«Gaixotasun zeliakoaren atzean genetika dago»

EHUn Biokimika gradua eta Madrilgo Complutensean Inmunologia IkerKeta masterra eginak ditu Maialen Sebastianek (Ordizia, 1995), eta orain doktoradutza egiten hasi da. UEUren IkerGazteren barruan Eritasun zeliakoarekin asoziatutako rs6822844 polimorfismoaren ikerketa funtzionala heste zeluletan ikerketa lana aurkeztu du.

Biokimikaria zara. Zer da biokimika?

Organismoak zelulaz osatuta daude eta zelulatan erreakzio kimikoak gertatzen dira. Biokimika, bizitzaren kimika dela esan daiteke. Nahiko argi neukan, txikitatik argi eduki nuen laborategi batean lan egin nahiko nukeela. Pixkanaka lortu dut.

Masterra, berriz, inmunologiaren aldetik egin duzu.

Asko gustatzen zait inmunologia, defentsak-eta abar. Horregatik erabaki nuen Madrilera joatea masterra egitera.

Gradu amaierako lanerako zergatik aukeratu duzu eritasun zeliakoarekin lotutako gaia?

Orain nagoen laborategian hasi nintzen gradu amaierako lana egiten eta hasiera-hasieratik gustatu zitzaidan gaia da. Azken batean, gaixotasun konplexu bat da eritasun zeliakoa; hau da, faktore askok hartzen dute parte. Horien artean, ezagunena glutena da, gaixotasuna «pizten» duena delako. Baina gaixotasun zeliakoaren atzean genetika dago. Hau da, edozein pertsona ez da zeliakoa egiten. Aurretik, predisposizio genetiko hori eduki behar da. Genetika horren barruan heredagarritasunaren %48 ezagutzen da, baina hori ez da dena. Gure laborategian saiatzen gara oraindik ezagutzen ez den genetika hori bilatzen.

‘Eritasun zeliakoarekin asoziatutako rs6822844 polimorfismoaren ikerketa funtzionala heste-zeluletan’ izan da zure ikerketaren izenburua. Azaltzerik bai?

Gure informazio genetikoan, DNA molekulan, aldaketa txiki batzuk daudela esan daiteke. Duela bospasei urte, aldaketa txiki horiek zeliakoetan eta ez zeliakoetan nola zeuden ikusteko azterketa bat egin zen. rs6822844 aldaketa horietako bat da, arrisku gehien ematen duena. Nire lana izan da, saiatzea ulertzen, aldaketa horrek nola eragiten duen gero gaixotasuna garatzeko momentuan. Oraindik asko dago egiteko.

Zein izan da ondorioa?

Eritasun zeliakoaren garapenean garrantzitsua dela aldaketa hori. Hala ere, hasiera-hasieran dago ikerketa. Dena den, orain beste zerbaitetan hasi naiz, gaixotasun zeliakoekin zerikusia daukana, baina birusak sartuta. Orain hasi naiz doktoradutza egiten eta proiektuaren hasiera-hasieran nago.

«Txikitatik nahiko garbi neukan

laborategian lan egin nahiko nukeela»

«Maila oso oneko ikerketak

egin daitezke euskaraz ere»

Zure doktoradutza ildo horretan joango da beraz.

Bai, printzipioz birusak nola eragin dezakeen gaixotasun zeliakoan aztertuko dut. Ikusi da glutenak adina ez, baina txinparta horietako bat izan daitekeela. Hori hipotesi bat besterik ez da.

Nola iritsi zara horrelako gaiak aztertzera? Zeliakoaren bat badaukazu inguruan?

Ez, ez daukat gertukorik. Geroz eta gaixotasun komunagoa da, gero eta zeliako gehiago dago. Egia esan, geroz eta zeliako gehiago dago, edo autodiagnostikatu egiten dira.

Zer esan nahi duzu horrekin?

Gero eta jende gehiago atxikitzen da glutenik dietara, baina ez dakit zein puntutaraino dakiten benetan zeliakoak diren ala ez. Azken batean, asko gustatzen eta interesatzen zaizkidan inmunologia eta genetika uztartzen ditu eritasun zeliakoak.

Moda bat dela esan daiteke?

Nire laborategian ari dira ikertzen, glutenik hartzen ez duten zeliakoak diagnostikatu ahal izateko. Orain arte, diagnostiko zehatz bakarra da, biopsia bat atera eta nola dagoen ikustea. Glutena hartutakoan gaizki baldin badago, zeliakoa dela esaten da. Baina glutenik hartzen ez baduzu, nahiz eta biopsia egin, ez da azalduko.

Beste gaixotasun askotan bezala, ikerketa garrantzitsua da.

Bai, bai. Hasteko, ulertzeko zergatik gertatzen den, azkenean, aldaketa txiki horiek zertan eragiten duten ulertzeko. Ez dago akats orokor bat, eta horregatik sortzen da. Baina badaude beste faktore txiki-txiki batzuk, eta banan-banan ulertu behar dira, eritasun osotasunean ulertzeko. Eta diagnostikoa egiteko ezagutu ere egin behar da. Hurrengo pausoa, sendatu ahal izateko edo kalteak baretzeko, ikertzen jarraitu behar da. Azken batean, medikamentu guztien atzean ikerketa dago. Oso garrantzitsua da ikerketa.

Lanik ez zaizue faltako, agian dirua…

Hori da. EHUko laborategi batean nago eta EHUko beka atera zain egon naiz; oso berandu atera dira. Irailetik laborategian egon naiz, baina musutruk. Aurten ez dakit zer gertatu den, baina maiatzera arte ez dute esan.

Beka lortu duzu?

Bai, lau urte ditut printzipioz tesia egiteko.

Zer iruditu zaizu IkerGazte kongresua?

Oso ondo pasatu nuen. Eta iruditzen zait, aukera paregabea dela, gu bezala dauden euskaldunak ezagutzeko. Azkenean, bakoitza bere laborategian edo proiektuan sartzen, da eta kosta egiten da hortik ateratzea. Horrelako tokietan, beste jende bat ezagutzen duzu, eta ikusten duzu zure egoera berdinean daudela… Oso ondo dator, bakarrik ez gaudela ikusteko.

Garbi dago, hortaz, euskaraz ere ikerketa egin eta landu daitekeela.

Bai, noski. Eta horrelakoetan garbi geratzen da euskara ez dela kalean erabiltzeko hizkuntza bat bakarrik, maila oso oneko ikerketak egin daitezkeela euskaraz. Gure laborategian, adibidez, dena euskaraz egiten dugu. Niri, berez, zientzia gazteleraz egitea kostatzen zait.


Allerruko pilotarien zazpi partida, etxean

Emaitza kaskarrak lortu zituzten Allerruko pilotariek joan den asteburuan, Udaberri Txapelketan. Horrela, Xabi Telletxea Gazte Mailako pilotariak bakarrik irabazi zuen.

Asteburu honetan etxean jokatuko dute. Gaur, Bekoerrotan, 21:00etatik aurrera kadeteek jokatuko dute.

Etzi goizean, 10:00etatik aurrera, Gazte Mailako bost partida jokatuko dituzte Goiko Plazan (eguraldiak laguntzen badu). Perurenak eta Tatiegik etxetik kanpo jokatuko dute.


Arropa erosi eta probatzeko, gaur

Zumitza taldeko arropa erosi eta probatzeko aukera dago gaur, 19:30etatik 20:30etara, Zumitza tabernan.


Festa giroa nagusi Errebalean

Jai giroan igaro dute asteburua Bustinzuriko Errebaleko bizilagunek. Ostiralean hasi zituzten samartinetarako prestatuako egitarauko ekitaldiak, eta Pikua eta Urtzi tabernetan mus txapelketa jokatu zuten 27 bikotek. Zapatuan, berriz, txistulariek kalejira egin ostean, ume jolasak eta zezen txiki eta poniak izan ziren bertan. Ondoren, bazkaria egin zuten 40 bat lagunek, eta arratsaldean jendetza izan zen sokamuturrean. Iluntzean, berriz, Ingo al deu? musika taldeak girotu zuen kalea.

Hemen Errebaleko festak argazkitan.


Menpekotasuna pairatzen dutenen beharrak ikertzeko eskatu du Getxoko PSE-EEk

Getxoko udalerrian menpekotasun egoeran daudenen beharrak ezagutzeko ikerketa bat egin dadin eskatu du Getxoko PSE-EEk. Proposamen hori martxoko Udal Batzarrerako mozio gisa aurkeztu dute. UKDigitala komunikabideak zabaldu duenez, Getxoko PSE-EEko bozeramailea den Luis Almansak adierazi du bere alderdiak egun Espainian eztabaidatzen ari den Menpekotasun Legearen harira egin duela eskaria. Zinegotziaren aburuz, “menpekotasun egoeran dauden pertsonen beharrei erantzutea lehen mailako arazoa zein politika publikoen erronka bilakatu da". Espainiako Estatuko datuak aipatuz, Almansak nabarmendu du pertsona edadetuez eta gaixoez arduratzen direnak emakumezkoak direla kasu gehienetan: %80tik gora.


Euskal 3Dko Herria

'Euskadi' 1936ko hiru dimentsioko film galdua Josu Martinez Nor taldeko kideak aurkitu du. Loraldiak lau emanaldi egingo ditu


Lizardiren pagotxa

Hemen da, inoiz baino goizago, mahatsaren uzta. Negu hotza, udaberri blaia eta uda saparen ondoren udazken atariko uzta sekulakoa dator, agi denean. Aurten oporretan mahatsa biltzeko asmoa dudan eran datorren urte osoan pagotxa bildu nahi dut. Pagotxak bil nazala nahi dut. Akuran hartu diot Lizardiri Bacozaleak eta pagotxa inork ez bezala lotu dituen uztarria "Sagar-lore, loreil-bete" olerkiko zortzigarren bertsoa: "Bego tximirriten egaketa; / beude marrubi-loreak, eta / irusta-sailla ere bego: /dantzari-talde, Baco'tiarrak, / naaspil zoroan zuti-baldarrak, / esku goituan ontzia ardo." Ikuskizun hauxe bizi nahi dut neuk ere datorren udaberrian, lorez erditzen den sagastipean hirusta-pagotxa ere lore, ardotsu.

Pagotxa, Trifolium incarnatum izenak dioen eran hirusten generoko gorriena da. Alpapa eta beste hirusta batzuk ez bezala, urteko landarea. Metro beteraino hazi daiteke eta garaiera horretan haizerik meheenak ere aise dantzaraziko du (dantza-talde/ naaspil zoroan zuti-baldarrak). Erabat heldu eta garatu denean lore multzo gorri bizi luzexkak ematen ditu (Baco'tiarrak / esku goituan ontzia ardo). Haziendarentzako jatenik onenetakoa izan da pagotxa, hortik usu erabilia den "hau da hau pagotxa!" esamoldea. Hori ahuntzaren gauerdiko eztula ez baino kazetariaren berria balitz, landareentzako elikagai garrantzitsuenetarikoa den nitrogenoz aberasten du pagotxak lurra. Horra Lizardiren garaikoek ezagutu zuten pagotxa sailen paisaiaren benetako pagotxa. Nik ez dut hemen pagotxa sailik ezagutu eta itsu nabil bertako barietateren baten haziaren bila. Ba al duzu zeuk? Edo, daukanik ezagutzen al duzu?


Gure Txokoak irabazi eta Beti Gaztek berdindu, asteburu luzeko futbol jardunaldi murritzean

Lesakako jubenilek eta Lesakako eta Berako kadeteek irabazi egin zuten

Asteburuko kirol jardunaldi murritza izan da asteburu honetan eskualdeko kirol taldeentzako. Nafarroako ligetan ari diren futbol- areto-futbol, eskubaloi eta saskibaloi taldeek atsedena izan dute. Gipuzkoako ligetan ari diren Beti Gazte eta Gure Txokoako taldeak bakarrik aritu dira. Berako erregionaleko taldeak garaipena lortu zuen eta Ohorezko Mailan Beti Gaztek berdindu egin zuen Hondarribian. Lesakako jubenilek garaipen argia lortu zuten, bi herrietako kadeteek bezalaxe.

FUTBOLA

Nafarroako hirugarren mailan

CD Oberena 2 – Baztan 0, ortzegunean jokatua.

Gipuzkoako ohorezko mailan

Hondarribia 1 - Beti Gazte 1 (Ibon Txoperena)

Gipuzkoako erregionaleko lehen mailan

Landetxa 1 - Gure Txokoa 4 (Unai Iparragirrek 3, Ruben Pedrosa)

Gipuzkoako jubenilen ohorezko mailan

Beti Gazte 5 (Beñat Kondek 2, Joel Gil, Joseba Pagadizabal eta Iker Pikabea) – Allerru 0

Gipuzkoako kadeteen ohorezko mailan

Lengokoak 0 - Beti Gazte 3 (Jorge Agirreren golak)

Gipuzkoako kadeteen lehen mailan

Gure Txokoa 7 (Unax Elexpuruk 3, Mikel Irazoki, Eneko Sanzberro, Ethan Garcia eta Aimar Lekuona) – Mariño 1


Pagoetan perretxikotan, gaur gaueko 'Udazken Loreak' saioan

Suhiltzaile talde batekin joango da Iro Landaluze perretxikotan, eta Anjel Alkainek Michelin izarra duen Etxebarri jatetxea ezagutuko du.

Gaurko 'Udazken Loreak' saioan, Zarauzko suhiltzaile talde batekin joango da Iro Landaluze perretxikotan: Ibon, Koldo, Kepa eta Kai. Azken hau ez da suhiltzailea, Ibonen 11 hilabeteko txakurra baizik.

Pagoetako lurretan ibiliko dira, Zarautz, Aia eta Zestoa artean banatzen den parke naturalean. Ibonen lehen aldia izango da perretxikotan, baina Koldo eta Keparen laguntzaz lortuko du goiz atsegin bat igarotzea eta uste baino gehiago ikastea. Kai, ordea, ez da horren gustura ibiliko: nahiago du jolastera joatea perretxikotan ibiltzea baino.

Horrez gain, Angel Alkainek Michelin izarra duen jatetxe bat bisitatuko du beti bezala. Eta osteguneko saioan, munduan sua hobekien menperatzen duen sukaldariarengana joko du: Bittor Arginzoniz Etxebarri erretegiko sukaldariarengana.

'Udazken Loreak' ostegunetan izaten da ikusgai, 22:15etik aurrera, ETB1en eta eitb.eus-en.


Maiak Comiruñako Batzarra egitera deitu du, dietak bertan behera uzteko

Navarra Sumako alkateak sutsuki ahalegindu da dieta sistema berrezartzen. Baina Udalbatzako gehiengoak (EH Bildu, Geroa Bai eta PSN) kontra egin dio.

Comiruñako dieten auzia gaur arratsaldeko Osoko Bilkuran aztertuko dute. Horren aurretik, Maia alkateak udal enpresako ezohiko batzarra egitera deitu du. Hilaren 22an eginen dute. Gai zerrendan, puntu bakarra: estatutuak aldatzea, dietak bertan behera gera daitezen.

Joan den legealdian, udal aginte taldeak bertan behera utzi zuen dieta sistema. Honetan, alkatea berreskuratzen ahalegindu da. Oposizioak aurre egin dio, eta EH Bilduk afera Merkataritza Epaitegiaren aurrean salatu zuen.

Maiaren sistemaren arabera, goi kargudunek 361 euro kobratu behar zituzten, haien ordutegiaren barruan eta Udaletxean bertan Comiruñako Administrazio Batzordearen bilkuretan parte hartzeagatik.


'Yoko eta lagunak' filma, animazioko lan onenaren Goya sarietarako hautagai

'Amama'-n egindako lanagatik, Iraia Eliasek izendapena lortu du aktore berri onenaren atalean.Kobeaga, Iglesias eta Etxeandia ere, hautagai

Espainiako Zinema Akademiak banatzen dituen Goya sarietarako hautagaiak atzo jakinarazi zituzten, eta euskarazko film bat, Yoko eta lagunak dago animazioko pelikula onenaren saria eramateko hautagaien artean. Umeentzako lana da, Juanjo Elordiren zuzendaritzapean eta Edorta Barruetabeñaren gidoiarekin ondua, eta iragan hilean estreinatu zen zinema aretoetan. Goya sari bat irabazteko hautagaien artean dago, halaber, euskarazko beste film bateko aktore protagonistetako bat: Iraia Elias (Zarautz, Gipuzkoa, 1980) izendatu dute emakumezko aktore berri onenaren sarirako hautagai, Asier Altunak zuzendutako Amama pelikulan egindako lanagatik. Irailean, Donostiako Zinemaldiko Sail Ofizialean estreinatu zuten lana.

Haurrentzakoa ez ezik, haurrak protagonista dituen animaziozko lana da Yoko eta lagunak. Baina helduei gogoeta eginarazteko asmoa ere badu, umeek era librean jolas egiteak duen garrantziaz pentsarazi nahi du filmak, egileen hitzetan.

Oso bestelako lana da Amama; baserriaren eta kalearen arteko talka, eta belaunaldien zein generoen artekoa ditu oinarrian Altunaren filmak. Kandido Urangarekin batera, Eliasek jokatzen du rol protagonista filmean, Amaia baserriko alabarena. Aitak mundua ikusteko duen erari aurre egingo dio alabak, eta gatazka azaleratuko da: aurrekoen moldeak puskatzen saiatuko da Amaia, aurrekoengandik jasotakoa hautsi gabe. Harrera beroa egin zion lanari Zinemaldiko publikoak, eta Euskal Zinemaren Irizar saria jaso zuen.

Halaber, Eliasen kategoria berean, Irene Escolarrek ere lortu du izendapena, Lara Izagirre zornotzarrak zuzendutako Un otoño sin Berlin lanean jokatutako rolagatik. Gizonezko aktore protagonista onenaren sarirako, berriz, Asier Etxeandia bilbotarra dago izendatuen artean, Paula Ortizen La novia pelikulan egindako lanagatik. Aktorea bera ari zen atzo goizean, Emma Suarez lankidearekin batera, hautagaien berri ematen, eta hunkituta agertu zen izendapenarekin.

Jatorrizko gidoi onenaren sailean, Borja Kobeaga donostiarra dago hautagaien artean, Negociador filmagatik. Iazko Zinemaldian Euskal Zinemaren Irizar saria eraman zuen zuzendariak lan horregatik. Eta beste donostiar bat, Alberto Iglesias konpositorea ere hautagai da, jatorrizko musika hoberenaren sarirako, Ma Ma pelikularako sortutako doinuengatik. Alex de la Iglesia bilbotarraren Mi gran noche lanak, berriz, lau izendapen lortu ditu: efektu berezi, jantzien diseinu, zuzendaritza artistiko eta soinu onenaren kategorietan da hautagai. Aurtengo Zinemaldian estreinatu zen pelikula hori ere, Sail Ofizialean, baina lehiaz kanpo. Bestalde, film labur dokumental onenaren kategorian, hautagaien artean dago Hijos de la tierra, Patxi Uriz argazki-kazetari nafarrak eta Axel O'Millek zuzendutako lana.

Guztira lehian zeuden 143 film luzeren artean hautatu ditu izendatuak Espainiako Zinema Akademiak. Bi emakumek zuzendutako filmek lortu dituzte hautagaitza gehien: Paula Ortizen La novia-k hamabi, eta Isabel Coixeten Nadie quiere la noche-k bederatzi. Film onenaren saria irabazteko hautagaien artean daude biak, A cambio de nada (Daniel Guzman), Truman (Cesc Gay) eta Un día perfecto (Fernando Leon de Aranoa) lanekin batera.

Madrilen, heldu den otsailaren 6an egingo dute Goya sarien 30. aldiko sari banaketaren ekitaldia.


Ipurdi zoriontsua al duzu?

Instagrameko 'Ipurdi Zoriontsuak' izeneko erabiltzailea ezagutu dugu.

Bada Instagramen ipurdi zoriontsuen alde kanpaina egiten duenik. Euskaraz ere bai. Norberak norbere ipurdiaren argazkia bidali eta argitaratu egiten dute. Beti ere, umore tonuan.

Gai delikatua da hala ere, eta horregatik distortsionatu behar izan diogu ahotsa. Inork zein den ezagutu ez dezan.


Enbata hamabigarren irtengo da Kontxako Banderako sailkapen estropadan

Urtero legez, bi talde nagusi osatu dituzte igande honetan eta datorrenean jokatuko den Kontxako Banderara sailkatzeko estropadan. 'A' taldean egongo da Enbata, KAE1 ligako irabazlea delako eta Donostiarra sailkatuta baitago etxean jokatzeagatik.

Kontxako Bandera jokatzeko sailkapen estropada jokatuko da gaur, osteguna, arratsaldez. Lehenik emakumeak irtengo dira, 17:30ean hasita, eta, ondoren, gizonezkoak, 18:00etan. Zuzenean jarraitu ahal izango da ETB1en, 16:30etik aurrera.

Gizon eta emakumezkoen irteerak zehaztu dituzte gaur eguerdian eginiko zozketan. Zarautz, 'A' taldetxoan arituko da onenekin batera, eta taldeko azkena irtengo da: 12. postuan. Aintzat hartu behar da lehen zazpi traineruak sailkatuko direla Kontxako Bandera jokatzera, Donostiarra jada sailkaturik baitago bertan jokatzen delako.


TAO guneetan bizi diren sopeloztarrentzat baino ez da bizilagun txartela

Dirudienez, jende ugari hurbiltzen ari da Trafikoa eta Aparkatzea arautzen duen Ordenantza (TAO) berriaren informazio bulegora (argazkian), bizilagun txartela lortzeko asmoarekin, baina asko ez dira TAO guneetan bizi. Hori dela eta, bizilagun txartela zonalde horietako batean bizi diren lagunek bakarrik eskura dezaketela gogoratu du Sopelako Udalak. Aipatu agiria lortzeko, "Los Angeles" auzoan kokatutako bulegoan (Akilino Arriola kalea / 946 760 540) agertu beharko dira horiek. Ekainean zehar, 9:30etik 13:30era eta 16:30etik 19:30era, astelehenetik ostiralera, eta larunbatetan goizez bakarrik egongo da zabalik. Bizilagun txartela eskuratzeko NAN eta zirkulazio zergaren ordainagiria baino ez dira aurkeztu behar, udal arduradunek jakinarazi dutenez. Hortaz, ez da beharrezkoa erroldatze agiria.

Apirilaren 21eko udalbatzarrean EAJko botoei esker onartu bezala, asteazkenean (ekainak 15) sartu zen indarrean Sopelan, Trafikoa eta Aparkatzea arautzen duen Ordenantza (TAO). Egun horretan parkimetroak jarri eta kaleak margozten amaituko zuten; eta, astean zehar, kaleetatik ibili dira TAOko langileak, sistema berria abian dagoela herritarrei gogorarazteko. Datorren astelehenetik aurrera hasiko dira isunak jartzen.

Hiru gune

Besteak beste, TAO hiru gune ezarri dira: "horia" hondartzeko parkingetan, "urdina" Sopelako herrigunean, Larrabasterrako zati batean eta Arrietarako urbanizazioan; eta "berdea" Larrabasterrako metro geltokiaren ondoan. Hondartzen aparkalekuetan udako sasoian bakarrik egongo da TAO, eta gainerako lekuetan urte osoan zehar. Udalean zirkulazioaren gaineko zerga ordaintzen duten Sopelako herritarrek, berriz, hondartzako aparkalekuetan doan sartzeko txartela izango dute, udal arduradunek jakinarazi dutenez.

Ordutegia eta salneurriak

TAO zerbitzua 9:30etik 13:30era eta 16:00etatik 20:00etara egongo da indarrean, astelehenetik ostiralera, eta goizeko ordutegian baino ez larunbatetan. TAO horiari dagokionez (hondartzetako parkingak), 10:00etatik 20:00etara bitartekoa izango da ordutegia aste osoan.

Eremu horian (hondartzetako parkingak) 0,30 euro eman beharko da ordu erdiko, autoa uzteagatik, bi ordu t'erdiko denbora epea bete bitartean. Ordutik aurrera euro erdi 30 minutuko, hiru ordu t'erdi egin arte eta beste 70 zentimo lau ordutarako. Bost eurokoa izango da ordutik aurrerako prezioa (10 ordu egin arte). Eremu urdinean (Sopela eta Larrabasterrako herriguneak), berriz, 0,25 euro ordaindu beharko da ordu erdiko, bi orduko denbora epea bete arte; ordutik aurrera euro erdi 30 minutuko, gehienez, hiru ordutako mugarekin. Azkenik, eremu berdean (Larrabasterrako metro geltoki alboan) bi salneurri baino ez dira egongo: 1,80 euro / lau ordu eta 3 euro zortzi ordu.

Garabia

TAO zerbitzuarekin batera, garabi-sistema abiaraztea ere onetsi du Sopelako Udalak, abandonatuta edo salgai eta denbora luzez leku berean dauden ibilgailuak, beti toki berean aparkatuta dauden karabanak eta gaizki aparkatutako autoak kentzeko. "Diru-kopuru txikia ordainduta aparkatzeko lekua erraz aurkituko dutela herritarrei zein bisitariei ziurtatzea da helburua, baita saltokietara joan ahal izango direla kaleetan barrena bueltaka ibili behar izan gabe", udal iturriek azaldu dutenez.

Ikusi TAO zerbitzuko guneak eta Sopel-buseko ibilbidea hemen klik eginez. (pdf formatoan).


EAJk «berme instituzional eta ekonomikoak» galdegin dizkio Sanchezi

Jeltzaleek ohartarazi dute gobernu ahul batek edo bozek Ciudadanos indartuko dutela. EH Bilduk Kataluniako alderdiekin aztertuko du zer egin

Egonkortasun instituzionala eta ekonomikoa bermatzea. Hori da EAJrentzat PSOEren zentsura mozioaz hitz egiteko gakoa. Jeltzaleek ez dute botoa erabaki oraindik, eta artean sozialistekin noiz bildu daude. Orain arteko adierazpenen arabera, prest daude PP gobernutik kentzeko, baina hori egin eta gero hauteskundeak deitzea —PSOEk proposatu duen moduan— ez dute begi onez ikusten, eta gobernu sendo bat osatzeko aukerak ere urriak direla irizten diote. Uste dute Ciudadanosi egingo lioketela mesede hipotesi batek zein besteak, eta kezkatuta daude, alderdi horrek Kataluniako auzian eta euskal autogobernuari buruz duen jarrera ikusita. Jeltzaleek bermeak eskatu dituzte egonkortasun ekonomikoaz ere. Ez dute nahi gobernu aldaketa batek eraginik izatea aurreko astean Espainiako aurrekontuetan PPrekin eginiko akordioan adostuetan —540 milioi euro inbertsioetan 2020ra arte, eta pentsioen igoera—.

EAJko buruzagiek bi alor horiek izan dituzte hizpide asteburuan, Vocento eta Noticias taldeetako komunikabideei eskainitako elkarrizketetan. Eta ideia hori nabarmendu zuen atzo Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariak ere. Madrilgo egoera zuzenean aipatu ez arren, «egonkortasun instituzionalaren» garrantzia azpimarratu zuen, «inbertsioari eusteko eta ekonomia produktiboa babesten laguntzeko». Barakaldoko BECen (Bizkaia) egunotan egiten ari den Makina-Erremintaren biurtekoaren inaugurazioan esan zituen hitzok.

Antzera mintzatu zen Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapeneko sailburua, Radio Euskadi eta Onda Vasca irratietan. Ortuzarrek asteburuan esandakoak gogoratuz, ezbaian jarri zuen mozioa aurkezteko garai egokia zen ala ez. Ikuspuntu ekonomiko batetik, uste du «ezegonkortasuna» sor dezakeela, eta alor instituzionalari dagokionez ere «behar baino lehenagokoa» izan daitekeela; bereziki Kataluniako egoera zein den kontuan hartuta, eta Espainiako alderdiek duten jarreragatik. «Gaur-gaurkoz, ez dugu ikusten alderik Rajoyren eta Sanchezen planteamenduen artean autogobernuen gaian». Tapiak hizpide izan ditu aurrekontuak ere: azpimarratu du «Euskadirentzako garrantzitsuak» direla PPrekin adostutako diru partidak.

Jeltzaleek alor ekonomikoari ematen dioten garrantziari erreparatu zion atzo Eneko Andueza PSE-EEren Gipuzkoako idazkari nagusiak, Radio Euskadin eginiko elkarrizketa batean. «Alderdi batzuek, jainkoaren eta diruaren artean aukeratu behar dutenean, beti hautatzen dute bigarrena», esan zuen, eta gaineratu zentsura mozioa babestea ez dela «kontu ideologiko bat». «Higiene demokratikoagatik egin behar da».

Galdera asko

EAJ esperoan dago oraindik, sozialistekin noiz bildu. Kongresuko korridoreetan kazetarien galderei erantzunez, Aitor Esteban bozeramaileak jakinarazi du Sanchez ez dela haiekin harremanetan jarri: «Ez dakit gure babesa interesatzen ote zaion ere», zehaztu du. EAJko diputatuak ohartarazi du PSOEren idazkari nagusiak galdera askori erantzun beharko diela EAJk zer jarrera hartuko duen erabaki aurretik. «Sanchezek ez daki noiz desegin nahi duen [Kongresua], zer konpondu nahi duen, norekin konpondu nahi duen, zer gehiengo duen, zer ideia dituen Euskadirentzako, ezta zer konponbide duen Kataluniako egoera konplexuarentzako ere».

Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaile nagusiak, berriz, agerraldi bat egin zuen atzo arratsaldean, Donostian. Ez zuen argitu zein izango den koalizioren bi diputatuen botoa. Azpimarratu du «koherentziaz» jokatuko dutela, eta Kataluniako alderdi independentistekin harremanetan daudela, horri begira. Rajoy kentzearen alde azaldu da, baina, aldi berean, azpimarratu du Sanchez «arazoaren parte» dela, eta, gaur-gaurkoz, ez duela aukerarik Espainia demokratizatuko.

Nafarroako Parlamentuko Bozeramaileen batzordeak, berriz, legez besteko bi proposamen onartu zituen atzo, Ezkerrarenak eta Ahal Dugu-renak. PP gobernutik kentzea «derrigorrezkoa eta urgentziazkoa» dela adierazi zuten UPNk eta PPk ez beste talde denek.


Elkarte gastronomikoak parekideagoak izateko hitzarmena sinatu dute

Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Tolosako Udalak lankidetza hitzarmena sinatu dute elkarte gastronomikoak parekideagoak izateko. Honekin iaz martxan jarritako proiektu parte-hartzaileari jarraipena emateko konpromisoa hartu dute bi aldeek.


Irazustabarrena eta Huizi, txapeldun

Maider Huizi eta Amaia Irazustabarrena hernaniarrek Munduko Pilota Batzarrak antolatutako torneoaren txapela lortu zuten larunbatean, Sopelako frontoian, Murillo eta Saezi 18-25 irabazi eta gero. Hernaniarrak aurretik hasi ziren, baina aurkariak hurbiltzea lortu zuten. Bai batzuk eta besteak ibili ziren aurretik eta amaiera arte ez zen erabaki. Oso tanto ederrak ikusi ziren.


Eurite eta haizeagatik alerta horian gaur, biharko hobekuntza

Atzo baino gutxiago, baina euri zaparradak espero dira asteazken honetako ere. Alerta horian egongo gara egun osoan, metro karratuko 60 litro ere bota omen ditzake eta. "Zaparrada txiki-ertainak" iragarri ditu Euskalmet meteorologia agentziak. "Kantauri isurialdean prezipitazioa oso ugaria" izango dela diote.

Haizeari loturiko abisu horia ere izango dugu gaur. Iluntzeko 21:00ak arte, mendebalde eta ipar-mendebaldeko haizeak 100 kilometro orduko abiadura har dezake haizeguneetan. Egoera honetan, "Euri kontuekin jarraituko dugu. Zerua estalita eta oso astun egongo da egun osoz. Goizean euri txikia egingo du, gutxi orokorrean, baina arratsaldean eta gauean mardul eta etengabe egingo du berriro ere euria, bereziki kantauri isurialdean. Elur-kota 1500 m-tik gora egongo da ia egun osoan, baina gauean jaisten hasiko da. Mendebaldeko haizea ibiliko da, eta zakar joko du kostaldean. Giroa zertxobait epelagoa izango da, baina hala ere maximoek ez dituzte 12-13 ºC-ak gaindituko".

Bihar giro hobea izango omen dugu. "Ostegunean eguzkia ikusi ahal izango dugu, baina hotz egingo du. Goizaldean mendebaldean euri pixka bat egin dezake, baina orokorrean, egunez, giro eguzkitsua izango dugu, bereziki ekialdean. Ekialdean, goizaldean, zerua nahikoa garbi egongo da, beraz tenperatura nabarmen jaitsiko da eta izotza botako du. Gainerakoan, tenperatura 5 ºC inguruan geratuko da barnealdean, eta 10 ºC-ra ezinik iritsirik ibiliko da kostaldean", iragarri dute Euskalmet-etik.

Iragarpenen arabera beraz, denboralearen azken orduotan gaude. Halere, aipatu moduan, eurite eta haizeteengatik alerta horian jarraituko dugu gaur. Ibaiak ere hazita datozela ezin ahaztu. Eta Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailaren uholdeen aurkako planak ere indarrean jarratzen du.


Azkoitiko Udalak umeentzako hiru barraka jarriko ditu inauteriak direla-eta

Badatoz inauteriak, eta hori dela-eta Azkoitiko Udala hiru barraka muntatzen ari da Trenbidearen Zumardian. Bihartik aurrera egongo dira martxan, eta barraka bakoitzeko bidaia 1,60an egongo da, astelehenean izan ezik. Izan ere, umeen eguna izango da eta egun horretan txartel bakoitzak euro bat balioko du.


Gipuzkoako Txapelketako partiduak gaur

Hernaniko Pelota Elkarteko bi bikotek Gipuzkoako binakako Txapelketa partidua izango dute. Bi partiduak Kiroldegiko frontoian jokatuko dira goizeko 11:00etatik aurrera. Jubeniletan partiduan Noble eta Zapiain hernaniarrak Usurbilgo taldeko bikotearen aurka arituko dira. Seniorretan berriz, Esnal eta Gorrotxategi bikotea Eskoriatza taldeko bikotearen aurka arituko dira.


Bilera deia, Hernani Ahal duguk

Gaur arratsaldeko 19:00etan ez ohiko bilera bat antolatu du Podemos-Ahal Dugu Hernani zirkuluak, eta deialdia luzatu du, parte hartu nahi duen ororentzat. Apirilaren 5erako deitutako Eusko Legebiltzarrerako hurrengo hauteskundeen gaia landuko da bertan.


Emakumeen Txokoak urtebete ateak zabalik


Barakaldo, Portugalete eta Laudio, bigarren kanporaketako zozketan

Beasainek, ordea, agur esan dio igoera lortzeko aukerari Levante B taldearen aurka galduta.

Barakaldo, Portugalete eta Laudio taldeak Bigarren B Mailara igotzeko bigarren kanporaketako zozketan sartuko dira. Beasainek, ordea, agur esan dio igoera lortzeko aukerari.Gipuzkoako taldeak hiruna berdindu zuen joaneko neurketan, Loinazen, baina igandean 2-1eko porrota jaso du Buñolen.

Laudiok ezin izan du Ourense gainditu lehen kanporaketan. Joanekoan 1-3 galdu zuen eta itzulikoan ere galtzaile atera da, 1-0. Hala ere, aukera berri bat izango du eta bigarren kanporaketan arituko da.

Portugaletek eta Barakaldok ere lehian jarraitzen dute Mar Menor eta Parla kanporatu ondoren. Jarrilleroek bana egin zuten Murtzian eta La Floridan 1-0 nagusitu dira. Barakaldok erraz kanporatu du Madrilgo taldea.


San Esteban krosean izena emateko epea zabalik dago

Gabonen atarian gaudenaren adierazle da San Esteban krosa. Aurten ere, abenduaren 26an, eguaztena, egingo da herri lasterketa. Izen-ematea zabalik dago abenduaren 10era arte, astelehena.

Liburutegian eta udaletxean eman daiteke izena. Eman behar diren datuak: izena, bi abizen, e-maila eta helbide elektronikoa.Epe horretan izena ematen duten haurrek dominak jasoko dituzte; Eta, 12 urtetik gorakoek Ternua sarien zozketan parte hartzeko aukera izango dute. Izena abenduaren 10a baino geroago ematen duten haurrek ez dute dominarik izango; 16 urtetik gorakoek ezta ere Ternua sarietako aukerarik. Lasterketa behar bezala atera dadin, bolondresak behar direla ibilbideko bidegurutzeetan egoteko eta hainbat lan egiteko, ere ohartarazi dute krosaren antolatzaileek.


«1910ean denek uste zuten euskara ez zela modernoa»

XX. mende hasierako argitalpenak ikertu ditu Farwellek, euskararen inguruko orduko iritzia ezagutzeko. Batzuentzat onerako zen, besteentzat txarrerako, baina denek zuten uste bera.

Edward Brerewood idazleak euskarari buruz honako esamolde hau erabili zuen XVII. mendean, hizkuntzen jatorriari buruzko liburu batean: «Borne before the moone» (Ilargia baino lehen jaioa, antzinako ingelesean). Aritz Farwell historialariari erakargarri iruditu zitzaion. Eta euskararen inguruan XX. mende hasieran egon ziren aurreiritziak aztertzeko egin duen tesiaren izenburuan erabili du: Borne Before the Moone: A Social and Political History of Basque at the Sawn of the Twentieth Century. EHUko Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatean ingeles hutsean aurkeztu den lehena da.

Euskarak bizitza modernorako ez duela balio dioen ustea zuk ikertu duzun garaian sortu zen, edo aurretik zetorren?

Euskara hizkuntza arkaikoa dela antzinako kontua da. Ez da erraza esaten noizkoa den. Aspalditik zekiten euskara hizkuntza zaharra dela. Adibidez, XV. eta XVI. mendeetan uste zuten Tubalek ekarri zuela euskara Espainiara. Tubal Genesi liburuko pertsonaia da, Noeren iloba. Hainbat ikertzaileren arabera, iberiar zibilizazioaren sortzailea izan zen. Euskara hizkuntza garbia eta perfektua zela zioten ordukoek. Ideia horrek jarraitu du XIX. mendera arte. Nahiz eta gutxiago ziren, XX. mendearen hasieran oraindik batzuek uste hari eusten zioten. XIX. mendean linguistikaren ideia berriak agertu ziren: bai, euskara hizkuntza primitiboa da, baina ez da perfektua; ezin zituen sortzen ari ziren ideia eta kontzeptu berriak defendatu, ahula zen, eta desagertu egingo zen.

XX. mendeko lehen urte haietan, indartu egin zen euskararen inguruko irudi ezkor hori?

Ez nuke esango indartu egin zenik. Baina komunikabideen bitartez publiko egin zen. Gainera, argi utzi behar da askorentzat ez zela ezkorra. Eurentzat ona zen euskara modernitatea Euskal Herrian sustraitzeko oztopo izatea. Izan ere, pentsatzen zuten modernitateak zekarrela eurek nahi ez zuten bizimodua, moralaren arloko arazoak, eta euskarak horien zabalkundea saihestuko zuen Euskal Herrian. Gainera, apur bat lehenago euskara babestearen aldeko mugimendua sortu zen. Hizkuntza babestu nahi zuten: batzuek kanpoko ideiak ez sartzeko eta beste batzuek modernizatu egin nahi zuten mundu modernoan bizi ahal izateko. Baina 1910ean denek pentsatzen zuten euskara ez zegoela prest mundu modernorako.

Zerk zabaldu zuen ideia hori gizartean?

Nik artikuluak, literatura lanak, afixak eta antzezlanak aztertu ditut, 1900 eta 1910 artekoak. Gehienak Gipuzkoan edo Bizkaian idatzitakoak dira. Kontuan izan behar da nork idazten zituen. Gehienak gizonak ziren, emakume pare bat ere bazegoen arren. Erdi edo goi mailakoak ziren. Esango nuke ideia hori euren ikuspuntutik sortu zela. Ez dakigu, adibidez, zer pentsatzen zuen baserri munduko jendeak; agian, haiek bazuten beste pentsaera bat.

Mugimendu euskaltzaleak ere euskararen gaitasun falta hori ikusten zuen?

Bai. Begira Domingo Agirreren kasua: eleberria idatzi zuen, eta sarreran esan zuen euskaldunen moraltasuna babesteko idatzi zuela, kanpoko ideietatik gordetzeko. Gipuzkoako Diputazioak Kresala-ren ale mordoa erosi zituen zabaltzeko. Ziotenez, euskara mundu modernora iritsi zela erakusteko egin zuten: euskaraz eleberri bat idatzi, lehen aldiz.

Eleberri berberaren inguruko bi ikuspuntu dira, beraz.

Ez dira kontrajarriak. Domingo Agirrek esaten zuen ideia modernoetatik babesteko idatzi zuela eleberria euskaraz. Diputazioaren mezuaren oinarrian, berriz, hau dago: euskara ez da hizkuntza modernoa, baina hemen badago moderno izan daitekeen adibide bat.

Euskaltzaindia sasoi hartan sortu zen. Haren sustatzaileek euskara mundu modernora eroan nahi zuten.

Nire ikerketa Euskaltzaindia sortu aurrera artekoa izan da. Baina, noski, bada euskarak ideia modernoak zabaltzeko eta horietan bizitzeko gaitasun falta duelako usteari utziko zaion une bat. Eta, agian, Euskaltzaindiaren sorrerak eragin zuen.

Aurretik zeuden euskaltzaleek ez zuten euskararen erabilgarritasuna defendatzen?

Euskal Esnalearen inguruko jendeak bazuen euskararen egoera konpontzeko asmoa. Gramatika eta ortografia arautzearen eta euskara batua sortzearen beharra ikusten zuten, eta horrek euskarak mundu modernoan bizitzea ahalbidetuko zuela uste zuten. Baina horrek erakusten du orduan ez zutela mundu modernorako prest ikusten. Gainera, ezin dugu ahaztu euskara babesten zuten askok mundu tradizionalari eusteko babestu nahi zutela. Baziren euskarari hiltzen utzi behar zitzaiola ziotenak ere, baina gehienek bizirik irautea nahi zuten, nahiz eta haren ezinak ikusten zituzten. Bazegoen liberal bat, Carlos del Rio izenekoa: El Liberal-en idazten zuen, eta zioen Euskal Herria apur bat Afrika bezalakoa zela. Erresuma Batuak orduan koloniak zituen Afrikan, eta harekin konparatzen zuen. Euskal Herrian trena ipini arren, landa ingurunera joanez gero, euskara aurkituko duzu han, eta horrek kanpoko eraginak sartzea saihestuko du. Haren arabera, euskarak ez zuen desagertu behar. Mantendu nahi zuen, baina baserri munduko jendeak gaztelania ikastea ahalbidetu zen, ideia unibertsalagoak ezagutu ahal izateko. Gaur egungo ikuspuntu euskaltzaletik halako iritziak euskararen kontrakotzat joko lirateke.


Auzo Taxi zerbitzua martxan ipini dute Aulestin

Aulestiko Udalak herritarrentzako Auzo Taxi zerbitzua martxan ipini du. Astelehen, eguazten eta barikuetan, 09:30etik 13:30etara eskaintzen dute zerbitzua (abuztuan ez da egongo zerbitzurik).

Herrigunera hurbiltzeko eta handik etxera bueltatzeko aukera ematen die zerbitzuak aulestiarrei, bertan dauden oinarrizko zerbitzuak erabiltzeko edota garraio publikoa hartzeko: “Azkar, merke eta modu iraunkorrean joan-etorriak egiteko aukera ematea da helburua, eta horrez gain, baita lurralde oreka nahiz udalerriko mugikortasun iraunkorra indartu ere”. Erabiltzaile bakoitzak bidai bakoitzean bi euro ordaindu behar ditu. Hau da, joan-etorriak bi bidai moduan hartzen dituzte, beraz, joan-etorriagatik lau euro ordaindu behar dira. Erabiltzaile bakoitzak egunean bi bidaia egin ahal ditu.

Aulestin erroldatuta dauden edo Aulestin bizi diren adin nagusiko pertsonek erabili dezakete, eta 18 urtetik beherakoak gurasoen edo legezko tutorearen baimenagaz. Zerbitzua erabiltzeko txartela udaletxeko idazkaritzan eskatu behar da, 09:00etatik 14:00etara. Txartela eskuratzean euro bat ordaindu behar da.

Behin txartela jasota, taxian joan-etorriak egiteko telefono zenbaki honetara deitu behar dute herritarrek: 608 87 65 98 (Eneko). Zerbitzua ahalik eta “modu eraginkorrenean bermatu eta antolatu” aldera, zerbitzua erabiltzeko aurrez jakinarazi behar zario taxi gidariari. Erabiltzaileak beragaz adostu behar du bidaia aurreko eguneko 19:00ak baino lehen.

Zerbitzua erabiltzen dan bakoitzean derrigorrez erakutsi behar zaio txartela taxilariari, erabiltzailearen nortasuna egiaztatu dezan.


Bergarako Migel Altuna Institutuko ikasle talde bat Elgetako bi enpresa bisitatzen izan da

Elcoro Dekoletajeak eta Vicente Berrizbeitia S. L. enpresetan izan ziren Fabrikazio Mekanikoko Produkzioaren Programazioa zikloko lehenengo mailako ikasleak.

Atzo, azaroak 16, Migel Altuna Institutuko Fabrikazio Mekanikoko Produkzioaren Programazioa zikloko lehenengo mailako ikasleek irteera egin zuten Elgetako bi enpresa bisitatzera: Elcoro Dekoletajeak eta Vicente Berrizbeitia S.L.

Elcoro Dekoletajeak enpresan biltegia eta dokumentazioa nola kudeatzen duten azaldu zieten. Ondoren, bulego teknikoak egiten duen lana ezagutu eta tailerra ikusteko aukera izan zuten. Tailerrean, dekoletaje makina mota desberdinak eta piezaren arabera erabiltzen dituzten fabrikazio prozesuak ikusi zituzten. Bisita hau amaitzeko, metrologia eta kalitate bulegoa ikusi zituzten.

Ondoren, Vicente Berrizbeitia enpresara joan ziren. Bertan, lan egiteko era azaldu zieten eta biltegia nola kudeatzen duten, tailerrean erabiltzen dituzten makinak eta piezak erakutsi zizkieten: laminazio bidezko hariztatzeko makina, tornu eta mekanizazio zentroak, piezei egiten dizkieten froga suntsikor eta ez suntsikorrak egiteko laborategia, etab.


650 hildako eta 11.184 kutsatura iritsi da jada Euskal Herria

AZKEN DATUAK. Koronabirusaren pandemiaren azkeneko egunotako datuak hobetu egin dira Euskal Herrian, baina hildako eta kutsatuek ugaritzen jarraitzen dute oraindik. Atzo 53 lagun hil ziren COVID-19 gaitzak jota Euskal Herrian —horietako bat osasun langilea—, eta bertze 498 lagun kutsatu ziren. Guztira 650 dira jada hildakoak, eta pandemia Euskal Herrira ailegatu zenetik kutsaturiko lagunak, berriz, 11.184.

Herrialdeka, Bizkaian daude kasu gehien: atzo berrehun kasu gehiago zenbatu zituzten, eta 4.224 dira kutsatuak guztira. Nafarroan 2.972 kasu daude (+136), Araban 2.539 (+92), Gipuzkoan 1.424 (+68). Ipar Euskal Herriko datuak ez dira zehatzak, baina atzoko datuen arabera 21 ziren Lapurdiko kasuak, eta Zuberoan eta Nafarroa Beherean bina zeuden. Hego Euskal Herrian ospitaleratuta zeudenak 2.439 lagun ziren atzo, eta orotara sendaturikoak edo alta emandakoak 3.409 pertsona dira. Ipar Euskal Herriko datu zehatzik ez du ematen Akitaniako Osasun agentziak. Pirinio Atlantikoetan 77 daude ospitalean.


Marisa Medina aurkezlea eta aktorea hil da, minbiziak jota

2010eko abuztuan, telebista kate baten bidez, jakitera eman zuen minbizia zuela eta medikuek gehienez bi urteko bizi-itxaropena eman ziotela.

Marisa Medina aurkezlea eta aktorea hil da, 69 urte zituela, minbiziak jota. Telecinco telebista-kateko 'El Programa de Ana Rosa' saioan zabaldu dute albistea. Joan den igande arratsaldean eraman zuten ospitalera eta astelehenen goizaldean hil egin zen.

2010eko abuztuan, Telecincoko 'Salvame Deluxe' saioan, publikoki jakinarazi zuen minbizia zuela eta medikuek, gehienez, bi urteko bizi-itxaropena eman ziotela.

Alfonso Satiesteban konpositorearen emazteko ohiak ukatu egin zuen bere gaitza drogak hartzearen ondorio zela eta onartu zuen gehien kostatu zitzaiona jokoarekiko zaletasuna gainditzea izan zela: "Ludopata izan naiz. Diru asko jokatu dut. Ez nekien jokatu gabe bizitzen", nabarmendu zuen. Medinak TVEn hasi zuen bere ibilbide profesionala, esatari moduan eta ondoren, 1962an, aurkezle lanetan hasi zen.

Aktore moduan, hainbat pelikula egin zituen, besteak beste, 'Si fulano fuese mengano', 'La casa de los Martínez' eta 'En un mundo nuevo'.


Haria ez da eten

Azpeitiko talderik ez da izango aurten Euskal Antzerki Topaketetan, baina ez dira gutxi Soreasuko oholtza zapalduko duten azpeitiarrak; tartean, bihar Zestoako Eromen Produkzioak-ekin Sweeney emango dutenak. Azpeitiko antzerkigintzaren eta antzezkigileen bueltan egindako erreportaje hau da Uztarria herri aldizkariaren azaroko zenbakian irakur daitezkeenetako bat. 188. aldizkari osoa webgunean ere irakur daiteke dagoeneko, PDF formatuan.

Zuhaitzetan gorritu eta lurrean alfonbrak osatzen dituzten hosto eroriak bezain udazkeneko da antzerkia Azpeitian. Azaroarekin batera datoz aurten ere Euskal Antzerki Topaketak herrira; 34. aldia dute, ondo eta sendo errotutako egitasmoa direnaren erakusgarri. Hilaren 1etik 26ra, gaur egun euskaraz egiten ari den antzerkiaren erakusleiho oparoa izango dira, beste behin, Topaketak.

Urteetan hutsik egin ez duen osagai bat faltan izango dute, hala ere: Azpeitiko talderik ez da izango aurten Topaketetan. 1983ko lehen ediziotik gaur arte, herriko antzerki talde amateurrek ia hutsik egin gabe izan dute tartea programazioan. Antxieta taldearekin hasi zen tradizio bihurtuko zena. 2003an desegin zen behin betiko Antxieta, baina ordurako Lakrikunek hartua zion lekukoa, Topaketetako emanaldiei dagokienez. Lakrikunek lanean jarraitzen du, azken urteetan hiruko formatuan; 2014an jaso zuen azkenekoz Topaketen Ikusleen Saria, Non gaude?-rekin. Azken urteetan, berriz, iaz arte, Emakumeen Antzerki Tailerrak ere urtero agertu du Soreasun ikasturte bakoitzean landutakoa.

Emakumeen Antzerki Tailerrik ez dago, ordea, aurten, eta Lakrikunekoak ere ez dira ariko Euskal Antzerki Topaketetan. Baina Soreasura besteak beste herritarren aurpegi ezagunen bila joaten direnek ez dute aitzakiarik izango, asko baitira aurten ere oholtzara igoko diren azpeitiarrak.

"Sekula baino osasun hobea"

Erika Olaizola Francoren bilobari gutuna-rekin dator, azaroaren 4an; hilaren 5ean Nagore Aranburu izango da Soreasun, Koadernoa zuri antzezlanean. Eta tropelean igoko dira azpeitiarrak oholtzara azaroaren 18an, Zestoako Antzerki Eskolaren Eromen Produkzioak-ek aurkeztuko duen Sweeny obrarekin; parte hartuko duten hogei aktoreetatik zortzi dira Azpeitikoak: Leire Egaña, Mireia Galarza, Ainhoa Odriozola, Estitxu Elduaien, Erika Olaizola, Xanti Agirrezabala, Ainhoa Casina eta Ekain Ibarguren. Herriko talderik ez, beraz, Topaketetan, baina herriko aleak sorta ederra osatzeko adina bai.

Antzerkigintzaren bueltakoek Azpeitian "sekula baino osasun hobea" dutela dio, izan ere, Alaitz Olaizolak (Azpeitia, 1975). Eta bada norbait Olaizola herriko antzerki munduan. Antxietaren azken urteak barrutik bizi izan zituen; Lakrikunen ia hasieratik dabil, gaur arte; Emakumeen Antzerki Tailerrak iraun zuen hamabi urteetan bera izan zen gidaria; eta orain dela hamaika urtetik egiten diren umeentzako tailerren ardura ere berea da, idatzi dituen obrak ahaztu gabe.

Antzerki Topaketen karteletan aurten ez da herriko taldeen irudirik azalduko, "eta badakit pena bat dela hori", dio Olaizolak. "Non gaude? estreinatu genuenean, egun batean gu eta aurrekoan emakumeen taldea aritu ginen, eta bietan aretoa leporaino bete zen. Hori kristorena da antzerkia egin behar duenarentzat, publikoa nolabait bermatuta daukazulako, eta ikustera datorrenarentzat ere beti dago ikusmin puntu hori. Momentu honetan ez dago halakorik, baina zeinek esaten du hurrengo urterako ez dela zerbait sortuko? Uste dut ez dugula hartu behar, inondik inora, bukatu den zerbait bezala".

Emakumeen eta umeen tailerrekin egiten den harrobi eta transmisio lanaren garrantzia azpimarratzen du Olaizolak. "Uste dut esan beharra dagoela sekula baino osasun hobearekin dagoela [antzerkia]. Beti ikusi izan ditugu zale asko Topaketetan, baina eszenatoki gainean egon dira zortzi emakume edo Lakrikuneko zazpi. Eta orain, adibidez aurten bertan, Erika Olaizola dator Lipusekin-eta, beste fase batean dago jada; iaz, Ane Arenas ere beste talde batekin zegoen jada; gazteak etorriko dira Zestoakoekin; Ekain Ibarguren ari da bere kabuz ere; gazteek jarraitzen dute, June Urain Azkoitiko musikalean... Eta txikietan ere artista hutsak daude".

Soreasura, Zestoatik bueltan

2016ko Antzerki Topaketetan ariko diren azpeitiarretako bi dira Ainhoa Casina (1978) eta Ekain Ibarguren (1996). Zestoako taldearekin etorriko dira biak, baina antzerki mundura iristeko jarraitu dituzten bideek badute alderik. "Beti egin nahi izan dut antzerkia. Baina gazteagoa nintzenean, beldurrek, segurtasunik ezak edo konplexuek eraman ninduten ezer ez egitera", kontatzen du Casinak. Orain dela bost urte eman zuen, azkenean, pausoa; sabel dantza eskoletan zebilen Zestoan, Amancay Gaztañagarekin, eta Gaztañaga beraren gidaritzapean sortu zuten antzerki eskolan hastea erabaki zuen. Eta ez zaio damutu: "Esperientzia zoragarria izaten ari da. Asko betetzen nau antzerkiak, eta gehiagora joatea nahi dut, gainera".

Ibarguren, berriz, txikitatik dabil antzerki munduan, antzerkia bera baino "espektakuluaren eta ikuskizunaren mundua" gustatzen zaizkiola aitortzen duen arren. 10 bat urterekin hasi zen umeentzako aurreneko antzerki tailerrera joaten eta bederatzi urte egin zituen han Alaitz Olaizolarekin. Tailerreko kide batzuekin pailazo taldea sortu zuen. Eta, gaur egun, Zestoako eskolan ez ezik, ikuskizun propioarekin dabil, Ekain-Txou bezala.

Casinak Zelaitxon ezagutu zituen Euskal Antzerki Topaketak, "eta niretzako hura zen... Oskarretako gala balitz bezala!". Ibarguren, berriz, Soreasu zaharrera aitarekin pare bat aldiz joan zen, "baina ez nik nahi nuelako, eramaten nindutelako baizik". Gerora hasi zen bere kabuz eta gogoz joaten. Herriko talderik ez egoteak ikusle askorengan hutsune sentsazioa eragin dezakeela uste dute biek; emakumeen taldea ez egoteak penatzen du bereziki Ibarguren, "egitaraua iristen zaidanean, faltan botako dut", dio. Herrikoak izateak ikusleen babesa bermatzen duela diote, eta horixe nahiko lukete beraientzat ere; azpeitiarrik ez delako faltako aurten ere Soreasun. "Haria ez da eten", Alaitz Olaizolak dioen bezala.


Ipintza institutuak Eskola jasangarria ziurtagiria jaso du

Eskola Agenda 21 ingurumen-heziketa proiektuan egindako lana hartzen du aintzat ziurtagiri horrek

Ipintza institutuak Eskola jasangarria ziurtagiria jaso zuen astelehenean, Lakuan egindako ekitaldian. Ziurtagiri horrek aintzat hartzen du ikastetxeek Eskola Agenda 21 ingurumen-heziketa proiektuan egindako lana.

Hain zuzen ere, aurreko ikasturte bukaeran erabaki zuen Batzorde ebaluatzaileak ematea ziurtagiri hori Ipintzari, Agenda 21 programaren autoebaluazioaren galdetegia aztertu eta gero eta ikastetxera bisita egin ondoren. Izan ere, planifikaziorako antolaketa, hezkuntza komunitatearekiko komunikazioa, ikasleen parte hartzea eta curriculumaren txertaketa aztertu ondoren, ikusi zuten Eskolako Agenda 21 proiektuak erakusten zuela ikastetxeko garapen iraunkorrerako hezkuntzaren kalitatea.

2005etik lanean

Ipintzak Eskola Agenda 21 proiektuari 2005ean ekin zion. Ordutik, ingurumenarekin zerikusia duten gaiak jorratu dituzte –ura, hondakinak, energia...– diagnostikoak landuz, baliabide kudeaketaren hobekuntzarako jarduerak garatuz eta ingurumenarekiko konpromisoa bultzatuz, ikastetxean eta herrian.

Aurrerantzean IRAES 21 Eskola Jasangarrien sarean parte hartuko dute eta horren bidez, ingurumen gaiei buruzko informazioa eta esperientziak trukatu ahal izango dituzte.


Basque Country City Downhill Open lehiaketa egingo dute Bermeon, astelehenean

Atzo Bilbon egindako aurkezpena.

Rider profesional onenen ikuskizunaz gozatzeko aukera egongo da udalerriko kaleetan eta portuan. Izan ere, etzi Bilbon egingo dute City Downhill World Tourreko jardunaldi bat, eta hori aprobetxatuta, astelehenean, Bilbotik Bermeora jauzia egin eta erakustaldia emango dute.

Bermeoko alde zaharreko kaleetatik eta portutik zirkuitu ikusgarria egingo dute. Bizikleta gainean, saltoak, birak eta oztopoak gaindituz erakustaldia emango dute. Txirrindulari federatuek hartuko dute parte lehiaketan.

Bestalde, City Downhill World Tour-eko rider profesionalek erakustaldia emango dute. Haien abileziagaz aho zabalik utziko dituzte bertaratutakoak.

09:00etatik 10:00etara izen ematea egin ostean, 13:00ak arte entrenamendu ofizialetan ariko dira partaideak. Gero, 14:30etatik 16:30etara klasifikazioen txanda izango da.

17:00etatik aurrera lehiatuko dute finala, eta 18:45ak aldera hasiko da sari banaketa.

Muturrreko bizikleta jaitsieretan onenak

Zapatuko Bilboko jardunaldia Munduko muturreko bizikleta jaitsiera txapelketarako puntuagarria da. Hain zuzen ere, 2015eko City Downhill World Tour txapelketa egiten duten bigarren urtea da. Munduko bost hiritan banatuta dago proba: Valparaiso (Txile), Santos (Brasil), Bratislava (Eslovakia), Bilbo eta Taxco (Mexiko). Azken hiri horretan jokatuko dute finala, hilaren 24ean.

Beraz, bai Bilbon eta baita Bermeon ere, muturreko bizikleta jaitsieretako punta-puntako profesionalen abileziaz gozatu ahalko da. Besteak beste, nazioarteko zerrendako lehenengo hirurek hartuko dute parte: Filip Polc eslovakiarra, Tomas Slavic txekiarra eta Joahannes Fischbach alemaniarra. Era berean, beste izen handiko profesionalak ere ariko dira lehian, esaterako, Bernardo Cruz brasildarra, Ivan Kunaev errusiarra, Ben Moore britainiarra eta Matt Walker zeelandaberritarra.

Bilboko Etxebarria parkea muturreko txirrindularientzako zirkuitu bihurtuko da zapatuan. Goizeko entrenamenduen ondoren, 14:30ak inguruan hasiko da ikuskizuna.

Etxebarria parketik Gas plazara ere jaitsiko dira, baina, aurretik hainbat oztopo gainditu beharko dituzte. Zortzi eta hamabi metro bitarteko oztopoak pasatuko dituzte.

Bilbon zein Bermeon parte hartu gura duten txirrindulari federatuek honako helbide honetan apuntatu behar dute: www.bilbaocitydownhill.com. Bi egunetarako izen emateak 70 euro balio ditu.


A. Oiarbide: “Eskozian erabakitzeko eskubidea eskubide pre-politiko bat da".

Zapatuan mahai-ingurua eskaini zuten Pedro Ibarra, Angel Oiarbide eta Ricard Vilaregutek Abadiñoko Txanportan.

50 lagun inguru batu zituen mahai-inguruak. Hona mahai-inguru horretan esandako adierazpen batzuk. Hitzaldira joan zen Asier Aspuru abadiñarrak sare sozialetan zabaldu eta guk hemen jaso ditugun adierazpenak dira (@AsierAspuru).

Angel Oiarbide:

- "Eskozian ez dago sentimendu abertzale bat, han erabakitzeko eskubidea eskubide pre-politiko bat da".

- "Eskozian unionistek ere erabakitzeko eskubidea eskoziarrentzat egon daitekeen berme onena dela uste dute."

- "Goierrin 5 urteko epean gai izan gara lehen konflikto bat zena orain topagune, elkargune baten bilakatzeko".

- "Gure Esku Dago oihal zabal bat da, datozkigun haizeak aprobetxatzeko denon artean saretu behar duguna".

- "Sensibilidade ezberdinen arteko topagune bihurtu da erabakitzeko eskubidea, eta hori iada arrakastatsua da".

Pedro Ibarra:

- "Hay una crisis constitutiva de la democracia, la comunidad debe elegir a otros representantes distintos".

- "Estamos en la primera etapa constituyente, donde queremos decidir y vamos a decidir sobre lo que nos atañe".

Ricard Vilaregut:

- "Los partidos políticos tenían que estar en el proceso, pero no meter la mano, somos apartidistas".

- "Queremos que la gente vote en la consulta por el sí y por el no, es más, no hacemos campaña por el sí".


Sakana Triatloi Taldearen aurkezpena

Larunbatean Sakana Triatloi Taldeak aurkezpena egin zuen Altsasuko Zelandi kiroldegian. Sakanako Triatloi Taldeko kideek azaldu zutenez, urtero moduan Euskal Herriko duatloi eta triatloi probetan lehiatzeko asmoa dute. Esaterako Barakaldo, Mungia eta Basaurikoetan aritu dira dagoeneko, eta Oñati, Azkoiti eta San Adriangoa etorriko dira gero. Jakina, hitzordu inportanteena apirilaren 19an, goizeko 10:30ean jokatuko den Arbizuko duatloia izango da. Izena ematea martxoaren 30ean zabalduko da, www.triatloi.org web gunean. Atzetik beste duatloi probak etorriko dira eta maiatzean triatloi lasterketak hasiko dira. Arbizuko duatloiari buruzko informazioa jasotzeko www.dantzalekusakana.com web gunera jo daiteke. 10 sakandar Basauriko XIII. DuatloianIgandean Basauriko XIII. Duatloia jokatu zen. Irteera hartu zuten 205 parte hartzaileek 5 km korrika, 19 km txirrindulan eta 2,5 km korrika egin behar izan zituzten. Sprint distantziako proba zen, Euskal Herriko 2009ko Duatloi Zirkuiturako hirugarren proba puntuagarria hain zuzen. Irabazlea Diablillos de Rivas taldeko Santiago Arnez internazionala izan zen, Puertollanokoa bera (1:04:58). Emakumezkoetan Codeam T.E. taldeko Ainhoa Murua olinpikoa izan zen azkarrena (1:15:15). Sakanako 10 korrikalarik hartu zuten irteera proban. Azkarrena Sakana Triatloi Taldeko Francisco Javier Gomez altsasuarra izan zen (1:09:58). Sakana Triatloi Taldeko gainontzeko sakandarren denbora: 29.a Javier Borrega (1:11:41); 48.a Urko Berdud (1:14:05); 58.a Felix Benjumea (1:15:02); 67.a Isidro Asurabarrena (1:16:40); 82.a Mikel Berdud (1:18:22); 97.a Aitor Mozo (1:19:46); eta 116.a Juan Carlos Gomez (1:21:25). Lagunak taldean dabilen Igor Floresek lasterketa utzi zuen. Taldeka Madrilgo Club Triatlon Diablillos de Rivas izan zen onena (3:24:41). Sakana Triatloi Taldea bederatzigarren postuan sailkatu zen (3:35:44). Larunbatean Oñatiko XVIII. Duatloia jokatuko da, 16:00etan, Oñatiko udaletxetik aterata (8 km korrika, 37,6 km txirrindulan eta 4 km korrika), eta igandean Altzako I. Duatloia antolatu dute, goizeko 10:00etan abiatuta (5 km korrika, 21 km bizikletan eta 2,5 km korrika).


Karrikestu BAT

Gaur, 21:30ean, Etxarri Aranazko Karrikestu elkartean Euskal Herriko Bertso Afari Txapelketa.

Battit Crouspeyre (Baigorri, Nafarroa Behera), Mikel Lasarte (Barañain, Nafarroa), Eneritz Artetxe (Azkoitia, Gipuzkoa), Xabier Igoa (Aramaio, Araba), Malen Amenabar (Larrabetzu, Bizkaia) eta Saats Karasatorre (Etxarri Aranatz, Nafarroa) bertsolariak elkartuko ditu Euskal Herriko Bertso Afari Txapelketak (BAT). Seigarren edizioa da aurtengoa.

Karrikestu elkarteko Mikel Mundiñanori Etxarrin bertsozaletasunak gora egin duela iruditzen zaio: “Saiorik saio ikus-entzule etxarriar gehiago aurki daiteke, urtean zehar gero eta saio gehiago antolatzen da herrian, herritarrak puntu bat edo beste botatzera animatzen dira…” Karrikestuk antolatutako sariketak aurreko urteetan “arrakasta” izan duela nabarmendu digu: “akuilu izan nahi du, jendea bertsora eta zeharka euskaraz aritzera gehiago hurbil dadin”.

Mundiñanok, bestalde, BAT-en bidez Karrikestu elkarteak bertsolari gazteei “plaza interesgarri bat” eskaintzen diela nabarmendu du: “ezagutzera emateko, beraien burua proban jartzeko…”. BAT antolatzeko garaian “Euskal Herriko lurraldetasuna irudikatuz Karrikestuk herrialde bakoitzetik bertsolari bat gonbidatzeko irizpidea (Nafarroatik bi, Nafarroan gaudelako) dauka, nahiz eta jakin badakigun Nafarroa Beherea eta Zuberoatik bertsolari bana erakartzea zaila izaten dela (ahalegina egingo dugu)”. Irizpide horiekin, elkartekideak, Nafarroan halako sariketarik ez dela antolatzen gaztigatu gaitu. Eta bertsozaleen artean “ospea hartu” duela ere.

Karrikestu Elkartea

Hura sortu zenean bazkideek euskara eta euskal kultura sustatzearen aldeko asmoa azaldu zuten; “elkarteak herri honen izaera osatzen duten berezkotasunak indartze aldera bere ahalegina egin nahi du”. Horregatik, kultura eskaintza gero eta zabalagoa eskaintzeko ahalegina egiten du. Horien artean daude: Euskal Herriko Mus Txapelketak, sagardotegi-auzateak, hitzaldiak, euskal musikaren aldeko ekimenak, herriko euskalkia indartzeko ekimena, sukaldaritza ikastaroak, bertso afariak, BAT... Azken horrek euskararen erabilpenarendako, euskal kulturaren sustapenean, hau da, bertsozaletasunaren zabalkundean, bultzadatxo bat izan nahi du.


"Eredu soziala jokoan dagoelako", bihar kalera ateratzera deitu dute sindikatuek

Agintariek hartu duten bidea iraultzeko, gizartea aktibatzea beharrezkoa dela uste dute sindikatu nagusiek. 600dik gora langile batzordek babestu dute greba Jaurlaritzak uste du "tokiz kanpo" dagoela eta ez duela lagunduko krisitik ateratzen. ELAren eta LABen arabera, "politika neoliberalei" erantzun egin behar zaie.


Ibaiondok 150 zuhaitz gehiago dauzka auzolanari esker

Baso landaketak hamabost bolondres batu zituen zapatu goizean, Ondarroako Ibaiondon. Danetara, 150 bat zuhaitz landatu zituzten Artibai errekaren inguruan. Osasun Etxearen parea laga zuten zuhaitzik landatu barik, jendeak bertan eguzkia hartzen jarraitu ahal izateko.


Tiranek denboraldiko bere aurreneko bandera lortu du

Galiziako traineruak Castroko Flaviobriga Bandera eskuratu du, Urdaibairen aurretik. Kaiku hirugarren izan da, Hondarribiaren aurretik, eta Sestaoko ontziak lidergoa sendotu du.

Tiranek Castron (XIV. Flaviobriga Bandera) bere denboraldiko aurreneko garaipena lortu du Urdaibai, Kaiku eta Hondarribia ohorezko txandan gaindituta.

Galiziako ontziak estropadako denborarik onena lortu du. Jardunaldia haizeak eta olatuek erabat baldintzatu dute, eta kanpoaldeko ziabogetan traineruek arazo ugari izan dituzte.

Ohorezko txanda binakako erlojupekoan jokatu behar izan da, balizekin arazoak egon baitira. Kaikuk kanpoko balizak gaizki zeudela salatu du, eta antolatzaileek Sestaokoen protesta onartzea erabaki dute. Honela, atzerapenarekin eta polemikarekin Tiran eta Urdaibai irtetzen aurrenak izan dira, eta ondoren, minutu batera, Kaiku eta Hondarribia irten dira.

San Juanek bigarren txanda Astilleroren aurretik irabazi du, eta Zumaia estropadako azken sailkatua izan da.

- XIV Bandera Flaviobriga:

.1. Tiran 20.29:76.2. Kaiku 20.31:38.3. Urdaibai 20.35:06.4. Hondarribia 20.37:46.5. San Juan 21.08:36.6. Astillero 21.08:76.7. Castro 21.19:96.8. Pedreña 21.25:02.9. Portugalete 21.27:5810. Zierbena 21.32:2411. San Pedro 21.37:4612. Zumaia 21.57:36.

San Miguel Ligako sailkapena:

1 Kaiku Ambilamp 163 puntu2 Hondarribia Orsa 1513 Urdaibai Umpro Avia 1424 Tiran Pereira 1365 San Juan Iberdrola 1176 San Pedro Ecolmare 1167 Castro 768 Astillero 699 Portugalete Eulen 6510 Pedreña 6011 Zumaia Altuna y Uria 4712 Zierbena Bahias Bizkaia 28


Guema eta Mecalsako langileak lan hitzarmenaren alde greban

Gipuzkoako metalgintzako langileak grebara deitu dituzte ELA eta LAB sindikatuek. Metalgintzako lan itunaren aurreko hitzarmenaren gainean negoziatu nahi dute sindikatuek, baina patronalak hutsetik hasi nahi duela diote. Adegi patronalaren jarrera gaitzetsi eta lan hitzarmen duin bat eskatzeko grebara jo dute langileek. Sakanan hitzarmen hori duten bi enpresak, Bakaikuko Guemak eta Altsasuko Mecalsak, deialdiarekin bat egin dute. Bi lantegietan jarduera geldirik dago. Guemako 68 langileek eta Mecalsako 27ek herenegun, atzo eta gaur greba egin dute. Egun hauetan Tolosan, Beasainen eta Donostian egin diren manifestazioetan parte hartu dute. Bi enpresetako langileek jakinarazi digutenez, egoeran aldaketarik ez badago azaroaren 2an, 3an, 4an eta 5ean berriro grebara joko dute. Arrazoi beragatik maiatzean eta ekainean lau egunez gelditu ziren.


Urrats bat gehiago Forondan, 24 orduz zabalik izatera itzultzeko


`Alexis o el tratado del inútil combate´gaur hizketagai

Alexis o el tratado del inútil combate liburuaren solasaldia izango da gaur Jose Luis Cancho moderatzailearekin. Biterin 19:30etan.


Martxan daude Zelaibarri proiektuaren bigarren faseko lanak

Aurreikusita dagoenaren arabera, obrak urte amaierarako edo urtarrilerako amaituta egotea espero du Markina-Xemeingo Udalak. “Lanak amaitzeko gehienezko epea 5 hilabetekoa da”, azaldu dute.

Bien bitartean, obrek zirkulazioan aldaketak eragingo dituztela jakitera eman dute. Alde batetik, Frai Bartolome kaletik aparkalekura doan errepidea moztu egin dute eta Correos pareko bidea zabaldu dute ibilgailuak bertatik igarotzeko. “Dena dela, Osteko kaleko bizilagunek baimendua izango dute sarrera betiko bidetik”.

Zelaibarriko obrak. Argazkia: Markina-Xemeingo Udala

Aparkalekuei dagokienez, ezingo dira ibilgailuak utzi obren aldean, eta seinaleak jarri dituzte hori adierazteko. “Horren ordez, Correos aurreko aldean sortu diren aparkaleku berrietan utzi ahal izango dira ibilgailuak”.

Bestalde, lanak direla eta, udaletxe osteko kontenedoreak lekuz aldatu eta fraileen konbentuko sarreraren alboan kokatu dituztela azaldu du udalak.

HONEKIN LOTUTA: Zelaibarri proiektua prest dauka Markina-Xemeingo Udalak


2015eko udal eta foru hauteskundeak. EH Bildu. Segura

Eñaut Telleria da Segurako EH Bilduren alkategaia. «Segura hobe baten alde» lan egiten jarraitu nahi dute, «parte hartzeko kulturan sakonduz, etorkizuneko Segura pausoz pauso eraikiz».


Gueñes-Itsaso goi tentsioko linea bertan behera uztea eskatu dute

Gueñesetik Itsasora (Gipuzkoa) goi tentsioko linea elektriko bat sortzeko proiektua zabaldu zen 2011n. Alegazioen ostean, sei urtez stand-by egoeran egon da, eta orain, Espainiako gobernuak berriro aktibatu gura du, 2018an eraikitzen hasteko. Bada, egitasmoaren aurkako aldarria egin dute prentsaurrekoan EHNEk, Eguzkik, EH Bilduko hainbat kargudunek eta Garaiko alkateak. Proiektua bertan behera uztea eskatu dute.

26 herritan zehar igarota, 74 kilometroko ibilbidea izango du linea berriak, 30 metroko zabaleragaz. Ingurumenean eta herritarren osasunean kaltea ekarriko duela uste dute aurka agertu diren eragileek. “Lerroak minbizia-eragile direla dioten azterketak ugariak dira”, azaldu dutenez. Gainera, estatuan ezarritako esposizio neurriak zaharkituta daudela ohartarazi dute. “Gure osasuna eta ingurumena, beste behin ere, oligopolio baten mesedetan jartzea da linearen helburua”, kritikatu dute.

Linea sortzeko motiboa, “enpresa elektriko handiek negozioak mantentzea eta argindar fakturak igotzen jarraitzea” dela uste dute. “Benetako arrazoia, espainiar sistemaren gainprodukzioa Frantziara eramatea da”, gaineratu dute.

Udaletan hasi dira lurjabe kaltetuekin alegazioak garatzen. Berrizen, esaterako, aho batez onartu zuten atzoko bilkuran aurkako mozioa EAJk, EH Bilduk eta PSE-EEk. Udal teknikaria aurkako txosten bat prestatzen dabil, eta kaltetuei zein herritarrei atxikimendua eskatuko diete. Iurretako udal batzordean ere aho batez egin dute aurka.


Hilary Duffek seme jaioberriaren argazkia jarri du, Twitterren

Aktoreak behin baino gehiagotan erakutsi zuen haurdunaldia sare sozialean eta, orain, umearekin harro dagoela iragarri nahi izan du. "Nire oin txiki gustukoenak", idatzi du Duffek.

Hilary Duff abeslaria bere bizitzako unerik politenetako bat bizitzen ari da. Duela gutxi, ama izan da eta zoriontasun hori bere jarraitzaileekin partekatu nahi izan du. Duffek Twitterren argitaratu du Luca semearen lehen irudia. "Nire oin txikirik gustukoenak", idatzi du.

Aktoreak behin baino gehiagotan erakutsi zuen haurdunaldiko sabela sare sozialean eta, orain, umearekin harro dagoela iragarri nahi izan du.


San Pedro eguna (II): trikitixa, batelak, soka dantza eta Elektrotxufla

Jende ugari bildu da San Pedro eguneko arratsaldeko ekimenetan. Eguzki ederra lagun, kuadrillen arteko batel lehiaketak saltsa piztu du errioan. Plazan, ordu berean, entzule dezente juntatu da trikitilari txapelketan, eta gero, are gehiago, hainbat herritarren soka dantza ikusteko. Elektrotxufla txarangarekin ere gazte jende ugari ibili da herriko kaleetan barrena.


Boris eta dortoka

Eleako Zenonek planteatua da Akiles eta dortokaren paradoxa: edozein distantzia gainditzeko, lehenbizi haren erdia ibili beharra dagoela; eta, aurretik, erdi horren erdia; osoaren laurdena, alegia; eta horrela, distantzia bera zatitzen joan daitekeela, aurrerapena ezinezko bihurtzeraino.

Brexit-a ere antzeko zerbait bihurtu da: 2016ko irteera-tiroak Leave sententziatu zuenetik, hurrengo urrats bakoitzari dozenaka azpi-oztopo sortu zaizkio, gobernu erakundeak ez aurrera eta ez atzera uzteraino. «Erresuma Batuaren moduko estatu aspergarri bat ez dago ohituta krisi hauetara», kexu zen duela gutxi The Guardian-eko kazetari bat. Gogoratu besterik ez dago 2013ko David Cameron hura, Eskoziako erreferendumerako akordioa tea zerbitzatzen duenaren keinu berarekin sinatzen. Kontrolak ematen duen baretasuna zen hura, orain alderdi gehienek erabat galdua daukatena.

Krisi guztietan agertu ohi dira oportunistak, kaosetik zer poltsikoratuko. Boris Johnson ere, ziurrenik, orain baino konfiantza handiagoz helduko zen brexit-aren lemara, hilotz politikoen makineriarekiko itsu. Ezintasunen aurrean, autoritarismoz erantzun du, parlamentuaren aurka joz. Eta hara bere paradoxa: herriak erreferendumean bozkatutakoa indarrean sartzeko arduraduna da herriaren ordezkari legitimoa den erakundea geldiarazi nahi duena. Akiles eta dortoka, ez aurrera eta ez atzera.

Inguruotan ere asko dira Erresuma Batuko krisia baliatu dutenak, erreferendumek erabakitzeko tresna gisara balio ez dutela argudiatzeko: herritarrei hitza zuzenean emateak ez duela bermatzen bertatik erabaki onak aterako direnik. Era berean, bozketak arazo guztien irtenbidetzat dituztenek ere nekez sostengatu ahal izango dute luzaroan Johnsonen jokabidea. Tresna bera auzitan jarri ordez, baina, prozedurari buruz galde genezake: bai edo ez erabakita ere posible baita bidea trabatzea, erantzun bakoitzak gerora ekarriko dituen galderak aurreikusi ezean.


Artedrama, antzerkigintzaren arnasgune

Hamaikagarrenez egin dute Aulestin Artedrama, eta beste urte betez jendetza batu da. Ikastaroak zein emanaldiak arrakastatsuak izan direla nabarmendu dute Artedramako kideek, eta emaitzagaz pozik daude.

“Uste dugu ikasleentzat ez ezik, herritarrentzako ere esperientzia aberasgarria izaten dela urtero Artedrama. Herriak zuzenean parte hartzen du. Eta oro har, parte hartzen duten denen artean oso saltsa polita sortzen da; aste-kultural bat sortzen da Aulestiko herrian, eta antzerkigintzaren arnasgune bat bihurtzen da, gozoki bat moduan”, zehaztu du Ander Lipus Artedramako kide eta ikastaroetako baten irakasleak.

Ikasleak ikastaroetako batean parte hartzen. Argazkia: Artedrama

Urtero legez, ikastaroak “elkartruke oso interesgarriak” izan direla zehaztu du Lipusek. “Aurten ere oso emankorra izan da, sei irakasle aritu gara, eta matrikulazioa ikaragarria izan da, oso bizkor apuntatu zen jendea, baina hamalau ikasle baino gehiago ezin dira sartu”. Hala ere, azken orduan ikasleetako batek joan ezin izan zuenez hamahiru ikasle izan dituzte.

Bazter guztietako ikasleak izan dira Aulestin, tartean Lea-Artibai eskualdeko bi ordezkari, aulestiarra bata, eta ondarrutarra bestea. Lipusen ustez horrek esan gura du eskualdean bertan ere badagoela zaletasuna, eta ofizioari begirunea dion jendea: “Eta behintzat ofizioan sartu nahi duena pixka bat sakontzera; zer den antzerkia egitea, zer den aktore izatea etab”.

Ikastaroak oso-oso ondo joan direla azpimarratu du. Urtero oso aberasgarria eta pozgarria izaten dela dio, eta ikasleek ikastoretan gozatzen duten moduan, Aulestin bizitzen den giroagaz ere gozatzen dute.

Gainera, sarritan emanaldiak irakasleekin lotuta daude. Hau da, irakasleak ematen die ikastaroa, eta gero irakaslea eszenatoki gainean ikusteko aukera dute, eta hori ere gauza ederra dela uste du Lipusek.

Argazkia: Artedrana

Era berean, emanaldiak jendez betetzea “itzela” dela dio aktore markinarrak: “Kasu honetan, aurten nabarmenduko nuke publikoaren erantzuna. Jendetza batu da. Astelehenean kultur etxea gainezka zegoen, eta hori izan da aste osoan zehar aipagarriena. Emanaldi guztietan zelan jendeak ez duen hutsik egin, eta bai aulestiarrak, bai ikasleak eta baita kanpotik etorritakoak ere zelan parte hartu duten”.

Askotarikoak izan dira emanaldiak, eta genero desberdinak bildu dituzte astebetez Aulestin. Umorea, kritika, ironia, musika, dantza… gozatzeko hamaika aukera eskaini dituzte Artedramako kideek. Bariku gauean, esaterako, Etxekoak antzezlana ikusteko, frontoian hotz itzela egin arren jendetza batu zen, eta hotzak ez zuen inor kikildu. “Frontoia hor beteta ikustea, eta emanaldia zelan jarraitzen zuten ikustea ikaragarri ederra izan zen”.

Bestalde, Rouge Elea taldeak karpatxo bat montatu zuen zapatuan, eta arratsaldeko emanaldi bietan jendea egon zen: “Haien Zuek lana oso emanaldi entrañablea da, oso polita eta oso ondo funtzionatu du karpan antzerki hori egiteak, oso esperientzia polita izan da”. Ostean, gauean Kukai dantza taldearen dantza ikusgarriekin gozatu zuten frontoian bildutakoek.

Eskualdeko partaidetza

Argazkia: Artedrama.

Halaber, topaketari amaiera borobila eman zieten Aulestiko K-TUM-K batukada taldeak eta Lekeitioko Deabruak taldeak elkarlanean. Lipusek azaldu duenez, ilusio asko egiten zien Artedraman egoteak, eta polita izan zen Aulesti halako animazio batekin betetzea eta aurtengo Artedrama horrela amaitzea. Jai giro ederra sortu zuten; herria erdi ilunetan, haien suekin soilik argituta, eta batukadaren soinuak lagunduta girotu zuten.

“Oso pozik gaude. Bi zutabe daude antzerkiaren etxe honen oinarrian. Alde batetik, barrura begira egiten den formakuntza-ikastaro hori, gehiago dena antzerkigintzan gabiltzanentzako. Eta gero bestea ikusgarritasunera zuzendua, eta herrira zuzendua eta publiko bati zuzendua, eta da jaialdia bera. Jaialdiak hartu duen dimentsioa ikaragarria da. Esaterako, Aulesti bezalako herri txiki batean, astegun batean, 150 pertsona egotea emanaldi batean ikaragarria da, izugarri ederra da. Eta kanpotik etortzen den jendea ere harrituta gelditzen da Aulestin sortzen den giroarekin eta herri-antzerkiak hartzen duen xarma horrekin. Estruktura oso apalekin egiten den antzerkia, eta ikusten den antzerkia”, adierazi du Lipusek.


Bilera bihar, Santo Tomas egunari buruz

Santo Tomaseko festan parte hartu nahi dutenek, bilera dute bihar, San Joan Konpartsak antolatuta. Biterin, 20:00etan.


“Gerra Zibilari buruzko milaka liburu daude, baina eskualde honi buruz ez zegoen ezer idatzita”

JOSE RAMON ZURIMENDI (Bilbo, 1961) Guda Zibilak Nerbioigoienan utzitako pasarteak jaso ditu elkarteak argitaratu berri duen liburuan. Proiektuaren nondik norakoak azaldu ditu.

Nola sortu da liburu hau? Dakigunez, zure asmoa liburu bat idaztea zen, baina ez hau zehazki.

Bai, prozesua handitzen joan zen. Apurka-apurka konturatu ginen hemen gerra zibila gertatu zela eta jende gutxik zekiela. Luiso Lopezekin hasi nintzen lanean -bera baita proiektuaren arima- eta gerrako arrastoak eta aztarnak begiratzeari ekin genion.

Eskualde osoan material pilo dago, Gorbeiatik Artziniegaraino 130 lubaki baino gehiago daude katalogaturik, eta ziurrenik gehiago ere egongo dira, topatu ez ditugunak.

Hori dela medio, arrasto materialak ikustera jo genuen, azaltzeko nola heldu ziren honaino eta zergatik. Luisok lekukotza ugari jaso zituen gerra bizi izan zutenen artean. Haurtzaroko oroitzapenak eta euren gurasoen historiak biltzeari ekin zion.

Nik, ordea, artxiboetan zegoena bildu nuen, sakabanatuta baitzegoen, baita garai horretan egunkarietan argitaratutakoa ere. Bi abiapuntu horiekin, memoria idatzia eta ahozkoa, pentsatu genuen liburua idaztea.

“Gorbeiatik Artziniegara 130 lubaki baino gehiago daude katalogaturik”

Hori zen hasierako asmoa.

Bai, denboran luzatzen joan zen prozesua. Urte batean Gogora Institutuak esan zigun diru laguntza emango zigula, baina oso berandu zen lana gauzatzeko.

Azkenean, erabaki genuen liburua egitea eta iruditu zitzaigun interesgarria zela jende gehiago batzea.

Alde batetik, Josu Santamarina EHUko historialaria zerbait bizia egiten ari da San Pedro mendia industen eta bere ikuspegia jaso nahi genuen, azaldu zezan nola dagoen arkeologiaren mundua eta zeintzuk diren indarrean dauden planteamenduak. Gaurkotasuna eman nahi genion, memoria historikoaren eztabaida bizirik baitago gizartean.

Asier Perez de Eulate “Basurde” ere gonbidatu genuen. Aditua da gerra zibileko armatan eta talde ugaritan egon da: Aranzadi, Sancho Beurko... Eusko Jaurlaritzak armada ez zuenez, mota ugariko arma zaharrak erosi zituen merkatu beltzean eta guda zelaian geratu ziren arma eta bala pilo.

Grafikoen bitartez liburuan azaldu du zer arma, fusil eta pistola baliatu ziren alde errepublikanoan. Hori nahiko berria da, EAEn ez baita egin ikerketarik armamentuari buruz. Estatu espainiarrean ere egoera antzekoa da. Infanteriari buruzkoa da, artilleria ez dugu aztertu.

Azkenik, Joseba Egigurenek lana idatzi zuen Urduñako kontzentrazio esparruari buruz eta ikertzen jarraitu du. Liburua idatzi eta gero, informazio gehiago bidali diote.

Luisok, ahozko testigantzak baliatuta, kontakizuna osatu du gertakariei eta memoriari buruz. Beste atal bat egin du ere lubakiei buruz: mapa, planoak... Azkenik, nire lana dago, ia liburu erdia.

“Gaurkotasuna eman nahi genion lanari, memoria historikoaren eztabaida bizirik baitago gizartean.Hala ere, errepresioaren gaia ez dugu jorratu”

Zure zatia zer da, zehazki?

Nerbioigoienako gerrari buruzko kronika bat da. Egunez eguneko kronika da, Salamancako, Madrilgo, Avilako, Aldundiko eta Sabino Arana Fundaziokofitxategiak oinarritzat hartuta, besteak beste.

Garaiko prentsa ere erabili dut, 1937ko otsailera arte zentsura oso eskasa zen eta informazio ugari zegoen. Hori errepublikanoan artean. Alderdi eta sindikatu guztiek sortu zituzten euren egunkariak eta oso aro interesgarria da kazetaritzari dagokionez. Alde nazionalean, mezak kenduta, prentsan badirudi ez dagoela gerrarik.

Gerra Zibilari buruzko milaka liburu daude, baina eskualde honi buruz ez zegoen ezer idatzita. Dena zegoen sakabanatuta. Hori guztia bildu dut lan honetan hiru esparruei erreparatuta bereziki: abuztuan Urduña hartzeko saiakera, Villarealgo bataila eta San Pedroko borrokak 1937ko maiatzean. Uste dut ikerketa nahiko osatua dela. Nerbioigoiena kontzeptu modernoa erabili dugu eskualde osoa jasotzeko. Edonola ere, liburu honekin badago erreferentzia bat eta hortik abiatuta ikerketa gehiago egin daitezke.

Nire ustez, liburu honen bertute handiena da historikoki zegoen hutsunea betetzen duela. Hala ere, errepresioaren gaia ez dugu jorratu. Hori oso bestelako pasartea da eta ez dakit dena jasotzea posible izango den. Esaterako, Angel Larreak saiakera egin du Laudion eta etengabe ateratzen dira datu berriak.

Noiz eman zenioten bultzada liburuari?

Materiala duela urte nahiko genuen. Duela bi urte hasi ginen, baina gelditu genuen, ez baikenuen dirulaguntzarik topatu. Duela urtebete, aldiz, dirulaguntza eman ziguten, baina ez zegoen denborarik testua bukatzeko, oso berandu erantzun baitziguten. Aurten Gogorak lagundu gaitu eta denbora tartea ere izan dugu.

Martxoaren 30a zen epe muga eta ozta-ozta heldu gara, nahiz eta Josuk, Josebak eta Asierrek denbora gutxian amaitu euren ekarpenak.

Nire zatia zailagoa izan da, 1937ko neguan borroka artilleroak baitzeuden bakarrik eta kontatzeko gauza gutxi zegoen. Nik esparru militarrari bakarrik erreparatu diot. Liburua 12 euroren truke eros daiteke Aztarna aldizkaria saltzen den lekuetan. Berez, Amurrion eta Urduñan egin genituen bi aurkezpen eta han eskuratzeko aukera egon zen. Gogora institutuko egoitzan ere aurkeztu nahi dugu, Bilbon. Iruditzen zitzaigun, aintzat hartuta eurek jarri dutela dirua, egokia zela han aurkeztea, baina eurek ez dute, antza, horrelakorik egiten.


"Musikaren industrian lanean ari direnei ahots bat eskaini nahi diegu"

Euskal Herriko Musika Bulegoa Elkarteak eta EITBk jarri dute martxan programa. Urritik aurrera emango da, larunbatetan, Euskadi Irratian eta Radio Euskadin. Villarrek halako saio baten garrantzia nabarmendu du.


Zabortegitik atera ezinik

Arabako hondakinen kudeaketak Gardelegiko zabortegia du oinarri, bukaera tratamendu nagusia baita. Gasteizko hondakinen %25 birziklatzen dira egun, Europako irizpideetatik urrun.


Iruzur fiskala egiten zuen gaizkile taldea desegin du Ertzaintzak

Aurtengo urtea bakarrik kontuan izanda, 1,5 milioi euro iruzurtu dituzte. Sareak Espainiako toki desberdinetan aritzen eta Espainiatik kanpo ere kontaktuak zituen.

Ertzaintzak hamabi pertsona atxilotu ditu eta iruzur fiskala egiten zuen sarea desegin du. Gaizkile taldea Espainia osoan jardun da azken hilabeteetan eta atzerrian ere kontaktuak ditu. Kalkuluen arabera, hainbat mlioi euro lapurtu dizkiete Estatuko eta Bizkaiko ogasunei, 1,5 milioi euro aurten.

Rodolfo Ares Herrizaingo sailburuak prentsaurrekoa eman du Larrieldietako zentroan Poliziaren operazioaren zehetasunen berri emateko.

Aresen hitzetan, ikerketak sei hilabete iraun ditu eta operazioa Bizkaian eta Espainiako bost probintziatan egin dute, Zergak Biltzeko Agentziaren, Guardia Zibilaren eta Polizia Nazionalaren laguntzartekin.

Atzemandako materialaren artean diru kopuru handia zenbatzeko makina elektronikoa, IP helbideak aldatzeko sistema informatikoak, 27 ordenagailu, 12 disko gogor eta 26 telefono daude. Bost pertsona atxilotuta, Bizkaian

Aresek azaldu duenez, oraindik ez dute iruzurrez lapurtutako diru kopurua zenbatu, baina hainbat milioi euro izan omen dira. Konkretuki, aurten 1,5 milioi euro baino gehiago iruzurtu dizkiete Estatuko eta Bizkaiko Ogasunei.

Iruzurra egiteko, sareko kideek eginbeharrak banatzen zituzten administrazioaren kontrol sistemak saihesteko.

Hamabi atxilotuen artean, bi argentinar eta errumaniar bat daude. Bost atxiloketa Bizkaian egin dituzte, beste bat Kantabrian, beste bat Errioxan, beste bat Bartzelonan eta lau Madrilen.


Ostegunean hasiko dira ekaineko ikastaroak

EKAINEKO KZ Guneko ikastaroak ostegun honetan hasiko dira. Guztira, 7 ikastaro presentzial eta urruneko beste 4 egiteko aukera izango da, eta denetan izenematea zabalik dago, debalde. Interesa daukanak, Biteri kultur etxera jo dezake. Bestela, telefonoz deitu, 943 02 36 50ra, tutor.hernani@kzgunea.net helbide elektronikora idatzi edo www.kzgunea.eus webgunean erregistratu.

Oinarrizko Internet

- Internet KZgunea ikastaroa. Ekainaren 1etik 14ra, 11:00-13:00, euskeraz.

- Erosketa seguruak interneten. Ekainaren 29an, 11:00-13:00, gaztelaniaz.

-Ordainketa seguruak interneten. Ekainaren 27tik 28ra, 11:00-13:00, gaztelaniaz.

Software librea

- Ofimatika ikastaroa emango da ekainaren 1etik 14ra, 16:00-18:00, gaztelaniaz.

Google Apps

- Google ikastaroa. Ekainaren 14tik 23ra, 09:00-11:00, euskeraz.

- Youtube. Bideoak ikusteko baino gehiago. Ekainaren 29tik 30era, 09:00-11:00, gaztelaniaz.

Smartphoneak eta Tabletak

- Smartphoneak eta tabletak; lortu zure Android gailuen etekinik handiena. Ekainaren 15etik 23ra, 11:00-13:00 eta 16:00-18:00, euskeraz.

Urruneko Formazioa

- Ofimatika aurreratua. Ekainaren 5etik uztailaren 5era, gaztelaniaz.

- Android sistema eragilea. Ekainaren 5etik uztailaren 5era, gaztelaniaz.

- Sare sozialak. Ekainaren 5etik uztailaren 5era, gaztelaniaz.

- Skype eta Hangouts bitartez bideokonferentziak. Ekainaren 5etik 21era, gaztelaniaz.


'Harrigarria da inork ez konprobatzea kontakizuna benetakoa ote zen'

Maialenen bi semea alabek dute Nadia Nereareren gaixotasun bera: trikotiodistrofia. Faktorian hitz egin du.

Maialenen bi seme-alabek dute Nadia Nereareren gaixotasun bera: trikotiodistrofia. 'Faktoria'n hitz egin du, eta, nabarmendu duenez, 'tristeena da urtetan pentsatu dugula puntako ikerlariak ari zirela gaitza ikertzen'.

Bere seme-alaben gaixotasunaz, Maialenek esan digu ilea galdu dutela, entzumena galtzen ari direla eta ikasketa prozesuan atzerapen nabarmena izan arren pozik bizi direla eta hori dela garrantzitsuena haientzat.


HARA! Kamioi txiki bat harrapatuta geratu da Zarautzen

Ez da lehena, ezta azkena izango ere. Gipuzkoa eta Mitxelena kaleak lotzen dituen Zelai azpibidean harrapatuta geratu da gaur eguerdian hozgailu motako kamioi txiki bat. Azpiko pasagunearen gehienezko altuera 3,15 metrokoa da, eta ongi seinalizatuta dagoen arren, tarteka halakoak gertatzen dira. Ibilgailua bertatik ateratzeko gurpilak hustu behar zaizkio, baina hori egin bitartean udaltzain bat ari da trafikoa gidatzen.


Berriz Herrixa Dantzan Arrasaten

Berriz hasiko dira Herrixa Dantzan dantzaldiak Arrasaten, baina leku berrian: Uarkape pilotalekuko tabernan. Maiatzaren 16an eta ekainaren 6an egingo ditugu bertan dantzaldiak, arratsaldeko 20:15etan hasita. Ohi bezala, sarrera doan eta parte hartzea libre.

Aurreko urteetan Garaia berrikuntza guneko tabernan egin izan ditugu hilero Herrixa Dantzan saioak, baina ikasturte honetan ezin izan ditugu martxan jarri, leku egoki baten faltan. Orain, leku berria aurkitu dugu: Uarkape pilotalekuko taberna. Datozen egunotan irekiko dute berriz taberna, eta arduradun berriek ondo hartu dute dantzaldiak bertan egitea. Bi saio egingo ditugu, froga bezala, ikasturtea amaitu aurretik: maiatzaren 16an eta ekainaren 6an (ostiralarekin, ohikoa genuen bezala). Ordutegia: 20.15 - 21.30. Helburua, animatzen diren herritarrek elkarrekin dantzan ondo pasatzea. Sarrera doan eta parte hartzea libre. Ikusten ere parte har daiteke, taberna zabalik izango baita. Dantza gidaria: Patxi Montero. Antolatzailea: Portaloi elkartea.


Musika, antzerkia, jaiak eta jangela solidarioa, asteburuan gurean

Asteburua bete-beteta dator gure eskualdeko herrietan. Musikari dagokionez, adibidez, Rip eta Portu omenduko dituzte Arrasaten, eta Bergaran disko festa egongo da; antzerkiaren atalean, Igor Elortzaren eta Unai Iturriagaren antzezlana izango da Bergaran, eta ume eta gurasoenko eskaintza, Arrasaten. Eta besteak beste, jaiei dagokienez, Aramaion San Martin jaia ospatuko dute, eta Leintz Gatzagan San Milixanak. Xehetasunak segidan.

Musika

Bergara 'Piano bat bertsotan' emanaldia egingo dute Osintxun

Osintxuko Gaztañatan kultura egitarauaren barruan, Piano bat bertsotan delako emanaldia egingo dute Ainhoa Antsak, Jagoba Astiazaranek eta Beñat Gaztelumendik. Kutxak lagundutako emanaldia da.

Gaur, egubakoitza, Txuringon, 22:30ean. Sarrera doakoa da.

Oñati Gaztetxoendako disko festa izango da gaztelekuan

Gaztelekuko azaroko berritasun nagusia gaztetxoei zuzendutako disko festa da. Topalekua dantzaleku bihurtuko da, eta, erantzun ona jasotzen badu, hilean behin egingo dute. Oñatiko Sound Project disko-jartzaile taldeak ipiniko du musika.

Gaur, egubakoitza, gaztelekuan, 19:00etan.

Bergara Bi kontzertu eta Mojito Gaua Nahikari tabernan

Honako kontzertuak antolatu ditu Nahikari tabernak 25. urteurrena ospatzeko: gaur, egubakoitza, gauean, Txokorock –hainbat lagunek rock-and-roll musika joko dute–; eta bihar, zapatua, La-Tox taldearen doinu elektronikoak. La-Toxen kontzertuaren ostean, Mojito Gaua izango da.

Gaur, egubakoitza, eta bihar, zapatua.

Arrasate RIPeko Porturi eta Karlosi omenaldia

Bi urtean behin egiten duten moduan, RIP taldeko Porturen eta Karlosen omenezko kontzertua antolatu dute hainbat lagunek. Honako taldeek parte hartuko dute: Gorroto (Aramaio, punka), Malos Tiempos (Donostia, punk-rock), Carrocerias (Arrasate-Gasteiz; La Xeta Paxote eta RIPeko taldekideekin) eta Piztu Punk (Arrasate-Gasteiz; Obligaciones eta RIPeko taldekideekin).

Bihar, zapatua, gaztetxean, 22:00etan.

Antzerkia

Bergara Igor Elortzaren eta Unai Iturriagaren 'Errautsak' antzezlana

Le Petit Theatre de Pain taldeak Errautsak antzezlana egingo du. Igor Elortzak eta Unai Iturriagak idatzitako lana da. Hodei hil egin da. Gaztaroko lagunak, urtetan elkarren berririk izan gabe egon ondotik, Hodeiren hiletarako bilduko dira. Saminak eta berriz elkartzearen emozioak eraginda, Hodeiren azken agurra garai bateko festa basati bihurtuko da; iraganeko eta oraineko egiak, gezurrak eta kontraesanak azaleratuko dituen gau eroa.

Gaur, egubakoitza, Zabalotegi aretoan, 22:30ean; sarrera, 5 euro.

Arrasate 'Kili Kontuak' delako ume eta gurasoendako antzezlana

Sexologia Zerbitzuak umeekin sexualitate gaiak lantzeko Kili Kontuak ipuinak aurkeztu ditu, eta horietan oinarritutako antzezlana egingo dute Jon Zubiaga eta Sonia Villamor aktoreek. 4-7 urte arteko umeendako eta haien gurasoendako da. Etzi, domeka, Kulturateko areto nagusian, 17:30ean.

Arrasate Los Modernos taldeak 'Fo' antzezlana egingo du

Argentinako Los Modernos antzerki taldeak Fo delako lana antzeztuko du. Denondako umorea egiten dute; errealismoz eta esanguraz jositako umorea. Sarrera 10 euro da.

Etzi, domeka, Amaia antzokian, 19:30ean.

Jaiak

Aramaio San Martin jaia ospatuko dute gaur aramaioarrek

San Martin eguneko jaia antolatu dute Aramaioko Trikitixa Elkarteko kideek. Lehenengo, kalejira egingo dute (17:30); gero, buzkantzak, txorizoa eta ardoa banatuko dituzte (18:00); bukatzeko, San Martin errifak zozketatuko dituzte: Athleticen, Realaren eta Juan Martinez de Irujoren kamisetak.

Jatekoa eta zozketak gaur, egubakoitza, udaletxeko arkupeetan.

Leintz gatzaga 18. eskulangintza feria etzi San Milixanetan

San Milixan eguna ospatuko dute gatzagarrek. 18. eskulangintza feria egingo dute 15 artisauk, pilotalekuan; horrez gain, ira-meta egingo dute lau herritarrek, eta gatzaren inguruko antzinako usadioak eta lan egiteko moduak erakutsiko dituzte gatz museoan.

Udalak dei egiten du kanpotik doazenek autobusa hartzeko Eskoriatzan. Goiz osoan etengabe ibiliko da Eskoriatza eta Gatzaga artean.

Etzi, domeka, Gatzagan, 10:00etatik 14:00etara.

Antzuola Independentzia Eguna ospatuko dute herriko gazteek

Antzuolak independentzia lortu zuenekoa ospatuko dute herriko gazteek, Gaur ereiten dena bihar jaso ahal izateko leloarekin. Jaia salda beroarekin eta tortilla lehiaketarekin hasiko dute, gaztetxean (11:30); gero, bazkaria pilotalekuan; bertso afaria gaztetxean (20:30) eta kontzertuak (22:00).

Bihar, zapatua, 11:30ean hasita.

Bestelakoak

Arrasate Jangela Solidaria GKEk postu bat ipiniko du bihar

Jangela Solidaria GKEk postu bat ipiniko du bihar Seber Altuben. Etiopiako Wukron bizi diren 500 neska-mutiko umezurtzen janaria, hezkuntza eta osasuna bermatzeko dihardute. Angel Olaran misiolari hernaniarra dago han lanean. Hortaz, bazkide berriak egiteko asmoz datoz.

Bihar, zapatua, Seber Altuben, 10:00-14:00.

Aramaio 'Aramaixo ezagutuz' delako ibilaldia egingo dute

Aramaio hobeto ezagutzeko aukera dute herritar guztiek Aramaixo Ezagutuz delako ibilaldian.

Bihar, zapatua.

Erakusketa

Oñati Kutxaren Kultur programa bihar ailegatuko da

Kutxaren eskutik, honako ekintzak izango dira: Piztiak, Gora Gora Kids eta The Wedding Present taldeen kontzertuak gaztelekuan (20:00-22:45); Kultur Arte erakusketa plazan (11:00-20:00); eta Kultur Expresso lehiaketako eta Kimuak sortako film laburrak (19:00).

Bihar, zapatua, egun osoan.


Izeta nagusitu da Aiako XXI. Kintopeko Idi Probetan

Kintopeko Idi Probek hartu dute Aiako probalekua beste urte batez. Asteburuan hasi zen norgehiagoka, eta hiru saio izan dira guztira; ostiralean, larunbatean eta atzo, astelehena. Zazpi idi pare aritu dira nor baino nor, eta atzoko lehian marka guztiak onduta, Aiako Izetako idiak gailendu dira. 58 plaza osatu zituzten; hala, txapela jantzi zuten Izetakoek.

Ostiralean, Markina-Xemeingo Ainhoa Iketzako eta Billetako Lopategiko idiek jardun zuten. 22 plaza egin zituzten aurrenekoek, eta bigarrengoek, 49. Larunbatean, aldiz, hiru parek jokatu zituzten probak: Lasarteko Telleriakoek, Errenteriako Matxaingoek, eta Billetako Laskikoek (txapelketatik kanpo). 41, 44 eta 28 plaza lortu zituzten, hurrenez hurren. Atzoko saioa egin arte, beraz, Lopategiko idiak ziren nagusi.

Atzo, baina, hirugarren eta azken norgehiagokak izan ziren probalekuan. Aiako Izetako idien, Bermeoko Benguriakoen eta Azkoitiako Isidro erretegikoen txanda izan zen. Jose Ramon Izeta eta Alegria aritu ziren itzain Izetako parearekin. 58 plaza osatuta, atzoko saioko zein sailkapen orokorreko irabazle izan zen Izeta. Atzetik jarraitu zioten Benguriako idiek, 56 plazarekin. Isidrokoek, aldiz, 47 plaza egin zituzten.

Beraz, ondorengoa izan da aurtengo Idi Probetako sailkapen orokorra:

Aiako Izeta. 58 plaza

Bermeoko Benguria. 56 plaza

Billetako Lopategi. 49 plaza

Azkoitiako Isidro erretegia. 47 plaza

Errenteriako Matxain. 44 plaza

Lasarteko Telleria. 41 plaza

Markina-Xemeingo Ainhoa Iketza. 22 plaza

Omenaldia Iketzari

Bestalde, omenetarako tartea ere izan zen atzokoan. Ramon Ibarzabal Iketzaren ibilbideari aitortza egin zioten Aiako Idi Proba elkartekoek, eta oroigarria eman zioten. Urte luzez jardun du itzain modura Ibarzabalek.

Argazkiak: Ibon Errazu


Artikutzan hiru bisita gidatu egingo dituzte urrian

Urrirako hiru bisita gidatu antolatu ditu Artikutza naturak. Aurrenekoa igandean izango da, urriaren 4an. Zailtasunik gabekoa izango da irteera, bidea laua eta pista batetik egingo dute zati gehiena. Irteera honetan Enobietako presa zenari buelta emango diote.

Hurrengo irteera urriaren 18an izango da. Nahiko berezia izango da, ez direlako Artikutzako sarreran geldituko, Arriurdiñetan baizik. Artikutzaren hegoaldeko sarrera da, eta irteera jonetan Artikutzan emandako industrializazioa ezagutuko ahalko da, burdinola zaharrenak, trenaren arrastoak, minak, harrobiak eta abar. Gainera inguru hauetara heltzeko Artikutzako basoak eta errekastoak zeharkatu dituzte, horrela inguru natural honek daukan garrantziaz jabetzeko.

Hilabeteko hirugarren eta azken irteera, urriaren 25ean egingo dute. Ohikoa baino luzeagoa izango da. Beltzuntzaraino igoko dira bidean pagadi ederrak, hariztiak eta zenbait landaketa zeharkatuta. Udazkenaren koloreez gozatzeko eta errekasto zein basoaren sekretuak eta edertasuna ezagutzeko aproposa da.

Irteera guztiak segurtasun neurri betez egingo dira, COVID-19aren eraginek. Irteeretan maskara eramatea beharrezkoa izango da. Izen-ematea Donostiako Udalaren webgunean eta 679 61 30 16 telefono bidez –deituta edo Whatsapp mezua bidalita– egin daiteke.


Bizi berria biltegi zaharrari

Latasako Biltegia, jatetxea izateaz harago, kultura eta turismo jasangarria sustatzeko gunea da. Sukaldaritza tradizionala eta modernoa bateratzen dituzte.

Ortzeguna da, eta etengabeko mugimendua dago Latasako Biltegia jatetxean (Imotz, Nafarroa). Tximinia piztua dago, eta goxo egoten da barruan. Txirrindulari talde bat berotasun bila sartu da. Kafea eta pintxoa hartu, eta mahai batean eseri dira lasai. Ez dira bezero bakarrak; Latasako hainbat bizilagun ere hurbildu dira kafea hartzera.

Plazaolako trenaren geltoki zaharrean dago Biltegia eraikina, Imozko Udalarena da, eta, egun, Sol Flores, Eva Fernandez, Idoia Josue eta Kizkitza Larrea dira arduradunak. Iazko abendu hasieran ireki zuten jatetxe eta taberna, eta «sekulako» harrera izan du lehen hilabetean. Proiektua, ordea, ez da jatetxe soil bat: hori baino gehiago da.

Sartu orduko nabari da Latasako Biltegia ez dela ohiko jatetxe edo ostatu bat. Ez bertan biltzen den jendeagatik bakarrik, baita jatetxearen itxuragatik eta filosofiagatik ere. Jatetxearen izkina batean produktu ekologikoak eskaintzeko denda bat dago. Laster Plazaolako bide berdean erabiltzeko bizikletak alokatzen hasiko dira: lau bizikleta elektriko eta hogei arrunt. Etorkizunean baratzea jartzea ere espero dute, baita ibilketa nordikoko ikastaroak ematea ere. Kultura da proiektuaren bertze ardatzetako bat, eta hasiak dira lehen jarduerak dinamizatzen.

Jatetxe berezia da Biltegia, eta jatetxea sortzeko prozesua ere «ezberdina» izan da. Imozko Udalak bi aldiz atera zuen enkante publikora gunea kudeatzeko ardura. Larreak iragarkia ikusi zuen, eta zerbait egiteko «harra piztu» zitzaion; ez zuen, ordea, horrelako proiektu bat bakarrik egin nahi: «Basaburuan [Nafarroa] bada antzeko proiektu bat, eta ikusten nuen hango langileek lana eta bizitza uztartzeko aukera zutela. Antzeko zerbait sortu nahi nuen». Josueri aipatu zion ideia, eta, hark ere asmo bera zuela ikusita, elkartzea erabaki zuten. Epez kanpo zebiltzan, ordea, proiektua aurkezteko.

Flores batu zitzaien orduan proiektura, eta, haren eskutik, Fernandez sukaldaria. Ordurako Imozko Udalak berriz ere atera zuen enkantea. Hirugarrenean proiektua aurkeztu zuten, eta udalak gunea kudeatzeko hautatu zituen. Baietz mikrokooperatiba sortu zuten orduan. Argi zuten, jatetxea izateaz harago, Biltegiak turismo jasangarria eta kultura sustatzeko gune ere izan behar zuela.

Sukaldaritza tradizionala eta modernoa bateratzen dituzte Biltegian. Hori nabarmendu du Floresek: «Orain arte, nahiko plater esperimentalak sortu ditugu, eta konturatu gara beharbada polikiago joan behar dugula plater ezberdinak sortzeko orduan». Sukaldaritza tradizionalean errotu dira momentuz; hala ere, egunerokoan begetarianoentzako eta beganoentzako eskaintza dutela ere kontatu du: «Mundu guztiarentzako aukerak izatea nahi dugu. Sukaldariaren espezialitatea sukaldaritza makrobiotikoa eta beganoa da, eta bere esentzia ekarri du».

Egunerokoan nabari da hori; karta hartuz gero, ohiko platerez gain, Euskal Herrian hain ezagunak ez diren platerak ere aurki baitaitezke. Helburua, gainera, eskaintza hori haztea dela gaineratu du Larreak: «Pixkanaka gauza berriak sartuz joatea gustatuko litzaiguke, jendeak ez dezala pentsatu begetarianoa edo beganoa izatea belarra jatea dela».

Abenduaren 7an egin zuten proiektuaren inaugurazio festa lagun eta senideentzat. 8an ekitaldi instituzionala egin ondotik, abenduaren 11tik dago zabalik jatetxea. Astelehen eta asteartean itxi egiten dute, eta gainerako egunetan, ireki.

Harrera «izugarri ona»

Hilabete bete da ireki zutenetik, eta, hasierak gogorrak izaten diren arren, uste baino jende gehiago hurbildu da proiektua ezagutzera: «Harrera oso ona egin digute herritarrek; oso pozik gaude», aipatu du Larreak. Latasak urteak zeramatzan tabernarik gabe, eta, elkarte baten faltan, herritarrak biltzeko gune bat ere behar zen herrian. Herritarrez harago, ordea, ondoko herritarren bisita ere jaso dute Biltegian:«Basaburutik jende asko etorri da; Irurtzundik ere bai», kontatu du Larreak. Plazaolako bide berdearen ondoan egoteak, gainera, bide horretan ibiltzen diren oinezkoak zein txirrindulariak tabernara joatea bultzatu du. «Prentsan ere atera gara, eta horrek jendearen interesa piztu du», gehitu du Larreak.

Astean zehar jendea bertaratzen da, baina asteburuan izaten dute lanik gehien Biltegian. Larreak kontatu duenez, orain arte erreserba bidez funtzionatzen dute, eta 25 erreserba inguru onartzen dituzte otorduko. Jateko ez ezik, ordea, jatetxeko eremua bertzelako ekintzetarako ere erabili nahi dute Biltegiako arduradunek. «Joan den larunbatean eskulangileen azoka antolatu genuen, eta giro polita sortu zen, sekulako ikusmina piztu zuen», azaldu du Larreak. Gabonetan, berriz, haurrentzako liburu baten aurkezpena antolatu zuten, eta haur eta gurasoz bete zen Biltegia. Bertze liburu baten aurkezpena prestatzen hasiak dira dagoeneko.

Landa eremuan dago Latasa, eta horrelako gune bat landa eremuan izatearen garrantzia azpimarratu du Floresek: «Pixka bat erreta gaude gauza ezberdin guztiak Iruñean egiten direlako. Proiektu alternatibo bat herrira ekarri nahi genuen».


‘Potxola’ izena du San Tomas eguneko txerriak

San Tomas eguna Konstituzio plazan. (Argazkia: Estitxu Zabala)

Donostia Festak-ek gaur eman du abenduaren 21ean, San Tomaseko ferian egongo den txerriaren izena. ‘Potxola’ izeneko txerria izango da ikusgai Parte Zaharrean, Konstituzio plazan. Leitzako Arro baserriko txerria da.


Mirandako bidea itxita egongo da bi astean, berritzeko

ZALDIBIA // Zaldibiako herri gunetik Lazkaomendira doan herri bidea berritzen hasi da udala. Olaldetik Miranda baserrirantza doan errepidea da. Ostiralean hasi zituzten lanak, eta bi aste inguruan bukatzea da aurreikuspena, eguraldiak laguntzen badu. Bien bitartean, itxita egongo da zirkulazioarentzat. Lazkaomendira Zelaatik gora edo Ordiziatik joan beharko da. Lanek 24.301,94 euroko kostua dute; Aldundiak finantzatuko du %51 (12.492,75 euro).


San Joan suak eta jaiak, herriz herri, eskualde osoan

Ekainaren 23an suak egiteaz batera, Lea-Artibain eta Mutrikun jaiak ere ospatuko dituzte. Kasu horren adibide dira Ziortza-Bolibar eta Aulesti. Bi herri horietan, udako solstizioa ospatzeaz batera, herriko jai patronalak ospatuko dituzte. Dena den, ekainaren 23a herri guztietan ospatzen da eta ondorioz, San Joan jaietako egitaraua suen egitarauarekin bat eginda dago.

EGITARAUAK, HERRIZ HERRI


Nazario Zabalo, Ezkurrako azken artzaina

Ezkurrako etxe, baserri eta borden argazki bilketa liburuan jasotzen denez, herri inguruan, 79 borda daude. Ollin eta Malo ingurukoak dira nagusiak: Olegi eta Ezkain bordak. Kopurua handia da, baina ulertzekoa, garai batean ia herritar guztiek borda bat eduki eta familia guztietan artzainen bat bazela kontuan edukitzen bada. Gaur egun artzaintzan bakarrik jarduten duen inor ez dagoenez, borda gehienak alde batera utzi eta hondatuta daude. Bizilagun batzuk ardiak dituzten arren, herriko azken artzaina duela urte batzuk hil zen: Nazario Zabalo. Ezezagunekin gizon lotsatia eta urduria zen, baina familia eta herritarrekin, alaia eta goxoa. Makotsola bordara igotzeko, bi orduko ibilbidea egiten zuen. Askotan geratzen zen argazkiko txabola txiki hartan lotan. Azken urteetan, bueltakoan eguraldi txarra egiten bazuen edo elurra bazegoen, Ollinera jeisten zen eta han familiako kide edo lagunen batek jasotzen zuen. Lana eta familia ziren bere bizitzaren oinarriak. 86 urterekin hil zen eta hilerrian hartzen du atseden Juan Bautista anaiaren alboan. Herriko pertsonaia garrantzitsuen artean bere izena agertzea irabazia zuen artzainak: bere gizatasunagatik eta egin zuen lan guztiagatik.


Estrada zapata dendak ateak itxi ditu betiko

Etxeko zapatilak Erregeetako opari ohikoak izan ohi dira, eta zenbatek ez zituzten Estradakoak opari izango. Aurten ere, oraindik, baten batek zuhaitz azpian izango ditu Portu kaleko dendako oinetakoak, baina datozen urteetan ez dute halako aukerarik izango. Izan ere, Estradak atzo zabaldu zituen ateak azken aldiz.

1940ko hamarkadan, Carmen Ugartek jostun lantegia zabaldu zuen toki horretan bertan, Manuel Estrada bere senarraren babesarekin. Urte batzuk beranduago, haien alaba zaharrenak hartu zuen lekukotza, eta josten ez zekienez, lantegia zapata denda bilakatu zuen. Hark ekarri zituen gaurdaino ezagun egin duten abarkak eta alpargatak, eskuz eginikoak Gipuzkoan eta Errioxan. Alaba hura ezkontzean, beste alaba batek hartu zuen dendaren ardura: Esther Estradak. Hura izan da gaurdaino dendaren jabea: “Amaren sabelean nengoenean hemen izaten nintzen, eta hemen hazi nintzen. Nire etxean baino gehiago bizi izan naiz Portu kaleko lokal honetan. Ama lanean zebilen bitartean, ni hemen izaten nintzen berarekin, baita ikasten hasi nintzenean eskolatik bueltan ere”, kontatu du Esther Estradak. Hain zuzen, IRUTXULOKO HITZAk zapata dendaren historia eta ixteko arrazoiak jaso zituen erreportaje batean.

Itxi aurretik, Estradak eskerrak eman nahi izan dizkie bezeroei emandako “babesagatik” eta izandako “fideltasunagatik”: “hainbat urtez etxeko zapatilak erosi dituzuenei; udan espresuki edo San Tomas aurretik alpargatak eta abarkak erostera etorri zaretenei; hainbat txokotatik oinetako bila etorritako dantzariei; euskal sustraiak dituzuen Ipar eta Hego Ameriketako bezeroei; Parte Zaharreko bizilagunei; lagun bilakatu zareten bezero guztiei; Estrada gaurdaino izan dena egin duzuenei: eskerrik asko hainbeste urtez zuen oinak janzteko aukera emateagatik. Polita izan da zuek bidaide izatea”. Agur eta dotore, Estrada.


Aldaketa nagusia, Nafarroan

Lehen, UPNk ez zuen alkatetzarik udalerririk handienetan; orain, Navarra Suma koalizioak sei ditu