Xabier Zalduak eta Arria V.ak apustua itxi dute

10 kanaerdiko ebaki eta 10 kilometro egin beharko dituzte korrika. Alde bakoitzak 4.000 euro jarriko ditu. Hasiera batean abenduaren 3an egingo litzateke apustua, Azpeitiko zezen plazan.

Xabier Zalduak bota zuen desafioa: 10 kanaerdiko eta 10 kilometro. Gaur zen hitzordua Mendizabal jatetxean. Arria V.a ez da azaldu, baina bai bere kuadrilla, eta hauek itxi dute apustua Ibarran bizi den errezildarraren izenean.

Eguna hasiera batean abenduaren 3a izango da, 12:00etan. Baina ondorengo egunetan zehaztuko da data. Azaroaren 26a izango litzateke beste aukera.

Egurrak Xabier Zalduak emango ditu.

Alde bakoitzak 1.000 euroko seinalea jarri du.

Bigarren apustua

Arria V.aren ordezkariak bakarrik ez dira azaldu apustu deialdira. Etxeberria nafarra ere joan da Mendizabalera, eta hauek ere apustua itxi dute Zalduarekin. Kasu honetan, Etxeberriak abantaila izango du: 10 kanaerdiko eta 8 kilometro egin beharko ditu. Zalduak 10 eta 10


Global Innovation Day, Bilbon

Euskal berrikuntzaren onena erakusten duten hitzorduan ureko golfaren erakustaldia antolatu dute

Gaur Bilbon egun berezia ari dira ospatzen: Global Innovation Day. Innobasquek antolatua, euskal berrikuntzaren onena erakusten dute urteroko hitzordu honetan. Enpresa eta teknologia arloko berrikuntzez gain, aisialdirako eta kiroletako berrikuntzak ere aurkeztu dituzte. Besteak beste, ureko golfa! Bilboko Euskalduna Jauregira joan da 'Faktoria', kirol modalitate berria probatzen jardun dutenekin berba egitera.


«Arkadia» irudikatzea eta «miopia» izatea egotzi dio oposizioak Iñigo Urkulluri

PPk EAJri egotzi dio estatutuan jasotako eskumenak eskualdatu nahi ez izatea. EH Bilduk adierazi du prest dagoela «herri akordioetarako»

Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakariak marraztutako egoera politikoa baino dezente okerragoa irudikatu zuten atzo oposizioko alderdiek. Politika orokorreko eztabaidan, talde politikoek 14:30etik aurrera hartu zuten hitza, Urkulluren goizeko hitzaldia entzun eta gero, eta harekin kritiko azaldu ziren EH Bildu, Elkarrekin Podemos eta PP.

«Anbizio falta» eta «miopia politikoa» izatea leporatu zion EH Bilduko bozeramaile Maddalen Iriartek Urkulluren gobernuari: «Anbizioa ez da notario lana egitea; lidergoa izan behar da». Jaurlaritza «kaletik eta errealitatetik urrun» dagoela uste du Iriartek, baina Urkulluri eskua luzatuz amaitu zuen hitzaldia: «EH Bildu hor egongo da herri akordioetarako».

Elkarrekin Podemosen izenean, Jon Hernandezek eta Lander Martinezek hitz egin zuten. Hernandezek langileen egoera izan zuen hizpide: «Herri honetako langileek beste gauza bat merezi dugu. Behekoen alde egongo den gobernu bat merezi dugu». Martinezek, berriz, «arkadia» bat irudikatu izana egotzi zion, «egiazkoa ez den Euskadi baten erretratua» egitea eta «umiltasun faltaz» mintzatzea. Alde horretatik, «gurasoen etxean bizitzera behartuak dauden gazteak» eta gizon-emakumeen arteko ezberdintasunak ekarri zituen gogora: «Arazoak ahaztu nahi dituzue, kontziente zaretelako konponbiderik gabeko gobernu bat zaretela». Gainera, aurpegiratu dio hitzaldian ez aipatu izana Marguello auzia, De Miguel auzia, Karrantzako Mindarena eta beste ustelkeria kasu batzuk: «Sagar ustelen saskia gainezka dagoela dirudi».

Alfonso Alonso PPko bozeramailea izan zen hitza hartzen lehena. Salatu zuen Espainian egoerak «okerrera» egin duela: «Dudak ugaritu dira, eta ziurtasunak urritu». EAJri leporatu zion horren ardura: «Gauzak ez dira bakarrik aldatu: zuek nahi duzuen gobernua da». Urkulluri egotzi zion goizeko hitzaldian Pedro Sanchez Espainiako gobernuburuari «babesaren prezio politikoa eskatu» izana, eta ukatu zuen 1979ko estatutuaren 37 eskuduntza eskualdatzeke daudela: «Ez badira eskualdatu, horrela da eskumen horiek ez dituzuelako nahi». Gezurretan aritzea egotzi zion: «Nora eraman nahi gaituzu? ez dago 1839 aurreko Euskal Herri idilikorik. Eskubideak ez ditu historiak ematen, botere konstituziogileak baizik».

«Pertsona ardatz»

Eusko Jaurlaritzak eginiko lana balioetsi zuen, ordea, Idoia Mendia PSE-EEko idazkari nagusiak; bereziki Etxebizitza Sailaren zeregina txalotu zuen —PSEren esku dago—, eta erantsi plan bat prestatzen ari direla gazteek etxebizitzarako sarbidea izan dezaten. Autogobernuaren alorrean, Mendiak beharrezkotzat jo zuen akordio «transbertsal bat» lortzea, eta uste du posible dela «eskubideak eta adostasunak zabaltzea».

Urkulluren gobernuaren jarduna goraipatu zuen Joseba Egibar EAJko bozeramaileak ere, gobernuaren «jardun politikoaren ardatza pertsona» delakoan. Autogobernuaren eztabaidaren harira, Elkarrekin Podemos, PSE eta PP kritikatu zituen. Azpimarratu zuen «posizioak ikusita» gaur egun ez litzatekeela onartuko 1979ko estatutua ere, eta estatutu hura «hauskorra» dela azaldu zuen, estatus politikoa berritzeko beharra defendatzeko: «Estatutuak subordinaziotik irten eta errespetua behar du».


Karnabalak

Urtero moduen, aurten be aillegau die Karnabalak Debagoieneko herrixetara.

Debagoieneko herrixetara. Aramaixoko gaztiok, urtero legez, herrittik urten eta Debagoieneko tabernetan turismo apur bat egitteko erabiltzen dogu asteburue. Bakoitzak bere mozorrue jantzi eta Arrasatera bajatzie toketan zan zapatuen. Bertan, danontzat ezagunek dien Iluntz, Jai Zale, Etxoste... eta gaiñontzekuek bisitau, ostien etxera ordu txikixetan bueltetako asmuaz, Arrasatera heltzerakuen baino umore hobien eta diru apur bat gutxiaukin.

Danok dakigunez, zapatuetako algarek penatik gehixau eukitten daue domekan ohetik altzetarakuen algaratik baiño, eta iñork ez dauenez bere herrixen arpegi txarrik erakutsi gure izeten, domekan Aretxabaletarako bisitie toketan zan Aramaixoko gaztientzako. Armarixotik karetie atara, bixamona arpegixe disimuletako eta han juen giñen Urbaltz, Ezkutu eta Haizeako zerbezie dastatzekotan. Holakuek izeten die Karnabalak Aramaixoko gaztientzako, herrittik aldendute, herrixen berri lau haixetara zabalduz. Enterau orduko, berriro astelehena aillegau eta bakoitzak bere bidie hartzen dau, rutinara ahal dan moduen gorputze eta burue egokittuz.


Eta dirurik ez denean, egon

Larrialdiko laguntzak jasotzeko aukera mugatua da. Eskubide subjektibo gisa hartzen ez direnez, dirua dagoenean soilik ematen dituzte. Amaituz gero, erakundeek ez dute gehiago jarri beharrik.

Bermerik gabeko eskubidea da larrialdiko gizarte laguntzak jasotzekoa. Etxebizitzarekin gertatzen den eran, legeak paper gainean ezartzen die eskubidea herritarrei, baina erakundeei hori bermatzeko betebeharrik ezarri gabe. Hortaz: Eusko Jaurlaritzak urtero jartzen du diru kopuru bat laguntza horiek pagatzeko —17,3 milioi euro azken urteetan—, eta, hortik aurrera, baldintzak betetzen dituztenek jasotzen dute, harik eta diru sailak amaitzen diren arte. Non eta ez duten udalek betetzen gobernuaren funtzioa, eta laguntzak beren kontura ematen. Nafarroan bada pareko laguntza bat, baina eskubide subjektiboa da: baldintzak beteta, gobernua behartuta dago laguntza ematera.

Behin-behineko larrialdiei aurre egiteko helburua dute laguntzek, berez: matxuraren bat gertatu dela etxean, ezusteko gastuak sortu direla, oinarrizko beharrak asetzeko dirurik ez dagoela... Azkenean, ordea, behin-behineko laguntzak izanagatik ere, behin betiko itxura hartzen dute eskatzailearen ikuspegitik. Donostiako Udalak onartu du, adibidez, badagoela urtero laguntza beharra izaten duen jendea. Ia gehienak dira beste diru sarrera batzuk ere badituztenak, langile edo pentsiodun.

Alokairua ordaintzeko arazoekin lotutakoak izan ohi dira eskari gehienak, eta horrek berak zaildu egiten du behin-behineko izaera ematea laguntza horiei. Orain, eskariak gehitzen, eta egoera larritzen ari da pertsona horientzat.

Etxebizitzarekin lotuta, badago beste laguntza bat ere: etxebizitzako gastuetarako laguntza osagarria. Ez dago aurrekontuetara baldintzatuta, eta, beraz, baldintzak betetzen dituztenei derrigor eman behar diete. Diru sarrerak bermatzeko errenta ere eman behar dute, baldintzak betez gero.

Nafarroan, bermatuta

Nafarroan bestelakoa da egoera. Udal bakoitzak ezarritako larrialdiko laguntzekin batera, Iruñeko gobernuak badauzka premiazko kasuetarako ezohiko laguntzak. Jaurlaritzarenak bezala, gastuei aurre egiteko ematen dizkiete bazterkeria jasateko arriskuan daudenei: etxeko gastuak, konponketak, alokairua, hipoteka...

Alde handi bat badago, ordea: eskubide subjektibotzat hartuta daude. «Diru sail hori ez da inoiz agortzen, dirua beti egon behar da laguntzak pagatzeko», azaldu du Mariano Oto Gizarte Politikako zuzendariak. «Eskari gehiago ikusten ari gara, batez ere hipotekaren eta alokairuaren zorrak pagatzeko». Laguntza kopurua bikoiztu egin da azken urteetan. Jaurlaritzaren aurrekontuarekin ez du zerikusirik, hala ere: 1,5 milioi euro ingurukoa da Nafarroan.


'Con la Calle a Cuestas' dantzara aterako da gaur gauean

ETB2ko saioak hautsi egingo du euskaldunok dantzarik egiten ez dugun ustea.

'Con la Calle a Cuestas' dantzara aterako da gaur gauean. Euskal Herri osoko milaka euskaldunek erritmo latinoak dantzatzen dituzte. Karibeko dantzek jende andana erakarri dute. Estiloa hobetzera eta jendea ezagutzera joaten dira euskaldunak akademietara, eta hainbat bikote sortu da bachata dantzatzen.

Hala ere, ez dezagun gurea ahaztu: euskal dantzak. Erromeria batera joango da programaren lantaldea. Bertan, dantza egitea baino garrantzitsuagoa da lotsa galdu eta plazara dantzatzera irtetea. Galdakaoko Andra Mari dantza taldeari jarraituko dio lantaldeak euskal dantza topaketa batean.

Beste dantza mota batzuei ere zabalduko die leihoa saioak. Gipuzkoa eta Arabara joango dira sevillanak eta flamenkoa dantzatzera, horiek ere jarraitzaileak baitituzte. Lasarten, pintxo-potera joango dira sevillana erritmoari jarraituz, eta Gasteizen flamenko klase batean izango dira.

Argi dago dantza egiteko adinik ez dagoela, eta hori erakusten dute Barakaldoko txitxarrillo edo adinekoentzako dantzaldian. Astero, gazte espiritua duten ehunka lagunek goateke garaiak oroitzen dituzte, klasikoak dantzatuz.

'Con la Calle a Cuestas' ostegunetan izaten da ikusgai, 22:30ean, ETB2n eta eitb.eus-en.


Festa dezagun gaurdanik geroa


Aniztasunaren aldeko eta arrazakeriaren kontrako film laburren lehiaketa antolatu du Getxoko Udalak

Ostiral honetatik otsailaren 24ra bitartean zabalik egongo da "Zubiak" aniztasunaren aldeko eta arrazakeriaren kontrako film laburren lehiaketarako lanak aurkezteko epea. Getxoko Udalak antolatuta, aipatu baloreak dituen gizartearen aldeko urrats gehiago ematea da ekimenaren helburua. Sariketarako oinarriak www.getxo.net/zubiak web gunean daude ikusgai. Fikziozko film laburrek eta dokumentalek parte hartu ahal izango dute lehiaketan. Gaiak immigrazioari eta kultur, erlijio edo gizarteko aniztasunari lotutakoak izan beharko dira, eta kultura arteko proposamenak eduki beharko dituzte kontuan, salatze ikuspegiak ahaztu gabe. Lanak 2008ko urtarrilaren 1aren ondoren ekoiztutakoak izan behar dira eta gehienezko iraupena 20 minutukoa. Euskaraz edo espainolez eginda ez dauden produkzioek amaierako elkarrizketen zerrenda aurkeztu beharko dute, frantsesera edo ingelesera egindako itzulpenarekin batera, ondoren jaialdiak, proiektatzeko ordurako, euskarazko eta espainolezko azpitituluak egin ditzan, udal iturriek zehaztu dutenez. Argazkian, arrazakeriaren kontrako ekintza Algortan / © Getxoko Udala.

Epaimahaia, besteak beste, honako hauek osatuko dute: Zuria Arzua, SOS Arrazakeriako kidea; Borja Crespo, zinema zuzendaria eta komiki sortzaile getxotarra; Manu Gomez, Zineklubeko ordezkaria; eta Rosabel Argote, Kaliforniako Unibertsitateko literatura eta zinema espainiarreko doktorea eta CEAR Euskadi elkarteko teknikariak. Epaimahaiak hautatutako film laburrak martxoan zehar ikusi ahal izango dira, hil horretan ospatuko den Arrazakeriari amaiera emateko Nazioarteko Egunaren ospakizuna dela eta. Hiru sari banatuko dira, 400, 300 eta 200 eurokoak eta aipamen berezia edukiko du publikoak aukeratzen duen lanik hoberenak.


Angel Berroetaren hiltzaileen epaiketa hasiko da (Bero-beroan)

Epaiketa Nafarroako Lurralde Auzitegian egingo da eta ez Auzitegi Nazionalean. Zuzenbidearen ikuspegitik normalena litzateke hori, bortizkeria politikoarekin zerikusirik duten beste kasuetan ere berdina gertatuko balitz. Epaiketaren doinua jarria dago, beraz, eta helburu nagusia ere bai: 2004ko irailaren 11n Madrilen izandako atentatuetatik politikoki guztiz bereiztea. Eta halako enborretik halako ezpalak izango dira.


Euskararen Nazioarteko Eguna ospatuta agurtu dute Euskaraldia

Abenduaren 3an Euskararen Nazioarteko Eguna ospatu zuten Aiaraldean. Euskaraldian bizitako 11 egunei agur esateko baliatu zituzten ekitaldiak.

Haurrak izan ziren Euskararen Nazioarteko Eguneko protagonista nagusiak. Urduñan kalejira egin zuten ikastetxeetatik Foru Plazara kartoizko musika tresnez baliatuta. Plazan txokolatea eta Txuski eta Purruski pailazoak egon ziren.

Amurrion aldiz, kandelekin "Euskaraldia" hitza osatu zuten eta 11 egunez luzatu den ekimena agurtzeko ekitaldia gauzatu zuten horrela.


Apirilaren 11ra arte iraungo du etxeko bakartzeak, alarma egoera luzatuta

Konfinamenduaren bigarren astea begia apirilaren 11n jarrita hasi du Goierrik. Espainiako Gobernuak etxeko bakartze aldia bikoizteko eskatu dio Espainiako Kongresuari. Hasieran martxoaren 29ra artekoa zen erabateko itxialdia, Aste Santuko larunbatera arte (hura barne) iritsiko da, printzipioz, opor mugimenduak saihesteko.

Goierrin, egoera ezohikoaren barruan normaltasuna itzuli zen atzo, lau eguneko zubiaren ondoren. Eskualdeko enpresa handiena, CAF, produkzioa etenda eta itxita dago lehengo astelehenaz geroztik. Langileen batzordeak eta zuzendaritzak ostiralean itundu zuten apirilaren 20ra arte ez dutela tailerretan lanik egingo. Bulegoetakoak etxetik ari dira. Aldi bateko lan erregulazio espedienterik (ERTE delakoa) ez dute aplikatuko, eta soldata osoa jasoko dute langileek.

Hilabete honetan galdutako orduak berreskuratu beharko dituzte, hori bai. Apirilaren 20tik aurrera, urtean zehar eguneko lanaldia zerbait luzatuko diete, eta astebururen bat ere sartu beharko dute. Aldi baterako 100 langile kontratatuko ditu CAFek, ekoizpena bere oneratzeko.

Legazpiko CIEn, berriz, ERTEa aplikatzea adostu zuten atzo batzordeak eta zuzendaritzak. Atzotik uztailaren 31ra egongo dira erregulazioan, eta langabeziara joango dira. Soldataren %85era arte enpresak osatuko du, baita langabeziako ordaina aurreratu ere, INEM atzeratzen bada.

Bailaran itxita dauden beste lantegi handiak Indar (Ormaiztegi) eta GKN (Legazpi) dira. Gainerakoak ekoizpenean ari dira, batzuk lantalde murriztuagoarekin ari diren arren.

Eztabaida ekonomiarantz

Osasun krisia dagoenik inork ukatzen ez duen bezala, beheraldia ekoizpenera, industriara eta, azken batean, ekonomiaren arlora iragan ez dadin da orain zenbait guneren nahia. Eta eztabaida piztu da, zerk daukan lehentasun handiagoa, edo langileen osasunak edo jarduera ekonomikoa ez geratzeak.

Eusko Jaurlaritza, EAJ eta PSE-EE buru, eta enpresari elkargoak lanean jarraitzearen aldeko agertu dira. Sindikatuek eta Eusko Legebiltzarreko oposizioko lehen talde EH Bilduk «ezinbesteko» ez den ekoizpen oro gerarazteko exijitu diete erakundeei eta enpresei. Oraingoz, Goierrin gehiago dira irekita segitzen duten lantegiak, itxita daudenak baino.

Ekoizpen arloan, Arcelor Mittalen altzairutegiak martxan jarraitzen du, eta trenak atzo jarri zituzten berriro abian, hango iturriek adierazi dutenez, bi eguneko etenaren ondoren. Indarren, tailerrean «langileen portzentaje batek» lanean segitzen du. Bi kasuetan, bulegoetakoak norbere etxetik ari dira. GHn atzo itzuli ziren lanera, aurreko asteko hiru lanegunetan geldirik egon ondoren.

Izurriaren gailurraren zain

Dena dela, koronabirusaren izurriaren hedapenak baldintzatuko du industriaren ahala ere. Osasungintzak aste honetarako espero du Goierrin eta Gipuzkoan kutsatutakoen kopuruaren bilakaera-taulan gailurra jotzea.

Osakidetzaren datuen arabera, Goierrin 19 kasu positibo zeuden baieztatuta igande gauean, ostiralean baino sei gehiago. Bederatzi herritan dago koronabirusak gaixotutako bizilagunen bat, gehien Zumarragan (6).

Herrietako mediku kontsultak itxi ditu Osakidetzak

Osakidetzaren Goierri-Urola Garaiko ESI Erakunde Sanitario Integratuak eskualdeko osasun arreta zebitzua birmoldatu du, Lehen Arretako Zentroei eta Larrialdi zerbitzuei dagokiena. Neurriaren eragin handiena herri txikietan eta ertainetan nabarituko da. Atzodanik, mediku kontsultorioak itxita daude herrietan. Idiazabalgoa bakarrik mantenduko dute zabalik, baina bi mila biztanletik beherako gainontzeko herri guztietako kontsultetan ez dute zerbitzurik emango.

Ostiralean jakinarazi zuen Goierriko ESIk aldaketaren berri, eta atzo sartu ziren neurri gehienak indarrean. «Osasun arreta bateratzeko eta zirkuitu desberdinetan antolatzeko hartu dugu kontsultorioak ixteko erabakia», azaldu Goierriko ESIk.

Herri haziagoetako osasun zentroak zabalik mantenduko dituzte: Beasain, Lazkao, Legazpi, Ordizia eta Zumarragako anbulatorioak. Zumarragako Ospitaleko larrialdi zerbitzuei ere eragin die alarma egoerako plangintza berriak. Hala, ostiral arratsaldeaz geroztik, haurren larrialdiak ospitaleko Goizalde kontsulta-eraikin berrian ari da hartzen Osakidetza. Helduen larrialdiak bi eremutan hartzen hasi ziren, atzo. Betiko larrialdietako gunea arnasketa arazoak dituzten erientzat soilik erreserbatu dute; koronabirus gaitzaren sintomak dituztenentzat tartean, alegia. Aste honetan espero dute izurriteak kutsadura hedapen handiena hartzea. Arnasketa arazorik ez daukaten gainontzeko helduek, berriz, larrialdirako kanpo-kontsulten atarira jo behar dute.


Eskolak, bertako jaki eske

Durangaldeko zazpi ikastetxetako gurasoek indarrak batu dituzte Berton Bertokoa egitasmoan, eskola jantokietako jakien kalitatea hobetzeko asmoz. Seme-alabak bertoko eta sasoiko produktuekin elikatzea nahi dute.


Espainiako Gobernuak Fiskaltzan esku hartu izana salatu du Homsek

Generalitateko bozeramailearen esanetan, Masek "oso pozik" hartuko luke Rajoy hilaren 29an Bartzelonan egingo duen bidaiaren baitan

Francesc Homs Kataluniako Generalitateko Presidentetza kontseilari eta bozeramaileak Fiskaltzaren zereginetan esku hartu izana leporatu dio Espainiako Gobernuari, eta jokaera hori "arriskutsua" dela adierazi du.

Prentsaurrekoan, Mariano Rajoyren Exekutiboak Fiskaltzan esku hartu izana Zuzenbide Estatuaren aurkakoa dela esan du, botere banaketa urratzen baitu.

Homsen esanetan, "argi dago" Espainiako Gobernuak "presioak" egin dizkiola Kataluniako Fiskaltzari, Masek eta Generalitateak A9an deliturik egin ez zutela uste duelako erakunde horrek.

Horren ustez, kataluniarren aldarriak auzitara eramatea "estrategia okerra" da, eta, horrenbestez, A9ri erantzun politikoa emateko eskatu dio Rajoyri.

Horren ildotik, Homsek deitoratu egin du Espainiako gobernuburuak Masi igorritako gutuna, orain arteko jarrerari eutsi egingo diola esan baitio.

Rajoy hartzeko prest

Bestalde, Homsen hitzetan, Masek "oso pozik" hartuko luke Rajoy Generalitatearen egoitzan, hilaren 29an Bartzelonan egingo duen bidaiaren baitan.

"Rajoyk zabalik ditu Generalitatearen Jauregiaren ateak", nabarmendu du Homsek, eta hitz egiteko "prest" daudela berretsi du, betiere "monologoa" ez bada.


Naturaren kondairak txundituta

Haurrez lepo izan zen atzo Biteri, Izar iratxoak kontatutako naturaren kondaira entzuteko. Kolore eta erritmo biziko ikuskizuna izan zen, eta haur hernaniarrak adi-adi egon ziren, marrubi tartarekin zer gertatuko.


Giro ederrean bukatu da Landatxopeko karta txapelketa

Bukatu da aurtengo Landatxopeko erretiratuen karta txapelketa. Aurtengoan, gizonezkoak nagusitu dira. "Lau jokotatik hiru irabazi dute. Iaz, aldiz, lau jokoetatik hirutan emakumeak nagusitu ziren", azaldu dute Landatxopeko kideek. "Giro ezin hobean jokatu dira txapelketak".

Tutean irabazleak Miguel Montori eta Jose Mari Lezeta; azpi-txapeldunak, Jose Javier San Sebastian eta Jose Ignazio Garitano. Musean txapeldunak, Jon Lizundia eta Gerardo Muñoz; azpi-txapeldunak, Mariano Urrutxi eta Felix Alonso.


EA baikor azaldu da, eta adostasunen oinarrian 'Ibarretxeren plana'-k egon behar duela azpimarratu dute

EAko idazkari nagusi Unai Ziarretak esan duenez, Batasunak Zapaterori bidalitako gutunaren aurrean baikor dago EA. Hala ere, beraien iritzian, adostasun guztien oinarriak Jaurlaritzaren Estatutu Berrirako Proposamena izan behar duela apimarratu dute.

Zirretak esan duenez, ados daude Otegirekin, "abertzale eta ez abertzaleen arteko akordioa behar dela esaten duenean".


'Barrura begiratzeko leihoak', Jaurlaritza, ETB

Dena da eztabaidagai, denok gara eztabaidatzeko gai». Jurgen Habermasen esaldi honekin abiatzen zen duela aste batzuk EHUko Gizarte eta Komunikazio Zientzietako 64 irakasle eta ikerlarik sinatu genuen testua. Bertan, Barrura begiratzeko leihoak filma eman izanagatik EITB pairatzen ari zen kritikak ikusirik, komunikabide publikoek eztabaida soziala bultzatzeko duten betebeharra aldarrikatzen genuen. Filosofo alemanaren esanetan, komunikazioa da pertsonen arteko adostasun jatorra ehuntzeko bide bakarra, eta komunikazioa zinez gerta dadin ekidin egin behar da gai batzuk eztabaidatik ezabatzea, ahots batzuk isilaraztea bezainbeste. Zentzu horretan, EITBk aipatu filma eman izana komunikabide publikoek gizarteari egin diezaioketen ekarpen eraikitzailearen adibide gisa ulertu behar dugu.

Polemika Eusko Legebiltzarrera iritsi da, lehendakariari eginiko galdera baten bidez lehenik, eta EITBren kontrol saio batean bigarrenik. Lehenengoak berez sortzen du harridura. Izan ere, munduko leku gutxitan sentituko da gobernuburu bat telebista publikoan emandako film batengatik azalpenak ematera behartuta. Areago, agintari gorenak programa bati buruzko iritzia emate hutsa injerentzia onartezintzat joko litzateke komunikabideen zerbitzu publikoko tradizio luzea duten herrialdeetan. Zinez, ez dut imajinatzen David Cameron BBCn emandako dokumental bati buruzko azalpenak ematen, non eta Westminsterren. Hain urrunera joan gabe ere, gure legediak oso argi uzten du nork dituen EITBren gaineko programazioaren azken ardura eta erantzukizuna: Administrazio Batzordeak, eta haren buru den Zuzendari Orokorrak. Bata zein bestea legebiltzarrak aukeratzen eta kentzen ditu. Eta haien gaineko lanaren jarraipena legebiltzarrak berak propio sortua duen kontrol batzordeak egin behar du, ez Jaurlaritzak. Egituraketa hori da komunikabide publikoek legez zaindu behar duten inpartzialtasuna bermatu beharko lukeena, unean uneko gobernu osaketatik askatuz. Beste kontu bat da, oso kezkagarria, arrazoi historikoengatik guri ohikoa iruditzea gobernuak zeresana izatea EITBren edukietan; gobernu aldaketa bakoitzarekin EITBko Zuzendari Orokorra ez ezik hortik hasi eta azken erredaktorearenganaino doan hierarkiako maila gehienak aldatzea ohikoa iruditzen zaigun bezala. Ohitua gaude, bai; baina ikuspuntu demokratiko batetik, gobernua eta medio publikoen arteko lotura hori ez da ona.

Nire harridura, beraz, hor hasten da: nolatan talde parlamentario batek galde diezaiokeen Lehendakariari emititutako programa bati buruz, eta nolatan honek bere burua erantzutera behartuta ikusten duen.

Lehendakariak emandako erantzunaz, interpretazio ezberdinak egin daitezke. Batetik, argi uzten du aniztasunak lekua eduki behar duela EITBn, nahiz eta gustukoak ez ditugun iritziak entzun. Horraino, nire aburuz, txalotu baino ezin liteke egin lehendakariaren interbentzioa. Bestetik, ordea, filmaren edukietan sartzen da, eta eman izanaren —edo emateko moduaren— egokitasuna zalantzan jarri. Eta hemen ez dagokion zeregin batera sartzen da.

Azken ildo hori EITBko zuzendari orokorrak berak kontrol saioan emandako azalpenekin batzen da: alegia, filma testuinguru batean kokatu behar zela emana izateko, eta hori egin ezean agian modu desegokian jokatu zela. Hemen eztabaida luze bezain katramilatsu batean sar gaitezke: zer da testuinguruan kokatzea, eta nork kokatu behar du? Film hori testuinguru batean kokatu beharko litzatekeen bezala, gainerako edukiak ere (arazoak konpontzeko indarkeria estrategia eraginkorra dela erakusten diguten eguneroko filmak adibidez) testuinguruan kokatu beharko lirateke? Testuinguruan kokatzeko, azaldu beharko ote litzateke film honetan agertzen diren pertsona batzuk ETAko militante gisa zigortu zirela, beste bat egunkari bateko administrazio kontseiluko kide izateagatik 6 urtez espetxean egon dela, eta beste bat espetxea ezagutu ostean absolbitua izan zela? Testuingurua konplexua da, izan ere, eta hain zuzen komunikabideek paper garrantzitsua joka dezakete berori argitzen. Arazoa da zerbait testuinguruan jartzeak zeure burua kokatzera behartzen zaituela, eta inpartzialtasuna mantendu beharko lukeen medio batentzat hori arriskutsua da: beti egongo da kokapen hori batera edo bestera ekarri nahi izango duenik. Horregatik, agian, zuzenena zera litzateke: ahots guztiei lekua egin, eta ikusleek koka dezaten ikusitakoa beren testuinguruan.

Komunikabideak kokapen batera edo bestera eraman nahi izate horretan dago oraingo eztabaidaren gakoa. Arazoa komunikabide publikoen gainean jarri nahi den presioan dago, norabide batera edo bestera jo dezaten, eta horretarako hau bezalako polemikak eragiten dira, hurrengo baterako jokabideak baldintzatuko direlakoan. Gehiegizko presioa eta eskuhartzea izan dira EITBren gainean azken hamarkadetan, eta leku guztietatik. Gauzak horrela, erakundeen eginkizuna medio publikoetako eduki eta iritzien aniztasuna blindatzea baino ezin da izan, zentzunak halaxe eskatzen dutelako. Eta komunikabide publikoen egitekoa, Habermasek aldarrikatzen duen komunikazio egoera ideala gauzatzeko tresna izatea. Komunikazio jator horrek soilik ahalbidetuko baitigu hain beharrezkoak ditugun gutxieneko adostasunak eraikitzea.


Zabalik dago Amaia tabernak antolatutako mus txapelketarako izen-ematea

Otsailaren 15ean hasiko da mus txapelketa, baina dagoeneko eman daiteke izena bertan parte hartzeko. Izen-ematea 40 euro ordaindu beharko da bikoteko. Izen-ematea itxitakoan egingo dute txapelketaren egutegia zehazteko zozketa. Sariketa irabazten duen bikoteak 700 euro, txapela eta garaikurra eskuratuko ditu.

Mus txapelketa antolatu du Amaia tabernak laugarren uztez jarraian, eta dagoeneko zabalik dago sariketarako izen-ematea. Otsailaren 15ean, ostirala, hasiko da txapelketa, eta hainbat astez luzatuko da, parte-hartzaile kopuruaren arabera. Izen-ematea 40 euro ordaindu beharko da bikoteko.

Izen-ematea itxitakoan egingo dute sariketako partiden egutegia zehazteko zozketa Amaian bertan. Txapelketa hasi ostean, astez aste jarriko dute ikusgai bikote bakoitzari dagokion egutegia eta lortutako puntuaketa tabernako horman.

Azken urteetan egin bezala, orotara lau sari banatuko ditu Amaia tabernak. Mus txapelketako bikote irabazleak 700 euro, txapela eta garaikurra eskuratuko ditu. Bigarren sailkatuak 500 euro eta garaikurra irabaziko ditu. Hirugarren sailkatzen den bikoteak, aldiz, 200 euro eta garaikurra eramango ditu etxera. Laugarren sailkatzen den bikoteak 100 euro eta garaikurra eskuratuko ditu.


Egibar "fanatikoa eta taliban utopikoa" dela esan du Basagoitik

Euskadiko PPko presidenteak EAJri ohartarazi dionez, "hitza jaten" ez badute, "lanari, ekonomiari eta enpresari izan beharrean, jarrera independentistari lehentasuna ematen dioten" irudia emango dute.

Pasadan igandean Joseba Egibar EAJko bozeramaileak egindako adierazpenek haizeak harrotu dituzte. "Euskal enpresak espainiarrak ez direla eta Espainiarako lan egin behar ez dutela" irizteagatik, Egibar "independentista, fanatikoa eta taliban utopikoa" dela esan du Antonio Basagoiti, Euskadiko PPko presidenteak.

Punto Radio eskainitako elkarrizketan, Egibarrek "zuzendu nahi izan" arren "esandakoa esan zuela" adierazi du Basagoitik eta EAJk "hanka sartu" duela gaineratu du.

Horren karietara, Euskadiko PPko presidenteak EAJri ohartarazi dionez, "hitza jaten" ez badute, "lanari, ekonomiari eta enpresari izan beharrean, jarrera independentistari lehentasuna ematen dioten" irudia emango dutela.

Bake Plana

"Indarkeria begi onez ikusiko duten gazterik ez egotea" helburu duen Bake Planaren adostasun ezaren inguruan, EAJri proiektuarekin "bat egitea" eskaini diotela azpimarratu du Basagoitik.


Interes tipoak eta yuana gehiago liberalizatuko ditu Pekinek

Galera handien ostean, Shanghaiko burtsa baretu egin da.Ongi atera da %7ko galerak agindutako etenaldia bertan behera utzi izana

Shanghaiko burtsak su-etena eman du azken jardunaldian. Indize nagusiaren (CSI-300) azken egunetako portaera gorabeheratsuaren ondoren, Pekinek neurri gehiago iragarri zituen atzo, oraingoan interes tipoei eta yuan diruari eragiten dienak. Txinako banku zentralak bere dibisaren interes tipoak ezartzeko sistema gehiago liberalizatuko duela aurreratu zuen; horrek yuanaren nazioartekotzea hauspotuko duela uste du. Edonola ere, kotizazioa aurrerantzean ere egonkorra izango dela erantsi zuen, nahiz eta aurrerantzean erreforma sakonagoak egingo dituen interes tasak ezartzeko sisteman.

Erreformak erreforma, Shanghaiko zein Shenzhengo burtsetan lasaitasuna nagusitu da azken orduetan, eta hori bada zerbait azken egunetako tifoiaren ostean. Lau egunean bi aldiz itxi du asteon burtsa Pekinek %7ren galerak gainditzeagatik. Saioa ixteko babes neurria bertan behera uztea erabaki du Txinak, kontrako efektua eragiten duela iritzita, eta asmatu duela ematen du. Shanghaik %1,97ko irabaziarekin itxi zuen atzo, eta Shenzhenek, %1,20koarekin.

Panikoa atzean geratu ote da? Ezin da fio azken hilabeteotan sarritan doministiku egin, eta mundu zabaleko burtsak dardarka jarri dituenarekin. Txinako agintariek esku hartu dute azken orduetan yuanaren gainbehera eteteko. Zortzi jardunaldi jarraian egin du behera Txinako diruak, harik eta banku zentralak esku hartu duen arte. Atzo, %0,1arekin itxi zuen, jardunaldi lau batean.

Yuanaren balioa gutxitzen

Txinako diruak gutxieneko errekorrak ezarri ditu azken hilabeteetan, 2011tik ezagunak ez ziren zenbakiak, eta nazioartean bada beldurra Pekinek bere dibisaren balioa gutxitzen utziko ote duen. Asiako erraldoiaren enpresen esportazioak hauspotzeko lehiakortasuna bultzatuko luke horrek, eta Txinako ekonomiaren moteltzea arindu.

Ikusteko dago, halaber, diruaren garapena, baina, bien bitartean, kotizatzen duten enpresetako akziodun handiei saltzeko jarriko zaizkien mugen neurria atzeratu egin du Pekinek.


Josetxo Ezkurra Memorialaren baitan asteburuan jokaturiko partidoen emaitzak:Patxi Ordoki


Azpeitiko Udalaren egoera ekonomiko “ona” nabarmendu du Udal Gobernuak

2020ko aurrekontuaren likidazioaren berri eman zuen Udal Gobernuak atzoko udalbatzarrean. Koronabirusaren pandemiaren itzal luzearen pean, iazkoa “ekitaldi oso berezia” izan zela gogora ekarriz hasi zituen bere azalpenak Nagore Alkorta alkateak. “Espero ez genuen errealitate bati aurre egin behar izan diogu, eta lehentasun batzuk finkatu, gizarte babesean eta ekonomiaren sustapenean zentratuta”. Alkatearen esanetan, “aurreko urteetako kudeaketa onak” egoera horri aurre egiteko aukera erraztu zion udalari.

Joan den urteko kontu guztiak itxita, 23.623.096,44 eurokoa izan da Azpeitiko Udalaren 2020ko behin betiko aurrekontua. “Urteko kontuen itxierak udalaren egoera ekonomikoaren inguruko datu eta adierazle asko ematen ditu, hor ikusten da zein den udalaren momentuko egoera ekonomikoa eta finantzarioa”, azaldu zuen Leire Goenaga Ogasun batzordeburuak, egoera horren zer-nolakoak xehetu aurretik. Aurrekusitako gastuen exekuzioa %74,63koa izan da 2020an, “urtea izan den bezalakoa izateko, gustura egoteko moduko datua”, Goenagarentzat.

Iazko martxoan “mundua gelditu egin zela ematen bazuen ere”, datu horrek erakusten du, batzordeburuaren aburuz, “aurrera egin genuela, udalak bere ohiko jardunari eutsi egin ziola eta egoera berriari aurre egiten jakin zuela”. Horren adibide aipatu zituen, batetik, merkataritzan, ostalaritzan, norbanakoen artean zein familietan “sortu ziren beharrei aurre egiteko” milioi bat pasa euro bideratu zituela udalak, kreditu aldaketa bidez; eta bestetik, aurrekontuetan aurreikusita zituzten proiektuak garatzeko gaitasuna ere izan zuela udalak. “Egia da momentu batean hainbat inbertsio gelditu edo albo batera utzi genituela, eta uste dut hori egitea tokatzen zitzaigula, lehentasunak beste leku batzuetan zeudelako. Baina egia da ere, urtea bukatzerako berriro heldu zitzaiela proiektuei eta horiek martxan jartzeko bideei eutsi zaiela, eta 2021. urtean ere horretan jarraituko dugula”.

Aurreikusitako diru-sarrerei dagokienez, berriz, %83koa izan da betetze maila, eta datu horrekin ere pozik agertu zen atzo Goenaga, egoeraren berezitasuna eta zailtasunak kontuan hartuta. “Aurreikuspenak zuhurtzia handiz egin ziren urte hasieran”, esan zuen, eta sarreren beherakada nagusia foru funtsaren ekarpenaren murrizketari egotzi zion; aurreikusitakoa baino milioi bat euro gutxiago jaso zituen udalak bide horretatik. “Udalen diru-sarreren beherakada errealitate bat izan da 2020an, eta 2021ean ere hala izango da”, adierazi zuen Ogasun batzordeburuak.

Egoera ekonomiko “ona”

Iazko kontuen likidazioa azalduta, Azpeitiko Udalaren egoera ekonomikoa “ona” dela baieztatzen duten datuez hitz egin zuen Goenagak. “Legeak erakunde publikoei ezartzen dizkien aurrekontu egonkortasun eta finantza iraunkortasunaren helburuak eta gastu arauak betetzen” ditu udalak. %8koa da erakundearen gaur egungo zor bizia, “legeak ezartzen duen mugatik oso urruti” –%77an dago muga hori–. Udalak uneotan mailegu bakarra duela ere argitu zuen Goenagak, mailegu hori 2027an likidatuko dela zehaztuta.

Diru gerakinari dagokionez, 16.308.461,87 euroko gerakin gordina du udalak; kopuru horren zati bat dagoeneko konprometituta dago, ordea, eta horrenbestez, gerakin garbia edo erabilgarria 11.374.501,10 eurokoa da.

Egoera ekonomiko “osasuntsu” hori “berme handia” da, Goenagarentzat, aurrera begira jartzeko: “Ez dakigu nolakoa izango den 2021. urtea, ez dirudi denok nahiko genukeen modukoa izango denik. Ziurgabetasunez betetako urtea izango da, pandemiaren ondorioak tarteko, baina guzti horri erantzuteko bermea ematen duen egoera ekonomikoan aurkitzen da Azpeitiko Udala momentu honetan”


Etxarriarrendako Altsasuko Gaztetxeko Street Basket txapelketa

Ostiral arratsaldean jokatu zen Altsasuko Gazte Asanbladak antolatutako Altsasuko Gaztetxeko 6. Street Basket Txapelketa. Hiruko taldeak osatuta, txapelketa polita jokatu zuten izena eman zuten hirukoek, hori bai, beroari aurre eginez. Saskibaloia aitzakia hartuta, giro polita izan zen gaztetxeko plazoletan.


Hazitik Hozie taldearen eskutik Baztango ekonomia mintegia abian da

Larunbateko lehen saioak otsailaren 28an izanen du segida Arizkunenean

Hazitik Hozie Baztango tokiko garapenerako elkarte herritarrak antolaturiko ekonomia mintegiaren lehendabiziko saioa larunbatean egin zen. Alejandro Arizkun Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakaslea zientzia ekonomikoaren oinarrizko kontzeptuei buruz solastatu zen. Edozein zientziak errealitatearen osotasuna hartzeko duen ezintasuna aipatu zuen eta horregatik zientzia ekonomikoak ere, bere teoria eta azterketetan errealitatea sinplifikatzeko erramintak erabiltzen dituela.

Hazitik Hozie Baztango tokiko garapenerako elkarte herritarrak antolaturiko ekonomia mintegiaren lehendabiziko saioa larunbatean egin zen. Alejandro Arizkun Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakaslea zientzia ekonomikoaren oinarrizko kontzeptuei buruz solastatu zen. Edozein zientziak errealitatearen osotasuna hartzeko duen ezintasuna aipatu zuen eta horregatik zientzia ekonomikoak ere, bere teoria eta azterketetan errealitatea sinplifikatzeko erramintak erabiltzen dituela.

Hala, ideologiaren edo ikuspegiaren arabera sinplifikazio horrek interesgarriak izan daitezkeen hainbat kontu baztertzea dakar. Indarrean dagoen ekonomia neoklasikoaren arretagunea merkatua, Barne Produktu Gordina... dira. Baina guztia arretagune horietarat mugaturik desberdintasun sozialek, aberastasunaren pilaketak, muga ekologikoek, lanaren erreprodukzioak, testuinguru sozial eta politikoek duten garrantzia eta guzti horren gibelean dauden logika ekonomiko eta politikoak adibidez ixiltzen dira.

Lehendabiziko saio honetarako aurrikusitako eduki guztiak ezin eman ahal izan zirenez ondoko larunbatean, otsailaren 28an eginen den bigarren saioan lehenengoaren bidetik segituko dute eta, horrela, finantzei buruz eta ekonomia konbentzionalari egiten zaion kritikari buruz arituko dira. Saio hau ere Arizkunenea kultur etxean 11:00etatik 13:00tarat eginen da eta herritar guztiei irekita dago.


Uda 2009 kirola

Allurralde kiroldegiko arduranek udako kanpaina abian jarriko dute laster. Horretarako matrikulazio epea, maiatzaren 25-etik ekainaren 5era zabalduko da. Ordutegia, 09:30-13:00 eta 17:30-19:30 kiroldegiko bulegoetan.

Eskaintza zabala da. Haurrentzat: igeriketa, tenisa, txirrindularitza, aerobika, eskalada eta “goizean kirolean”(kirol ezberdinak igeriketa, tenisa, mahai tenisa, xakea, eskalada, pilota, patinak,….). Helduentzat: fit-pump, yoga, eskalada, igeriketa, aquagyma,...

Udako kanpaina ekainaren 29tik uztailaren 24ra bitarte luzatuko da.


Abaraxka: ostirala 19

Euskal sukaldaritza tradizionala jorratuko dute Abaraxka ludotekako haurrek, 16:30etik 19:30era.


Bidean proiektua aurkeztuko du gaur, Miren Pastor lekeitiarrak

Donostiako Tabakalerako Lantoki gunean egingo du aurkezpena. Proiektuak aurrerapausu bat gertatzear dagoela adierazten duela azaldu du artistakEskuartean darabilen Bidean proiektuaren berri emango du gaur, Donostiako Tabakalerako Lantoki gunean Miren Pastor artista lekeitiarrak. Proiektuak aurrerapausu bat gertatzear dagoela adierazten duela dio. «Nerabezaroko transformazio bidaia hasita, aldaketa prozesuak etengabe errepikatzen dira bizitzan zehar, naturako ziklo ezegonkorrak bezala. Bidean, bizirik dagoen ibai proiektu bat bilakatu da, eta gazte hauek hazten doazen heinean bizirik jarraituko du pertsonaien eta ingurugiroaren aldakuntzen arteko erlazioa sinbolizatuz eta bere izaera eraikiz».2014an argitaratu zuen bere lehen argazki liburua Pastorrek, eta 2015ean bigarrena. Lekeitiarrak autopublikatutako bi argazki liburuak Bidean proiektuaren ardatz nagusi bilakatu dira. Eta bi argitalpen horiek funtzio bikoitza dute: argazki liburu bezala eta erakusketa errekurtso gisa. Liburu bakoitzean ingurugiroaren eta pertsonaien berezitasunek etapa berri bat iritsi dela aditzera ematen dute, Ivan del Rey de la Torre arte kritikoaren testu metaforikoekin lagunduta. «Argazki munduan oinarritzen den proiektua da nirea. Dena dela, zabalik dagoen proiektu bat da. Bi liburu argitaratu ditut eta hirugarrenagaz nabil orain», dio. Izan ere, hirugarren liburuagaz burubelarri dabil orain Pastor, «Nafarroako sormen beka bati esker».Azaroan aurkeztuko du bere hirugarren laneko materiala lekeitiarrak, baina, 2017an Donostiako Acuariumean egingo duen aurkezpenean horren emaitza ezagutzera emango du. «Azaroan materiala aurkeztuko dut. Baina gero, material hori liburu baten islatzeko, urte beteko epea behar da. Beraz, 2017an izango da aurkezpena».Azkenaldian argazki liburuek arrakasta eduki dutela dio lekeitiarrak, eta oso gaitza dela galeria batzuetan norbere lana erakustea. «Eta argazki liburuak norbere lana ezagutara emateko bide bat dira. Azken finean, norbere lana ezagutara ematea da zailena».BookjockeyLekeitiarra Madrilen bizi bada ere, egunotan Euskal Herrian dago. Alde batetik Donostiako Tabakaleran proiektua aurkezteko eta bestetik, bihar, Durangoko udal liburutegian Bookjockey saioa eskaintzeko. «Funtsean, Bookjockey gela baten egiten den narrazio antzeko ekintza bat da, DJ saio baten antzekoa, baina musikaren ordez argazki liburuak erakusten eta nahasten dira istorio berri bat sortuz. Irudien arteko dialogoa sortzen da eta istoria bat kontatzen da».Saio horietan, ikusleak argazki liburuak sentitzera eta saioarekin gozatzera gonbidatzen ditu. «Nik nire proiektua ezagutara emateko egin nuen Bookjockey saio bat, Oñatin egin zen argazki jaialdi batean. Formatua asko gustatu zitzaien eta orain Durangon egiteko eskatu didate». Durangon, baina, beste egile batzuen lanekin egingo du.


Trapu, trapu zaharrak!

Karnabalak datozela-eta, zapatuan kaldereroen festa izan zen herrian. Haur, gazte eta heldu, zartaginak eskutan hartu eta giro alaian ibili ziren kalez kale. Azpeitiko Gaztetxeko eta Haujijijai festa batzordeko kideek ere hartu zuten parte kalejiran. Musika Banda eta Juan Antxieta Musika Eskolako ikasle eta irakasleak ere atera ziren kaldereroen konpartsarekin. Bestalde, bi karro ere atera zituzten, astoekin.


Javier Beristain: “Inguruko ilunpeak trenari indarra ematen dio”

Javier Beristain, uztail honetako irudi batean (Hitza)

Javier Beristain argazkilari azkoitiarrak Badator argazkiarekin jaso du hirugarren saria Burdinbidearen Euskal Museoaren Fundazioak eta Azpeitiko Argazki Elkarteak antolatutako Tren bidea argazki lehiaketan. Lasaoko tren geltokitik irteten, aurrez aurre ikusten da lurrunezko trena.

Nolakoa da Badator argazkia?

Lasaoko tren geltokian iaz atera nuen lurrun makinaren argazkia da. Azpeitia aldera irten zuen trenak, keak dariola ikusten da.

Zer dela eta aurkeztu zenuen hori lehiaketarako?

Lehiaketa antolatu zutela jakin nuenean, nire artxiboan begira hasi nintzen, baina ohartu nintzen ezer gutxi nuela gai horren inguruan. Hala ere, nuenarekin zerbait egitea pentsatu nuen, eta iaz ateratako argazki bat Photoshop-arekin landu nuen.

Epaimahaiak zer baloratu du argazki honetan?

Egia esan, ez dakit. Maitane Ostolazak deitu zidan, albistearen berri emateko. Orduan esan zidan gustura zeudela izandako harrerarekin, eta poza eman ziola inguruko batek sarietako bat irabazi izanak.

Kontraste nabarmeneko irudia da, ezta?

Argazkia koloretan da, baina ingurua ilunpean egina dago, trenari indarra emateko.

Albistea osorik irakurtzeko, klikatu hemen.


ETA pm-ko kide baten istorioa

'Dragoi ehiztaria' grabatzen hasi dira gaur, Lezon. Patxi Barcok da zuzendaria.

Dragoi ehiztaria filma grabatzen hasi dira gaur Lezon (Gipuzkoa), Elortegi jatetxean, eta lanak ETA politiko-militarreko (pm) kide baten istorioa kontatuko du, Patxi Barcok zuzenduta -honen bigarren luzemetraia da-. ETA pm desegin eta gero, Amerikara joango da filmako protagonista, eta Nikaraguako eta El Salvadorko borroketan murgilduko da.

Angel Amigo ekoizleak idatzi du lana; Aizpea Goenagaren laguntza jaso du. Ia elkarrizketa denak euskaraz izango dira.

Filmaren aurrekontua 2,5 milioi eurokoa da, eta Euskal Herrian eta Kuban grabatuko dute -zazpi aste pasatuko dituzte Kuban-.

Besteak beste, Itziar Ituño eta Asier Hormaza euskal herritarrak, Roberto Tananta peruarra eta Carlos Acosta kubatarra dira aktoreak.


Euskara 'praktikatu eta bizi'

Udalarekin elkarlanean AEK-k mintzalaguna egitasmoa jarriko du martxan Anoetan aurtengo ikasturtean zehar.

Herriko giroa euskalduntzeko helburuarekin talde eragile bat ari da lanean Anoetan. Azkeneko euskararen kale erabileraren neurketaren emaitzak kezkatuta abiatu dute hausnarketa, Bakarne Olano euskara zinegotziak aipatu duenez: «Anoetan iaz behatu ziren elkarrizketen %57,7 izan ziren euskaraz, baina bilakaerari begiratzen badiogu, azken hamar urteetan 11,5 puntutan jaitsi da erabilera. Kezkatzekoa dela iruditzen zaigu».

Uemak eta Galtzaundik gidatuta urtea amaitu aurretik bizpahiru bilera egin nahi ditu talde eragile horrek, «nola gauden, zer gertatzen ari den eta zergatik pasatzen den jakiteko eta behin hausnarketa bideratuta, euskararen erabileraren beheranzko joera hori iraultzeko neurriak proposatzeko», adierazi du Idoia Olano, Anoetako euskara teknikariak. Neurrietan lehena, AEK-tik proposatu dieten mintzalaguna programari heltzea izan da. Andoaingo euskaltegian (943 59 17 04) edo Anoetako udaletxean (943 65 12 00) eman daiteke irailean zehar izena.

Harreman sareak, euskaraz

Sei bat urte dira Andoainen esperientzia martxan jarri zutela bertako udalarekin elkarlanean. Noelia Lataburu, Tolosaldeko AEK-ko arduradunak azaldu duenez 53 lagun dabiltza han mintzalaguna programan eta izan duen «arrakasta» ikusita ekimena Anoetara ekartzea erabaki dute. «Udalak duen kezka horrekin bat egiten dugu eta Anoetan euskaraz hitz egiteko aukera gehiago sortu nahi dugu; euskaldunok hobeto elkar ezagutzeko aukera ematen du mintzalaguna proiektuak, eta gure artean euskaraz hitz egiteko ohitura hartzeko bidea zabaltzen du. Ez dira eskolak, jende berria ezagutuz euskara hobetzeko modu atsegina baizik». Astean ordubetez gustuko ekintza bat eginez.

Bidelagun bat, hiru-lau bidelarirekin. Hori da tamaina egokia. Bidelariak, euskaraz hitz egiteko zailtasunak dituztenak dira, «berdin dio euskaltegiko ikasle diren edo ez», dio Lataburuk, «hori bai komunikazio maila minimo bat eskatzen zaie, A2 bukaeran edo B1 hasieran dagoen ikaslearen maila beharko du». Bidelagunak berriz, eguneroko bizitzan euskara erabiltzen dutenak dira, euskararekin eragozpenak dituztenei laguntza emateko prest daudenak, «ardura guztia ez baita ikasten ari direnena, euskaldun zaharrok ere asko egin dezakegu herriko giroa euskalduntzeko».

Bat dator Anoetako euskara zinegotzia: «Herriko euskaldunen arteko harreman sarea handitzeko eta indartzeko aukera bezala ikusten dugu mintzalaguna proiektua. Horrela denok izango dugu aukera aldi gehiagotan eta jende gehiagorekin euskara erabiltzeko». Ideia berretsi du euskara teknikariak: «Anoetan jende askok daki euskara. Ulertzeko eta zerbait esateko gai da ia jende dena eta hori bideratuko duten espazioak bideratuko ditu mintzalaguna egitasmoak. Nire iritzian, orain arteko larridura horiek alde batera utzi eta naturaltasun handiagoarekin bizi behar ditugu baita elkarrizketa elebidunak ere. Euskara alde batera utzi gabe, elkar uler dezakegu».

Gurasolagun izateko aukera

Mintzalagun egitasmoaren aldaera dena ere jarri nahi dute martxan Anoetan Herri Ikastolarekin elkarlanean. Bakarne Olanok adierazi duenez, «ikusitakoa ikasten dute umeek eta euskararen transmisioan eten bat egon ez dadin, garrantzitsua da gurasoek elkarrekin euskaraz hitz egiteko ohitura hartzea, eskola atarian, parkean, plazan edo patioan». Dagoeneko gurasolagun egitasmoan eman daiteke izena Anoetako Herri Ikastolan.

Tolosaldeko AEK-tik jarraipena egingo diete egitasmoei, nahiz eta Lataburuk aipatzen duenez, «behin martxa hartuta taldeak autonomikoki funtzionatzen duten». Hori bat, euskaltegitik eta Anoetako Udaletik ahalegina egingo da ikasturtean zehar ekintza sortak antolatzeko. Horietako batzuk gurasoentzat izango dira, umeekin batera egin ditzaten eta beste ekintzetako batzuk herritar guztientzat zabalduko dituzte: sukaldaritza tailerrak, dantza saioak, herriko talogileekin egingo den saioa... Asmoa, «aisia euskaraz egin daitekeela frogatzea da», Latabururen esanetan.

«Pauso bat izan dadila herri giroa berotzeko eta euskalduntze bidean urrats bat emateko», dio Idoia Olanok. Anoetako euskalgintza trinkotu eta euskararen alde herritarrak lanean jartzeko bidea abiatua dute.


Nevada eta Boiseko Euskal Museoa saritu ditu Jaurlaritzak

Ameriketako Estatuari 'Lagun Onari' eman dio Jaurlaritzak, eta Patty Miller Boiseko Euskal Museoko zuzendariari, berriz, 'Lan Onari'.

Jaurlaritzaren Kontseiluak gaur erabaki du ematen dituen goraipamenik handienetako bi Nevadako Ameriketako Estatuari eta Patty Miler Boiseko Euskal Museoko zuzendariari ematea.

Zehazki, Eusko Jaurlaritzak Nevadako Estatuari ''Lagun Onari'' ematen dio "euskal herritarrak hartu dituelako eta adiskidantza, kultura eta, batez ere, ekonomia harremanak bultzatuz kanpoan Euskadiren zabalkundea lortu duelako".

Halaber, Jaurlaritzak Lan Onari goraipamenarekin Patty Millerren lana eskertu nahi du. Boiseko (Idahoko hiriburua) Euskal Museoaren zuzendaria da 1993tik aurrera eta goraipamen horrekin izan duen giza eta lanbide ibilbidea aitortu nahi dio, "kultura eremuan sekulako ardura, etengabeko ahalegina eta ekimen aipagarria" erakutsi dituelako.

Lehendakariak banatuko ditu bi goraipamenak hilabete honen bukaeran Nevada, Idaho eta Kaliforniako estatuetara egingo duen bidaian.


Elizondoko Udazkeneko Feriak ortziral eta larunbatean ospatuko dira

Euskal zerrien pintxoak eta bertsolariak izanen dira aurten

Elizondoko feriak ospatuko dira ortziral eta larunbatean eta urtero bzala, aziendak, baserritarrak, herritarrak eta kanpotik etorritakoak eta karrikako saltzaileak bilduko dira Foru Plazan, Jaime Urrutia, Pedro Axular, Giltxaurdi eta laxoa plazan. Aurten, Abastos plazan liburutegia egiteko lanean ari direnez, han ez da posturik paratuko. Halere, ortzegun arratsaldean, lekua hartzeko eromen hori bizitu zuten saltzaileek eta lehen aldiz lan horietan aritu diren Elizondoko alkate eta kargodunek. Izan ere, saltzaileek ordaintzen dituzten tasak

Merkatuko Plazan izanen dira aziendak eta laxoa plazan nekazaritza eta abelzaintzarako tresneria paratuko da. Euskal zerrien pintxoak ere banatuko dira plaza inguruan. Sebastian Lizaso eta Andoni Egaña bertsolariak ere izanen dira Merkatu Plaza inguruan.

Larunbatean, berriz, Atsoferie ospatuko da.


Hezkuntzako sindikatuen mobilizazioa gaur, datorren ikasturtea negoziatzea eskatzeko

Protesta ekitaldia 17:30ean izango da, Bilbon, eta Hezkuntza Sailaren kudeaketa "negargarria", "aldebakarreko erabakiz betea", salatuko dute.

LAB, Steilas, ELA, CCOO eta UGT sindikatuek kaleak hartzera eta gaurko mobilizazioarekin bat egitera deitu dituzte euskal hezkuntza publikoko langileak, 17:30ean, Bilbon, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailari datorren ikasturtera begira negoziatzea exijitzeko.

Ohar baten bidez sindikatuek esan dutenez, Cristina Uriarte Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak maiatzaren 7an EAEko ikastetxeetarako eskola presentzialetara eta ikasturte amaierara itzultzeko plana aurkeztu zuenetik, Hezkuntza Sailaren kudeaketa "negargarria" izan da, "alde bakarreko erabakiz josia, negoziatu eta adostu gabea, eta langileengan, ikasleengan eta familiengan ziurgabetasun-egoera eragin du".

"Astez aste hartu ditu eta baztertu behar izan ditu erabakiak, bereziki hezkuntza komunitatearen presioagatik, maiatzaren 18an aurrez aurreko ikasketetara itzultzeko erabakiaren kasuan bezala", nabarmendu dute.

Era berean, "azalpenik eman ez duen, erantzukizunik bere gain hartu ez duen, pandemiak sortutako salbuespen-egoera baten kudeaketan lidergorik izan ez duen" Hezkuntza Saila aurkitu izana aurpegiratu diote.

Sindikatuek kritikatu dutenez, Hezkuntza Sailak "ez ditu langileen ordezkariekin negoziatu nahi izan segurtasun- eta osasun-neurriak ikastetxeetara itzuli eta aurrez aurreko ikasketen aurrean, eta ez du hezkuntza sare ezberdinetarako irizpide bateraturik eman, ezta negoziatu ere".

Ikasturte amaiera honen aurrean, hezkuntzaren arloko sindikatu guztiek bilera bat eskatu zuten 2020/2021 ikasturtearen hasiera adosteko eta negoziatzeko, eta Hezkuntza Sailari proposamenak eginez bidalitako dokumentu bat erregistratu zuten, datorren ikasturtearen hasiera planifikatzeko kontuan hartu beharreko puntuak jasotzen zituena.

Hezkuntza Sailari egindako proposamenaren inguruan inolako erantzunik jaso ez izana salatu dute sindikatuek. "Are gehiago, hezkuntza arloko beste eragileekin eseri eta hitz egin badute ere, sindikatuok gutxietsi egin gaituzte", nabarmendu dute.


Eurokoparen hitzordua, Errumanian

EuroCup Women bueltan da. Urtarrilaren hirugarren astean lehiatu zuten taldekako fasea, eta aste honetan final-zortzirenen txanda da. Lointek Gernika Bizkaiak Sepsi talde errumaniarra gainditu beharko du hurrengo fasera sailkatzeko. Bihar [martxoak 16] 18:00etan jokatuko dute Sfantu Gheorgen (Errumania). Partidua ETB4n eta FIBAko Youtubeko kanalean ikusi ahalko da.

Taldekako fasean La Roche Vendeeren aurka erakutsitako erasoko joko bera lortzea giltzarria izan daiteke, arintasun eta bizitasun huragaz jokatzea, eta era berean, Carolo Basketen aurkako defentsa sendoa eta alternatiba taktikoz betea berreskuratzea ere garaipena lortzeko gakoetako bat izango da. Errumaniako ligaren liderra da Sepsi, Euroligan ere esperientzia daukana, eta etxean jokatzearen abantaila edukiko du. Mario Lopez entrenatzaile gernikarraren arabera, defendatzeko talde “zaila” da: “Kalitatezko 7-8 jokalari ditu, bosteko oso ona, eta kanpoko lerroan bi jokalari oso fisiko ditu. Batik bat Rebeka Gardner eskolta ezin dugu begiz galdu, eta Jovana Pasic hegaleko-jokalaria ere oso arriskutsua da”.

Roso Buch Lointekeko jokalari katalanak gogoratu du ez daudela sasoi onenean, baina ilusioa badaukatela: “Aurkari honi irabazteko gai garela badakigu, eta motibatu egiten gaitu final-laurdenera heldu gintezkeela jakiteak. Eta gero, noski, final four-era sailkatzen saiatuko ginateke, hori historikoa litzateke. Partidu bakarrean edozer gertatu daiteke; ez dago faboritorik”. Azken partiduak “lagungarriak” izan zaizkiela-eta, “nahikoa ondo” heltzen direla gaineratu du. “Beldu barik, eta konfiantzagaz” kantxaratuko dira: “Daukagun dena emango dugu. Talde honek EuroCupen erakusteko eta esateko asko dauka oraindik”.

Roso Buch: Daukagun dena emango dugu. Talde honek EuroCupen erakusteko eta esateko asko dauka oraindik”

Marta Alberdi gernikarrak ere dauzkaten “ilusioa eta gogoak” azpimarratu ditu, eta sentsazio onak hartzen daudela adierazi du: “Gu ere gogorrak gara, eta nahi duguna lortu ahal dugu. Lehiatzera goaz. Talde moduan bat eginda jokatu, eta guk dakigun moduan, defentsa ona planteatzea izango da gakoa”.

Gernika-Lumoko taldeak biharko neurketa irabazi gero, Venezia eta Gorzowen arteko kanporaketaren irabazlearen kontra lehiatuko du final-laurdena, eguenean [martxoak 18].

Marta Alberdi: “Gu ere gogorrak gara, eta nahi duguna lortu ahal dugu. Lehiatzera goaz. Talde moduan bat eginda jokatu, eta guk dakigun moduan, defentsa ona planteatzea izango da gakoa”.

Argazkia: Lointek Gernika Bizkaia

Ligatik Eurokopara. Lointek aurreko astean ligako bi partidu lehiatu ostean ailegatuko da biharko hitzordura. Martitzenean 79-70 irabazi zion Araskiri. Barikuan, ostera, puntu bakarragatik galdu zuen Spar Gran Canariaren kontra (73-72). Hain zuzen, lehen laurdenetik markagailuan aurretik egon ostean, azken unean garaipenak ihes egin dio Lointek Gernika Bizkaiari, Kanaria Handiko Las Palmasen.

Partidua kontrolpean eduki zuen lehen zatian. Oro har, lehen bi laurdenetan, erasoan zuzen aritu zen Lointek. Kanpoko jaurtiketetan asmatzea kostatu zitzaion. Zazpi puntuko errentagaz amaitu zuten lehen zatia (31-38). “Bagenekin partidu oso zaila izango zela. Motibazio askogaz, bi garaipen jarraian lortzetik zetorren Gran Canaria, eta ez dauka ezer jokoan, eta partidu honetan ez zeukan ezer galtzeko. Uste dut lehenengo zatian, batez ere, Belen Arrojo sartu denean asko irabazi dugula. Aurkariaren barruko jokoa apur bat geldiaraztea lortu dugu, baina, hala ere, defentsako errebotean sufritu egin dugu”, azaldu zuen Lopezek.

Hirugarren laurdenean, defentsan erritmoa bizitu zuen etxeko taldeak. Bigarren zatian, garaipen gosez, euren nortasuna erakutsi, eta “joko oso fisikoa” egin zuten etxekoek. Talde gernikarrekoek, 11-13 puntuko errenta eduki zuten zenbait momentutan, baina ez zuten lortu partidua erabakita uztea. “Une batean, bi hiruko jarraian saskiratu dituzte, eta horrek partiduan sartzea eragin die, eta gu zalantzan egon gara. Egindako aldaketek ez dute eduki nahi genuen eragina”. Azken laurdenean, Spar Gran Canariaren jokalariek erritmoa areagotu zuten, eta defentsa oldarkorra erakutsi zuten. Lointekekoak ez ziren horri aurre egiteko gai izan: “Ez dugu asmatu baloiaren zirkulazioan eta posizio egokiak aurkitzen. Saskiratze errazak huts egin ditugu baita jaurtiketa libreak ere, eta defentsan ere akats batzuk egin ditugu. Hala ere, irabazteko aukerak eduki ditugu”.


Orioko traineruak eta zortzikoak San Jose bandera irabazi dute Astilleron

Astilleroko San Jose Sari Nagusiak tostako arraunketa eta arraunketa olinpikoa uztartzen ditu

Larunbatean San Jose Sari Nagusia jokatu zen Astilleron (Kantabrian), eta Orioko traineruak eta zortzikoak parte hartu zuten txapelketan. Astilleroko San Jose Sari Nagusiak tostako arraunketa eta arraunketa olinpikoa uztartzen ditu, eta txapelketan jokoan izan ziren sei sarietatik lau irabazi zituzten oriotarrek.

Alde batetik, Orioko gizonezkoen traineruak 5.000 metroko igoeran denborarik onena egin eta VIII. San Jose Saria irabazi zuen. Bestetik, absolutu mailako gizonezkoen zortzikoa 4.000 metroko ibilbidea osatzen azkarrena izan zen. Bi probetako denborak kontutan hartuta, oriotarrak izan ziren azkarrenak, eta XXIV. San Jose Bandera irabazi zuten.

Horretaz gain, gizonezkoen traineruak 500 metroko sprint distantzian Lagar Memoriala Saria ere irabazi zuen.


TAO mugikorraren bidez ordaintzeko aplikazioa jarri dute martxan Zarautzen

(Aitziber Arzallus)

Atzo, uztailak 23, Mugipark aplikazioa jarri zuten martxan Zarautzen. Hala, hemendik aurrera, mugikorraren bidez ere ordaindu ahalko da TAO sistema; besteak beste, tiketak eta isunak ordaintzeko edota ordaindutako denbora luzatzeko aukera izango da Mugiparken bidez.

Zarauzko Udalak azaldu duenez, “diru-zorro baten modukoa da aplikazioa”; izan ere, “behar dugunerako diru kopuru bat gordeta izatea ahalbidetzen du, eta dirurik ez dugula ikusten dugunean, zorroa handitzeko aukera ematen du, nahi dugun edo behar dugun kopurua izan arte”.

Gipuzkoako beste udalerri batzuetan ere abian da Mugipark; esaterako, Tolosan, Hondarribian eta Beasainen. Android zein iPhone sistemekin erabili daiteke, eta mugikorretik edota mugipark.com web orrialdetik deskargatu daiteke dagoeneko.


Tortilla lehiaketa, herri afaria eta sua, Karmen bezperako gauaz gozatzeko

Duela bederatzi urte berreskuratu zutenetik, ez du hutsik egin Karmen bezperako ospakizunak, Goizuetan; eta aurten ez da salbuespena izanen.

Gaur eginen dute, aurreko urteetako planarekin. Aurrena, tortilla lehiaketa antolatu dute, eta parte hartu nahi dutenek, arratsaldeko 20:00etarako entregatu beharko dituzte tortillak. Bi onenek izanen dute sari ederra, aurten.

Afaria norberak eramanda, baina edariak bertan

Eta ondoren, eginen dute herri afaria. 20:30etan jarri dute hitzordua, Plazan, eta norberak eramandakoarekin afalduko dute. Normalean, koadrilan edo taldean antolatzen dira, bakoitzak zerbait eraman eta konpartitzeko. Baina edariekin ez dute kezkatu beharko. Horiek, Umore Ona elkarteak eta Udalak jarriko dituzte: ardoa, freskagarriak zein sagardo kupela. Eta baita kubierto, mahai eta aulkiak ere.

Karmen bezperako sua, berriz, afaria hasi eta ordubetera piztuko dute, 21:30etan, Plazan bertan. Garai bateko ohiturari eutsiko diote beste behin, eta arbiaren zuztarrak erreko dituzte. Orain dela 50 bat urtera arte, Goizuetako baserri eta etxe gehienen atarietan erretzen zituzten, ereiteko haziak kendu ondoren; eta zuztarrekin batera, erretzen zuten urte hartan bertan bedeinkatutako erramu bat ere.

Herri afarian zein suaren gainean saltoka, giro onik ez da faltako behintzat, beste urte batez, Karmen bezperan.


Jaurlaritzaren kanpainan 9 establezimenduk parte hartuko dute

Eusko Jaurlaritzak Euskadi Turismo Bono kanpaina martxan jarri du berriro. Herritarrek taberna, jatetxe, hotel eta nekazalturismoetan deskontuak izango dituzte abenduaren 31 arte.Zumarragako Udalak 5.000 euroko ekarpena egin dio kanpaina honi, herriko establezimenduei laguntzeko. 10 euroko 200 bonu eta 5 euroko 600 bonu jarriko dira salgai, Zumarragako Udalaren eskutik.Bonuak establezimenduetan eskuratu behar dira. 18 urtetik gorakoentzat dira eta norbanako bakoitza 40 euroko deskontuaz baliatu daiteke, gehienez.Erosketa bakoitzeko bi bonu erabili ahal izango dira, gehienez. Gastua 20 eurokoa bada 5 euroko deskontua erabili behar da eta 40euroka bada 10 eurokoa.Parte hartzaileakZumarragan bederatzi establezimenduk bat egin dute Euskadi Turismo Bono kanpainarekin: Etxeberri jatetxea eta hotela, Martiamuno landetxea, Zelai pentsioa, Kabia jatetxea, BideBide, Ziaboga eta Bidezar taberna-jatetxeak eta Urola eta Kakueta kafetegiak.Kanpaina honen berri zabalagoa izan nahi dutenek, euskaditurismobon.eus webgunera jo dezakete.


Maria Lizardi eta Iosune Ortega-Baztan Ikastola


Eguaztenean hasiko dira Iparra Galdu Gabe jardunaldiak

Iparra Galdu Gabe jardunaldiak zazpigarrenez helduko dira Getxo udalerrira. Kultura ez ezik, Ipar Euskal Herriko politika eta hezkuntza ezagutzeko aukera izango da.

Ipar Euskal Herriko Euskal Kultur Erakundeak hamabi urte baino gehiago daroatza harremanetan Getxoko Udalagaz; harreman horretatik sortu dira Iparra Galdu Gabe bezalako programak. Ekimen hori bi urtean behin egiten da eta bere helburua da Ipar Euskal Herria Getxon ezagutaraztea. Urriaren 26tik azaroaren 20ra zazpigarren edizioaz gozatu ahal izango da, Lapurdi, Behe Nafarroa eta Zuberoako hamaika atal ezagutzen. Ekitaldi gehienak kulturari dagozkion ekarpenak izango dira, berbarako Barkoxeko Maddi Oihenart musikariaren "Doi" diskoaren aurkezpena; Haize Othondoren "Ozeanoaren Konkista" itzal-antzezlana; Bea Salaberri idazlearen "Baionak ez daki" liburuaren gaineko literatura-berbaldia, Egizu elkarteak antolatutakoa; "Neskatoak" eta "Dominica" film-dokumentalen emanaldia eta berbaldia; Zarena Zarelako dantza-taldearen "Herrikoa" ikuskizuna; eta Kuxkuxtu txarangaren kantu-jira.

Hizkuntza berbagai

Halere, Ipar Euskal Herriko egoera politikoak eta linguistikoak eta bertako hezkuntza-sistemak ere presentzia izango dute aurtengo Iparra Galdu Gabe jardunaldietan. Azaroaren 16an, esaterako, "Herria eta hizkuntza" izeneko solasaldia izango da Algortako Villamonte kaleko kultur etxean. Gonbidatuak izango dira Battitta Boloqui Ipar Euskal Herriko Hautetsien Kontseiluko zuzendaria eta Hélène Charritton Baionako Etxepare lizeoko zuzendaria. Ezaguna denez, Ipar Euskal Herriko udalek Herri Elkargo edo mankomunitate bakarra sortuko dute datorren urtarrilaren 1ean. Bestalde, Etxepare Lizeoa lehengo sailkatu da Frantziako Estatuan Baxoa edo selektibitateko diploma-emaitzetan.

Datozen ekitaldiak

Urriak 26, eguaztena

19:30 "Neskatoak" eta "Dominica" dokumentalen emanaldia, Algortako kultur etxean. Ondoren, berbaldia Jon Abril zuzendariagaz eta Eli Arrillaga artzain eta protagonistagaz. Euskaraz, gaztelaniazko azpitituluakaz. Doan.

Urriak 27, eguena

19:30 "Baionak ez daki" liburuaren gaineko berbaldia Bea Salaberri idazleagaz, Torrene erakusketa-aretoan. Egizuk antolatuta. Euskaraz. Sarrera, doan.

Pintxo-potea, Algortako eta Itzubaltzetako hainbat tabernatan: San Nikolas ibilbideko ostatuak, Taberna Berri, Lainoa, Gure Etxea eta Arotza.

Urriak 29, zapatua

12:30 Herrikoa dantza-ikuskizuna Senpereko Zarena Zarelako taldeagaz, Algortako Telletxe plazan. Sarrera, doan.

13:00 Kantu-jira Kuxkuxtu txarangagaz, Algortako Telletxe plazan. Sarrera, doan.


Marijose Izagirre EAJ-PNVko alkategaia izango da

Bere izendapena Andoaingo Uri batzarrak aho batez hartu ondoren, goizean Gipuzkoako EAJ-PNVk Kursaalean egin den ekitaldian publikoki aurkeztu dute. Beraz, 2015ean bezala, Izagirrek jeltzaleen buruzagitzan errepikatuko du. 2019ko maiatzean ospatuko dira hurrengo udal hauteskundeak.


Maria Barbero urduñarra motorraren prestaketa lanetan ari da azken bi lasterketetarako

Maria Barberok gertu ditu Espainiako motoziklismo kopako azken bi lasterketak. Datozen urriaren 22an eta 23an Nafarroako Los Arcos udalerriko zirkuituan izango ditu bi probak eta, nahiz eta bigarren postuan egon orain, Espainiako kopa irabazteko borrokatuko da Urduñako gidaria.

Lehen hiru probak egin ostean, pilotu urduñarra liderrarengandik 20 puntura dago. Hori dela eta, Mariak txapelketa irabazteko aukerak profitatu nahi ditu lasterketa ona eginda, eta hori lortu ahal izateko motorraren prestaketa lanetan ari da jada.

Maria Barberok gertu ditu Espainiako motoziklismo kopako azken bi lasterketak. Datozen urriaren 22 eta 23an Nafarroako Los Arcos udalerriko Nafarroako zirkuituan izango ditu bi proba hauek eta, nahiz eta bigarren postuan egon orain, Espainiako kopa irabazteko borrokatuko du Urduñako gidariak.

Lehen hiru probak egin ostean, pilotu urduñarra liderrarengandik 20 puntutara dago. Hori dela eta, Mariak txapelketa irabazteko aukerak aprobetxatu nahi ditu lasterketa on bat eginez, eta hori lortu ahal izateko motorraren prestaketa lanetan ari da iada.

Geroz eta oihartzun mediatiko handiagoa

Maria Barberoren lorpenak, geroz eta oihartzun handiagoa ari dira izaten eta mundu osoko jarraitzaileek elkartasun mezuak ari dizkiote bidaltzen. Horrez gain, 2017. urterako izango dituen proiektuen berri ere eman du urduñarrak, gidarien eskola, gidatzeko ikastaroak, emakumezko gidari berrientzat euskarria, etab.

Horrekin batera, Mariak eskerrak eman nahi izan dizkio Bizkaiko Foru Aldundiari, kanpo sustapenerako eta turismorako sailak hasieratik lagundu izan baitu Urduñako pilotua.


Goian eta behean, giro herrikoia

Intxaurrondo Eguna da Intxaur jaietako jarduerarik politena, tradizio handiko zerbait den heinean, bizilagun guztiak inplikatzen baitira egun horretako ospakizunean. Auzoko bi jai batzordeen artean –Intxaurrondo Zaharrekoa eta Intxaur jaietakoa– txandakatzen dira egun horren antolakuntzan, eta urtez urte lehiatzen dira hoberen zeinek antolatzen duen ikusteko. Aurtengo moduan Intxaur jaien esku gelditzen denean, tortilla txapelketa, bazkari herrikoia eta bingoa egiten dute Sagastieder plazan. Ondoren, kalejiran joaten dira txarangarekin, auzoa girotzeko.

Intxaurrondo Zaharrari dagokionez, jaietako ostiraleko afari herrikoia da jarduera nabarmenena eta jende gehien biltzen duena. Gaueko kontzertuen aurretik afaltzen dute giro euskaldunean auzoko haur, gazte eta helduek, Letaman gaztetxeko plazan, eta zozketak eta bingo musikatua egiten dituzte afaldu ondoren. Bitxikeria gisa, hurrengo urtean guztian zehar auzoko alkatea izango dena aukeratzen dute bizilagunek, eta pribilegio batzuk izaten ditu. Izan ere, mahai propioa jartzen diote alkateari afarian, eta otarrainxkak bezalako luxuko jakiak izaten ditu.


Igitai

Uzta biltzeko lanabesa

igitai. iz. Uzta biltzeko edo belarra ebakitzeko lanabesa, ilargi gaztearen formako altzairuzko xafla kakotuz eta eskutoki labur batez osatua.

Igitaia aipatzen duten hainbat esaera zahar: 1) Igitaia, erreminta txikia baina astuna. 2) Jo, aita: zabala bada, pala; luzea bada, burruntzia; okerra bada igitaia; biribila bada borra. 3) Maiatzean belarra luze da eta sendo, igitaiaren hortzak ebaki dezake ondo. 4) Makur izanagatik igitaia, zuzen epaiten (ebakitzen) du lastogaia. 5) Uztailean, igitaia eskuan.


Le Pen zigortu dute naziez esandakoagatik

Hiru hilabeterako espetxe zigorra eta 10.000 euroko isuna ezarri dio Frantziako hiriburuko auzitegiak

Naziek Frantzian egindako okupazioa «ez zen bereziki gizagabea izan». Frantziako FN Fronte Nazionala eskuin muturreko alderdiko buru ohi Jean-Marie Lepenek 2005ean egindako adierazpena ez zen oharkabean pasatu —haren alaba Marine da orain alderdiko burua—. Atzo, hiru hilabeterako kartzela zigorra eta 10.000 euroko isuna ezarri zion esandakoagatik Parisko Apelazio Auzitegiak. Halere, ez du kartzelara joan beharrik izango.

Epai horrek 2008an Parisko Auzitegi Zentzagarriak ebatzitakoa berretsi du, baina Le Penek iragarri du helegitea jarriko diola zigor epaiari. 2005eko elkarrizketa berean Gestapok «rol positiboa» jokatu zuela adierazi zuen, haren esanetan, 1944an Alemaniako ofizial batek Villeneuve d'Ascq herriko sarraskia geldiarazi zuelako. Dena dela, ez da Justiziak Le Pen bere adierazpenengatik zigortzen duen lehen aldia: 2005ean 10.000 euroko isuna jarri zioten etorkinen kontra esandakoengatik, 1998an arrazen arteko ezberdintasuna aldarrikatzeagatik, eta 1997an gas ganberak «historiako txikikeria bat» izan zirela esateagatik.

Sarkozyri babesa

Bestalde, Herve Morin Defentsa ministro ohiak iragarri du Eliseorako lehian ez duela parte hartuko. Frantziako presidentetzarako hauteskundeetan Zentro Berria alderdiaren zerrendaburu gisa aurkeztekoa zen Morin, baina aurreratu du apirilaren 22an egingo duten lehen itzulian Nicolas Sarkozy egungo presidentearen hautagaitza babestuko duela.

Morinek aitortu du ez dela hautagaitza aurkezteko beharrezkoak diren 500 kargudunen sinadurak biltzeko gai izan —280 bildu ditu—. Gainera, inkestetan lortu dituen emaitza kaskarrak azaltzeko —boto-emaileen %1ak babesten du Morin— esan du krisi garaian zaila dela hautagai gazte berriak proposatzea —50 urte ditu berak—.

Hain zuzen ere, Frantziako Kontseilu Konstituzionalak datorren asteartera atzeratu du 500 kargudunen sinadurak argitaratzeko eskakizunaren gaineko erabakia. FN eskakizun horren kontra dago, eta auzia argitzeko eskatu zion hilaren 2an kontseiluari.


Urtzi Garciari harrera egin zioten atzo iluntzean

URTZI Garcia preso hernaniarra askatu zuten ostegunean, 30.000 euroko fidantza ordaindu ondoren. Hasiera batean, harrera ostegun gauean egiteko asmoa bazuten ere, azkenean atzo iluntzean egin zioten. Herritar asko bildu ziren bertan, espetxetik atera berriari ongi etorria egitera. Bi dantzarik agurra dantzatu zioten eta bere argazkia kendu zuen, beste presoen argazkien artetik. 2007an atxilotua Urtzi Garcia 2007ko irailaren 24an atxilotu zuen Frantziako Poliziak, Lapurdin eta Behe Nafarroan egindako sarekadan. Espainiako Barne Ministeritzak ETArekin erlazionatu zuen. Espainiaratu ondoren, Soto eta Valentziako espetxean izan da ordutik.


CAFek Israelen duen negozioaren berri ematen duten dokumental bat jarri dute sarean

Bideoak “helburu didaktikoa” duela adierazi dio Berria egunkariari Koldo Sagastik (Gasteiz, 1974). “Funtsean, gizarteari eta, bereziki, Goierri eskualdeko jendeari gatazka horren berri ematea izan zen dokumentala egitera bultzatu gintuena. Horretarako, hiru galderari erantzuna eman nahi izan diegu: zergatik da ilegala proiektua? Nola eragingo die palestinarrei tranbiak? Eta zer-nolako eragina izango du proiektuak bai CAFentzat eta bai langileentzat?”. Otsailaren 19az geroztik dago ikusgai sarean CAF: Tranbia honi kolonia kiratsa dario ikus-entzunezkoa.


HAURRAK, ARTISTEN ONDOAN KANTARI

Ikastoletan eskolatuak diren haur elbarrituek eta haien anai-arrebek disko bat plazaratuko dute, eta aurkezpen ofiziala bihar eginen dute, Kalostrape ostatuan, Baionan, 17:30etik goiti. Diskoan musikari edo kantari ezagunek ere parte hartu dute, hala nola Manu, Watson, Mouss eta Hakimek —azken bi horiek aurkezpenean izanen dira—. Sei euroan salduko du Integrazio Batzordeak hiru kantuko diskoa, aurtengo kanpainaren karietara. Diskoaren aurkezpenaren ondotik, Auskalo taldearen kontzertua izanen da, bai eta Nat&Watson and Co taldearena ere. Haiekin batean gomitak ariko direla iragarri dute. Sartzea zortzi eurokoa izanen da.


Kolonbiako Gobernuak 2013 amaierarako sinatu nahi du bake akordio bat FARCekin

"Uste dut FARC gerrillak erabaki bat hartu behar dutela. Gehien komeni zaiena da", esan du Angelino Garzon Kolonbiako Gobernuko presidenteordeak.

Caracol irrati katean hitz egin du Garzonek. Hark baino lehenago, ordea, Juan Manuel Santos presidenteak egin ditu adierazpenak, eta aitortu du denbora gobernuaren kontra dagoela FARCekin bake hitzarmen bat sinatzeko prozesuan. "Denborak estutzen du, jendeak bakea nahi du baina azkarrago aurrera egiteko eskatzen digu", esan du.

Iazko urriaren 8an Oslon eta azaroaren 19an Habanan ekin zieten bake elkarrizketei Kolonbiako Gobernuak eta Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileek. Bost puntuko agenda ezarri zuten; nekazaritzaren garapena, parte hartze politikoa, gatazka armatuaren amaiera, drogen negozioa eta biktimen auzia dituzte eztabaidagai.

Maiatzaren 26an, nekazarien lurrei buruzko akordioa erdietsi zuten bi aldeek, elkarrizketak hasi eta sei hilabetera. FARCen parte hartze politikoa ari dira eztabaidatzen, eta drogen negozioari buruzko foro sozial bat ere prestatu dute irailaren 24tik 26ra eta urriaren 1etik 3ra.


Altzate herriarentzat nahi dutela esan dute

Altzate Bizirik plataformak erakusketa eta sinadura bilketa egin zuen joan den larunbatean Foru Plazan. Altzateko eremua herriarentzat nahi du plataforma horrek, eta bertan eraiki nahi ditzuten etxebizitzen ordez, eremu berdea egitea herritarren gozamenerako eskatzen du: «Eremu berde naturalen urbanizatzea burutzeko erabakia berriz azter dezala, eta herritarren benetako parte hartzeko plan bat abia dezala eragiten diguten arlo guztietan, planteatzen diren aukera guztiak kontuan hartuz”.


Ortzegun Santuan jokatuko dira Laxoako bi partida

Arraiotzen eta Donezteben izango dira partidak

Eskualdeko gainontzeko kirol taldeek Aste Santua dela eta atsedena izanen dute.

XXXIII. Laxoa Txapelketako bi partida jokatuko dira apirilaren 21ean, Ortzegun Santu egunean. Arraiotzen eta Donezteben jokatuko dira partiduak.

Arraiotzen, goizeko 11:30tan jokatuko du Arraiotz A-k Irurita B-ren aurka. Partidu hau lehenengo jardunaldiko errekuperaketa da.

Arratsaldez, Donezteben jokatuko dute. 16:30etan Doneztebe A, Arraiotz B-ren aurka ariko da. Partidu hau laugarren jardunaldiko aurrerapena da.


Ikerlarien tertulia asteazkeneko 'Mezularia'n

Halaber, Aiora Renteria Zea Mays taldeko kantaria ere izango dute biharko saioan.

Azken hilabeteetan kontzertuz kontzertu ibili ondoren, Zea Mays taldeko kantaria Mezularian izango da arratsaldeko bostetan. Aiora Renteriarekin patxadaz hitz egiteko tartea hartuko dugu gure lehen orduan.


Begirada morala torturari

'Migas de pan' emango dute Giza Eskubideen Donostiako 15. Zinemaldiaren lehen egunean. 'Eshtebak' lanarekin hasiko da jaialdia

Filmaren une batean Liliana Pereirak (Cecilia Roth) errainari hau esaten dio: «Zuk ez dakizu ezer honi buruz, eta ez daukazu ezer esateko eskubiderik». Atxilotu, hamar hilabetez torturatu eta bortxatu, eta espetxeratu egiten zuten Pereira 1975ean. Uruguain. Diktadura zibil eta militarraren garai gogorrenetan. Eta 37 urte geroago kontatu egin nahi du orduan gertatutakoa. Hari eta beste lagun emakume batzuei. Torturatzaileek segitzen dutelako ez bakarrik zigortu gabe, baizik eta armadaren goi postuetan. Eta errainak esan dio Lilianari hobe duela oroimena ez astintzea. Memoria ariketa da Migas de pan, Manane Rodriguezek (Uruguai, 1954) zuzendu eta gaur Giza Eskubideen Donostiako 15. Zinemaldiaren inaugurazio egunean emango duten filma.

Rodriguezek badaki zertaz hitz egiten duen, filmaren oinarrian dagoen istorioak segitu egin diolako bizitza osoan. Filmeko emakumeek bizi dituzten gertaerak bere ingurukoek jasan behar izan zituzten. «Nire lagunak ziren diktadura baino lehen, eta nire lagunak dira diktaduraren ostean ere». Eta istorioa «kontatu» egin beharra zeukala uste zuen, emakume horien salaketek ez dutelako bidea egin epaitegietan, edo oso astiro doazelako auzibideak. «Oso mingarria da. Auziak kutxetan gordeta daude. Baina inportantea da gauzei buruz hitz egitea, jendeak jakitea zer gertatu den».

Migas de pan 2012an abiatzen da. Liliana Pereira Uruguaira itzuliko da Galiziatik, eta bertan aurre egin beharko dio jazarpena, kartzela zigorra eta semearen zaintza galtzea ekarri zituen iraganari. Eta ikusleak denboran atzera egingo du, 1975era, Liliana Pereira gazte baten bitartez (Justina Bustos), diktaduraren kontrako ekintzaileek eta batik bat emakumeek jasan zituzten torturak eta bortxaketak ezagutzeko. Atxiloketa gune batera eramango dute Pereira, eta han, burua estalita eta ia biluzik, etengabeko tortura eta bortxaketei egin beharko die aurre.

Argentina, Txile eta Brasilgo diktadurek ez bezala, Uruguaikoak ez du isla handirik izan zineman. Costa Gavrasek État de siège filmatu zuen 1972an, «errepresioa hasia zenean», baina gerora ez da bestelako filmik egin, Rodriguezek dioenez. «Gaiari heltzen dion lehenengo filma da hau, eta Uruguain bertan harrera ikaragarria izan du. Katartikoa izan da».

Zuzendariak ezagutu ditu emakume torturatu eta bortxatuak, eta haien begiradek piztu dute bere arreta askotan: «Begirada duin eta irmoak dira. Ez zituzten garaitu, eta ez zieten kendu bizitzeko poza». Rodriguezek ez du torturak modu agerikoan erakusteko tentazioan erori nahi izan, eta oihuek, soinuek eta pertsonaien begirada beldurtuek ematen dute askotan ondoko gelan gertatzen ari denaren berri. Eta, halere, agerikoak dira atxilotuen zaurgarritasuna eta borreroen inpunitatea. «Lagun batek esan zidan begiak itxi zituela sekuentzia horietan, baina okerragoa zela, ikusi baino gehiago, entzun egiten delako». Jean Luc Godardek travelling bat moral kontua dela zioen, eta Rodriguez ados dago zinemagile frantziarraren aipuarekin. «Migas de pan-eko irudiek soilak izan behar zuten, artifiziorik, morborik, apaindurarik gabeak», dio filmaren prentsa oharrean, eta, atzo, pelikula prentsaren aurrean aurkeztean ere, adierazi zuen ihes egin diola «zerbait pornografikoa» egiteari.

Torturaren errealitatea

Cecilia Roth eta Justina Bustos dira filmeko protagonista nagusiak, hurrenez hurren Liliana Pereira heldua eta gaztea gorpuzten dituzten aktoreak; baina film korala da, hein handi batean, Migas de pan. Korala, emakume ugari direlako filmeko pertsonaia aktibo, eta korala, jazarpena jasan zuten emakumeen inguruan mugitzen direlako beste hainbat pertsonaia ere. Horietako bat da Roberto, Liliana helduaren bikotekidea, Patxi Bisquertek interpretatzen duena. Oso presentzia txikia du filmean euskal aktoreak, baina Donostian da egunotan Migas de pan-eko ordezkaritzarekin, eta Uruguain gertutakoa «urrutitik» ezagutu duela adierazi zuen atzo. «Prentsaren bitartez» eta askotan «manipulazioaren» galbahetik pasatuta iritsi ohi dira beste herrialde batzuetan gertatutakoak.

Nolanahi ere, filmean azaltzen dena «ondo» ezagutzen du Bisquertek: «Euskal Herrian oso gertutik bizi izan dugu gaia. Ni, adibidez, bi aldiz torturatu naute». Gogora ekarri zuen Bisquertek Euskal Memoria fundazioak orain dela gutxi eman duela Euskal Herrian 5.000tik gora torturatu izan direneko datua: «Horrek esan nahi du azkeneko 50 urteetan, pertsona bat torturatu dutela bizpahiru egunero. Eta halako jarduerak zigortu ordez, saritu egiten dira».

Filma 22:30ean emango dute gaur Viktoria Eugenia antzokian, Giza Eskubideen Zinemaldiaren lehenengo egunean. La niña de la buseta (Pedro Pio) film laburra emango dute aurretik. Jaialdiaren hasiera ekitaldia, berriz, 19:30ean izango da Viktoria Eugenian bertan. El mundo de Embarka (Raul San Roman Otegi) eta The Cut (Evangelia Soumelli) film laburrak eta Eshtebak / Clash (Mohamed Diab) film luzea emango dituzte.


Europan inoiz lortutako kontraturik handiena sinatu du CAF enpresak

Hiri arteko 98 tren ekoitziko ditu Ingalaterrako iparraldean ibiltzeko 740 milioi euroren truke

CAFek giharra erakutsiz abiatu du urtea. Beasaingo enpresak Europako merkatuan inoiz lortu duen kontraturik handiena sinatu du Ingalaterran. Arriva UK operadorearekin eta Eversholt Rail Group finantza enpresarekin bi ibilbidetako trenak hornituko ditu. Bien artean 740 milioi euroko eskaera lortu du Gipuzkoako enpresa handienak. Ingalaterrako iparraldean ibiliko dira trenak, hiritik hirira, gehienez orduko 160 kilometroko abiaduran.

CAFek mugarria jarri du lorpen horrekin, hala kontratuak duen balio ekonomikoari begira, nola estrategikoki ematen dion posizioarengatik. Eskaera poltsa betea dauka Beasaingo tren egileak, errekor zenbakiekin, gainera, 5.500 milioi euroren kontratuak baititu zain. Orain, berriz, 281 bagoi egingo ditu Ingalaterrako iparraldeko ibilbidetarako, hiru eta lau bagoiko 43 trenetarako, eta bi eta hiru bagoiko beste 55 trenetarako; guztira 98 tren ekoitziko ditu Arriva UK operadorearentzat.

CAF aspaldian lehiatzen ari da mundu zabalean sektoreko handienekin: Alston, Siemens, Mitsubishi, Bombardier... baina Europako merkatuan egun duen arrakasta ez da hain aspaldikoa. Aurrena, Europako erdialdean lortu zituen kontratu garrantzitsuak, eta, gero, Erresuma Batuko merkatuan sartu da indarrez. Aurreko urtean Londres eta Eskozia artean Caledonian trenak egiteko kontratua lortu zuen. Hain zuzen, CIVITY plataforman egindako lehen tren horiek segida izango dute orain. Italian eta Montenegron eman dituzte jadanik plataforma horretako beste egokitzapen batzuk. Eta Herbehereetan laster emateko ekoizten ari dira ezaugarri bereko beste eskaera bat.

Ingalaterrako Arriva UKrekin lortutako akordioak, ordea, garrantzi berezia dauka CAFentzat, kopuru handia izateaz gain, estrategikoki oso posizio onean uzten duelako merkatu garrantzitsu batean. Datozen urteetan tren asko berritu beharko dituzte Ingalaterran, eta CAF lehen lerroan jarri da hautagai gisa. Gainera, Arriva UK operadorea Deutsche Bahn taldearena da, eta CAFek estreinakoz lortu du alemaniarrekin kontratua lotzea. Deutsche Bahn Europako operadore handiena da tren kopuruari begira, eta sektoreko handienetakoa mundu osoan.

Erresuma Batuko merkatua

Horiek horrela, CAFek bere posizioa indartu du Erresuma Batuan. 90eko hamarkadan Northern Spirit linearako trenak egiten hasi zen, baita Heathrow Express lotunerako ere. Londresko aireportua eta Paddingtongo geltokia lotzen du linea horrek. Gero, Ipar Irlandan ere hainbat proiektu egin zituen, eta oraindik ere haien mantentze lanetan dabil. Eskozian, berriz, Edinburgoko tranbia egin du, eta Ingalaterran, Birminghamekoa. Aurreko urtean, Londres eta Glasgow-Edinburgo lotuko dituen ibilbideko trenen kontratua sinatu zuen (200 milioi euro). Caledonian Sleeper trenak 2018an entregatuko ditu Beasaingo enpresak.

Horrez gain, CAF arreta handiarekin jarraitzen ari da Londresko metroaren lehiaketa. Bere eskaintza aintzat hartuta dago, eta ikusteko dago adjudikazioa lortzen duen. Londres eta Birmingham lotuko duen HS2 abiadura handiko trenaren lehen fasean ere interes handia dauka Gipuzkoako tren egileak, datozen urteetan Europan ez delako neurri horretako azpiegitura proiektu askorik egongo. Bistan da: CAFek Erresuma Batuko merkatuan buru-belarri sartu nahi du, eta atzo jakinarazitako kontratuak mugarria jarri du helburu horri begira.

Nazioartean lehiatzen

CAFek presidente berria dauka urtea hasi denetik. Andres Arizkorretak hartu du buruzagitza, Jose Maria Baztarrikak kargua utzi eta gero; Baztarrika bi hamarkadaz egon da CAF zuzentzen. Bada, konpainiak 35,8 milioi euroren irabaziak izan zituen aurreko urteko lehen bederatzi hilabeteetan, 2014ko epe berean baino %25 gutxiago. Produkzioaren zatirik handiena nazioartean saldu zuen Beasaingo tren egileak: %82. Eskaera zorroa, ordea, beterik dauka, kopuru errekorretan izan ere, 5.500 milioi eurorekin, iazko epe berean baino dezente gehiago. 2014ko abenduaren 31n, CAFen eskaera zorroa 5.251,1 milioi eurokoa zen; beraz, ia %5 hazi da azken urtean, eta aurtengo irabazietan islatu beharko luke.

2014an 1.447,1 milioiren salmentak egin zituen CAFek, eta horietatik %82,3 nazioarteko merkatuetan. CAFen nazioartekotzea erabatekoa da, eta mundu zabalean lortutako kontratuei esker dauzka irabaziak gaur egun. 2014an EBITDA marjina —zergak eta zorra pagatu, eta dibisa aldaketa egin aurretik— 146,4 milioi eurokoa zen. Irabazi garbia, berriz, 62,1 milioi eurokoa.


Langabeziak behera Altsasuko enplegu bulegoan

Lastaila despeditzean akaberan aurreko hilean baino 28 langabe gutxiago zeuden Nafarroako Enplegu Zerbitzuaren Altsasuko bulegoan izena emanda, guztira 1.489 (%1,85 gutxiago). Iruñeko zabalgunean izena emana duten arakildar eta irurtzundarren datuak behar dira Sakana guztiko datua ezagutzeko. Altsasuko bulegoan lastailean itxi ziren 492 kontratuetatik 23 besterik ez ziren mugagabeak izan.NafarroaHerrialdean langabeziak, irailarekin alderatuta, %1,02 egin du gora (515 gehiago) eta guztira 50.922 lan bila ari diren nafarrak. Duela urte bat baino 71 gutxiago dira lan bila dabiltzanak Nafarroan, hau da, % 0,14 gutxiago balio erlatiboetan. Emakumezkoak dira langabe gehienak: 26.396 (%0,25 edo 67 gehiago). Gizonezko langabeak, berriz, 24.526 dira (%1,86 edo 448 gehiago).Nafarroako Enplegu Zerbitzuko zuzendari-kudeatzaile Maria Isabel Garcia Malok adierazi du langabeziak zazpi hilabetez jarraian behera egin ondoren, lastailean izandako igoera Tuterako eskualdean gertatu dela bereziki, nekazaritzan eta elikaduraren industrian. Bestalde, izandako langabeziaren urte arteko aldaketaren jaitsiera nabarmendu du eta pasa den hilabetea azken 6 urteotako igoera txikiena gertatu dela, tradizioz langabeziak gora egiten duen aldia den arren. García Malok baloratu du "estreinakoz erregistratutako langabezia-datuak aurreko urtekoak baino hobeak direla eta maila altuari eutsi zaiola kontratazioan, izan diren 26.051 kontratuekin".


Bajatok finala! - Fredi Paia / bertsolaria

Euskalduna jauregiko jarlekuak ipurdiz estalita egongo dira salbuespen barik. Finala baino astebete lehenago ziurtatu dugu urte birik behineko bertso bonbonera. Bizkaiko bertsolari txapelketako finala delako, ene uste apalean, entzuleak jarrera aktiboena hartzen duen saioa.

Azken urteetako final interesgarrienaren aurrean gaude. Etxahunez gain beste inork lortu ez duen azainak txapelerako hautagai errealen kopurua biderkatu du. Urtegi pitzatuetan legez, garrantzitsuena lehenengo zuloa da, gero urak berez egiten du bere bidea.Finaletik kanpo geratutako bertsolari bikainak ahaztu gabe eta Xalbadorrek kantatu bezala «..zuek ez bazerate kontentu errua ez daukat ez nik..» , karistiarren lurraldeko bertso mailak gora egiten du etenbarik. Eta badakigu lo geratzen den kameleoia korronteak eramaten duela. Plazetara belaunaldi berria zetorrela iragarri nuen Tolosan orain hiru urte. Domekako finala horren isla izango da Bizkaian. Etorkizunean mendebaldeko bertsogintzaren erreferentzi izango direnen aurkezpena.Barruntatzen dut aldaketa garaia bizi dugula. Horrek guztiongan sortzen dituen beldur eta aurreikuspen positiboekin.Anaia ere ondoan izango dut. Inoiz baino indartsuago, gainera. Eta amak beti bezala goapoenaren alde egin du. Igorren alde. Argi dago zein Igor, ezta?

Ave Euskalduna, kantaturi te salutan!

Berria egunkarian 2004ko abenduaren 17an argitaratutako artikulua


Tortura-zelai bat aurkitu dute Zimbabweko meatze gune oparo batean

Presoek erasoak eta bortxaketak jasateaz gain, diamanteak ateratzeko egunean ehun zartada baino gehiago jasotzen dituzte. Europar Batasunak diamanteen salerosketa bultzatu nahi du eskualde horretan.

Zimbabweko Gobernuko segurtasun-indarrek kudeatzen duten tortura-zelai bat aurkitu du BBC telebista kateko Panorama programak Marangeko meatze gune oparoan.

Tortura gune horren aurkikuntza Europar Batasunak diamanteen salerosketa herrialdeko bi meategi nagusienetan bultzatzeko dituen egitasmoekin batera eman da.

BBCk eskuratu duen barne-dokumentu baten arabera, Europar Batasunak bi meategi horiek nazioarteko araudia betetzeko egokitu ditzaten nahi du, diamanteen esportazioa baimendu ahal izateko. 2009an ezarritako debeku komertzial baten ondorioz, gaur egun ezin da diamanterik saldu.

Debeku hori Kimberleyren Prozesuak, diamanteen salerosketa antolatzen duen nazioarteko erakundeak, ezarri zuen, Zimbabweko Gobernuko segurtasun-indarrek Marangeko lurraldean egindako hilketa handiak eta abusuak egiten zituztela erakusten zuten txosten batzuetan oinarrituta.

"Tortura leku bat da; batzuetan, meatzariak ezin dira ibili ere egin, erasoengatik", adierazi du otsailean tortura gunetik irten zen presoetako batek. "Goizez 40 zartada ematen zizkiguten, 40 arratsaldez eta 40 gauez", kontatu du gizonak.

Hainbat presok adierazi dutenez, gizonak hainbat egunez sartzen zituzten tortura-eremuan, preso gehiago iritsi arte. Emakumeak lehenago askatzen zituzten, gehienetan tortura- esparruko guardiek bortxatu eta gero. Lekuko batzuek jakitera eman dutenez, bi tortura guneek gutxienez hiru urte daramatzate irekit gutxienez.


Tuterak "NO" esaten du

Emakumeenganako Indarkeriaren Aurkako Nazioarteko Egunean Tuterak NO esaten du. Tuterak ez du EZ eta NO esaten, edo NO eta EZ. Tuterak soilik NO esaten du.

Gobernuak eta Nafarroako Udal eta Kontzejuen Federazioak genero bortizkeriaren kontrako sentikortasun-kanpaina bat prestatu dute, eta beste jarduera batzuen artean, Nafarroako Gobernuak eta toki entitateek mezua bateratu egin dute: “Nafarroak ezetz dio / Navarra dice no”. Mezu hau udalerrietan pertsonalizatu egin da. Pertsonalizazio horretan, Tuterako udalak mezu elebakarra aukeratu du, gaztelera hutsean.

Guztiz legala dela badakit, eremu ez euskaldunean egonik, udalak ez baitu euskara erabiltzeko inongo beharrik. Baina hala ere, Euskararen Legearen atariakoak hauxe diola gogoratu behar da: “Nafarroaren moduan, beren ondarean hizkuntza bat baino gehiago edukitzeaz harro diren erkidegoak beharturik daude altxor hori begiratu eta babestera eta haren hondatzea eta galera eragoztera”. Ez naiz ni izango Euskararen Legea defendatuko duenik, oso ongi baitakit zer min egin dion lege honek euskararen normalizazioari Nafarroan, baina zerbait aprobetxagarria baldin badauka, ideia hori da.

Goian aipatutako kanpainan, hainbeste kostatzen zitzaion Tuterako Udalari mezu elebiduna jartzea? Zer kalte egiten du horrek? Zer irabazten dugu euskara ikusezin mantentzearekin, existituko ez balitz bezala? Begibistan da Tuterako Udalak ez duela inongo pausorik ematen Legeraren atarikoak diona betetzeko, ikusezin mantentze horrek hizkuntza bat galtzen laguntzen duela baloratu gabe.


Bidador pastorala, prestatzen ari da Iruñeko euskal jendea


Irailean dokumental bi emango dituzte

Abuztuan emanaldirik egin ez dutenez, irailean Hilean Behin zikloaren barruko emanaldi bi egingo dituztela iragarri dute Elorrioko Iturri kultur etxeko arduradunek. Irailaren 13an eta 20an, ohiko leku eta orduan izango dira emanaldi horiek: kultur etxeko areto nagusian, 19:30ean.

Por la noche ellas bailan emango dute ikasturteko lehenengo saioan. Dantzaren artea belaunaldiz belaunaldi transmititzen duen Cairoko familia baten istorioa da.

Bestalde, abuztuan eman ez zuten Mi reencarnación irailaren 20an proiektatuko dute. Aita eta semearen arteko harremanari buruzko filma da.


«Inork ez zuen halako berorik iragarri»

Arrakastatsua izan zen joan den igandeko Behobia-Donostia lasterketa, berriro, parte hartzaile kopuruari dagokionez. Zoritxarrez, ordea, dolua zabaldu zen aurten ere. Izan ere, Jose Javier Sueskun korrikalari nafarra hil zen, behin lasterketa bukatuta. Gertakari hori dela-eta, burumakur agertu ziren Fortuna Kirol Elkarteko kideak, komunikabideen aurrean atzo egindako balantze prentsaurrekoan, Pio Baroja kiroldegian.

Edonola, partaideen artean, ospitaleratu behar izan zituztenak 29 lagun izan ziren arren, gehienak gaizki egotearen arrazoia igandeko tenperatura altua izan zela azpimarratu zuten. «2011n ere bero izugarria egin zuen lasterketaren egunean, eta prest ginen halako zerbaiti aurre egiteko. Aurtengoa, ordea, izugarria izan da, eta inork ez zuen halako berorik iragarri. Urteetan akatsak zuzentzetik ikasi dugu, eta horretan jarraituko dugu», azaldu zuen Fortunako presidente Enrique Cifuentesek.

Beharrak izan zituzten pertsona guztiek berehala medikuen arreta jaso zutela esan zuten, eta ibilbidean zehar ez zela inolako ur faltarik izan argitu zuten. «Agian mezua ez zen ongi iritsi, eta askotan esan genuen korrikalarien etsai nagusia beroa izango zela», argitu zuen Iñigo Etxeberriak.

Orokorrean, beti hobetzeko hainbat kontu egon daitezkeen arren, antolakuntza ona izan dutela goraipatu zuten Fortunako kideek, eta esan zuten 2.000 bat lagunek lan boluntarioa egin zutela probaren egunean dena ongi ateratzeko.

Datu baikorren artean, honakoak aipatu zituzten: Korrikalarien Azokan iaz baino 2.000 bisita gehiago izan zituzten, horietako gehienak larunbatean, 21.000 zehazki; 35 komunikabide akreditatu ziren lasterketaren egunerako, lehiaren jarraipen zabala egiteko helburuarekin; eta azken hamar egunetan sare sozialetan igoera handia izan zen lasterketaren inguruko berehalako informazioarekin.

Behobia Txikia ere geroz eta gorago doa, eta datorren urteari begira goizean egitea pentsatzen ari dira.

Prestatutako korrikalariak

Deia egin zuten antolatzaileek, jendeak kontzientzia har dezan bere izena duen dortsalarekin ateratzeko, ez beste baten dortsalarekin. «Norbaitek ez badu bere izeneko dortsalarekin parte hartzen, mediku aseguruak ez du kubrituko, eta arazoak izango ditu zerbait gertatzen bazaio», azaldu zuen Etxeberriak. «Badirudi jendartean zabaldu dela partaide guztiek esfortzu proba bat igaroko balute heriotzak ez egotea lortuko genuela, eta hori ez da horrela», gehitu zuen Etxeberriak. Azken batean, hainbeste partaide dituen proba batean ospitaleratzeak egotea normala dela argitu zuten: «Badirudi lasterketa ongi ez prestatzea dela zoritxarren arrazoia, eta orain arteko historian izan ditugun hiru heriotzak prestatuta zegoen jendearenak izan dira».

Edonola, Behobia-Donostia lasterketari esker jende askok helburuak jartzen dituela eta kirola egiten duela esan zuen Cifuentesek. Hala, jendearen berotasuna, partaidetza eta gogoa nabarmendu zituen guztiaren gainetik.


‘Krisia kapitalak ordain dezala’ leloak eskualdeko kaleak hartuko ditu

Eskubide Sozialen Gutunak Euskal Herri mailan deitutako mobilizazio berbera errepikatuko dute datorren astean Bidasoan. Eskualdeko herritarren eskubide sozialak defendatzeko eta gizarte zein ekonomia justuago baten alde borrokatzeko bi mobilizazio iragarri dituzte. Mugimendu feminista, ekologista, sindikala, anti-arrazista, eskubide sozialen aldekoa… Eragile guztiak gonbidatu dituzte parte hartzera. Krisiak kapitalak ordain dezala lelopean mobilizatuko dira.

Hilaren 17an (asteazkena da) Hondarribian (Eroskiko parking-etik) auto karabana aldarrikatzailea abiatuko da. Autoa aldarrikapenekin apaintzeko deia egin dute antolatzaileek. Ostiralean aldiz (hilak 19), mobilizazio nagusia egingo dute Irunen, kaleak hartuko dituzte herritarrek. Hala, San Juan plazatik (19:30ean) manifestazioa abiatuko da. Mobilizaziorako maskarak eta txistuak eramateko deialdia luzatu dute bidasoarren artean.

«COVID 19a osasun krisia izateaz gain, eredu sozio-ekonomikoari zailtasun nabariak eragin dizkio, erakutsiz duen zaurgarritasuna eta izaera anti-soziala. Tendentzia guztien arabera, krisi hau krisi ekonomiko gero eta sakonagoa bilakatuko d», diote amorruz. Horren aurrean, bi alternatiba nagusi aurreikusi daitezkeela diote: krisia estatuaren eta langileen gain uztea edo eraldaketa soziala gauzatzea, azken hau da Karta Sozialaren hautua.


Gizonezko bat atxilotu dute bart taberna baten lapurreta egiteagatik

Segurtasun Sailetik jakinarazi dutenez, goizaldeko 4:30 inguruan gertatu da atxiloketa. Patruila lapurreta gertatu den tabernara gerturatu da, hain zuzen, bizilagun batek barrutik kolpeak entzuten zirela jakinarazi eta gero. Establezimenduaren atzeko leihotik bi lagun ateratzen ikusi eta horietako bat, 23 urteko gizonezkoa, atxilotu dute agenteek.

Ertzaintzatik azaldutakoaren arabera, ihesera jo zuten bi lagunek. Susmagarrietako bat atxilotu dute eta ertzain-etxera eraman, jarraian. Identifikatu eta gero, indarra erabiliz eginiko lapurreta-delitua egotzi diote susmagarriari eta jakinarazi dute polizia-aurrekari ugari dituela. Zabalik dago ikerketa, ihes egitea lortu duen kidea aurkitu ahal izateko.


Bazterretik

Kornerrak ongi nahastu ditu Municheko Bayern futbol talde maskulinoaren entrenatzailearen erabakiak, Kataluniako zerrenda bateratuaren azken postuan plebiszito tankerako hauteskundeetara bere burua aurkeztekoak.

Tarte handia hartu du notiziak informatiboetan, eta denetarik entzun behar izan dugu. Futbolak Espainian duen, eta batek daki Katalunia independentean ere izanen duen, garrantzia aintzat hartuta, ulertzekoa da hala ohorezko lekua berari gorde izana nola Espainiako hainbat hedabideetan eragindako amorrua eta kontrako erreakzioak. Horri erantzun dio Pep Guardiolak politikan parte hartzeko bere hiritar eskubidea aldarrikatuz, noski.

Horretarako, bizitzan egiten dugun guztia politika delako topiko —tira, edo ebidentzia— erantzunezinera jo du (horri uko egiten saiatzeak argudioa indartuko luke). Neurri batean sentitu dut arrazoia eman didala, aspaldiko nire zutabe batean Bayern entrenatzera joateko eskaintza onartzea (edo, auskalo, kontrata zezaten maniobratzea), alemana hain saiatuki ikastea, aldez aurretik diseinatutako estrategia politiko bat zela esaten nuenean. Europan zartagina giderretik duen herrialdean itzala eta (alemanezko) ahotsa duen futbolari ohi batek bazterretik sartu die gola hainbati.


Jaurlaritzaren biktimen legeari helegitea jarri dio Espainiako Gobernuak

Joan den ostiralean jakinarazi zuen egingo zuela, eta gaur egin du: Espainiako Gobernuak helegitea jarri dio Jaurlaritzak egindako poliziaren biktimen legeari.

Poliziaren biktimen legeak ez du lekurik Espainiako Konstituzioaren barruan. Hala uste du Espainiako Gobernuak, eta, esanda bezala, lege hori bertan behera uzteko eskatzeko helegitea jarri du Auzitegi Konstituzionalean. Kupoaren eta Espainiako aurrekontuen inguruko akordioa itxi ostean eman zuen berria Espainiako Gobernuak, baina, hala ere, harekin negoziazen jarraituko duela jakinarazi zuen EAJk.

Jaurlaritzaren legearen arabera, balorazio batzorde bat osatuko litzateke Poliziaren biktimak zein diren eta zein ez erabakitzeko. Baina hori ezin da onartu, PPren gobernuaren irudiko, lan hori auzitegiei dagokielako.

Biktimei laguntza medikoa ematearen kontra ere agertu da Espainiako Gobernua, uste baitu horrek urratu egiten duela Osasun Sistema Nazionalaren arautegia.

Jaurlaritzak oraingoz ez du jaso helegitearen jakinarazpen ofizialik, baina, hainbat iturriren arabera, Soraya Saez de Santamaria Espainiako gobernuburuordeak joan den ostiralean eman zien edukien berri Iñigo Urkullu lehendakariari eta Josu Erkoreka gobernuko bozeramaileari.

Edukien berri jakindakoan balorazio sakonagoa egingo duela esanda, "atsekabetuta" agertu zen joan den astean Jaurlaritza.