Euskarazko kultura digitala landuko dute Donostiako hamahiru ikastetxetan

XARE Euskarazko Kultura Digitalaren jardunaldia aurten berriz ere abian da formatu berritu batekin. Pandemiagatik bertan behera geratu zen iaz, baina aurten, online saioekin eta modu deszentralizatuan antolatu du Donostiako Udalak, azaroaren 15etik abenduaren 17ra.

Hamahiru ikastetxetako DBHko 4. edo Batxilergoko 1. ikasmailetako ia 1.000 gaztek hartuko dute parte. Zazpi lantegi praktiko eskaini dira eta ikastetxe bakoitzak ikasle kopuruaren arabera bat edo bi aukeratu ditu.

Lantegiez aparte, Moodle online ikaskuntza plataformaren bidez bi saio eskainiko dira, bata sarean pribatutasuna zaintzearen gainekoa eta bestea, online harremanak izateari buruzkoa. Bi saiook euskarazko kultura digitalarekin loturiko proiektuen bideo-aurkezpen laburrez osatuko dira.

Hau da aurtengo eskaintza:

Musika sortu, nahastu eta zabaltzeko aplikazioak (Dj Makala)

Podcast (Dj Makala)

Argazkilaritza mugikorrarekin: instagram baino gehiago (Oier Fuentes)

Appinventor: Android mugikorretarako aplikazioak sortzeko zerbitzua (Talaios)

Arduino: elektronika interaktiboaren munduan hasteko (Protomakers)

3D inprimagailuak: objektuak diseinatu eta modelatu (Protomakers)

Memeak: umorezko mezu sinpleak dira, kultura digitalaren ezinbesteko edukia, are gehiago nerabe eta gazteen artean (Ion Celestino)

Bi saioko ikastaroa Moodle bidez

Jardunaldiak aurten dakarren berrikuntza, on line eskainiko den bi saioko ikastaroa da. Horretarako, Moodle on line ikaskuntza plataforma librea erabiliko da. Bi saio IKTen erabilera egokia egitearen garrantziaz ohartaraziko dute, eta horretarako jarraibideak azalduko dituzte. Izan ere, IKTek gero eta presentzia handiagoa dute herritarren egunerokoan, baita esparru pribatu eta intimoenetan ere. Saio batean Maider Likonak (Gipuzkoako Software Askea) Pribatutasuna Sarean gaia jorratuko du. Eta bestean, Ane Ortizek (Emaize Sexologia Zentroa) Harremanak 3.0: like bat eman gaiari buruz hitz egingo du.

IKTak eta euskara lotzeko premia

Euskarak azken urteetan Informazio eta Komunikazio Teknologien alorrean aurrerapauso nabarmenak egin dituen arren, euskararen presentzia urria da esparru honetan. Jon Insausti Kulturako eta Euskarako zinegotziak adierazi duenez: “Interneten eta ingurune digitalean oro har, euskarazko edukiak areagotzeko ekimenak beharrezkoak dira. Euskarazko tresna teknologikoak egon badaude, baina horiek ikusgarriago egitea eta ezagutzera ematea garrantzitsua da oso, batez ere gazteen artean”.

Donostiako Udaleko Euskara Zerbitzuaren ekimenez abian jarritako egitasmoak Eusko Jaurlaritzaren laguntza ere jaso du.


Helmugak egitasmoa, Bizipozagaz elkarlanean

Euskara, kirola, natura eta pertsonen balioak uztartu eta abenturak biziaz, ekintza solidarioak burutu eta euren aldarria mundu osora zabaldu. Horixe bera da Helmugak proiektuagaz bat egiten dutenek azalean eta barru-barruan daramatena. 2015ean ekin zioten proiektuari, eta urtez urte, askotariko lorpenak eduki dituzte. Aurten, baina, asmo berriekin datoz: Helmugakek Bizipoza egitasmoaren alde egingo ditu abenturak.

Proiektuko kideek azaldu dute Bizipozarekin elkarlanean hastea «ume gehiagorengana» heltzeagatik egin dutela. «Bizipozak askotariko arazoak dituzten herritarrak biltzen ditu, egitasmoa zabalagoa da. Eta guk ume gehiagorengana heldu nahi izan dugu. Gainera, Aspanovas ere Bizipoza egitasmoan sartuta dago», azaldu du Ander Txakartegi Helmugak proiektuaren bultzatzaile berriatuarrak.

Aurreratu dute Bizipozari ekarpen ekonomikoa egiteko diru bilketa ere abiaraziko dutela, baina oraindik dena ondo zehazten ari direla. Gero, egiten dituzten ekintza guztietan Bizipozaren aldeko aldarria egingo dute Helmugakeko abenturazaleek.

Argazkia: Mediterranean Epic

1.106 kilometro, 72 ordutan. Hain zuzen ere, Helmugakek aurten burutuko duen ekintza solidarioa Euskal Herri Perimetrala izeneko erronka izango da: 72 ordutan, 1.106 kilometro egingo dituzte bizikletagaz. «Aurrerago ekintza horri buruzko xehetasun gehiago emango ditugu».

Zehaztu dute Berriatuan egin izan duten «jai handia» bi urtetik behin egingo dutela. Azkena 2022an egin zutenez, hurrengoa 2024an egitea aurreikusten dute.

Elkarlanerako hazia ereinda, aurten burutuko dituzten abenturetarako dena ondo-ondo lotzen ari direla diote; parte hartuko duten proba asko lotuta eduki arren, beste batzuk oraindik ere lotzeke dituztela diote. «Helmugaken helburuetako bat da gure lau baloreak uztartuz, munduko sei kontinenteetan bizikletagaz abenturak bizi eta ekarpen solidarioak egitea. Horri jarraituz, aurten beste kontinente baten zer edo zer egiteko asmoa daukagu». Izan ere, proiektuko kideek bidaiatzen duten herrialde bakoitzean ekintza solidarioa gauzatzen dute, «tokian tokiko beharrizanen arabera». Dena dela, hori guztia oraindik ere ondo-ondo lotu beharra daukatela diote.

Motxilak solidaritatez eta kirol grinez beteta, Helmugakeko kideak gogotsu daude aurtengo erronka guztiei ekiteko eta pedalkadaz pedalkada bizipoza hedatzeko.

2023ko proba batzuk

Mediterranean Epic. Otsaileko bigarren astean burutu dute.

Tierra Estella Epic Gravel. Otsailaren 25ean egingo dute, Nafarroako Villatuerta herrian, Lizarraldean.

Algarve Bike Challenge. Martxoak 10, 11 eta 12, Portugalen.

La Garba Gravel. Ebroko deltan apirilaren 1ean egingo duten 240 kilometroko proba.

The Traka Gravel 360 KM. 360 kilometroko proba Gironan (Herrialde Katalanak) egingo dute, apirilaren 25etik 30era.

Orbea Bilbao-Bizkaia. Maiatzaren 20an, Bilbon.

Haimar Zubeldia Klasikoa. Maiatzaren 21ean, Zarautzen.

Igor Antonegaz everesting erronka. Elorritxueta mendian (El Vivero), ekainaren 3an.

Euskobike. Ekainaren 10ean, Kanpezun (Araba).

Berriatua-Valentzia bikepcacking. Ekaina bukaeran. Hiru etapatan, 750 kilometroko bidea.

Euskal Herria Perimetrala (ekintza solidarioa). Uztailaren 20tik 23ra. 72 ordutan 1.106 kilometro

egingo dituzte, Bizipoza egitasmoaren alde.

Tierra Estella Epic BTT. Urriak 7.

Orbea Gravel Rioja Alavesa. Urriak 29.


Euskal Herria, pertsonak mendi gisa ikusita

Galder Gonzalez dibulgatzaileak herrialdeko populazio dentsitatea altuera gisa adierazten duen mapa bat sortu du, sare sozialetan antolaturiko #30dayMapChallenge erronkarako.

Erliebe mapetan, normalean, gune batean dauden mendiak, muinoak, ibarrak eta zuloak agertzen dira. Baina askoz gauza gehiago adieraz dezakete, parametroak aldatuz gero.

Hala erakutsi du Galder Gonzalez geologo, dibulgatzaile eta euskarazko Wikipediako kideak. Euskal Herriko mapa bat sortu du zeinean biztanle dentsitatea altuera gisa agertzen den: hau da, pertsonak mendi gisa. Berehala identifikatzen dira tontor nagusiak: Iruñea —edo, hobeto esanda, iruindarren multzoa— oso nabarmena da, sumendi baten kono gisa agertzen da, inguru lau samar baten erdian. Gasteiztarren multzoa ere, oso argi ikusten da. Haatik, Bizkaian, Gipuzkoan eta Lapurdin, Bilbo, Donostia eta Baionako tontorrak ez dira horren argiak, askoz dentsitate handiagoko eremuetan daudelako. Mendizerrak dirudite, gailurrak baino, eta hiriburuetatik askoz harago doaz, batzuetan goi lautada modukoak osatuta. Muturrekoa da hori Gipuzkoa eta Lapurdiko kostaldean: masa bakar bat modukoak dira, jende asko bizi delako area txikian.

Egunotan #30dayMapChallenge erronka egiten ari dira sare sozialetan. Ideia sinplea da: parte hartzaile bakoitzak azaroan, egunero mapa bat jartzea, gai baten inguruan. Gonzalezek «pixka bat berandu» egin du bat egitasmoarekin, berak adierazi duenez, eta saiatzen ari da mapak sortzeko tresna berriak ikasten. Azaroaren lehenengo egunetan egin ditu mapa batzuk, baina gaur zabaldu duen hiru dimentsioko horretan Photoshopeko 3D Map Generator tresna erabili du.

«Ez nuen egin nahi Euskal Herriko mapa topografikoa, eta pentsatu nuen agian aukera izan zitekeela dentsitatearen arabera egitea». Gaindegia Euskal Herriko ekonomia eta gizarte garapenerako behategiaren datuak erabili ditu mapa osatzeko. Izan ere, behategiak Euskal Herriko errealitate sozioekonomikoa nazio ikuspegiz ikertzea eta horren inguruko datuak zabaltzea du helburu.

Gaindegiaren datuak hartu eta tratatu egin ditu Gonzalezek. «Hainbat proben ostean (ez da erraza lehenengoan asmatzea) lortu nuen mapatxo hau egitea».

Bitartean, #30dayMapChallenge traolak jarraitzen du mapagileen ekarpenak jasotzen. Ez da izena eman behar, eta norberak nahi dituen tresnak erabil ditzake mapak osatzeko. Mapazale bakoitzak ez badu lortzen 30 mapa egitea, ez dago arazorik, ohartarazi dutenez. «Izan ere, 30 mapak egitea oso zaila da».

Gonzalezek badu asmoa mapa gehiago sortzeko datozen egunetan. Saiatzen ari da emakume/gizon ratioaren mapa egiten, «baina, horretarako, Frantziako udalerri guztietako datuak jarri behar ditut lehenengo Wikidatan, atzo Espainiakoak jarri ostean. Horretan daukat oraintxe programa bat, erlojupean». Horrez gain, «Bilboko maparen GameBoy Color-reko simulazio bat» dauka prest etziko. Twitterren @theklaneh izenarekin ikus daiteke haren lana, erronkako sortzaile guztien mapa guztiak ikusteko, esan bezala, #30dayMapChallenge traolan.


Santa Ageda bezperako ospakizunik gabe, "emanaldi hunkigarria" Arrasate Musikalen

Azken urteotako ohitura zen Arrasate Musikaleko Izan Suzuki taldeak Santa Ageda bezperan Gesalibarko Jentilola elkartean emanaldia eskaintzea, baina aurten beste era batera egin behar izan dute: "Aurten elkarteak itxita daudenez eta tamalez Santa Ageda eguna ospatu ezingo denez, Suzuki taldekoek Musika eskolan emanalditxo hunkigarri bat egin dute".


Auzolana eta bilera informatiboa izango dira ostiralean Etxape Zentro Sozialistan

Aurreko ostiralean Etxape Zentro Sozialista martxan jarri genuela iragarri genuen Kontseilu Sozialista Urola Kostatik, eta azken egunetan espazioa egokitzeko lanetan aritu gara.

Aste honetan ere hitzordua jarri dugu Zumaiako Etxape Zentro Sozialistan: ostiralean, azaroaren 18an, 16:00etan elkartuko gara auzolanari ekiteko. Gero, 18:30ean, bilera informatiboa egingo dugu.

Bertan ikusiko dugu elkar!


Zestoan herritarren ehuneko 42,59k eman dute botoa

16 urtetik gorako 3.064 lagunek zuten boza emateko aukera, eta 1.305 pertsonak eman dute botoa. Aurretiazko boza eman zuten 228 lagunek, eta gaur bozkatu dute gainerakoek. Baiezko bozak 1.255 izan dira, eta 22 ezezkoak. Boto zuriak, berriz, zortzi izan dira.

Herritar bat Zestoako plazan botoa ematen. (Julene Frantzesena) Hitziturri elkarteak antolatuta, herri galdeketa egin dute Zestoan. Herritarren %42,59k eman du boza 09:00etatik 20:00etara bitartean. 16 urtetik gorako 3.064 lagunek zuten boza emateko aukera, eta 1.305 pertsonak eman dute botoa. Aurretiazko boza eman zuten 228 lagunek, eta gaur bozkatu dute gainerakoek. Baiezko bozak 1.255 izan dira, eta 22 ezezkoak. Boto zuriak, berriz, zortzi izan dira. Urola Kostako gainerako herri guztietan bezala, Nahi al duzu izan euskal estatu burujabe bateko herritarra? galderari boto bidez erantzun diote zestoarrek. Eguerdiko 13:00ak bitartean boza ematera deituta dauden zestoarren %21,21 eman du botoa. Hurrengo datua 15:00etan kaleratu du Gure Esku Dago plataformak, eta ordura bitartean herritarren %28,69k eman du boza. 18:00etarako, berriz, hautesleen %33,78 joan hauteslekuetara. Zestoako irudi bilduma honako lotura honetan ikus daiteke.


Gorbeialdeko Mintza Eguna

Gorbeialdeko mintzalagun eta gurasolagunak elkartzeko festa-eguna (eta, noski, euskaraz aritzeko gogoa duen beste edonork ere har dezake parte bertan, egitasmoan parte hartu ez arren). Goizeko 10:30ean izango da lehenengo hitzordua, plazan. Ondoren, bi plan egongo dira aukeran: gurasolagunek aukeratuta, familia osoarentzako jolasak, plazan bertan; eta, bestela, Goiuriko ur-jauzirako ibilaldia, Izarratik bertatik abiatuta. Eguerdi aldera, 12:30ean, Urkabustaizko Triskari dantza taldeak eta beste lau talde gonbidatuk (Dulantziko Haize taldeak, eta Gasteizko Arantzabela eta Orbela taldeek) erakustaldia eskainiko dute, plazan bertan. Eta, bukatutakoan, mintzapoteorako aukera egongo da. 15:00etan, berriz, herri-bazkarian elkartuko dira parte-hartzaile guztiak. Bertan izena emateko, ondorengo formularioa bete beharra dago, ekainaren 13a baino lehen:

https://forms.gle/7sUUgc94Au636cZK9

Eta, bazkalostean, Joxe Mendizabalekin kantu eta dantza saioa egiteko aukera egongo da. Bukatzeko, Triskari dantza-taldearekin eta talde gonbidatuekin, dantza-plazan parte hartzeko aukera egongo da.


Elkarretaratzea

Pentsio duinak eskatzeko elkarretaratzea.


Albiste izango dira: Hezkuntza Legea, inbestidura saiakera berria eta Xabier Mendigurenen heriotza

Gaurkoan albiste izango direnen laburpena, hitz bitan.

Honako gai hauek hartuko dituzte gaur, urriak 3, hedabideetako lerroburu nagusiak:

- Hezkuntza Legea: EAEko Hezkuntza Lege berriaren tramitazioa behin betiko fasean sartuko da asteartearekin. Gaur amaitzen da, izan ere, lege proiektuari zuzenketak aurkezteko epea. 2022ko martxoaren 18an hezkuntza proiektuaren inguruan "akordio historikoa" erdietsi zutela iragarri zuten, baikor, eragileek baina irakurketa hori asko hoztu da ordutik hona.

- Inbestidura saiakera berria: Alberto Nuñez Feijooren inbestidurak porrot egin ondoren, Felipe VI.a Espainiako erregeak alderdi politikoetako ordezkariekin bigarren bilera-erronda hasi zuen atzo, horien jarrera ezagutzeko. Ziurrenik, erronda hau amaitutakoan, Pedro Sanchez izendatuko du inbestidurarako hautagai.

- Xabier Mendigurenen heriotza: Beti euskalgintzari lotuta, hamaika proiektutan hartu zuen parte. Besteak beste, Euskalgintzaren Kontseiluko idazkari nagusia izan zen 1998tik 2010era. EITBrentzako itzulpen-lanak ere egin zituen.


Erketzeko dantzariek 'El Caserío' oholtzaratu dute


Amonarriz: «Guretzat, aurtengo biltzarra historikoa izan da»

Artetxea, Biltxoko, Mintza Lasai, Ote Lore eta Zabalik elkarteak Topaguneko bazkide egin dira. Euskara elkarteen saretzea eta erabilera bultzatzea azpimarratu dute helburu gisa.

Euskaltzaleen Topaguneak bere batzar orokorra Ipar Euskal Herrian egin zuen lehen aldikoz maiatzaren 6an. Zehazki, Hendaiako Ondarraitz kirolgunean. Eta lehen aldikoz Lapurdi eta Baxenabarreko bost euskal elkarte sartu dira Topagunean: Izturitzeko Artetxea, Baionako Biltxoko, Biarritzeko Mintza Lasai, Larresoroko Ote Lore eta Amikuzeko Zabalik. Horiekin batean, Iruñeko Laba eta Zumaiako Larraina elkarteak ere kidetu dira.

“Guretzat, aurtengo biltzarra historikoa izan da”, erran du Euskaltzaleen Topaguneko lehendakari Kike Amonarrizek; “nolabait esateko, Topagunea Euskal Herri osoan finkatu delako, Iparraldeko beste bost elkarte bazkidetuta”. Hainbestetaraino non, apirilean, juridikoki ere egituratu baita Topagunea Ipar Euskal Herrian, administrazioari begira. Ez da horretan gelditzekoa: “Baditugu harremanak Iparraldeko beste bost bat elkarterekin, eta harreman horiek egonkortzeko interesatuak dira”, salatu du Amonarrizek.

Ez da ustekabean gertatu aldaketa. Irailean, Topagunea Ipar Euskal Herriko zortzi elkarterekin bildu zen, Arbonan. “Han sumatu genuen elkarte horiek saretzeko beharra ikusten zutela, eta ongi ikusi zuten Topaguneak dinamika hori azkartzea”.

Ezagutu eta saretu

Artetxea elkarteak euskal kultura sustatzen du Izturitzen. Antzerkiak, kontzertuak, bertso saioak, antzerki ikastaroak, kantu apairuak… denetarik antolatu du duela zortzi urte sortu zenetik. Horrez gain, izen bereko egoitza eskaintzen die jarduerak euskara hutsez proposatzen dituztenei. Topagunean izatea begi bistakoa zaio Artetxeko Jon Oihenarti: “Artetxeak naturalki erabaki du Topagunean sartzea, gure balio berak defenditzen dituen Euskal Herriko mugimendu azkar batean izateak elkar trukatze eta elkar laguntzearen mentura eskaintzen baitigu”.

Halatsu ikusten du, halaber, Biarritzeko Mintza Lasai elkarteak; hura ere Topaguneko bazkide egin da. Arbonako bilkurarat joanez, hastapenetik bazuen interesa euskara elkarteen saretzean parte hartzeko. Mintza Lasaiko Kepa Mouescak dio indar metaketa horretan dela interesa: “Topagunean sartuz Ipar eta Hego dinamika horretan sare alimaleko bat sortzea, denen artean azkarrago izateko”. Horrez gain, Mouescak aitortu du lehen bilkurak balio izan ziela Ipar Euskal Herriko beste elkarteen berri hartzeko ere.

Biltxoko elkarteak Baionako Agustindarren 9.ean du egoitza, eta berriki sortua da. Sukaldea eta ostatua izanki, bestak eta gastronomiak leku berezia dute Biltxokon, baina euskal kulturari ere bere lekua eman nahi dio Baionaren erdian. Eta gauza franko baditu antolaturik zenbait hilabete barne. Euskaraldiarekin gertatzen den bezala, euskararen erabilpenari akuilu ematea inportantea iruditzen zaio Biltxoko elkarteko Ibai Agirrebarrenari, eta, beraz, Topagunean izatea: “Garrantzia ematen diegulako erabilpenaren aldeko mobilizazioei, eta Topaguneak borondatea baduelako Ipar Euskal Herrian ere erabilpenaren inguruan lan egiteko”. Mugimendua egituratzeko aukera gisa ikusi du Agirrebarrenak. “Euskara elkarte berria izanki, nahi genuen harremanetan jarri beste elkarte batzuekin, ikusteko zer problematika zuten egunerokoan eta nola aurre egiten dieten”.

Topagunean, jadaneko elkarte mota orotarik bazen. Herrietako elkarte ttipiak eta gotorragoak ere bai. Amonarrizek dio elkar ezagutzea dela lehenbiziko munta handiko lana elkarrekin urrunago joateko: “Azkenean, elkarren berri izatea, egitasmo komunak bideratu ahal izatea, ezinbestekoa da”. Alde horretatik, elkarteen azoka baten antolatzeko ideia jalgi da bilkuretarik.

Elkarteen aniztasun horrek Euskal Herri osoko errealitateen izartzeko bidea ekartzen dio Topaguneari, Amonarrizek dioenez. “Hegoak ere behar du Iparra ikuspegi nazional hori osatzeko: guk ere gure eguneroko dinamiketan Euskal Herriko alde guzietako errealitateen berri jasotzea eta aintzat hartzea”. Ez “elkarte autonomo zentratuegiak” egiteko eta euskararen aldeko oinarrizko gogoeta lurralde batetik bestera egokitzeko. “Errealitate desberdinen ezaugarriak bilduko dituen diskurtso zentral bat eraiki behar dugu”.

“Aktibazio sozial” azkarra

Duela 60 urteko belaunaldiaren pentsamenduak euskararen inguruko ilusio indartsua piztu zuen. Jon Sarasua ikerlariak maiz esplikatu du kontakizun berri baten beharra badela euskaltzaletasunari hats berriaren emateko. Bada moldea, Amonarrizen ustez: “1960ko hamarkadan sortu zen kontakizun horrek ekarri gaitu honaino, baina hori berritu beharrean gaude; eta, zorionez, helduleku ugari badaude diskurtso hori berreraikitzeko”. Hori buruan, 2023ko udazkenean, Topaguneak kongresua eginen du. Azkena 2013an egin zuen.

Are gehiago, euskararen kontrako jazarpen haize bat badenean administrazioetarik. Baina, manifestazioetan, Korrikan, Herri Urratsen, herritarren erantzun sendoa sentitzen du Amonarrizek: “Hor badago aktibazio sozial indartsu bat, eta nahi genuke heldu den Euskaraldiak ere erabilera dinamika indartsuak piztea”, ondotik ere atxikitzeko gisan.


Zarauzko Etxe Txikiaren erabilera Eusko Jaurlaritzari utzi dio Foru Aldundiak

2011tik 2017ra Zarauzko Udalari laga zioten Etxe Txikiaren erabilera, Neguetxe modura baliatzeko eta gauez pertsona etxegabeei aterpea emateko. Egunez, aldiz, Monte Albertiako ikasleek erabiltzen dute bertako jantokia. Hemendik aurrera, Eusko Jaurlaritzaren esku egongo da, Lanbide Heziketako Monte Albertia zentroaren "instalazioak handitzeko". Zarauzko Udalak ez du Neguetxea beste toki batean martxan jarri.

Monte Albertiako Igerain egoitzaren parte da Etxe Txikia eraikina. (Amaia Urbieta Arruti)

Gaur, apirilak 30, Zarauzko Etxe Txikia eraikinaren erabilera Eusko Jaurlaritzari uztea onetsi du Gipuzkoako Foru Aldundiaren Gobernu Kontseiluak, Denis Itxaso PSE-EEko diputatuaren proposamenez. 2011tik 2017ra Zarauzko Udalari laga zioten haren erabilera, "behin-behinekoz". Datozen bost urteetan gutxienez, Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailaren esku egongo da eraikina, eta Lanbide Heziketako Monte Albertia zentroaren "instalazioak handitzeko" baliatuko dute.

Monte Albertiako Igerain egoitzaren parte da Etxe Txikia. 2011tik 2017ra Zarauzko Udalak Neguetxe modura erabili du neguan, pertsona etxegabeei gauez aterpea emateko, eta egunez, Monte Albertia zentroko ikasleek erabili dute jantokia, otorduak egiteko. Udan, aldiz, haurrentzako udalekuak eta bestelako jarduerak egin dituzte bertan.

Urtarrilean jakinarazi zuen Gloria Vazquezek aurtengo neguan ez zutela Neguetxea martxan jarri Etxe Txikian. Zarauzko Gizarte Zerbitzuetako arduradunaren esanetan, "lekua ez da aproposa" erabilera hori emateko, batez ere, "espazioa oso mugatua" delako eta "erabilera anitzekoa" izan delako. Dena den, Zarauzko Udalak ez du Neguetxea beste toki batean kokatu; Vazquezen arabera, oraindik ez dutelako "leku aproposik aurkitu".

Etxe Txikia "xede bakar baterako"

Aldundiak adierazi duenez, lagapenerako hartu berri duten erabakiarekin, "Etxe Txikia izeneko eraikina xede bakar baterako lagatzen da, hain zuzen ere, Monte Albertia Lanbide Heziketako Zentro Integratuak berezko dituen jardueretarako". "Zentroaren instalazioak handitzeko" baliatuko dute eraikina, "Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Sailak egindako eskaerari" erantzunez.

Hautua eraikinaren erabilerara mugatzen dela azaldu du Aldundiak, eta hortaz, jabetza eskubideak bere esku jarraitzen du. Lagapen epea bost urtekoa izango da, baina ez dute luzatzeko aukera baztertu. Igerain aterpetxearen ondoan dago Etxe Txikia, baina aldundiaren arabera, "erabilerari dagokionez", "ekipamendu independente bat da".

Igerain, Eraztun Berde Urdinaren parte

Bestalde, Denis Itxasok eta Gloria Vazquezek apirila hasieran jakinarazi zutenez, Igerain aterpetxearen atzealdean dagoen eremu bat utziko dio Aldundiak udalari, Eraztun Berde Urdinaren ibilbidea osatzeko. Vazquezen esanetan, EBUren helburuak "ingurumenari lotutakoak dira, eta horrez gain, turismoarekin edo kirolarekin lotutako hainbat proiektutarako baliagarria izan daiteke".


Bisitariz gainezka ageri da Xorroxin ingurua uda honetan

Turista aunitz ageri da Baztanen uda honetan. Horrek, alde batetik, mesede egiten du, noski, baina zenbait lekutan gainezka ere egin du turista kopuruak. Agian, gainezkatzearen adibiderik argiena Erratzun dago, Xorroxinen ur-jauziak erakartzen dituen jende aunitz biltzen baitu.

Azken urteotan, aunitz hazi da bisitari-kopurua, eta, horren ondorioz, ur-jauzira sartzeko ibilbidea aldatu egin dute. Horrez gain, ibilgailuentzako aparkalekua egokitu dute, bisitariek Gorostapolo auzoa eta Iñarbegi bidea ez saturatzeko, orain auzotarrentzat bakarrik baita bide hori.

Hartutako neurriak gorabehera, aurten turista-kopuruak goiti egin du etengabe. Uztaileko lehen astean 2.000 bisita izan ziren Xorroxinera, iazko aste berarekiko bikoitza. Uztaileko azken astean 3.000 zenbatu ziren, joan den urteko halako hiru. Eraginik nabarmenena trafikoan du, eta aparkatutako ibilgailu kopuruan. Instalatu duten kontagailu baten bidez, eguneko bisitari-kopurua 600 ingurukoa izan dela jakin dute.

Horren aitzinean, abuztu hasieran Baztango Udalak eta Erratzuko herriak hiru pertsona kontratatu dituzte, eta, bi udaltzainekin batera, herriaren sarreran dagoen aparkalekuan 100 ibilgailuk baino gehiagok ez aparkatzea zainduko dute. Abuztuan neurri horiek probatuko dituzte. Etorkizunari begira, Torresek dioenez, Urederrako bisitentzat antzeko antolamendu-sistema bat ezartzea aurreikusten dutela jakinarazi dute Baztango udaletik.


Azken astearen faltan askotariko ekintzak egin dituzte udaleku irekietan

Udalekuak hasi zirenetik hiru aste igaro dira eta dagoeneko ekintza mordoxka egin dituzte. Antolatzaileak egitaraua diseinatzen hasi aurretik, herriko gazteen ekarpenak jaso zituzten inkesta bidez, haiei moldatutako aisialdi programa eskaintzeko. Atzo, esaterako, apar festa izan zuten eta gaur Mutrikun dira txangoa egiten.

Udaren etorrerarekin batera, Elgetan udalekuei orain hiru aste ekin zieten. Guztira, lau aste iraungo dute, eta ehun bat umek eman dute izena. Aurtengo gaia Itsasoa da, eta zortzi hezitzailek dihardute udalekuen egunerokotasuna koordinatzen.

Momentura arte, ez du zorte handirik izan eguraldiarekin, baina horrek ez die eragotzi tankera askotariko ekintza eta txangoak egitea. Esaterako, apar festa atzeratu egin behar izan zuten eta ur putzuak egun bakar batean kokatu zituzten. Nerea Villa hezitzaileen koordinatzailearen hitzetan, udalekuak martxa onean doaz. Karramarroak arrantzatzera joan ziren eguna bereziki arrakastatsu bezala baloratu du koordinatzaileak: "Umeak oso pozik ibili ziren karramarro artean; uste genuena baino hobeto irten zen". Ohiko ur jolasei, herri kirolei eta apar festari, herriko eskolan egingo den gaubeila gehitu zaie.

Gazteen ekarpenak

Aurtengo berritasunetako bat Oinherriren aholkularitzarekin batera herri hezitzaileek diseinatutako prozesu parte-hartzailea izan da. Gazteei aisialdi pertsonalizatuagoa eskaintzera bideratutako egitasmoa da. Kepa de Vega Hezkuntza zinegotziak proiektu berri honen onurak nabarmendu ditu: "Funtsezkoa da gazteei ahotsa ematea; azken finean, haientzat dira udalekuak". Xedea jende berria erakartzea dela aitortu du, eta oso pozik azaldu da udalekuek orain arte emandakoarekin.


Potx eta Lotx pailazoak

Sarrerak Aiako udaletxean daude eskuragai (harremanetan jarri nahi dutenek, 943 131 144 telefono zenbakira dei dezakete edo mezu bat bidal dezakete harrera@aia.eus helbidera). 2 euro balio du sarrera bakoitzak.


Osasuna Magna Xotari tiroa falta zaio

Liderraren kontra galdu zuen talde irurtzundarrak, makina bat gol aukera alferrik galduta

Osasuna Magna Xotak arerio gogorra izan zuen larunbatean, lidergoa jokoan zuen Barça taldea. Berdeek partida zaila zuten aurretik, Barça lider indartsua baita, baina Imanol Arregiren taldeak jokaldi oso argiak huts egin zituen eta 3 eta 0 galduta itzuli zen Palau Blaugranatik.

Itxura oso ona eman zuen Osasuna Magnak, baina ezin izan zuen porrota ekidin. Lehen zatian oso ongi aritu ziren jokalari berdeak. Barça ahaltsuari ez zioten aukera gehiegirik eman, baina ez zuten kontrako atean asmatu: jokaldi argiak sortu zituzten, arriskutsuak, baina Didacek defendatzen zuen atean huts egin zuten. Xotari tiroa falta zaio.

Aldiz, Barçak bere aukerak ez zituen alferrik galdu eta 3 eta 0 gailendu zen. Partida bukaeran Imanol Arregik azaldu zuenez, “egindako akatsek kondenatu digute”.

Barçak lidergoari eutsi zion (63 puntu), Mallorca Palma Futsal gertu duela (62 puntu). Osasuna Magna hamabigarren da (28 puntu), jaitsiera postuak lau puntura dituela. Ligako 28. jardunaldian maiatzaren 5ean, ostirala, Xotak sailkapenean hirugarren den Jaen FS taldea hartuko du, 20:00etan, Anaitasuna pabilioian.


La Viña jatetxeko gazta tarta da "urteko zaporea", 'The New York Times'en arabera

"Euskaditik kanpo ezagun egin zenetik, AEBko sukaldari ezagunenek kopiatu dute errezeta. Tarta horren zaporea edozein urtebetetzerako da aproposa", idatzi du Kim Severson kazetariak.

Euskadik, eta bereziki Donostiak, zorioneko hasi dute urtea gastronomiari dagokionez. The New York Timesek 2021erako elikadura joerak aurreikusi ditu, eta La Viñako (Donostia) gazta tarta sartu du bere apustuen artean.

AEBko egunkari honen arabera, jatetxeen susperraldia arian-arian iritsiko da 2021ean, koronabirusaren pandemia gorabehera.

Ostalaritza establezimendu guztietan susperraldi prozesua berdina izango ez bada ere, The New Timesek aurreratu du Gipuzkoako hiriburuko La Viña jatetxearentzat urte interesgarria izango dela, merkatu ikertzaileek eta gastronomian aditu direnek egindako ikerketetan oinarrituta.

Izan ere, "urteko zaporea" izango omen da La Viñako gazta tarta, aipatu kazetaren esanetan. Azalik gabeko pastel hori tenperatura oso altuan labekatzen dute, goialdea asko egin dadin, baina barrualdea samur geratu dadin.

90eko hamarkadan egin zen ezaguna Donostiatik kanpo, eta harrezkero sukaldari estatubatuar ezagunenak saiatu dira errezeta horren bertsioak egiten, dela New Yorken, dela San Frantziskon.

"Euskaditik kanpo ezagun egin zenetik, AEBko sukaldari ezagunenek kopiatu dute errezeta. Tarta horren zaporea edozein urtebetetzerako da aproposa", idatzi du Kim Severson kazetariak.

Hemen kontsulta dezakezue Donostiako La Viña jatetxeko gazta tartaren errezeta.


«Esaten digute begiak zabaldu dizkiegula»

Gihar distrofia batek behartuta gurpil aulki batean ibili behar izaten du, baina gurpil aulkia ibilbide luzeak egiteko eta gaitza ikusarazteko tresna ere bihurtu du. Azkena: Hego Euskal Herriko itzulia.


Iruñeko eta Arrasateko presoen eskubideen aldeko ekitaldiak debekatzeari uko egin dio Auzitegi Nazionalak

Calama epaileak adierazi du presoak hurbiltzeko nahia adieraztea, espetxera eraman dituzten ekintzak justifikatu edo goratu gabe, "Zigor-arloko prozeduraren esparruan adierazpen askerako eskubideak babestutako jokabidea" dela.

Calama epaileak adierazi du presoak hurbiltzeko nahia adieraztea, askatasunaz gabetuta dauden ekintzak justifikatu edo goratu gabe, "Zigor-arloko prozeduraren esparruan adierazpen askerako eskubideak babestutako jokabidea" dela.

Jose Luis Calama Auzitegi Nazionaleko epaileak ez ditu debekatu Etxeratek eta Sarek Urtezahar gauerako Iruñean eta Arrasaten deitu dituzten presoen eskubideen aldeko ekitaldiak, eta aitortuta ere, "gizarteko hainbat sektore kezkatzen dituzten edo talka egiten duten iritziak emateko" deialdiak direla, azpimarratu du, ekitaldiak egin aurretik edo deliturik egin den egiaztatu aurretik ez dutela lekurik Zigor-arloan.

"Une honetan dauzkagun elementuek agerian uzten dute presoak Euskal Autonomia Erkidegoko espetxeetara hurbiltzeko nahiaren adierazpena dela, eta hori, bere horretan, espetxera eraman duten ekintzak justifikatu edo goraipatu gabe, zigor-arloko prozeduraren esparruan adierazpen askerako eskubideak babestutako jokabidea da".

Terrorismoaren Biktimei Laguntzeko Plataformak (APAVT) eta Dignidad y Justicia elkarteak Auzitegi Nazionalera bidalitako idazkiei erantzunez, honakoa ondorioztatu du: "Ez dago inolako frogarik esateko, Zuzenbidean ezinbesteko den gisan, Konstituzioak aitortutako herritarren oinarrizko eskubideak murriztu ahal izateko, deliturik egin dela edo gertatuko dela".

Zentzu horretan adierazi duenez, "Gobernu eskudunak erabaki beharko du salatutako deialdia bat datorren ala ez ezarritako arauekin".

Gainera, gogorarazi duenez, "Parlamentuak bakarrik du delituak eta horien ondorio juridikoak definitzeko zilegitasuna", eta azpimarratu du epaileek ezin dutela terrorismoa goratzearen delituaren "interpretazio estentsiboa edo analogikoa" egin.

Hala ere, Estatuko segurtasun-indar eta -kidegoei eskatu die ekintza horien kontrola eta jarraipena egin dezatela, horietan zehar delituak izan daitezkeen beste ekintza batzuk gertatzen badira, "egileak identifikatu eta, hala badagokio, atxilotu ditzaten". Gogorarazi du horretarako ez dutela epailearen agindurik behar, "Legezko betebeharra" dutelako.


Pogacarrek irabazi du Flèche Wallonne klasikoa, eta Landa hirugarren izan da

Tadej Pogacarrek bereganatu du garaipena Belgikako klasikoan, Huyko igoeran erabateko nagusitasuna erakutsita. Skjelmosek gurutzatu du helmuga bigarren postuan, eta Mikel Landak osatu du podiuma hirugarren amaituta.

Tadej Pogacarrek (UAE Emirates) irabazi du 2023ko Flèche Wallonne klasikoa asteazken honetan, apirilaren 19an, Huyko igoeran erakustaldia emanda. Mikel Landa (Bahrain - Victorious) hirugarren izan da, eta Trek-Segafredo taldeko Mattias Skjelmosek lortu du bigarren postua, Huyko Harresian. Urtero bezala, bertan amaitu da Flèche Wallonne klasikoa, eta igoera horretako malda gogorretan erabaki da, ia beti gertatzen denez, zein den probako irabazlea.

Esloveniarrak, horrenbestez, bigarren garaipena lortu du aurtengo Ardenetako Triptikoan, aurreko igandean Amstel Gold Race lasterketa ere lehen postuan amaitu baitzuen; hurrengo igandean, Lieja-Bastogne-Lieja klasikoan, aukera izango du ospe handiko Triptikoa irabazteko.

Nabarmentzekoa da Mikel Landak egindako lana. Murgiarrak maila bikaina eman zuen Euskal Herriko Itzulian, eta sailkapen nagusian bigarren egin zuen, Jonas Vingegaarden atzetik; indarra izan zuen, gainera, danimarkarrarekin hainbat une erabakigarritan ibiltzeko. Itzulia amaitutakoan, burutik beherakoa izan du, eta zalantza zen aurrenekoen parean aritzeko gauza izango zen. Bada, berriro ere lasterketa aparta egin du, eta podiumera igo da, hirugarren postua lortuta. Euskal txirrindularitzak 2003tik ez zuen lortzen Flèche Wallonnaren podiumera igotzea; urte hartan, Igor Astarloak irabazi zuen proba, eta Aitor Osa bigarren iritsi zen.

Aurtengo Flèche Wallonne klasikoan zortzi gizonek egindako ihesaldia izan da. Raul García Pierna (Kern Pharma), Jetse Bol (Burgos BH), Jacob Hindsgaul Madsen (Uno-X), Daryl Impey (Israel), Georg Zimmermann (Intermarche), Soren Kragh Andersen (Alpecin) eta Johan Meens (Bingoal) sartu dira talde horretan. Lan ona egin dute, eta ondo konpondu dira, baina tropelak, Tadej Pogacarren UAE Team taldeak gidatuta, kontrolpean izan ditu iheslariak. Azken zatian, Zimmermann, Madsen eta Kragh Andersen geratu dira lasterketa buruan, eta azken hori Huyko Harresia gertu zegoela harrapatu dute, azkenean.

Azken igoera, ohi bezala, ikusgarria izan da. DSM taldeko Romain Bardetek jo du aurreneko erasoa, gizon indartsuenen artean, baina Pogacarrek segituan erakutsi du sasoi betean dagoela, eta lasterketa apurtu du. Skjelmosek eta Landak erantzun ona eman dute, eta azken metroetan bazirudien esloveniarraren garaipena eztabaidatzeko moduan izango zirela, baina ez da hori gertatu, eta UAEko liderra astean bigarren aldiz gailendu da Ardenetan, Flèche Wallonne klasikoa aurrenekoz bereganatuta.

Ondo ibili da, halaber, Movistar taldeko Alex Aranburu; izan ere, hamahirugarren sartu da, eta Huyn bertan onenen parean ibili da. Ion Izagirrek (Cofidis), aldiz, 27. postuan amaitu du.

LASTERKETAKO SAILKAPENA:

1 - POGACAR, Tadej (UAE) 4:27:53

2 - SKJELMOSE, Mattias (Trek) d.b.

3 - LANDA, Mikel (Bahrain) d.b.

4 - WOODS, Michael (Israel) +0:03

5 - CICCONE, Giulio (Trek) d.b.

6 - LAFAY, Victor (Cofidis) d.b.

7 - BENOOT, Tiesj (Jumbo-Visma) d.b.

8 - VAN GILS, Maxim (Lotto) d.b.

9 - BARDET, Romain (DSM) d.b.

10 - BARGUIL, Warren (Arkéa) d.b.

13 - ARANBURU, Alex (Movistar) +0:10

27 - IZAGIRRE, Ion (Cofidis) +0:15

44 - OKAMIKA, Ander (Burgos-BH) +0:37


Mendi Martxa antiespezista Aralarren

09:00 Mendi Martxa antiespezista Aralarren.

Euskal Herriko mugimendu antiespezistak antolatuta.


Apartheidaren azkenengo presidentea

Hegoafrikako agintari ohiak Bakearen Nobel saria irabazi zuen 1993an, Nelson Mandelarekin batera. Hilondoko bideo batean, barkamena eskatu du sistema arrazistak eragin duen saminarengatik.


Egun Ero: azaroak 28

Euskal Herriko Bertsolari Txapelketako asteburuko finalaurreko saioaren kronika egin digu Maider Auza itsasoarrak gaurko irratsaioaren lehen zatian. Ondoren, kolaborazio bikoitza izan dugu: Joxe Angel Azpirotzek agroekologiaren inguruko kolaborazioa egin digu makroetxaldeen inguruan, eta Xabier Iturriotz 'Zapak' Imozko berriak ekarri dizkigu gero.

Erabilitako kantak:

-Gari - Amets

-Silvia Perez Cruz - Mañana

-Kokein - Gora begiratzean

-Zea Mays - Kuraia


Neskek "inurri lana" egiten dute ikasgeletan, eta gutxiago hitz egiten dute jendaurrean, Emakunderen arabera

Astelehen honetan argitaratutako ikerketa baten arabera, genero arauek eragina dute geletako lantaldeetan neskek eta mutilek beren gain hartzen dituzten roletan, denboretan eta zereginetan.

Neskek zeregin ikusezinagoak hartzen dituzte beren gain, eta ezkutuko "inurri lana" egiten dute ikasgeletako lantaldeetan parte hartzen dutenean; mutilek, berriz, jendaurrean hitz egiteko legitimotasun handiagoa dutela sentitzen dute, Emakunde Emakumearen Euskal Erakundearen beka jaso duen ikerketa baten arabera.

Miren Elgarresta Emakundeko zuzendariak eta lanean parte hartu duten Patricia Martinezek eta Delicia Aguadok (Zientzia Politikoan eta Ikus entzunezko Komunikazioan doktore, hurrenez hurren) aurkeztu dute txostena astelehen honetan Gasteizen, "Genero desberdintasunak modu kooperatiboan argitu eta kudeatzeko hezkuntza arloko ikerketa-ekintza" izenburupean.

Bigarren hezkuntzako eta unibertsitateko ikasleekin egindako ikerketaren arabera, genero-arauek eragina dute geletako lantaldeetan neskek eta mutilek beren gain hartzen dituzten roletan, denboretan eta zereginetan.

"Talde-jarduerek irakasleen kontroletik urrunen geratzen diren dinamikak sortzen dituzte, eta horietan dominazio logikek eragin agerikoagoa dute", ohartarazi du lan horrek, eta zehazten du talde mistoetan gehienbat neskak direla "oharrak hartzen dituztenak eta proportzionalki lankideek baino lan gehiago egiten dutenak".

"Ikasle gehienak materiala erosteaz, aurkezpenaren diseinuaz, dokumentazioa bilatzeaz, azken lana zuzentzeaz eta, neurri txikiagoan, azaltzeaz arduratzen dira"; horregatik, horien lana ikusezinagoa da.

Autoexijentziaren genero-arau femeninoak neskengan lan ona egiteko beharra aktibatzen du neskengan, eta, horrekin batera, "inurri rola" hartzeko beharra, taldearentzat lan eginez.

Ikasleek beren gain hartzen dituzten diskreziozko jokabide-arau horiek "iruzurgilearen sindromearekin" ere badute zerikusia; izan ere, konfiantza falta horrek pentsarazten die inoiz ez direla behar bezain onak edo ez daudela behar bezain gaituta espazio publikoa okupatzeko. Horregatik, gutxiago hartzen dute hitza ikasgelan, eta, hitz egiten dutenean, gehiago prestatzen dute, eta ez dira hain legitimatuta sentitzen.

Genero-arau horiek ikasgelan garatzen diren jarreren balorazioari ere eragiten diote. Horrela, baloratutako zereginak eta rolak arlo publikoan garatzen direnak dira, eta, aitzitik, ikusezin bihurtzen dira hainbat alderdi, hala nola kudeaketa emozionala taldeetan, eta urduritasuna edo segurtasunik eza zigortu egiten dira.

Ikastetxeetan berdintasun handiagoa lortzeko bidean aurrera egiteko, genero-ikuspegitik zereginen banaketan dagoen sexu-banaketa identifikatzeko nork zer egiten duen adierazi eta aztertzea proposatzen da; ikasgelako lan orok berekin dakartzan lan guztiak ikusaraztea eta baloratzea, ez bakarrik azken emaitza; taldeetan afektibitatea eta esperientzia baloratzen duen hezkuntza-espazio bat sortzea; eta hezkuntza-espazioetan intersekzio-tresna bat txertatzea, ikasleen aniztasunari, beharrei eta interes heterogeneoei erreparatuta.


Bihar, Amurrion, Iguaran

Oihana Iguaran amasarrak bihar Amurrion jokatuko den finalaurrekoan abestuko du.

Bertsolari Txapelketa Nagusia aurrera doa eta bihar arratsaldean jokatuko da finalaurrekoetako bigarren faseko lehen saioa, Amurrion. 17:00etan hasiko den saioan, Agin Laburu, Aitor Bizkarra, Alaia Martin, Miren Artetxe, Oihana Iguaran eta Onintza Enbeita arituko dira bertsotan.

Amurrioko saio hau zuzenean jarraitzeko aukera egongo da Ataria.eus-en.


Rhyme time

Ohiturako ingelesezko kantu errazak abesteko saioa egingo da ostegunean, hilaren 9an, 17:30etik 18:00etara, haur liburutegian. Saioa honakoa izango da:

20 minutuko kantu saioa.

10 minutuko ipuin saioa

6 urte arteko haurrei zuzenduta bereziki, baina guztiei irekita (helduei barne).


3.000 metro karratuko berdegunea ipiniko dute Durangon, TADUko aparkaleku ondoan

Durangoko Udalak eta Euskal Trenbide Sareak akordioa lortu dute garai bateko Fauste-Landako tren geltokiaren orubean berdegune bat ipintzeko. Inbertsioa udalak hartuko du beregain.

Durangoko Udalak 3.000 metro karratuko berdegunea atonduko du Untzillatx kalearen bueltan, garai batean Fauste-Landako tren geltokia zegoen orubean. Lanok TADUko aparkaleku berriarekin batera egingo dituzte eta, horregaz, apurka-apurka herria bitan banatzen duen trenbide zaharra desagertzen joatea gura du udalak. Proposamena urtarrilaren 29an egin zioten Euskal Trenbide Sareari. “Erakunde publikoon artean herritarren interesen alde lan egin behar dugu, eta proiektu hau horren adibide da. Urte luzeetan Durango bitan banatu duen ‘hesia’ desagertzen joateko unea da, eta horren alde egingo dugu lan. Zentzu horretan, uste dugu beharrezkoa dela trenbide zaharraren ibilbidea herriarentzako berreskuratzen joatea”, adierazi dute Aritz Bravo eta Jorge Varela zinegotziek.

Lanek 24.468€ko aurrekontua izango dute (BEZ barne). Geralekuko hormak eta hormigoizko zorua kenduta berdegunea sortuko dute bertan.


Zizurkilgo Udalak gogor salatu nahi du herriko neska batek joan den larunbat goizaldean jasan zuen sexu erasoa

Villabonako jaietatik etxera bidean eraso egin eta lapurreta bat ere jasan zuen. Ertzaintzak ikerketa irekia du eta bi atxilotu daude.

Udalak elkartasun eta babes osoa adierazi nahi dio erasoa jasan duen neskari eta dituen baliabideak bere eskura jartzen ditu. Eraso honek beste behin erakusten du urrun gaudela jendarte parekide batetik ezinbestekoa dela feminismoaren bidetik urratsak ematen jarraitzea. Zizurkildar guztiei dei egiten diegu gaur Villabonako Errebote plazan, iluntzeko 19:30etan mugimendu feministak deitu duen elkarretaratzearekin bat egitera, erasotzaileek gure jaietan eta gure kaleetan lekurik ez dutela ozen adierazteko.

Zizurkildar guztiei dei egiten diegu gaur Villabonako Errebote plazan, iluntzeko 19:30etan mugimendu feministak deitu duen elkarretaratzearekin bat egitera


2022-2023 denboraldia itxi du Peña Elorza txirrindulari taldeak

Larunbatean, Urretxun (Gipuzkoa), herriko taldeak denboraldiko azken lasterketan parte hartu zuen. Jakes Zubizarreta bigarren sailkatu zen kimuen mailan.

Joan zen larunbatean, Urretxuko (Gipuzkoa) zirkuituan, trumoipean itxi zen haurren mailako 2022-2023 txirrindularitza denboraldia. Urretxu erdian egindako 1,5 kilometro inguruko zirkuituan zehar lehiatu ziren benjamin, kimu eta infantil mailako txirrindulariak. Ibilbideari bi, lau eta zortzi itzuli eman behar izan zizkioten, hurrenez hurren.

Peña Elorza taldeko partaidetzari dagokionez, guztira hemezortzi txirrindulari joan ziren lasterketara: hiru benjamin, sei kimu eta bederatzi infantil. Bai kimuen mailako eta bai infantilen mailako lasterketa esprintean erabaki zen. Bi mailetan esprintean gure taldekide ugari sartu ziren arren, ohorezko postua lortu zuen bakarra Jakes Zubizarreta izan zen, kimuen mailan bigarren postua lortuz.

Peña Elorza Txirrindulari taldeak eskerrak eman nahi dizkie denboraldi honetan parte hartu duten txirrindulari, entitate publiko, guraso eta laguntzaile guztiei. Izan ere, guzti horien laguntzarik gabe ezinezkoa izango zen egin diren ekintza guztiak ongi ateratzea. Aipatzekoa da, denboraldi honetan 28 txirrindulari izan ditugula taldean eta astero-astero 15-20 txirrindulari ingururekin joan garela lasterketetara. Kuadrilla ederra!


Euskadin 16 urtetik gorako biztanleen % 55,6k jaso dute lehen dosia

Populazioaren % 36,1ek jarraibide osoa bete dute. Bestalde, AstraZenecarekin txertoa hartu duten 60 urtetik beherakoen % 29k Pfizerren bigarren dosia jaso dute, eta % 17k AstraZenecarena.

Euskadiko biztanleen % 55,6k covid-19aren aurkako txertoaren lehen dosi bat du dagoeneko, eta % 36,1ek jarraibide osoa bete du. 50 eta 59 urte bitartekoen artean, % 83,4koa da lehen ziztada, eta gora egiten ari da 40 eta 49 urte bitartekoen artean ( % 19,7).

Gutxienez dosi bat jaso dutenen eta inmunizazio osoa dutenen ehunekoa kalkulatzeko kontraindikazioa dutenak eta txertoari uko egin diotenak helburuko populaziotik (16 urte edo gehiagoko populazioa) kentzen dira.

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ostiral honetan eguneratutako datuen arabera, Euskadin 1.036 535 pertsonak (asteazkeneko txertoekin alderatuta, 19.915 txerto gehiago) du txertoa jarrita, eta 672.186 pertsonak (28 208 gehiago) jarraibide osoa bete du, guztira 1.630.252 dosi eman ondoren (jasotako dosien % 91,9).

AstraZeneca lehen dosia duten 60 urtetik beherako pertsonen bigarren dosiei dagokienez, orain arte, 23.494k (% 29) osatu du Pfizer txertoarekin eta 14.245ek (% 17) AstraZenecarekin.


Madrilek Saharaz hartutako erabakia salatzeko elkarretaratzeak antolatu dituzte

Espainiako Gobernua: kolonialista, saltzailea! lelopean, protestak egingo dituzte bihar eta etzi Hegoaldeko hiriburuetan.

Mendebaldeko Sahararen independentziaren aldeko eragileek elkarretaratzeetara deitu dute biharko eta etziko Hego Euskal Herriko hiriburuetan. Espainiako Gobernuak joan den ostiralean bat egin zuen 2007an Marokok Sahara Mendebalderako proposatu zuen planarekin, eta hainbat eragilek eta indar politikok gaitzetsi dute erabakia.

Bilbon, Donostian eta Gasteizen bihar egingo dituzte protestak, 19:00etan, Espainiako Gobernuaren ordezkariordetzen egoitzen parean. Espainiako Gobernua: kolonialista, saltzailea! izango da mobilizazioen leloa. Iruñean, berriz, asteazkenerako deitu dute elkarretaratzea, 19:30etan, gobernuaren ordezkaritzaren aurrean.

BERRIAk atzo elkarrizketatu zuen Mohamed Limam Fronte Polisarioak Araba, Bizkai eta Gipuzkoan duen ordezkaria. Hark gogor kritikatu zuen Madrilen jokabidea, eta elkarretaratzeetan parte hartzeko deia egin zien Euskal Herriko herritarrei, baita indar politiko eta sindikalei ere.


Maitane, urtebete etxe bila: "Aurrezkiak ditut, baina zaila da, etxe gutxi, eskasak eta garesti daude"

Etxe bila dabiltzanen, erosi berri dutenen, bankuekin negoziatzen ari direnen eta alokairu partekatuan bizi direnen lekukotzak jaso ditugu "Faktoria" albistegian.

"Salmentan etxe gutxi dago, kalitate eskasekoak dira, hobekuntza asko behar dituzte eta oso garestiak dira". Deskribapen hori behin eta berriz errepikatu dute etxe bila dabiltzatenek. 35 urte inguruko lau adibide jaso ditu "Faktoria"k, Maitane, Dani, Jagoba eta Garazirenak. Batzuek urteak eman dituzte etxe bila. Maitanek Donostian erosi nahi du: "Uste nuen momentu ona zela nire bizitzan etxea erosteko, baina munduan ez da momentu ona etxea erosteko. Nik nahi dudana eta bizi naizen inguruan dagoen egoera ez datoz bat". 10 bat urte eman ditu lanean, eta aurrezkiak dituen arren, ez zaio testuinguru erraza egokitu: "Dirua aurreztuta dut, lan egonkorra dut, baina oso etxe gutxi dago eta daudenak berritu behar dira".

Danik bi urte eman ditu bilaketan horretan eta orain etxebizitza tasatua egokitu zaio. Han hartu du "Faktoria". "Ezin sinetsita gaude, hau da nire etxea", esan du pozik. Merkatua arakatu du eta aurkitu dituen etxeak Maitanek deskribatzen zituenen antzekoak izan dira. Bankuekin negoziazioa ez da gozoagoa izan. Danik mailegu mixtoa lortu du, 15 urtez finkoa eta azken 10ak aldakorra. Garazi eta Jagoba juxtu negoziazio erdian harrapatu ditugu. Etxearen prezioa adostuta eta bankuekin baldintzak lotzen eta jabetu dira presaz: "Astebete ematen dizute eskaintza onartzeko, denbora hori pasata ez dizute ziurtatzen esandakoa beteko dutenik".

Eta presa hori agerikoa da hirigintza enpresetan. Durangoko KBIAn lan egiten du Unai Urigoitiak eta uztaila oso lanpetuta izan dute: "Nabaritu dugu zoramen hori eta zerbait gehiago saldu da". Euskal Autonomia erkidegoan iaz baino % 7 gehiago saldu da uztailean , Nafarroan aldiz, % 13 egin dute behera salmentek. Etorkizunean zer gertatuko da? Prezio jaitsiera espero du Urigoitiak: "krisia dator, leku guztietatik hori entzuten ari gara eta seguruaski etxeen salneurriak gutxituko da".


Beñat Turrientes beasaindarrak Realeko lehen taldearekin debuta egin du

Real Sociedad taldeak garaipena lortu zuen atzo Huescaren aurka jokatutako lehenengo lagunartekoan. Talde donostiarrak lan bikaina egin zuen denboraldi-aurreko lehen partida honetan, eta 6-1 emaitzarekin amaitu zuten Zubietan.

Berritasunen artean, Beñat Turrientes beasaindarraren debuta nabarmena izan zen. Urtarrilean 19 urte bete zituen jokalari gaztea, denak emanda atera zen Zubietako zelaira, Huescako jokalariei aurkari gogorra zela erakutsiz.


Dena prest Anoetako jaiei hasiera emateko

Ostiralean abiatuko da egitaraua, eta datorren asteazkenean, Kukua jaitsi eta txupinazoa botatzearekin batera, jai egun nagusiei emango zaie hasiera.

Bi urteko etenaldiaren ostean, aurten berriro ere herriko festez gozatzeko aukera dute Anoetan. Festak aurrera eraman ahal izateko jai batzordeak eta hainbat eragilek lan egin dute. Hauek dira udalarekin batera batzordean parte hartzen duten elkarteak: Alkartasuna erretiratu elkartea, Anitz dantza taldea, Anoetako eragileak, Anoetako Guretzako jatorri ezberdinetako emakume taldea, Anoetako herri ikastola, Anoekate kirol taldea, Ateaga elkartea, Kukuak Kantuz, Kuku elkartea, Kuku pilota elkartea, Loatzo musika eskola, Su-Berri pilota elkartea eta udal pilota eskola.

Asteburu honetan abiatuko da festa. Ostiralean Anitz dantza taldearen emanaldia izango da, larunbatean kuadrillek beren eguna izango dute, eta igandean, besteak beste, bertso saioa izango da herriko elizan. Bi eguneko atsedenaren ondoren, datorren asteazkenean hasiko da festa.

Egitaraua

Ekainak 10, ostirala

19:00. Pala txapelketako aurre finalak frontoian.

22:00. Anitz Dantza Taldearen emanaldia

Ekainak 11, larunbata. Kuadrillen Eguna

09:30. Krosa haurrentzat plazan.

10:45. Helduen krosa, Ivan Torres VI. memoriala.

12:00. Kuadrillen txupinazoa.

19:00. Distopia elektrotxaranga.

23:00. Bada Giro erromeria taldea plazan.

Ekainak 12, igandea

10:30. Suak harrotuz: Natura, udako solstizioa eta euskal kultura lotzen dituen ibilbide antzeztua.

18:00. Bertso saioa elizan: Saioa Alkaiza Guallar, Sustrai Colina Fando, Nerea Ibarzabal Salegi, Oihana Iguaran Barandiaran, Joanes Illarregi Marzol eta Unai Mendizabal Jauregi. Gai jartzailea: Maddi Sarasola Eizmendi. Laguntzailea: Orbinox.

Ondoren. Musika-bertso-dantza ikuskizuna plazan: Garaiz: 60 t.m. Mugmus laborategia. Bertsolaria: Alaia Martin. -Taloak

Ekainak 15, asteazkena

19:00. Txalapartariak, txupinazoa, kukuaren jaitsiera eta danborrada, Loatzo Musika eskolako txarangarekin.

20:00. Sardina jatea.

21:00. Iratzar erromeria taldea.

Ekainak 16, osteguna. Korputs Eguna, Ume eta Mozorro Eguna

Barraken prezioa merkeagoa izango da egun honetan

10:30-13:30. Haur parkea plazan, eta apar festa.

17:00. Haur ikuskizuna plazan: Zuzenean bira 2022, Kantu Kolore konpainia.

18:30. Buruhandi eta erraldoiak txistulariekin.

21.00. Saiheski jatea plazan.

23:00. DJ Bull.

Ekainak 17, ostirala

10:00. Esku pilota herri txapelketa. Haurrak, finalak.

11:00. Herriko jubilatuen arteko toka txapelketa.

17:00. Buruhandi eta erraldoiak txistulariekin.

18:00. Loatzo Musika Eskolako kontzertua.

19:45. Play-back.

23:30. Irtera eta Bad Sound Sistem.

Ekainak 18, larunbata. Gazteen Eguna

11:00. Ume jolasak, Kulki taldearekin.

12:30. Buruhandi eta erraldoiak txistulariekin.

16:00. Herriko mus txapelketa.

18:00. Gazteen kalejira.

19:00. Sagardo dastatzea.

21:00. Herri afaria.

23:00. Gazteen dantza plazan.

Ondoren. Gozategi.

Ekainak 19, igandea

11:00. Anoetako Jaietako Paleta Goma Txapelketako finalak. Emakumeak senior.

Ondoren. XXIX. Pala Txapelketako finalak. Laguntzailea: Peru SL.

12:30. Buruhandi eta erraldoiak txistulariekin.

18:30. Frontona ikuskizuna, frontoian.

Ondoren. Trikidantz.

21:00. Kukuaren igoera kanpandorrera.

Ondoren. Trikidantz 22:15ak arte.

Anoetako Udalak aurten atera duen festetako egitaraua Tolosaldeko Komunikazio Taldeak egina izan da aurten ere. Ikusi hemen jai egitarauaren PDF-a.


Debagoieneko neska gazteen bigarren topaketa egin dute

Arrasaten bildu ziren atzo eta urrian Usurbilen egingo duten nazio mailako topaketari begirako lanketa izan zuten oinarri. Gaztetxean pankarta egiten aritu ziren eta Monterronen atera zuten argazkia. Gero, gaztetxean bazkaldu zuten eta, ostean, hausnarketarako tertulia egin zuten.

Arrasateko, Aretxabaletako eta Bergarako kideak izan dira nagusiki Arrasaten egin duten topaketan eta, esan moduan, Baterajotzea izan dute ardatz. Urriaren 13an, 14an eta 15ean Usurbilen egingo duten nazio mailako topaketa da Baterajotzea, Utopiak lehertzeraino lemapean. Informazio gehiago, hemen.


Rishi Sunak izango da Erresuma Batuko lehen ministro berria

Charles III.a erregeak asteartean eskatuko dio agintari berriari Gobernua osatzeko.

Rishi Sunak izango da Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadorearen buru berria, baita herrialde horretako lehen ministro berria ere. Gobernuan ez dauden diputatu toryak batzen dituen 1922 Batzordearen buru den Graham Bradyk eman du berria gaur eguerdian. Horren hitzetan, Penny Mordauntek uko egin dio azkenean hautagaitza aurkezteari, ez baitu babes nahikoa lortu alderdiaren barruan, eta horrenbestez, Sunakek bakarrik aurkeztu du hautagaitza.

Liz Trussek joan den ostegunean lehen ministro kargua utzi ondotik deitu zituzten primarioak Alderdi Kontserbadorean. Kargua hartu eta 45 egunera eman zuen dimisioa Trussek, bere plan fiskalak herrialde osoko merkatuak hankaz gora jarri ondoren.

Azken egunotan egin diren primarioetara aurkezteko, Komunen Ganberako kide diren gutxienez 100 ordezkari kontserbadoreren babesa behar zuten hautagaiek. Mordauntek gaur goizean iragarri du, bere sare sozialetan, ez duela hautagaitzarik aurkeztuko, eta Sunak babestuko duela primarioetan. Pauso horrekin, Sunak automatikoki bilakatu da Alderdi Kontserbadoreko buru berri, afiliatuek —160.000 inguru— botoa emateko beharrik gabe. "Aurrekaririk gabeko egunak bizi ditugu. Argi dago ziurtasuna behar dutela alderdikideek", esan du Mordauntek, Sunakek jasotako babes zabalari erreferentzia eginez.

Boris Johnsonen Gobernuan Ekonomia ministro izan zenak, erraz bildu ditu beharrezko abalak Alderdi Kontserbadorearen barruan. Mordaunten aldeko hautua, aldiz, 27 diputatuk bakarrik egin dute publikoki azken egunotan. Gaur arratsaldean, kontserbadoreek Komunen Ganberan duten ordezkariekin bilduko da Sunak, bilera pribatu batean.

Charles III.a erregeak asteartean eskatuko dio agintari berriari Gobernua osatzeko.

Joan den igandean, Johnsonek —uztailean dimititu zuen— baieztatu zuen ez zela berriz Alderdi Kontserbadorearen buruzagi izateko lehiara aurkeztuko, alderdia are gehiago ez zatitzeko.

Jatorri indiarra duen 42 urteko politikariak ospe handia du Erresuma Batuko finantza arloan, besteak beste, inbertsio funts ezagunenetan analista gisa lan egin duelako urte askotan, politikara iritsi aurretik. Herrialdea krisi ekonomikotik ateratzea dela bere helburu nagusia adierazi du behin eta berriz, azken egunotan egindako agerraldietan.

Britainia Handiko politikari aberatsenetakoa da Sunak, eta Brexitaren alde agertu izan da beti, "herrialde libreago, justuago eta aberatsagoa" izateko.

Alderdikideen babesa eta oposizioaren kritikak

Trussek Sunak zoriondu du, eta Exekutiboaren buruan babes osoa agertu dio. Lehenago, David Cameron lehen ministro ohiak zorionak eman dizkio "garai zailetan".

Bere alderdiko diputatuek, ateak itxita egindako bere lehen hitzaldiaren ondoren, txalo zaparrada zaratatsu batekin hartu dute. Kanpoan zain zeuden kazetariek ohiko kolpeak eta txaloak entzun dituzte, parlamentariek horrelako bilera pribatuetan beren liderrari babesa adierazteko erabiltzen dituztenak.

Angela Rayner Alderdi Laboristako bigarrenak "boto zenbaketari ihes egitea" leporatu dio Sunaki, Erresuma Baturako beren lehentasunak zeintzuk izango diren azaldu gabe aukeratu dutelako.

Raynerrek hauteskundeak aurreratzea eskatu du berriro. "Toryek lehen ministro izendatu dute Rishi Sunak, herrialdea zuzentzeko moduari buruz hitz bakar bat ere esan gabe eta inork bozkatzeko aukerarik izan gabe", kritikatu du.

Raynerrek esan duenez, "Ekonomia ministroa izan zenean, ez zuen ekonomia haztea lortu, ezta inflazioa kontrolatu ere, eta ez zien familiei lagundu kontserbadoreek eragindako bizitzaren kostuekin".


877 pertsonak abiatu dute Ertzaintzako edo udaltzaingoetako agente izateko ikasturte berria

Horietako 706 ertzain izateko prestatuko dira, eta 159, EAEko 18 udaletako udaltzaingoetako agente izateko. 267 emakume (% 30,87) eta 598 gizon (% 69,13) dira. Josu Erkoreka Segurtasun sailburuak agente berrien "talentua" nabarmendu du.

Gaur hasita, Ertzaintzako edo Euskadiko 21 udaletako udaltzaingoetako agente izateko 9 hilabeteko formakuntza jasoko dute 877 pertsonak.

Josu Erkoreka lehen lehendakariorde eta Segurtasun sailburuak eta Andres Zearreta Polizia eta Larrialdietako Euskal Akademiako zuzendariak gaur eman diote hasiera ofiziala Euskal Poliziako agenteen formakuntza-ikastaro bateratu berriari.

2021ean egindako hautaprobak gainditu dituzten 865 ikasle sartu dira Akademian. Horietako 706 ertzain izateko prestatuko dira, eta 159, EAEko 18 udaletako (Azkoitia, Basauri, Bermeo, Bilbo, Donostia, Durango, Etxebarri, Getxo, Hondarribia, Irun, Laudio, Lekeitio, Pasaia, Portugalete, Tolosa, Vitoria-Gasteiz, Zarautz eta Zumaia) udaltzaingoetako agente izateko.

267 emakume (% 30,87) eta 598 gizon (% 69,13) dira. Gehienek (590, % 68,2) 24 eta 33 urte bitartean dituzte, eta Euskadin bizi dira gehienak: 102 Araban (% 11,8), 558 Bizkaian (% 64,5) eta 166 Gipuzkoan (% 19,2). 753k (% 87) egiaztatu dute euskarako B2 edo C1 maila, eta 386k (% 44,6) goi-mailako ikasketak egiaztatu dituzte (graduak, lizentziak, etab. ).

Gainera, formakuntza-ikastaro honetan, beste 12 ikasle ere prestatuko dira, euren hautaketa-prozesuak egin dituzten baina Arkautiko Polizia eta Larrialdietako Euskal Akademian formakuntza jasoko duten 3 udaletako (Trapagaran, Ondarroa eta Astigarraga) udaltzain izateko.

Josu Erkoreka lehen lehendakariorde eta Segurtasun sailburuak agente berrien "talentua" nabarmendu du, eta adierazi du Euskadin delitu-modu berriei, besteak beste, ziberdelinkuentziari, aurre egiteko behar diren "gaitasun eta trebezia berrituak" dituzten gazteak direla.

Alde horretatik, Euskadin ziberdelinkuentziak izan duen "igoera geraezina" azpimarratu du. Poliziak gaur egun ikertzen dituen 5 delituetatik 1 Internet bidez egiten da, batez ere ziberiruzurrak dira, eta Euskadin ikertzen diren iruzur guztien ia % 89 dira dagoeneko.


Madalen Sariek badituzte irabazleak

Madalenetako klasiko bat da Madalen Sariak lehiaketa, eta hamarnaka lan aurkeztu dituzte aurtengo ekitaldirako ere. Guztira, 421 idazlan aukrkeztu dituzte, 176 poesian eta 245 prosan. Ez dute lan makala izan epaimahaikide diren Lander Garro eta Eider Rodriguez idazleek, lan horiek guztiak irakurri eta irabazleak aukeratzeko.

Larunbatean egin zuten sari banaketa Niessen kulturgunean Barre Xerka antzerki taldeko partaideek gidatutako ekitaldian.

Irabazleen izenak ikusteko egin klik hemen.


'Me Too'

Antzerkia euskaraz. Tessa Andonegi eta Ainhoa Aierbegaz.


Tentsioa baretzeko ahalegina

Kosovoren eta eta Serbiaren arteko harremanak oso gaiztotuta daudela eta, bi herrialdeetako ordezkariak Bruselan biltzekoak dira bihar. Von der Leyen Balkanetara iritsiko da gaur


Olentzero eta Mari Domingiri harrera

Neguko solstizioaren ospakizunen barruan.


Sei poetaren antologia

80ko urteetan jaiotako sei poeta bildu dituzte Jon Kortazarrek eta Paloma Rodriguez Miñambresek 'Bidea eta zauria' liburuan. Balea Zuriak argitaratu du


Haurren emozioak, sexualitatea eta bullying-a, aztergai Ordizian

Haurren emozioak, sexualitatea eta bullying-a aztergai izango dira Ordizian, Treba Gurasoak programaren barruan. Hiru ikastaro edo prestakuntza eskaintza izango dira, haur eta nerabeen gurasoentzat: bi hitzaldi eta tailer bat. Haurren eta nerabeen bizi kalitatea eta aukerak hobetzeko asmoz sortutako programa da, udaleko eta Foru Aldundiko gazteria sailek elkarrekin antolatuta. Iaz lau hitzaldi egin ziren Ordizian, eta erantzun zabala izan zuenez herritarren aldetik, aurten ere egingo dira. Euskaraz izango dira hiru ikastaroak.Lehenengoa Haurren emozioen laguntzaileak: nola zaindu seme-alaben emozioak ikastaroa izango da. Bi egunekoa izango da, urtarrilaren 19an eta 26an, 17:00etatik 19:00etara, D’elikatuzen. Bi saioak Donna Apellanizek gidatuko ditu. Seme-alaben emozioek eguneroko bizitzan duten garrantzia nabarmentzeko eta familian sor daitezkeen arazoak konpontzeko erabilgarriak izan daitezkeen tresna emozionalak eskuratzeko metodologia teoriko-praktikoa landuko dute.Bigarrena, Zer egin dezakegu gure haurrek sexualitate aske eta osasuntsua izan dezaten hitzaldia izango da. Otsailaren 14an izango da konferentzia, 17:30etik 19:00etara, Barrenan, Eider Goiburu hezitzailearekin.Hirugarren eta azken saioa, Nola sortu ingurune seguruak bullying egoera minimizatzeko hitzaldia, martxoaren 23an izango da, 18:00etatik 19:30era, Barrenan. Lehenengo biak haurren gurasoei zuzendutakoak dira, eta hirugarrena, haurren zein nerabeen gurasoei.Itzulpen zerbitzua inskripzio kopuruaren arabera jarriko dute.Izen-emateaAldez aurretik izena ematea gomendatu dute antolatzaileek. Interesa dutenek 682 171 122 zenbakira Whatsappez edo ordiziakogib@gmail.com helbide elektronikora idatzi behar dute inskripzioa egiteko.


32 positibo berri azken egunean

Tolosan 14, Amasa-Villabonan 6, Anoetan 3, Elduainen, Ibarran eta Iruran bina eta Abaltzisketan, Alegian eta Berastegin bana atzeman dituzte.

Osasun sailak emandako datuen arabera, 10.808 test diagnostiko egin zituzten atzo, eta horietatik 940 (%8,7) positiboak izan ziren. Gipuzkoan, 397 izan ziren positiboak, tartean, 32 Tolosaldean.

Osasun eremuei begiratuta, Alegiako (640), Ibarrakoa (561), Tolosakoa (754) eta Villabonako (645) kolore gorrian daude. Baita, Tolosaldeko ESIa (609) ere.

5.000 biztanletik gorako eskualdeko herrien kasuan, Amasa-Villabonan (574) eta Tolosan (768) kolore gorrian jarraitzen dute.

5.000 biztanle baino gutxiago dituzten herrietan Aduna, Alegia, Anoeta, Berrobi, Bidania-Goiatz, Hernialde, Ibarra, Irura eta Zizurkil sartu ziren astelehenean eremu gorrian. Herriko azken hamabost eguneko intzidentzia tasa 400ekoa baino handiagoa izatea, osasun eremuko intzidentzia tasak langa hori gainditzea eta azken zazpi egunetan gutxienez 5 positibo izatea hartzen du kontuan Osasun sailak herri bat eremu gorrian sartzeko. Bada, datorren asteleheneko zerrendaren zain, Adunan (1.449), Berrobin (1.305) eta Bidania-Goiatzen (1.428) launa positibo izan dituzte azken zazpi egunetan, eta Hernialden (1.967) bi, beraz eremu gorritik kanpo egongo lirateke une honetan. Aldiz, Alegiak (834) 10 positiborekin, Anoetak (935) 16 positiborekin, Ibarrak (603) eta Irurak (883) 12na positiborekin eta Zizurkilek (560) 14 positiborekin eremu gorrian jarraituko lukete.

Gaurko datuak eskuan, eta beti ere, asteleheneko zerrendaren zain, Berastegi eremu gorrian sartuko litzateke, 7 positibo izan baititu azken zazpi egunetan, eta 665eko tasa duelako.

Ospitaleen egoerari dagokionez, COVIDaren ondorioz 73 pertsona ospitaleratu zituzten atzo, denera 442 pertsona daude ospitaleetan, eta COVIDa duten 128 pertsona ZIUn daude.


Aitortza egin die udalak azken hilabeteetan boluntario lanetan aritu diren getariarrei

Eskertza eta aitortza ekitaldia izan da gaur Getariako udaletxeko batzar aretoan. Martxoaren erdialdetik, konfinamendua hasi zenetik, boluntario lanetan aritu diren getariarrei omenaldia egin die udalak.

Azken asteetan denen ahotan izan diren hitzak ekarri ditu gogora Haritz Alberdi alkateak bere hitzartzean: "Bolondresak, auzolana, telefonozko arreta, irribarrea, ardura, arriskua, konpromisoa, maskarak... hitz horietan jasotzen da azken hilabeteetan egin duzuen guzti hori. Gu guztioi eman diguzuenagatik, bihotz bihotzez, eskerik asko. Gutxi da esatea harro gaudela zuetaz, herritar bezala eta herri bezala, ohore handi bat izan da zuen jarrera".


Aimar Galarraga eta Aritz Lertxundik Gipuzkoako Trinkete Txapelketa irabazi dute

"Ezustekoz" iritsi ziren Aritz Lertxundi eta Aimar Galarraga oriotarrak Gipuzkoako Trinkete Txapelketara, eta "ezustekoz" irabazi zuten joan zen larunbateko partida bi gazteek. Bigarren mailako jokalariek Iruran (Gipuzkoa) jokatu zuten norgehiagokan 40-31 egin bazuten ere, bikoteak "partida gogorra" izan zela aitortu du. Partida ez ezik, aurkariak ere halakoak izan direla uste dute gazteek; "ez genuen partida irabaztea espero. Aurkariak oso gogorra dira, eta beldur pixkat bagenuen". Galtzen hasi zuten norgehiagoka oriotarrek, eta Aitor Odriozola eta Antton Aranburu aurkariek hamar tantoren aldea atera zieten. "Lasai" jarraitu zuten, ordea, Galarragak eta Lertxundik, eta pixkanaka markagailuari buelta eman zieten; tantoz tanto parekatzen hasi ziren, eta azkenean bederatzi tantoren aldea atera zieten. Gainera, bikoteak herritarren babesa ere izan zuen orduan, Orioko zenbait gazte Irurara joan baitziren bi herritarrei animoak ematera. "Asko sufrituta" irabazi dute partida, eta beharbada horregatik "oso gustura" itzuli dira herrira. Hurrengo urtean, gainera, lehenengo mailan jokatuko dute gazteek, finalean sailkatzen diren bi bikotek mailaz igotzeko txartela lortzen baitute. Hori hala, oraingo helburua "lehenengo mailan mantentzea" dela adierazi du Aimar Galarragak.


Zer da algoritmo bat? Nola egiten dira?

Egoitz Gonzalez informatikariak azaldu du zer den algoritmo bat, eta zer dagoen algoritmoen kutxa beltzean.

Zer dago algoritmo baten oinarrian? Egoitz Gonzalez informatikariak azaldu du nola egiten den algoritmo bat. Matematikaria izan gabe egin daiteke algoritmo bat?


Ireki dute Orio Eragin klubeko eskubaloi eskolan izena emateko epea

2009, 2010 eta 2011 urteetan jaiotako neskei zuzendua dago deialdia, eta uztailaren 31 bitartean izango da zabalik eskubaloi eskolan izena emateko epea.

Orio Eragin Eskubaloi Klubak 2020-2021 denboraldirako eskubaloi eskolan izena emateko epea zabaldu du. Deialdia 2009, 2010 eta 2011 urteetan jaiotako neskei zuzenduta dago, eta astean behin ordubeteko entrenamendu bat egingo dute. Horrez gain, egoerak ahalbidetzen badu, tarteka Gipuzkoako Federazioak antolatutako topaketetan parte hartuko dutela ere azaldu du klubak, "betiere, gure baloreak argi izanda: alaitasuna, kidetasuna eta errespetua", nabarmendu dute.

Hona hemen entrenamenduen behin-behineko ordutegiak:

2009an jaiotakoak: Astelehenetan 17:30ean.

2010an jaiotakoak: Asteazkenetan 17:30ean.

2011n jaiotakoak: Ostegunetan 17:30ean.

Eskubaloi eskolan izena eman nahi dutenek, uztailaren 31 bitartean, honako izen-emate orria bete beharko dute. Bestalde, Orio Eragin Eskubaloi Klubeko informazio gehiago nahi dutenek eskuratu dezakete elkartaren webgunean edo Orio Eragin Eskubaloi Kluba app-ean.


Sanjuandegiko festak: Bertso afaria

Baigera II elkartean izango da, eta Julio Soto eta Sebastian Lizaso izango dira kantuan.


Espainiako lau presidente ohi Martin Villaren alde agertu dira

Gonzalez, Aznar, Zapatero eta Rajoy presidente ohiek Martin Villaren aldeko gutunak idatzi dizkiote Servini epaileari. Ministro ohi frankistak Argentinako kereilako epailearen aurrean deklaratuko du irailaren 3an, krimen frankisten auzian.

Martin Villak hainbat testigantza edo adierazpen aurkeztu ditu, buruzagi politiko eta sindikal ohien izenean. Servini epailearen aurreko deklarazioaren bezperetan, besteak beste Felipe Gonzalezek, Jose Maria Aznarrek, Jose Luis Rodriguez Zapaterok eta Mariano Rajoyk ministro ohi frankistaren papera goraipatu dute.

Ostegun honetan, irailaren 3an, gizateriaren aurkako krimenengatik deklaratu beharko du ministro ohiak Madrilen, telematikoki. Hamar eguneko epean, egozten zaizkion egitateengatik auzipetu ala ez erabaki beharko du Servinik. Besteak beste, Martin Villak Gasteizko Martxoaren 3ko edo 78. urteko Sanferminetako sarraskietan duen erantzukizuna ikertuko du epaileak.

Aipatu presidente ohiez gain, beste atxikimendu ugari jaso ditu Rodolfo Martin Villak: Nicolas Redondo, Candido Mendez, Antonio Gutierrez eta Jose Maria Fidalgo UGT eta CCOOko idazkari nagusi ohiak; Miguel Herrero y Rodriguez de Miñon eta Miquel Roca "Konstituzioaren gurasoak"; Eduardo Serra ministro ohi eta Espainiako Konstituzioa Fundazioko presidentea; Rafael Arias-Salgado Espainiako Trantsizio Fundazioko presidente eta ministro ohia; Jaime Ignacio del Burgo senataria; Marcelino Oreja ministro ohia; Enrique Krauss Txileko ministro ohia; edo Jaime Gama Portugalgo ministro ohia. Josep Borrell Europako Batzordeko presidenteorde eta ministro ohiaren babesa ere nabarmendu da.

Jokaldi horren bidez, epaileari bidalitako idazkian dioenez, Martin Villak bere burua defendatu, baina "batez ere, Trantsizioan, gure oraintsuko historiako etapa onenetako batean, genozidioa egotea ezinezkoa izan zela" aldarrikatu nahi du.

Frankismoaren biktimen kritikak

Espainiako agintari ohien abesa deitoratu eta Villa auzipetua izatea espero du biktimak ordezkatzen dituen Frankismoaren Krimenen Aurkako Argentinako Kereilari Laguntzeko Estatuko Koordinakundeak (CEAQUA).

"Lekukotza horiek aurkezteko unea kontu handiz aukeratu dute, Rodolfo Martin Villa Argentinako kereilan inputatu zutenetik ia sei urte igaro baitira", deitoratu du CEAQUAk. "Servini de Cubria epaileari presio politikoa egiteko saiakera burlati eta groteskoa da, eta onartezina da ikuspegi juridiko-prozesaletik eta ikuspuntu demokratikotik".

CEAQUAren ustez, agintari ohien adierazpena "esku-sartze oso larria" da, eta prozesu osoak izan dituen oztopoak ekarri ditu gogora: "Espainiako agintariek beti oztopatu dute auzi judiziala, Francoren diktaduran eta trantsizioan egindako krimenak ikertzea eragozteko".

Azkenik, argi utzi dute testigantza horiek ez dituztela "inola ere" indargabetzen inputatutako gertakariak. "Diktadura frankista bezalako diktadura odoltsu eta krudeletik zetozen eta 'egungo demokraziaren guraso' bihurtu ziren buruzagi politikoen paradigma da Martin Villa".

CEAQUAk Rodolfo Martin Villa auzipetua izatea espero du: "Horrek prozesuaren tramitazioan aurrerapen nabarmena ekarriko du, baita Estatu demokratiko batekin bateraezina den zigorgabetasun eredu bati amaiera emateko urrats garrantzitsua ere".

Argentinako kereila

Maria Servini epaileak 2014an eman zuen Rodolfo Martin Villa atxilotzeko agindua, Frankismoaren Krimenen Aurkako Argentinako Kereilaren barruan. Orduz geroztik, Francoren diktaduran goi-kargudun izandakoak hainbat galdeketa saiakera eta nazioarteko atxilotze agindu ekidin ditu.

2015ean, Espainian galdekatuko zuela iragarri zuen Servinik, baina Mariano Rajoyk zuzentzen zuen Ministroen Kontseiluak Argentinako Kereilaren aurkako boikota berretsi zuen.

Ondoren, 2016an, epaileak erreguzko lehen eskaera egin zuen, nazioarteko laguntza judiziala eskatzeko. Martin Villa Espainiako auzitegietara deitu zuen, baina Espainiak prozesua atzeratu egin zuen, Argentinak auzipetuei egingo zizkien galderak eskatzeko. Espainiako justiziak ez zuen laguntzarik eman.

Handik gutxira, Martin Villak Argentinan deklaratzeko aukera lortu zuen, atxilotua izateko arriskurik gabe. Argentinako Ganbera Kriminal eta Korrekzional Federalak helegitea onartu zuen: bilatzeko eta atxilotzeko nazioarteko agindua baliogabetu zuen, eta inputazioa berrikustera behartu zuen Servini.

'Martin Villa epaitu' plataformaren agerraldi bat Martxoak 3 plazan. / ALEA

2018ko urrian, Espainiako Auzitegi Nazionalak errefusatu egin zuen Argentinak ministro frankista ohiari deklarazioa hartzea. Jose de la Mata epaileak argudiatu zuen, besteak beste, Espainiako legediaren arabera delituak preskribatuta egongo liratekeela eta Amnistiaren Legea urratuko litzatekeela. Hala ere, Martin Villak berak ez du inoiz halakorik eskatu.

2019ko martxoaren 28an, Servinik ikerketa-deklarazioa hartzea eskatu zuen berriz ere. 2020ko otsailean izan zen azken saiakera: epaileak Espainiara bidaiatu nahi zuen martxoaren 20an Rodolfo Martin Villari deklarazioa hartzeko. Argentinak Madrilen duen enbaxadan izan behar zen hitzordua, baina atzeratu egin zen.

Oraingoz, irailaren 3ra arte behintzat, ministro ohi frankistak ez du inoiz azalpenik eman epaitegi baten aurrean, gizateriaren aurkako ustezko krimenetan parte hartzeagatik.


Irudietan: Plaieroetako finaletako desfilea

[flickr_set id="72157667355079692"]


Urrizak Barrenetxea garaitu zuen pasa den larunbatean, Galarretako Master txapelketan

30-25 garaitu zuen Urrizak Barrenetxea, UTS Master Txapelketako final haundian. «Urrizaren aurrean ezin da horrenbeste pilota oparitu», nabarmendu zuen hernaniarrak.

Urrizak 30-25 garaitu zuen Barrenetxea IV.a UTS Master Txapelketako finalean. Larunbat gauean jokatu zen partidua eta iruindarrak bere seigarren txapela lortu du txapelketa honetan. Zazpi buruz buruko, sei binakako eta sei Master baditu bere palmaresean, eta denak batuz gero, 19 txapela ditu jadanik. Denboraldia ezin hobeto itxi du torneo guztietan irabazi eta gero.

Hala ere, finala zail jarri zitzaion hasieran. Barrenetxea 1-7 aurreratu zen eta txapelduna hotz sartu zen partiduan. Atzelari hernaniarra ezin hobeto ari zen sakatzen eta pilotakada sendoak jotzen zituen. Horrela, aurreneko tanto horietan jaun eta jabe izan zen. Urrizak buelta eman zion egoerari sakea hartu eta bere pilota atera zuenean. 1-7 galtzetik, 9-7 irabaztera pasa zen. Urriza ere bikain ibili zen sakatzen partida guztian zehar eta bai batek eta bai besteak min asko egiten zuten lehenengo pilotakadarekin. Urrizak, ohi moduan, ongi defendatzen zuen eta Barrenetxea arriskatzen ari zen eta ongi irteten zitzaizkion jokaldiak.

Finala maila altukoa izan zen, emozioz beterikoa. Oso parekatua joan zen ia amaierara arte, baina, azkenean, aurrelaria freskoago iritsi zen eta atzelari hernaniarrak hutsegite gehiago egin zituen. Hor erabaki zen txapela. Barrenetxeak ez zuen asmatu errebotean eta, gainera, bi pilota argitan, eskura etorri zatzaizkionak, huts egin zuen. 5 akats horiek zirt edo zartekoak izan ziren.

Urrizak, aldiz, ez zuen pilota bakarra galdu eta, beti bezala, ezin sendoago aritu zen. Ez zuen arriskatu eta jokaldi gutxi egin zituen: bi paretera, esaterako, tanto bakarra egin zuen. Barrenetxeak, berriz, jokaldi gehiago egin zituen, baina ez zen nahikoa izan.

Markagailuan biek agintzen bazuten ere, momentu erabakigarrienera hernaniarra aurretik iritsi zen (23-24). Orduan, Urrizak 5-0 partziala egin eta finala ia erabakita utzi zuen 28-24 aurreratuz. Ongi sakatu zuen eta, gainera, Barrenetxeak bi akats potolo egin zituen, egin behar ez direnean. 28 eta 25ekoa egin eta gero, 29garrena eskura etorritako pilota bat huts egitean igo zen markagailura eta azken tantoa sakez egin zuen Urrizak.

Guztira 13 tanto egin zituen piloteoan Urrizak eta sakearekin, 8. Barrenetxeak piloteoan 19 tanto egin zituen, 6 bi pareta, eta sakearekin, aldiz, 6 tanto egin zituen. Hala ere, sakez bi falta ere egin zituen eta zazpi akats denera, piloteoan.


Andoaindarren eta bereziki behar gehien duten herritarren aldeko lana sendotu du EAJ-k Udalean

Legealdiaren azken txanparako, “ilusio, gogo eta proiekturik” ez zaie faltako, zinegotzi taldeak aurreratu duenez. Urte hain latz hauetan “etxekalte” jardun izana leporatu diote oposizioari, “eskuak luzatu beharrean, trabak jarri” dituztelako.

Andoaingo EAJ-PNVren udal-taldeak legealdiaren hiru urtetako balantzea egin du, taldeak Andoainen eta andoaindarren alde egindako etengabeko lanari balioa emanez eta legealdiaren azken txanparako lana eta ahaleginak areagotzeko konpromisoa berretsiz. Hala, Mari Jose Izagirre, Alex Huitzi, Txitxu Ruiz eta Imanol Goenaga zinegotziek egindako agerraldian, jeltzaleek “Andoainek aurrera egiten jarrai dezan” egin duten lana azaldu dute. Hain zuzen ere, Izagirre alkateordeak aldarrikatu duenez, “iparrorratz argia” izan dute: “Behar gehien dutenen alboan egotea da gure lehentasuna eta baliabide tekniko, ekonomiko eta pertsonal guztiak erabili ditugu egoera zailenei aurre egiteko”. “Tokiko jarduera ekonomikoaren aldeko apustua, azpiegitura eta obra berriak, hirigintza eraldaketak, ingurumenaren eta naturaren babesa eta Andoaingo kaleak berriz ere bizirik ikustea”, horiek EAJ-k ezarritako lehentasunak datozen hilabeteei begira.

Pandemiak eragindako krisi sozial eta ekonomikoari erreferentzia eginez hasi dute, hain zuzen, balorazioa zinegotziek. Hala, “aurrekaririk gabeko egoera horren aurrean Udalak izan duen erantzuteko ahalmena” azpimarratu dute, “denbora azkarrean egokitzeko gaitasuna erakutsiz eta etengabe erabakiak hartuz” eta, berretsi duenez, “beti andoaindarren ongizatea lehenetsiz”. Hala ere, izurritearen latzena gaindituta, Ukrainaren inbasioak eta mundu mailako testuinguruaren ezegonkortasunak eragindako larrialdi humanitarioaren zein eragin ekonomiko zuzenen aurrean, datozen hilabeteetako ikuspegia ziurgabetasunez betetzen duela adierazi dute. Horren aurrean, “kudeaketan eta herritarren alde lanean”, atsedenik ez dutela hartuko agindu dute. “Zailtasunez jositako urteak izan arren, lanerako eta itxaropenerako gaitasuna” ez omen du galdu jeltzaleen udal-taldeak eta legealdiaren amaierako urterako indar, gogo eta proiekturik ez zaiela falta iragarri dute. “Guztiok batera atera behar dugu aurrera, inor atzean utzi gabe”, borobildu du Mari Jose Izagirrek.

Oposizioaren lankidetzarako gogo falta

Urte hain nekez hauen aurrean, egoera latzak sortutako eragozpenak kontuan hartuta, oposizioaren jarrera ere kritikatu nahi izan du EAJ-PNVk. “Etxekalte, krisiaren garai gogorrenetan eskua luzatu beharrean, trabak jarri dituzte” salatu duenez, eta jokaera horrek “iparra galdua” dutela salatu dute. Are gehiago, “saldu nahi digutena salduta ere, udalerriaren berraktibazio sozio-ekonomikoa errealitate bat da, eta datozen hilabeteetan are nabariagoa izango da, ahalegin guztiak egiten jarraituko dugulako egoera gainditu eta hazkunde joerari ekiteko”. Hala, “akordioaren eta lan partekatuaren bidetik” jarraituko dute jeltzaleek Andoaingo Udalean, “demagogiaren eta populismoaren aurrean, errealismoa eta lana” eskainiz, eta “iluntasun eta itsukeriaren aurrean, argitasuna”.


Eskutik doaz BERRIA eta Oriamendi

Sei bikotek jokatuko dute BERRIA Erremonte Txapelketaren bigarren aldia. Larunbatean hasiko da, eta apirilaren 9an jokatuko da finala


Tolosaldeko Euskararen Mahaia osatu dute

Euskararen normalizaziorako hizkuntza politika adostea, plan estrategikoak diseinatzea eta ardurak zein egitekoak banatzea izango dira mahaiaren zereginetako batzuk.

Eskualdeko hainbat udal eta elkartetako ordezkariek Tolosaldeko Euskararen Mahaia (TEM) eratzeko akta sinatu zuten atzo, Lehiberri zentroan. 2019ko martxoan, Alegian, 42 eragilek sinatu zuten mahaia eratzeko konpromiso adierazpena eta orain, prozesua uste baino gehiago luzatu bada, Lehiberrin elkartutako erakundeetako ordezkariek pauso bat gehiago eman eta Tolosaldeko Euskararen Mahaia eratzeko akta sinatu dute. Tolosaldean euskararen normalizazioan jarduteko plan estrategikoa diseinatzea eta garatzea beharrezkoa ikusten dutelako eratu dute mahaia eta helburu argia dutela esan dute: Tolosaldean euskararen normalizaziorako hizkuntza politika adostea, plan estrategikoak diseinatzea, ardurak eta egitekoak banatzea, eta ahalik eta modu efizienteenean plangintza horiek garatzea.

Tolosaldeko herritar gehien-gehienak euskaldunak direla gogoratu dute: eskualdeko biztanleen %75 euskal hiztunak dira, beste %10ek ulertu behintzat egiten dute, eta belaunaldi gazteenak unibertsalizazioaren mugan daude. «Horrek Euskal Herriko zonalde euskaldunenen artean jartzen du Tolosaldea, eta egoera horretan, posible da Tolosaldean euskara harremanetarako, gozamenerako eta lanerako hizkuntza nagusia izatea, erabateko unibertsalizazioa lortzeko urratsak egitea eta, horrela, hizkuntzen indarberritze eta normalizazioan erreferente izatea, benetako arnasgunea euskararentzat».

Tolosaldeko Euskaren Mahaiak ez du berariazko nortasun juridikorik izango momentuz, helburuak betetzeko koordinazio eta exekuzio mahaia izango da behin behinean. Hala ere, inplikatutako eskualdeko gizarte eragileen iritzia jasota, eskualdeko udalei dagokie zehaztea mahaiak aurrera egiteko behar duen egituratze eta antolamendu juridikoa.

Partaideak

Horrela, TEM herri erakundeetako ordezkariek zein gizarte eragileek osatuko dute: Tolosaldeko 23 udalek, Uemak, Galtzaundi Euskara Taldeak eta Larramendi Bazkunak. Eskualdeko udaletatik honakoek sinatu dute TEM eratzeko akta: Aduna, Alegia, Alkiza, Altzo, Amasa-Villabona, Amezketa, Anoeta, Asteasu, Baliarrain, Berastegi, Bidania-Goiatz, Elduain, Gaztelu, Hernialde, Ibarra, Ikaztegieta, Irura, Leaburu-Txarama, Lizartza, Orendain, Orexa, Tolosa eta Zizurkil. Eragile horiez aparte, gainerako erakundeetako zein euskalgintzako ordezkariek ere gonbidatu gisa parte hartzeko aukera izango dute mahaian.

Funtzionamenduari dagokionez, eragile instituzionalen eta sozialen eskualdeko bilgunea Uemak eta Galtzaundik gidatuko dute. TEMk arloz arlo lan egiteko barne antolaketa izango du, besteak beste: batzarra –eragile guztiek parte hartu eta erabaki estrategikoak hartzeko bilgunea–, batzorde eragilea –batzarretako gaiak proposatu, adostu eta landuko dituen taldea–, Tolosaldeko teknikarien mahaia –udaletako euskara teknikariek, Uemako teknikariek eta Galtzaundiko teknikariek osatzen dute foro teknikoa- eta TEM azpi-batzordeak–gai zehatzak lantzeko sortuko diren batzordeak izango dira, hala nola, euskalduntze-alfabetatzea, hezkuntza edo bestelako alorrak lantzeko espresuki eratuko direnak–.

Hemendik aurrera, 2022 eta 2023rako euskararen normalizaziorako estrategikoak diren esparru guztietako plan estrategiko proposamena landuko du mahaiak eta eskualdeko hizkuntza politika bateratua diseinatzeko lehen pausoa izango da.

Oraindik zenbait udal batu behar dira eskualdeko 28 herriek parte hartzeko Tolosaldeko Euskararen mahaian. Prozesuan parte hartu duten eragileak ziur daude udal horiek ere bat egiten dutela TEMren helburuekin eta proposatuko diren estrategiekin eta lan-lerroekin. Izan ere, bilgunean parte hartuko duten erakundeak sinetsita daude euskararen geroak guztion ekarpenaren beharra izango duela eta estrategiak bateratzea eta partekatzea ezinbestekoa dela horretarako. Pauso honen ondotik, Tolosaldeko Euskararen Mahaia izango da helburu horiek egikaritzeko tresna eskualdean.


Osakidetzako langileek «egiturazko gabeziez» abisu emango dute gaur

Grebarako deia egina dute SATSE, ELA, LAB, CCOO, UGT eta ESK sindikatuek. Gutxieneko zerbitzuak, larunbatetakoen parekoak


Jendetza bildu du Sorionekuak mugimenduak Iruñean, euskararen alde

'Euskara, nafar guztiona' lelopean, festa egin dute egunean zehar, eta manifestazioa arratsaldean.

«Batzuek pentsatzen dutenaren kontrara, euskara ez da inondik heldu: euskara hemen zen, euskara hemen da. Eta izango da». Jendetzak txalo zaparrada batekin hartu ditu Saioa Cresporen hitzak, manifestazioaren bukaeran. Tuterako Argia ikastolako zuzendariak (Nafarroa) mezu argia eta zorrotza bidali die euskara «toponimia hutsa» edo «museoetan gordetzeko pieza» izatera mugatu nahi dutenei: «Euskara da gure bizitza blaitzen duen ezinbesteko elementua [...]. Euskara parkeetan eta kalean baitago, tabernetan, gure arteko solasaldietan, eskolan, kirolean, kulturan, aisialdian; finean, gure egunerokoan dago, gure bizitzan».

Euskara, miretsi bainoago, erabili egin behar dela eta horretarako aukerak eta baliabideak behar direla aldarrikatu dute milaka lagunek Iruñeko kaleetan, Sorionekuak egitasmoak deituta. Zehazki, 10.000 pertsona batu dira deialdira, antolatzaileen esanetan. Gaurkoa, ordea, manifestazioa baino gehiago izan da: egun osoz, Iruñea festaren koloreez margotu dute sorionekuek.

Goizetik, jai giroa nagusi izan da Taconera parkearen eta Basotxo kalearen ingurumarietan. Horixe izan da sorionekuen elkargunea, eta ekitaldi ugari izan dira goizez eta arratsaldez: dantzaldiak, txarangak, Irulegiko eskuak egiteko tailerrak, kale animazioa, Iruñea Kantuz, Txantreako erraldoi eta buruhandien konpartsa... Salmenta postuak ere paratu dituzte hainbat tokitan, eta erruz saldu dira Irulegiko Eskuaren logoa daramaten elastikoak eta jertseak. Crespok bere hitzaldian esan bezala, euskararen herriak erakustaldia egin du hiriaren bihotzean.

Eguneko ekitaldi nagusia, baina, arratsaldeko manifestazioa izan da. Antoniutti parketik abiatu da mobilizazioa, txarangaren doinu artean. Ume talde batek urratu du bidea, Sorionekuak egitasmoaren banderola zeramatela. Atzean, manifestazioaren lelo nagusia zuen pankartari eusten zioten manifestuaren sinatzaileek: Euskara, nafar guztiona irakur zitekeen, eta horren gibeletik, milaka lagun batu dira euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatzeko.

Hamaika doinu eta kolore

Ibilbide motzeko manifestazioa izan da gaurkoa: Antoniuttiko patinaje pistatik, Gaztelugibeleko kalea hartu dute manifestariek, eta, Pio XII.aren etorbidea zeharkatuta, Taconeraraino eta Basotxo kaleko gune nagusiraino joan dira bueltan. Ibilbide motzekoa, baina alaia eta koloretsua. Zenbaitetan, sanferminetako kalejira jendetsu bat zirudien, ohiko manifestazioa bainoago. Izan ere, txarangaren doinuez gain, mobilizazioa kolorez jantzi dute momotxorroek, hartzak, jentilek eta euskal mitologiako beste zenbait pertsonaiak.

Beste talde batzuek ere bat egin dute sorionekuen deialdiarekin, eta bakoitzak bere aldarrikapen propioak eraman ditu festara: «Gora aniztasuna!» irakurtzen zen EH 11 Kolore ekinbidearen pankartan; Hordago taldeak, berriz, zonifikazioaren aurkako eta euskararen ofizialtasunaren aldeko mezua nabarmendu du.

Basotxo kalera iritsita, hitza hartu du Crespok, Sorionekuak manifestuaren sinatzaileen izenean. Euskara «kanpotik ekarritako» elementu gisara tratatzen duten diskurtsoak arbuiatu ditu Tuterako ikastolako zuzendariak: «Nafarroa euskara da, eta euskara, Nafarroa», laburbildu du. «Abestian esaten zen bezala, Nafarroa euskararik gabe ez da arraroa, sorionik gabe ez da arraroa: euskararik gabe, Nafarroa ez da». Horregatik, «eskubide berdintasuna» eskatu du euskaldunentzat: «Justizia soziala aldarrikatzen dugu: ez dugu besteek baino oztopo gehiago merezi». Hitzaldiaren amaieran, azpimarratu du euskararik gabeko Nafarroa bat ezin dela «ez ulertu, ez onartu, ezta gozatu ere», eta bertaratutako euskaltzale guztiak gonbidatu ditu «euskararen aldeko bidea batera egitera».

Gaurko deialdiak eragile ugariren babesa jaso du. Besteak beste, bat egin dute euskalgintzako eragile nagusiek —Kontseilua, Topagunea, Behatokia, EHE, AEK, IKA—, hezkuntzaren alorreko zenbait elkartek —Sortzen, Nafarroako Ikastolen Federazioa—, sindikatuek —LAB, ELA, Steilas, ESK—, alderdi politiko batzuek —EH Bildu, Geroa Bai— eta gazte erakunde ugarik —Gazte Euskaltzaleen Sarea, Ikama, Ernai—. Horiez gain, Nafarroako hainbat herritan ere ekitaldiak egin dituzte aurreko egunetan, Sorionekuak egitasmoarekin bat eginez: Berriozarren, Lekunberrin, Zangozan...


Zazpigarren eta azken atala: Che Guevara

Kubako iraultzaren fase desberdinak errepasatu ondoren, monografikoei ekin zieten azken kolaborazioan Mexikortxo bandako Eneko Iurramendi 'Tintok' eta Iosu Jauregik. Kubako iraultzaren inguruko azken kolaborazio honetan Ernesto 'Che' Guevararen inguruko monografikoa izan dugu. Ba al dakizue 'chancho' deitzen ziotela Che-ri? Imajinatu dezakezue zergatik? Ez? Bada, ez galdu azken kolaborazio hau!


Baso Biziak Plataformatik azpimarratu dute baso-kudeaketa irizpide zientifikoetan oinarrituta egin behar dela, ez soilik produktiboetan

Baso Biziak Plataformako kideek agerraldia egin dute gaur Espaloia kafe antzokian. Orain bi urte eratu zuten basogintza eredu berri baten inguruko mozioak udaletan aurkezteko ekimena bultzatuz. Bi urteko ibilbidearen ondoren galdera orain da ea zertan diren mozio horiek. Aurrera begirako proposamenak ere egin dituzte.

Onartutako mozioen bilakaera ezagutzeko Baso Biziak Plataformatik bi galdera bidali dituzte mozioa onartu zuten udaletxeetara: zein atal bete dira eta nola? Eta, zer atal ez dira bete eta arrazoiak?. "Hainbat udaletik ez dugu erantzunik jaso, eta handik eta hemendik kideek emandako datuekin egingo dugu balorazioa", azaldu dute. "Orokorrean onartutako mozioek bete egin dute bere papera, eta onartu ez diren udaletxeetan monolaborantzak aurrera egin du inongo oztoporik gabe, baita eukaliptoak landatuz ere".

Baso Biziak Plataformako kideek argi dute: "Paperean jasotako mozioek, beste edozein proiektuk bezala, dena eusten dute, baina bidea egiten hasterakoan hainbat arazorekin topatuko ziren, seguruenik. Hauteskundeak hurbil dauzkagunez baso bizien aldeko dinamiketan sartu diren hainbat herriri gogoratu nahi diegu mozioak osoko bilkuretan onartzeak herritarren aurrean urratsak ematera behartzen dituztela, onartutakoa haizeak eraman ez dezan eta ez dadin itxurakeria berdea bihurtu", esan du plataformako kide Edu Zabalak.

Aurrera begirako proposamenak

Baso Biziak Plataformatik aurrera begirako proposamenak ere luzatu dituzte. Lurraldea ondasun komun bihurtzeko apustu garbia egin behar dela uste dute, eta dauden monolaborantzak erregulatzea eta murriztea ezinbesteko ikusten dute. Horrekin batera: "Erakunde publikoek sektore honetan legeak egiteko orduan dituzten erantzukizunak ezin dira basogintzako interes pribatuen menpe jarri behar, onura eta funtzio publikoaren menpe baizik (…) Baso-kudeaketa irizpide zientifikoetan oinarrituta egin behar da, eta ez soilik produktiboetan".

Basoa antolatzeko hiru maila proposatzen dituzte:

Kontserbaziorako basoak bultzatzea –korridore naturalekin, interes ekologikoko berdeguneekin...– eta onura ekositematikoak dakartzatenak –ura, lurra, biodibertsitatea, kultura, aisia...–

Hurbileko baso produktiboak bultzatzea espezie autonomoekin eta landaketa monoespezifiko mugatuekin.

Baso jangarriak bultzatzea –fruta-arbolekin–.

Hemezortzi talde Baso Biziak Plataforman

Gaur gaurkoz hemezortzi taldek osatzen dute Baso Biziak Plataforma eta bozeramaileek azaldu dute urteotan bertako zuhaitzen landaketan aritu direla. 2021-2022ko landaketa denboraldian hamazazpi hektareatan hemezortzi espezietako 5800 zuhaitz landatu zituztela eta 2022-2023an 26 hektareatan 22 espezietako 9223 zuhaitz. "Badakigu ez dela bide erraza orain arteko inertziak eta interes forestalistak aldatzea eta baso bizien aldeko dinamikan sartzea, baina naturak berak, aldaketa klimatikoarekin batera gogoeta sakona egiteko atakan jarriko gaitu; irizpide eta teknika zaharkituak mugatuz, baztertuz eta bestelako balio eta onura ekosistemikoak lehenetsita, gizarte osoaren eta bioaniztasunaren mesederako.

Herrietan halako taldeak sortzen jarraitzeko deia egin dute, eta plataformako kide diren talde guztiei eskerrak eman dizkiete.


Txirri, Mirri eta Txiribitonen 'Zoro gaitezen'


Ekintzak Larrabetzun, Liburuaren Eguna dela eta

Bihar, apirilak 23, Liburuaren Nazioarteko Eguna da. Dataren harira, hainbat ekintza egingo dira datorren astean Larrabetzun, hala nola, tailerrak, Irati Jimenezekin solasaldia eta Xabier Amurizaren errezitala. Ekintzak Kultur Bilguneak antolatu ditu.

Eskolako umeek komiki-tailerra izango dute apirilaren 25ean eta 29an, Eñaut Aiartzaguenaren eskutik; eta idazketa-tailerra, apirilaren 27an, Yolanda Arrietak gidatuta. Hilaren 28an, 19:00etan, eta Literaturaz Berbetan egitasmoaren baitan, solasaldia egongo da Irati Jimenezekin. Hizpide bere azken lana edukiko dute: Begiak zabalduko zaizkizue.

Bestalde, apirilaren 29an liburutegia plazara aterako da arratsaldean, eta 21:00etan Anarik kontzertua egingo du Hori Bai gaztetxean. Sarrerak eskatzeko, kulturbilgunea@gmail.com helbide elektronikora idatzi behar da; gehienez sarrera bi hartu ahalko dira pertsonako. Azkenik, apirilaren 30ean, 19:30ean, Etxepare, jalgi hadi batura errezitala egongo da Xabier Amurizaren eskutik.

Aipatutakoez gainera, norbaitek euskarazko libururik emateko badu, hori Anguleri kultur etxera eraman dezake apirilaren 27ra arte.


Zirkulazioa etengo dute Algortako Satistegi kalean, galtzada zolatzeko lanengatik

Algortako Satistegi kalea itxi egingo da ibilgailuen zirkulazioarentzat abuztuaren 16an eta 17an (astelehena eta martitzena), galtzada zolatzeko lanak direla eta. Lan horiek, Satistegi aldea eta Los Chopos parkeko euste- eta urbanitzatze-proiektuaren barruan daude.

Zirkulazio-etetea honako ordutegian egingo da: 08:30etik 19:00etara, astelehenean, eta 08:30etik 13:30era, martitzenean. Mozketak Satistegiko eraikinetako (1, 3, 5, 7 eta 9 zenbakiak) eta Calleja kaleko (24, 26, 28, 30, 32, 34, 36, 38 eta 40 zenbakiak) bizilagunei eragingo die.

Gainera, zolatze-lanak egiten diren bitartean, Satistegi kalearen hasieran (1., 3. eta 5. zenbakiko eraikinetarako sarbideak) dauden aparkalekuak kenduko dira.


Zumaiako Gala Gaua 2018ko argazkiak ikusgai

Zumaiako Gala Eguna (Baleike.eus). Baleike.eus atarian daude Gala Gaueko Argazki Txokoan ateratako argazkien bilduma.


Gizon bat hil da Zeberion, bi autok aurrez aurre talka eginda

Ezbeharra BI-3254 errepidean gertatu da, Artearako noranzkoan. Halaber, beste pertsona bat Gurutzetako ospitalera eraman dute, zauriekin.

Gizon bat hil da gaur goizean Zeberion, BI-3524 errepidean izandako auto istripuan, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak eitb.eus-i baieztatu dionez. Halaber, istripu berean beste pertsona bat zauritu da eta Gurutzetako Ospitalera eraman dute.

Ezbeharra 11:30 aldera gertatu da, Artearako noranzkoan.

Oraindik argitu gabe dauden arrazoiak tarteko, bi autok aurrez aurre talka egin dute.

Istripuaren ondorioz, errepidea itxi dute puntu horretan.


Astebete atzeratu dituzte eskolak EHUren zenbait fakultatetan

Gasteizko Hezkuntza Fakultateak astebete atzeratu ditu klaseak, «falta diren azken prestaketak» egiteko. Letren Fakultatean eta Ingeniaritza Eskolan, berriz, Internet bidez emango dituzte lehen asteko klaseak.

Euskal Herriko Unibertsitatearen Gasteizko Hezkuntza eta Kirol Fakultateak atzeratu egin du hezkuntzako graduen ikasturte hasiera —kirol arlokoa, ez—. Haur eta Lehen Hezkuntzako ikasleek gaur eta bihar dituzte aurkezpenak —lehen bi mailetan, aurrez aurre, eta beste bietan, Internetez—, baina ez dute eskolarik izango aste honetan. Igor Camino Ortiz de Barron fakultateko dekanoak BERRIAri adierazi dio erabaki hori hartu dutela lehen astea «patxadaz» hartzeko, eta hartara «hasiera egokia» bermatzeko.

Goizean jaso dute mezua hezkuntza ikasketetako irakasleek eta ikasleek. Dekanoaren arabera, egoera aztertzen aritu dira azken egunetan, eta eskolak atzeratzea erabaki dute. Haren arabera, azpiegiturak prest daude, baina «azken ukituak» falta dira, batez ere ekipamendu teknologikoei dagokienez.

Izan ere, ikasturte honek aldaketa nabarmenak ekarriko ditu EHUra. Besteak beste, mugatu egin dute geletako gehienezko ikasle kopurua, eta aukera emango dute eskolak Internet bidez jarraitzeko. Gainera, gel hidroalkoholikoa jarri dute sarreretan, eta unibertsitateko kideei aholkatu diete ez ditzatela «musuak eta besarkadak» eman. Sintomak dituztenei eskolara ez joateko ere eskatu diete.

Hezkuntza eta Kirol Fakultatean soilik ez, aldaketak izango dira beste zentro batzuetan ere. Adibidez, Gasteizko Letren fakultatean eta Ingeniaritza Eskolan lehen asteko eskolak ez dituzte aurrez aurre emango, Internetez baizik.

«Irakasleok haserre gaude»

Azken orduko aldaketek ezinegona eragin dute unibertsitateko komunitatean. Ainhoa Ezeiza Hezkuntza Fakultateko irakaslea, adibidez, Gasteizerako bidean harrapatu du eskolak atzeratzeko erabakiak. «Ari dira ea gauzak hobera doazen, baina ez da kasua. Erabakiak ez hartzeagatik atzeratzen da dena». Ohartarazi du ikasturte hasiera «kaosa» izaten ari dela, eta «ezer jakin gabe» ari direla.

Eskolak aurrez aurre emateko erabakiarekin kritiko da Ezeiza —irakasleei online prestakuntza ematen ari da urte luzez—: haren ustez, izan ere, oraingo egoeran ez dago modurik aurrez aurre aritzeko. Ohartarazi du ikasle batzuk izango direla gelan, baina erdiak etxetik arituko direla, eta eskolan bertan daudenei ez hitz egiteko gomendatu dietela. «Klase magistralak emateko, zertarako behar dute etorri?». Badituzte bestelako eragozpenak ere: jantokietan mugak dituzte, gelan ezin dira mugitu, garraiobideak ez dituzte ugaritu...

Egoera ikusita, Ezeizak dio «eztanda» egingo duela egoerak unibertsitatean. Ezinegona nabari du. «Beharbada, ikasleek planto egin dezaten zain gaude irakasleok». Unibertsitatez kanpoko hezkuntzan grebara deitua dute sindikatu guztiek elkarrekin datorren asterako, eta ikasleen artean ere ari dira mobilizaziorako deia zabaltzen —Ikasle Abertzaleek egin dute deia, adibidez—.


Euskara eta gaztelania euskal hezkuntzako komunikazio-hizkuntza izatea hitzartu dute EAJk eta PSE-EEk

Eusko Jaurlaritzako bazkideek azken unean adostu dute akordioa Hezkuntzako Lege-proiektuaren zuzenketen inguruan. Oposizioak, bere aldetik, zuzenketa partzialak (EH Bildu) zein osoko zuzenketak (Podemos-IU, PP, Cs eta Vox) aurkeztu ditu.

EAJk eta PSE-EEk epeak agortu dituzte, eta azken orduan akordio bat lortu dute Hezkuntzaren Lege-proiektuari zuzenketak aurkezteko. Bertan itundu dute lege-testuan jasotzea euskal irakaskuntza "euskara ardatz duen sistema eleaniztun" gisa egituratzea, eta bi hizkuntza ofizialen eta gutxienez atzerriko hizkuntza baten bidez artikulatzea, "ikaskuntza bideratuko baitute".

Hain zuzen ere, bi alderdiek komunikazio-hizkuntza izaera eman diete ikas-hizkuntza guztiei, sozialistek eskatu bezala. Izan ere, euskal hezkuntzan hizkuntza-ereduen sistema mantentzearen aldekoa da PSE-EE.

Hezkuntzako Lege-proiektuak ez ditu berariaz aipatzen hizkuntza-ereduak (A, B eta D) bere 101 artikuluetatik bakar batean ere, baina, Jokin Bildarratz sailburuaren arabera, "ez dira desagertzen" hezkuntza-sistematik, Euskararen Legea garatzen duen 1983ko dekretu batean araututa baitaude.

Talde parlamentarioek astearte honetan erregistratu dituzte zuzenketak, 12:00ak baino lehen. Elkarrekin Podemos-IU, PP, Vox eta Ciudadanos alderdiek osoko zuzenketak aurkeztu dituzte.

EAJk eta PSE-EEk azken minutura arte zalantzan izan dute hizkuntzen tratamenduaren inguruan dituzten desadostasunak nola konponduko zituzten.

Gorka Alvarez EAJko legebiltzarkideak azaldu duenez, PSE-EErekin adostutako zuzenketak negoziazio "diskretu" baten emaitza dira. Alvarezen arabera, testuak 2022ko apirilaren 7an sinatutako hezkuntza-ituna du oinarrian.

"Orain testu artikulatu on batean oinarrituta, beharrezko ñabardurak egin behar dira", gaineratu du. Helburua "gure gizartearen isla izango den lege sendo eta integratzaile bat uztea da, datozen 30 urteetan gurekin izango dena", azpimarratu du.

Jeltzaleak argitu duenez, hizkuntza-ereduak "ez dira inoiz zalantzan egon". "Ikastetxeei bi urte ematen zaizkie beren hizkuntza-proiektua egin dezaten, eta hirugarren hizkuntza aipatzen da, atzerritarra", azaldu du.

Maria Jesus San Jose PSE-EEko legebiltzarkidea, bere aldetik, "oso pozik" agertu da negoziazioen emaitzarekin, eta jeltzaleekin adostutako zuzenketek legearen alde batzuk argitzen eta hobetzen dituztela esan du. Ildo berean mintzatu da Eneko Andueza euskal sozialisten idazkari nagusia. Horren hitzetan, "Euskadin hizkuntza-eredu elebarra ez ezartzea" ahalbidetuko du akordioak.

Sozialisten hitzetan, "hizkuntza-ereduek indarrean jarraitzen dutela argitzen dute zuzenketek, eta ikaskuntza-hizkuntzen irakats-izaera bermatzen dute, eta zehazten dute euskal hezkuntza egituratzen den sistema eleanitzean, zeinaren ardatza euskara baita, eta bi hizkuntza koofizialen eta gutxienez atzerriko hizkuntza baten bidez egituratzen dela".

Horren berri eman aurretik EH Bilduk ohartarazi duenez, etorkizuneko Hezkuntza Legeak hizkuntzaren arloan hitzartutakoa adostu behar du, eta "euskara ardatz duen esparru eleaniztuna" sartu behar du, eta ohartarazi du koalizioak ez lukeela ulertuko "beste gai batzuk" jasotzea, egungo ereduak mantentzea, esaterako.

EH Bilduk iragarri du 146 zuzenketa aurkeztu dizkiola Hezkuntzaren Lege-proiektuari, "letra eta espiritua" errespetatuz.

Miren Gorrotxategi Elkarrekin Podemos-IUko bozeramailearen esanetan, Hezkuntza Legea "pribatizatzailea" da, "eskola publikoaren aurka egiten duelako". Gainera, "gaur egun dugun arazo larria betikotzen du: segregazioa".

Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak behin eta berriz esan du Hezkuntza Sailak "leial" jokatu duela hezkuntza-itunean jasotakoarekin, eta testu berria "eragileen adostasunaren eta lankidetzaren bidez" onartu nahi duela azpimarratu du.

Bestalde, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak adierazi du Legebiltzarrak araua "urtea amaitu baino lehen" behin betiko onartzea nahi duela. Bozeramailearen esanetan, "dena aurreikusitakoaren arabera badoa", urtea amaitu baino lehen legea onartzea espero dute. Horretarako, urrian osoko zuzenketen eztabaida bideratzea aurreikusten du, eta ondoren, lantalde batean, zuzenketa partzialak eztabaidatzea.

"Helburua da babes gehiago izatea hain garrantzitsua den lege-proiektu bati laguntzeko, eta horren gainean oinarrituko da euskal hezkuntzaren etorkizuna hurrengo hamarkadetan", adierazi du.