Lider bakarraren Turkia

Etzi egitekoa zen presidentetzarako hauteskundeen bigarren itzulia, baina, Erdoganek lehenengo itzulia argi irabazi ondoren, legegintzaldia hasteko eguna izango da igandea. Oposizioaren jarraitzaileen artean etsipena da nagusi, presidenteak botere osoa edukiko baitu aurki, eta horren ondorioen beldur dira.

Nire buruak oraindik ez du sinesten gertatu dena, baina bai, Erdoganek berriro lortu du gehiengoa». Ilayda Kocoglu Turkiako CHP Herriaren Alderdi Errepublikanoko kidearen hitzak dira horiek, joan den ekainaren 24ko hauteskundeen emaitzei buruz. Hasieran, aurreikusten zen Recep Tayyip Erdogan AKP Justizia eta Garapena Alderdiko hautagaiak ez zuela lortuko botoen %50 gainditzea, eta, hortaz, etzi bigarren itzulia egin beharko zela Erdoganen eta Muharrem Ince CHPko hautagaiaren artean. Baina inork espero zuena gertatu zen, eta Erdoganek botoen %52 lortu zituen. Oposizioaren aldeko botoa eman zutenen artean amorrua da sentipen nagusia. Ezin dute sinistu zer gertatu den, azken garaipen honekin Erdogan Turkiaren jaun eta jabe bilakatu baita. Hortaz, etzi datorren legegintzaldia hasteko eguna baino ez da izango.

Hortaz, igandean hasiko da lanean herritarrek ekainaren 24an hautatu zuten parlamentua. Erdoganek hor ere gehiengo osoa segurtatu zuen, AKPren eta MHP Mugimendu Nazionalistaren alderdi eskuindarraren arteko aliantzarekin. Emaitza hori izugarrizko kolpea izan da oposizioko alderdi guztientzako, Erdoganek aurrera eraman nahi zuen sistema aldaketa egin ahalko baitu. Sistema berri horretan, lehendakariak botere gehiago izango du, botere osoa, eta parlamentuak ez du indar handirik izango. Beraz, Erdoganek lege gehienak aurrera atera ahalko ditu, eta indar handia izango du sistema juridikoan ere, berak jarri eta kendu ahalko baititu epaileak. Azken finean, turkiar gehienek pertsona bakarreko sistema politiko baten alde bozkatu dute.

Pertsona askok ez dituzte onartu emaitza horiek. «Botoen zenbaketaren prozesuan ez da tranparik egon, baina hauteskunde egunera arteko prozesua ez da bidezkoa izan», esan du Musab Yousef oposizioko hautesleak. Kalean jende askok aipatu du zalantzak zituela botoa emateko orduan, baina Erdoganen alde egin zutela haientzako Ince eta Erdogan «gauza bera» direlako. Bien arteko ezberdintasun bakarra: batek esperientzia handia dauka lehendakaritzan, eta besteak, ez. Zalantzan zeuden pertsona askorentzat faktore garrantzitsua izan da esperientzia Erdoganen alde egiteko. AKP bozkatu duten pertsonen artean, bi talde bereizi dira: alde batetik, Erdoganen alde bozkatu dutenak, konfiantza osoa dutelako; beste alde batetik, AKP bozkatu dutenak, baina Erdogan begi onez ikusten ez dutenak. Horiek oso gutxi dira. «Orain dugun egoera ekonomiko latzetik ateratzeko modurik onena AKPk ezarri nahi dituen politikak dira, nahiz eta askok ikusten dugun Erdoganen ordua bukatzen ari dela», adierazi du AKP alderdiaren alde bozkatu zuen eta izena eman nahi ez duen herritar batek.

Lehendakariaren alderdiaren banaketa txiki horretan, gehiengo argia Erdoganen aldekoa da. Pertsona horientzako Erdogan da Turkia oraingo egoera txarretik atera dezakeen pertsona bakarra. «Erdoganek egin duen guztia Turkia eta turkiarren bizitza hobetzeko helburuarekin egin du, horregatik Erdoganen alde bozkatu dut hauteskundeetan, eta beti bozkatuko dut», esan du Mustafa Sharif hautesleak. Turkiako hautesle gehienen artean nagusitu da ideia hori.

Oposizioko bigarren alderdiari dagokionez, ordea, hautesle gehienek etorkizuna nahiko beltz ikusten dute. HDP Herriaren Alderdi Demokratikoa da hori, Kurdistanen burujabetzaren aldekoa. Selahattin Demirtas ekainaren 24an HDPren presidentegai izan zena kartzelan dago oraindik, eta badirudi oraindik han jarraituko duela. Beste alde batetik, Erdoganek Turkia homogeneoaren ideia ezartzen jarraituko du; beraz, herrialdeko nazio ezberdinen egoerak ez du hobera egingo. «Bakea lortzeko orain arteko ahaleginak guk egin ditugu soilik. Erdoganen garaipenaren ondorioz, guztiak okerrera egingo duela uste dut. Ez kurduekin soilik, baita Turkian dauden beste nazioekin eta ezberdin pentsatzen duten guztiekin ere», adierazi du Abdurrahim Durmus HDPko parlamentariak.

Erdoganen garaipenak ekarri duen jarraipen politikoaren eredu argi bat izan da joan den igandean Istanbulen egin zen LGTBI kolektiboaren festa. Hiriko erdigune osoa poliziaz beteta zegoen, nahiz eta kolektiboak antolatutako festan ehun lagun izango ziren, edo gehienez, 150. Poliziak hiru edo lau aldiz gehiago ziren. Gotor armatuta zeuden, eta kontrolak ezarri zituzten Istanbulgo kale nagusietan sartzeko, txakur eta guzti, handik pasatu nahi zutenak arakatzeko. «Ezinezkoa da ezberdin pentsatzea Turkiak berriro aukeratu duen gobernu honekin; hemengo polizia hau guztia ez dago hemen herritarren segurtasunarengatik, herritar batzuen askatasunen kontra egiteko baizik», salatu zuen LGTBI kolektiboko kide batek; Yokce izena du. Kanpotik ikusita, kontua beldurgarria zen, nahiz eta berez eskubide batzuk aldarrikatzeko festa bat izan soilik. Istanbuleko erdigunea turistaz beteta zegoen, eta harridura eta beldurra nabari zitezkeen haiengan.

Kolektiboko pertsonek bazekiten zein izango zen Erdoganen erantzuna aldez aurretik debekatuta zegoen festa horretan; beraz, ez zen ezustekoa izan polizia mugimendu handi hori. «Erdoganen garaipena ez da albiste oso ona izan, ez baititu errespetatzen Turkiako herritar guztien eskubideak», esan zuen izenik eman ez zuen ekintzaile batek. Festa horretan gertatu zenarekin, argi dago Erdoganek zer-nolako politikak egingo dituen. LGTBI kolektiboaren ospakizuna adibide soil bat da, eta hemendik aurrera mugimendu horiek guztiek zaila izango dute eskaerak plazaratzea dagozkien eskubideak lortzeko. Zaila izango dute egoera ezberdin horiek ikusaraztea.

Polarizazio erabatekoa

Hauteskundeak pasatu eta gero, herritarren arteko banaketa argi bat ikusi da Turkian. Erdoganen alde dauden %52 horren gehienek uste dute presidentea dela Turkiak dauzkan arazo guztiak konpon ditzakeen pertsona bakarra. Konfiantza izugarria daukate, eta hori aldatzeak ezinezkoa dirudi. Lider bakarreko estatu batean sinisten dute. Erdoganen Turkian sinisten dute. Beste alde batetik, ordea, Erdoganen kontra egin dutenen artean ideia ezberdinak daude, baina denek argi daukate eskubideak galduko dituztela presidente honekin, eta nazio eta pentsatzeko era ezberdinek ez dutela izango lekurik lider bakarreko estatuaren sisteman. Erdoganek orain arte ezarri dituen politikei eutsiko die, baina, orain, botere guztia eskuetan izanda. Ezin da zehatz jakin Turkiaren etorkizuna nolakoa izango den, baina, kaleko jendeak esaten duena entzunda, zaila izango da guztiek bat egitea Turkiako Estatuaren kontsentsuzko ideia batekin.


Maria Eugenia Arrizabalaga zinegotzi jeltzaleak dimisioa aurkeztu du

Gaur goizean eskatu du Maria Eugenia Arrizabalaga jeltzaleak dimisioa Udal bulegoan. Arrizabalaga Antzuolako zinegotzia 2011z geroztik izan da. Hala, Jose Ramon Jauregi antzuolarra izango da Maria Eugenia Arrizabalagaren ordezkoa.

"Herrikoa bertakoa ez izatea handicap handia da herrigintzarako. Antzuolako zinegotzi izatea suertatu zitzaidan 2011n, ezin izan baikenuen antzuolarrez osatutako zerrenda lotu, eta alderdiarekin konpromiso politikoak eraman ninduen zerrendaburu bezala aurkeztera. Aurreko agintaldian ahaleginak egin nituen behar bezala erantzuteko Antzuolako herri-ordezkari izateak berekin dakartzan betebeharrei: batzordeetara hurbildu eta osoko bilkuretan parte hartzea, horretarako gaien jarraipena eginda, jakina", azaldu du jeltzaleak.

Legebiltzarkide eta Gipuzkoako exekutibako kide zen orduan Arrizabalaga. Baina, egun dituen ardura berriek ezinezko egin die biak uztartzea: "Orduan nituen muga guztiekin saiatu nintzen. Baina orain... aurreko ikasturtean argi geratu zitzaidan EBBko kide eta BBNNeko bozemaile izateak gehiegitan ezinezkoa egin didala aipatutakoetan azaltzea. Horrela ibiltzea ez da egokia, antzuolarren ordezkaritzak gehiago merezi du", argitu du.

Hala, Jose Ramon Jauregi antzuolarra izango da Maria Eugenia Arrizabalagaren ordezkoa. "Eta orain badugu ordezkoa, egokia gainera, eta antzuolarra: Jose Ramon Jauregi. Bai ordezkatzen dudan proiektu politikoarentzat, eta baita Antzuolako herriarentzat, aukera hobea da. Seguru nago hortaz. Bost urtez Antzuolako zinegotzi izateko ohorea izan dut, eta ez da hitz hutsa, benetan sentitzen dudana baizik. Aurreko agintaldia amaituta, alkateak eman zidan Antzuolako bandera han daukat, etxeko salan, ohore horren lekuko. Onena desio diot Antzuolako herriari, bereziki Antzuolako Eusko Alderdi Jeltzaleko kideei, lagun zintzo izan ditudanak bide honetan, eta, nola ez, zinegotzi berri izendatua izango den Jose Ramoni. Eta bide batez, gogora ekarri nahiko nuke 2011n gurekin batera abentura txiki honetan gogo bereziz sartu zen Eliseo Gartzia, zoritxarrez heriotzak eraman zuena: benetan sinesten zuen Eusko Alderdi Jeltzalearen herrigintzarako bokazioan eta balioan. Esker mila, Eliseori, Mikel Leteri, Basili Ormazabali, Jesus Agirreri, Luisja Telleriari, gure zerrenda-kide guztiei, bereziki Jose Ramon Jauregiri eta Antzuolako herriari".


Futbito txapelketako ligaxkan Astuan Villa (gizonezkoak) eta Etxaon (emakumezkoak) izan dira talde indartsuenak

Antolatzaileen asmoa da finalerdiak hurrengo aste bukaeran jokatzea, ta finalak Aratusteen osteko asteburuan.

Talde gutxiago lehiatu da aurten herri mailako futbito txapelketan, baina azken aste bukaeretako hitzorduek ikusmina piztu dute. Ligaxkako sei jardunaldiak jokatu ostean argitu da zeintzuk diren finalerdietarako sailkatu diren taldeak. Gizonezkoen txapelketan aurrez aurre izango dira Astuan Villa eta La Kokotxa. Beste finalerdia Txapela eta Jaitxo taldeek jokatuko dute.

Nesken txapelketan hiru taldek hartu dute parte, eta iazko txapeldunak gelditu dira aurten finalerdietatik kanpo: Bandoleira taldea, hain zuzen ere. Hala, Etxaon —lehen sailkatua— eta Gaztiak taldeek jokatuko dute finalerdia.

Goleatzaileak

Adin eta maila guztietako jokalariek hartu dute parte, aurten ere, txapelketan. Jendea erakarri dute futbito txapelketako norgehiagokek, eta giro polita sortu da frontoian. Epaile lanak, aurten ere, txandaka egin dituzte talde ezberdinetako ordezkariek eta zeregin horretan ondo aritzea da zalantzarik gabe txapelketako erronketako bat.

Goleatzaile onenen sailkapenak ere egin dituzte aurten. Emakumezkoetan Maitena Mañarikuak —Bandoleira— egin ditu gol gehien; 8 gol. Gizonezkoetan, berriz, Haritz Gallastegi —Txapela— da ligaxkako pitxitxia 16 gol eginda.


Pelota eskolan izenematea, gaur

Gaur irekiko da Pelota Eskolan izena emateko epea, 2004tik 2007ra bitartean jaiotako haurrentzako. Horretarako kiroldegiko frontoira jo behar da eta Rufino Rekalde delegatuaren galdera egin, astearte eta ostegunetan 17:30etatik 21:30etara, eta astelehen eta asteazkenetan, 17:00etatik 19:00etara.


Aurpegiaren arabera txukuntzen da bizarra

Marian Navarro, Ile-apaindegia eta bizartegi.

1. Ile-apaindegia ireki duzu Altsasun. Bizartegia ere bada. Sakanan zerbitzu berria da, ez?

Bai. Bizarra ez du inork lantzen. Azken urteotan gizonek bizarra uzten dute eta pinpirinagoak dira. Ongi zaintzea gustatzen zaie ere. Geroz eta gehiago prestatzen dira eta zerbitzu hau beste osagarri bat da. Cebado Madridek aukera eman dit bizartegia Nafarroara ekartzeko. Espainia mailan mugitu nahi dugu. Hemengo naiz eta hona ekarri nahi izan dut, beraz, logoa euskaraz egotea nahi nuen. Arazorik gabe jartzeko esan zidaten, eta behar nuenarentzako lagunduko nindutela.

2. Zergatik bizartegia?

Duela nahiko denbora interesatu nintzen bizargintzan. Nire bizitzan asko mugitu nahiz eta nire ondoan nirekin fidatu den jende oso ona egon da. Bizargintza ikasteko aukera sortu zen eta egiteko esan zidaten. Nik aurrera egin nuen.

3. Leku askotan egon zara. Zergatik ireki duzu Altsasun ile-apaindegi eta bizartegia?

Azkenean etxera itzuli behar zarelako. Herria eta hemengo bizi kalitatea gustatzen zaizkit. Hirian ongi zaude, baina herri honetan denetarik dugu eta bizartegi zerbitzua falta zela konturatu nintzen. Zertarako joan behar zara hiriburura hemen behar duzun guztia badago. Jendeari oso ideia ona iruditu zaio. Betidanik galdetu didate ea noiz irekitzen nuen ile-apaindegi bat. Baina unea ez zen iristen, ikasteko gauza berriak agertzen zirelako. Eta orain osagarri berri hau dagoenez, herrirako zerbitzu berri bat, duela urte bat unea zela pentsatu nuen.

4. Nola izan da prozesua?

Oso argi neukan zer nahi nuen eta nola nahi nuen. Talde handi bat izan dut ondoan laguntzen. Ni sustatzailea izan naiz, arkitektoek antolamendua egin zuten, baina dekorazioa nirea da. Herriko jendea kontratatu dut, herriko jendeari lana eman diot; hori argi neukan. Ezagutzen nuen jendearekin lan egin dut: igeltseroa, iturgina, margotzailea, eskaiolista... Gainera, ile-apaindegian ez dut mantala erabiltzen eta hemengo dendetako arroparekin janzten naiz. Hemengo merkataritza laguntzeko modu bat da. Bizartegian mantala daramat.

5. Bizartegian zer zerbitzu eskaintzen dituzu?

Lehendabizi diagnostikoa egiten diet. Hitz egiten dugu eta esaten diet bizarra nola zaindu behar duten. Bizarra ez da bakarrik moztu behar; bizarra hesi bat da eta kimatu behar da. Aurpegiaren leku guztietatik ez da berdin hazten eta, horregatik, bizarra ez da maila berdinean moztu behar. Bizarrarendako dauden hainbat produktu erakusten diet ere: txanpu, olioa, argizaria eta after shave edozein motatako larruarendako. Produktu hauek bereziak dira antiseptikoak direlako eta atera daitezkeen pikortak edo kiste txikiak ekiditen dituzte.

Ondoren italiar errituala egiten diet. Erritual bat da: eskuoihala lurrunean egon da eta beroa dago, ateratzen dut eta bizarraren gainean jartzen diet. Horrela egoten dira aparra prestatzen dudan bitartean. Aparra esentziak darama eta bizar mota ezberdinentzako dago. Gero bizar-xafla tradizionalarekin bizarra mozten eta txukuntzen dut. Bizarraren zaintzearekin zerikusirik duten zerbitzu guztiak eskaintzen ditut, adeitasun pertsonalizatuarekin eta azkenengo tendentziak jarraituz; bizarrak tindatzen ditut, metxak eta gizonentzako depilazioa ere egiten dut.

6. Nola txukuntzen da bizarra?

Aurpegiaren formaren arabera. Aurpegi guztiak ez dira berdinak. Makilatzearen antzekoa da: txuriak kentzen du eta beltzak jarri. Bizarrarekin berdina gertatzen da. Aurpegia zabala bada bolumena behean jartzen dugu eta horrela aurpegia estutzen da. Bolumenenekin jolasten da. Horrela aurpegiak luzatu daitezke.

7. Modak edo tendentziak daude?

Tendentziak daude, bai. Esaterako aldeetako bizarra edo beheko bizarra utzi bakarrik. Herrialde bakoitzean ere joera ezberdinak daude. Ilearekin berdina gertatzen da; adibidez, Asiako ilea leuna da. Bizarrekin berdina gertatzen da. Herrialde arabiarretan bizarra kokotsaren inguruan eramaten dute bakarrik. Orain bibotea uzteko moda dator. Ez Daliren bibotea, baina bibotea eramatea.

8. Sakanako gizonak bizardunak dira?

Bai. Lehen bizarra eramaten zuten eta esaten zitzaien utziak zirela. Baina orain bizarra eramatea modan dago eta berriz utzi nahi dute. Sakanako hainbat bezero ditut. Altsasun mutiko batek ikastaro batean modelo bezala lagundu zidan eta ezkontza baterako txukundu nuen.

9. Beraz, bizarra zaintzen dute.

Etorri direnak esan didate bizarra zaintzen erakusteko. Interesa dute etortzen direnean diagnostikoa egiten diogulako. Gero bizarrentzako txanpu bereziarekin garbitzen diet eta zaintza guztiak egiten diet. Ulertzen dute bizarra zaindu behar dutela. Badakite hilabetero edo hilabete eta erdiro etorri behar direla txukuntzera. Bizarra utzi nahi dutenendako lehenengo hiru hilabetea zailak dira ez delako leku guztietatik berdin hezten, leku batzuetan bizar gabe gelditzen da... Baina pixkanaka txukuntzen badute ongi hezten hasten da eta forma ematen zaio.

10. Zer berezitasun dauzka bizartegi bat duen ile-apaindegi batek?

Hemen bizartegi corner bat dago. Corner bat horretarako espezializatuta dagoena. Gizonek ile-apaindegi bat ikusten dutenean, are gehiago emakume batek artatzen badute, deseroso egoten dira. Gizonek haien lekua behar dute eta hemen beraiendako lekua dute. Haien itxoiteko gela, esekitokia... Askoz erosogoak sentitzen dira. Ez dut bereizketarik egiten, baina haiek eroso egoten dira. Emakume bizargin gutxi daude, baina geroz eta gehiago.

11. Ile-apaindegian ere berritasun edo zerbait ezberdinak eskaintzen dituzu?

Bai. Alde batetik, adeitasun pertsonalizatua ematen dut. Nik horrela lan egiten dut. Ile-apaindegian formatu naiz, baita estilismoan edo aurpegiaren ezagueran ere. Bezeroak ezagutzea gustatzen zait, zertan lan egiten duten edo egunean zehar zer egiten duten jakitea gustatzen zait zer nolako orrazketa eraman behar duten jakiteko. Gerta liteke orrazkera bat tendentzia izatea baina pertsona horri gaizki gelditzea. Azterlan txiki bat egiten dut. Gainera, talasoterapia zerbitzua ematen dut ere. Buru-azalaren arazoak tratatzeko zerbitzu bat da. Jendeak pentsatzen du burusoiltasun arazoak medikuan artatzen direla eta haiek kortikoideak baino ez dituzte ematen. Zerbitzu honekin arrazoien diagnostikoa egin dezakegu. Mikrokamara batekin buru-azala begiratzen dugu anomaliak ikusteko eta gero tratatzen dugu.

Zuzenketarik ez.


Erraustegiaren lanak eteteko eskatu dute hainbat lagunek aldundiaren aurrean

Hainbat lagun bildu dira aldundiaren aurrean. (Argazkia: Malen Aldalur)

Gaur hasi dituzte Zubietako errauste planta eraikitzeko lanak, eta Erraustegiaren Aurkako Mugimenduak deituta protesta egin dute hainbat lagunek Gipuzkoako Foru Aldundiaren aurrean. Azaldu dute Asteazkenean egingo dutela lanen inaugurazio ofiziala eta egun horretarako ere protesta deitu dute.

Elkarretaratzearen ondoren asanblada egin dute eta Mercabugati aurrean egin dute hitzordua asteazkenean goizeko 9.30etarako. Bestalde, maiatzaren 27rako ere mobilizazioak deitu dituzte.


Irailean saiatuko da Pasaban 11. 'zortzimilakoa' igotzen

Edurne Pasabanek (Tolosa, Gipuzkoa) zortzi mila metrotik gorako munduko hamalau mendiak igo nahi ditu -munduko lehen emakumea litzateke-, hamar igoak ditu (azkena duela bi aste: Dhaulagiri, 8.167 metro), eta gaur jakinarazi du irailean saiatuko dela 11.a lortzen: Manaslu (8.163 metro). Beste hirurak: Kangchejunga (8.586; baliteke hurrengo urteko udaberrian egitea saioa), Shisha Pangma (8.046) eta Annapurna (8.091).

"Plana" 2010ean bukatzea gustatuko litzaiokeela esan du, eta gustura dabilela. "Asko gozatzen dut eta zoriontsua naiz gehien gustatzen zaidana egiteagatik".

Iñaki Galdos Gipuzkoako Foru Aldundiko Kirol diputatuak lagundu dio agerraldian, eta oroigarri bat eman dio mendizaleari.


Nolakoa da siesta perfektua?

Siestak negatiboak izan daitezkeela ohartarazi dute, lar luzeak izanez gero, gauean logurarik ez izatea eragin dezaketelako.

Osasunarentzako siestarik onena gehienez 30 minutuz irauten duena eta sofan egiten dena da, Enric Zamorano Lehen Mailako Arretako Espainiar Mediku Elkartearen (SEMERGEN) Loaldiaren Sailaren taldeko arduradunak Europa Pressi azaldu dionez.

Bazkaldu ostean, neke sentsazio batek hartzen du gorputza, eta aktibitate erritmo berdinarekin jarraitu nahi izanez gero siesta txiki bat egitera edo edari ernagarri bat hartzera behartzen gaitu horrek.

Hori bai, siestak negatiboak izan daitezkeela ohartarazten du adituak, lar luzeak izanez gero, gauean logurarik ez izatea eragin dezaketeelako.

Ohitura herrialde ezberdinetan

“Lo kuluxka egitea onuragarria da organismoarentzat, egunean zehar bai fisikoki bai psikologikoki gastatutakoa errekuperatzera laguntzen baitu. Dena den, siesta egitea denbora gutxiko gauza izan beharko litzateke, lo sakona izanez gero gauean logurarik ez izatera lagundu baitezake”, azpimarratu du Zamoranok.

Siesta egitea ohitura espainiartzat hartu izan da beti. Dena den, nazioartean egindako hainbat ikerketak bazkaldu ostean ordu erdiz loa hartzeko ohiturak ekartzen dituen onurak erakutsi dituztela gogorarazi du Zamoranok.


Garzonek Batasuneko beste hiru mahaikide deitu ditu deklaratzera

Guztira bost lagunek deklaratu beharko dute inputatu gisa, bihar, Baltasar Garzon Espainiako Auzitegi Nazionaleko epailearen aurrean. Pernando Barrena eta Angel Mari Elkano deitu zituen hasieran Garzonek. Gaur, Aizpea Abrisketa, Mikel Zubimendi, Asier Arraiz mahaikideak lagun zituztela egin dute agerraldia eta igandeko manifestazioa beren gain hartzeagatik deitu ditu deklaratzera hiru mahaikide hauek ere. Garzonen arabera, manifestazioaren deitzaileak, Joseba Sayesek, deialdia bertan behera utzi duenez, "legez kanpoko ekitaldia" bihurtu da.

Horrelaxe erabaki du Garzon epaileak, gaur goizean Jaurlaritzako Herrizaingo Sailak deitzaileak manifestazio deialdia bertan behera utzi duela jakinarazi ostean. Garzonek Josea Sayes deitzailea inputatu gisa deitu zuen atzo deklaratzera. Gaur, berriz, deialdia bertan behera uzti duela-eta, lekuko gisa baino ez deitzea erabaki du Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak.

Barrenak, inputatu gisa deklaratu beharko duten beste lau mahaikideekin (Aizpea Abrisketa, Mikel Zubimendi, Asier Arraiz eta Anjel Mari Elkano) egin du gaur agerraldia eta ez du deialdia bertan behera geratzeari buruzko ezer esan prentsaurrekoan. Soilik adierazi du igandekoa bezalako manifestazioek "erabateko zentzua" dutela egungo testuinguruan. Hauexek izan dira hitzez hitz Barrenaren adierazpenak: "euskal herritar guztion zeregina da prozesuak aurrera egin dezan behar den iniziatiba hartzea. Testuinguru horretan aurkitzen du erabateko zentzua autodeterminazioaren eskubidearen alde igandean burutuko den mobilizazioak".

Prozesua "arrisku bizian" jarri du PSOEk Batasunaren aburuz

Larritasuna adierazi du Pernando Barrena Batasuneko mahaikideak gaur Donostian kazetarien aurrean egin duen agerraldian. Larritasuna, prozesuak aurrera egiteko moduko baldintzak ez direla ari sortzen uste dutelako; areago, PSOEk baldintzak horiek sortzeari uko egin diola iritzi dio Barrenak, eta horren ordez ezker abertzaleari erasotzen diola eskura dituen tresna guztien bidez.

Prozesua "arrisku bizian" dagoela esan du Barrenak, eta argi utzi du Batasunaren iduriko PSOEk duela horren errua. Izan ere, aurrera egiteko baldintzak sortzen lagundu ordez, ezker abertzalea erasotuz prozesua eragozteko hautua egin duela uste du Barrenak. Sozialisten egungo jarrera, eskura dituzten tresna guztien bidez ezker abertzelari eraso eta xantaia egitea eta giroa pozoitzea dela salatu du. Besteak beste, bide horretan kokatu ditu igandeko manifestazioaren harira berak, Elkano mahaikideak eta Joseba Sayes deitzaileak jaso dituzten inputazioak.


Dominika Agergarairen heriotza, Usurbilen ere sentitu da

Dominika Agergarai, abeslari, laborari eta irrati esatari zuberotarra zendu da. Zuberoa ezagutarazi eta Ipar-Hegoa harremanak sendotzen lan handia eginikoa dugu Agergarai. Musikaren Eguneko sortzaileetakoa, hainbat maskarada eta pastoraletan parte hartu zuen, Biltxokoa elkarteko kidea ere bazen, pilotazaletasuna sustatzen aritutakoa dugu, sindikalista, Azkorria gazta kooperatibaren sortzailea...

57 urte zituen Urdiñarbeko bizilaguna ezaguna zen bai Zuberoan baita Euskal Herrian ere. Usurbildarrekin ere bazuen loturarik. Heriotza honen harira, honako eskertza eta zuberotarraren omenezko idatzia helarazi digu Iñaki Agirresarobe herritarrak. Segidan duzue osorik. Agergarairen aldeko hileta elizkizuna, ostegun arratsaldeko 16:00etan egingo dute, Urdiñarbeko elizan:

Dominike artzainaren itzala

Urdiñabetar Dominike Agergarai joan zaigu Orhiko eta Ahüzkiko magaletatik. Bere kantua, bere Xiberoko kulturarekiko maitasuna, pilotazaletasuna, lurraldetasuna, eskuzabaltasuna gurekin utzi ditu. Bera izan da Xiberoa zer den ulertarazteko, harremanak sortzeko, Hegoaldea eta Iparraldeko langa hautsarazteko, kantuaren doinuaz gozaratzeko... Itzal handia utzi digu oraindik hankekin lurra zapaltzeko zoria dugunontzat. Dena den, bere irrifarra, gauzak alai ikusteko ikuspegia, kantuarekiko atxekimendua, gurekin emango ditugu. Usurbilek eta Urdiñarbek 20 urteko senidetzan lotura trinkoak dituzte eta beste hainbestetan jarraitzeko itxaropena dute.

Eskerrik hanitx, Dominike!! !

Iñaki Agirresarobe


Atal erdiko sindromerik ez

Udan ere estreinatzen dituzte telesailak, eta lehengo zaharren sasoi berriak abiatzen dituzte. Batzuk hasita egon arren, opor garaia egokia da ikusi gabeko atalak berriz ikusteko.

Oporraldia garai egokia da atal erdiko elkarrizketaren sindromeari ihes egiteko. Hau da, jaiak telesail bat ikusteko aukera ederra ematen duela, istorioaren une lasai batean ikuslea lo geratu gabe eguna lanean pasatu ondoren jarri delako pantailaren aurrean. Ekoizleek eta telebista programatzaileek badakite, eta garaiaz baliatzen dira telesail batzuen sasoia abiatzeko; beste batzuk udako lozorroan geratzen dira.

Hona uda honetarako labetik atera berri dauden edo estreinatzeko prest dituzten telesaileko batzuk, hainbat berrikuntza tartean.

MR. ROBOT

Iazko udako izarra izan zen Sam Esmailen telesaila, giro ilun eta hotza duen arren, edo, agian, horrexegatik. Hackerren mundua erakusten du Elliot Alderson (Rami Malek) informatikariaren gorabeheren bitartez. Depresioa, antsietatea eta horiek gainditzeko erabiltzen dituen botika zein drogekin arazoak ditu gazteak, eta iraultza sortu nahi duen hacker talde ezkutu batekin nahastuko da. Edonola ere, ez daki zer den egiazkoa eta zer bere gaitzak sorturiko haluzinazioa. Ikusleak ere ez du argi. Telesailik onenaren Urrezko Globoa eman zioten iaz lehen denboraldiari. Herenegun estreinatu zuten bigarrena USA Networken. Baina, astelehenean, lehen atala ordu batzuetan ikusgai jarri zuten Interneten, marketin jokaldi gisa.

STRANGER THINGS

Berrogei urtetik gorako ikusleak jomuga ditu Matt Dufferren telesailak. Izan ere, 1980ko film eta sailen giroa ekartzen du gogora, Steven Spielbergen E.T. tartean. Spielberg bera saiatu zen berrogeitaka urtekoen nostalgiaren pagotxa ustiatzen Super 8 filmarekin. Stranger Things telesaileko istorioa 1983. gertatzen da. Haur bat galdu egin da New Yorkeko Montauk herrian, gertaera paranormalen artean. Haren ama (Winona Ryder) bila ibiliko da, ero moduan. Gaur estreinatuko dute Netflixen.

OUTCAST

The Walking Dead telesailaren sortzaile Robert Kirkmanen ideia berria da. Exorzisten inguruko drama da, eta beldurgarri izan nahi du. Patrick Fugit aktoreak nerabe rockzale bat antzeztu zuen 2000. urteko Almost Famous filmean; baina, orain, heldua da, eta deabruak harturiko Kyle Barnesena egiten du Outcast telesailean. Apaiz alkoholiko batekin elkartuko da jendea, eta, bide batez, beren burua exorzizatzeko. Ekainaren 3an estreinatu zuten.

THE NIGHT OF

Beste herrialdetan arrakasta izaniko produktuen bertsio estatubatuarrak egiteko joeraren emaitza da, jatorrikoa ere ingelesez egon arren. BBCk 2008. urtean estreinaturiko Criminal Justice telesaila da honen iturria. John Turturrok antzezten du protagonista, eta James Gandolfini zena dago ekoizleen zerrendan. Izan ere, hark izan behar zuen protagonista, baina 2013an hil zen. Robert De Nirok jokatu behar zuen haren ordez rola, baina, azkenean, Turturrok jokatu du. Gandolfiniren omenez erabaki zuten egitasmoarekin jarraitzea. Joan zen igandean estreinatu zuten, eta zortzi atal izango ditu.

GUILT

Telesailen urrezko aroa Twin Peaks-ekin hasi zela uste dutenek erraz ikusiko dute Guilt hau haren alaba dela. Izan ere, neska gazte baten hilketaren inguruko misterioa da telesailaren bizkarrezurra. Molly Ryan estatubatuarra ikasle dabil Londresen, eta hilik agertuko da. Haren gelakide Grace Atwood (Daisy Head) bihurtuko da, berehala, susmagarri nagusia. Ekainaren 13an estreinatu zuten telesaila, eta lau atal baino ez ditu lehenengo denboraldiak. Kritikariak bananduta agertu dira epaitzerakoan.

BRAINDEAD

Dramen artean, komedia bat. Washingtongo giro politikoaren inguruan barre egiten du telesailak. Mary Elizabeth Winstead's Laurel politikari familia bateko alaba da, eta jakingo du beste planeta bateko zomorro batzuk AEBetako hiriburuko politikarien burmuinetan sartu direla eta, Atxagaren Obabakoak-eko musker haiek legez, garunak jaten ari direla. Ameriketako bizimoduaren satira da The Good Wife telesailaren sortzaileek eginikoa. Ekainaren 13an estreinatu zuten, eta hamahiru atal izango ditu.

THE GET DOWN

Musikaren inguruko telesaila. Besteak beste, hip hopa eta punka sortu zireneko garaian girotua, 1970eko hamarkadan, New Yorkeko Bronx auzoan. Abuztuaren 12an estreinatuko dute.


Atzekoz aurrera

Nola egin daiteke koreografo baten atzera begirako erakusketa? Galdera horixe egin nion neure buruari Xavier Le Royren erakusketa iragarrita ikusi nuenean.

Bartzelonako Tapies Fundazioak erakusketa egitarau interesgarria izan du urteetan, artearen alderdi berritzaileenak aztertzen zuena, hain zuzen. Hala ere, erronka handia da dantzari eskainitako erakusketa bat antolatzea eta, gainera, atzera begirakoa izatea.

Xavier Le Roy (Juvisy sur Orge, Frantzia, 1963) dantza munduan ezaguna da esperimentazioa lantzeagatik; horregatik, Bartzelonako erakusketa aurkezteko orduan, ez ditu ohiko ereduak aukeratu. Bere lanik ezagunenak aurkezteko antzezpen handia antolatu du, eta hori koreografoaren azken lantzat har daiteke.

Bi hilabetean, hamasei dantzari erakusketa aretoan txandakatzen dira Xavier Le Royren bakarkako pieza ezagunenak dantzatzeko, baina bakoitzak bere esperientziatik aurkezten ditu ikuslearekin elkarrizketan dabilen bitartean. Ikuslea lanaren parte izatea lorpen handia da Le Royren erakusketa konplexu horretan. Ikuslea erakusketa aretora sartzen denean, bertan dagoen dantzari batek harrera egiten dio, eta erakusketaren helburua azaltzen dio. Elkarrizketa horretan, dantzariak bere bizitzan Le Royren lana noiz eta nola ezagutu zuen kontatzen duen bitartean dantza zatiak antzezten ditu, beste pasarte pertsonalago batzuekin batera; beraz, Le Roy-ren lana ezagutzen dugun bitartean, beste dantza lan bat osatzen ari gara, dantzariaren eta ikuslearen arteko elkarrizketaren bitartez.

Harreman sare horretan, jatorriz zatikako performanceak zirenak artelan bakar eta handi bihurtzen dira, eta ikuslea ere lanaren parte bihurtzen da. Azken hori arreta pizten duten ezaugarrietako bat da, zaila izan baita azken urteetan ikuslea performance delakoaren barruan sartzea. Nahiz eta 60ko hamarkadatik aurrera ikuslea eta errepresentaziogunearen arteko muga gainditutzat eman eta artearen eta errealitatearen arteko elkarketa bilatu, ez dut uste bete denik. Sarritan, performance delakoak antzezpen hutsak izaten dira, ikuslearen eta egilearen arteko bereizketa garbi dagoelako. Xavier Le Royren lanean, akzioa ez dago guztiz egilearen esku: ikusleak berak artelana eraikitzen du, eta denbora errealean, gainera —edo errepresentazio denboran, ez dakigu—.

Atzera begirakoa orainean gertatzen den zerbait berri bilakatzen da erakusketan.


Adiskidetasunezko bazkaria baserritarren egunean

Andoaingo hainbat herritar Oianume jatetxean elkartu da, San Isidro eguna ospatzeko.


EBZ aztertzen hasi da nola egokitu bonu erosketak interes tasa baxuetara

Neurriak iradokitzen du 2017. urteko martxotik aurrera ere ekonomiari dirua punpatzeko asmoa.


PP: 'Bake Planaren helburua ezker abertzalea eroso egotea da'

Borja Semper bozeramailearen esanetan, ezker abertzaleak "irabazi" egin du, azken legegintzaldiko akordioa "zapuztu" baitu.

Borja Semper EAEko PPk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramaileak Eusko Jaurlaritzaren Bake eta Bizikidetza Planaren aurka egin du, eta ezker abertzaleak "irabazi" egin duela salatu du, "Eusko Jaurlaritzaren eta EAJren laguntzarekin" azken legegintzaldiko gutxieneko akordioa "zapuztu" baitu.

Bilbon eskainitako prentsaurreko batean, Bake eta Bizikidetza Planaren helburua ezker abertzalea "eroso" egotea dela kritikatu du. "Oinarrizko gaietan atzerapausoak eginez, gainera", gaineratu du.

Semperren aburuz, erronka ezker abertzaleak "demokraten arteko akordioekin bat egitea da": "Mugitzeko zailtasunak dituzte, urte askoz 'ETA, hil itzazu' esaten egon direla aitortzeko zailtasunak dituzte".

"Ezin da onartu EAEko politikagintzaren aukera bakarra 40 urteko sufrimenduaren eta terrorismoaren erantzuleen pentsamendu bakarra onartzea izatea", deitoratu du.

Nolanahi ere, Semperrek akordioa lortzeko deia egin die gainerako alderdiei, "posible" delako.


Aitor Perezek laugarren minutuan egindako golak garaipena eman dio Aretxabaletari

Etxean jokatutako azken bi partiduak berdindu ostean Aretxabaletako zaleek pozik hartu dute etxeko taldearen garaipena, gainera, Real Union moduko talde indartsu baten kontra.

ARGAZKI GALERIA

Aretxabaletako jokalari Aitor Perez esna zelairatu da, eta lau minutu baino ez ditu behar izan irundarren atea zulatzeko (1-0). Gol baliotsua zen hori, partiduko bakarra izan delako.

Berez kanpotarrek lortu dute Aretxabaletako atezain Agirregabiria gainditzea, baina epaileak balio gabe utzi du gola, kanpoko zaleen haserrerako.

Azken minutuak zatartuta

Aretxabaletak beharrezkoa zuen azken minutuetan markagailuan zuen abantaila ondo kudeatzea, eta kanpotarrek mesedea egin zieten horretan, komeni ez zitzaien iskanbilatan sartu ziren-eta. Aldaketetako batean epaileak atentzioa deitu zion Real Uniongo jokalari bati belarritakoa eramatearren, eta zale aretxabaletarrak txistuka hasi ziren; jokalariak keinu batekin erantzun eta epaileak egotzi egin zuen.


Ibon Iparragirre Alcala Mecoko 5. modulura aldatu dute berriro

Ibon Iparragirre Burgoa preso politiko ondarrutarrak kartzelan bizi duen egoerak okerrera egin duela adierazi du Iparra Galdu Baik plataformak.

Duela egun batzuk etxera deitu zuenean amari bere moduluan aldaketak egon direla jakitera eman zuen Iparragirrek berak. Presoaren arabera, “garbiketa” antzeko bat egiten ari dira bere inguruan. “Ibonegaz batera Alcala Mecoko 6. moduluan zeuden preso guztiak beste modulu batzuetara eraman dituzte, eta bera ere moduluz aldatu dute. Preso sozialekin batera 5. modulura eraman dute berriro”, azpimarratu dute plataformako kideek.

Iparra Galdu Baik plataformak Ondarroako Alamedan egindako asanblada informatibo bat

Hain zuzen ere, azaroaren bukaeran 5. moduluan zegoela beste bi preso sozialek jipoitu egin zuten ondarrutarra, eta ordutik hona Madrilgo presondegiko 6. moduluan egon da.

Plataformak jakitera eman duenez, gainera, ziega “zikin-zikin” batean sartu dute Iparragirre, eta hori arriskutsua izan liteke bere osasun egoerarentzat. Ondarrutarrak, beste patologia batzuen artean, Hiesa du C estadioan. “Jakin badakigu eta badakite espetxezainek beraiek ere, Ibonek duen gaixotasunarekin infekziorik txikienak ere ondorio oso latzak ekarri ahal dakizkiokela. Hori nahi ote dute? Ibon heriotzara eraman nahi al dute? Ibon nola darabilten ikusita, hori esan daiteke”.

Era berean, otsailaren 5ean egin behar zuen deklarazioa elurteengatik atzeratu ostean, aurreko astean Madril inguruko epaitegi batean deklaratzera eraman zuten Iparragirre duela urtebete inguru Basauriko kartzelan jasandako jipoi baten harira. Plataformak agertu duenaren arabera, gertaera haren inguruko epaiketa laister hasi daiteke Bilboko auzitegian. “Epaiketa horretarako deklarazioa hartzeko eraman zuten Ibon aipaturiko Madrilgo epaitegira”.

Iaz maiatzean Ondarroan Gaixorik dauden presoak etxeratzeko eskatzen zuen manifestazioa

Duela bi astetik, Ibon Iparragirre etxeratzeko eskatzen duen gutun bidalketa masiboak ere aurrera jarraitzen du, eta Ondarroako presoarekiko elkartasun adierazpena asko izan direla nabarmendu dute Iparra Galdu Baik plataformako kideek.

Euskal Herriko hainbat txokotan ez eze, euskal mugetatik kanpo ere elkartasun adierazpenak asko izan dira, denak ere ondarrutarraren lagunek abiatuta hasi dira. “Nafarroako, Gipuzkoako eta Bizkaiko hainbat herritan atxikimendu ugari jaso dira. Irunen, esate baterako, 200 gutun bidali dituzte. Ekimen horiek guztiak Ibonen lagunek jarri dituzte martxan. Azken egunotan Ibonekiko elkartasuna adieraziz leku ezberdinetara gutun zein telegramak bidaltzen ibili zaretenoi eta ari zaretenoi, eskerrak eman nahi dizkizuegu Ibonen beraren, bere senide eta lagunen partez”.

Leioan egiten ari diren gutun bidalketa masiboa. Argazkia: Turrune

Ondarroan, dagoeneko, 518 atxikimendu jaso dituzte eta Mutrikun 40 batu dira. Ondarroan eta Mutrikun jasotako gutunak batera bidaliko dira. Atzo [martxoak 16], esaterako, Angel Yuste Castillejo Espetxeetako idazkari nagusiari, Jose Luis Castro Antonio Espetxe Zaintzako Epaitegi Zentraleko epaile titularrari, eta Jaime Alonso Ferreras Alcala Mecoko espetxe zuzendariari 95 bidali zizkieten.

Sinadura kanpainari martxoaren 28an emango zaio amaiera, Ibon eta gainontzeko gaixo larriak, berandu baino lehen etxera lelopean Ondarroan egingo den manifestazioaren egun berean.


Bilboko San Tomas Azokak edalontzi berrerabilgarriak banatuko ditu

Azoka bizkaitarrak ingurumenaren alde egingo du, 248 salmahaietan edalontzi berrerabilgarriak eta poltsa biodegradagarriak erabiliz.

248 salmahai jarriko dira abenduaren 21ean, larunbatean, Bilboko Plaza Berrian, Areatzan eta Arriaga plazan. Aurreko edizioetan baino begirunetsuagoak izango dira ingurumenarekin, edalontzi berrerabilgarriak eta poltsa biodegradagarriak erabiliko dituzte-eta.

Ohiko San Tomas Azokak, urteko hitzordurik ezagunenetakoa Bilbon, 72. edizioa beteko du. Azokan salmahai bat jartzeko izena emateko epea abenduaren 3ra arte egongo da zabalik.

Gorka Martinezek, BBK-ko zuzendari nagusiak, eta Nora Sarasolak, Gizarte Ekintzako zuzendariak, gaur, azaroak 27, BBK aretoan jakinarazi dute merkatuko salmahaiak hiru lekutan jarriko direla: Areatzan (140 postu), Arriagan (48) eta Plaza Barrian (60).

Areatzako erdigunean, “Puntu Moratu” bat jarriko da, eta bertan nerabeentzako hainbat jarduera egingo dira genero indarkeriaren inguruan, 12:00etatik 16:00etara.

Emakume Baserritarrentzako saria

Aurtengo berritasuna Emakume Baserritarrentzako sari berezia da. Azokan izango diren ekoizleak 13 kategoria hauetan lehiatuko dira: fruta, loreak (landareak), gazta, ogia, txakolina (beltza, zuria eta gorria), talorik onena, ortuariak, eztia, euskal pastela, emakumezko ekoizlea, ekoizle gaztea eta abereak. Talorik onena egiten duen salmahaia sarituko dute antolatzaileek, eta BilbaoDendak elkarteak banatuko du. Sari horiekin ekoizleek beren ahaleginaren aitortza publikoa lortzea espero dute. 13:00etan Euskal Museoan izango den ekitaldian emango ditu BBK-k sariak.

Familientzako jarduera euskal museoan

Euskal Museoan “San Tomas Txiki”, piperminak ozpinetan botilaratzen ikasteko lantegi berezia, egingo da, 4-12 urte arteko neska-mutikoentzat zuzenduta. Kontserba-tradizioa transmititzearekin batera, San Tomas Azokaren historian murgilduko dira goiz osoan zehar (9:30– 13:30).

Erakundeentzako omenaldia

BBK-k aurten adinekoen artean bakardade-egoerak saihestearen alde egiten duten Bizkaiko erakundeak sarituko ditu eta azokari hasiera ematen dion ekitaldian egongo dira.


Erreakzioa, beranduegi

Partida serioa jokatuta, garaipen ona lortu du Realak Las Palmasen. Imanol aulkian denetik, bederatzi puntuetatik zazpi lortu ditu

Gola. 0-1: Oiartzabalek. Epailea. Alvarez Izquierdo. Txartel horiak: Realeko Canales eta Illarramendiri. Bestelakoak. 10.531 ikusle Kanaria Handia estadioan.

Imanol Alguacilen izaera halakoa omen da, eta Realaren gidaritza hartzeak loa gutxituko ziola esaten zuten haren ingurukoek. Lehen egunetik konpromisoa eta lana erruz azaldu ditu oriotarrak, eta inor gutxik uste bezalako emaitzak lortzen ari da Reala, entrenatzailea lasai egoteraino. Bide onari eusteko aukera ezin aproposagoa zuen atzo, Las Palmas amilduaren zelaian, eta bikain aritu ziren txuri-urdinak. Hasi eta buka, aurkaria baino askoz gehiago izan ziren, baina ate aurrean barkatutako aukera mordoaren erruz garesti ordaintzeko zorian izan ziren. Oiartzabalek sartu zuen partidako gol bakarra, lehen zatiaren erdialdean, eta aldeari eusten asmatu zuen Donostiako taldeak. Hala, Europako postuak urrun ditu oraindik, baina lehen baino gertuago.

Imanolek berak aitortu zuen partidaren atarian gakoa zera izan zitekeela: Las Palmasi lehen hogei minutuetan eustea. Jaitsiera postuetan egonik, irabazi beste aukerarik ez zuen etxeko taldeak, eta golaren bila zelairatu zen itsu-itsuan. Zelaian ondo kokatuta egoten asmatu zuen Realak, eta hogei minutu horiek pasatu bezain laster jo zuen kolpea mahai gainean. Oiartzabalek 21.ean sartu zuen gol bakarra. Illarramendiren pasea baliatuta, gol ikusgarria sartu zuen eibartarrak. Taldeko golegile onen artean bigarrena da gaztea, hamar golekin.

Atsedenaldira bitarte, aldea handitzeko makina bat aukera izan zuen Realak. Batez ere, Willian Josek izan zuen gola gertu birritan, baina ez zen eraginkor aritu. Navasek eta Januzajek ere ez zuten asmatu. Iragan astean Gironari bost gol sartu eta ate aurrean distiratsu aritu arren, atzo ez ziren fin ibili txuri-urdinak. Dena den, atzean sendo egon ziren, eta hori izan zuten oinarri bigarren zatian.

Izan ere, Las Palmasek lehia estutu zuen azken minutuetan. Gogor jo zuen Toñoren ate ingurura, baina ederki jokatu zuen defentsan Realak. Ez zion inolako aukerarik eman. Imanol aulkian denetik, horretan hobetu dute gehien txuri-urdinek, eta datuak argigarriak dira. Azken hiru partidetan ez diete golik sartu.


Trenbide gainekoak

Baliteke Gaztainon dagoen trenbide pasagunea Topoari geratzen zaion bakarra izatea. Hendaiatik Lasarte-Oriara bitarte egiten duen bidean, behintzat, ez zait besterik etorri gogora.

Badu bere xarma pasagunean bi errailen artean geratu eta burdinezko bi marra haiei begiradaz jarraitzea, ezker-eskuin. Alde batera tunelaren iluntasunean galtzen da; beste aldera, aldiz, bihurgunearen atzealdean ezkutatzen da.

Proba egin al duzu inoiz haur bati sekula gurutzatzen ez diren burdinezko bi marra haiei buruz hitz egitea? Galdetu ote diezu noiz eta non uste duen amaitzen direla bi marrak? Trenak pareta bat duela alde banatan eta hara iritsitakoan atzera-aurrera ibiltzen direla etengabe jakiten duenean (magia oraindik magiagotua! ), haurren harridura aurpegia ikusteko zortea izan ote duzu?

Bizitza Topoaren alboan garatu zaigunon burutazioak izango dira horiek, akaso. Baliteke. Guretzat Topoa betiko elementua da, bizi guztikoa! Baina gu mundu honetara sortu baino askoz lehenago bazebilen bueltaka, atzera-aurrera, trenbidearen gainean, tirriki-tarraka askotan.

Inoiz atzeratzen denean —eta inoiz izaten da hori—, ikustekoa eta entzutekoa da jendea armoniyan, puntual-puntual etorri den n-garren aldi guztiak seko ahaztuta! Bada, une horiek dira Topoak gure jendartean eta gure eguneroko ibilera ero honetan duen tamainaren neurria ematen diotenak!

Baina ez da beti horrela izan, ezta gutxiago ere! Topoaren historiako urte gehienak, estuasun istorioak izan dira. Egia esan, 1979an Eusko Jaurlaritzaren eskura pasa eta Eusko Trenbideak bihurtu zen arte. Orduan hasi zen goranzko haziera. Bitartean, sorreratik, istripu, gerra, muga itxiera, aldi baterako zerbitzu eteteak eta abarreko istorioak bizitu zituen.

Topoak bere lehen bidaia Donostiatik Irunera egin zuen 1912ko abenduaren 5ean, garaiko agintariak bidaiari zituela. Zenbait hilabete geroago, 1913ko uztailaren 13an, Donostiatik mugara iritsi zen. Eta hori ez zen ahuntzaren gauerdiko eztula, mugara iristeko Bidasoa gaineko harrizko zubia eraiki behar izan baitzuten. Imagina dezakezue hango festa! Laster zapuztu zen, ordea. Izan ere, egun hartan bertan, inaugurazioko egunean, arratsaldeko 04:30ean, bi Topok elkar jo zuten Irungo geltoki inguruan. Ez zen nolanahiko istripua izan, 7 lagun hil eta 20 zauritu baitziren. Herritarrek min hartutakoei emandako laguntzak garaiko errege Alfontso XIIIa bera hunkitu zuen. Horregatik, astebetera, Irungo hiriari Muy humanitaria titulua eman zion.

Eusko Jaurlaritzak bere hegalpean hartu zuen arte, esku pribatuetan biziraun zuen, nola-hala, Topoak. Lehen urte zail haietan Topoa gobernatzen aritu zen enpresa bat SEFT izan zen. Hara zein zorrotza zen orduko jendearen umorea eta nolakoa zen trenbide gainean zebilenaren ibilera Se Espera Fuerte Trompazo gisa ezagutu eta zabaldu baitzuen letra haien izatea.

1970eko hamarkadan eten egin zuten zerbitzua. Gaur egun sinesgaitza egiten zaigun arren, orduan zenbakiek ematen ez zutelako. Eskerrak berriro, denbora baten ondoren, berriz, beste aukera bat ematea pentsatu zuten, berriro trenbidean zehar martxan jarriz.

Idazten ari naizela nire ondoan dauden adineko bi lagunak berriketan ari dira. «Gogoratzen dituzu Topoaren egurrezko bagoi haiek», esan dio batek besteari. «Tunelaren aurrera iritsita sartuko zen, sartuko ez ote zen…». Zenbat abentura pasaguneko bi burdinezko marra parekide horien gainean!


'Herrira noa' ekimen kulturala Gasteizen

Datorren abenduaren 2an, igandean Herrira mugimenduak antolatutako ‘Herrira Noa’ ekimen kulturalaren bigarren saioa izango da Gasteizeko Jimmy Jazz aretoan. Gotzon Barandiaranek dinamizatutako ekimena izango da eta bertan hainbat musikari ezagunek espetxea eta sorkuntza lotzen dituzten testuak musikatu edo irakurriko dituzte. Ekimenaren ildoak hobeto ezagutzeko Ane Zelaia Gasteizko Herrirako partaidearekin hitz egin dugu.

Zertan datza ‘Herrira Noa’ ekimen kulturala?

‘Herrira noa’ ekimen kulturala euskal musikari eta idazleen poesia eta kantu emanaldia da. Gotzon Barandiaranek zuzendu du eta euskal idazle eta musikari ezagunen kolaborazioarekin osatu da. Lau emanaldi izango ditu, jada Gernikakoa ospatu da eta igande honetan Gasteizen emanaldi honekin gozatzeko aukera izango dugu. Emanaldi bakoitza desberdina eta bakarra izango da, ez dira errepikatuko, egun bakoitzean musikari, kantari eta idazle desberdinek parte hartzen baitute.

Helburua bikoitza dela esan daiteke; batetik, Herrira mugimenduak datorren urtarrilaren 12an burutuko duen Herri Mobilizazio Orokorra bultzatu eta bestetik, sentsibilizazioa…

Halaxe da, Urtarrilaren 12rako antolatu dugun mobilizazioa bultzatzeko asmoz sortzen den ekimena da, izan ere, kanpaina guztia ekarpen desberdinekin borobiltzea da asmoa. Horren adierazle dira, ‘Lainoa nahinora doa baina gu herrira goaz’ Joseba Sarrionandiaren koplak, Unai Iturriagaren kartela, edota Lander Garrok zuzendutako ‘Denbora’ spota. Guzti hauek, eta Euskal Herri osotik heltzen ari diren atxikimendu, bideo eta idatziekin batera, manifestaldia indartzeaz gain, herritarrek Euskal Preso eta Iheslarien afera konpontzeko bidean duten konpromisoaren adibide dira. Konpromiso hori sormenaren bitartez adierazteko aukerak eman nahi ditugu, ekimen kulturalak horri bide emango dio. Adierazpen kulturalak sentsibilizatzeko erreminta izan daitezke ederki asko.

Nola sortu da ekimen kultural hau gauzatzeko ideia?

Lehen esan bezala Urtarrilak 12ko kanpaina guztia ekarpen desberdinekin osatzeko intentzioa izan du Herrirak. Euskal sortzaileek betidanik idatzi eta kantatu dute Euskal Herriko unean uneko egoerari buruz. Zoritxarrez, Euskal Herriak kartzela eta erbestearekin mendeetako harremana du. Asko dira ere, deserrian edota kartzelan literatura idazten duten preso eta errefuxiatuak, baita idazlan horiek kantura edo poesiara eraman dituzten euskal abeslari eta idazleak. Emanaldi hauetan taulara eramaten diren lanak kartzelan eta erbestean pertsona askok sorturikoak dira, lan horietako batzuentzat plaza da ‘Herrira noa’ ekimen kulturala.

Zer ikusiko dute gasteiztarrek datorren igandean Jimmy Jazz aretoan?

Poesia, kantua, musika… Preso eta iheslarien hitzak, preso ohien ahotsak, senideak… Sarritan ezkutatua den errealitate baten isla ikusiko dute, sentimenduz betea. Partaideak besteak beste, Xabier Izaga, Gari eta Josu Zabala, Mikel Markez izango dira, beste askorekin batera. Dudarik gabe hunkituko gaituen emanaldia izango da, sentipen guzti horiek gerora Urtarrilak 12ko manifestaldia ahaztezin bihurtzeko motore bilakatu behar ditugu.


Hainbat migratzailek Gurutze Gorriak Bilbon irekitako zentro berrian igaro dute gaua

Organizazioak zentro berri bat jarri du martxan, 88 plaza eskainita, uda honetan arreta eta aholkularitza behar duten migratzaile kopuruaren igoeragatik.

Bizkaiko Gurutze Gorriak igarobidean dauden dozenaka pertsona artatu zituen atzo, asteartea, Bilbon ireki duen 88 plazako zentro berrian.

Hala, organizazioak eitb.eus-i azaldu dionaren arabera, atzo ireki zuten zentroa lehen aldiz, eta aholkularitza, informazioa edota oinarrizko beharrizanak asetzea behar zutenek jo zuten zentrora.

Atzo Andaluziatik irtendako bi autobus heldu ziren Bilbora, ehun pertsona ingururekin. Halere, Bilbora heltzen diren guztiek ez dute Gurutze Gorriaren zerbitzua eskatzen. Pertsona bakoitzak 72 orduz erabil lezake gehienez organizazioaren zerbitzua.

Uda honetan gora egin du nabarmen igarobidean dauden migratzaile kopuruak, nagusiki Andaluziara heltzen diren pertsonen ondorioz. Hala, organizazioak beharren arabera moldatzen ari dira eskaini behar duten zerbitzua.


Andramaixak 2017: Jose Antonio Garciak jantzi du txapela

Leintz Bailarako 79. Txirrindulari lasterketa ospatu dute gaur Aretxabaletan, 23 urtez azpiko eliteko ziklisten parte hartzearekin. Kantabriako Gomur taldeko Jose Antonio Garcia izan da irabazlea, sprint batekin bukatu den lasterketan. Euskadi Fundazioko Mikel Alonso izan da bigarrena, eta hirugarrena, berriz, talde bereko Jose Antonio Lopez-Cozar.

Goizeko hamarretan abiatu dira txirrindulariak Durana kaletik, 115 kilometro zeuzkatela aurretik. Afizionatu mailako 150 txirrindularik baino gehiagok hartu dute parte gaurko hitzorduan. Leintz Bailara osoan zehar egin dute ibilbidea, eta Leintz Gatzagako igoera izan da zatirik gogorrena.

Bada, hainbat itzuliren ostean azkenengoz Aretxabaletan sartu direnean Garcia eskapatuta zetorren, baina hogei bat txirrindulariko taldeak gertutik jarraitzen zuen Gomur taldeko ziklista. Hala, Durana kalean sprinta izan da ikusleen gozamenerako, eta maillot arrosaduna gailendu da azkenik. Bigarrena zein hirugarrena, berriz, Euskadi Fundazioko txirrindulariak izan dira; Mikel Alonso eta Jose Antonio Lopez-Cozar, hurrenez hurren.

Hain zuzen, Euskadi Fundazioa izan da taldekako sailkapeneko irabazlea.

Bailarako txirrindularirik onenaren saria Polartec taldeko Iker Eskibel eskoriatzarrak jaso du Aretxabaletako alkate Unai Elkororen eskutik.

Udako kriteriuma

Gaurko proba Udako Kriteriuma osatzen duten hiru lasterketetan azkena izan da; beraz, txapelketa horretako irabazlea ere Aretxabaletan erabaki da: Lizarte taldeko Sergio Samitierrek jantzi du txapela.


Jose Ignacio Munilla, Donostiako gotzain

Jaso du Vatikanoaren aldetik izendapena, Euskadi Irratiak jakinarazi duenez, eta aurki egingo dute neurria ofizial. "Oso izendapen txarra litzateke Gipuzkoako Elizarentzat", esan du aurreko egunetan Markel Olano ahaldun nagusiak.

Jose Ignacio Munillak (Donostia, 1961) jaso du dagoeneko Vatikanoaren aldetik Donostiako gotzain izateko izendapena, Euskadi Irratiak 14:00etako albistegian esan duenez. Vatikanoak Espainian daukan Nuntziaturaren bidez egingo du ofizial erabakia, eta Munilla bera bihar hedabideen aurrean agerraldia egitekoa da Palentzian (Espainia) -hango gotzain izan da 2006tik-.

Juan Maria Uriarte ordezkatuko du Donostiako gotzain karguan -erretiroa hartuko du hark, adinagatik-, eta polemika handia eragin du -batik bat, Gipuzkoan-, Munillak jarrera kontserbadoreegiak eta espainolistak dituelakoan. Esaterako, Antonio Maria Rouco Varela eta Antonio Cañizares kardinalen babesa dauka. "Oso izendapen txarra izango litzateke Gipuzkoako Elizarentzat", esan du aurreko egunetan Markel Olano Gipuzkoako ahaldun nagusiak.

Zumarragako (Gipuzkoa) parrokiako apaiz laguntzaile egin zuten 1986an Munilla, eta lau urtean egon zen han.

Euskalduna da.


“Mundu bat”

Aitzineko Korrika Urepeletik abiatu zelarik, euskararen aldeko lasterketa aipatu zidan Amatxik, lehen aldiz nik uste. Ez zen plazara atera egun hartan, baina ospakizun guztiak hurbiletik segitu zituen, irratiaren bidez entzuten egona baitzen.

Zenbait egun beranduago ikusi nuenean, solasetik solasera, irri handi batez erran zuen “euskararekin mundura joan daiteke!”. Etxeparek euskarari desiratzen zionak, emazte xaharrarentzat, bizi bateko hausnarketa eta autoafirmaketa itxura hartzen zuelako sentimendua ukan nuen. Korrikak eta horren inguruko katzakek, zigorren, umiliazio, buru-apaltzeen marka biziak ahantzi gabe, harrotasun pindarrak sortzen ditu.

Mundu bat bildu zen duela bi urte ere, zenbaitzuek “zoko” deitzen duten herri ttipian, euskararen alde, anitzi frogatuz euskarak ere balio duela mundurako eta munduarendako, eta herri ttipiko biztanleek berek ere, beren aniztasunean, balio dutela. Estigmak eta lotsak deseraikitzeko eta bihurtzeko molde ederra da, aldi oroz, Korrika, baikorra, airosa eta indar dosi emaile handia.

Igande honetan, Joseba Sarrionandiak Iruñean irakurri duen mezuan, euskararen biziberritzeko lana aipatu du arlo ezberdinetan. Corpusaren lanketan, hezkuntzan, helduen alfabetatzean, hedabideetan, kultur ekoizpenean edo jendarte aktibazioan egin lana aipatzen zuen. Espazioen irabazteko beharra.

Hauen lanketak “munduen” irabaztea iduri badu, euskara ez dela normaltasun egoera batean azpimarratzen zuen, are gehiago oraino “normaltasunaren” kontra egitea dela euskaraz bizi nahi izatea. Hizkuntza bakarraren aldeko normaltasun hura, nortasunen ukatzailea.

Etengabeko oztopoak aurkitzen ditugu gure hizkuntzan bizi nahi dugun hauek. Oroitzen zarea, Xan, Katalunian sortu TELP tailerrak EMUN taldeak eman zituelarik Donazaharren, zer bizipenak eta minak entzuten ziren? Bolanjer anker harekin euskaraz ezin mintzatua, euskalgintzako bilkura bat euskaraz egin zedin bermatzeko zailtasunak, bikote edo lagun harremanetan sortu gurpilak… Anitzak dira “normaltasun” horren kontra goazelako markak.

Tailerren parte bat izan zen estrategien marraztea, probatzea, eta taldearen indarrez norbanakoari ere konfiantza ematea, “armairu linguistikotik ateratzeko”. Izigarriko indarra sentitu nuen TELP saioetatik landa, atzo bezala funtsean.

Joseba Sarrionandiak, amaiera testuan, euskara altxor unibertsal gisa kokatzen zuen. Euskara munduan kokatuz, munduko hizkuntz aniztasunean. Hizkuntzarekin batera mundua ikusteko manera batzuk, bizia, dira islatzen, aurtengo Uxue Alberdiren letrak ederki erakusten duen bezala.

Berriz ere anekdota baten aipatzera noa, Xan, hasian hasi. Eskolan euskarako irakasle batek galdegin zigun “xixa” hitzak zer erran nahi zuen. Klasean isilik gelditu ginen. Uzkurtasunez edo ezjakintasunez. Bere oharra gogoan dut: “mundu bat da galtzen”. Xixaren erran-nahiak mendira joateko ohituren aldaketa, espazioaren izendatzeko manera, hauek furnegu gainean egiten duten xixtua, hauen gustua, horiek denak galtzen dira hitzarekin batera, hizkuntzarekin batera. Zuk aipu zenuen “jujamendu askatasuna” hura ere menturaz.

Ez dakit duela bi urte zer erantzun nion amatxiri. Aurtengo Korrikako mezuaren lekukoa segituz, “euskararekin, mundua dugu ahoan” erraten ahal nioke menturaz.

Pottak.


Iraupen eskirako zita, martxoan

beste irteera bat antolatu du Mundarro Kirol Elkarteak. Oraingo honetan, eski denboraldian murgilduta gaudela aprobetxatu eta iraupen eskian aritzeko zita jarri dute martxoaren 9 eta 10eko astebururako.

Aragoiko Somport iraupen eskiko zentrora joango dira orduan. Familian edo lagun artean ondo pasatzeko aukera izango da.

Aterpetxea hartzeko aukera, ere bai

Kotxe partikularretan joango dira bertaraino, eta han, aterpetxea hartzeko aukera izango da. Prezioen berri ere eman dute; norberak beren gastuei aurre egin beharko die: forfaita, 9,50 euro helduek; eta 6 euro, haurrek. Material alokairua, 11 euro helduek; 8 euro haurrek. Familientzat prezio bereziak izango dira.

Otsailaren 28ra arte, izenematea

Joan nahi duenak otsailaren 28ra arte izango du aukera, izena emateko; horretarako bi bide izango ditu: kiroldegian bertan egin daiteke, edo kiroldegia@astigarraga.eus.

Horrez gain, bilera bat antolatu dute martxoaren 1erako. Arratsaldeko 16:00etan izango da, kiroldegian.


Bixita jendetsua, Olentzerok eta Maridomingik

Aurreko larunbatean izan ziren Goizuetan ere, urtero bezala, Olentzero eta Maridomingi. Bixita jendetsua izan zuten, eta herritar guztiak elkartu ziren, haiei ongietorria egiteko. Gero, frontoian jaso zituzten haurren gutunak.


Touring bizirik nahi dute

Fanderiako Futbol zelaia.

Touring Berria plataformak, bere burua aurkeztuko du ostegunean (hilak 15). Bazkide, jokalari ohi, jarraitzaile eta zaletu orori dei egin die plataformak, aurkezpen horrekin bat egitera. Plataforma gizarteratzea dute helburu eta futbol elkartea birbideratzeko emango dituzten pausuak azaltzea. Argi diote, “orain arteko bide beretik jarraituta, Touring desagertzeko arrisku larrian dagoela aurreikusten dugu eta”.

Aurkezpena Xenpelar Etxean egingo dute 19:00etan.

Bestalde, Touring Futbol Eskolako gurasoek gutuna helarazi diote HITZAri. Zuzendaritzari plana aurkeztu diotela, baina azken horrek ez duela proposamena onartu salatu dute, eta horrenbestez, eskolak bizi duen egoera larria zabaltzea erabaki dute.


Emakumezko presoak Roazhongo espetxean batzea proposatu dute

Ipar Euskal Herriko ordezkaritzak eta Frantziako Justizia Ministerioak bi urtean izandako elkarrizketen bilana plazaratu dute. Baionako adierazpena oinarri, bigarren fasera pasatu nahi dute orain

Badira lorpenak, eta badira korapiloak. Frantziako Justizia Ministerioarekin abiatutako elkarrizketen bi urteko bilana eskaini zuten, atzo, prentsa aitzinean, Ipar Euskal Herriko ordezkaritzak, Bake Bideak eta Bakegileek. Bi urteko epean, 25 euskal presori kendu diete DPS estatutua eta 29 preso hurbildu dituzte Mont-de -Marsan eta Lannemezango (Okzitania) presondegietara. Berriki, emakumezko presoak Roazhongo (Bretainia) presondegira hurbiltzeko adostasuna lortu dute; ikusteko dago emakumezko presoek proposamena onartuko duten. Baldintzapean aske uzteko eskaerek eta larri eri diren presoen egoerak sortzen dute arazo gehien gaur-gaurkoz; bi urteko epean, ez da aitzinamendu anitz egon. Hemendik aitzina, bigarren fasera pasatzeko xedea erakutsi dute, 2014ko urrian onartu zuten Baionako adierazpena oinarri hartuta. Azaroaren 2an jarri dute eguna, gizarte zibila eta hautetsiekin bide orria aktatu, eta «hurrengo pausoak eta mekanismoak gogoetatzeko».Anaiz Funosas Bake Bideako presidenteak hartu zuen hitza atzo goizean. Bere ondoan zituen Mixel Berhokoirigoin bakegilea, Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakaria, Max Brisson, Frederique Espagnac eta Vincent Bru parlamentariak, Alice Leizagezahar eta Emilie Dutoya Akitania Berriko kontseilariak eta Michel Veunac Miarritzeko auzapeza. Gizarte zibileko eragileetako ordezkariek ere parte hartu zuten prentsaurrekoan. Bi urte hauetan lortutakoa eta izandako oztopoak kontatu zituzten.2017ko uztailaren 10ean egin zuten lehen bilkura Parisen. ETAren armagabetzea gertatu, eta hilabete gutxira. «Armagabetzearen biharamunean plantan jarri zitzaion gobernuari Ipar Euskal Herrian bake prozesuak duen garrantzia eta presoen aferan behar ziren aitzinamenduak mahai gainean jartzeko», azaldu du Funosasek. «Lehen hartu-eman hori egin genuen herrialde oso baten bilana eskuetan; borondate eta kontsentsu oso bat, gauzak urrunago joan zitezen, eta estatuak bere partea egin zezan». Lau puntu nagusi jarri zituzten mahai gainean: DPS estatutuak, presoen hurbiltzea, baldintzapeko askatasunak eta larri eri diren presoen egoera. Elkarrizketak hiru aldetakoak izan direla azpimarratu zuen: Justizia Ministerioa, Ipar Euskal Herriko ordezkaritza —hautesiek eta bakegileek osatua—, eta EPPK-ko ordezkariak.Hurbilketak hiru bloketan egin dira, eta, egun, «prozesua bukatzear da». Hiru kasu nagusi aipatu zituen Funosasek, oraindik konpontzekoak direnak: Jakes Esnal —Re uhartean dago—, eta Josu Urrutikoetxearena —Parisko La Sante presondegian dago—, batetik, eta emakumezko presoena, bestetik. «Gaur egun, ez dago hurbilketa horiek egiteko zentro egokiturik. Baina, bada adostasuna emazte presoak Roahzonen biltzeko, baldin eta emazteek onartzen badute», adierazi zuen atzo.DPS estatutuena ere «nabarmen» aitzinatu den gaia da, atzo bildu zirenen arabera: 36rekin hasi ziren, eta, gaur egun, lau gelditzen dira. «Azpimarratu nahi dugu azken sei DPS estatutuak kentzeko administraziotik eman den pausoa, altxatze horiek bake prozesuaren gakoak onartuz justifikatu baitituzte —ETA desegin dela, hitza errespetatu dela, eta horrek justifikatzen duela egin behar direla horrelako aldaketak—».Fiskaltza antiterroristaBaina bi urteko epean dena ez da baikorra izan: baldintzapeko askatasunen onarpenean eta larri eri diren presoen egoeran ez da aitzinamendurik izan. «Egin den zigor etete bakarra Oier Gomezena izan da, baina badakizue zer egoeratan atera zen presondegitik; gaur egun, hila da». Gainerako kasu guzietan ezezkoak baizik ez dira izan. Arlo horretan, fiskaltza nagusiaren eta berriki sortu duten fiskaltza antiterroristaren jarrera deitoratu zuen Funosasek: «Hor dugu arazoa; harresia. Ez dute nahi kontsideratu Euskal Herrian egindako bide guzia, eta ez dute onartu nahi bide horretan ekarpena egitea». Zigorren aplikaziorako Dei Auzitegia ere jomugan jarri zuen, orain arte, ez baitu baldintzapean aske uzteko eskaera bakar bat ere onartu. Horregatik, kezka agertu zuen ondoko egunetan eman behar dituzten erabakiei begira: urriaren 8an, Frederic Haranburu Xistor-en baldintzapeko askatasun eskaerari erantzungo diote; urriaren 15ean, Lorentxa Beirierenari.Hala ere, bide horretan izandako aldaketak ere azpimarratu dituzte: auzi batzuk zigor auzitegira pasatuak izan dira, bi preso kontrol judizialpean askatu dituzte, Parisko Administrazio Auzitegiak gatazkaren konponbidean egindako urratsak aintzat hartu ditu, eta Zigor Aplikaziorako auzitegiak baldintzapeko askatasunak onartu ditu —nahiz eta ondoren fiskalak helegiteak ezarri—.Baionako adierazpenaAtzoko prentsaurrekoaren bidez, bereziki azpimarratu nahi izan zuten Aieteko konferentziatik gaur arte Ipar Euskal Herriko hautetsiek eta gizarte zibilak jokatu duten rola. Elkarbizitza helburu, orain, bigarren fasera pasatzeko borondatea agertu zuten, bide horretan kokatuz presoen auziari konponbide integral bat atzematea. «Bide orria Baionako deklarazioa da; gaur deritzogu garaia dela berriz heltzeko». Denen artean kontsentsu berriak eraiki, eta adierazpen hori «freskatzera» deitu zuen Funosasek. «Ipar Euskal Herrian irekitzen den fasea da kontsentsu politiko berri baten eraikitzea, non koadro juridikoa bake prozesurantz eramanen dugun. Hau da epe ertainean dugun erronka».Bide horretan, azaroaren 2a izanen da lehen geltokia. «Jendarte zibileko ordezkariak eta hautetsiak gonbidatuko ditugu gurekin bide orria aktatu eta ondoko pausoak eta beharko dituen mekanismo guziak gogoetatzera».Hegoaldeko euskal presoak baldintzapean aske uzteko eskaerak ebazteko garaia EPPK-ko bi kide egun batez irtengo dira, lehen aldiz


Osteguneko azoka ikastola aurreko plazan izango da

Udalak eta bi ikastetxeek jende-katea antolatu dute biharko, Emakumearen Eguna dela-eta, eta plazan egingo da ekitaldia

Osteguneko azoka tokiz aldatuko da aste honetan eta, Herriko Plazan egiteko partez, ikastolaren aurreko zabalunean egingo da.

Herriko Plazan ekitaldia izango da, 10:00etan

Udalak eta bi ikastetxeek jende-katea antolatu dute biharko, Emakumearen Eguna dela-eta: bi eskoletako LHko eta DBHko haur eta gaztetxo guztiak kate bat osatuz joango dira beren ikastetxetik plazaraino eta, ondoren, 10:00etan, ekitaldi labur bat egingo dute han. Hemen daude ekitaldiaren zehaztasunak:


Zabor bilketarako orain arte erabilitako kamioia enkantera atera dute

Hondakin bilketa mankomunatua dela eta, zaharkitua gelditu da kamioia. Berrerabilpena emate aldera, enkantera atera du udalak ibilgailua. 2.000 euroan jarri dute hasierako prezioa, eta 10 eguneko epean eskaintzak egin beharko dituzte interesatuek. Eskaintza onena egiten duenak eramango du kamioia.


Sutea Goierri Kirol Elkartearen egoitzan

Sutea egon zen Goierri Kirol Elkartearen egoitzan astelehenetik astearterako gauean. Sua 02:00ak aldera piztu zen, hozkailu batean. Tolosako inauterietatik zetozen gazte batzuk sua zegoela konturatu ziren eta SOS Deiakera deitu zuten. Suak txikizio handi samarra egin du tabernan eta elkarteko arduradunek lokala irekitzerako gutxienez hilabete pasako dela uste dute. Eskerrak eman nahi dizkiete abisua eman zuten gazteei, ertzainei eta suhiltzaileei.


Inperio demokratikoa

Gutxitan gertatu izango da euskal hedabide batean argitaratutako elkarrizketa batek hainbesteko oihartzuna eta zalaparta eragitea. Miquel Iceta PSCko lehen idazkariari Martxelo Otamendi BERRIAko zuzendariak egindako elkarrizketaren titulu nagusia azkar zabaldu da, ordea, aurrena Kataluniako hedabideetan, eta gero Espainiakoetan.

Albistearen oihartzuna ez da hain ustekabekoa. Katalunian, berezkoa da PSCko buruak esaten duenari buruzko interesa; are gehiago, onartu badu —onartu duen bezala— katalanen gehiengo nabarmen batek independentzia nahiko balu, “demokraziak hori ahalbidetzeko mekanismoa topatu” beharko lukeela. Ez dira aipu gutxi izan sare sozialetan eta hedabideetan. Erreferendum bat egitearen kontra dago PSC, eta, beraz, balizko gehiengo hori nola neurtu beharko litzatekeen galdetu diote askok.

Espainian albistea zabaltzearen arrazoia kontrakoa izan da. PP, Ciudadanos eta Vox aspalditik ari dira Pedro Sanchezi leporatzen independentisten zerria gizentzen ari dela, eta Icetaren titulua eskura etorri zaie askori. Betikoa da berriz: ultranazionalismoak ez du hasperen bat ere egiten uzten, eta Espainiaren batasun bedeinkatuaren diskurtsotik milimetro bakar bat mugitzen denari egurra emango dio. Eta Espainiako ezkerrak, horren aurrean, ez du alternatibarik, belauniko jartzea besterik. Ez du inoiz izan kontra egiteko moduko diskurtsorik, eta orain gutxiago.

Icetak berak Twitterren atera behar izan du, esplikatzeko federalista dela bera, ez dela independentista, ez duela uste erreferendum bat denik Kataluniarentzako konponbidea, eta autogobernuari eta finantzaketari buruzko akordio bat behar dela Madrilen eta Bartzelonaren artean. Elkarrizketa osoa irakurri duenak aise ikusiko zituen ideia horiek bere hitzetan.

Baina polemika esaldi batek sortu du; Icetak demokraziaren printzipioak onartu dituen esaldi horrek. Alegia, gehiengoaren nahia errespetatu behar dela aitortu duen pasartea bilakatu dela polemikaren iturri —beste errota bateko ura da gehiengo horrek zenbatekoa izan behar duen—.

Hor daude, hitzez hitz, elkarrizketatzailearen galdera, eta elkarrizketatuaren erantzuna, argitaratu diren bezala:

Eta sortu den zalaparta horretan, hedabideren batek aipatu du beharbada “itzulpen” arazo bat izango zela; Icetaren esanak itzultzerakoan tronpatuko zela egunkaria.

Ez, ez da itzulpen arazo bat izan. Arazoa da Espainiak nola ulertzen duen demokrazia, eta Espainiak zer nolako arazoa duen bere burua ulertzeko moduarekin eta bere ultranazionalismoarekin.

Herritarren gehiengoaren nahia asetzeko “mekanismo demokratikoak” ahalbidetu “beharko” liratekeela pentsatzea urkamendira igortzeko motibo bihurtu duen sistema politiko batek arazo bat duelako bere buruarekin; ez beste hizkuntzekin; ez independentistekin; bere buruaz duen pertzeptzioarekin baizik.

Galde diezaiotela Lopez Obradorri.

Espainiako erregeak gaur bertan esan du gaztelania Espainiakoa bezainbat dela Ameriketakoa.

Barkamenak eskatzeko moduan.

Eguzkia inoiz gordetzen ez zen inperio hartan bizi direla pentsatzen jarraitzen dute batzuek. Eta haiek jarritako erritmoan dantzatu behar beste guztiek.


«Urrats bat aurrera» egin dute Nafarroan

Atzo bi orduz bildu ziren Geroa Bai, EH Bildu, Ahal Dugu eta Ezkerra. Alde askotariko lehen bilera izan zen. Astelehenean, egingo da bigarrena, eta Parlamentuko Mahaiaren osaera erabakiko da.

EH Bilduko Adolfo Araizen esanetan, akordio programatikoa lortzeko «urrats bat aurrera» eman dute. Azken egunetan lau alderdiek euren lehentasunak pasatu dituzte eta, horiez gain, Geroa Baik bere lehentasunen dokumentu bat pasatu die. Hamabi orrialde ditu. Ardatz nagusi gisa ditu enplegua, kohesio soziala, kudeaketa etiko eta gardena, eta proiektu estrategikoen berrikuspena. Ahal Dugu-ren esanetan, lehen dokumentu horri «anbizioa eta zehaztasuna» falta zaio.


Igoera fasean parte hartuko du EHU Ibaetak

Emakumezkoen Bigarren Mailan, Canoeren aurka jokatu zuen EHU Ibaetak Liga erregularreko azken partida eta 39-74 irabazi zuen. Garaipenari esker, bere multzoko txapelduna izan da Azu Muguruzaren taldea eta igoera fasean parte hartuko du. Apirilaren 28a eta maiatzaren 1a bitartean jokatuko dute eta dagoeneko egin dute zozketa. Apirilaren 28an, 16:00etan, Estudiantesen aurka jokatuko du. Apirilaren 29an, berriz, 12:00etan, Burgosen aurka eta hurrengo egunean, 16:00etan, ADBAren aurka. Kirol igoera lortzen badu ere, ezingo du benetako igoera lortu. Izan ere, taldearen egoera ekonomikoa larria da eta babesle nagusirik gabe dago.


[Galeria] Bukatu dira

Lau eguneko egitarau oparoa xahututa, amaitu dira santakrutzak. Baserritarren Egunarekin amaitu ziren atzo eta arratsaldeak irudi politak utzi zituen. Dantzarako aukera izan zen Zubitxo plazan eta bertan hartu zioten neurria ere elkarri patata tortilla txapelketan parte hartu zuten hamabi sukaldari trebeek. Bere errezeta mimoz prestatu zuten denek, parean txapel jaurtiketa txapelketako lehiakideek beren abilezia erakusten zuten bitartean. Bat baino gehiago harrituta, zur eta lur gelditu zen txapela zein urrun botatzeko gai zen ikusita.

Bien bitartean, txikienek, buruhandi eta erraldoien aurretik izan ziren korrika maskurien danbatekoak saihesteko. Musika Eskolako txistulariek girotu zuten kalejira. Dotore dantzatu zituzten Zabarre eta Oroitzene, eta azken horrek txikienen opari berezia, hamarnaka txupete zituen eskumuturrean.


Basque Teamek Igor Genua agurtu zuen eta Iñigo Llopis berriz saritu

Gabonetako gala ospatu zuen elkarteak eta bi kirolariek sari bana jaso zuten; igerilariak emaitzengatik eta errugbilariak ibilbidearengatik.

Basque Team Fundazioa 2007an sortu zen eta bere xedea da baliabideak ematea euskal kirolari ez-profesionalei, nazioarteko goi mailako lehiaketetan parte har dezaten. Urtero Gabonetan gala antolatzen du eta aurten arte bi kirolari hernaniar egon dira Basque Teamen laguntza jasotzen; Igor Genua errugbilaria eta Iñigo Llopis igeriketa egokituko igerilaria.

2019ko galan urtean zehar gertatutakoaren errepasoa egin, eta bere hurrengo proiektuak aurkeztu zituen Basque Teamek eta bai Genua eta bai Llopis parte garrantzitsua izan ziren Bilbon antolatu zen ekitaldian.

Bertan, Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko lehendakaria, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburua, Jon Redondo Eusko Jaurlaritzako Jarduera Fisikoaren eta Kirolaren zuzendaria, Maite Iturbe EITBko zuzendaria eta Olatz Legarza Basque Teameko koordinatzailea izan ziren.

Kirola eta Fundazioa utzi dutenei opari txikia

Jon Redondo Jarduera Fisiko eta Kirol zuzendariak opari txiki bat eman zien aurten goi maila, eta ondorioz Fundazioa, utzi duten kirolariei. Horien artean zegoen Igor Genua errugbilari hernaniarra. Errugbiko jarduna utzi du aurtengo denboraldian eta denen errekonozimendua jaso zuen oholtza gainean.

Llopisek eguzkilore urdina jaso zuen urteko euskal kirolari onenekin batera

Horrez gain, Fundazioak ez zuen urteko kirolari onenen lana aitortzeko aukera pasatzen utzi nahi izan. Eguzkilore urdina eman zitzaien Diego Arana hockey jokalariari, Asier Garcia gurpil-aulkiko saskibaloi jokalariari, Patxi Peula patinatzaileari, Aitor Francesena surflariari, Virginia Diaz arraunlariari, Jon Rahm golflariari, Iñigo Llopis igerilariari, Iraitz Arrospide atletari, Maitane Etxeberria eta Ainhoa Hernandez eskubaloilariei eta Joan Crespo, Ander Elosegi eta Iñigo Peña piraguistei.


Mikel Olano: «Kuadrillen eguna da Loinatz jaietako egun kuttuna»

Mikel Olano (Beasain, 1971) Koskola txarangako eta txistulari taldeko kidea da. Noizean behin, musika eskolako, eta Ordiziako eta Legazpiko bandekin ere jotzen du. Gainera, Loinatz abesbatzako kidea izan zen 20 bat urtez, eta danborradako danbor nagusia da 2008tik.

Zein duzu Loinatz jaietako egun kuttuna?

Kuadrillen eguna.

Zaletasun bat.

Musika.

Oporretarako leku bat.

Iaz Zurizako kanpinean oso gustura izan ginen, lagunartean.

Inoiz ahaztuko ez duzun eguna.

Emazteari aurreskua dantzatu nion eguna. Parranda batean izan zen, eta dantzan ari nintzela, sei aldiz Euskal Herriko aurresku txapelduna izandakoa pasa zen.

Liburu bat.

14-15 urterekin, Jose Luis Martin Vigilen La vida sale al encuentro zortzi aldiz irakurri nuen, eta zortzietan negar egin nuen.

Musika talde bat.

Dire Straits.

Abesti bat.

Xabier Leteren Nafarroa.

Amets bat.

Umeei mundu hobea uztea.

Janari bat.

Amaren txipiroiak.

Edari bat.

Ardo beltza.

Jaso duzun oparirik bereziena.

Kaxa flamenko bat.

Gorroto duzuna.

Umiltasun falta.

Goierriko txoko bat.

Mutiloa.

Herriko alkate bazina…

Bitan saiatu nintzen eta bietan ezker abertzalea legez kanpo utzi zuten.


POTTO: Bertso magia Bilbo Hiria Irratian

Bai bertsozale, bai! Gozatu, gure oinarrizko bertsolariekin ere goza

daitekeela frogatu digute berriz ere Iosuk, Erlantzek eta Apolok.

Gaurkoan Hego Uribeko buruz buruko finalera eraman gaituzte hasieran,

eta ondoren Arratiara… Gainontzeko informazioarekin batera,

asteburuari dagokion agenda hurbila ere entzungai duzu. Goza dezagun

gure artistekin!

DESKARGATU HEMEN


«Berriztagarriek ez dute gure energia eskaera asetzen»

'Berria.info'-n irakurleek aukera izan dute, energia nuklearra hizpide hartuta asteotan piztu den eztabaidaren harira, Igor Peñalva fisikari nuklearrari galderak egiteko. Japoniaz aritu da, eta Euskal Herriaz.

Maria Teresa Dominguez Espainiako Foro Nuklearreko lehendakariak dio ez dela energia nuklearraren inguruan eztabaidatzeko momentua. Ez al da hau momenturik egokiena energia horren onurak eta arriskuak ondo eta sakon aztertzeko? Albaro

Nire ustez, edozein momentu da egokia edozein gairi buruz hitz egiteko. Eta energia nuklearrari buruz eztabaidatzeko momentu aproposa iruditzen zait, gaia pil-pilean baitago. Hori bai, erabakiak hartzeko momentua ez da, hori ziur. Oraindik arriskua egon badago, eta lehentasuna horrek du. Istripuaren benetako eragina kuantifikatzeko hilabete batzuk itxaron beharko dira, bertatik ondorioak atera eta, ondoren, erabakiak hartu. Nire ustez, ildo horretatik interpretatu behar dira Maria Teresaren hitzak.

Dominique Leglu fisikari nuklear eta kazetariak dio hondamendiak Txernobylgoa gainditu duela. Posible al da? Maria

Txernobylgoak eta Fukushimakoak ez dute zerikusirik. Erreaktoreen nukleoa urtu egin dela; horixe parekotasun bakarra. Txernobylen fisio-erreakzioa ez zen eten, Fukushiman bai. Txernobylen istripua ezkutatu nahi izan zuten; Fukushiman ez. Txernobylgoa gizakien trebetasun faltaren ondorioz gertatu zen; Fukushiman naturak jo du kolpe bortitza. Txernobylen ez ziren neurri egokiak hartu istripuaren ondoren; Fukushiman, lehen unetik.

Energia nuklearra egungo eta etorkizuneko energia izan daitekeela uste dut, baina Euskal Herria bezalako herri txiki batean, energia nuklearra erabiltzea merezi du? Martin

Galdera polita. Hori euskal herritarrok erabaki beharreko gaia da. Gure energia kontsumoa handia da, eta horrek justifikatu egiten du zentral nuklearren beharra, nahi izanez gero, jakina. Herri txikia gara, bai, baina gure zorionerako herri garatua eta, gainera, industria mailan ere goi mailakoa. Beraz, elektrizitatea kantitate handitan kontsumitzen dugu.

Europarrok paira al ditzakegu Fukushimako zentralaren hondamendiaren ondorioak? Iñigo Gonzalez

Egon lasai. Erreaktoreen egoerak txarrera egiten ez badu, Fukushiman gertatutakoak eragin zuzena izango du Fukushimako langileengan soilik. Langile horiek dosi altuak jasoko dituzte. Zentraletik urrundu ahala erradioaktibitate maila txikitu egiten da nabarmen. Elikagaiei dagokienez, kontrolak egingo dira etengabe.

Sarri entzuten dira nuklearren aurkako oihuak, baina benetan posible al da nuklearrik gabe funtzionatzea? Miguel Franco Goitia

Gure gizarteak gaur egun beharrezkoa du energia nuklearra. Pentsa Espainian estatuko elektrizitatearen %20 nuklearren bidez lortzen dela. Japonian, %30. Frantzian, %80!!! Iturri hori baztertuz gero, ordezko bat beharko genuke, eta egungo aukera bakarra erregai fosilak dira: gasa, petrolioa eta abar. Iturri berriztagarrien bidez lortzen den elektrizitate guztia sare elektrikoan sartzen da. Berriztagarriak garatzea ondo dago, baina ez dute gure energia eskaera asetzen. Beste aukera bat gure bizimodua eta bizi-kalitateari uko egitea da...


Saihesbideko lanak

Karrika Nagusiko saihesbideko lanak hasi dira duela egun batzuk. Jandarmeria ondoan itzulbide bat eginen da lehenik, eta gero, pittaka-pittaka, bide berria eginen da Urgurin barna, Olha aldean den Ama Birjinaren itzulbideraino. Pirineo Atlantikoetako departamenduko Kontseilu Nagusiak eginen ditu osoki lan horiek. TTIPI-TTAPAk jakin duenaz saihesbide osoa 2012 edo 2013 urtean baizik ez da idekiko.


Pintzelak beti mintzo dira pintoreaz

Lekuan lekuko errealitatea oso kontuan hartuz sortzen ditu bere piezak Maider Lopez artistak, eta, horregatik, tokiei buruzko argazkiz eta oharrez beteak ditu bere lan koadernoak.


"2013a ez da ona izango, kontsumoak behera egiten jarraitzen duelako"

Garai zailak sufritzen dabiltza frankizia ereduko negozioak ere eta, horren barruan, auto-kontzesionario gehienak. Ford Mugarri frankiziako arduradun Rafa Etxabe ezkor agertu zen Magazinean: "Uste dut 2013a ez dela izango 2012a baino hobea, kontsumoak behera egiten jarraitzen duelako".


Landare Berezien Azokara joan-etorria egiteko autobusak jarriko dituzte Zarauztik

Apirilaren 29an eta 30ean, Landare Berezien Azoka egingo dute Aiako Iturrarango Lorategi Botanikoan.

XVI. Landare Berezien Azoka egingo dute apirilaren 29an eta 30ean, Pagoeta Natur Parkeko Iturrarango Lorategi Botanikoan. Aurten 47 mintegik parte hartuko dute azokan, eta munduko txoko desberdinetako landareak ikusteko, eta nahi izanez gero erosteko aukera izango dute herritarrek.

Azoka gunera ezingo da kotxez igo, baina Zarauzko tren geltokitik autobus zerbitzu jarriko dute Landare Berezien Azokara joan-etorria egiteko. Lehendabiziko autobusa 10:23etan aterako Zarauztik azoka gunera eta orduero izango da, azkena 16:23ean izango da. Bueltarako, azoka gunetik Zarautzerako lehendabiziko autobusa 10:45ean izango da eta azkena 17:45ean; itzultzeko autobusak ere orduero izango dira.


Legorreta eta Itsasondo arteko N1 errepidea, konponduta

N1 errepidea Itsasondo parean

Irun-Gasteiz norazkoan, Legorreta eta Itsasondo arteko N1 errepidean egin beharreko konponketak egin dituzte asteburuan. Abuztuan nabarmen jeisten da ibilgailuen dentsitatea, are gehiago asteburuetan, eta pasa den asteburua baliatu dute foru aldundiko arduradunek lanak egiteko.

Gutxi gorabehera, egunean 26.000 ibilgailu igarotzen dira Legorreta eta Itsasondo arteko N1 errepidetik. Gainera, negu gorriak asko kaltetu du asfaltoa, eta zuloak egin dira han-hemenka. beharginak ostiraletik igandera bitarte ibili dira lanean zulo guztiak estali eta errepidea behar bezala egoteko.

Datozen egunetan konponduko dute beste noranzkoa, hau da, Gasteiz-Irun norabidea. Kasu honetan ere, Itsasondo eta Legorreta artean egingo dituzte konponketa nagusienak. Lanek diharduten bitartean, trafikoan aldaketak izango dira: errail bakarra egongo da erabilgarri eta, kasu batzuetan, by–passak erabili beharko dira.

Ordizia eta Aramako zatia ere berrituta

Arama eta Ordizia arteko errepidean ere egin dituzte mantentze lanak. Kasu honetan ere asfaltoa egoera txarrean zegoen, eta lanak aurreratuta, asteburuan berrasfaltatu dute errepide zatia. Denera, obra guztiek, 1,7 milioiko kostua izango dute.


«Es ke ematen dia kosa!»

Gure hizkuntzaren egoerari buruz adibide zenbait:

1. Hiztunen eta hizkuntzen arteko harremana:

Lehengo batean, gure sei urteko semearen adin bereko adiskidea etorri zen gurerat. Bisitariak bezperan gaztelaniaz ikusi bideoaren istorioa euskara bertzerik ez dakien etxekoari kontatzeko itzulpena egin zuen (sei urteko adiskide horren aita erabat erdalduna da eta ama erdaraz lasaiki bizi den euskaldun alfabetatua). Gure semeak kontakizunari galderak tartekatzen zizkion zerbait ulertzen ez zuenean. Mamuen gisako zerbaitetaz ari ziren:

...Bai eta zonbia ateratzen da tumbatik... —Aita, zer da tumba? Hilobia, hildakoak lurperatzen diren lekua— ...Eta gero hasten dira gizona rodeatzen ... — Zer da rodeatzen? Inguratzen, inguratu erran nahi du—. Eta gero gizona hasten da konbertitzen hombre-lobon —Aita, zer da konbertitzen? Bihurtzen, bilakatzen, gizona otsoa bihurtu zen—...

Egoerak sei urteko euskaldun elebakarrari eragiten dio, inori ez baitzaio gustuko suertatzen gaineko solastunek ezagutzen dutena aldiro galdetzen ibili beharra. Beraz gure semearentzako iradokizuna garbia da: -Hi, txikito! Gaztelaniaz ikas ezak lehenbailehen taldeko azkenputz izan nahi ez baduk!

Pasadizoak eragiten dio halaber kontatzen duenari. Onerako, nire ustez. Ipuina hiruzpalautan trabatzearen ordainean hitz interesgarriak jaso edo berritu dituelakoz: hilobia, inguratu, bihurtu, bilakatu...

Zer gertatuko litzateke haur guztiak gaztelaniaz poliki moldatuko balira? Erantzunari susmoa hartzea ez da zaila. Hizketaldia trabatu gabe, tumba, rodeatzen, konbertitzen eta hombre-lobo umeen arteko euskalki bereziaren lexikora pasatuko lirateke.

2. Euskainol batua:

11 edo 12 urteko bi neska parkean. Lehendabizikoak langa garai batean eskuak tinkatu eta bere buruari zilipurta eragiten dio. Lagunari ariketa egin dezan gomitatzeko dio:

-Venga animo! Si da guai!

-Jo pe! Ez! Es ke ematen dia kosa!

3. Abertzale erdalzale:

Behin batean, abertzalea omen den guraso erdalduna nahiko kezkatuta etorri zitzaidan, espainolez hitz egiten ez duen gure sei urteko semearekin elkar ulertzeko zailtasunak zituela eta ea ez genion inoiz erakutsi behar galdezka...

4. Ozukidetxa (Osakidetzaren erdal aldaera):

Irungo ospitalean euskaraz hasi eta: «En castellano por favor...». Gaztelaniaz eta kitto.

Horiek horrela, azken boladan argitara agertu diren inkesta soziolinguistikoa eta kale neurketak direla-eta hainbertze burutazio datorkit kaskorat:

Lehenik, euskararen inkesta soziolinguistikoak ez du ezagutza erreala neurtzen (inori ez zaio euskara gaitasun azterketarik egiten). Jendeak ustez dakienari buruz iritzia agertzen du. Beraz, jendearen nolabaiteko aldekotasuna neurtzeko balio digu. Gure adibideetako 1. eta 2. kasuetan euskaraz dakitela erantzungo lukete, zer-nolako euskara darabilten azaltzeke, hori ez baitzaie galdetzen. 3. adibidean, gurasoa euskararen alde agertuko litzateke seme-alabak D ereduan eskolatzen dituelakoz, baina egunero 24 orduz gaztelaniaz arituta gaztelaniari ematen dion garrantzia ez luke agertuko inkestan, eta hori da seme-alabei transmititzen ari diena: «Bai, euskaraz ikas ezazue, baina hemen eta orain ezinbertzekoa espainola da». Eta gainera beldurgarria iruditzen zaio gaztelaniaz ez dakien sei urteko umerik egotea ere.

Gaztelaniaz ez jakitearen beldur horren gibelean, bidenabar erranda, eleanizkeriaren gibelean dagoen ideia bera dago: euskararen aski eza; hots, euskarerekin ez zaigu aski, ez dugu nahiko. Salamancan sei urteko haurrak gaztelaniaz bertzerik ez jakiteak edo Liverpoolen ingeleraz bertzerik ez egiteak ez dio inori inolako izurik sortzen. Euskal Herrian espainolez edo frantsesez ez jakiteak bai.

Bigarrenik, euskararen kale erabileraren neurketak datu aski kezkagarriak agertu dizkigu bereziki gune populatuenetan. Horretaz gainera, nik dakidala, ez dio gauza handirik euskararen kalitateari buruz. Goiko adibideetako haur eta gaztetxoen kasuetan euskaraz ari zirela neurtuko zuketen?

Gure hiru semeak, euskaraz gain, hiru urterekin hasi dira ingelesez ikasten, eta sei urterekin frantsesa eta gaztelania. Familia, auzoa eta lagunartea euskalduna dutenez, transmisioa ez dago arriskuan. Baina zenbatetan izaten dira aldeko baldintzak? Ederra da eleaniztasuna, baina zergatik exijitzen zaigu beti euskaldunoi, okzitaniarrei, korsikarrei edo inuitei eleaniztasuna? Inork ez al du sumatzen hizkuntza gutxitu batean guztiok eleaniztunak izateak lekarkeen arriskurik? Euskaraz doi- doian ari diren gaztetxoei Salamancako ikaslearen gaitasun bera exijitzen zaie gaztelaniaz eta gainera ingelesa eta frantsesa.

Geure burua Europan neurtzea maite dugu. Soldatak, maileguak, zerga sistema, BPGa... maiz arrotzek ezarri ispiluetan geure burua islatuz. Alta, ez diot sumatu inongo agintariri Euskal Herriko alfabetatze tasa euskararen ispiluan begiratzeko borondaterik. Europako herri izan gaitezke herritarren hamarretik zortzi bertako hizkuntzan idazteko gai ez badira? Halako alfabetatze tasarekin, ez al dagokigu Haiti edo Mozambikerekin alderatzea?

Euskaltzale militanteen lana funtsezkoa da oraindik, etorkizun hurbilean eraiki beharreko gehiengo euskaldunak ez duelakoz euskaraz bizitzea militantziaz aukeratuko. Euskaraz arituko da bertzeetan baino erosoago zaiolako edo bertzela ez da ariko. Horrexegatik, baldintzak irauli behar ditugu berandu baino lehen.

Hezkuntzan lurralde osoan eta ikasle guztientzat murgiltze eredua orokortuz, lehenbailehen herritarren alfabetatze oldea martxan jarriz, euskal hedabideen bideragarritasuna bermatuz, administraziorako lanpostuetan euskara exijituz, kultura euskaraz sortuz, sorkuntza sustatuz, bertso eskolak betez, euskararen berpizkunde erraldoia amestuz, abestuz, babestuz eta bihar goizean hasiz milaka abertzale erdalzaleak euskaltzaletzeko, euskalduntzeko... Eskuin eta ezker, herria euskaraz leher.

Bertzela, etorriko dira inkesta gehiago eta berriz botilari begiratuko diogu, erdi betea ala erdi hutsik dagoenetz, hizkuntza nagusiek jan dizkiguten eremuak oharkabean atzenduz eta etsipenaren mamua ez ernatzeko soldatapeko besaulkietatik hizkuntz politikaren lorpenak baikorkeriaren seaskan kulunkatuz.

Herrigintzan sortutako aukera berriek balio beharko lukete hizkuntz eskubideen zanpaketa betikotzen duten egiturak urratzeko. Donostiako karrikak jendez leher erakutsi behar ditugu, bizi garen aldaketa garaian euskararen izaera estrategikoa ongi agerian utz dezagun.


Leire Zubicoa: “Norbera da nahi duena, norbera da izan nahi duena #hankazgora!”

Leire Zubicoa: “Norbera da nahi duena, norbera da izan nahi duena #hankazgora!”


Polemikaren ostean bertan behera utzi dute 'La Fuga trail' lasterketa

"Bakearen, adiskidetasunaren eta bizikidetzaren" aldeko proba zela esan dute antolatzaileek eta presoen memoria oroitzea zela xedea, ez besterik. Lasterketa kartzela barrutik ateratzen zelako jarri zuten armadaren logoa.

Bertan behera utzi dute La fuga trail lasterketa, "Nafarroako askotariko agente sozial, politiko eta instituzionalekin bildu eta gero". "Bakearen, adiskidetasunaren eta bizikidetzaren" baloreak bultzatu nahi zituen, antolatzaileen esanetan, baina polemika sortu zen sare sozialetan, laguntzaileen artean armadaren logoa azaltzen zelako.

Ihesaren ibilbidearen "ahalik eta antza gehien" zuen bidea osatu nahi zuten, eta, hori dela kausa eskatu zioten baimena armadari, presondegi barrutik atera ahal izateko. Trukean, haren logotipoak jarri behar izan zituzten.

Gauzak horrela, "zenbait inpultso komunikatibo gaizki neurtu" zituztela onartu dute antolatzaileek, izan ere, uste zuten memoriaren aldeko ekitaldi gisa hartua izanen zela. "Uste genuen Nafarroako gizartea prest egonen zela ekitaldi hau hartzeko, baina aintzat eman genituen denbora pasata hala ez direla ikusi dugun zenbait premisa".

Komunikabideei kritika

"Ustekabea adierazi nahi dugu, ikusita hedabide batzuek gai hau landu dutela iturriak kontrastatu gabe, gaizki eta era partzial eta interesatuan, gure izenak erabiliz eta gure kolaboratzaileen eta patrozinatzaileen logoak publikatuz era arbitrarioan", salatu dute.

Dirua bueltan

Eskerrak eman dizkiete "kolaboratzaile eta patrozinatzaileei" eta bertan behera uzteko erabakia "aldebakartasunez" hartu dutela adierazi dute. Bestalde, izena emana zuten 500 parte hartzaileei dirua bueltatuko dietela ziurtatu dute.

Hemen irakur daiteke antolatzaileen idazkia osorik.


Hitzarmenik gabe 'egoera zailak' izango dira, Aburtoren esanetan

Bestalde, Enplegu sailburuak iragarri du talde bat eratuko dutela, "lan harremanetarako sistema berri bat garatzeko asmoz".

Juan Mari Aburto Enplegu sailburuak esan duenez, Jaurlaritza kezkatuta dago lan hitzarmenak indargabetu ostean "egoera zailak" izango direla uste baitu. Gauzak horrela, arduraz jokatzeko eskatu die enpresariei nahiz langileei.

Horrez gain, lan harremanen sisteman aldaketa bat ematea ezinbestekoa dela esan du. Ildo horretan, Jaurlaritzak lan harremanetarako talde bat eratuko duela iragarri du. Talde horren eginkizuna izango da lan harremanetarako sistema berritzaile bat garatzea.


Picassoren 'Gernika' Arrasaten

Arrasateko pintura ikastaroan diharduten 32 ikasleren lanak –50 inguru– kalera atera dira gaur egubakoitza, eta Seber Altubetik igaro diren herritar askok geldialdia egin dute koadroekin disfrutatzeko. Bodegoiak, baserri zein hiri paisaiak... Eta Picassoren 'Gernika' ere ikusgai egon da. Azken hau, gainera, ikasle guztien artean sortu dute; lau metro inguruko lan koloretsua.

ARGAZKI GALERIA


Zaparrada trumoitsuak bota ditzake gaur eskualdean

Gaur zerua aurreko egunetan baino estaliago egongo da. Gainera, adituek zaparrada trumoitsuak bota ditzakeela iragarri dute; batez ere goizeko lehenengo orduetan eta iluntzean.


Magnaren harrobiaren kontra Erdiz Bizirik

Lerro hauek idazterakoan oraindik ez zen egina, baina martxoaren 24an manifestazioa egitekoa zen Elizondon, Magnak Erdizen egin nahi duen harrobiaren kontra. Manifestazioa martxoaren 19an aurkeztu zuen Erdiz Bizirik Plataformak, Arizkunenean –argazkian–. Agerraldian, harrobiaren proiektua «bertan behera gelditzeko arrazoiak gizarteratu» nahi izan zituzten eta Baztango 15 herritan egindako batzar informatiboak «arras parte-hartzaileak» izan zirela gaineratu zuten. Gisa berean, Magnak etxeetara bidalitako propaganda «trikimailu salagarritzat» jo zuten. Baztango Udalak jarrera publikoki ez agertu izana ere kritikatu zuten.


Abisu horia elurragatik eta lau metrorainoko olatuengatik

Nabigaziorako abisu horia 15:00ak arte egongo da indarrean. Olatuen altuera 3,5 eta 4 metro ingurukoa izatea espero da.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak abisu horia ezarri du asteazken honetarako, olatuengatik eta elurteagatik. Euskal kostaldean lau metrorainokoak izan daitezkeen olatu handiak espero dira. Arrazoi horregatik, 18:00ak arte izango da indarrean abisu horia.

Eusko Jaurlaritzako Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzak jakinarazi duenez, egunean zehar 600 metrora jaitsiko da elur-kota, baina goizaldean gehiago jaitsiko da eta noizbehinka 500 metrora irits liteke.

Gainerako orduetan elur-kota 700-800 metrora egongo da. Halaber, prezipitazio arinak espero dira, eta baliteke egunaren lehen erdian trumoi-ekaitzak jotzea.

Kostaldean, nabigaziorako abisu horia 00:00etatik 15:00etara izango da indarrean. Ildo horretatik, olatuen altuera 3,5 eta 4 metro ingurukoa izatea espero da.

Ipar-mendebaldeko haizeak gogor joko du goizaldean bereziki, baina egunak aurrera egin ahala indarra galduz joango da.

Tenperaturek gora egingo dute egunean zehar, eta Euskalmetek ondorengo maximoak iragarri ditu euskal hiriburuetan: Gasteizen, 6 ºC; Bilbon, 10ºC eta Donostian 9ºC.


Bilduko kargu publikoek lan egingo dute bihar, Espainiako Konstituzioaren egunean


Bigarren eskuko produktuak jarriko dituzte aukeran gaur, Atsegindegin

Atsegindegin bigarren eskuko azoka jarriko dute gaur, goizeko 10:30etatik eguerdiko 13:30etara. Gaurkoan ere, bigarren eskuko produktu ugari izango dira aukeran: arropa, pitxiak, etxeko tresnak, liburuak...


PLAZERA ZEURE ESKUETAN: Haurren hipersexualizazioa

Gaurko saioan Amaia Urrejola sexologoak haurren hipersexualitateaz jardun du. Haurrek, pertsonalitatea eraikitzen duten heinean, sexualitatea ere eraikitzen dute, sexudunak direlako. Sexualitatea giza dimentsio bat da, jaiotzetik hil arte eta gorputz osoan daukagu, bakoitzak berea du, eta ongizaterako eta erlazionatzeko beharrezkoa dugu. Umeak ez dira asexualak, sexu identitatea eta erotika dutelako. Haurren eta helduen sexualitatea eta, zehazki, erotika diferenteak dira. Haurren hipersexualizazioaren atzean sexismoa dago, merkatua eta kontsumoa.

https://bilbohiria.com/docs2/2019/plazeazeureeskuetan/190503_Sexologia_45_Hipersexualizazioa.mp3

Deskargatu hemen.


Ikasleei eskolak Internet bidez jarraitzeko baliabideak egokitu dizkiete

Udalak eta herriko ikastetxeek elkarlanean, Interneterako sarbidea eta baliabide teknologikoak bermatu dizkiete Haur Hezkuntza eta Batxilergo arteko hainbat ikasleri. Udalak azaldu duenez, 25 familiari ezarri diote Interneterako sarbidea, Izarkom kooperatibak eskainitako SIM txartelen bidez. Dena den, oraindik ere ikasketekin jarraitzeko gabeziak dituzten herritarrek badute arazoari irtenbidea emateko aukera, ikastetxeetako zuzendariekin harremanetan jarrita.

Martxoaren erditik itxita dira herriko ikastetxe guztiak, eta ikasleak Internet bidez ari dira eskolak jasotzen. Alarma egoera tarteko konfinamendua ezarri zuen martxoaren 15ean Espainiako Gobernuak, eta egoerara moldatu behar izan dute hainbat familiak, Haur Hezkuntzatik Batxilergora arteko ikasleek eskolak jarraitzeko baliabideak izan ditzaten. Bide horretan, udalak ere jarri du bere alea: erakundeak azaldu duenez, herriko 25 familiari ezarri dio Interneterako sarbidea, SIM txartelen bidez. Gainera, eskolak jarraitzeko beharrezkoak diren gailu teknologikoen beharrari ikastetxeek zituzten baliabideekin erantzun diotela adierazi du udalak.

Dena den, ikasketekin jarraitzeko gabeziak dituzten herritarrek badute arazoari irtenbidea emateko aukera. Udalak azaldu duenez, horiek ikastetxeetako zuzendariekin harremanetan jarri beharko dute harremanetan, egoerari aurre egiteko. Interneterako sarbidea ahalbidetzen duten SIM txartelak Izarkom telekomunikazio kooperatibari erosi dizkio erakundeak; izan ere, koronabirusak sortutako krisiaren aurrean, ikasleen beharrei erantzuteko txartel berezi horiek jarri ditu eskuragarri kooperatibak.

Leire Goenaga Hezkuntza batzordeburuak azaldu duenez, gaur-gaurkoz herriko ikasle guztiek dituzte ikasturtearekin jarraitzeko beharrezkoak diren gailuak eta Interneterako sarbidea. "Esparru digitaleko gabezia, oro har, gabezia ekonomikoa da, eta zailtasun ekonomikoak dituzten familiek eta haurrek sufritzen arlo horretan ere dute gehien. Horregatik, garbi dugu ahalegin guztia egin behar dugula haur bakar bat ere ez dadin atzean gelditu, eta egoera ekonomikoa ez dadin muga izan eskolak jarraitu ahal izateko eta aurrera egiteko". Herriko ikastetxeetako zuzendariek ere ildo beretik hitz egin dute, eta haien arabera, "ezinbestekoa" da familia guztiei Interneterako sarbidea bermatzea.

Egoerara egokitzen

Ikastetxeek ahalik eta azkarren egokitu behar izan dute COVID-19 gaitzak sortutako egoerara, eta denentzat berria izan da ezarri den ikas metodologia. Eta horretan bat datoz Ikasberri Ikastolako, Iraurgi Ikastetxeko, Karmelo Etxegarai Ikastolako eta Urola Ikastola BHIko zuzendariak. Ikasberriko zuzendari Arantxa Bidezabalek dioenez, lehentasuna ikasle guztiekin harreman egokia bermatzeko baliabideak, egitura eta dinamika antolatzea izan zen: "Momentu honetan, berriz ikasleen jarraipena eta ikasturtearen bukaera antolatzea da helburua". Miren Zubizarreta Urola Ikastola BHIko zuzendariak adierazi du, "IKTetan emandako aurrerapausoak" tarteko, ez zaiela "hain zaila" egin egoera berrira moldatzea; izan ere, digitalizazioa ikasteko metodologiaren egunerokotasunean txertatuta dutela azaldu du hark.

Badira urte batzuk Iraurgi Ikastetxean ere teknologia berrietan "trebatzen eta inbertitzen" eta horiek egunerokatasun pedagogikoan txertatzen ari direla, Aitor Cordoba zuzendariaren arabera, teknologiak XXI. mendean "oztopoak gainditzeko" balioko zuela sinetsita. Karmelo Etxegarai Ikastolan, berriz, hasieran telematikoki nahiz paperaren gainean hasi ziren lanean. Hala dio Camino Saiz zuzendariak: "Hasieran, etxekolan proposamenak telematikoki zein paper formatuan bidali genizkien ikasleei, errealitate desberdin ugari baiditugu kudeatzeko. Orain, baina, telematikoki jarraitzen dugu lanean".

Zuzendari guztiek "kezka" dute ikasturte bukaeraren gainean dagoen ziurgabetasunak eta etxetik atera gabe egoteak ikasleengan sor ditzakeen egoera emozionalei dagokienez. Horie dela eta, ikasleak nahiz horien familiak nola dauden jakiteko "ahalegin berezia" egiten ari direla azpimarratu dute ikastetxeetako ordezkariek. Bidezabalek esan duenez, ikasturte bukaeraren inguruko ziurgabetasuna da "gehien kezkatzen" dituena. "Hezkuntza arduradunen epe eta mezu garbiak izan nahi genituzke ikasturte bukaera ikasleentzat ahalik eta eraginkorren eta egokien antolatu ahal izateko". Zubizarretaren aburuz, egoera "berezi" honetan alde akademikoa eta familien ongizatea alde dira garrantzitsuenak. Cordobak, berriz, teknologia berrien garrantzia nabarmendu du: "Teknologia berrien erabilera garrantzitsua izaten ari da ikasleekin aurrez aurre hitz egiteko eta hitzez adierazi ezin diguten hori begiradan antzemateko". Saizek, kezkak kezka, aukerak ere ikusten ditu ezohiko egoera honetan: "Aukera bikaina dugu ikasteko eta hobetzeko".


Zeharka

Gauzak zeharka adieraztearen xarma galtzen ari da. Presaka bizi gara, eta itzuringuruka ibili gabe esaten ditugu esatekoak. Horrek ez du esan nahi argiago esaten ditugunik.

Lehengo batean, berriketaldi patxadatsuan geundela, adiskide batek kontatu zigun amak nola esaten zion umetatik: «Ez ahaztu, inoren etxera zoazenean, atea beti hankaz jo behar duzula». Kosta egin zitzaidan harrapatzea; gurekin zegoen hirugarren lagunari, bota zuenak xehe-mehe azaldu behar izan zion esamoldea. Ba ote modu politagorik inoren etxeko atera esku hutsik ez dela azaldu behar adierazteko! Laister, «esku-hutsik ez joan»-ek ere metafora maila izango du, eta «beti zerbait eraman!» agindu beharko dugu, «oparitxo edo detaileren bat» erantsiz.

Zeharkako hizketa moduan trebatzea eskueran izan ez duenak errazago sartzen du hanka. Grazia egiten didate zerbait esan eta hurrengo egunean ez zela hura esan nahi zutena dioten politikariek. Azken kasua Díaz Ayuso eta erretako elizena izan da. Baina ez da oraingoxea joera. Bizkaitarra da amaren aholkua azaldu zigun laguna: bizkaitarra da José Luis Corcuera ere. Hark, entzuna izango zuen noizbait inoren atea hankaz jo beharraren hori. Bere erara interpretatu zuen Barne ministro zela.


Nafarroako Parlamentuak ere ez du pentsioen HELa onartu

Gutxieneko pentsioak 1.080 eurora arte osatzea eta Gizarte Segurantza euskal herriratzea eskatzen zuen

IRUÑEA. Arrakastarik ez dute izan 365.000 pentsioduni sariak duintzeko Hego Euskal Herriko bi legebiltzarretan aurkeztutako HEL herri ekinaldi legegileek. Eusko Legebiltzarrak 2015eko abenduan bota zuen atzera, eskumenik ez zuela argudiatuta; arrazoi horiek eman ditu Nafarroako Parlamentuak eskaera errefusatzeko.

Nafarroako Pentsiodunak Martxan taldeko Juan Jose Lautren arabera, bide onean doa pentsio txikienak dituzten 22.000 lagunei osagarriak emateko aste honetan gobernuak aurkeztutako legea, baina ez da nahikoa, egun Nafarroan diren 130.000 pentsiodunetatik 78.000k 1.080 eurotik behera kobratzen dutelako. Kopuru horretarainoko osagarriak eskatu ditu HELak, baina baita Gizarte Segurantza Euskal Herrian kudeatzea, eta ez Madrilen.

EH Bilduk eta Ahal Dugu-k txalotu egin zuten ekinaldia, eztabaida ireki duelako, baina onartu egin zuten igoera ezingo litzatekeela egun batetik bestera bete ahal izan. Pentsiodunen egoera hobetzea «erabat arrazoizkoa» dela esan zuen, berriz, Geroa Baik, baina HELa eztabaidatzeko proposamena «bideragarria» izan beharko luke, eta pentsiodunenak ez du baldintza hori betetzen.

Pentsioei buruzko eskumena estatuarena dela nabarmendu zuten UPNk, PSNk eta PPk, eta Gizarte Segurantza Nafarroara ekartzearen aurka azaldu ziren.