elkartea errekaratu zen, eta Atherbean sartu zineten. Murrizketak ordukoak dituzue?

Atherbeak taldearen erdia baizik ez zuen berriz hartu: 11 hezitzaile eta beste hiru langiletarik, sei hezitzaile eta taldeburu bat. Lehen Baionako Polo Beyris, Habas eta Bokalen ibiltzen ginelarik, gaur egun Santizpiritu eta Santa Gurutzeko auzoaldeetan baizik ez gara ari, ondorioz. Utzi ditugun auzoetako gizarte laguntzaileengandik badakigu segitzen genituen jende batzuek zailtasunak dituztela geroztik. 2016tik, departamenduari urtero galdegiten diogu berriz kendu ziguna, biziki zaila bilakatu baita lan egitea batzuetan. Jende batzuk ezin ditugu jarraitu behar bezala. Luzera begirako egitasmo batzuetan garelarik gazte talde batekin, beste gauza batzuk ezin ditugu egin, aski ez garelako.

Errentagarritasunaren bahetik heldu baitzaizkizue laguntzak?

Diru publikoarekin bizi gara, beharra duen jendeari ekarri zerbitzua egiten dugulako. Ez da negozio bat. Beraz, diruztatzaileek egin hautu politikoen meneko gara. Etengabe ahal gehiagoren galdegiten ari gara, eta anitzetan errefusatzen dizkigute. Batzuetan laguntzak lehian ezartzen dituzte zerbitzuen artean. Gizarte langile egitura batzuk hasiak dira laguntza deialdi batzuetan hautagaitzak jartzen. Erran nahi du sekulako denbora pasatzen duzula diru laguntzen txostenak betetzen. Gu behartuak gara hiri politiketako funtsari laguntzen galdegitera. Konfinamendu denboran, ohartu ginen gazte anitzek ez zutela ordenagailurik etxean, eta lanak aitari edo amari hartu sakelako telefonotik egin behar zituztela. Deialdi bati erantzun genion gazteei tresnen hornitzeko. Xitxuketan ari gara, ahal bezala.

Hezitzaileak 66 hitzarmena-ren pean zarete. Negoziazioekin zeren galtzeko arriskua zenukete?

Guk jada galdu genuen Atherbeak berriz hartu gintuelarik, Atherbeako orduko zuzendariak baldintza gisa ezarri baitzigun 66 hitzarmena uztea. Arrazoi ekonomikoa eman zuen, batetik, eta hitzarmen kolektibo bakarra nahi zuelako egituran, bestetik. Ondorioz, 11 egun opor galdu ditugu urtean. Lankide batzuek, zahartasunagatik zituzten oporretan, hamabost eta hogei egun artean galdu dituzte. Alta, egun horiek beharrezkoak dira gizarte langileentzat. Moztura horien beharra badugu gure ofizioetan. Beraz, borrokatuko gara beste lankideentzat atxikia izan dadin hitzarmen hori. Diruztatzen gaituztenek ez dute ezagupenik gure lanarentzat. Finantzari edo kontulari batzuek dute saila kudeatzen.

Erakunde hurbilagoek zuen ofizioak beren gain hartzea aterabide bat izan daiteke?

Biziki kasu egin behar da nola egina den; bereziki, gure egitekoetan independentzia atxiki dezagun. Finantza partaide publikoaren nozioa begiratu behar da. Gizarte langileek zilegitasun osoa atxiki dezaten eta ez dadin behargabeko kontrolik gerta. Pauen udalak bere gain hartu ditu, eta karrika hezitzaileek ez dute nahi dutena egiten ahal. Jarri dizkiete hiriko polizia batzuk. Pentsa emazu zer erreakzio litzatekeen ZUPera heltzen bagina hiriko polizia batzuekin. Hezitzailearen lan guzia xintxikatuko luke.

Frantxua Urdanpilleta, erizaina

Frantxua Urdanpilleta. Erizaina

«Gizarteak zer osasun sistema nahi du? Hori da egiazko galdera»

I. Etxeleku Baiona

Donibane Garaziko Medikuntza-psikologiko Zentroko erizaina da Frantxua Urdanpilleta (Uztaritze, 1979). Duela hogei urte hasi zen ofizioan. LABeko langile ordezkaria da ospitalean, lan egiten duen egitura Baionakoari lotua delako.

Osagarri munduko langileen egoeraren berri zabaldu da azken bi urteetan?

Zerbitzu publiko bat da gurea; ospitaleari lotuak gara. Azkenean, zailtasunak ez dira berriak. [COVID-19a] Pandemia aitzin ere izan ziren mobilizazioak lan baldintzen salatzeko, lansarien hobetzea galdegiteko. Pandemiak argitan eman du osasungintza guzia eta Frantziako Gobernuak Osasunaren Segur erreforma ezarri zuen plantan. Aitzinamendu batzuk ekarri ditu; adibidez, lansarietan. Erizainek irabazi ditugu gutxi gorabehera 220 euro hilabetean. Ez da gutxi, baina ez da aski. Baina, Segur horrek ez ditu ekartzen behar diren erantzunak osasunarentzat. Gainerat, aitzinamendu horiek ez dira zabaldu alor guzietan. Azkenean, desberdintasun anitz badira.

Lansarien emendatzeak ez du konpondu gaizki izatea?

Zer da gaur egungo zailtasuna? Nekeziak badituztela langileak atzemateko. Nekezia oraino gehiago, langile horiek atxikitzeko. Lansaria azalpen bat da, baina ez bakarra; bereziki, lanaren zentzua da arazoa, galtzen ari baita. Gure zerbitzuan, normalki, sei erizain gara, eta abuztutik bost gara; bat ez da ordezkatua. Kasik zerbitzu guzietan egoera bera da. Orduan, bost langilek egiten dute sei langileren lan zama. Poliki-poliki denak akitzen gara, eta, azkenean, langile anitzek uzten dute osasungintza. Erantzunak ez dira aski azkarrak arazo horri erantzuteko. Gizarteak zer osasun sistema nahi du? Hori da egiazko galdera.

Solaskidea tokiko ospitaleko zuzendaritza duzue, edo gorago jokatzen da?

Galde hori lotzen ahal da LABen aspaldiko lelo bati: Bertan eraiki, bertan erabaki. Arlo anitzetan bezala, gurean ere, Frantziako Gobernuak badu begirada bertikala. Gauza guziak Parisen erabakiak dira, eta ez dute kontuan hartzen bertako errealitatea. Hartzen bada etxebizitzaren arazoa, eman dezagun, erizain batek ahalak ote ditu lurralde honetan apartamendu edo etxe batean bizitzeko, jakinez lantokiak Baionan edo Donibane Lohizunen direla?

Abenduaren 7an, aspaldiko partez, osasun eta gizarte sailetako langile orotarik atera zineten karrikara. Zer iduritu zaizu?

Interesgarria da. Hezitzaile berezituei gertatzen zaiena eta ospitalean gertatzen dena berdintsua da, azkenean. Egoerak ez dira arras berdinak, baina sintomak eta problematikak, bai. Hezitzaileen munduan akidura eta kexu handia ikusten da. Gauzak ez dira banaka hobetuko. Zahar etxeetako langileekin berdin. Zahartuta, denek ukanen dugu haien beharra, eta adierazten dutena argi da: ezin dutela gehiago. Gizarteak ez badu entzuten, kezkagarria izango da etorkizuneko. Gizarteak atera behar du karrikara; ez da bakarrik egon behar sindikatuen eskuetan. Konponbideak ez dira bakarrik etorriko


Antzerki ikastaro bat eskainiko du Patxi Santamariak hilaren 31n Zarautzen

Hesolak heziketa eta sormen eskolen barruan, antzerkiari buruzko ikastaroa egingo dute maiatzaren 31n, larunbatean. Antzerkia eginez ondo pasatzea da helburua. Antzerkia gustoko dutenek Patxi Santamaria aktorearekin "goiz ederra" pasatzeko aukera izango dute. Bertan hainbat ariketen bitartez, pertsonaiak sortu eta antzezlan txikiak egingo dituzte. Ebro Etxean izango da, 10:00etatik 13:00etara. Interesa dutenek hainbat bide izango du eskura izena emateko. 943-835568 telefonora deitu daiteke edota hesolakzarautz@gmail.com helbidera mezua idatzi. 15 euro kostako du; Artezaleak taldeko harpide denak, ordea, 10 euro besterik ez du ordaindu beharko. Informazio gehiagorako Artezaleak-en webgunea edota facebook-a bisita dezake.


Sortzaileentzako lau eguneko topagune profesionala antolatu du Durangoko Azokak

Musikariak ez ezik, bestelako sortzaileak ere bide profesionalean laguntzeko helburuz egingo dute DA! Pro, abenduaren 1etik 4ra bitarte

Duela hiru urte egin zuten lehen aproba, eta sarea zabaldu egin dute orain. Aurten ere sortzaileen eta sektoreko profesionalen arteko topaketak sustatzeko programa espezifikoa izango du Durangoko Azokak, baina orain artekoa baino nabarmen zabalagoa izango da, eta orain arte baino diziplina gehiago hartuko ditu kontuan. Abenduaren 1ean hasi eta 4ra bitarte, besteak beste, musikari, aktore, idazle, gidoilari, programatzaile, kultur teknikari, argitaletxe, diskoetxe zein zinemagileei zuzendutako bilkurak, hitzaldiak eta mahai inguruak eskainiko ditu DA! Pro programak. Durangoko Azoka hartu-eman horietarako ere leku ona delako, Beñat Gaztelurrutia Gerediaga elkarteko kudeatzailearen hitzetan. «Lur ondua da haziak erein eta ekoizpen berriei bide egiteko». Doakoa izango da parte hartzea, baina aurrez eman beharko da izena gehienetan.

Musika izango du ardatz lehen egunak. Abenduaren 1ean Musika Bulegoaren lankidetzarekin, 09:00etatik 14:00etara hamar minutuko aurkezpenak egin ahalko dituzte musikariek, sektoreko profesionalen aurrean. Azaroaren 2tik 11ra artean izango dute sortzaileek horretarako izena emateko epea, eta euskarazkoak eta aurten argitaratutakoak izan beharko dute proiektu guztiek. Durangoko Azokan egongo direnak lehenetsiko dira, gainera. Musika Bulegoaren lankidetzarekin antolatu dira saioak, eta Durangoko San Agustin kulturgunean egingo dituzte.

Familia ikuskizunak

Formatu txikiko familia ikuskizunen eta tailerren txanda izango da abenduaren 2an, eta aurreko egunekoen antzeko formatua izango dute saioek. Goiz osoz, Bizenta Mogel bibliotekan beren proiektuak aurkeztuko dizkiete sortzaileek sektoreko teknikari eta profesionalei, eta musikarien epe eta baldintza berak izango dituzte izena eman ahal izateko.

Hitzaldiak eta mahai inguru bat egongo da abenduaren 3an, Durangoko Zugaza zineman. Idazleek, gidoilariek, zinema zuzendariek, programatzaileek zein banatzaileek izango dute bertan parte hartzeko aukera, besteak beste. 11:00etan hasiko da saioa kasu honetan, eta titulu bakar baten aterkipean arituko dira hizlari guztiak: Literaturatik zinemara: zer behar du eleberri batek film bihurtzeko?. Ikusle modura parte hartzeko izena eman beharko da kasu honetan ere, eta azaroaren 2an zabalduko da horretarako aukera.

Eskubideak, kontratuak eta beste

Azken eguneko saioan parte hartzeko ez da aurrez izen eman beharrik izango, eta edozein diziplinatako sortzailerentzat baliagarri izan daitekeen saio bat antolatzea izan dute helburu. Abenduaren 4an ateak zabalduta izango ditu Durangoko Azokak, eta Sortzaileek bide profesionala egiteko baliabideak izeneko solasaldia antolatu dute Areto Nagusian. Egile eskubideez, komunikazioaz eta kontratazio kontuez arituko dira bertan hainbat aditu.

Duela hiru urte jarri zuten abian proiektua, Musika Bulegoa elkartearekin elkarlanean. Ordukoan, musika bakarrik izan zuten buruan, ordea, eta egun bakarra izan zuen programak. Hamar eta hamabost sortzaile inguruk aurkeztu zituzten beren lanak lehen saio hartan, beste hainbeste programatzaile, diskoetxeko ordezkari eta banatzaileren aurrean. Zabalago jo nahi izan dute oraingoan, Gaztelurrutiak azaldu duenez. Diziplina gehiago hartu nahi izan dituzte kontuan, eta hurrengo urteetan proposamena are gehiago zabalduz joateko asmoa dute aurrerantzean ere.

Presentzialak izango dira saio guztiak, abenduaren 4koa salbu, azken hori Internet bidez ere zabalduko dutelako.

BBK erakundearen babesak ahalbidetu du zabalpena.


EAEko bost udalerrik eremu gorrian jarraitzen dute

Semaforoaren gunerik latzenean ez da aldaketarik izan. Santurtzin egoerak hobera egin du eta laranjatik horira igaro da. Markina-Xemein, berriz, udalerri berdea da gaurtik aurrera.

OHARRA: Koloretako semaforoak Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako 5.000 biztanletik gorako udalerrien egoera epidemiologikoa adierazten du, baina ez dakar herriak perimetralki ixtea, mugikortasuna librea baita alarma-egoera amaitu ondoren.

Santurtzik eremu laranjatik irtetea lortu du, covid-19ak EAEn herriz herri izan duen eragina neurtzen duen Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailaren semaforoaren arabera. Markina-Xemein, berriz, udalerri berdea da gaurtik aurrera.

Aldaketarik ez Araban (122 kasu 100.000 biztanleko), eremu horiari eutsi baitio, baita Amurriok, Gasteizek eta Laudiok ere. Agurainek, bestalde, laranja jarraitzen du eta gorritik oso gertu dago.

Bizkaian ere hori dago semaforoa (100.000 biztanleko 243 kasu). Gune gorrian, hiru udalerrik jarraitzen dute: Sopelak, Trapagaranek eta Zallak.

Laranjan, berriz, honako hauek daude: Galdakao, Muskiz y Sestao.

Hori dauden udalerriak ondorengoak dira: Abadiño, Abanto, Arrigorriaga, Balmaseda, Barakaldo, Basauri, Bermeo, Berango, Bilbo, Derio, Durango, Elorrio, Erandio, Ermua, Etxebarri, Gernika-Lumo, Getxo, Gorliz, Gueñes, Leioa, Mungia, Ondarroa, Ortuella, Portugalete eta Zornotza. Santurtzik ere laranja atzean uztea lortu du eta hori jarri da semaforoa Bizkaiko udalerri honetan.

Lekeitiok kolore berdeari eutsi di, eta Markina-Xemein ere zerrendara gehitu da.

Gipuzkoak eremu horiari eutsi dio (203 kasu 100.000 biztanleko). Azkoitiak eta Tolosak ez dute eremu gorritik irtetea lortu.

Azpeitia eta Legazpi, ere, laranjaz margotuta ageri dira.

Andoain, Aretxabaleta, Arrasate, Astigarraga, Beasain, Bergara, Deba, Donostia, Eibar, Errenteria, Elgoibar, Hernani, Hondarribia, Irun, Lasarte-Oria, Lezo, Oiartzun, Oñati, Ordizia, Pasaia, Urnieta, Urretxu, Usurbil, Villabona, Zarautz eta Zumaia, berriz, hori daude.

Mutrikuk, Lazkaok eta Oriok berde jarraitzen dute.

Europar Batasunak (EB) onartutako koloreen mapa egokitu du Jaurlaritzak, eta azken 14 egunetan metatutako intzidentzia-tasaren arabera sailkatzen ditu EAEko udalerriak.

Zure interesekoa izan daiteke: Honela funtzionatzen du covid-19aren semaforoak eta hauek dira irizpideak

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu dira; beraz, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu eta EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela. Ahoa estaltzeko maskarak derrigorrezkoak dira EAEn eta Nafarroan. Iparraldean, "espazio publiko itxietan" da derrigorrezkoa, baita Lapurdiko herri eta hiri nagusietan ere.


Zabaldu dute Porrontxoetako danborradan izena emateko epea

Aurtengo porrontxoetako danborrada irailaren 17an izango da, eta izen ematea zabaldu dute dagoeneko. Lehenengo urtean ateratakoek gaur, abuztuak 29, bihar, eta etzi izango dute horretarako aukera. Parte hartzaile berriek, aldiz, irailaren 1ean, 2an, 3an eta 4an egin ahal izango dute. Horretarako, porrontxojaiak@gmail.com helbidera mezu bat bidali beharko da, danborra edo barrila jo nahi den zehaztuz.

Entseguak irailaren 5ean eta 7an izango dira, Plaza Haundin. 12 urtetik beherakoek doan parte hartu ahal izango dute, 12 eta 18 urte artekoek 5 euro ordaindu beharko dute, eta 18 urtetik gorakoek, aldiz, 10 euro. Ordainketak entseguan bertan egingo direla jakinarazi dute antolatzaileek, eta gutxienez entsegu batera joatea beharrezkoa dela nabarmendu dute.


Elkarretaratzea egingo dute gaur Tolosan, emakume baten kontrako sexu erasoa salatzeko

Erasoa asteburuan gertatu da, eta Ertzaintzak ikerketa bat abiatu du. Bestalde, Zarautzen gizon bat atxilotu du Ertzaintzak, joan den asteburuan izandako sexu eraso bat leporatuta.

Emakume batek sexu eraso bat salatu du asteburuan Tolosan (Gipuzkoa), eta gaur elkarretaratzera deitu dute herrian eraso hori gaitzesteko. Tolosako Udalak deitu du bilkura: 19:00etan egingo da, Plaza Zaharrean. Sexu erasoa argitze aldera, ikerketa abiatu du Ertzaintzak. Tolosako Udalak abian jarri du biktimari laguntzeko protokoloa. Protokolo Mahaian dauden zerbitzuak zer gertatu zen aztertzen ari dira, eta baliabide oro jarriko dituzte biktimaren esku, udalak ohar bidez jakinarazi duenez. Emakumeari laguntza psikologiko eta juridikoa eskainiko diotela eta haren intimitatea eta borondatea errespetatuko dutela esan du udalak. Gainera, konpromisoa agertu du eraso mota horien aurka lanean jarraitzeko, eta gaurko elkarretaratzean parte hartzeko deia egin die herritarrei.

Zarautzen, atxilotu bat Ertzaintzak 28 urteko gizonezko bat atxilotu zuen atzo Zarautzen (Gipuzkoa) emakume batek uztailaren 3an jarritako salaketaren harira. Emakumeak salatu zuenez, sexu abusuak jasan zituen ordu batzuk lehenago Zarauzko hondartzan. Ertzaintzak ikerketa abiatu zuen, gertakariak argitzeko, eta 11:00etan atzeman zuten erasotzailea, eta komisaldegira eraman, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez.


Pilota goxoko txapelketa bukatuta, pala eta frontenis

Abenduaren 23an izan ziren pilota goxoko txapelketako finalak. Paleta eta frontenis txapelketan izena emateko epea, urtarrilaren 10era arte.

Emakumeendako frontenis txapelketa eta gizonentzako pelta goma txapelketa antolatuko du berriz ere Basaburuko eta Imozko kirol batzordeak. Lehenengoan maila bakarra izanen da eta paletan hiru maila. Izena emateko Zaparekin edo Alexekin jarri behar da kontaktuan 680 88 43 29 edo 655 51 00 18 telefonoetan edo Basaburua eta Imozko kirol batzordearen webgunean.

Esan bezala, abenduaren 23an, arratsaldean, izan ziren pilota goxoko finalak. Lehenengo mailan Ander Arbilla eta Eloy García izan ziren garaile Miguel Javier Lazkoz eta Gurrearen kontra. 22 eta 17 irabazi zieten.

Bigarren mailan, berriz, Xabier Jaunarenak eta Xabier Aizpuruak jantzi zuten txapela Mikel eta Koldo Gelbentzu 22 eta 12 irabazita.

Eta, bukatzeko, hirugarren mailan, Jon Patxi Okiñenak eta Peio Gorraizek osatutako bikoteak irabazi zuen, 22 eta 14, Ander Biurrarena eta Eñaut Urritzaren kontra.


Eraso matxista bat gaitzetsi du Bermeoko Udalak

Gaur [irailak 15] zabaldu berri duten adierazpen instituzional baten bidez, Bermeoko Udalak herrian emandako azken eraso matxista salatu du. Jakitera eman dutenez, eguazten [irailak 13] eguerdian izan zen. Ustezko erasotzailea identifikatuta eta epaileen eskuetan dagoela adierazi dute Bermeoko Udaletik.

Mota horretako ekintzak “onartezinak” direla, eta “gure herrian lekurik ez dutela” adierazi dute. Era berean, gertutasuna eta elkartasuna adierazi diete emakumeari eta ingurukoei: “Gure esku dagoen guztian laguntzeko prest gaude”.

Berriro azpimarratu dute pertsonen duintasuna, sexu askatasuna eta integritate fisikoa “eskubide urraezinak” direla: “Argi geratu da indarkeria matxista lehen mailako gizarte arazoa dela, estrukturala eta kolektiboa. Udala kontziente da egoeraren larritasunaz. Horregatik, herritarrei dei egiten diegu bortizkeria matxistaren aurkako jarrera eta konpromisoari eusteko, inoiz baino gehiago erne jarraitzeko, indarkeria jasaten ari diren emakumeek erakundeen eta gizarte osoaren babesa jaso dezaten”.

Indarkeria matxista “errotik eta behin betiko” desagerrarazteko lanean jarraituko dutela adierazi dute, eta gaineratu dute “elkarbizitzan oinarritutako gizarte berdinzale” bat lortzeko ahalegina egingo dutela, “azken hilabeteetan gertatutako erasoak sekula ez errepikatzeko”. Ozen eta garbi adierazi dute ez dutela herrian “inongo eraso matxistarik onartuko”.

Mugimendu Feministak antolatu dezakeen elkarretaratzeari adi egotea eskatu dute, eta horretan parte hartzera deitu dituzte herritarrak.


Hau ez da normala!

Kontxako banderarik ez da Oriora heldu aurten, baina aurreneko jardunaldian egindako denborei esker, herri osoa banderekin ametsetan ibili da astebetez. Arraunlariek dena eman dute uretan, eta zaleek dena itzuli nahi izan diete lehorretik, kanpotik begiratuta harrigarria egiten den modu sutsuan.

Bost segundo. Zer dira bost segundo? Bada, dena eta ezer ez. Herri batek amets egiteko ematen dute bost segundok. Eta ametsak ez ditu bost segundo iraungo, aste oso bat baizik. Horrela laburbil daitezke aurtengo Kontxako Estropadak. Herri oso bat kolore bati atxikita, eta nahi diren emaitzak iristen ez diren arren, dena eman dutenei dena itzultzeko prest.

Izan ere, kanpotik begiratuta, Kontxako bi jardunaldietan gertatutakoa ez da normala. Kanpotik, esan nahi da, oriotarra izan gabe. Idazten ari den hau bezala, alegia. Ez da normala 10:00etarako Donostiako Paseo Berria horiz jantzita egotea, eta Orioko arraunlariak bertatik igarotakoan ke hori batek biltzea inguru guztia eta arnasa hartu ahal izateko barandaren kontra, itsasora begira jarri beharra, nonahi petardoak lehertzen diren bitartean.

Normala ez den bezala, bandera irabazi ez, eta garaileei egiten zaien ongietorria egitea arraunlari emakumeei zein gizonei arranplan bertan. Han bai, han nabari ziren bi herritar multzo: haurrek eta helduek ezin zuten tristura ezkutatu, nahiz eta taldea animatzen eta txalotzen gelditu ziren; gaztetxo eta ez hain gaztetxoak, berriz, festa giro betean zebiltzan jada, eta haiek atera zizkieten irribarreak trainerutik jaitsi ziren kirolari nekatuei.

Beste bi gertakarik ere eman zuten atentzioa bigarren jardunaldian: a zer nolako txaranga puska aritu zen kantuak jo eta jo arranplan! Herriko haur, gazte eta heldu, denak elkarrekin sekulako giroa jartzen eta arraunlariak animatzen! Zalantzarik ez dago beste traineru guztien herrien inbidia izan zela oriotarren musika taldea. Eta, hain zuzen, bigarren gertakari harrigarriak ere txarangarekin du zerikusia. Saiatu film bat bailitzan ikusten: txaranga arranplaren goialdean dago. Iritsi dira Aquariumeko gainaldetik eskaileretan behera Orioko emakume arraunlariak, eta arranplan behera abiatu dira. Txaranga atzetik dute. Nabaria da negarrez aritu direla arraunlari batzuk, eta beste batzuk emozioari ezin eutsita daude. Baita zale batzuk ere. Besarkadak beren artean, besarkadak entrenatzaileari, prestatzaile fisikoari, besarkada gehiago beren artean... Eta, uretaratzeko unea iritsi denean, Mirotzak abestiaren doinu solemneak jotzen hasten da txaranga. Berriro negar malkoak ikus daitezke, eta patroiaren agurra, trainerua urruntzen den bitartean.

Ez al da gertaera harrigarria? Zer doaz, gerrara, ala estropada bat jokatzera?... Horixe film zati hori ikusita sortzen den lehenengo burutazioa. Baina estropada amaitu da gero, eta filmaren amaieran, jiroa dator, ezustekoa: Nadeth Agirre patroiak Euskal Herri osoari esan dio arrauna lagatzen duela eta ez duela Kontxa gehiago biziko traineru barrutik. Orduan, filma atzeratzeko botoiari eman, eta guztiak hartzen du zentzua; negar tanta bakoitzak eta momentu dramatikoak.

Beldurtzeko zenbakiak

Agirrek negarrez egin zituen adierazpenak igandean ETBren kameren aurrean, eta negarrez egin zizkion adierazpenak hedabide honi hurrengo egunean. Hamalau urtez traineruko patroia izan denak bere ibilbidearen balorazio baikorra egin zuen: "Ibilbide bukaeraz ahalik eta gehien gozatzen saiatu naiz, nahiz eta emaitzek ez lagundu. Amaiera gazi-gozoa izan da, azken estropadak astunak egin zaizkigu zentzu horretan, baina kirola horrelakoa da. Urte askoan izan naiz patroia Orioko emakumeen traineruan, eta oso pozik nago horregatik. Azken finean, traineru bat zerotik sortu genuen, eta gure lana egin dugu; liga irabaztea lortu genuen, baita Kontxako Bandera hiru bider etxera ekartzea ere".

Agirrek liga bat eta hiru Kontxa ditu bere palmaresean, eta makina bat bandera ere bai. Joxemari Olasagasti oriotarra aditua da Orio Arraunketa Elkarteko datuetan, eta bereak dira zenbakiok: "2010etik 2023ra, hamalau urtean, 89 garaipen eskuratu ditu emakumeen traineruak. Horietatik 66 banderak izan dira, eta beste 23ak jaitsierak, trofeoak eta halakoak. Horietatik denetatik Nadeth Agirrek 87 irabazi ditu".

Olasagastik ez du zalantzarik Agirre dela, aldearekin, lorpen gehien duen patroia: "Historian zehar eta Orioko traineruekin, izan gizon zein emakume, ez dago hainbeste bandera eta garaipen lortu duen patroirik".

Agirrek azaldu du bere ibilbidearen "argazki orokorra" gogoratuko duela, "urte hauetako momentu politenak". Baina horiez guztiez luze eta zabal hitz egingo du Karkara aldizkariaren hurrengo zenbakian –urri hasieran argitaratuko da hori–.

Kiroltasunez eta harro

Gainerakoan, zer esan Kontxako Estropadez, ez bada Orioko arraunlariek kiroltasunez onartu dituztela Arraun Lagunak eta Urdaibai traineruen garaipen argiak? Jon Lizarralde Altxerri-k, esaterako, bermeotarrak zoriondu zituen, baina baita taldeak egindako lana azpimarratu ere: "Bermeotarrak zoriondu behar dira, gidoitik atera direlako. Geuri buruz, berriz, balorazio nahiko ona egiten dugu; dena eman dugu, eta dena eman duen bati ezin zaio ezer aurpegiratu".

Zaleentzat, berriz, eskerrak hitzak izan ditu Altxerrik: "Bi asteburuetan jasotako harreraren eta animoen ondoren, harrotasun osoz Kontxa horia dela esan dezakegu; gure zaleek parekorik ez dute". Donostian ikusitakoa ikusita, inork ezin kontrakorik esan, ez, kanpotik begiratuta behintzat...


Hemen dator Santa Klarako esnea

[EGUNERATUTA] Esnea saltzeko makina ipini du Santa Klara baserriak Ardantzabide auzoko sarreran (Marearrota plazan). Litro bateko edo litro erdiko botilak bertan izango dira salgai, eta behin eta berriz, berrerabili eta botila bera bete ahal izango da esnez bertan.

Inaugurazio ekitaldia ostegunean, abenduaren 22an, 17:00etan izango da. Ondoren, esnea dastatu eta erosteko aukera izango da egunero.

Santa Klara esnea, freskoa, naturala, hemengoa.


Errotuluak euskaraz jartzen dituztenendako laguntzak

Sakanako Mankomunitateak errotuluak euskaraz jartzen dituzten establezimendu komertzialei, ostalaritzakoei eta elkarteei dirulaguntzak emanen dizkie.

Sakanako Mankomunitateko Euskara Zerbitzuaren hizkuntza paisaia euskalduntzeko egitasmoa da dirulaguntza hori. Haren bidez diruz lagunduko dira errotuluak, toldoak eta ibilgailu komertzialen euskarazko errotulazioa. Euskara hutsean idatzita dagoen errotulua jartzen duenari gastuaren %50 ordainduko dio Mank-ek. Betiere, gehienez 500 euro emanen zaizkio jabeari. Euskaraz eta erdaraz idatzita dagoen errotulua jartzen duenari %25 ordainduko zaio, 250 euroko gehienezko mugarekin. Azken kasu horretan elebitasun pizgarriaren irizpidea erabili beharko du, hau da, euskarazko testuak lehentasuna izan beharko du, tamainarengatik, tokiarengatik edo azpimarratuta egoteagatik.

Euskara Zerbitzuak horretarako 1.500 euro ditu aurtengo ekitaldirako. Deialdian interesa dutenek eskabideak azaroaren 30era arte egin ditzakete. Eskabidearekin batera honako dokumentazioa aurkeztu beharko da: IFKren fotokopia, fakturaren fotokopia, errotuluaren argazkia eta aitorpena, objektu horretarako administrazio publikoei edo entitate pribatuei eskatutako edo haiek emandako dirulaguntza guztiena.


Aldaketak espero dira Hondarribiko alardean, EAJk alkatetza galduta

Abotsanitz plataformak zazpi zinegotzi lortu ditu, eta helburuen artean du alarde «publiko» bat lortzeko urratsak eginez joatea. EH Bilduk aurreratu du lagun izango duela xede horren bidean


Joseba Diaz azkoitiarra txapeldun, Espainiako Lasterketa Bertikalen Kopako lehen proban

Joseba Diaz podiumean. (Maxixatzen.eus) Joan den zapatuan jokatu zen Espainiako Lasterketa Bertikalen Kopako lehen proba Castro Urdialesen (Kantabria, Espainia), eta Joseba Diaz azkoitiarra izan zen helmugara iristen aurrena. Lasterketak lau proba ditu guztira, eta zapatukoa zen aurrenekoa, 4,5 kilometro eta 710 metroko desnibelarekin. Lehen proba irabazi ondoren, sailkapen orokorrean lehen postuan dago azkoitiarra. Horrez gain, 23 urtez azpiko sailkapenean ere lehen postuan dago Diaz. Hurrengo lasterketa ekainaren 16an jokatuko du, Las Palmasen (Kanariar Uharteak, Espainia).


Lau positibo gehiago agertu dira Goierrin

Atzo baino bat gehiago. Guztira lau positiboren berri eman du Osasun Sailak gaurko txostenean. Ordizian (3) eta Ataunen (1) agertu dira kasu berriak.

Eragin tasari dagokionean, Zaldibiak (723,76), Idiazabalek (630,25) eta Aramak (490,20) soilik gainditzen dute 400eko muga. Herririk handienen artean, eremu laranjan dago Ordizia, horian Beasain, Lazkao, Legazpi eta Zumarraga, eta berdean Urretxu.

Iazko martxoan osasun krisia hasi zenetik, Goierrin 7.831 COVID-19 positibo kasu izan dira.

* Datuetan egun batetik bestera egon daitezkeen aldeak, Eusko Jaurlaritzak asteroko datuak eguneratzean egiten dituen aldaketei dagozkio.

Osasun sailaren txostena (2021-06-09)


Irakurketa feminista

Landa aldeko neskak, Edna O'Brien idazlearena.


Getariako aparkalekuen ordenantza zehazteko bigarren saioa egingo dute, ostegunean

Parte hartze prozesuko bigarren saioaren helburua, aparkalekuaren antolamendu berriaren lehen diseinua egitea izango da. Berdura Plazan izango da, 18:30ean hasita.

Getariako Udalak parte hartze prozesua abiatu du herriko aparkaleku arazoari irtenbidea emateko. Pasa den ostegunean egin zuten lehen saioa, Berdura Plazan, eta 50 lagun inguru bildu ziren hitzorduan. Ibon Gereka parte hartze batzordeburuaren arabera, "herrian aparkatzea arazoa bihurtu da azken urteetan getariarrentzat, eta horri irtenbidea emateko ordenantza berria egin nahi du udalak. Hala, gaiak getariarrei zuzenean eragiten dienez, erabaki genuen parte hartze prozesuaren bidez herritarren iritzi eta proposamenak jasotzea".

Zinegotziaren esanetan, lehen saioan eguraldiak lagundu ez bazuen ere, "parte hartzea bikaina" izan zen. "Saioa hasi baino lehen txingorra bota zuen arren, jendea bertaratzera animatu zen, eta Berdura Plaza bete egin zen. Benetan pozgarria da herritarrak talde txikitan banatuta herriarentzat horren garrantzitsua den gaiaz hausnartzen ikustea. Parte hartze horrek erakusten du aparkaleku arazoa pil-pilean dagoen gaia dela herrian, eta jendeak bere iritzia emateko gogoa duela".

Ostegunean bigarren saioa

Hasiera batean parte hartze prozesua bi saiotan egitea aurreikusi zuen Getariako Udalak, baina gaiak duen konplexutasuna ikusita hiru saiotara zabaltzea erabaki dute. Lehen saioan herriko aparkalekuen testuingurua azaldu zuten. Izan ere, egun hiru aparkaleku sistema dituzte herrian: Alde batetik, portuko aparkalekua, Eusko Jaurlaritzarekin egindako hitzarmenaren bidez, Getariako Udalak kudeatzen duena. Bestetik Alde Zaharreko aparkalekuak, txandakako sistema bidezkoak, eta azkenik Alde Berriko aparkaleku eremua, librea dena. Hain zuzen, N-634 errepidetik gora dagoen eremuan ezarriko den aparkaleku ereduaz hausnartzen ari dira parte hartze prozesuan. Ostegunean egingo duten bigarren saioaren helburua berriz, aparkalekuaren antolamendu berriaren lehen diseinua egitea izango da.

Ibon Gerekaren arabera, bi arazo dituzte Getarian. "Alde batetik, azken urtetan ibilgailu kopuruak gora egin du herrian, baina aparkaleku kopurua mugatua da. Eta bestetik, udan eta jai egunetan herrira etortzen diren bisitari asko herriaren alde berrian aparkatzeko ohitura hartzen ari dira, portu inguruan TAO sistema martxan izaten delako. Horrek, bizilagunei aparkatzeko arazoa sortu dizkie". Horregatik, berriz ere bisitarien fluxua moilara bideratu nahi du udalak, ahal den neurrian.

Egun, 1390 kotxe, 441 motor eta 16 kamioi daude Getarian. Alde Berrian 396 aparkaleku, 27 hilerrian, 16 Harritarten eta 957 moilan. Horrez gain, 736 garaje plaza pribatu ere badaude.

Irizpideak

Aparkalekuen ordenantza berriarekin arazoari erabateko irtenbidea emango ez bazaio ere, "herritarrak babestea" da Getariako Udalaren asmoa. Gainera, "parte hartze prozesuan ateratzen diren irizpideak ordenantzaren ardatz" hartzeko konpromisoa ere hartu du udalak. "Aurretik terrazen gaia ere modu honetan jorratu genuen, eta oso esperientzia ona izan zen. Gainera, prozesuan hartutako irizpideak kontutan hartzeak, prozesua bera indartu egiten du, eta herritarrak parte hartzera animatzen ditu".


Ardenetan historia berdinduz

Igandean Lieja-Bastogne-Lieja irabazita, Ardenetako hiru klasikoak irabazi ditu Herbehereetakoak. Lorpen hori urte berean eskuratu duen bigarren txirrindularia da. Bere herrikide eta entrenatzaile den Anna van der Breggenek lortu zuen 2016an.


Gaur arratsaldean iritsiko dira hiru Errege Magoak eskualdera

Euren bidaia luzean, ordu gutxi batzuk besterik ez zaizkie gelditzen hiru Errege Magoei eskualdera iristeko. Azken egunetan herriotan izan dira haien mezulariak, pajeak eta postariak, haurren gutunak jasotzen eta desioak entzuten eta eskatutako guztiak alforjetan sartuta iritsiko dira ekialdeko erregeak, gaur iluntze aldera. Aiara iluntze aldera iristea aurreikusten duten moduan, 17:00ak inguruan iritsiko dira Lasaora eta Oriora. Ondoren, 17:30ak aldera Azpeitira trenez iritsiko dira 19:00etan desfilea egiteko prest. 18:00etan iritsiko dira Azkoitira eta Zumaira, baita Zarautzera era, kasu horretan autobusez. 18:30ean, berriz, Getarira eta Zestoako Akoa auzora helduko dira, handik San Joan Egoitzatik pasa eta 19:00etarako herrira jaisteko. Ordu horretan, 19:00etan, iritsiko dira hiru Errege Magoak Aizarnazabalgo frontoira ere.


Politikariak, erdaraz txioka

Euskal Herriko arduradun politiko nagusiek aste honetan Twitterren argitaratu dituzten txioetan zer hizkuntza erabili duten behatu du BERRIAk. Gehienak erdaraz aritzen dira, eta abertzaleek txiokatu dute gehien euskaraz.


“Elikatuz” dator Ameba disko berriarekin, Sutegiko igandeko aurkezpen kontzertura

Aurrekaririk gabeko pandemia betean, bide ezin emankorragoa jorratzen ari dira. Testuinguru zail honetan hasieran ezinezkoak ziruditen zenbait kontzertu emateko moduan izan dira eta uste baino azkarrago disko berri bat Garaten grabatu eta argitaratu dute. Bide horretan jasotakoaren emaitza da orain bueltan publikoarekin partekatu nahi dutena; hortik, estreinako diskoaren izena, “elikatuz”. Otsailaren 14an aurkeztuko dute 17:00etan Sutegin. Emanaldirako izena doan eman dezakezue usurbilkultura.eus atarian.

Jaietako Bertsio Gaua izan zen taldearen sorrerako pizgarria; iazko Kultur Bira disko honena?

Malen Azpiazu: Kultur Biran parte hartzeko proposamena egin zigutenean kanta gutxirekin eta sortzen ari ginen, baina motibatu eta kontzertua eskaintzea erabaki genuen. Oso harrera ona izan eta denbora genuela ikusita, ausartu eta diskoa grabatuko bagenu? Apustua egin genuen kanta sortu berriekin, lan pixka bat egin eta Garatera igo ginen.

Jon Mikel Azpiazu: Gure asmoa lehen uda hori kontzertuz betetzea zen, eta modu horretara hastea. Egoera arraro honek ordea bultzatu du diska hain azkar argitaratzea.

Grabatzera joan aurretik zenbat kontzertu eskaini zenituzten?

J.M.A. : Estudiora sartu aurretik bakarra. Abuztuan sartu ginen. Uda topera entseatzeko baliatu genuen. Gure kantak gure kabuz grabatu, entzuteko.

M.A. : Garaten 8-10 bat egunez grabatu eta biharamunean, Atxegaldeko jai egokituan jo genuen.

Enara Eizagirre: Inondik ez zigutela deituko uste genuen. Bainadenera sei bat kontzertu eskainiko genituen.

Aritz Zabaleta: Gerora uste baino gehiago atera zaizkigu.

“Elikatuz” da zuen estreinako lanaren izenburua.

J.M.A. : Lehen aipatutako taldearen sorreragatik jarri diogu izenburua. Musikarengatik dugun zaletasunagatik bildu gara baina baita herriko mugimendu honek eman digunagatik. Bestela ez ginen elkartuko. Horrek guztiak elikatu gaitu eta eskertza moduan, sortu dugunarekin orain gure inguruko herri mugimendua, gazteak elikatu nahi ditugu.

A.Z. : Ameba izeneko kantan ere presente dago.

Aditzaren forma zein den ikusita, elikatzen jarraitzeko asmoz zarete?

E.E. : Ahal dugun eta uzten diguten heinean gogotsu gaude.

J.M.A. : Guztia ilun ikusten den honetan, aurrera jo eta gauzak egiteko gonbita, ilusio pizgarri bat da.

Aurkezpen bira iragarri duzue, baina testuinguru honetan nola daukazue enfokatua bira hori?

A.Z. : Gure eskaintza toki askotara bidalia dago. Toki dezentetatik egoera zaila dela baina gure proposamena kontuan hartzen dutela erantzun digute. Ziurgabetasun handia dago.

E.E. : Lokalak ere diruz ez dabiltza ondo. Oñatin joko dugu uzten badigute behintzat. J.M.A. :Egungo gazteen bizi estiloa sare sozialetan asko mugitzen denez, gure musika zabaltzeko beste bide batzuk aurkitzen gabiltza; aurrerapen kanta bat atera dugu, disko hau orain, hor gabiltza bideoklip batekin…

Estilo baten aurkikuntzan ari zinetela aipatzen zeniguten lehen kontzertuaren bezperatan. Disko honek estilo aurkikuntza horri erantzuten dio?

M.A. : Kanta guztiak dira desberdinak; batzuk lasaiagoak, besteak indartsuagoak, oso estilo desberdinekoak. Esperimentatzen ari garela esango nuke.

A.Z. : Bada “plus” interesgarria, kantek izan dezaketen freskotasuna, mota ezberdinekoak izatea. Estiloa dezente aldatzen dugu. Aprezio handia diot aukera hori izateari, estilo bakarrera mugatu gabe. Aniztasun hori mantentzea polita litzateke. Garaten grabatzera sartu ginenean, Martxel Arkarazok gure soinua aurkitzeko lan horretan piloa lagundu zigun. Hor dezenteko pausoak eman ditugu.

Santueneko Kultur Birako lehen kontzertua esperientzia berria izan zen. Zuen lehen emanaldia, jendea eserita… Zer moduzkoa?

E.E. : Liherrekin jo genuen. Lehen kontzertua, 200etik gora lagun, jendea eserita, begira-begira… Zirrara sorrarazi zigun, baina erantzuna oso ona izan zen. Publikoaren “feedback” hori jaso dugu eta gustura. Formatu honetan jende desberdina animatu da.

“Ohiko egoeran” helduko ez zineten jende batengana ailegatu zineten?

J.M.A. : Formatu hau guztiontzako berria da. Joera egon liteke lotzeko musika lasaiarekin edo bakarlari batekin, edo dantzagarria ez den zerbaitekin. Baina erakutsi da, rock musika edo musika dantzagarria, alaia ere ahal dela egin formatu horretan. Formatu hauetan parte hartzera ausartu behar da, talde ezberdinei aukera emanez.

A.Z. : Ikusleengan progresio handia ikusi dut gure kontzertuetan. Santuenean dena berria zen. Zortea dugu gure lagunak jo ditugun ia kontzertu guztietara joan direla. Santueneko kontzertua eta Zarauzkoa ikusi eserita baita nola ari ziren gozatzen, bizitzen... Ez genuke formatu honetara ohitzea nahi, baina hau ere eramaten jakitea garrantzitsua dela deritzogu.

J.M.A. :Zarauzko Putzuzulo gaztetxean jo genuen duela aste batzuk, protokolo guztiak bete ziren, baina beste giro bat zegoen.

Egungo egoeran, Kultur Bira bezalako alternatiba bat lagungarria zaizue?

A.Z. : Bai, gure kasuan bultzada handia eman zigun. Egoera txar hau gainditu artean formatu hau mantentzea, ahalegin hori asko eskertzen da.

Ahaztu gabe era berean egoera hobetuko balitz…

A.Z. : Bai, ahaztu gabe ez dugula ohitu behar guztiz kontzertuak hala ikustera. Baina aukerak ez dauden tokitik aukera berriak sortzeko ahalegin hori egitea, antolatu dutenen aldetik garrantzitsua da, eskertzen da, eta beharrezkoa da.

J.M.A. : Kultur Bira udalak eta beste eragile batzuk lagundu dute. Deia egingo nieke erakundeetan ez dauden herriko eragile horiei guztiei, sinetsi dezatela beraiek ere gai direla halako ekimenak antolatzeko, modu seguruan egin dira kontzertuak.

“Ezin daitekeela egin” esaldia erabat lurperatua geratua da ezta?

M.A. : Askotan esaten digute ezin duzue hau edo bestea egin. Zer ezin dugun egin baino egoera honetan zer ahal dugun egin begiratu behar dugu eta hortik tira. Ezin duguna egin asko da, baina egin daitekeena ere asko da.

“Denek elikatu gaituzte eta gu haiek elikatzen saiatuko gara orain”

Euskal kulturgintza zer panoramatan ikusten duzue?

J.M.A. : Pandemia aurretik gutxietsitako espazio bat zen, eta orain, pandemian are eta gehiago. Hasieran joera bazen nire iritziz, biziraupen horretan erakutsi beharra une oro hor gaudela. Eman zigun zer ikasia, indarrak batzeko. Inguruan sare batzuk sortzen hasi dira, Euskal Herri mailan ere kulturgintzan aurrerapauso batzuk eman nahi dira. Luze ari da jotzen hau guztia, ez baduzu plaza bat energia gastatzen doa.

Oxigenoa da kultura bizi dugun egoeran, zuen emanaldia ere izatez inauterien asteburuan programatu da. Zer sortzen dizue egoera berezi honetan disko berri bat aurkezteko kontzertuak?

A.Z. : Ez nintzen oroitzen inauterien asteburua zenik ere. Halere ez nuen irudikatuko inauterietan diskoa aurkezten. Formatu lasaiagoa nahi genuen, eserita ikusteko. Aukera ona dugu alde horretatik Sutegin, aforo kontrolatua eta halakoak egiteko aukera ematen digu.

Zuen diskoaren aurkezpen kontzertura doanak zer aurkituko du?

J.M.A. : Sutegin izango da, Kultur Biran egin diren ekitaldien antzera, usurbilkultura.eus plataforman eman beharko da izena doan. Bertan salgai jarriko ditugu gure diskak eta kamisetak lehen aldiz. Garai hauetan kontzertua izatea bai da ezohikoa, oso berezia.

J.M.A. : Diskan aipaturiko eskerrak gogorarazi nahi genituzke; Martxel Arkarazok ikaragarri lagundu digu grabaketan.

A.Z. : Sutegin soinuarekin lagunduko digu. Sara Etxeberriak egin digu diskaren eta kamiseten diseinua. Aitzaga tabernak diru laguntza bat eman zigun gure proiektua bultzatzeko. Garateko grabaketaren esperientzia ikaragarria izan zen, udalekuetara joatea bezala. Jendea etorri zen gu animatzera. Babes handia jaso genuen, lagunena, espero ez genuen jendearena. Guztiei eskerrak. Pena handiz atera ginen handik.

M.A. : Garaten eta egin dugun bide osoan harrera ezinhobea izan dugu. Lagunen, familiaren babes handia izan dugu uneoro eta oso eskertzekoa da.

“Elikatuz” diskoaren izenburuari are ohore handiagoa egiten dio horrek guztiak ezta?

M.A. : Denek elikatu gaituzte eta gu haiek elikatzen saiatuko gara orain.


Garaipenik ez Lagun Onakentzat

Emakumezkoen Ohorezko Erregional Mailako taldeak 1 eta 3 galdu du Ostadarren aurka. Espainiako Hirugarren Mailako taldeak, bestalde, Pasaiaren aurka neurtu ditu indarrak, eta hutsean amaitu da partida.

Lagun Onak futbol klubaren bi talde nagusiek gaur, larunbata, jokatu dituzte asteburu honetako neurketak. Emakumezkoen Ohorezko Erregional Mailako taldeak Ostadar hartu du etxean; 15:30ean hasi da partida, Garmendipe futbol zelaian. Lagun Onakek ezin izan du garaipenik eskuratu. 0 eta 3 jarri da aurretik Ostadar, eta markagailuari buelta ematea zeregin zaila bilakatu da etxekoentzat. Dena den, 63. minutuan Lagun Onaken gola iritsi da, Maialen Aiertzaren eskutik. Ordutik aurrera, etxekoak gehiago izan dira jokoan, baina ezin izan dute beste golik sartu, eta beraz, punturik gabe konformatu behar izan dute. Gaur-gaurkoz, hamalau punturekin, seigarren postuan da Lagun Onak.

Bestalde, etxetik kanpo aritu da Espainiako Hirugarren Mailako taldea. Pasaiaren aurka neurtu dituzte indarrak gizonek, eta gaurkoan, hutsean amaitu da neurketa. Horrenbestez, puntu bakarrarekin etorri da Azpeitira taldea. Une honetan, bederatzi punturekin, hamahirugarren postuan da Lagun Onak.


Airea behar du zauriak

Azken urteetan egiten ari dira euskal gatazkaren osteko bakegintzari buruzko gogoetak eta memoria ariketak. Askotariko kontakizunak ere sortzen ari dira, baina hainbat adituk ohartarazi dute eskasa dela andreen bizipenen presentzia.


Bideoa / Sutea piztu da Brisketa auzoko etxebizitza batean, Arrigorriagan

Sutea piztu da Brisketa auzoko etxebizitza batean, Arrigorriagan. Segurtasun Sailak GEURIAri jakinarazi dionez, sutea etxebizitza bateko teilatuan piztu da, tximinian.

Suhiltzaileek dagoeneko sutea amatatu dute, eta Segurtasun Sailetik adierazi dutenez ez da zauriturik ez biktimarik egon ezbeharrean.


«Ekhi-a ez da tokiko merkataritza sustatzeko sistemarik onena»

Crespok dioenez, «gainera negozio bikaina bihurtu da eta hasieratik azaldu genuen ez geundela ados sistemarekin, jasangarria ez zelako».

Astigarragako Zilegi Eskolak Euskal Dantzak saioa eskainiko du egunotan. Igantzi Olaranek erakutsiko du nola dantzatzen diren erromerietako eta herriko jaietako dantza nagusiak. Saioak 16 urtetik gorakoentzat izango dira eta bi ordutegietan eskainiko dira.

Lehenengo saioa etzi martxoaren 2an, 19:00etatik 21:00etara, izango da. Bigarren saioa, martxoaren 6an, astelehenenan dago iragarrita, goizeko 09:30etatik 11:30etara. Beraz goizean ezin duenak arratsaldean du aukera eta alderantziz.

Bi saioak kultur etxe zaharreko areto nagusian izango dira. Izena emateko: 663 043 314 telefono zenbakira deitu behar da edo zilegieskola@aek.eus helbide elektronikora idatzi. Ez da ordaindu behar, doan da ikastaroa. Zilegi eskolak AEK euskaltegiak antolatzen ditu urtean zehar.


Burdin bideak

Mintzaldia eta bisita Felix Mugurutzaren eskutik. Historiako uneren batean, komunikazio bide izugarriak ireki ziren burdinoletara heltzeko eta garraioko kostuak merkatzeko. Orozkoko Museotik auto partikularretan joango dira Uribiarte mugarrira arte, obra izugarri horren muga. Lekuko burdinolaren hondarrak bisitatuko dituzte, baita Oketarenak eta Olabarrirenak ere, ondoren mihise lantegi bihurtu zena. Ibilaldia amaitzeko, autoan beti, obrako beste muturrera arte, Usabeleko mugarrira arte, helduko dirara, non bere burdinola laburki bisitatuko duten.


'Dardara' dokumentala, Gurea Zinean

Apirilak 15, osteguna - 19:00

Sarrera: 3 € / villabona.eus edo leihatilan

Zuzendaria: Marina Lameiro

Musika: Berri Txarrak

Urtea: 2021

Iraupena: 97'

Hizkuntza: Euskara, gaztelania, ingelesa, japoniera, alemana

25 urte taula gainean eman ondoren, eta taldearen unerik gorenean, Berri Txarrak-ek geldialdi mugagabea iragarri zuen, ibilbide oparo bati etena jarriz. Geratu aurretik, baina, azken bira bat egiteko nahia adierazi zuten, mundu osoko zaleak merezi bezala eskertu eta agurtzeko.

Bidaia horretan Marina Lameiroren kamera izango zuten bidelagun, birak zaleengan sortutako dardara dokumental batean jasotzeko asmoz.

https://www.youtube.com/watch?v=CEGZli81jlU