'Ez dugu Iraken egindako akatsa Sirian berriro egingo', esan du Kerryk

1.429 pertsonaren, tartean 426 haurren, heriotzaren errudun jo du Al Asaden eregimena.AEBetako Estatu idazkariaren hitzetan, frogak ''argiak eta sinesgarriak'' dira.

''Inongo zalantzarik gabe'', Bashar al Assaden erregimena da abuztuaren 21ean Damaskon arma kimikoak erabilita egindako erasoaren erantzulea, John Kerry AEBetako Estatu idazkariak ostiral honetan adierazi duenez. Eraso horretan 1.429 pertson hil ziren, tartean 426 haur, Kerryk azaldu duenez.

Estatu idazkariak ziurtatu du AEBek dituzten frogak ''argiak eta sinesgarriak'' direla, eta ''konfiantza handia'' dutela erasoen erantzulea Siriako presidentea dela. Washingtonek, dena den, hainbat xehetasun aireratu ezin dituela ohartarazi du Kerryk.

''Ez dugu Iraken egindako akatsa Sirian berriro egingo'', gaineratu du. ''Inteligentzia zerbitzuek behin eta berriz berrikusi dute erasoaren inguruko informazioa, eta Iraken baino ardura handiagoz. Ez dugu orduko hura errepikatuko'', gaineratu du.

"Ezer ez egiteak dakarren arrikuaz galdetu behar diogu gure buruari'', ohartarazi du Kerryk.

Horren ildoan, Estatu idazkariak esan du Obamak badakiela erabakiak ''ondorioak izango dituela'' eta nazioaren segurtasunarentzat berebizikoa dela. Hala, esku-hartze militarra egitea suntsipen handiko armak erabiltzea azter dezaketenentzat mezua litzatekeela uste du Kerryk.

Estatu Batuen esku dauden frogak

AEBetako txosten horren atal batean jasotzen denez, AEBetako Inteligentzia zerbitzuek Siriako erregimenaren hainbat goi kargudunen komunikazioak atzeman zituzten bidean, eta, bertan, arma kimikoen erabilera baieztatzen dute.

Segurtasun arrazoiengatik ez dute txostena osorik zabaldu, baina, bertan, lekukoak, medikuak, inteligentzia geoespaziala eta sare sozialetako bideoak dituzte informazio iturri osagarri gisa.

AEBetako informazio horren arabera, erasoa prestatzeko lanak hiru egun lehenago hasi ziren, Adra eskualdean. ''Gizakien'' eta ''inteligentzia geoespazialak'' utzitako datuen arabera, Siriako erregimenaren arma kimukoen programa kudeatzen duen Ikerketa Zentruko hainbat arduradunek abiatu zituzten lan horiek.

''Arma kimikoak nahasten dituzten tokitik gertu'' dago Adra, txostenaren arabera.

Azalpenak Kongresuan

Barack Obama AEBetako presidenteak eta bere segurtasun taldeak azalpenak eman dituzte Kongresuan Sirian eraso militarra egiteak dituen helburuen eta arrazoien inguruan. Erresuma Batuak esku-hartze militarrari uko egin ostean, Obamak bakarrik jokatzea erabaki dezake.

CNNk eta The New York Timesek Gobernuko hainbat iturri aipatuta zabaldu dutenez, Obamak dagoeneko erabaki du Sirian bere kabuz eraso egitea, Britainia Handiko Gobernuak Parlamentuaren erabakiari jaramon egin eta Bachar al Asaden Gobernua ez zigortzea erabaki eta gero.

Obamak "nazioartearen erantzuna" bilatuko zuela esan bazuen ere, AEBetako presidenteak bakarrik aurrera egitea erabaki lezake, baita NBEren Segurtasun Kontseiluaren babesik gabe ere. Izan ere, hor babesa lortzea oso zaila dauka, betorako eskubidea duten Errusia eta Txina kontra agertuko baitira.

Josh Earnest Etxe Zuriaren bozeramaileordeak ez du baieztatu Obamak Kongresuari baimena eskatuko ote dion, eta Kongresuarekin etengabeko harremanetan dagoela esatera mugatu da.

AEBetako legediaren arabera, ordea, Gobernuak 48 orduko epearekin jakinarazi behar dio Kongresuari eraso militarra egingo duela, eta Kongresuaren baimena behar du operazio militarra k 60 egun baino gehiago irauten badu. Hala ere, ez lizateke lehenengo aldia izango Kongresuaren baimenik gabe gerrara jotzen dutena.

NBEk denbora eskatu du

Nazio Batuen erakundeak aurreratu duenez, ez dute ikuskatzaileen aurretiazko ikerketarik jakinaraziko eta azterketa zientifikoei itxarongo diete txostena kaleratzeko.

Frantzia, eraso egiteko prest

François Hollande Frantziako presidenteak argi adierazi du ez duela bere jarrera aldatuko Siriari dagokionez Britainia Handiak eraso militarra baztertu badu ere, eta esku-hartzeko "prest" agertu da, nahiz eta bere helburua ez izan Bachar al Asad agintetik kentzea.

"Herrialde bakoitza libre da operazio batean parte hartu ala ez erabakitzeko. Horrek Britainia Handiarentzat eta Frantziarentzat balio du", adierazi du Hollandek Le Monde egunkarian egin dioten elkarrizketa batean.

Agintari frantziarrak azpimarratu du "Damaskoko sarraski kimikoak" ezin duela "inpunitatean" geratu. Hori horrela, argi aderazi du ez duela Siria "askatzeko" edo "diktadorea agintetik kentzeko" operazio batean parte hartuko, bere helburua "erregimena herritarren kontra egiten ari den erasoa" etetea baita.

Ezer ez egitea indarkeriaren "gorakada bat izateko arriskua egongo litzateke, arma kimikoen erabilera onartuko genuke eta beste herrialdeekiko mehatxua handituko litzateke".

"Segurtasun Kontseiluak ez badu bere burua esku-hartzeko moduan ikusten, koalizio bat osatuko da. Ahalik eta zabalena izan beharko da, eta Liga Arabiarraren babesa izango du, krimena gaitzetsi eta nazioartea ohartarazi baitu", gaineratu du Hollandek.

Erresuma Batuak ez du parte hartuko

Erresuma Batuak ez du pare hartuko Sirian balizko esku-hartze militar batean, Philip Hammond Defentsa ministroak baieztatu duenez. Izan ere, Parlamentu britainiarrak ez du onartu Sirian esku-hartze militar ''legal eta proportzionala'' egiteko David Cameron lehen ministroak aurkeztutako plana.

Ekimenak aldeko 285 boto eta kontrako 272 boto jaso ditu, eta Parlamentuaren ezezkoa aintzat hartzen duela eta ''emaitza hori oinarri hartuta'' jardungo duela aurreratu du Cameronek.

BBC telebista katean egiten dituen adierazpenetan, Hammondek esan du Estatu Batuek ''desengainu handia'' hartuko dutela, baina ministroak ez du uste erabaki horrek inongo ekintzarik geldiaraziko duenik.

Iranek abisua eman du

Hasan Firubadi Irango Armadako buruzagiak ohartarazi duenez, atzerriko herrialdeek Siriari eraso egiten badiote, erasoak "sionistak sutara eramango lituzke -Israeli aipamena eginda-", Press TV Irango telebista kateak zabaldu duenez.

"Erasoak min handia egingo lioke giza komunitateari eta haren ondorioak ez dira musulmanen komunitatean bakarrik ikusiko. Ameriketako Estatu Batuek, Erresuma Batuak eta gainerako aliatuek asko sufrituko dute Sirian eta lurraldearen inguruan indarrak sakabanatzen badituzte", gaineratu du.

Firuzabadiren esanetan, Siriako biztanleriak lehenengo momentutik erakutsi dute "erresistentzia maila handia eta kemena daukate, eta hori esker edozein gerra irabaziko dute".

Ostegun honetan bertan, Simon Peres Israeleko presidenteak oharatarazi du Israelek "indar guztiarekin" erantzungo duela, lurraldeak edozein eraso pairatzen badu.


Xabier Zabala (Konpositorea eta musikaria): "Asko zor diot, duda barik, 'Maite zaitut' kantuari"

Musikagintzan eskarmentu handia duten Asier Gozategik eta Xabier Zabalak euren bizipenak kontatuko dituzte gaur, egubakoitza, Kulturateko areto nagusian, 19:00etan. Arrasateko Trikiti Eskolaren eskutik datoz.

Zure izena sarritan ezkutatuta geratzen den arren, zure izana musikari askoren lanean aurki daiteke.

Gure lana hori izaten da; bigarren mailan geratzen garen musikariak gara. Lan oso ezberdinak egitea tokatzen zaigu, baina ni oso eroso sentitzen naiz posizio horretan. Egunero ikasten ari naizen sentsazioa dut.

Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoak aspaldiko lagunak dituzu.

2002. urtean hasi ginen elkarrekin lanean eta dagoeneko hamasei bat disko argitaratu ditugu.

Hain zuzen ere, Garate estudioan topatu zaitugu, pailazoen azkeneko lana grabatzen. Zelakoa da?

Aurtengoa ere disko bikoitza da: ikuskizunera bideratutakoa da bat eta bestea, berriz, oraingoan omentzen dugun pertsonaiaren ingurukoa da. Lehenengorako konposizio guztiak nik egin ditut eta bestean, berriz, kantuen konponketak. Esango nuke izan behar duen formula mantentzen duela azkeneko lan honek ere; disko alaiak eta biziak egiten saiatzen naiz urtero.

Zein da zure irizpidea haurrentzako edo helduentzako kantuak egiterakoan?

Ez dut desberdintasunik egiten, normalean; norentzako den baino zertarako den begiratzen dut gehiago, bereziki, zuzenekoetarako direnean. Sarritan joaten naiz pailazoak ikustera, asko laguntzen didalako hurrengo lanetarako. Pailazoendako egiten ditudan diskoak produktu familiar bat bezala planteatzen ditut; abiapuntua umea den arren, denen gustuko diskoak egiten saiatzen gara. Era berean, kantuek pertsonaiekin enpatia izaten ahalegintzen naiz.

Konpositorea, musikaria... nola definitu beharko genuke Xabier?

Haurra nintzela musika asko entzuten nuen; Elvis, bereziki. Nire burua definitzea zaila egiten zait, musikan murgildu izan naiz-eta beti; eta konpositoreari esanahi sakonegia hartzen diot.

Kantu asko egin dituzu; horien artean, Maite zaitut ezaguna.

Asko zor diot, duda barik, kantu horri. Familia bereko hiru belaunaldi kantua partekatzen ikustea, guretzako, hori da saririk onena.

Enkarguz egiten duzu beti lan?

Gehienetan, bai; batzuetan, konposizioa bakarrik izaten da; beste batzuetan, grabaketa egin eta diskoa sortzea; soinu bandak...

Gogoratzen duzu lehenengoa?

1997an Hik Hasi aldizkariarentzako egin nuen diskoa izan zen aurrenekoa.

Maixa Lizarribarrek esandakoa da: "Xabier Zabala dagoeneko ez dago plazetan, baina haren musika plaza guztietan dago". Zer diozu?

[Barre] Egia da! Soinu jotzailea naiz eta gaztetan Nafarroako herri txiki askotara joaten nintzen. Geroago, Basakabi taldearekin erromeriak... Gaur egun, Kaabestri Ensemblerekin egiten ditut zuzeneko batzuk. Gustatzen zait jendearen aurrean jotzea.

Urte asko daroazu musikagintzan; zelan ikusten duzu egungo egoera?

Uf... industria dago dagoen moduan, baina ez bakarrik musika alorrean. Negozioari baino gehiago, kreatibitateari begiratzen diot. Euskal Herrian izugarrizko sormena dago; musikari asko eta oso onak daude. Gertatzen dena da, baina, ez dela erraza musikagintzatik bakarrik bizi izatea.

Arrasatera Asier Gozategirekin zatoz; zer diozu hari buruz?

Asier eta haren taldea sekulako erreferentea izan dira niretzako. Miresten dudan pertsona da.


Aldarrikapenekin bat egin dute Elektro Tazeko langileek, Lan Osasunaren Nazioarteko Egunean

Gaur, apirilak 28, Lan Segurtasun eta Osasunaren Nazioarteko Eguna da. Beti izan du garrantzia gaiak, baina azken asteotan berebiziko pisua hartu dute laneko segurtasunak eta baldintzek, koronabirusak eragindako krisia dela eta. Horregatik, gehiengo sindikalak deia luzatu die Euskal Herriko langileei, salaketarekin bat egiteko.

Sindikatuek beharginak gonbidatu dituzte elkarretaratzeak, isilaldiak edo eserialdiak egitera. Zarauzko Elektro Tazek, esaterako, argazkia atera du aldarrikapenekin bat eginez. Etxean daudenei ere luzatu diete deia sindikatuek, argazkiak eta bideoak ateratzeko, eta ondoren zabaltzeko #BizitzaDefendatu traola erabilita. Bestalde, leihoetan eta balkoietan xingola beltzak jartzeko deia ere egin dute, "lanagatik hil edo gaixotu direnekin elkartasuna adierazteko".


Gerrako kronikak Nafarroan

Euskal eleberriaren historian maiz agertzen da 36ko Gerra, hainbat estetika ezberdinen bidez. Gutxi dira, ordea, ga(ra)i hau jorratzeko eleberri historiko tradizionalaren moldea hautatu dutenak, nahiz eta gerra hizpide duten 1936-1957 bitarteko ohitura eleberrietan halako zantzuren bat ikus daitekeen (Loretxo, Ekaitzpean edo Laztantxu eta Betargi ditut gogoan). Patxi Zabaletaren Badena dena da nobela da azpigenero horren barruan bete-betean kokatzen den bakanetakoa.

Trilogia bateko bigarren alea da hau, eta, Beñat Mandazenengan fokua jarrita, narratzaile orojakileak emango digu Nafarroako iragan hubilaren berri. Beñaten bidean egokitzen den pertsonaia bakoitzak bere istorioa du, nahiz eta batak bestearekin loturaren bat ageri duen beti, dela bakardadeak jotako pertsonaiak direlako, antzeko egoeraren bat bizi izan dutelako, haurrak zirenean elkar ezagutu eta urte askotara berriro topatzen direlako, eta abar. Horrek guztiak, maitasun istorio, traizio, eta harreman sexualen deskribapen zehatzekin bat, irakurlea harrapatzen du.

Eleberri historikoan ohikoa den bezala, iraganean jartzen da arreta, eta pasarte batzuk historiografia tradizionaletik gertu daude. Zabaletaren literaturak, gainera, badu beste berezitasun bat, eta horri izenburutik bertatik antzematen zaio, tarteka pasarte filosofiko luzeak txertatzen baititu istorioan. Batzuetan, ordea, erregistroa dela-eta, ez zaizkio behar bezala egokitzen, eta behartuxe geratzen dira azalpen historiko eta filosofiko horiek, eleberria fikzio literariotik urrunduz.

Haatik, eleberri honek formarekin guztiz asmatzen ez badu ere, ekarpen interesgarri batzuk egiten ditu: anarkista talde baten gorabeherak azaltzen ditu, haien arteko zenbait kontraesan-gogoeta agerian utziz (guztiak taldearen botere-kudeaketarekin lotuak), medikuntza-ikasketadun emakume bat jartzen da anarkisten lider (zeina, bidez batez, desiragarri izateaz gain, haren izena ere fonetikoki xamurra den, Loretxo eta Laztantxuren antzera: “– (…) Hize Oxoa. Zeinen izen leuna, zeinen izen xarmanta (…)”, (327), frankisten bandoko tirabiren lekukotasuna ematen du (karlistak, faxistak eta falangistak), eta abar.

Liburu honetako osagaiek irakurle masa erakartzeko aukera dute, eta, hala, emakumeek gerran jasandako makurreriak oroitarazteko idazlearen asmo esplizitua bete dezake nobelak.


Korrikaren aldeko jaiaren ondoren lekukoaren zain daude aretxabaletarrak

Joan den egubakoitzean, hilak 8, egindako jaialdiarekin Korrikaren etorrera girotu eta haren aldeko dirua batu zuten herritarrek. Ekitaldiko argazki gehiago ikus ditzakezue. Orain lekukoa noiz iritsiko zain daude: eguenean, 13:30 inguruan.

Buruhandiak eta erraldoiak –aspaldian egun argirik ikusi barik– ibili ziren kalean gora eta behera umeen jolasgurea asetzen eta herriko gaitarien doinuekin egin zuten dantzan guztiek, egubakoitzean. Plazan txistorra mokadutxoa jateko aukera izan zuten gero, eta Arkupen Ain_1 talde arrasatearraren kontzertuarekin gozatzeko. Jaia bukatzeko txistulariekin kalejiran ibili ondoren, bertso afarira jo zuten batzuek Uratz Alde elkartera.

Korrika Txikia lekukoa iritsi aurretik

Eguenean, hilak 14, iritsiko da lekukoa gurera. Aurretik, 11:00etan, herriko umeen txanda izango da eta Korrika Txikia egingo dute kaleetan. Hona ibilbidea: Pausoka haur eskola; Andramari auzunea; Basabeazpi ikastola; Durana kalea; Herriko Plaza; Errekabarren kalea; Loramendi kalea; Araba ibilbidea; eta plazan bukaera. Txikienak plazaraino joango dira, eta Lehen Hezkuntzakoek bi buelta emango dituzte.

Eguerdian iritsiko da Korrika 17 Aramaiotik bueltan (13:30); San Antonioren ermitan hartuko dute lekukoa aretxabaletarrek; hona ibilbidea: Untzilla; Gellao auzoa; Lausitta kalea; Otalora; Durana; Mitarte; Araba Ibilbidea; eta Ederlan lantegi parean eskoriatzarrei pasatuko diete lekukoa.

Donostiara joateko autobusa

Korrikak domekan, hilak 17, bukatuko du ibilbidea Donostian, eta jai handia egingo dute bertan. Hara joan gura dutenendako autobusa antolatu dute Debagoienean. Izena eman gura dutenek Loramendi Elkartera jo dezatela. Azken eguna, martitzena, hilak 12 da, eta prezioa, 8 euro.

Autobusak Eskoriatzatik irtengo du (09:00); Aretxabaletatik pasatu (09:15); Arrasatera jo (09:30); eta Bergaratik bueltan (09:45) Donostiara joango da. Donostiatik itzulera 19:30ean izango da.


Saninazioetan, ‘Hire animau hai, mahuai’

Festa Herrikoien Batzordeak festetan parte hartzeko deia zabaltzeko asmoz spota egin du


Oinezkoek eta ziklistek inauguratu dute Donostiako 2. ingurabidea

Ostiralean zabalduko dute ibilgailuentzat, baina oinezkoek eta txirrindulariek ingurabidea estreinatzeko aukera izan dute jada. "Amarauna" bertan egon da, Bide Azpiegituretako diputatuarekin hizketan.

Oinezkoek eta txirrindulariek inauguratu dute gaur Donostiako bigarren ingurabidea. Errepidea datorren ostiralean zabalduko dute ibilgailuentzat, baina gaurkoan herritarrek bertatik oinez edota bizikletaz ibiltzeko aukera izan dute.

Hala, jakin-nahiak bultzatuta jendetza bildu da gaur errepidean barrena. "Amarauna" saiokoek ere bertan egon nahi izan dute eta Alex Silva lankidea azpiegitura berritik bueltaka ibili da.

Ingurabide berriak 17 kilometro ditu eta Donostiako saihesbideko zirkulazioa arintzea du helburu.

Obra erraldoi horren berri izateko, luxuzko gonbidatu bat elkarrizketatu dugu "Amarauna" saioan: Eneko Goia Gipuzkoako Foru Aldundiko Bide Azpiegituretako diputatua. Entzun solasaldia!


ESAITen ustez euren aurkako salaketa euskal herritarren aurkako erasoa da

Salaketak bere horretan jarraituz gero, Espainia 2016ko Olinpiar Jokoen egoitza izan ez dadin eskatuko die antolatzaileei.

ESAITeko kide Egoitz Askasibarrek adierazi duenez, "gure aurkako salaketa euskal herritarren aurkako erasoa da". Hitz horiekin erantzun dio atzo Espainiako Nazioaren Defentsarako Fundazioak (DENAES) taldeari jarritako salaketari. "Guk ez dugu deliturik egin, eta herri honetan gai honen inguruan deliturik burutzekotan, herri honek selekzio propioa izateko duen eskubidea urratzen duenak egin du", Askasibarren iritziz.

Maiatzaren 13an Valentzian (Herrialde Katalanak) Athleticek eta Bartzelonak jokatu zuten Espainiako Kopako finaleko partida hasieran, Espainiako ereserkia jarri zutenean, horren aurka txistuak entzun ahal izan ziren. Euskal Selekzioaren Aldeko Iritzi Taldea (Esait) eta Catalunya Accio egin ditu txistu horien arduradun DENAESek, eta salaketa ezarri zuen atzo haien aurka.

Euskal herritarren aurkako eraso eta mehatxutzat jo du salaketa Askasibarrek eta, era berean, aldarrikapenak egin zituzten zaleak zoriondu ditu. Salaketak aurrera eginez gero, hainbat ekimen egingo dituztela ere iragarri du. Batetik, Euskal Herri mailan "herri moduan erasoari erantzuteko", eta, bestetik, nazioarte mailan: "Zehazki, 2016eko Olinpiar Jokoen antolaketan egoitza erabakitzen dutenengana zuzenduko gara, hain zuzen ere, demokratikoa ez den estatu espainiarra 2016ko Olinpiar Jokoen egoitza izan ez dadin eskatzeko".


[BIDEOA] Olentzero eta Mari Domingi, ikazkina eta baserritarra: “Behar duguna baino gehiago eskatzen dugu”

"Maitasunik gabe, triste bizi gara". Hezur-haragizko oparien garrantzia gogoraraztera etorriko dira Olentzero eta Mari Domingi Gabonetan. Lanez lepo dabiltzan arren, agendan tartea egin eta Duranan egin dute alearekin hitzordua.

Kaixo bioi. Olentzero, zu aspaldiko ezaguna zaitugu, baina Mari Domingi, zu ez zaitugu hainbeste ezagutzen. Nor zara?

Mari Domingi:Abesti bati esker hasi naiz ezaguna egiten, baina Olentzero eta biok aspaldiko lagunak gara. Elkarren ondoan bizi gara Gorbeiaren magalean. Elkarren ondoan daude gure baserriak, eta gau asko konpartitzen ditugu suaren bueltan, egunak ekarri diguna elkarri kontatzen. Kontatuko dizuet nor naizen?

Jakina.

Mari Domingi:Zugarramurdiko emakumeen ondorengoa naiz, eta haiei zor diet, hein handi batean, dakidan guztia: euskara, sendabelarrak zelan erabili, mendien izenak eta izana... Nire arbasoek asko zekiten, egia esan.

Olentzero:Zenbat tripako min kendu dizkion Mari Domingik Olentzerori! Hainbeste txerri jan ondoren...

Olentzero, zu lehen Mari Domingi gabe ikusten zintugun desfilean. Pozgarria al da zuretzat orain berarekin ateratzea?

Olentzero:Izango ez da ba! Zenbat aldiz esan diodan Mari Domingiri: zergatik Arabara ez? Zergatik Gasteizko kaleetara ez? Hor ikusten nuen, Bilboko kaleetan, eta Donostian eta beste ingurune batzuetan... Bazen ordua hona ere etortzeko.

Mari Domingi:Baserrian ondo nengoen, baina iaz esan nuen: zergatik ez? Joango naiz! Eta hau poza, zer jatorrak diren Arabako umeak.

Olentzero:Ez zuen sinesten Araban ere Olentzero hain maitatua zenik. Txundituta geratu zen. Nola esaten dute orain... Flipauta gelditu zen!

Hainbeste neska-mutil Olentzeroren kanta abesten... ea animatzen diren Mari Domingirena kantatzera ere!

Olentzero, zure abestiak dio hamar txerri gazte jaten dituzula. Ez al zara enteratu aurten Osasunaren Mundu Erakundeak ohartarazi duela hainbeste txarkuteria ez dela osasungarria?

Olentzero:Bai, bai, enteratu naiz... Tabakoarekin bezala. Honezkero ez dut tabakorik erretzen, baina pipa ezin dut utzi, Olentzeroren ahoko instrumentu bat delako. Kontatuko dizuet zergatik etortzen naizen hirira piparekin: hainbeste kotxe eta hainbeste ke, zikinkeri dexente dago airean, eta belar hezea sartzen dut pipan, aire garbiagoa arnasteko.

Eta jaten dituzun txerri guzti horiek?

Olentzero:Musikoei ere ez zaie denean kasu egin behar! Hamar txerri gazte gehiegi dira. Hala ere, Olentzero tripazalea da, eta ardoa ere asko gustatzen zaio. Arrazoi dute: ez da beharrezkoa hainbeste haragi jatea.

Maridomingi, zure abestiak halaxe dio: 'Gurekin nahi baduzu Belena etorri, atera beharko duzu gona zahar hori'. Zer egingo duzu gonarekin, jantzi ala erantzi? Haserratzen al zaitu kontu horrek?

Mari Domingi:Galdera ona. Ni ez nago guztiz konforme nire kantarekin. Gustuko dut, baina ez daukat oso argi Belenera joan nahi dudan, eta ez zait gustatzen jartzen dizkidaten baldintzak, besteek nahi dutena egin dezadan. Non geratzen da nik nahi dudana? Zer arazo dago nire gonarekin? Zaharra ez: urte asko ditu! Amonaren amonaren amonaren... gona zen. Altxor bat. Ez dakizue zenbat abentura bizi izan ditugun elkarrekin. Belenera eta edonora joango naiz gona honekin.

Honezkero gutun asko jasoko zenituzten. Zer eskatu dizuete Arabako umeek?

Olentzero:Ume guztiek urtero eskatzen dutena: jolas egiteko tresnak. Azkenaldian, tresna elektroniko asko eskatzen dituzte, horietako asko bakarrik jolas egiteko. Olentzerori hori ez zaio gehiegi gustatzen. Olentzerori gustatzen zaizkio lagunekin jolasteko jostailuak. Oraindik ere eskatzen dute pilota, baloia, soka... eta asko pozten da Olentzero. Baina zer egingo diogu! XXI. mendean bizi gara, eta teknologia hemen dugu. Ondo portatu badira, ekarriko diegu hori ere.

Mari Domingi:Denetarik eskatzen digute: gogoan duzu Izarrako Manexek anai-arrebekin eta lehengusuekin jolasteko jolasa eskatu digula? Eta Bernedoko Maddik esaten zigula ez duela gustuko botilaratutako ura, eta beraz kantinplora bat nahi zuela? Oraindik ere horrelako gauzak eskatzen dizkigute.

Olentzero:Egia esango dizuet. Mari Domingi ez balitz, Olentzero buru handiak zenbat gauza ahaztuko lituzkeen!

Euskaraz idazten dizkizuete gutunak? Ala baita beste hizkuntza batzuetan ere? Itzultzaileak dituzue?

Mari Domingi:Kontatuko al diegu sekretua?

Olentzero:Bai, Mari Domingi sorgin samarra bada-eta! Hizkuntza asko dakizki. Olentzerok euskaraz egiten du, eta gaztelera pixkat ere ikasi du. Gutxi batzuk idazten dizkigute gutunak gazteleraz; gehienek euskaraz egiten dute.

Mari Domingi:Eta gure sekretua... galtzagorriak dira. Oso poliglotak dira, hizkuntzak oso ondo menperatzen dituzte, eta laguntzen digute. Izan ere, gero eta gehiago iristen zaizkigu gutunak beste hizkuntza batzuetan ere, gero eta jatorri desberdineko ume gehiago daudelako gure artean.

Onak izan al gara aurten?

Olentzero:Haurrak onak izan dira! Haurrak onak dira beti. Nagusiak, aldiz... nagusiak ez zarete hain ongi portatzen.

Ikatz asko banatuko duzue?

Olentzero:Ez dakit merezi duen. Pertsona askok etxea berotzeko behar dute ikatza. Beraz, ikatza baino hobe, onena izango da ezer ez ekartzea.

Mari Domingi:Dena dela, norberak daki inork baino hobeto ona edo gaiztoa izan den. Guk, adibidez, baserrian badugu ohitura egunean zehar egin dugunari buruz hausnartzeko; emozioak sentitu, onartu eta bereiztu: hau ondo egon da, eta hau txarto. Guk badugu gaitasuna jakiteko umeak eta nagusiak on edo gaizto izan diren, baina norberak egin dezala bere hausnarketa. Oso ariketa polita da, hobetzen joateko.

Mundua dagoen moduan egonda, ez al dugu opari gehiegi eskatzen?

Olentzero:Eskatu? Orrialde osoa! Nik beti esaten diet gauza bera umeei: hiru gauzekin nahikoa da; eta horietatik, gutxienez bat besteekin jolasteko izan dadila. Bestalde, erabiltzen ez dituzten jostailuak beste ume batzuei emateko esaten diet, badagoelako oraindik ere jostailurik ez duen neska-mutil asko.

Mari Domingi:Behar duguna baino askoz gehiago eskatzen dugu. Ez al duzue uste amamaren irribarrea, edo lagun batekin orduak barrezka ematea, edo lehengusu-lehengusinekin jolastea opari bat dela?

Zer mezu zabalduko duzue 24an?

Olentzero:Maitasuna! Maitasuna amatxori, aitatxori. Maitasuna ikastolan. Maitasuna alde guztietan, behar-beharrezkoa delako: hori ez badugu, berehala haserratu eta triste bizi gara.

Egilea: Itsaso Estarrona. Arabako ALEA


Baztango merkatariek Bertan Eguna antolatu dute larunbaterako Elizondon

10:00etatik aitzinera Jaime Urrutia Karrikara aterako dituzte merkatariek euren produktuak

Bertan Baztango Merkatari, Ostalaritza eta Zerbitzu Enpresa Elkarteak bere eguna ospatuko du larunbat honetan, abuztuak 6. Egun osoko egitaraua antolatu du.

10:00etan emanen zaio azokari hasiera eta hortik aitzinera egun osoan Jaime Urrutia Karrikan elkarteko kide diren komertzioen produktuak erakusgai eta salgai egonen dira. Horrez gain, Foruen Plazan artisauen erakusketa ere izanen da. Artearen ibilbideko obrak komertzioetan erakusleihoetan egonen dira ikusgai eta III. Argazki Lehiaketako argazki erakusketa ikusteko aukera ere izanen da Foruen Plazan. Taloak dastatu nahi dituenak izanen du horretarako modua, Etxaideko talogileak plazan egonen direlako.

Egun osoko egitarau horretatik haratago, 11:00etan Baztango dantzari ttikiek emanaldia eskainiko dute Koralaren Plazan eta 12:00etan Les Enfants taldearekin animazioa izanen da Jaime Urrutia Karrikan berean. Arratsaldean ere izanen da ekitaldirik. 17:00etatik 19:00etara txalapartak eta fanfarreak bazterrak alaituko dituzte eta akitzeko, 19:00etan III. Argazki Lehiaketaren sari banaketa eginen da Foruen Plazan.


Jakintzako ikasleek gurasoen euskararen erabilera neurtu dute

Disimuluarekin guraso taldeetara inguratu, eta zein hizkuntzatan hitz egiten duten jaso dute Jakintzako Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako ikasle batzuek. Hori ikertu dute, Jakintzako ikasleen gurasoen euskara maila zen den, eta ikusi dute gehiengoa, %57,8a euskaraz mintzatzen dela.

Hogei bat ikasle ibili dira DBHko bi klasetakoak guztiak ez, batzuk frantseseko klaseetara joaten dira. «Ikastolako gurasoek euskara erabiltzen zuten edo ez jakin nahi genuen», azaldu du Unai Etxebarrietak. Horretarako, neurketa fitxa batzuk egin ditu Manu Olano irakasleak, eta talde txikitan banatuta, gurasoek zein hizkuntza erabiltzen duten apuntatzen joan dira marratxoen bidez. «Bakoitzak geure teknikak erabili ditugu neurketa egiteko», esan du Garazi Irastorza ikasleak. Teknika ugari ibili dituzte inor ohartu gabe datuak biltzeko. Jasotako datuekin txosten bat osatu dute. Azaroaren 4an eta 11an egin zituzten neurketa horiek, batez ere ikastolaren inguruetan.

Gehienak, euskaraz

Guztira 562 pertsona erregistratu dituzte ikerketa honetan. Horietatik 325 dira euskaraz mintzatu direnak, %57,8a. Komunikatzeko gaztelania erabili dute 202 pertsonak, %35,94k. 35 pertsonak,%6,23ak, berriz, beste hizkuntza bat erabili dute. Gurasoen datuak biltzeaz gain, Ordiziako hizkuntza neurketak ere hartu dituzte kontuan konparaketa egiterako garaian.

2011. urtean Eustat agentziak Ordiziako euskara erabileraren inguruko datuak ezagutarazi zituen, eta datu horiek erabili izan dituzte hain zuzen konparaketa bat egiteko. Agentziaren datu soziolinguistikoen arabera, Ordizian duela bost urte euskararen erabilera %39koa zen kalean eta etxean, berriz, %31,31koa. Euskara gaitasunari dagokionez, %57,2a zen elebiduna.

Jakintzako gurasoekin egindako ikerketak datu hobeak lortu ditu 2011koekin alderatuz. Hala ere, orokorrean, ikasleak ez daude gustura lortutako emaitzarekin. «Gaztelaniaz hizketan jende asko entzuten dugu», adierazi du Haritz Galparsorok.

Eta ez dakitenek, zer?

Ikasleek, gehienez ere, hiru gurasoz osatutako taldeak aztertu dituzte. Horren arrazoia azaldu du ikasle batek: «Lau edo gehiago baldin badaude posiblea da batek ez jakitea euskaraz, eta horrenbestez, ingurukoak gaztelaniaz hitz egitea». Joera hori nabaritu dute Jakintzakoek. Euskaraz ez dakitenekin gaztelaniaz mintzatzen dira gurasoak, eta horretan «hobetu beharra» dagoela azaldu dute. «Askotan elkarren artean gaztelaniaz hitz egiten dute, eta haurrak aurrean baldin badaude, euskaraz», esan du Irastorzak.

Egoera horren aurrean, euskaltegiak aukera ezin hobea direla uste dute Jakintzako gazteek. «Ez dakitenek esfortzua egin behar dute euskara ikasteko», azaldu dute. Bestalde, landu beharreko beste atal bat ere ikusten dute: dakitenek ez dakitenei erakustea. Adibide ezin hobea dute klasean: kanpotik etorritako lau ikasle daude. Horietako bi etorri berriak dira, eta oraindik ez dute euskaraz hitz egiten. Beste biak, baina, ondo moldatzen dira, eta hilabete gutxian ikasi dute euskaraz hitz egiten. «Pixkana-pixkanaka», azaldu du Mohammed Rai ikasleak.


Zabaleta dorrea moldatzen

Turismoarekin lotuta, uda honetan, herriko bi dorretxe famatuetara, Minddurinea eta Zabaletara, joateko norabideak zehazten dituzten seinaleak paratu dira Bereauko zubian eta bertze bidegurutzetan. Zabaleta dorreari edo Kaxernari dagokionez, Enrique Otazu jabea moldaketa eta garbiketa lanak egiten ari da, Vianako Printzea erakundearen laguntzaz. Lehenik, teilatua eta fatxada moldatzeko asmoa du eta gero barreneko aldea, bigarren


Etengabeko elkartasuna

Joan den ostiralean, urriaren 29an, Ikasberri Azpeitiko Ikastolako ikasleek elkarretaratzea egin zuten jolas-orduan. Arratsaldean, berriz, hileko azken ostirala izanik maindire ilara egin zuten 110 bat lagunek bariantean. Ondoren, herriko hiru presoren urteak pasatu direla-eta, zorion argazkia atera zuten. Goiko argazkian, Ikasberri Ikastolako ikasleek egin zuten elkarretaratzea.


Aranzadi Ikastola gertu dago Kilometroak 2016 antolatzeko

Aranzadi Ikastolak dena gertu du Kilometroak 2016ren antolaketa urtean murgiltzeko. Hirugarrenez Gipuzkoako Ikastolen Elkartearen jaia Bergaran, lehena egin eta 25 urtetara. Ostiralean erakutsiko dituzte arropak, eta jaiaren leloa eta irudia. Helburuen berri eman dute.

Bi eratako helburuak ditu Aranzadi Ikastolak hemendik eta datorren urteko urriaren 2ra arte, 2016ko Kilometroak egunera arte: helburu sozialak eta ekonomikoak.

Helburu sozialak

Sozialei dagokienez, herriarekin, eskualde osoarekin eta Gipuzkoarekin erakutsi nahi dute Ikastolen Elkartea mundiala dela, Aranzadi ikastola mundiala dela eta bertan parte hartzen duen jendea mundiala dela.

Izan ere, urte osoan zehar eta jaian bertan, adimen, adin, pentsaera, sentimendu, joera, jatorri, hizkuntza edota gaitasun guztiak batu eta elkarrekin lanean jarri nahi ditu Aranzadi Ikastolak, kilometroen, euskararen eta ikastolen mesedetan.

Helburu ekonomikoak

Helburu ekonomikoei dagokienez, bestalde, duela bost urte Seminarioko eraikin bakarrean ikastolako 712 ikasleak eta 62 profesionalak batzeko egindako obrei aurre egin behar izango die, eta Kilometroak baliabide ezinbestekoa izango da horretarako.

Eraikina berritzeko obrak, baina, berritze fisikoa ez ezik Aranzadi ikastolari berritze pedagogikoa ere ekarri diola adierazi dute gaur hedabideen aurrean egin duten aurkezpenean.

Aranzadi Ikastolan, honenbestez, lanean hasiak daude Kilometroak 2016 antolatzen. Dagoeneko, 15 batzorde sortu dituzte. Horietatik, esaterako, buru-belarri ari dira lanean arropa salmentakoak. Berehala hasiko dira herririk herri arropa eta osagarriak saltzen. Bestalde, denda prestatu, atondu eta azaroaren 9rako gertu egongo da Bidekurutzeta kalean.

Aurkezpen jaialdia

Oraingo egubakoitzean iluntzeko 19:00etan emango zaio hasiera ofiziala Ikastolako jolastokian egingo den ikuskizunean. Han erakutsiko dituzte Kilometroa 2016ko arropak, leloa eta irudia.

Eta Usurbilgo Udarregi ikastolaren eskutik jasotako lekukoa herriari eskainiko die, bergarar guztiei. Kilometroak denekin batera antolatu nahi dute-eta.


Intxaurrondoko zuzkidura bizitokietako familiak bertan geratuko dira

Kaleratzeak STOP plataformak jakinarazi du Intxaurrondoko zuzkidura bizitokietako familia batzuei bost urteko kontratua amaitu zaiela, eta alokairu sozialeko etxebizitza bat lortu bitartean bertan geratzeko bermea eskatu dute. “Ekonomikoki eta sozialki kalteberak” dira familia horiek plataformaren arabera.

Eusko Jaurlaritzak “etxebizitza duina eta egokia izateko eskubide subjektiboa ukatu die” familia horiei, esan dutenez.

Intxaurrondoko familia hauei bost urteko kontratu luzaezina amaitu zaie maiatzean, eta Kaleratzeak STOPek beste alternatiba bat aurkitu bitartean bertan geratuko direla adierazi du; izan ere, haien esanetan, bizitoki hauen maizterrak, normalean, guraso bakarreko familiak, ardurapean seme-alaba adingabeak dituzten senar-emazteak, adineko pertsonak edo desgaitasun handia duten pertsonak izaten dira.

Kaleratzeak STOPek salatu du egoera hauek “alokairu sozialeko parkea guztiz nahikoa ez delako” gertatzen direla.


Tom Boonenek berriro eman du positibo, kokainagatik

Tom Boonen (Belgika, 1980) Quick Step taldeko txirrindulariak positibo eman du berriz ere, kokainagatik, apirilaren 24 eta 25 artean egindako kontrol batean, gaur Belgikako bi egunkarik argitaratu dutenez. Hamar egun lehenago Paris-Roubaix klasiko garrantzitsua irabazi zuen.

Atzo Boonenen etxea miatu egin zuten Turnhouteko (Belgika) Auzitegiko langileek, epaitegiko iturriek baieztatu dutenez.

Ia duela urtebete ere kokainagatik eman zuen positibo. Hala ere, Nazioarteko Txirrindularitza Elkargoak ez zion zigorrik jarri. Frantziako Tourrak eta Suitzako Itzuliak, ordea, ez zioten proba horietan korritzen utzi.

Palmares zabala du Boonenek. Esprinter bikaina da eta klasikoetan ere oso ondo moldatzen da.


San Adriango erromesaldiaren ordez, makila aldaketa

Idiazabalgo alkatea den Iñaki Alberdi eta sei zinegotzi San Adriango ermitaraino joan dira gaur goizeko 10:30etan. San Adrian eguna ezohiko moduan ospatu da aurten, baita ere Segurako eta Zegamako alkateen aginte-makilaren ohitura.

10:30ak aldera irten dira Sandratiko kobaraino alkatea eta zinegotziak. Aurten, ordea, ez da mezarik egon. Horren ordez, 1787. urteko pasarte bat irakurri dute. 1787an San Adriango urteroko prozesioa ia bertan behera gelditu zen, urte hartan Iruñeko gotzainak hura debekatzea eskatu zuelako. Gotzainaren ustez, botere eliztarrei ez zion mesede gehiegi egiten jendearen erromesaldiak. Udalak eta gotzainak luze eztabaidatu ostean, arrazoi erlijiosoaz eginiko prozesioan alkoholdun edariak zein freskagarriak debekatzea adostu zuten. Udalak hartutako erabakiari esker, ez da inoiz San Adriango prozesioa bertan behera gelditu.

Ermitatik bueltan, Segurako eta Zegamako alkateek udaletxe aurrean egin diete harrera. Joseba Izagirrerekin aurrena, eta Izarra Urdalletarekin ondoren, burutu dute makilen trukaketa.


San Mamesek 2020ko Eurokopako lau norgehiagoka hartuko ditu

Partida horiek ekainaren 15ean, 20an, 24an eta 28an jokatuko dira, eta horietako azkena final-zortzirenetako lehia bat izango da.

UEFAk ostegun honetan eman du ezagutzera 2020an jokatuko den Eurokopako egutegia, eta, horren arabera, San Mames futbol zelaiak hartuko dituen partidak ekainaren 15ean, 20an, 24an eta 28an izango dira.

Horietako lehendabiziko hirurak txapelketako E Multzoko partidei dagozkie. Bertan parte hartuko luke Espainiako selekzioak, txapelketan aritzeko sailkatuko balitz. Hala aurreratu zuen egungo FIFAko presidenteak bere garaian, Bilbora bisita egin zuenean. Orduko hartan, UEFAko idazkari nagusi gisa etorri zen.

Laugarren neurketa, ekainaren 28koa, final-zortzirenetako norgehiagoka izango litzateke. Bertan, honako hauek ikusiko lukete elkar: alde batetik, B Multzoko txapelduna; bestetik, A, D, E edo F multzoko hirugarren sailkatua.


Bultzi-leiotik

Luis Garde::Trenen abiadura

Pamiela, 2014

Trenen abiadura irakurri eta Unplugged (Kutxa Fundazioa, 2009) etorri zait gogora ezinbestean. Iritsi ezin gaitezkeen eremuak esploratzeko baliabidetzat erabili zuen poesia Luis Gardek orduko hartan. Argiako orrialdeotan irizten genion “bizitza modernoaren gailu, presa eta hustasun guztiak azaleratzen” zituela, baina betiko galdera zaharrak pausatuz finean: norantz goaz? Ze zulotan galtzen da galtzen dena? Tristeziaren zauriak zelan senda daitezke?

Oraingoan ere gauzak ulertzeko asmoz atera da bidaian poeta, eta esku-hutsik itzuli da. Itzuleran bere barne-paisaia baino ezin izan digu ekarri bueltan. Gugan dago bidaia, dena doa mudatuz trenak aurrera egin ahala. Treneko leihoek, gainera, norbere isla dute itzultzen.

Bi zatitan ebazten den ariketa da Trenen abiadura ia-ia monolitiko honetan opatu zaiguna. Lehen poemak Paul Valériren aipua du abiapuntu, zeinaren arabera “gizakiak gaur ez zukeen poesia asmatuko”. Gauzak labur eta efimeroak direla esateko beste modu bat da. Poesia asmakizun delikatua da, gu geu pentsamendu huts.

Bigarren poeman YouTubeko pantailatxoan tren transiberiarra zelan igarotzen den ari da ikusten idazlea, bera Veneziara bidean doan bitartean: “Veneziako kalezulo batean errailetatik irtenda/ lasterka zihoan neska ezezagun hura./ Nire Tristetiaren ondorengo loaldian/ amesgaiztoren batean galdutako neska izutu harekin/ harat-honat korrika ibili nintzen”.

Sartu-irtenak egiten ditu Gardek imajinaziotik errealitatera. Batzuetan bera ez da inor, eta beste batzuetan dena hartzen du, guztiak dirudi bere amets eta paradoxa. Liburua bera halako gertagaitz eder batekin bukatzen da, non urrun eta urrunago doazen tren siberiarra eta Venetokoa, urrun eta urrunago gorputzak, bihotzak, gero eta bakartiago idazlea bera ere... Bidaia sinbolikoan Garde urtu egiten da, bidaian joan zena handik aldatuta itzuli da, besteen oinazea ezagutu du. “Nork bere minaren izerdian/ blaitzen du inguruko jendea”.

Liburuak detaile politak ditu, eternitatearen inguruko ariketa txalogarria da. Ez ditut ondo ulertu ostera sobietar sistemaren inguruko zenbait adornu, eta iruditzen zaizkit hutsalak hainbat gogoeta metaliterario. Konprimitu beharrean eta triki-traka erraztu, galdu bezala egiten da idazlea helburu garbirik gabe, ez estetikorik ez adierazpidezkorik, eta halakoetan melenga gertatzen da. Intelektualizazio gehiegizkoa, ausaz.


Oscar sarietako irabazleak larrutu ditu Iñigo Lezertuak

Iñigo Lezertua, Hollywoodeko bekaduna, gurean izan da eta atzoko gala errepasatu dugu.

Oscar sarien galari tokia egin diogu gaur goizeko 'Dida' saioan. Iñigo Lezertua gonbidatu dugu.


Kemen Urangaren estradizio eskaeraren aurkako helegitea jarri dute Londresen

Londresen bizi den Kemen Uranga euskal herritarraren aurka Espainiako Justiziak egindako estradizio eskaeraren aurka helegitea jarri du haren abokatuak Londresko Auzitegi Nagusian. Hilaren 13an, lehen auzialdiko epaitegi batek onartu egin zuen Espainiako Justiziak Uranga bilatu eta Espainiaren Justiziaren esku uzteko igorritako euroagindua. Urangaren defentsaren arabera, estradizioa ezin daiteke aurrera eraman, Espainian leporatzen zaizkion karguak Erresuma Batuan ez direlako delitu. Abuztuaren 8an atxilotu zuten Uranga, eta ordutik Long Lartin espetxean dago behin-behinean preso. Espainiako Auzitegi Nazionalak hura bilatzeko eta atxilotzeko agindua ezarria zuen 2001. urtetik, ETAri laguntza ematea leporatuta.


'Sare sozialek kontsumitzeko ohiturak aldatu dituzte, baita kulturan ere'

Bingen Zupiria, Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak Kulturaren Euskal Behatokiak egindako kulturaren parte hartzeari buruzko inkestaren datuak aurkeztu dizkigu Mezularian.

Euskal Autonomi Erkidegoko parte-hartze kulturalak bilakaera positiboa izan du praktika kultural gehienetan, batez ere antzerkiari, kontzertuei eta dantza-ikuskizunei dagokienez. Aztertutako 12 praktiken artean, 3 jaitsi dira ordea: gutxiago irakurtzen ditugu egunkariak, aldizkariak eta ohitura gutxiago dugu galeria eta erakusketetara joateko.

Txostenak agertzen duenez, teknologia berriek eta sare sozialek eragin zuzena daukate datuetan. Gazteak dira kulturara euskarri hauen bidez gehien gerturatzen direnak, baina, jendarte osoak aldatu ditu kontsumitzeko ohiturak.

'Mezularia'n, xehean aztertu dugu txostena, Bingen Zupiria, Kultura eta Hizkuntza Politikako Sailburuarekin.


«Beti irabaztea da hauen mentalitatea»

Golfeko pilotek hain arinki bote egiten duten bezala dabil Andoni Etxenike. Adin gazteak ez zion eragotzi ohantzea utzi eta planetaren bertze bururat joatea, Louisianarat: ikasi arau, golfean aritzeko.


Etxeko lanetan gizonak trebatzeko ikastaroa hasi da

Atzo, Maiatzak 18, asteartea, gizonezkoentzako etxeko lanen inguruko ikastaroa hasi zen Laudion. Arratsaldeko zazpietan eman zitzaion hasiera Laudioko Udalak antolaturiko ikastaro honi Euskal Gastronomi museoan eta, tokiari ohore egiteko edo, bertaratu zirenek sardina beteak nola sukaldatu ikasteko aukera izan zuten. Izan ere, sukaldaritza eta nutrizioaren arloak izango dira etxeko eta familia lanetan gizonen parte-hartzea handitzea helburu duen kurtso honetan gehien nabarmenduko direnak. Baina, bazkaria prestatzen ikasteaz gain, tailerrera apuntatutakoek josketa eta lisaketaren inguruko nondik norakoak argitzeko parada izango dute; azken bi arlo hauei, hurrenez hurren, 2 eta klase bana eskainiko zaizkielarik.

Guztira bi ordu eta erdiko hamar klase izango dituzte, astearte eta ostegunero, datorren ekainaren 17ra arte. Eta, atzo behintzat, parte-hartzaileek atsegin handiz jaso izan zituzten monitorearen argibideak, konfiantzazko giro parte-hartzaile bat sortuz, giro ezinhobea mendeetan zehar emakumeen betebeharra bezala kontsideratua izan dena ikasi eta praktikara eramateko.


“Zapalkuntza sistema anitzak”, Matraken kafe-tertuliarako gaia larunbatean

Maiatzekoaren ostean, bigarren kafe-tertulia antolatu du Matrakak Usurbilgo Talde Feministak, larunbat honetarako, 11:00etan Potxoenean. "Kafea, gailetak, infusioak... gutixi ezberdinak eta konpainia ezin hobea! Aurrekoan giro intimo eta bereziaz gozatu ahal izan genuen, honetara ez al zara animatuko? ", Matraken gonbita.

Ekainak 20, larunbata

11:00 Kafe-tertulia Potxoenean. Gaia: “Zapalkuntza sistema anitzak”. “Nola osatu izan dugu gure emakume nortasuna eta zer du ikusteko horretan diskriminazioak eta bereizkeriak. Sistema sexistaz gain, gure emakume nortasuna zeharkatzen duten zapalkuntza sistema ugari badirela ikusiko dugu, hala nola, etorkin izatea, arraza beltzekoa izatea, lesbiana izatea, hirugarren adinekoa eta abar”.

Antolatzailea: Matrakak.


Ipuinen bitartez, natura zelan babes daitekeen erakutsiko diete umeei Erandion

Autu Mautu ipuin-kontalarien taldearen eskutik, maiatzerako hiru saio antolatu ditu Erandioko Udal Liburutegiak. "Lur planeta, maite zaitut" izenburupean, natura babesten erakusteko helburua daukaten ipuinak kontatuko ditu Alberto Vargasek. Lehenengo saioa eguazten honetan, maiatzak 6, izango da Altzagako liburutegian, 18:00etan.

Bigarrena, ostera, hilaren 13an, Astrabuduko liburutegian, 18:00etan. Eta azkena, 22an, Erandiogoikoko Gizarte Etxean, 19:00etan. Emanaldiak euskaraz eta doan izango dira, 4 eta 8 urte bitarteko umeei zuzenduak.


Proteinen aldaerak, etengailu molekularrak

Zelulek behar bezala funtzionatzeko egin beharrekoak egiteaz arduratzen diren aktoreak dira proteinak. Besteak beste, proteinek zehazten dute nolakoa den zelulen egitura, zeintzuk konposatu sartu eta irtengo diren zeluletatik, baita zelulak noiz zatitu edota hil behar diren ere. Zelularen patuan duten garrantzia kontuan izanda, ez da harritzekoa proteinen jarduera oso modu finean erregulatuta egotea.

Duela urte batzuk uste zenaren kontra, zelula batean proteina bat dagoela baieztatzeak ez du esan nahi proteina hori bere funtzioa betetzen ari denik. Argiaren etengailua sakatuz argia piztu eta itzaltzen den bezala, proteinetan gertatzen diren behin-behineko aldaera batzuek proteinen funtzioa aktibatzeko edo oztopatzeko balio dute. Esaterako, dietatik eskuratzen dugun glukosa maiz glukogeno bilakatzen da erreserba gisa gorde dadin. Glukosa aske-glukogeno aldaketa hori bideratzen duten proteinetako askok fosfato talde bat bereganatu behar dute funtzio hori beteko badute. Fosfatorik ezean, ez dira aktibo. Aitzitik, glukogenoa degradatzeaz arduratzen den proteina garrantzitsuenetako bat inaktiboa da fosfato taldea bereganatzen duenean eta, aldiz, aktibo bilakatzen da berau galtzean. Hortaz, zelulan momentu zehatz batean zeintzuk proteina dauden jakitea inportantea bada ere, maiz komeni da ezagutzea proteinok fosfatorik duten ala ez. Beste adibide bat jartzearren, gutun bat norabait bidaltzeko dagokion helbidea idazten dugunean bezala, proteinetan gertatzen diren zenbait aldaerak proteina bat edo bestea zelulako zein lekutara ituratuko den zehazten dute. Esaterako, badira proteina batzuk eraldaketarik pairatu ezean nukleora ituratzen direnak han euren funtzioa betetzeko. Aldiz, proteina horiei lau atomo besterik ez dituen metilo talde bat lotzen zaienean, proteinok nukleotik zitoplasmara ateratzen dira, eta han beste funtzio bat beteko dute.

Gaur egun proteinen funtzioan eta patuan eragiten duten ehunka aldaera ezberdin ezagutzen badira ere, horien guztien modus operandi-a ez da oraindik ulertzen. Proteinak ez bezala, aldaera horiek ez daude geneetan zehaztuta, eta, ondorioz, haien ikerketa ez da batere erraza. Halere, minbiziaren edota Alzheimerren gaitzaren sorreran eta garapenean daukaten garrantziaz oharturik, azken urteotan ikerkuntza talde askok buru-belarri dihardute proteinen aldaerak aztertzen. Genomikaren eta proteomikaren garai oparoetako uzta bilduta, proteina-aldaeren arloa jorratzeko unean gaude jada?


Adolfo Abasolo omendu dute

Adolfo Abasoloren omenaldian hainbat lagun, senitarteko eta herrikide bildu ziren zapatuan Iurretan. Goizeko ekitaldian herriko dantzariek saioa eskaini zioten omenduari. Ondoren, bazkaria antolatu zuten. 2003an Bizkaiko Auzitegiak jarritako kartzela zigorra osatzeko falta zituen sei hileak bete behar izan ditu Abasolok. Azaroaren 26an aske utzi zuten.

Adolfo Abasoloren omenaldian hainbat lagun, senitarteko eta herrikide bildu ziren zapatuan Iurretan. Goizeko ekitaldian herriko dantzariek saioa eskaini zioten Abasolori. Ondoren, bazkaria antolatu zuten.

2003an Bizkaiko Auzitegiak jarritako kartzela zigorra osatzeko falta zituen sei hileak bete behar izan ditu Abasolok. HBko mahai nazionalaren espetxeratzearen aurka 1997ko otsailaren 15ean egindako manifestazio baten gertatutako istiluen ondorioz atxilotu zuten. Azaroaren 26an aske utzi zuten.


Arartekoaren neurriak aplikatzeko eskatu dio Aresi EAJk

Inkomunikazioarekin amaitzea beti defendatu dutela azaldu du Mikel Martinez EAJko legebiltzarkideak, "berez sistema ankerra, umiliagarria eta ankerra izan daitekeelako".

Inkomunikazioetako berme sistemen ikerketa aztertu ostean, sistema horiek hobetzeko proposamenak egin zituen Arartekoak. Arartekoren txostenean planteatutako proposamenekin konpromiso "aktibo" bat hartzea eskatuko dio Gasteizko Ganberari EAJk.

"Salbuespenarekin", inkomunikazioarekin, amaitzea beti defendatu dutela azaldu du Mikel Martinez EAJko legebiltzarkideak ohar batean, "berez sistema ankerra, umiliagarria eta ankerra izan daitekeelako".

Martinezen ahotan, terrorismo kasuetan oinarrizko eskubideak babesteko bermeak eta inkomunikazio erregimenaren aplikazioa "ezberdinak" dira gaur egun. Atxiloketa Guardia Zibilak edo Polizia Nazionalak egiten baldin badute, atxilotua "inkomunikazioan uzteko aukera ia % 100ekoa da" eta "bere eskubideak errespetatzeko berme gutxiago izango ditu", Martinezen hitzetan.

Ertzaintzak egin bezala, atxiloketa inkomunikatuaren kasuetan ekintza protokoloak "homogeneizatzeko" beharrezko neurriak "berehala" aplikatzeko eskatu diote Barne ministroari jeltzaleek.


Txantxiku Sariko talde onena Azkoitiko Zubiaurre igeri elkartea izan da

Oñatiko Zubikoa kiroldegian Txantxiku Igeriketa Saria jokatu zuten atzo. Benjamin eta alebin mailetako igerilariak elkartu ziren, 300 bat neska-mutiko. Xabier Infante Artza-k Zubikoan zuzendutako azkeneko txapelketa izan zen atzokoa.

Egun berezia izan zen atzokoa Aloña Mendi igeriketa sailarendako, eta baita Xabier Infante Artza-rendako ere. Aloña Mendiko entrenatzaile moduan etxean zuzendu duen azkeneko txapelketa izan zen atzokoa; izan ere, uztailean erretiroa hartuko du Artza-k.

Zubiaurre talde onena

Txantxiku Saria txapelketari dagokionez, giro onean ibili ziren igerilariak. Benjamin eta Alebin mailetako 300 bat neska-mutiko etorri ziren Zubikoara. Araba, Nafarroa eta Gipuzkoako igerilariak elkartu ziren. Sari banaketa Zubikoa kiroldegiko kantxa urdinean egin zuten. Talde onenaren saria Azkoitiko Zubiaurre igeri elkarteak eraman zuen. Pozik hartu zuten garaikurra neska-mutikoek.


Gaurtik, zabalik

Gazte Txokoa zabalik izango da gaurtik aurrera, asteartetik ostegunera, 17:00etatik 20:00etara; eta ostiraletik igandera 17:00etatik 21:00etara


Angel Otaegi oroitu dute Nuarbeko hilerrian

Atzo, ostirala, hainbat lagun izan zen Nuarbeko hilerrian Angel Otaegi oroitzen; izan ere, atzo 44 urte bete ziren Francoren erregimenak Angel Otaegi nuarbetarra eta Juan Paredes Manot Txiki zarauztar etakideak hil zituela, FRAPeko beste hiru kiderekin batera. Otaegiren familiakoez eta gertukoez gain, Nuarbeko hilerrian izan ziren Udal Gorbenuko hainbat ordezkari ere; tartean, Nagore Alkorta alkatea. Hilerrira joandako lagunek Otaegiri lore eskaintza egin zioten bere hilobiaren aurrean.

Gaur, larunbata, Gudari Eguneko ekitaldia egingo dute Nuarben. 12:30ean hasiko da, eta ondoren mokadutxoa egiteko aukera izango dute hara joaten direnek.


Ia 7 milioi euroko aurrekontua izango du 2020an Amasa-Villabonako Udalak

Datozen hilabetetetan udal gobernuak parte-hartze prozesua jarriko du martxan 400.000 euro zertara bideratu herritarrek erabakitzeko.

Pasa den abenduaren 17an izandako Amasa-Villabonako udalbatzaren osoko bilkuran gehiengo osoz onartu ziren udal gobernuak proposatutako aurrekontuak. Oposizioko alderdiek ez zuten aurrekontua babestu eta kontrako bozka eman zuten. Hala ere, 2020rako aurrekontu proposamena onartua izan zen aldeko 7 boto eta kontrako 5 botorekin.

6.857.383 euroko aurrekontua

Aurrekontuaren %36,6a (2.513.393 euro) udaleko zerbitzuen gastu arruntei dagokie, beste %35,3a (2.427.380 euro) pertsonal gastuetara bideratuko da eta inbertsioetarako 740.000 euro izango dira, aurrekontuaren %10,7a. Falta den aurrekontuaren %17,4a finantza gastuak izango dira, transferentzia arruntak, finantza pasiboak etab.

Aurrekontu horrekin, udalak Amasa-Villabonako biztanle bakoitzeko 1.156 euro izango ditu. Kopuru hori inguruko udalerriek dutenarekin alderatu ezkero, oso kopuru eskasa da eta gure udalak dituen baliabide ekonomikoak oso mugatuak direla adierazten du.

2020ko aurrekontuaren ezaugarri nagusiak

Gizarte zerbitzuetan %28,3ko igoera

Udal gobernuak 546.675 euroko aurrekontua ezarri du gizarte zerbitzuen sailerako, 2019ko aurrekontuekin alderatuta, igoera oso handia izan delarik. Igoera horren arrazoi nagusietako bat, etxez etxeko laguntza zerbitzura bideratutako partida ekonomikoaren igoera handia izan da. Izan ere, adineko jendeari edo dependentzia egoera duten pertsonei bideratutako zerbitzu publiko horren finantziazioak %134,1eko igoera izan du.

Alkatetza gastuetan %25,9ko murrizketa

Alkatetzak edo udal gobernuak zuzenean kudeatuko duen aurrekontua 210.000 eurokoa izango da eta jaitsiera nabarmena izan du 2019. urtean alkatetzak izan zuen aurrekontuarekin alderatuta. Hauek izan dira udal gobernuak alor honetan egindako murrizketa nagusiak: Komunikazioko konfiantzazko kontratua -%100, Aholkularitza orokorra -%70, alkatetzako dietak -%80, eta alderdi politikoentzako ekarpena -%20.

Igoerak Euskara, Kirola, Hezkuntza eta Kulturan

Euskara saileko aurrekontuan %18,2ko igoera ezarri da, batez ere udalak UEMAko (Udalerri Euskaldunen Mankomunitateko) partaide izateko urratsa emateko asmoa duelako; eta aipagarria da aurrekontu horretan euskara zerbitzuko gastu guztiak era desglosatuan argitaratu direla lehen aldiz. Kirol sailean aurrekontuak %5,3ko igoera izango du, igoera hori batez ere kirolean jarduten duten elkarteei bideratzen zaizkien hainbat diru laguntzen igoerak ekarri du. Hezkuntzari dagokionez, 2020ko aurrekontua %3,1 igoko da, batez ere herriko eragile guztiak biltzen dituen Hezkuntza Mahaiaren funtzionamendurako ezarritako diruak ekarri du igoera. Kultura sailean ere igoera izango da, aurrekontua %2,85 igo delarik 2019koarekin alderatuta.

Hirigintzako gastuaren beherakada

Hirigintza saileko gastu arrunta %9,86 jaitsi da, batez ere urte luzeen ondoren Amasa-Villabonako hirigintza plan orokorra (HAPOa) onartzea eta indarrean sartzea lortuko baita epe motzean eta azken urteetan helburu horretara bideratutako diru kopuru esanguratsua aurreztuko da 2020an.

2020ko inbertsio nagusiak:

Inbertsio nagusi ugari ezinbestean egin beharreko konponketa eta obretara bideratuko dira 2020an: Espaloiak eta asfaltatze lanak 90.000€, Kiroldegiko teilatua eta kantxa konpontzea 77.000€, Santio Egoitza aurrealdeko espaloiaren konponketa 55.000€, Kale Nagusia 38ko eraikinean egin beharreko erreformak 50.000€, Agaraitz industriguneko urak araztegira bideratzea 47.000€, Irisgarritasuna hobetzeko ekintzak 35.000€, ur zikinak eta euri urak bereizteko lanak 20.000€ etab.

Beharrezkoak izango diren inbertsioez gain, udal gobernuak hainbat inbertsio esanguratsu jarriko ditu martxan 2020an: Herriko argiteria publikoa eta koadro elektrikoak berriztatzeko Larrea, Etxeondo, Txermin eta Antzin auzoetan 50.000€. Energia arloko trantsizioari aurre egin eta energia berriztagarrien aldeko urratsak emateko Udal Energia Plana osatu eta garatuko da 2020an. eta horretarako guztira 28.000€ bideratuko dira. Villabonako eta Amasako herriguneak lotuko dituen oinezkoen bidea egiteko lehen urratsak garatzeko 15.000€. Udal Liburutegia eraberritzeko azterlana eta proiektua egiteko 15.000€.

Horrez gain, aipatzekoa da Fleming Herri Eskolan hobekuntzak eta inbertsioak egiteko 70.000 euroko diru poltsa ezarri dela.

Diru partida esanguratsuak:

Etxebizitza politika: 30.000 euro. Udal gobernuak etxebizitzaren arazoei aurre egiteko udal politika aktibo eta eraginkorra garatu nahi du 2020an. Etxebizitza hutsak merkaturatzea, etxebizitza eskaintza hobea izatea, espekulazioa geldiaraztea, gazteentzako alokairua bultzatzea... izango dira udal politikaren helburuetako batzuk.

Berdintasuna edo politika feminista: 36.000 euro. Udalak genero berdintasuna sustatzeko plangintza osoa osatu eta martxan jarri nahi du 2020an. Udalak herriko Mugimendu Feministak erabiltzeko izango den lokal bat alokatuko du eta feminismoa bultzatzeko, LGTBI kolektiboaren eskubideak defendatzeko, homofobiari eta indarkeria matxistari aurre egiteko... ekintza plan bat garatuko du.

Herriko merkataritza sustatzeko 10.000 euro. Herriko merkataritza arrisku bizian dago eta nahiz eta udalak konpetentzia gutxi izan arlo horretan, herriko merkataritza laguntzeko diru partida bat zabaltzea erabaki da.

Amasamendiko kudeaketa plana garatzeko ekintzak: 15.000 euro. Amasamendiko landa eta basoak modu integralean kudeatzeko planean jasota dauden hainbat ekintza burutu nahi ditu udalak. Herriko hainbat elkartek eta norbanakok parte hartzen duten Amasamendin Ados! izeneko lan mahai ireki eta zabalean erabakiko da zein ekintza edo proiektu gauzatuko diren 2020an.

Memoria eta bizikidetza batzorderako 23.700 euro. Alderdi politiko ezberdinetako kideek osatutako batzorde honetan lortutako adostasunarekin, gure herrian azken hamarkadetan arrazoi politikoengatik izandako eskubide urraketak bilduko dituen lan bat egingo da Aranzadi zientzia elkartearekin elkarlanean. Bestalde, biktimen aitortzan ere aurrera urratsak eman nahi ditu udalak.

Elkartasun internazionala: 31.500 euro. Euskal Fondoarekin elkarlanean hainbat ekintza garatuko dira El Salvador-eko Segundo Montes komunitatean, udan Saharako haurrak ekartzeko Oporretan Bakean programa ere lagunduko da, beste hainbat lankidetza eta laguntza programarekin batera.

Parte hartze prozesu berria

Udal gobernuak datozen hilabeteetan aurrera eraman nahi duen herri prozesu parte-hartzailearen berri eman zuen. Prozesu garden eta demokratiko baten bidez, herritarrek zuzenean erabakiko dute 2020. urtean udalak ezarritako 400.000 euro zertara bideratuko diren. Diru hori udalak bankuan duen diru gerakinetik irtengo da, izan ere udalak 1.300.000 euro inguruko diru funtsa du gerakin gisa.

Prozesu parte-hartzaile horren xehetasunak (metodologia, egutegia, fase ezberdinak, tresnak...) udalean eratuta dagoen Herritarren Parte-Hartze Batzordean adostu nahi ditu udal gobernuak oposizioko alderdiekin.


“Gero eta sozialagoak izateaz gainera, sindikatuok gero eta gehiago eragin behar dugu politikan”

Mitxel Lakuntza, ELA sindikatuaren idazkari nagusia

Novaltia enpresako langile batzuek zortzi hilabete daramatzate greban eta ELAko idazkari nagusia Zamudion izan zen martxoan, langileei elkartasuna adierazteko. Lakuntzarekin sindikalismoaz eta gaurkotasunaz mintzatu gara.

Zer deritzezu COVID19aren hedapena gelditzeko lan eta ekonomia arloetan hartutako erabakiei?

Guk funtsezkoak ez diren jarduera guztiak gelditzeko eskatzen dugu, inkoherentzia handia baita etxean egoteko agindua ematea, baina lanera ateratzeko betebeharrari eustea. Ildo horretan, eta hartutako neurrien ondorioak arintzeko, gobernuek ezohiko prestazio ekonomikoak ezarri behar dituztela uste dugu, esaterako, kotizazio-oinarriaren estaldura % 100 langile guztientzat zein langabetuentzat. Gainera, ikastetxeen jarduera eten izanak sortutako zaintza-lana prestazio batek bermatu behar du. Administrazioek eta enpresek lan egin behar dutenen osasuna bermatu behar dute, eta administrazioek bere gain hartu behar dute prebentzio-zerbitzuen eta mutuen kontrola. Bestalde, ERTEak beti negoziatu behar dira eta enpresek ezin dute inondik inora baimen osoa izan ERTEak nahi duten moduan erabiltzeko. Kontratazioa handitu behar da garbiketa eta zainketa sektoreetan eta gobernuek oinarrizko eskubideak bermatu behar dizkiete pertsona guztiei.

Novaltiako gatazkaren harira, gogorra.

Bai, baina badakite euren lan-baldintzak hobetzeko bide bakarra dela. Guk ez dugu eskuzabaltasun enpresariala ezagutzen; gauzak borrokatu behar dira. Sindikatuaren eginkizuna jendea antolatzea da, eta greba egitea erabakitzen badute, euren ondoan egotea eta erresistentzia-kutxa euren eskura ipintzea.

Urtarrilaren 30eko greba orokorrean adierazi zenutenez, greba ez da helmuga, abiapuntua baizik.

Greba-eskubidea demokraziaren elementua da, eta guk kezkak eta lehentasunak maila politikoan jartzeko eskumena eta beharra aldarrikatzen dugu. Aurreko grebekin alderatuta, greba berezia izan zen, aberatsagoa, eta ez zen ikuspegi sindikal klasikotik egin, hainbat eragileren arteko aliantzaren bidez baizik. Gainera, gauza batzuk utzi ditu agerian, esaterako, lehendakariak ez dituela gure eskaerak entzun nahi. Oso larria da hori eta adierazten du politikari eta erakunde batzuk oso urruti daudela gizartearen zati batetik. Desberdintasuna eta pobrezia gizartearen zati horretan hain zuzen ere areagotzen dira. Hala, prekarietatea ez da pasakorra; estruktural bihurtu da hainbat pertsonarentzat.

“Prekarietatea ez da pasakorra; estruktural bihurtu da hainbat pertsonarentzat”

Zein da hurrengo urratsa?

Egindako interpelazioak kudeatu behar dira. Interpelazio zuzena egin genion Madrilgo gobernuari negoziazio kolektiboaren estatalizazioaren harira eta ikusi behar da nola erantzuten duten. Eusko Jaurlaritzari ere aldarrikapen zehatz batzuk helarazi genizkion; pentsio minimoak, tartean. Gai horretan eskumenik ez dutela diote, baina gezurra da: badute eta guk ekinean jarraitu behar dugu. Patronalaren zain ere bagaude, proposamen batzuk egin dizkiogu-eta, adibidez, lanbidearteko akordioa eta 35 orduko lanaldia. Bestalde, guk beste interpelazio bat egiten diogu herri honetako ezkerrari, guretzat aitortza dialektikoa ez baita baliagarria; praxia behar dugu. Koherentzia minimo bat ere eskatzen dugu. Esate baterako, EH Bilduk egin zuen moduan, ez dira bateragarriak egun batean greba orokorra babestea eta hurrengoan gastu-arauaren bozketan abstenitzea, gobernuarekin zure mugak adosten zabiltzalako.

ELAren eta Eusko Jaurlaritzaren arteko tira-birak jakinak dira.

Arlo sozialean, politikak patronalarentzat eta gehien dutenentzat egin dira. Aldaketa egin bada, enpresen gaineko zergak jaisteko izan da, eta aurrekontuak gero eta gehiago dira langileon bizkar. Arlo sindikalari dagokionez, gobernua patronala denean zer egiten duen aztertu beharra dago, gurea administrazio publikoan aldi baterako langile gehien duen Estatuko erkidegoa baita. Gobernuak eredua izan beharko luke eta ez da. Azken 20 urteetan pribatizazioa bultzatu da dirua aurrezteko eta langileei lan-baldintzak eta soldata murriztu zaizkie; sektore azpikontratatu guztiak sektore pribatizatuak dira eta, gure ustez, publikoak izan beharko lirateke. Azkenik, eta sindikatu abertzalea garen heinean, ez dugu sinesten Estatuaren eta Eusko Jaurlaritzaren arteko harremana parekoen arteko harremana denik, Eusko Jaurlaritzak hala sinestarazi nahi badigu ere. Alde biek ez dute pisu bera eta horrek LOMCE legean, lan-eskaintza publikoak egiteko mugetan, gastu-arauan… du isla.

“Politikak patronalarentzat eta gehien dutenentzat egin dira”

Gizarte-elkarrizketarako Mahaia gehiengoa duzuen sindikatu barik osatu da. Mahaia baino, alfonbra dela adierazi duzue.

Ekimen hori ez da demokratikoa, hutsik dago eta propaganda egiteko besterik ez du balio. Gure aburuz, hor ateratzen den argazkia lotsagarria da, baita argazki hori zein normaltasunez zabaltzen den ere, nahiz eta bertan bakarrik ordezkaritza sindikalaren % 28 egon. Adostu dutena ere lotsagarria da eta ez dute ezta neurri bat ere hartu prekarietatearen kontra. Era berean, oso larria da soldata-arrakala nola aztertzen duten: tartean emakumeen bokazio-arazo dagoela diote; hara! Eta hori sektore feminizatuak modu sakonean aztertu barik esaten dute.

“Gizarte-elkarrizketarako Mahaiak propaganda egiteko besterik ez du balio”

Soldata-arrakala lehentasuna da ELArentzat?

Bai, gure lehentasunetako bat da. Sistemak sektore batzuetara bideratzen ditu emakumeak, eta gaur egun greban dauden sektoreetan emakumeak dira nagusi: Gipuzkoako zahar-etxeetako langileak, garbikuntza Hezkuntzan eta etxez etxeko zerbitzua. Gipuzkoako zahar-etxeen gatazkaren harira, Markel Olanok esan zuen langileen eskaerak aintzat hartuko balira sektorea ez litzatekeela bideragarria izango, eta oso hitz lotsagarriak dira, beste modu batean hau adierazi nahi dute eta: sektore batzuk bideragarriak izateko, emakumeak esplotatu behar dira. Soldata-arrakalak arduradun zuzena dauka eta administraziotik hasten da, batzuetan sektore pribatizatuak edo azpikontratatuak direlako. Bestalde, sistema kapitalistak eta hetero patriarkatuak gizarteari zer nolako ereduak uzten dizkion ere aztertu beharra dago; zaintzarako, adibidez.

Prekarietatearen alderik ankerrena lan-istripuak dira. Lerro hauek idatzi orduko Hego Euskal Herrian 15 pertsona hil dira lan-istripuan.

Eztabaida horri ezin zaio heldu lan-baldintzez eta lan-merkatuaz hitz egin barik. Non daude prebentzioa, ikuskapenak, baliabideak, zigorrak…? Begi-bistan dago ez direla nahikoak. Benetako politika bat behar da horri jarraipena egiteko. Eta, jakina, lan-istripuen atzean azpikontratazioak daude, eta lan-erreformak. Patronalak lan-erreforma defendatzen duenean, gauza horietaz hitz egiten dabil; guk badakigu berme gehiago egonez gero, lan-istripu gutxiago egongo liratekeela.

Besteak beste, lan- eta pentsio-erreformak indargabetzeko eta negoziazio kolektiboa berreskuratzeko eskatu diozue Sanchezen gobernuari. Badago borondaterik?

Eskuin-muturraren aurrean, beste gobernu-eredu bat osatu da eta gauza batzuk positibotzat jo behar dira; hala ere, musika eta hitza bereizi behar dira. Lan-erreforma indargabetuko zutela izan zuten, baina jada ez dute diskurtso bera. Pentsioekin zer egingo duten ere ikusiko dugu; nolanahi ere, bidea zein izango den ohartarazten dabiltza: erretiroko adina luzatzea. Espainiako patronala eta botere ekonomikoak nahiko lasai daude eta hori adierazgarria da. Bestetik, negoziazio kolektiboaren harira, lehen egoerara itzultzeko eskatu diogu gobernuari; hau da, gure lan-baldintzak berton negoziatu ahal izatea eta hemengo lan-hitzarmenek lehentasuna izan dezaten. Eskaera alderdi soberanistei ere egin diegu, parlamentuko aritmetika aldatu denez, euren botoak ere beharrezkoak baitira.

Zeintzuk dira sindikatuaren erronkak?

Lehenengo eta behin, prekarietateari praktikan aurre egitea. Enpresa bakoitzean nolako estrategia ezartzea aztertu beharra dago: soldata-arrakala, kontratu-motak, lan-osasuna… Halaber, gure eginkizun sozialean eta politikoan sakondu behar dugu, nolako gizartea eratzen ari den kontuan hartuta – zaintza, politika publikoak, fiskaltasuna…–, gure arazoak ez direlako enpresan amaitzen. Beraz, nire ustez, gero eta sozialagoak izateaz gainera, sindikatuok gero eta gehiago eragin behar dugu politikan. Bestalde, sindikatu feminista izan nahi dugu. Gainerako erakundeek moduan, kontraesanak ditugu eta gure barnera begiratu behar dugu gauza batzuk aldatzeko.

“Nolako gizartea eratzen ari den kontuan hartuta, gure arazoak ez dira enpresan amaitzen”


Munduko 77. geoparkea, izendatua

Deba, Mutriku eta Zumaiako alkateek euskal kostaldeko geoparkea europar sarean sartzea aitortzen duen ziurtagiria jaso zuten atzo, Guy Martitineren eskutik, Debako udaletxean egindako ekitaldian. Martini, besteak beste, Haute Provence frantziar geoparkeko zuzendari zientifikoa da. Hitza hartuta, bertoko geoparkearen garrantzi geologikoa zein kulturala azpimarratu zituen eta daukan potentziala nabarmendu. Hala ere, gogorarazi zuen ziurtagiri hau ez dela iraunkorra. «Lau urtero adituen bisita jasoko duzue; era horretan gestioaren kalitatea mantentzea lortzen da»


Irailaren 2ra arte egongo da jendaurrean Aldapetako plan bereziaren aldaketaren espedientea

Uztailaren 18ko Osoko Bilkuran erabaki zuen Zarauzko Udaleko Tokiko Gobernu Batzarrak Aldapetako plan bereziaren aldaketari hasierako onespena ematea. Jaurlaritzako Visesa sozietate publikoak abiarazi zuen eta zonifikazioari, erakinaren tipologiari eta erabilera bateragarriei eragiten dio aldaketak. Uztailaren 26an publikatu zuten aldaketa GAOn, eta ondoren jendaurrean jarri zuten espedientea.

Oraindik ere ikusgai dago txostena HAZ Herritarren Arreta Zerbitzuan, ohiko ordutegian: astelehena, asteartea, asteazkena eta ostirala, 07: 30etik 15: 00etara, eta ostegunetan 07:30etik 19:00etara. Irailaren 2ra arte egin daitezke alegazioak.


"Presoen auzian pauso sendoagoak behar dira"

Markina, Bizkaia, 1959. 23 urte eta erdi daramatza preso, egun Zaballako espetxean dago. Langraitz bidea hartutako presoetako bat da. 2011n irten zen lehen aldiz baimenarekin kalera. Egungo egoera politikoa espetxean zein kalean egonda nola bizi duen kontatu digu gutun bidez egindako elkarrizketan.

Espetxetik eta kaletik, nola ikusten duzu Euskal Herriko aro politiko berria?

Esango nuke gizartean orokorrean jendeak borroka armatuaren orria jada pasatu duela eta politika guztiz normalizatu batean bizi dela, nahiz eta estrategia politiko-militarraren garaiko ondorioek konpondu barik jarraitzen duten.

Zer iruditzen zaizu EPPK-k eman berri duen pausoa?

Aurrekoetan bezala, berandu eta zehaztasunik gabe ari da. Borroka armatua ezer negoziatu gabe utzi ondoren, presoen auzia legezko bidearen eta banakako onuren bidez konpontzen hasiko direla esatea positiboa bada ere, bi urte pasa ondoren pauso sendoagoak behar dira bide horretan eraginkorragoak izateko.

EPPK-k dio erabaki kolektiboa hartu duela eta askatasun eskaerak banaka egingo dituztela presoek. Zer datorkizu burura?

Kanpoan, gizartean, ez dago horrelako dilemarik erabaki kolektibo eta pertsonalen artean, eguneroko bizitzan zentzugabea litzatekeelako kartzeletan inposatu dena inposatzea. Are gehiago, jendeak jakingo balu “erabaki kolektiboak” nola hartu diren!

Hala ere, norbaitek erabaki kolektibo eta indibidualekin jolasean jarraitu nahi badu, negoziatzeko egon diren aukera guztiak zapuztu ondoren, jarrai dezala. Bada ordua onartzeko Yoyes-ek bere garaian hartu zuen erabakia beste guztiok ondoren hartu duguna baino zintzoagoa zela eta duintasun handiagoarekin hartu zuela.

Zer datorkidan burura? Katuari kriskitina lehenengo jartzeko ausardia erakusten dutenak “traidoretzat” jotzen direla, eta ondoren, multzoa atzetik datorrenean, “aldaketa historikoa” omen dela.

Joseba Urrusolok joan den urteko martxoan Deia-n argitaratutako artikulu batean ondorengoa esan zuen: “Kalera atera ahalko zuten jada (presoek), baina ez dute planteatuko kolektiboa kontrolatzen duten komisario politikoek aukera horiek blokeatuta mantentzen dituztelako”. Presoak espetxean jarraitzearen ardura du ezker abertzaleak zure ustez? Eta ezker abertzaleko nork? Sortuk, Bilduk, presoez arduratzen den erakunderen batek…?

Historia honetan ibilitakook ondo dakigu komisario politikoen talde txiki batek nola kudeatu duen presoen afera. Beraiek ezarritako estrategiaren ondorioz, presoak zigorrak osorik beteta atera dira orain arte, aurretik irteteko aukerak baztertuta. Baina arazoa ondorengoa da: ezker abertzaleak ez du ausardiarik izan sektore txiki horri aurre egin eta presoen gaia bere esku hartzeko, alderdia bera legeztatzeko egin zuen bezala.

Estrasburgok Parot doktrina-ren aurka egindako ebazpena nola jaso zenuen?

Gehiegikeria bat bideratu zuen. Hemengo gehienok [Langraitz bidekoak] ere aplikatuta genuen, eta batzuk, baldintzapeko askatasuna zutenak, aske geratu dira.

Espetxe legediari begira, 40 urte osorik bete behar dituen presoak zein aukera ditu kalera ateratzeko?

40 urte hemen, zeren badira Frantziako Estatuan 10 edo 15 urte bete eta gero, Espainiako Estatura ekarri eta zerotik 30 edo 40 urteko zigorrak betetzen hasi beharko direnak. Egoera latza da. Orain dela 15 urte Christiane Fando abokatuak argi esan zigun, borroka armatua utzita ere, oso zaila izango zela presoena konpontzea. Beste batzuek, aldiz, orain dela gutxira arte lasai egoteko esaten zuten, PPrekin errazagoa izango zela presoen egoera konpontzea. Horiei galdetu beharko diezu.

Kontua da zigor osoa bete aurretik badirela aukerak espetxetik irteteko, baina ezker abertzalean dagoen diskurtso ofizialean horretaz hitz egitea saihesten dela. 3/4ak soilik aipatzen dira, denboraren epea ez dela kaleratzeko baldintza bakarra esan gabe; Batasuna izena aldatzea soilik Sortu legeztatzeko baldintza bakarra izan ez zen bezala. Orain, hurbilketaz bakarrik hitz egiten dute; zergatik ez baimenez, 100.2 artikuluaz, 3. graduaz…? Horrek arazoaren mamiari aurre egitea suposatzen duelako eta erosoago daudelako eztabaida antzuetan, gai hauekiko jendearen ezjakintasuna baliatuz.

Espainiako Estatuaren jarrera nola baloratzen duzu?

Espainiako Estatuaz hitz egiterakoan zerbait homogeneoa izango balitz bezala hitz egiten da sarri, baina ez da horrela, estatuan iritzi ezberdinak daude. Egungo gobernuaren jarrera denok dakigu nolakoa den. Hala ere, gobernua edozein izanik ere, ez da bere jarreraren zain egon behar guk geuk eman behar ditugun urratsak emateko.

Baimenekin irteten zara kalera. Nolakoak izaten dira egun horiek?

Oso intentsoak. Ez duzu denborarik izaten nahi duzun jende guztiarekin egoteko. Jendea alderdi humanoan kokatzen da. Poza adierazten dizu: “Bazen garaia, ea noiz bukatzen den guztia…”. Emozioz adierazten dizute hainbeste urte barruan pasatu ondoren etxera itzultzen hastea.

Gaur egun bigarren graduan zaude espetxean, horrek pixkanaka egokitzeko aukera eskaintzen du. Baina, era berean, gogorra izango da kalean egun batzuk pasatu ondoren berriro ere espetxera itzultzea, ezta?

Begira, Irlandan negoziatu aurretik ere baimenekin ateratzen ziren, eta hemen oraindik ezbaian jartzen da hainbeste urte barruan egin ondoren baimena eta gero norbere kabuz espetxera itzultzea. Aldiz, azken urteetan maiz ikusi dugun bezala, ez da inoiz kuestionatzen norberak bere burua espetxean aurkeztea, maletak eginda, sei edo hamabi urteko zigorrak betetzeko.

Dena den, baimenekin atera ondoren, oso garbi dut askoz gogorragoa dela –zigor luzea betetzeko duzunean– noiz aterako zaren imajinatu ere ez egitea. Hain ezinezko eta urrun ikusten duzu irteera, ez duzula horretaz pentsatu ere egin nahi. Eta gogorra da urteak joan eta urteak etorri, gure senideek aukera hori ikusten ez dutela sentitzea.

Aldiz, egun batzuetarako bada ere, etxean berriro ikustea izugarrizkoa da senideentzat, ikusten baitute posible dela eta handik gutxira berriro itzuliko zarela. Pentsa hori zer izan behar den 30 urtez etxera noiz itzuliko zain egon diren senideentzat!

EPPK barnean egon zinen eta gero EPPK-tik kanpo. Nola aldatu zen zure egoera?

Bizitzako beste esparru askotan gertatzen den bezala, nire ustez erabakia hartzea da kostatzen dena. Urteak eman nituen barruko eztabaida antzuetan, aspaldi hain begi bistakoak ziren balorazio eta proposamenak egiten, gure kabuz urrats zehatzagoak eman behar genituela erabaki nuen arte. Lasaitasuna sentitu nuen, EPPK-n zaila zelako gauza potoloak ezbaian jartzea. Askatasuna ere sentitu nuen beste batzuekin batera pausoak eman ahalko nituelako, inork frenorik jarri barik. Eta hala izan da.

Zer suposatzen du EPPK-tik kanpo egoteak? Espetxean eta kalean aldaketarik badago?

Ez pentsa mundua EPPK-n hasi eta amaitzen denik! Aldaketa? EPPK uzteko erabakia hartzen den unetik politikoki ideiak eztabaidatzeari ekin ordez, mamia estali eta maila pertsonalean erasotzen da disidentea, psikologikoki mintzeko. Eta suntsiketa hori aparatutik zuzentzen da otzanenek eta segidismoa besterik egiten ez dakitenek praktikan jar dezaten, disidentea eta bere familia baztertzeko.

Lehen unetik laguntza juridikoa eta ekonomikoa kentzeaz gain –nahiz eta herrietan preso guztientzat laguntza eskatzen jarraitu, soilik EPPK-ko presoentzat izaten da biltzen den guztia–, etsaiari jokoa egitea leporatuko dizute. Edota erreta edo nekatuta egotea leporatuko dizute kolektiboa kontrolpean duen komisario politikoek eta enparauek, psikologikoki hondoa jo dezazun. Borroka armatuaren folklorean ibiliz, ETAn ez sartzea erabaki zutenek pintadak egin zizkidaten herrian estrategia militarretik estrategia politikora igaro behar zela mantentzeagatik.

Baina horrek indarra ere ematen dizu aurrera jarraitzeko, hainbeste urteren buruan beraien estrategia guztiak hutsean geratu edo porrotera eraman dituztenen jokaerak besterik ez direlako.

Noiz sortu zen Langraitz bidea?

Guk bagenekien Loiolan negoziatzeko geratzen zen azken aukera zapuztu zutenak borroka armatuarekin jarraitzeko tematuta zeudela. Beraz, ez genuen gure etorkizuna horien esku utzi nahi. Gauzak horrela, kartzeletan preso guztioi aukera bat, irtenbide bat, eskaini zitzaigun Loiola ondoren. Parametro batzuetan kokatuz gero, legediaren arabera urratsak eman ahal izateko aukera zen. Parametro horiek borroka armatua alboratzea eta egindako mina onartzea ziren. Guri ondo iruditu zitzaigun proposamena. Espetxean gurekin zeuden kideei esan genien zein erabaki hartu genuen. Ondoren, Zuerako espetxean ginen hiru lagunek eskaera idatziz bideratu genuen, eta hurrengo astean Langraitzera ekarri gintuzten.

EPPK-tik leporatu zaizue zuen bideak haien errepresioa laguntzen duela.

EPPK-ren izenean hitz egiten dutenei buruz ari zara… Ezagutzen ditugun presoek ez dituzte halako pitokeriak esaten. Gurekin espetxean egon direnek oso ondo dakite beraien bizi baldintzak ez direla gure jarreragatik batere okertu. Zuerako espetxean berdintsu jarraitzen dute eta Kordobakoan dauden emakumeen bizi baldintzak ez dira batere aldatu. Orokorrean, lehen bezala jarraitzen dute. Beraz, horrelakoak esatea manipulazio hutsa besterik ez da. Ea egunen batean egiaren batzordea edo horrelako zerbait egiten den, beste gauzen artean EPPK-ren izenean erabili diren gezurrak eta beharrezko egiak azaleratzeko.

Hainbatek uste du Espainiako Estatuak erabili egiten zaituztela.

Gauza bera esaten zuten borroka armatuarekin amaitu beharra zela esaten genuenean, edo biktimekin elkartu ginenean, edo espetxe onurak lortzeko bide juridikoak jorratzen hasi ginenean. Beti berdin. Orain ere hainbatek antzekoak esaten dituzte Sortu edo kolektiboagatik, “likidazionistak” direla eta abar. Guk, eman ditugun urratsak geure borondatez eta geure iniziatibaz eman ditugu.

Zure ustez presoek zer egin beharko zenukete bake prozesuan?

Lehenik esan nahiko nuke azkenaldian bake prozesuaz sarri hitz egiten bada ere, nire ustez ez dagoela inolako bake prozesurik, gauzak eraman diren lekura eraman direlako. Beraz, jarduera armatuak utzitako ondorioez hitz egitea errealistagoa iruditzen zait; konpondu gabe jarraitzen duten biktimen eta presoen arazoa bideratzeari ekitea. Horregatik, lehen erabiltzen genuen “Itzulezinezko Bake Prozesuaz Konprometitutako Presoak” izena erabiltzeari aspaldi utzi genion.

Nire ustez, sufrimendua hedatu eta gizartea zatitu dugunok elkarbizitzaren aldeko apustua egin behar dugu, pentsaera ezberdina dutenen arteko errespetuan oinarrituz. Baina, aurretik, gertatutakoaren hausnarketa sakona egitea behar-beharrezkoa da, ondoren gure ekarpena gizarteratzerakoan, sinesgarritasuna izateko.

Arnaldo Otegik iaz ARGIAk egindako elkarrizketa batean nabarmendu zuen politikoki zuen ikuspegi bera ez badu ere zuek ez zaretela etsaiak, Madril baizik.

Jakin nahiko genuke zehazki zer esan nahi duen “politikoki ados ez dagoela” esaten duenean, ez dut eta uste politikoki horrelako desberdintasunik dagoenik. Are gehiago, egungo ezker abertzalearen jarduera politikoa EAtik gertuago dagoenean lehengo Herri Batasunetik baino. Ezberdintasuna, agian, pentsatzen dugunaren arabera nolako urratsak, noiz eta nola ematen ari garen izango da.

Bi urte pasatu dira. Nola bizi izan zenuen 2011ko urriaren 20 hura? Zer pasatu zitzaizun burutik?

Berandu, beranduegi zetorrela pentsatu nuen.

Gaur Zortzi liburuaren aurkezpenean ondorengoa nabarmendu zenuen: “Iraganeko sufrimendua aztertu gabe ez dago geroa eraikitzerik”. Albora begiratzeak “zauriak ixten” ez dituela diozu. Sufrimenduaren gogoeta hori egiten ari al da?

Urte hauetan guztietan borroka armatuari babes ideologikoa eta soziala eman dion ezker abertzaleari buruz ari naiz orokorrean. Denok txalupa berean arraunean ibili garelako, eta orain onartezina iruditzen zaidalako entzutea ezker abertzaleak ez duela bere jarrera politikoa ezbaian jarriko. Hori eginda, gertatuaren arduraren zama guztia presoengan jartzen baitu.

Ezker abertzaleak ardura politikoa bere gain hartu behar du, gertatuaren hausnarketa serioa eta gizartearentzat sinesgarria dena behingoz eginez. Hori egitea beharrezkoa da, baita presoen egoera bideratzen laguntzeko ere.

Alex Gurrutxagak Berria-n egindako kritika batean nabarmendu du liburuan jomugan dagoela erakunde armatuaren burokratizazioa eta “gu guztiok baino gehiago ematen” aritzearen ustea.

ETAk abangoardia papera jokatu du beti, ezker abertzaleak berari begira funtzionatu duelarik. Besteen gainetik egoteko uste hori “bizia emateko prest dagoen gudariaren mitoan” oinarritu da. Dena den mitoa besterik ez da; egia esan, nik ez baitut uste bizia emateko prest inor egon denik. Bizia galtzeko arriskua zegoen, ados; arrantzaleak itsasora ateratzen direnean bezala, baina, bizia ematea? Inork ez du horrelako erabakirik hartu.

ETAren biktima batzuekin hitz egiteko aukera izan duzu. Nolakoak izan dira elkarrizketa horiek? Hainbatetan biktimen ahotik entzun dugu hasieran elkarrizketa gogorrak izan arren asko laguntzen duela. Zein iritzi duzu zuk?

Askotan aipatzen den “biktima-biktimario” eskematik haratago joan ginen, guk ez baitugu gure militantzia zerbait pertsonala bezala bizi izan. Modu kolektiboan bizi izan dugu; mugalari, agiriak idazten edota ekintzak egiten ibili gara. Judizialki bakoitzari erantzukizun ezberdina ezartzen bazaigu ere, ez dut zalantzarik egindako atentatuen bezain erantzule izango nintzatekeela agiriak idazten edo beste edozein egituretan egon izan banintz.

Errespetu osoko elkarrizketak izan ziren. Lehen gure ekintzen helburu besterik ez zirenak edo beraien senideak gure aurrean genituen. Pertsonen aurrean ginen eta dimentsio humano hori zen momentu horietan garrantzitsua. Beraiek bizi izandakoa azaldu ziguten, guk gure gaurko balorazioa transmititu genien, gure ardura eta erantzukizuna onartu eta zuritu gabe. Era berean, aurrera begira, gure gogoetak azaldu edo partekatu genituen.

Bake eta Bizikidetza Lantaldea sortu dute Eusko Legebiltzarrean. Prozesuari nola lagun diezaioke horrek?

Aurreko legealdian onartu zenetik oso garrantzitsua iruditu zait. Denok konpartituko dugun zoru etikoa oinarritzat jartzea beharrezkoa deritzot, hainbeste ika-mika eta hitz jokorekin denbora galtzen ibili gabe. Bertatik atera beharko baita bake eta bizikidetzaren bidea jorratzeko behar dugun markoa.

Damuaren gaiaz asko hitz egin da azken aldian. Biktimen elkarte batzuek damutzeko eta barkamena eskatzeko beharra nabarmentzen dute.

Nire ustez, betiko hitzen korapiloan jarraitu ordez, iraganari buruzko hausnarketa kritikoarekin hasi behar dugu. Zalantzan jarri behar ditugu egindako astakeriak, eta gero bakoitzak ikusiko du zelako hitzekin adierazten duen bere gogoeta. Adibidez, Lasa eta Zabalaren senideek eskertuko lukete astakeria haren arduradunek astakeria izan zela onartuko balute, eta sentitzen dutela edo ez zela gertatu behar esan edo barkamena eskatuko balute. Ezker abertzalean ere positibotzat hartuko litzateke. Beraz, guri dagokigunean, zergatik ez ditugu guk horrelako urratsak emango besteek zer egiten duten zain egon gabe?

Egindako zerbaitez damutzen zara?

Bada inor egindako ezertaz damutu ez denik? Zu zeu, kazetari gisa, egindako hanka sartzeren batekin pertsonalki damutu izango zara behin baino gehiagotan, ezta? Baina ez zaituzte horregatik kazetari damututzat joko. Arazoa da presooi dagokigunean –beste inongo sektoretan gertatzen ez dena– hitz horri beste konnotazio bat ematen diotela disidentzia onartzen ez duten sektoreek.

Langraitz bidekoek nola begiratzen diozue etorkizunari? Zer espero duzu datozen urteei begira?

Langraitz bidean gaudenok ez dugu denok berdin pentsatzen, zorionez. Etorkizuna? Panorama ikusita ezin dut oso urrun begiratu. Poztuko nintzateke, hainbeste denbora galdu gabe eta sufrimendua luzatu gabe, elkarbizitza eta bakea sendotzeko marko bat adostuko balitz talde politikoen artean. Baina lortu nahi ditugun helburu politikoekin nahastu gabe. Gerokoak geroko, orain behar dugun markoak elkarbizitza eta bakerako izan behar du. Gure esperientzia eta izan ditugun harremanak ikusita ziur naiz posible dela, ez dela hain zaila izango. Baina, betiere, errealitatea eta ametsak nahastu gabe.

Paube, Kordoba... Zaballa

Espetxe zigorra: Frantzian 10 urteko zigorra bete nuen. Jarraian estraditatu egin ninduten, eta Espainian 30 urteko zigorra ezarri zidaten, Parot doktrina-rekin. Guztira 23 urte eta erdi daramatzat preso.

Noiztik espetxean: 1990etik.

Zein kartzeletan egon zara: Paube, Fléury-Mérogis, Rennes eta Fresnes (Frantziako Estatuan). Soto del Real, Ávila, Córdoba eta Zaragoza (Espainiako Estatuan). Langraitz eta Zaballa (Euskal Herrian).

Nola lortu dituzu espetxe onurak: Legalki dagozkidan eskubideak eskatuz. Sortukoek legeztatzeko egin zuten bezala. Ez dago beste misteriorik.

Noiztik bigarren graduan: Langraitzera iritsi nintzenetik.

Noiz irten zinen lehenengo aldiz: 2011ko irailean.


2018ko zerga ordenantzei hasierako onarpena eman diete

Jon del Olmok Juan Inazio Ansaren tokia hartu du.

Oiartzungo Udalbatzak atzo arratsaldean egin zuen ikasturte politikoko lehen plenoa. Hamalau puntu zituzten aztergai. Lehenik eta behin, zinegotzi berri batek bere kargua hartu zuen. Jon del Olmo Larrañagak Juan Inazio Ansa Martirena ordeztu zuen. Tokia ez ezik, Ogasun Sailaren ardura hartu du ere hartu du.

EH Bilduk eta EAJk mozio bateratua aurkeztu zuten, Kataluniako erreferendumaren alde, eta Espainiako Estatuak gaiarekiko hartu duen jarrera arbuiatzeko. Elkartasuna adierazteko, udaletxeko balkoian estelada bat jartzea adostu zuten.

Udalak kudeatzen kontuei dagokienez, datorren urteko zerga ordenantzari hasierako onaprena eman zioten. Orokorrean, tasa guztiak %1,7 igoko dira. Izango dira bere horretan mantenduko diren salbuespenak: Xorrolako txartela, errolda agirien tramiteak, udal instalazioen erabilera pribaturako tasak…

Kirola

Kirol instalazioak (Elorsoro, Madalensoro eta udako igerilekuak) kudeatzeko kontratazioa martxan jartzea onartu zuten atzo. Bi urtekoa izango da, beste bi urtez luzagarria. Herriko pilotaleku nagusiari agokionez, hura eraberritzeko hitzarmena sinatu dute aldundiarekin.

Kirolarekin zerikusia duen beste puntu bat onartu zuten. Bigarren urteko Kimu Mailan kirol eskolak sortzea baimendu dute. Hori bai, funtzio hezitzailea izan beharko dute, eta Eskola Kirolarekin uztartzeko aukera izan behar du. Erabaki hori hartzearen arrazoia ere azaldu zuten. Kirol eskolarik ez duen herri apurretakoa da Oiartzun, eta adin horretako haurrak beste herrietara joatea saihestu nahi dute.


Beñat Rezusta, Promesen mailako buruz buruko txapelketan


Sex drog tailerra gaur Gazte Txokoan

Emakumearen inguruko egitarauaren barruan, gaur sex drog tailerra izango da Gazte Txokoan. Ane Iturbe eta Garoa Gartziandia izango dira gazteekin Hezkidetza: neskak eta mutilak, berdinak eta desberdinak gaiaren bueltan. Arratsaldeko 17:30etatik aurrera.


Aramaioko jaien gaineko saio berezia gaur 22:30ean

Aramaioarrak aurreko asteburuan –barikutik astelehenera– San Martin jaietan murgilduta ibili eta gero, Goiena telebistan prest dugu egun horietan barrena batutako material guztia jasotzen duen saioa. Gaur, egubakoitza, eskainiko dugu, 22:30ean, Imanol Gallegok aurkeztuta. Hauxe duzue aurrerapena.


Txartelak salgai okindegietan, paella eder batez gozatzeko

Klasiko bihurtu da paella jate herrikoia, Latsunbeberri eta Marielutseko festetan. Eta aurten ere ez du hutsik egingo. Goizean zehar hasiko dira paellak prestatzen, eguerdian izango da aukera, bazkari eder batez gozatzeko. Latsunbeko pista polibalentean egingo dute paellada, 14:00etatik aurrera.

Paellada, gazte eta helduentzako

Gazte zein helduentzako izaten da, eta bertan bazkaldu nahi duten guztiek, txartelak salgai dauzkate, auzoko okindegietan; Latsunbe, Gailur eta Inaxi okindegietan, hain zuzen ere. Prezioa ere, «herrikoia» dela azaldu dute, edonorentzako modukoa.


ZARAGUETA ESKOLA ZABALIK

Bihar goizean ZARAGUETA eskolako ateak zabalik egongo dira 10:30etatik 13:00etara eskola ezagutu nahi duen guztiarentzat.


Euriak euri, festa nagusi Azkoitian

Eguraldi petrala egin du gaur eguerdi partean Azkoitian, baina horrek ez du zapustu festa. Hain zuzen ere, ehunka herritar atera da kalera San Andres egunez, bai txorizoa nahiz taloa dastatzera, bai ekitaldiez gozatzera.

Goizean kalejira egin dute dultzaineroek, trikitilariek nahiz txistulariek, eta gainera, gaztetxoen artean hain entzutetsua den marrazki lehiaketa ere egin dute. 800 haurrek parte hartu dute Txuri Urdin elkarteak antolatzen duen 38. edizioan, eta sari banaketa ekitaldia eguerdian gauzatu dute plazan muntatuta dagoen agertokian.

12:30ean, berriz, herri kirol jaialdia eskaini du hainbat kirolarik. Ikusmina piztu du erakustaldiak, dozenaka lagun izan baitira hura ikusten plazan.

Ekitaldi guztiak euritan egin dituzte, baina herritarrek festarako gogoz direla erakutsi dute. Gainera, eguraldi makurra eginagatik, asko eta asko izan dira kalera baserritar jantzia eta abarkak jantzita atera diren lagunak.

Arratsaldean segituko du festak. Betseak beste, Kontzejupe Pilota Sariaren finalak, Korrontzi eta Oinkari taldeen emanaldia eta San Andres Idi Dema Saria izango dira datozen orduetan.

Korrontzi, Baztartxon

Korrotzi musika taldeak eta Oinkari dantza taldeak 21:30ean hasita eskaini behar duten emanaldia Baztartxo antzokian izango da. Eguraldi kaskarra tarteko hartu du Udalak saioa lekuz aldatzeko erabakia. Herritar orok izango du ikuskizunera joateko aukera, eta sarrera doakoa izango da.

Hona hemen, gaur eguerdiko irudi batzuk:


Foru Aldundiak Mungiarako autobus-zerbitzua luzatuko du

Iazko ekainaren 1ean, Bizkaibuseko A3537 lineak bete zuen lehenengoz Plentzia eta Mungia arteko ibilbidea. Autobusak Gorlizi eta Lemoizi ere egiten die zerbitzua, Maruri-Jataberi eta Gatikari legez. Bizkaibus hori behin-behinean ipini zuen Foru Aldundiak, lineak erabiltzaile nahikorik izango lukeen jakiteko.

Hamar hilabeteren ostean, linea mantendu egingo dela jakinarazi du Aldundiak. Horrela adierazi zuen Vicente Reyes Garraio diputatuak pasa den martxoaren 26an Bizkaiko Batzar Nagusietan. Bizkaibusek egingo dituen hainbat aldaketen berri ere eman zuen Reyesek egun berean. Denera, 1,8 milioi euro gehiago inbertituko du Bizkaiko Foru Aldundiak garraio kolektiboan, tartean Leioako unibertsitateko campusaren zerbitzua hobetu, eta Loiuko aireporturako maiztasunak zabaltzeko.

Telefono zenbaki berriak

BGP Bizkaiko Garraio Partzuergoak 946 855 000 telefono-zenbaki berria ipini du herritarren esku, Barik txartelaren eta lurraldeko garraio publikoaren gaineko informazioa kontsulta dezaten. Horrenbestez, zerbitzua lehen baino merkeagoa izango da, aurreko telefonoak ordainpeko 901 aurrezenbakia baitzeukan. Batzar Nagusiek eskatu zuten hori aldatzea, PPk aurkeztutako proposamena aho batez onartuta. BGPren informaziorako telefono-guneak 11.000 dei jaso zituen 2015ean. Otsailean, Bizkaibusek ere ordainpeko 902 baztertu, eta 946 125 555 ipini zuen.


Iraketik irteteko plana onartu dute AEBetako Senatuak eta Ordezkarien Ganberak

Plan horren arabera, urrian hasiko dute erretira


Musikaz girotutako eguazten iluntzeak

Lagun ugari bildu dituzte orain arte Astra iluntzeek Gernika-Lumoko Astra kulturarako fabrika sozialean. Guztira, bost emanaldik osatzen dute aurtengo egitaraua, eta, dagoeneko, lau talderen musikagaz gozatzeko aukera izan da. Bere musika eskaintzen azkena Gernika-Lumoko Nebbian bikote gernikarra izan zen. Herenegun agertu ziren hainbat lagunen aurrean, Astran –argazkian–. Hilaren 29an joko duen taldeak emango dio amaiera aurtengo Astra iluntzeak ekimenari. Egun horretan ere, 20:00etan dute hitzordua herritarrek Astran. Egitarauari erreparatuta, txoko hori musikagaz nork girotuko duen oraindik ez da jakina; dena den, «laster» jakinaraziko dutela azaldu dute antolatzaileek.


Igande arratsaldeetako lasterketak Hipodromoan (1. jardunaldia)


Gaviriak irabazi du etapa Sagan esprintean menderatuta

Fernando Gaviria kolonbiarra nagusi izan da esprintean Tirreno-Adriatikoaren seigarren etapan. Nairo Quintanak eskura du lasterketa irabaztea.

Fernando Gaviria (Quick Step) kolonbiarrak irabazi du Tirreno-Adriatikoa lasterketaren seigarren etapa, esprintean Peter Sagan (BORA) menderatuta. Nairo Quintanak (Movistar) lidergoari eutsi dio, eta eskura du lasterketa irabaztea.

Ascoli Piceno eta Civitanova Marche arteko etapak 168 kilometroko ibilbidea izan du. Gastauer (Ag2r), Kochetkov (Katusha), Ballerini (Androni), Bonusi (Androni), Andreetta (Bardiani), Maestri (Bardiani), Marangoni (Nippo) eta Henttala (Novo Nordisk) txirrindulariak izan dira protagonista eguneko ihesaldian, baina tropelak harrapatu ditu helmugarako 8,2 kilometro falta izan direnean. Garaipena esprintean erabaki da, eta Gaviriak iarabzi egin du Peter Sagan menderatuta.

Azken etapa asteazken honetan egingo da, eta 10,1 kilometroko erlojupekoa izango da San Benedetto del Tronto herrian. Nairo Quintana da sailkapen nagusiko liderra, Thibaut Pinot da bigarren 50 segundora eta Rohan Dennis hirugarren, 1'06"ra.


Emakume bat hil da Malagan gizonezko batek sastatuta

78 urteko gizonezko batek, ustez, 64 urteko emakumea sastatu du, eta ondorioz, larri zauritu da bera ere. Ustezko erasotzailea emakumearen bikotekide ohia dela esan du Poliziak.

78 urteko gizonezko batek, ustez, 64 urteko emakumea sastatu du, eta ondorioz, larri zauritu da bera ere. Polizia Nazionala hildakoaren eta ustezko erasotzailearen arteko harremana ikertu ostean, ustezko erasotzailea emakumearen bikotekide ohia dela esan du Poliziak.

Emakumea Malagako kale batean hil da gaur. Ustez, gizon batek (bikotekide ohia) sastatu du eta larri zauritu da; ondorioz, ospitalean dago.

Biktima hilda heldu da ospitalera, eta ustezko erasotzailea, Osunako (Sevilla) 78 urteko gizon bat, larri zauritu da arma zuri batekin. Gamarrako gunean bizi ziren biak, baina etxe desberdinetan. Polizia Nazionalak ezbeharraren nondik norakoak ikertzen ari da.

Ezbeharra 11:20 aldera gertatu da Carlos Falguera (Malaga) kalean. Emakumea kalean etzanda aurkitu dute eta gizonak ebaki bat zuen lepoan eta laban bat eskuan; beraz, erasoaren ostean, bere buruaz beste egiten saiatu dela uste du Poliziak.

Ustezko erasotzailea ospitalean larri zauritua dago.


ETA goratzea egotzita deklaratu du gaur Amurrioko alkateak

Herriko jaietako errege eta lehenengo dama bi euskal preso izendatzea baimentzeagatik, Espainiako Auzitegi Nazionalean deklaratu behar izan dute gaur Pablo Isasik, Amurrioko alkateak, eta Eleder Zaldibek, EAJko zinegotziak. Inputatu gisa deklaratu dute eta, besteak beste, ETA goratzea egozten diete.

Urtero Amurrioko elkarte baten esku geratzen da herriko erregea eta lehenengo dama izendatzea. Herriarenak koadrilak Santos Bergantza euskal presoa festetako errege eta Jose Anjel Biguri presoa lehenengo dama izendatu zituen. PPk eta AVTk "etakideak omentzea" egotzi zien, besteak beste. Horren harira AVTk jarritako salaketa dela-eta joan behar izan dute gaur Madrilera. Begoña Errazti EAko presidenteak lagunduko die. Salaketaren atzean «alderdi interesak» baino ez daudela uste du EAk.


Ospearen izenean

Andy Warholek zioenez, bakoitzak bere ospea eskuratuko du. Gehitu zuen laurdentxo batek bakarrik iraunen duela. Gaur egun ezagutzen dugun mundu mediatiko numerikoan edonor eror liteke Warholek profetizatu zuen tranpan. Facebook kontuak sortuz, milaka Tweetak igorriz, Whatsappa baliatuz, armiarma numerikoaren sarean eroriz, kalachnikovak hartuz, jende arrunta bahituz, edonork pentsa dezake talentuduna dela eta norbait bilaka litekeela. Fededun berrientzat errealitatearen iratzartzea espantagarria izanen da. Errealitatea eta mundu birtuala bereizten ez direnentzat lurreratzea depresibogarria izanen delako.

Eguneroko eztabaidetan, etxeetan, bulegoetan, plazetan, ostatuetan, Facebooken zenbat lagun dituzun eta zer-nolako sarea duzun kontuek mihi askoren gainean dantzatzen dituzte. Batzuk, orain arte, mediatiko numeriko zirimolaren ertzean gelditu ziren. Arrazoi anitz zituzten: etikoak, moralak, ideologikoak... Gaur egun, mediatiko numerikoa den diktadura garaikidea haien baitaraino heltzen ari zaie. Burua makurtuz eta euri tantak zintzilikatuz zituzten erabakitzeko eta kritikatzeko eskubideak dakitenei, dohainik oparitzen dizkie. Jakintzak, hitzak, hausnartzeko eta auto-introspekzioak egiteko gaitasunak, denak batera, itxurakeriaren menpe desagertzen ari dira.

Guretzat asmatu dituzten tranpetan ez erortzeko gaur egungo ikurrik iraultzaileenetakoa hariak deskonektatzearen imintzioan koka litezke. Ordenagailuak, mugikorrak eta tabletak itzaliz gero, XV. mendean japoniar olerkari batek idatzi zituen poesiengana joan gintezke. Ikkyū pentsamoldea ezagutuz gero, sare asozialek fagozitatu diguten transgresioen gaitasuna berreskura genezake. Itxurakeria hutsa den diktadurak orain arte bizi izan ditugun diktaduren itxura duela.

Zilbor eta jainkoen izenean hilketak izan dira eta izanen dira. Ospearen izenean itotzeak, buru mozteak. (In)kontzientzien borrokak amaigabeak dira. Etsaien dohaina aurpegi mozorrotzearen keinuan ezkutatzen da. Esplotazioa herentzietan enkarnatzen baita, atzoko ustiatzaileak gaurko eta biharkoak izanen direla.

In the name of god, erradikala den ideologia ospearen izenean, bi kalachnikov eskuen artean hartuz, internazionala den media-esferako ospea irabaz dezaket baina laurden batek iraunen duen ospearen truke zer galduko dut? Usu arrapostua ez da arrapostuan kokatzen, galdean baizik.


Azokak berriz ere irekita Eusko Jaurlaritzak atzera egin eta gero

Estefania Beltran de Heredia Eusko Jaurlaritzako sailburuak jakitera eman berri duenez, azokak berriz ere baimenduko dira. Apirilaren 9an eman zuen Eusko Jaurlaritzak merkatu eta plazetako salmentak debekatzeko agindua jende pilaketak saihesteko helburuarekin. Berehala, 200 eragilek baino gehiago egin zuten erabakiaren aurka, baserritarren haserrea jasotzen duen ‘Merkatu eta azokak irekita nahi ditugu’ agiriarekin. Saltoki handiak irekita jarraitzen duten bitartean, baserritarren produktuak saltzeko baimenik ez izatea bidegabea dela salatzen dute kontsumo elkarteak, sindikatuek, ekoizleek eta hainbat talde ekologistek.

Gaur arte Eusko Jaurlaritzaren debekua indarrean egon den arren, Bizkaiko eta Gipuzkoako udalerri batzuetan azokak segurtasun neurri handiekin baina ohi bezala egin dituzte, azoka plazaratzearen eskumena udalarena dela argudiatuz.

Adur Ezenarro Ordiziako alkateak Euskadi Irratiko Landaberri saioan aitortu du Eusko Jaurlaritzak azokak arautu aurretik, Ordiziako Udalak hartu beharreko neurri guztiak hartu zituela eta zuzeneko salmenta ahalbidetzearen erabakia udalen menpe dagoela.

Jaurlaritzaren azken erabakiaren ondoren, Ezenarrok eskerrak eman ditu “gure baserritarren kontrako neurri zentzugabeak aldarazten laguntzeagatik, erabaki hau zuen haserrea erakutsi duzuen herritar guztiek lortu duzuelako. Lehen ere eutsi behar genion, eta orain indar handiagoz, aztezkenean ikusiko gara! Erosi bertako ekoizleei!”.

EHkolektiboak ere poza agertu du: “Lortu dugu! 295 kolektibok sinatu dute #azokakireki #Sosnekazariak aldarrikapena.

Nekazari, herritar, erakunde eta herri eragileen presioarekin, posible da. Merkatu plazak zabalik iraungo dute!”. Era berean, “garaipen hau sektorearen eta herri mugimenduaren saretzeak” ekarri duela nabarmendu du. “Denon eskubideen alde presioa egiten, eta lurra lantzen eta zaintzen jarrai dezagun. Zorionak denei!”

Hala ere, “zoriontzeko eguna” izatearekin batera, “adi jarraitzekoa” ere badela dio EH Kolektiboak: “Atzoko dekretuaren hainbat murrizketak indarrean jarraitu dezakete, eta sakon aztertu beharko dugu. Herritarron elikadura eta osasunaren alde lanean jarrai dezagun, orain inoz baino gehiago. Orain, krisialdi honek bertako nekazaritza kaltetu ez dezala. Joan azoketara, batu kontsumo taldeetara, zaindu lurra eta nekazal lagileak”.


Lantenoko Jaiek herria piztuko dute bihar eta, bereziki, etzi

Bihar eta etzi ospatuko dituzte Done Jakue Jaiak Lantenon. Biharko eguna giroa berotzeko balioko du, jarduera gutxi prestatu baitituzte; 17:00etan Mus Txapelketa jokatuko dute (500 euro banatuko dituzte sarietan) eta gero txotxongilo ikuskizuna egingo dute eskolan.

Astelehenean, ordea, eguerditik gaueko ordu txikiak arte iraungo dute jaiek. Hurrengoa izango da egitaraua:

-12:30ean Txupinazoa.

-13:00etan Meza.

-13:30ean Txorizo sagardo erara dastaketa.

Jarraian, argazki erakusketa: "Lantenoko 30. urteurrena" eta triki-pandero

-15:00etan Herri bazkaria.

-18:00etan Umeentzako jolasak eskoletan:

Ur-jolasak

Gaztelu puzgarriak

Magia ikuskizuna

Apar jaia

-22:30ean Bakarrizketa 'Axlor'

-23:30ean Atzekaberen kontzertua eta Basajaun erromeria

-01:00etan Zozketa

-03:30ean Jaiaren amaiera