«Ahobizi eta Belarriprest asko egon daitezke pilota munduan»

Pilotari profesionala da Iñaki Artola (Alegia, 1994). Asegarce-ko aurrelariak, ordea, ez ditu gizarte gaiak albo batera utzi. Besteak beste, euskararen harira hainbat mahai ingurutan parte hartu du.

Esaten da kirolariak bere burbuilan bizi direla. Horrela da?

Denetik egongo da, baina kirolari bizitza nahiko lotua da; nahiz eta jendeak kanpotik denbora libre asko dugula uzte izan. Egunean ia 24 ordu eskaintzen diogu gureari. Burua erabat horretan edukitzen dugu. Errutina batean sartzen zara, eta entrenamenduei eta atseden orduei garrantzi handia ematen diezu. Kasik, egiten duzun hori bakarrik ikusten duzu. Behin hor erortzen zarenean beste gauzetatik apartatu egiten zara. Neure buruan sumatu dut hori. Pilotan buru-belarri hasi aurretik beste denbora eta gogo bat ateratzen nuen gainontzeko gauzetarako. Orain, nahi gabe ere, atentzioa deitu zenezakeen tokietatik pixka bat apartatu egiten zara.

Hala eta guztiz ere, Euskaraldia antolatzen ari zarete herrian, Alegian.

Ez nuke esango eragile eraginkorrena ni izaten ari naizenik, baina bai jarraitzen ari naizela. Ondo doa. Talde polita osatu dugu eta lanerako prest gaude. Normalean horrelako ekimenak ezkutuagoan joaten dira, baina telebistan ere agertu dela ikusi dugu. Eusko Jaurlaritza bezalako erakunde baten babesa ere baduela dirudi; oso denona izan daitekeen zerbait da. Herrian ere taldean hori ikusten da; denetik gaude, eta lanerako gogo handiarekin.

Pilota mundu profesionalean, enpresarekiko eta pilotari arteko harremanean, zer leku dauka euskarak?

Ikusi dudana da pilota nahiko mundu erdalduna dela. Euskaldun asko izanagatik erdaraz hitz egiteko joera handia dago. Afizionatu munduan oso euskal hiztuna izan den jendea, enpresa mundura gerturatzen joan den heinean, erdarazko joerara gerturatzen joan da. Horren zergatia zein den esaten ez nuke ondo jakingo.

Pilotari euskaldunen artean euskaraz hitz egiten al duzue?

Anekdota bat kontatuko dut. Bost pilotari euskaldun elkarrekin hizketan ari ginela, bi erabat erdaraz ari zirela jabetu nintzen. Esan nien: “Orain erdaldunik ez dago eta gu hala ere erdaraz?”. “Nola erdaraz, euskaraz ari gaituk eta!”, esan zidan batek. Berriro hizketan jarraitu genuen eta hamar minuturen bueltan berriro erdaraz ari ziren geratu gabe. Berriz ere moztu egin nien: “Konturatzen al zarete berriro erdaraz ari garela”. Orduan bai jabetu ziren: “Egia duk! Arrazoi huen!”. Askotan, konturatu gabe, ustez euskaraz ari garela erdaraz hitz egiteko joera izaten da gure artean.

Euskal telebista eta irrati publikoaren aurrean euskaraz bakarrik hitz egingo zenuenaren konpromisoa hartu zenuen 2015ean.

Lagun edo inguruko batekin, gogoratzen naiz, EITBren sorrera eta ibilbidea aztertzen ibili ginela. Hortik pentsatu nuen EITBri dena euskaraz egin behar niola. Handik hilabete ingurura, jende gehiago gauza bera esaten hasi zen. Ez dut buruan nork bultzatuta, baina EITBri eskaera bat luzatu genion: “Euskaldunak gazteleraz egitera ez behartzea”. Nik nire erabakia bakarrik hartu nuenean ondo hartu zuten, ezetz ez zidan inork esan. Aldaketa txiki bat nabaritu nuen alde horretatik. Ondoren, eskaera hori egin genuenean, aldaketa nabarmenagoa izan zen. Alde horretatik errespetatua sentitu naiz eta erabakia aurrera eraman ahal izan dut. Hala eta guztiz ere egun ez da betetzen. Pilotari euskaldunei erdaraz galdetzen jarraitzen ikusten ditugu.

Azaroaren 23tik abenduaren 3ra Euskaraldia dator: 11 egun euskaraz. Zein rol hartuko duzu eta zein helburu jarriko diozu zeure buruari?

Nik Ahobizi rola hartuko dut. Euskal hiztuna naizelako. Hizkuntza jarrerak aldatzeko oso ekimen polita iruditzen zait. Inguruan babes handia daukagula ikusten dut, eta hainbesteko azalpenik ez dugula eman beharko. Pilota mundura nahiko ondo datorren metodo bat dela uste dut. Adibidez, ez dakit nahiko duten baina Belarriprest izateko aukera duen jende asko dagoela uste dut. Ahobizi izan gintezkeenak ere bai. Hizketaldiak askotan erdaraz izaten dira, eta nik uste, badagoela hori pixka bat aldatzeko modua.


Zaborrak berriz ere

Pasa den apirilean Xabier Reparazek gogoratzen zigun gure zaborren gestioa nola aldatu den azken urteetan. Esaten zigun ere, sortzen ditugun hondakinek gora egin dutela etengabe. Eustaten datuen arabera, 2011n europear bakoitzak 503 kilo zabor sortu zuen, estatuan 531koa izan zen urte horretako bataz bestekoa. Xabierrek esaten zuen bezala zabor horiek mendi magaletan lurperatuta desagertu izan dira gure bistatik. Baina "desagertze" miresgarri hori geroz eta zailagoa da. Izugarriak dira, adibidez, "7. kontinentea" izenez ezagutzen denaren irudiak: 1.400.000 kilometro koadroko zabor uhartea Ozeano Barearen erdian. Handiena da, baina ez bakarra. Hondakin horiek guztiek ingurugiroan duten eragina denok sufrituko dugu.Sakanan badakigu orain zaborrek arazoak planteatzen dituztela. Ez dira horren erraz desagertzen. Gutxienez ondo begiratu behar dugu zer, non eta noiz atera behar den, eramana izan dadin. Sistema berriak baditu bere alderdi ahulak, martxan jarri berriak diren gauza guztiekin gertatzen den bezala (agian konpostadorak herri erdian kokatzea ez da ideia hoberena izan). Baina gauza onak ere, eta horien artean arazoaren kontziente izatearena dago. Birziklatzea pausu handi bat da hondakinen gestioan, baina garestia da, eta beti dago zati txikia ez den errefusa.Hurrengo urratsa ahalik eta hondakin gutxien sortzearena izango litzateke. Eta hori bereziki erosketak egiterakoan kontuan hartu behar da. Geure poltsa dendara eramaten hasi gara, baina gehiago egin dezakegu. Askotan ikusten ditugu supermerkatuetan fruta edo tomateak plastikozko bandejatxoetan sartuta eta plastikoz bilduta. Edo gailetak binaka poltsa batean gordeta, gero kartoizko kaxan sartuta eta kartoia berriz plastikoan bilduta. Beharrezkoa da hori guztia? Kontsumitzaileek botere handia dugu merkatuan ados jarriz gero. Eta ez bagenu erosiko, adibidez, behin eta berriz plastikoz bilduta dagoen produkturik? Xabierrek esaten zuen etorkizunean zaborrak minimora eramateko moduak aurkituko ditugula. Eta itxoin beharrean guk geuk bultzatzen baditugu aldaketak gure portaerarekin? Gure etorkizuna babestu nahi badugu, mugitzen hasi beharko dugu, honetan eta beste arlo askotan.


"Badago parlamentuaren aritmetika aldatzeko ahalegin bat"

Zigor zuzenbidean katedradun Queralten ustez, "korapilatsua" izan da Kataluniako Parlamentua osatzeko saioa, baina uste du mahaia osatzea "urrats garrantzitsua" dela. "Ez dakigu zer gertatuko den hemendik aurrera". Kritikoa da auzitegien jarrerarekin.


PP, PSOE eta EAJ 'bankuen eliz mutilak' direla iritzi du Ezker Batuak

Zenbait militanteekin batera, Raquel Modubar Bilbon izan da gaur goizean, Santander banketxearen egoitza aurrean, “bankuei mozorroa kentzeko” egindako protesta batean.

PP, PSOE eta EAJri "bankuen eliz mutilak" eta "langile eta langabeen etsaiak" izatea egotzi die gaur Raquel Modubar Ezker Batua-Berdeakeko lehendakarigaiak.

Hamar bat militanteekin batera, Modubar Bilbon izan da gaur goizean, Santander banketxearen egoitza aurrean, "bankuei mozorroa kentzeko" protesta batean.

PP, PSOE eta EAJ "bankuen jardueraren laguntzaileak" izan direla iritzi du Modubarrek. Horren iritziz, hiru alderdi horiek "langileen eta klase ertainaren sorbaldetan" jarri dute "krisiaren pisu guztia".

"Bankuek herritarrei egindako gehiegikeriak salatu nahi ditugu eta, batez ere, alderdi politiko askok eman dizkieten permisibitatea agerian utzi", adierazi du.

Bankuen "nazionalizazioa" eta "krisia eragin duten bankariak espetxean sartzea" exijitu du eskatu du Ezker Batuakeko zerendaburuak aipatu ekitaldian.

Hipoteken inguruko legedia aldatzea ere defendatu du. "Aldatu behar dela uste dugu. Pertsona bat langabezian geratzen denean, bankuek zorra kitatu beharko lukete, pertsona horrek lana lortzen duen arte".

Protestan zehar, Ezker Batuakeko militanteek pankarta bat erakutsi dute, "errududentzat kartzela" eta "pertsonentzat erreskatea" eskatuz.

Arratsaldean, Jose Navas Arabako zerrendaburuak herritarrei eskatu die "murrizketen aurrean eusteko" eta datorren igandean Ezker Batuak-Berdeak alderdiari botoa emateko. "Esplotatzaileei, espekulatzaileei eta eskularru zuriko lapurrei aurre egingo diegu", adierazi du.

Kontxi Bilbao hautagai eta legebiltzarkide ohiarekin batera, Gasteizko Michelin enpresako sarreran izan da Jose Navas.

Enplegu bat izateko eskubidea aldarrikatu du Navasek: "Ongizate Estatuko oinarrizko euskarria da", esan du.


'Merezi dugu lasaitasuna eta, momentuz, irabazi dugu'

Altsasuko alkateak azpimarratu du intelijentziaz aritu zirela herritarrak, eta 'kanpotik etorritako bestelakoei' hausnarketa eskatu die: 'Ezin diegu eman eurek nahi zuten erantzuna'.

'Lasaitasuna merezi dugu eta, momentuz, irabazi dugu'. Hala laburbildu du Javier Ollo Altsasuko alkateak 'Faktoria'n atzo herrian izandako gertakarien ondotik alkate eta herriko agintari nagusi gisa duen sentsazioa.

Nabarmendu du herritarrek España Ciudadanak antolatutako ekitaldiari emandako erantzuna 'inteligentea' izan zela, eta 'balorazio ona' egin du alde horretatik. Gogoeta eskatu die, aldiz, Sare Antifaxistak egindako deialdiarei erantzunez 'kanpotik etorri zirenei'. Alkateak azaldu duenez, 'kanpoko jendeak eragin zituen tentsio uneak' eta ezkilak jo zituztenak ere 'ez dira herriko plataformako kideak'. 'Ezin diegu eman', zehaztu du, 'España Ciudadanakoek lortu nahi zuten erantzuna'.


PDL eta Lega Nord alderdiek bozetan elkarrekin aurkezteko akordioa adostu dute

Berlusconik baieztatu du baina ez du jakinarazi nor izango den zerrendaburu.

Silvio Berlusconi Italiako lehen ministro ohiak baieztatu duenez, PDL alderdia eta Lega Nord otsailaren 24 eta 25eko bozetan elkarrekin aurkezteko akordioa adostu dute bart. "Habemus papam", esan du Berlusconik.

Oraindik ez dute jakinarazi nor izango den zerrendaburua. Lega Nordek ez du Berlusconi izatea nahi, baina horrek gaur eman duen elkarrizketan esan du lehen ministro nor izango den, irabaztekotan, bozen ondoren erabakiko dela.


Pasqual Maragallek hartu du Kataluniako Gobernuko presidente kargua

Gaur eguerdiaz geroztik PSCko buru Pasqual Maragall da Kataluniako Gobernuko presidente berria. Hain zuzen ere, gaur zin egin du kargua Maragallek, eta, halaber, Ernest Benach Kataluniako Legebiltzarreko presidenteak —ERCkoa da— Maragallen izendapena aldarrikatzen duen dekretua irakurri du eta presidente domina ezarri dio. 900 bat lagun bildu dira ekitaldi horretara, besteak beste, CiUko hainbat buruzagi eta Jose Luis Rodriguez Zapatero PSOEko idazkari nagusia.

PSC Kataluniako Sozialisten Alderidak, ERC Esquerra Republicana ezkerreko alderdi abertzaleak, eta ICV ezker ekologistako alderdiak egindako gobernu koalizioari esker da Maragall Kataluniako Generalitateko presidente. Horrenbestez, 23 urtez Kataluniako lehendakari izan den CiUko —zentro-eskuineko alderdi abertzalea— Jordi Pujolen lekukoa hartu du.

Kataluniako Legebiltzarrerako bozak CiUk irabazi zituen; hots, alderdi hori da Legebiltzarrean aulki gehien lortu zuena, baina ez gobernua berak bakarrik osatzeko adina. Gobernua osatzeko prozesuan ERC izan da giltza. Ezkerreko alderdi abertzale horren 23 jezarlekuak funtsezkoak ziren bai CiU garailearentzat, zein PSC bigarren indarrarentzat gobernua osatzeko.

Alderdi bi horiekin elkarrizketak izan ostean, PSCren aldeko haututa egin zuen ERCk. Haiekin batera, ezker ekologistako ICV sartu da gobernu taldean.

Maragallek inbestidura saioan esan zuenez, Kataluniarentzat estatutu berri bat aurrera ateratzea, finantzaketa eredua aldatzea eta Espainiarekiko harremanak berritzea izango dira "ezkerreko gobernuaren" lehentasunak.


Aldaketarako bigarren aukera

Islandiako kontserbadoreak inkestetan gailendu arren, zaila izango dute gehiengo osoa eskuratzea. Alderdi Piratak ezustea eman du, eta bigarren indarra litzateke, gobernatzeko aukera garbiekin

Finantza krisiak Mendebaldeko herrialde asko astindu zituen 2008an, eta, tartean, bete-betean jo zuen Islandia. Sistema politikoaren aurkako haserrea piztu zen bankuek hondoa jo zutenean, eta orduan sortu ziren mugimendu sozialek orain dute fruitua jasotzeko aukera. Azken hauteskundeetan zentro-eskuinak boterea berreskuratu ostean, aginteko elitearen aurkako alderdiak gehiengo osoa eskuratzetik gertu leudeke gaurko hauteskundeetan, inkesten arabera. Alderdi Piratak herritarren suminari erantzuten jakin dio, eta, ideologia zehatzik ez izan arren, bigarren indarra izan daiteke. Apirilean krisi politikoa askatu ondotik bozak aurreratu zituzten, Sigmundur Gunnlaugsson lehen ministroaren izena Panamako paperetan agertzean, erreskatatutako bankuen akzioen jabe gisa. Haren dimisioak eman dio Islandiari sistema aldatzeko bigarren aukera.

Independentzia alderdi kontserbadoreak irabaziko lituzke bozak, Islandiako hedabideek kaleratutako azken inkesten arabera. Botoen %27ko aurreikuspena ez litzateke nahikoa, ordea, gehiengo osoa bermatzeko. Alderdi Progresista zentristarekin batera gobernatzen dute kontserbadoreek.

Azken hilabeteetan, behera egin du Alderdi Pirataren sostenguak; Panamako paperen eskandalua lehertzean protesta jendetsuak izan ziren, eta, orduan, %40ko babesa eman zieten inkestek. Halere, emaitza bikainak lirateke azken zundaketek iragarritakoak: botoen %18 jasoko lituzke, oposizioko alderdi nagusia litzateke parlamentuan, eta boterea eskuratzeko aukera garbiak lituzke, koalizioak eratuta.

Tradizionalki, gizarte kontserbadorea da Islandiakoa, eta, 1944. urtetik, errepublika gisa eratu zenetik, kontserbadoreek beti irabazi dituzte bozak, behin izan ezik. 2009an, ekonomia hondoa jota zegoenean gobernuaren kudeaketagatik, botoen %24 jaso eta bigarren indarra izan zen Independentzia alderdia.

Haatik, oraingoan bidelagun posible gutxi ditu, eta zaila izango du gobernatzeko babes nahikoa lortzea parlamentuan. Alderdi Progresista izan du aliatu historikoa. Aurreko bozak irabazi ez arren, emaitza onak lortu zituzten zentristek, eta presidenteak Gunnlaugssoni eman zion gobernua osatzeko enkargua. Orain, baina, gainbehera betean daude, eta botoen %10 bakarrik lortuko lituzkete, aurreko bozetan eskuratutakoen erdiak. Panamako paperen eskandaluak kondenatu du alderdia; Gunnlaugssonen emazteak krisiaren ondorioz erreskatatutako bankuen aktiboak izan zituen paradisu fiskaletan.

Erreforma alderdian jarriak dituzte esperantzak kontserbadoreek. Independentzia alderdiaren adar europazalea da; 2013an gobernua osatzen zuen koalizioak EB Europako Batasunean sartzeko eskaera bertan behera utzi zuen, eta alderdi kontserbadoretik banandu zen —EBtik kanpo mantentzearen alde daude herritar gehienak, baina erreferendum baten bidez erabaki nahi dute, inkestek erakutsi dutenez—. Aurreikuspenen arabera, emaitza onak izango lituzke Erreformak, laugarren indarra izateraino. Halere, oraindik ez du argitu kontserbadoreen blokea babestuko duen, edo, kontrara, oposizioaren koaliziora batuko den.

Parlamentu zatitua

Alderdi Pirataz gain, aldaketa bultzatzeko helburuz beste alderdiak ere sortu dira, eta, ondorioz, inoizko parlamenturik anitzena eratu daiteke igandetik aurrera; guztira zazpi alderdik lortu dezakete ordezkaritza 63 eserlekuko parlamentuan. Horrexegatik, zaila da aurreikusten ezein blokeren gehiengo argirik, eta boto-emaileen kopuru txikia kontuan hartuta—238.000 aurreko bozetan, erroldaren %80—, zalantzatiek erabakiko dute parlamentuaren egitura.

Oposizioko lau alderdik osatutako blokean sartzeari muzin egin dio Erreformak. Alderdi Piratak, Ezker Berdearen Mugimenduak, Aliantza Demokratikoak eta Etorkizun Argiak osatzen dute koalizio hori. Reykjavikeko Udala gobernatzen dute laurek 2014tik. Hain zuzen ere, hiriburuko emaitzak erabakigarriak izango dira, biztanleriaren bi herenak bizi baitira.

Alderdi Pirata izango litzateke gobernuaren aurkako koalizioko indar nagusia, baina berdeen buruzagi Katrin Jakobsdottir da onarpen maila handiena duen politikaria, eta gobernuan eskarmentua duenez, balizko gobernu alternatiboa gidatzeko aukera handiak ditu.

Edonola ere, piratek astindu dute Islandiako jokaleku politikoa. Ikaragarri egin du gora alderdiak denbora gutxian; lau urte ez dira sortu zutenetik, baina lehenengo bozetan, 2013an, %5eko langa igaro, eta egun hiru parlamentari dituzte.

Hauteskundeen izarra

Copyright-aren aurkako nazioarteko mugimendu baten parte dira piratak, baina beste kideek ez dute Islandiako alderdiak bezainbesteko presentzia irabazi, ez herrialdean barruan, ezta nazioartean ere. Anarkistek, ziberekintzaileek eta teknologia berrien zaleek osatu dute mugimendua. Zuzeneko demokrazia, gobernuan gardentasuna muturreraino eramatea eta drogak legeztatzea dituzte kanpainako oinarritzat. Edward Snowdeni asilo politikoa ematea ere proposatu dute.

Konstituzioa erreformatu nahi dute piratek. Hain zuzen ere, konstituzioaren moldaketa izan da boz kanpainetako gaia, politika zaharreko eta berriko alderdiak erdibitu dituen marra gorria.

Birgitta Jonsdottir piraten alderdiburuak hainbat elkarrizketatan azaldu duenez, erabaki garrantzitsuak hartuko lituzkete sare bidezko galdeketan herritarrei kontsulta eginda. «Sistema aldatu behar dugu, legeak egiteko era modernizatu». Anbiguotasunarekin jokatu dute, ahalik eta zama ideologiko gutxien bereganatzeko. «Ez gara ezkertiarrak, ezta eskuindarrak ere». Jonsdottirren arabera, ideologia askotariko kideak bildu ditu alderdiak.

Krisiaren ondotik Europan sortu diren beste alderdiak ez bezala, Alderdi Piratak ez du ekonomian oinarritu bere diskurtsoa. Izan ere, 2008tik nabarmen egin du hobera: langabezia tasa %3ren bueltan dago, eta hurrengo urteanBPG %4,3 haziko dela aurreikusi dute. Piratek dagoeneko esan dute ez dutela ekonomian aldaketarik egingo; desberdintasun ekonomikoak Europa hegoaldean baino apalagoak dira.


Presoei elkartasuna adierazteko argazki erraldoia atera gura du Oñatiko Ernaik bihar iluntzean

Oñatiko Ernaik bi ekitaldi antolatu ditu datozen egunetarako presoei elkartasuna adierazteko: argazki erraldoia ateratzea eta Alacanteko Villena kartzelara irteera egitea. Argazkia bihar, zapatua, aterako dute, 19:30ean, Ona taberna pareko plazatxoan. Joseba Arregi oñatiarra preso dagoen Alacanteko espetxera, berriz, hilaren 19an joango dira; 16a da izena emateko azken eguna.


Miarritzen izanen den ‘Roxy Pro’ lehiaketa iragartzeko filma laburrak, kritika asko izan ditu

Miarritzen egiten den ‘Roxy Pro’ nesken surf lehiaketa iragartzeko filme laburrean, neska gazte baten eszena antzezten dute iratzartzen den unetik hondartzara doan unea arte. Tartean, neskak dutxa hartzen du eta filme laburra irauten duen denbora gehiengoan erdi biluzik agertzen da. Beharrezkoa al da Surf lehiaketa bat iragartzeko erdi biluzik agertzen den neska bat jartzea eta lehiaketarekin zerikusia duen irudirik ez ematea? Filma labur horrek kritika asko izan ditu.

Miarritzen, uztailaren 10etik 14era, mundu mailan garrantzitsuena den nesken arteko Surf lehiaketa bat antolatuko da ‘Roxy Pro’ izenaren baitan. Lehiaketa horretan parte hartzen duten 20 neskek, mundu mailan, maila onena duten neskak dira. Haien artean Pauline Ado lapurtarra ere aurkitzen da.

Aipatutako bideoa, orain arte txapelketa iragartzeko erabili den filme labur bakarra da. Bideo laburrean zehar, hainbat eszena agertzen dira. Besteak beste, lehen irudian, neska bat agertzen da esnatu berri, erdi biluzik eta dutxarako bidea hartzen du. Ondoren hondartzara joateko 4×4 autoa hartzen du… Bukaeran soilik Surf-arekin zerikusia duen irudiak agertzen dira baina, txapelketarekin eta Surf-ak duen lan esfortzuarekin zerikusirik izan gabe.

Filma laburrak zer esan handia utzi du sarean. Izan ere pertsona batek baino gehiagok erreakzionatu du. Besteak beste, Cori Schumacher, 2010ean Miarritzen ospatutako ‘Roxy Jam’ saria irabazi zuenak, filme labur horren inguruan bere iritzia plazaratu du. Bere iduriko horrek “urtez-urte neskek Surf munduan aitzina eramandako lana guztiz zaputen du”. Bide beretik Roxy-k sare sozialean duen orri batean, facebook-en, beste neska batek iruzkin bat utzi du erranez filme labur hori “onartezina” zela eta Surf-ean ari diren neskekiko “errespetu gabekoa”.

Iraila bukaeran, Hossegor-en iraganen den Europa mailako mutilen arteko ‘Pro France’ txapelketa garrantzitsua iragartzeko, parodiazko filme labur bat jarri dute sarean.


Giro ederra ferietan

Zezensuzko eta diskofestarekin despeditu ziren aurtengo feriak. Kirolari eskainitako igandea izan zen. Zaleek lasterketa, aizkora eta pilotarekin non ase izan zuten. Larunbatean, berriz, 25 artisauren postuak jabetu ziren plazaz eta bisitari askoren bisita hartu zuten. Laugarren urtez ez zen ferietan aziendarik izan, krisiagatik eta bete beharreko makina bat baldintzagatik. VIII. Sakanako Gazta TxapelketaArtisauez inguratuta lan egin zuen txapelketako epaimahaiak: Iñigo Lazkoz, Juan Bautista Mariñelarena, Fernando Flores eta Joxerra Agirino, Idiazabal jatorri izendapeneko ordezkaria. Zortzi gaztagilek parte hartu zuten lehiaketan eta haiek aurkeztutako gazten artean epaimahaiaren ustez onena Altsasuko Amillano Gaztandegiarena izan zen. Patxi Amillanok jaso zuen saria. Bigarren saria Izurdiagako Javier Ezkurra Eskisabelek irabazi zuen eta podiuma Unanuko Balda Artola gaztandegiarendako izan zen. Haiekin batera, txapelketan beste bost gaztandegi hauek parte hartu zuten: Uharte Arakilgo Martiarena Aizkorbe, Arruazuko Albi, Arbizuko Arana Etaio, Unanuko Ibarborda eta Urdiaingo Sarabe baserria.


Hitzaurrea

Joxan Artzeri deitu nion, EIEko Hegats aldizkarirako Xabier Leteren gainean idatz zezan zer edo zer, artikulu bat, poema bat.

Idazketa eta orrazte lan astunekin zebilela esan zidan, liburu bateko piezei ordena bilatzen. Iruditu zitzaidan burua garbitzeko bota zidala aitzakia labur bihozbera, laster aitortu baitzidan egitorduan: “Ez naiz oraindik Xabierrekin egon”.

Leteren heriotzak lur jota utzi du Artze, oraindik ez ei daki zelan hurreratu beragana, nondik hasi bila. Lurdesen aurpegi gaztearekin egoten da, baina Leterekin ez du oraindik hitz egin.

Egia esan, jainkorik ez duten sinestunen mundua halakoxea da. Inor ez da betiko guztiz joaten. Pentsatu nuen kristauen antzera eman ziotela lur Leteri, baina fedegabe mistikoen ikuskera zabalekoa zela: “Belaze goitarretako argitasunean/ berreskura dezagula maitasun lehena/ brisarak gure bekokiak zimurrez garbitzean”.

Errua, oinazea, zoriona, beldurra eta salbazioa bizien ardura absurduak dira. Letek honez gero badaki. Egite onak eta txarrak baino ez daude. Eta lagunen ahotsa norberaren bila.


Eszeptizismoaren goi bilera

Hegoafrikan NBE klima aldaketaz egiten ari den goi bileran ez dute nazioarteko bete beharreko akordiorik lortzeko esperantzarikKyotoko ituna luzatzea eskatu dute Txinak eta Brasilek; 2012an indargabe geratuko da

NBE Nazio Batuen Erakundeko kide gehienek eszeptiko begiratzen diote atzotik abenduaren 9a bitartean Hegoafrikako Durban hirian egiten ari diren klima aldaketaren goi bilerari. Izan ere, ez dute espero datorren urtean indargabe geratuko den Kyotoko Protokoloari jarraipena ematerik, edo hura ordezkatuko duen bete beharreko akordio nazioarteko bat lortzerik, NBEko idazkari nagusi Ban Ki-moonen helburua hori bada ere. Herrialde bakoitzak bere interesen alde egiten du, konpromisoak ondokoari eskatuz eta irtenbide bat lortzeko negoziazioari ateak itxiz.

Kopenhagen duela bi urte egin zuten goi bilerak «historikoa» izan behar zuen. Hain justu, Kyotoko Protokoloa ordezkatuko zuen tresna sortuko zutelakoan bildu ziren 150 herrialdetako gobernuburuak. Negoziazio horien porrot sonatuaren ostean, ordea, eszeptizismoa da nagusi Durbango bilerari begira.

Kyotoko Protokoloa berotegi efektua mugatzeko nazioarteak egin duen lehen urratsa izan da, aditu guztien arabera nahikoa ez den arren. 2005etik indarrean dagoen akordioaren lehen fasea 2012an amaituko da, eta garapen bidean dauden herrialdeek —Txina eta Brasil tartean— 2020ra arte luzatu nahi dute, klima aldaketaren erantzukizuna herrialde garatuena dela argudiatuz. Izan ere, itunak inbertsioak bermatzen dizkie, eta ordainetan ez dute isurketak murrizteko konpromisorik hartu beharrik izan.

Japoniak —akordioaren sustatzaile izan zenak—, Errusiak eta Kanadak ez dute ituna bere horretan luzatu nahi. «Munduan gas kutsagarri gehien isurtzen duen herrialdeak, Txinak, ez dauka inolako konpromisorik Kyotoko Protokoloarekin. AEBek ere ez dute ituna sinatu, eta Indiak ez du inolako betebeharrik», kexatu da Akira Yamada Japoniako Gobernuko kidea.

Hori horrela, EB Europako Batasuna bakarrik geratu da Kyotoko neurrien defentsan, klima aldaketaren ondorioz gehien kaltetu diren herrialdeekin batera. Baina batasuneko herrialdeen artean ere gero eta tentsio handiago dago, batik bat krisi ekonomikoagatik burua altxatu ezinda dauden hainbat herrialdek konpromisoak murriztu nahi dituztelako.

Bruselak jakinarazi du 2020rako gas kutsagarrien isurketak %20 murrizteari eusten diola, baina horretarako, 2015etik aurrera herrialde garatuak akordioari batzea exijitu du. «Garbi hitz egin dezagun: EBk Kyotoko Protokoloa babesten du, baina itunaren bigarren fasea EBk soilik betetzeak ez du ezertarako balio, munduko gas kutsagarrien %11 besterik ez baitu isurtzen. Durbanen hori lortzea ezin da garaipentzat hartu», adierazi du Connie Hedegaard Europako Klimarako Ekintzaren komisarioak. Kyotoko itunaren jarraipenaren alde egin duten Brasil, Txina eta Indiari akordioari batzeko eskaera ere egin die Bruselak.

Helburu xumeak

Kyotoko Protokoloa luzatzeak, dena den, ezinezkoa dirudi egun. Horrez gain, Txinak eta AEBek argi utzi dute ez dutela itunik sinatuko. Negoziaziorako tarteak txikiak direla jakitun, helburu xumeak ezarri dituzte Durbango goi bilerarako. Isurketa kutsagarriak gutxitzeko konpromiso nazionalak lortzea da Hegoafrikaren nahia. Iaz Mexikoko Cancun hirian egin zuten goi bileran lortutako akordioak martxan jartzea da, berriz, NBEren xedea.

2020tik aurrera urtero klima aldaketaren aurka egiteko 100.000 milioi dolarreko funtsa eratzea adostu zuten Cancunen, besteak beste. Herrialde guztiek bat egin zuten neurriarekin. Dirua nork jarri behar duen, baina, ez zuten adostu. Garapen bidean dauden herrialdeen ustetan, herrialde industrializatuen funts publikoetatik atera beharko litzateke diru hori. Mendebaldeko gobernuek, berriz, finantzaketa sektore pribatutik lortu behar dela diote.

Denbora amaitzen ari da

Akordio globala atzeratzeko eskatu dute gehien kutsatzen duten herrialdeek. Indiak eta Brasilek, esaterako, 2015ean hasi nahi dute negoziatzen, eta bitarte horretan hausnarketa bultzatu nahi dute. Adituek, berriz, klima aldaketa geldiarazteko denbora agortzen ari dela diote.

Zientzialariek diote mende amaierarako planetaren tenperatura, batez beste, bi gradutik gora igotzea saihestu behar dela; horixe jo baitute bizirik irauteko muga kritikotzat. Egungo erritmoan, baina, 2 eta 4,5 gradu artean igoko da tenperatura 2100erako. Klima Aldaketaren NBEko aditu taldearen arabera, gas kutsagarrien isurketa %50 murriztu behar da mende erdirako. Durbanen halako akordiorik lortzeak ezinezkoa dirudi, baina.


On, Sarkor eta Protokukaratxa taldeen kontzertuak egongo dira barikuan Akerbeltz gaztetxean

Markina-Xemeingo Gazte Asanbladak antolatuta, On, Sarkor eta Protokukaratxa taldeak arituko dira Akerbeltz gaztetxean barikuan, 21:00etatik aurrera. Sarrerak hiru euro balioko du.

Kontzertuak Korrika Kulturaleko egitarauaren barruan antolatu ditu gazte asanbladak.

Antolatzaileek jakin eragin dutenez, gaztetxean bertan afaltzeko aukera egongo da.

Inguruan ezagunak diren musika taldeekin osatu dute barikuan Akerbeltzen eskainiko den kontzertua.

On taldea lehengo Keike taldeko kideek osatzen dute. Sarkor Gernika-Lumoko taldea da, eta disko berriaren aurkezpenagaz ari dira orain. Akerbeltzen be behar berria eskeiniko diete bertaratzen direnei. Azkenik, Protokukaratxa Durangaldeko taldea ariko da taula gainean.


Ostiralera arte eman daiteke baja Errenteria Musikalen

Errenteria Musikalek jakinarazi duenez, aurten musika eta dantza eskolako matrikulak automatikoki berrituko dira, eta horrenbestez, baja eman nahi izanez gero, jakinarazi egin beharko da. Epe muga ostirala da.


Mursegoren solasaldi musikatua izango da barikuan Azebarrin

Maite Arroitajauregi "Mursego"-ren solasaldi musikatua antolatu dute Egizu Getxo Euskaldun! elkarteak eta Haziak Algortako neska gazte talde feministak, ikasturtearen amaieragaz batera.

Iaz Anari gonbidatu zuten Egizuko kideek, eta aurten Mursego; hala, emanaldia bihar izango da, ekainaren 29an, 19:00etan, Azebarri kultur elkartean.

Arroitajauregigaz solasaldi irekia antolatu dute eta Eibarko musikariak bizpahiru abesti joko ditu galderen artean. Sarrera doakoa izango da, beraz, aitzakiarik ez daukazue.

Ekimenaren kartela


Futbol teknikaren erabilera hobetzeko kurtso bat egongo da ekainean

Kurtsoa ekainaren 27tik eta uztailaren 1era bitartean izango da eta 7 eta 14 urte bitarteko gazteentzat zuzendua dago. Gainera, Athletic Clubeko jokalaria den Koikili Lertxundik koordinatuko du eta beste hainbat jokalari ospetsu egongo dira.

Klaseak bi ordukoak izango dira -10:00etatik 12:00etara- Udal futbol zelaian eta teknika erabilera, taktikak eta jokoa hobetzeko balioko dute. Izena emateko epea irekita dago eta 125 euro balioko dute. Prezioaren barruan eguneroko bazkaria, udal-igerilekuetara sartzeko sarrera eta futbol-ekipamendua daude.

Bertan izango diren entrenatzaileak, futbolariekin eta jokalariekin harreman estua izateaz gain esperientzia handikoak eta titulatuak izango dira. Kikili Lertxundi 2007. urtean hasi zen Athletic Cluben atzelari gisa eta gaztetan borroka greko-erromatarrari ekin zion Espainiar Estatuko kadete mailan irabazlea izanik.

Argibide gehiago


Bizkaiko Ogasunak 'Arinet' sistema abiatu du, zerbitzua arintzeko

Ekimen honekin inprimakiak lortzeko behar duten denbora gutxiagotu nahi dute, eta aurrez aurreko bulegoetara etortzen diren bezeroen kopurua murriztea.

Bizkaiko Ogasun Sailak ''Arinet'' zerbitzua abiarazi du gaur, zergadunen ohiko izapideak erraztu eta arintzeko helburuarekin. Zerbitzu berria doakoa da, eta zerga-inprimaki zein ziurtagiriak makina berezi baten bidez ematean datza.

Bilboko Foru Ogasunaren egoitzaren beheko solairuan egongo da makina gaurtik aurrera, proba pilotu gisa.

Foru Aldundiak ohar batean azaldu duenez, ekimen honekin inprimakiak lortzeko behar duten denbora gutxiagotu nahi dute, eta aurrez aurreko bulegoetara etortzen diren bezeroen kopurua murriztea.

Hala ere, zerbitzu hori gai konplexuagoak tramitatzeko utziko da, gai horiek arreta pertsonalizatuagoa behar dutelako.

Zerga-inprimakiak lortzeko, pantailan aukeratu behar izango da, lehenengo, eskuratu nahi den eredua. Hasieran, 10T, 310, 110, 130, 309, 05, 04,03, 123 eta S2 egongo dira eskuragarri.

Zergei buruzko ziurtagiriak eskuratzeko, beharrezkoa izango da eskatzailea identifikatzea, Bizkaibai koordenatu-txartelaren bidez edo onartutako sinadura elektronikoaren ziurtagiri bidez, Izenpe txartela, ONA edo NAN digitala.


Zapatero oihu artean hartu dute Magna Cartaren urteurrenean

EAJ, ERC, ICV, BNG eta NaBai alderdiak ez dira Madrilera joan. Isabel Celaa Kultura sailburuak eta Arantza Quiroga Eusko Legebiltzarreko presidenteak parte hartu dute ospakizunean.

Aire-krisia sortu zenetik lehen agerraldia egin du gaur Jose Luis Rodriguez Zapatero Espainiako Gobernuko presidenteak Diputatuen Kongresuan, Konstituzioaren 32. urteurreneko ospakizunean. Oihu artean hartu dute Kongresuaren atarian bildutkaoek. Mariano Rajoy PPko presidenteari, ordea, "presidente, presidente" oihuekin harrera egin diote.

Hamarna pertsona bildu dira Kongresuko atearen aurrean Magna Cartaren urteurrena ospatzeko. Zapaterok hiritarren errietak eta "kanpora, kanpora" oihuak jaso ditu; eta Rajoyk, aldiz, txaloak.

Espainiarren "eskubideak eta askatasunak" jasotzen dituen Konstituzioa goraipatu dute Zapaterok eta Rajoyk. Zapateroren hitzetan, Konstituzioak "omenaldia merezi" du. Era berean, testua adostu zutenak omendu behar dira.

"Elkarrekin bizitzeko, demokrazia errespetatzeko, arazo garrantzitsuak eta serioak konpontzeko balio du", esan du Espainiako presidenteak. Ildo horretan, esan du: "krisi une hauetan Konstituzioak Estatu eredu bat ezartzen du; ongizatearen eredua, alegia".

Bestalde, Rajoyk Konstituzio-testuaren "indarraldia" aldarrikatu du; izan ere, "une zoriontsuak eman dizkio Espainiari".

Ospakizuna

Jose Bono eta Javier Rojo Kongresuko eta Senatuko presidenteak Espainiako banderari egindako omenaldiaren ardura izan dute. Madrileko Colon plazako lorategietan jaso dute bandera 10:00etan. Federico Trillo Defentsako ministroak ezarri zuen 2002an ekitaldi hori.

Konstituzioaren Eguneko ospakizun nagusia Gorteetako Jauregian izan da, Pauso Galduen Aretoan, hain justu. Jose Bonok eta Javier Rojok gidatu dute ekitaldia. Jose Luis Rodríguez Zapatero Espainiako Gobernuko presidentea, Mariano Rajoy PPko liderra eta Espainiako hainbat agintarik parte hartu dute urtemugako ospakizunetan.

Horrez gain, Jose Antonio Alonso eta Soraya Saenz Santamaria PSOEko eta PPko bozeramaileak ere bertan izan dira, baita CiU, IU, UpyD eta UPN alderdiko ordezkariak ere.

EAJ, ERC, ICV, BNG eta NaBai alderdiak ez dira Madrilera joan. Isabel Celaa Kultura sailburuak eta Arantza Quiroga Eusko Legebiltzarreko presidenteak parte hartu dute ospakizunean.


Lanengatik itxita dago Gaztetxea

Espero zuten baino gehiago luzatu zaizkie egitekoak, baina Aita Kurutzetako jaietarako Gaztetxea zabalik izango da.

Uztail hasieran Gaztetxea berrizteko lanei ekin ziotenean, asteburu honetarako konponketak eginda eta zabalik izango zutela Gaztetxea aurreikusi zuten arren, oraindik lanak amaitu barik dituztela aipatu digute Gazte Asanbladako kideek. Espero zuten baino gehiago luzatu zaizkie egitekoak, eta aitortu digutenez, esperientzia bakoak dira bi hilabeteotan egiten jardun behar izan duten lan horietan eta astiro-astiro egin dituzte egitekoak, gauza asko egiten ikasi behar izan dutelako.

Urrian hamargarren urteurrena izango dute Abadiñoko Gaztetxean, eta hori baino lehenago, hiru aste barru izango diren Aita Kurutzetako jaietarako dena prest izan eta Gaztetxea zabaltzea gura dutela diote; bestela ere egun horreetan zabaldu egingo dute.

Berriztuta eta berrikuntzekin egin gura diote ikasturte berriari aurre Gaztetxean, eta helburu nagusienetakoa izango dute Gaztetxea aurrerantzean egunero-egunero jente guztiarendako zabalik izatea. Aurreratu digutenez, kafe makina ipintzea da horretarako asmoetako bat.

Gazte Asanbladako hainbat kideren lana, uda opor sasoi izaten daben ikasleen lana, izan da uztail eta abuztuan Gaztetxean burutu duena, eta oraindik beste egun batzuetan iraungo omen dute Abadiñoko Gaztetxearen berrikuntzarako beharrek. I.E.


Kirola eta aisia uztartuta, egun ederra pasatu zuten mendizaleek zapatuan

Hamazazpi lagunek egin zuten zapatuan Donostia eta Pasaia arteko mendi ibilaldia. Lagun Onak mendi bazkunak antolatutako irteeran, kirola eta aisia uztartu zituzten parte-hartzaileek; izan ere, mendi bueltaz gain, sagardotegian geldialdia egin zuten. Goizean, Zurriola hondartzatik abiatu ziren Pasaiara oinez, Ulian barrena igota. Gero, Astigarragako Gurutzeta sagardotegian bazkaldu zuten.

Argazki bilduma osoa Lagun Onak Mendi Bazkunaren Flickr kontuan ikus daitezke.


Uraren ziklo osoa lantzen hasiko da mankomunitatea


Udalatxeko meatzaritza jarduera eteteko eskatu du EB-Berdeak udal taldeak

EB-Berdeak taldeak salatu du Udalatx mendian egiten dabiltzan meatzaritza lanak legez kanpokoak direla, Udalaren lizentziarik ez dutelako. Alderdi horren esanetan, udal ordenantzek argi uzten dute horrelako jarduerek Udalaren baimena behar dutela. Oraingoan, ordea, ez dela hori aplikatu salatu dute.

Arrasateko ordenantzek 50. artikuluan esaten dutena jarri du mahai gainean EB-Berdeak taldeak. Artikulu horren arabera, lur azpiari ematen zaion erabilera kontuan izan gabe, lur azpiko instalazioek, lur mugimendu, lur erauzketa eta indusketek eta, azkenik, azterketa geoteknikoetarako laginek Udaleko baimena behar dute. Hori, salatu dute, oraingoan ez da aplikatu, beraz, legez kanpoko jarduera du esku artean Kanpanzarko Harrobiak. Horrek gainera, diote, ekarri du Udalak ez duela 120.300 euro jaso jarduera horretatik, lizentziarik ez ematean, tasarik ez duelako kobratu.

Txostena eskatu

Gauzak horrela, Ezker Batua-Berdeak alderdiak Hirigintza Batzordeko Zerbitzu Teknikoen esku utzi dute auzia, hauek behar den azterketa egin dezaten. Orain Zerbitzu Teknikoen txostenaren zain daude. Hala ere, txosten horrek ezetza emango baliete, alderdiak esan du ez duela baztertzen beste bideren bat jorratzea Udalatxeko jarduera eteteko eta hori "Udalatx mendiko meatzaren aurkako plataforman" planteatuko duela.

Ezker Batua-Berdeak-en esanetan, orain pilota Udaletxearen teilatuan dago eta euren esku dago lanetarako lizentzia ematea. Horretaz gainera, berretsi dute herri galdeketa egitearen aldekoak direla.


Arditurriko saguzarrak ikustea, larunbat honetarako plana

Beste urte batez, saguzarren bizimodua ezagutzeko aukera emango dute Arditurrin. Datorren larunbatean izango da, eta ibilaldi bat emango dute han inguruan, 19:00etan hasita.

Ibiltzen hasi aurretik, Ane Caro eta Unai Baroja adituek ugaztun hegalariei buruzko azalpenak emango dituzte: orientatzeko erabiltzen duten sistema, ernaltze zikloa, hibernazioa, espezie ezberdinak… Gainera, aplikazio bati esker, saguzarrak entzuteko aukera izango dute hara joaten direnek. Ilunabarra aukeratzea ez dute kasualitatea izan: saguzarrak entzuteko momentu onena hori da.

Arditurriko parketxean elkartuko dira, eta toki mugatuak egongo direla ohartarazi dute. Horregatik, erreserba egin beharko da aurretik, 943 49 50 69 edo 688 89 50 68 telefono zenbakietara deituz, edo e-posta bidez idatzita. Prezioa bost eurokoa da, baina lau kideko familiek 15 euro ordaindu beharko dute.

Informazio gehiagorako, sartu orrialde honetan.


Igerilekura joateko autobusa eskainiko du Arabako Errioxak

Martxoan hasiko da Fuenmayorreko igerilekura joateko zerbitzua; eskaeraren araberako ibilbidea egingo du.

Arabako Errioxako Kuadrillak aurrerantzean autobusa eskainiko die herritarrei igerileku estalira joan ahal izateko. Martxotik aurrera izango dute aukera herritarrek behar dutenean autobusa eskatzeko. Zonaldean igerilekuak mantendu ahal izatea "ekonomikoki bideraezina" dela esan dute Kuadrillatik, eta alternatiba moduan aurkeztu dute.

Hainbat urte daramate Arabako Errioxako Kuadrillan igerileku bat jartzeko proiektuak aztertzen; garai batean Oion eta Guardiak igerileku bana izan zuten, baina itxi egin behar izan zituzten kostu ekonomiko handiagatik.

Herritarren artean hainbat galdeketa egin dituzte, igerilekuaren inguruko interesa neurtzeko, eta halako zerbitzu bat "beharrezkoa" dela uste dute herritarrek. Azterketa ekonomikoak, baina, "bideraezina" dela erakutsi du.

Konponbide moduan, behin behinean bada ere, Fuenmayorreko (Errioxa, Espainia) igerilekura joateko garraioa eskainiko du Arabako Errioxako Kuadrillak. Astearte eta ostegunetan eskainiko dute zerbitzu hori, goizez –09:30ean– eta arratsaldez –16:30ean–; eta ibilbidea eskaeraren araberakoa izango da.

Zerbitzua martxoa erdialdera hasiko dela aurreikusi dute, eta bidaiak, joan-etorria, hiru euro balioko du. Argibide gehiagorako 954-60 02 52 telefonora dei daiteke.


Ludoteka antolatu du udalak gaztetxoentzat

Altzoko Udalak aurten ere haur eta gaztetxoentzat Uda 2017 ludoteka antolatu nahi du. Aurtengoaren ezaugarri batzuk hauek dira: 3tik 10 urtetara bitartekoentzat izango da; ekainaren 26tik uztailaren 28ra, biak barne; ordutegia, 10:00etatik 13:00etara; eta 42 euroko kuota ordaindu behar da haur edo gaztetxo bakoitzeko izena ematen den unean. Azken eguna izena emateko ekainaren 12a izango da.


Zestoan jazotako indarkeria matxista kasu batean udalak izandako jarrera salatu du herritar talde batek udalbatzarrean

Bi herritarrek hitza hartu zuten atzo Zestoako udalbatzarraren galdera eta erreguen tartean, udalak herrian jazotako indarkeria matxista kasu baten aurrean izan duen jarrera salatzeko eta beren kezka azaltzeko. Kasu horretan erasotutako emakumearen eta haren haurraren babes taldearen izenean, kasua udalera iritsi zenetik jarraitutako prozedura xehetasunez azaltzen duen idatzia irakurri zuten.

“Azaroak 25, martxoak 8 edo bestelako egun seinalatuak medio, udal honek emakumeenganako indarkeriaren aurkako eta berdintasunaren aldeko hainbat hitzarmen, protokolo, adierazpen eta mozio sinatu eta onartzen ditu. Larria deritzogu gai eta garai hauetan, udal honen eskuhartzea, konpromisoak paperean jaso eta irudi zein logoak ipintzera mugatzea”, diote aipatutako herritarrek idatziaren sarreran, iruditzen zaielako herrian “aktibo dagoen indarkeria matxista kasu batean Gizare Zerbitzuek zein udaleko beste organo batzuek egindako kudeaketa onartezina” izan dela.

“Herritar talde batek oso gertutik bizi dugu erasotua den emakumeak eta bere haurrak sufritu duten eta sufritzen duten egoera gogorra. Ez dugu dudarik, sinisten diogulako eta ez dugu dudarik, geure begiekin ikusi, entzun eta bizi izan dugunean oinarritzen garelako: emakumearen aurkako indarkeri kasu baten aurrean gaude”, adierazi zuten. Erasotuari horrelako kasuetan laguntza emateko dauden hainbat “profesional eta administrazioetara lagundu” diotela azaldu zuten, eta “denek ondorio bera atera” dutela baieztatu zuten, “emakumea genero indarkeriaren biktima da eta kasu hauetan ohikoa den bezala, aitak adin txikikoa den haurra erabiltzen jarraitzen du amari min emateko”.

Emakumeak eta bere babeserako taldeak jo duten ateetako bat izan da Zestoako Udalarena. “Behin eta berriz, Gizarte Zerbitzuei eta udaleko erantzukizun politiko gorenari, emakumeen indarkeria kasuetan beharrezkoa den laguntza eta babes neurriak artikulatzeko eta eskuhartzeko eskatu diegu. Urtebete inguru pasatu da erasotuak udal honetako Gizarte Zerbitzuetara aurrenekoz jo zuenetik”, kontatu zuten, udalean indarkeria kasu horren gainean egindako urratsak eta jarraitutako prozedura xehe azaldu aurretik. Atzo arteko bidean aurretik ere gaiaren kudeaketan “hainbat irregulartasun eta akats salatu” dituztela dio herritar taldeak. Aipatu zuten uztailaren 14an, herritarrek eskatuta, Ongizate Batzordearen bilera egin zela eta han “garbi” gelditu zela, beren ustez, “erasotua ez babesteaz gain, adin txikikoaren beharrei begiratuta ez dela inolako neurririk hartu”. Adin txikikoaren zaintza neurriak erabakitzeko martxan dagoen prozedura judizialera udalak igorritako txostenak ere gogor kritikatu zituzten atzo, bereziki gizarte langileak egindakoa: “Genero perspektibarik gabe eginda dago eta erabilitako termino zein edukiek erasotzailea estaltzen dute, profesional batzuen ustez, intentzionalitate osoarekin estali ere”.

Uztailaren 14ko bileran bi dokumentuen “akatsak agerian geratu” zirela dio herritar taldeak, “baina udalak ez du ezer egin akatsok zuzentzeko”. Kasu honetan udalak izan dituen “jarrerak zein akatsek erreparatu ezineko kaltea eragin” dutela uste dute atzo idatzia plazaratu zutenek: “Udal honen erantzuna, borondatea hori izan ez bada ere, erasotzailearen jarrerak estali eta erasotua babesik gabe uztea izan dela uste dugu”, berretsi zuten, eta udalaren jarrera hori berriro salatu, “inolako babesik ez dietela eman erasotuari eta adin txikikoari, horretarako nahikoa datu, lekukotza eta txosten edukita. Denboran bidegabe luzatu da, eta etengabe egindako akatsen zuzenketa eta oinarrizko tramite zein herritarron eskaerei erantzun egokirik ez zaigu eman, ezta erasotuari ere. Modu berean, salatu nahi dugu, adin txikikoaren ongizatea arriskuan egonik, erasotzailea babestera bideratu diren txosten zein agiriak bakarrik helarazi direla epaitegira, jakinda gainera, egin diren bilera eta informazio trukaketengatik, garrantzitsuak diren elementu asko ezkutatu direla eta errealitatera egokitzen ez den informazioa helarazi duzuela epaitegira”.

Gertatutako guztia “oso larria” dela uste dute. Atzo gogoratu zuten emakumeen kontrako indarkeriaren aurka borrokatzeko “egun seinalatuetan mozio zein konpromisoak hartzearekin ez dela nahikoa”; eta “kezka” agertu zuten, udalak “emakumeenganako indarkeria kasuetan eskaintzeko duen zerbitzuaren inguruan”.


Gripea eta emozioak

Elkarrizketa hau Yago Abhelaar kazetariak egin zion Anthoy Millerri Life, Science and Evolution aldizkarirako.

Anthony Miller Stanfordeko unibertsitateko mikrobiologo ospetsua da, eta gripearen inguruko alertari buruz galdetuta, hauxe erantzun zuen: «Begira, danok dakigu Gabonak pasa eta gero gripe eta hotzeri gehiago izaten dela, urtea bereziki hotza izan, ohikoa baino epelagoa izan edo haizetsua izan. Ez ahaztu horrelako prozesuetan emozioek duten garrantziaz; Gabonak elkartzeko egunak dira, konpromisoz beteak, eta askotan, bestela egingo ez genukeena egitera behartuak sentitzen gara. Horrek guztiak gaizki sentiarazten gaitu, ultzerazioak sortzen ditu goiko arnasbideetako mukosetan, eta aipatu konpromiso horiek amaitzen direnean, sendatze prozesua hasten da: mukosa horiek handitu egiten dira bere onera etortzeko, eta orduan gripe, hotzeri eta antzekoak agertzen dira».

«Orduan –jarraitu zuen kazetariak– zer esan nahi duzu, zoriontsu izango bagina, maitasunetik urruti eta hipokrisi nahiz xantaia emozionaletik gertu dauden egoera horiek eragotziko bagenitu, ez genukeela gripe edo hotzeriarik izango?».

Miller: «Horrela da».

Kazetaria: «Baina, zer gertatzen da gripe hori sortzen duten birusekin? Zuk deskribatutako egoera horietan gure sistema inmunea ahuldu egiten al da? Eta alderantziz, emozionalki indartsu gaudenean infekzioa eragozteko gai al da?».

Miller: «Egia esan ez da horrela… Horrelakoetan agertzen diren birus eta bakteriek egiten duten bakarra da mukosa horiei bere onera etortzen lagundu… Ez izan hainbesteko beldurrik mikrobioei, milioika urte daramate gurekin elkarbizitzen; gaizki transmititu den sinismena baino ez da, denboran zehar aldatu ez dena interes komertzialak tarteko… Ez ahaztu osasuna negozioa dela».

Kazetaria: «Zer esango zenieke sinisten ez dizutenei beren medikuek eta hedabideek kontrakoa esaten dietelako?»

Miller: «Ez dut inor konbentzitu nahi, hori ez da nire lana. Nire lana da mikrobio bakoitzak ehun bakoitzean modu jakin batean eragiten duela eta gizakiaren bilakaeraren bidean, egokitze-errreakzioak eragiten dituztela aztertzea. Bakoitzaren sinismenak bakoitzarenak dira… Lurra laua zela ere pentsatzen zen… Lehenago edo geroago jendeak ulertuko du».

Kazetaria: «Eskerrik asko doktore».

Miller: «Plazerra izan da, eta ez ahaztu gure egiteko bakarra zoriontsu izatea dela, eta ez denei gustua egitea, orduan gu ere ez baikara zoriontsu izango».


Hondakinak nola sailkatu ikasten

Birziklatu tentuz eta zentzuz kanpainaren azken saioa egin dute gaur goizean Tolosan. Birziklapenaren gaia kaleratzea, eta hondakinak gaika nola sailkatu behar diren erakustea da kanpainaren helburua.

Karpa batera eta bestera puxika erraldoiak garraiatu dituzte ekimenean parte hartu dutenek, karpa batetik bestera. Puxikak zintzilik zeramatzan hondakin mota bere lekuan zintzilikatu behar zen jomuga zen karpan. Opari moduan berrerabili daitekeen poltsa jaso dute.

Bi ekimen egin dira Tolosaldean kanpainaren barruan. Horietako bat herri handietan egon dena, gaur Tolosan egin dena bezalakoa. Bestea herri txikietan ikastetxeen parte hartzearekin jokoa eginez, eta herrian zehar trizikloekin informazioa zabalduz. Artelatz enpresa Aitziber Sarasolak azaldu duenez, "balantzea oso ona izan da. Denboran zehar kanpaina luzatu egin da, eguraldia medio, eta jendearen parte hartzea oso ona da. Jendeak esaten du birziklatu egin behar dela, eta zenbait zalantza ere azaldu dituzte hondakinak sailkatzerakoan, eta eskertzen du erantzun argiak jasotzen dituenean".


Ondo ote zaudete?

Lide Rekondok egin duen gogoeta: 'Ondo ote zaudete? '.

Osteguna da hitz hauek idazten hasi naizenean. Konfinamendu egoera hasi zenetik, gurean gertueneko supermerkatura asteko buelta egiteko eguna. Gauza asko aldatu dira bertan. Tira, aldatu eta gehitu. Sarreran jartzen duten mahaitxo hori gel eta eskularruekin, kutxa ondoko babes manparak, langileen maskarak eta babes neurriak…

Baina badira bertatik desagertu diren gauzak ere. Gauzak esan dudanean, pertsonak esan nahi dut. Eta bertatik esaten dudanean, atetik esan nahi dut.

Denok dakigu nortzuri buruz ari naizen.

Eta ez soilik supermerkatuetako ateetakoak, kalean ere falta dira.

Horiek gure begi bistatik desagertzearen arrazoia beste bat izatea nahiko nuke.


Parisko Helegite Auzitegiak hiru hilabeteko espetxe zigorra eta 10.000 euroko isuna ezarri dizkio Jean Marie Le Pen Fronte Nazionaleko buruzagiari, besteak beste, nazien okupazioa "hain gizagabea" izan ez zela adierazteagatik


Ideologia

Krisi garaietan zailtasunak eta eragozpenak ugaritzen dira, batez ere, giza talde ahulenetan. Horrek ondoeza sortzen du eta ondoezak haserrea eragin.

Gaizki gaudenean, arazoak ditugunean errudunak behar ditugu, gure amorrua astintzeko bideak eta, batez ere, egoera horren erantzule bihurtuko diren pertsonak. Hor sortzen omen da populismoa, hor suspertzen dira gizakion joera zitalenak. Mendebaldean, eta, batez ere, Europan hori gertatzen ari da.

Krisi ekonomikoak jende askoren bizimodua aldatu eta okertu ondoren, jende horrek erantzunak eskatzen ditu, lehengo egoerara itzuli nahi du eta horretarako inguruan antzeman dituen aldaketei erreparatzen die, batez ere, lehen hemen ez zeudenenei eta orain hortxe azaltzen direnei. Europan eta Estatu Batuetan eskuin muturreko alderdiak, alderdi arrazistak, alderdi populistak ugaritzen ari omen dira, gehiengoaren egonezin eta haserrearen ondorioz. Alderdi horiek denboran atzera egitea eskatzen digute, gogoko ez ditugun gertakizunak eta erabakiak ezabatzea, ilundu zaigun mundu honetatik irten eta garai argitsuetara itzultzea. Alderdi horiek zeintzuk diren badakigu, ez dute eragozpenik pentsatzen dutena adierazteko, batzuetan harro botatzen dizkigute mezu harrigarrienak. Baina, azken urte eta hilabete hauetan, lehen muturreko zoro batzuek adierazten zituztenak, politiko zentzuduntzat genituenen ahotan entzuten ditugu. Adierazpen eta aldarrikapen burugabeenak ohiko bihurtzen ari dira, normaltzat hartzen ditugu.

Europako herrialde askotan, betiko alderdiek mugimendu berri hauei aurre egiteko ez diete ohiko balore eta eskubideei eutsi, galtzen ari diren botoak berreskuratzeko beraien mezua bereganatu dute. Etorkinekiko jarrera gogortzen ari da, mugak ixteko aldarrikapena gero eta ozenagoa da, ”gurea” kentzen digutela dioten ahotsek indartsuenak dirudite …

Politikoak herritarren ordezkariak dira sistema demokratikoetan, aukeratu dituztenen izenean hitz egin eta erabakiak hartzeko ardura dute. Errealitatea zein den jakin behar dute eta egoerari aurre egiteko tresnak eta baliabideak eskaini.

Batzuetan aukeratu dituztenen jarrera eta iritziak bideratu behar dituzte, baina beste batzuetan jendeak entzun nahi ez duena esan eta txaloak eta goraipamenak jasoko ez dituzten erabakiak hartu behar dituzte. Politikoak borondateak bideratu behar ditu, baina, beti ere, ardatza zein den ahaztu gabe. Pentsatzen genuen politikoak aurretik zihoazela, taldearen aitzindari, baina giro orokorraz kutsatuta edo, manifestazioaren atzealdera joan zaizkigu.


Margotu diren pasabide berriak errespetatzeko eskatu dute

Salbador kale ostean margotu dituzte garajeetako pasabideak. Garaje irteera berriak daude orain eta seinale horiek errespetatzeko eskaera egin dute.

Margotu dituzte Salbador osteko kalean garajeetako pasabideak. Bideberri mankomunitatearen Auzolan programaren bitartez egin dituzte lanok. Aurretik zeuden garajeetako pasabideak eta Salbador kaleko urbanizazio lanen ondorioz sortu diren berriak margotu dituzte. Oxel Erostarbe alkateak eskatu du seinale berriak errespetatzeko.


Estrategia bakarraren bila

Gaur dute azken eguna koalizioen izenak emateko, abenduaren 21eko bozei begira. Ez dute erabaki zerrenda batua egingo duten edo edukietan bat egingo duten. ERCk CUPi eta Podemi egin die keinua

Gaur amaituko da epea koalizioen izenak emateko, abenduaren 21eko bozetara begira, baina oraingoz, alderdi eta mugimendu subiranistek ez dute erabaki zerrenda bakarra osatu, edo, estrategia izango den batuko dutena, nork bere aldetik joanda. Hainbat marka erregistratzen ari dira, erabakia edozein izanda ere plataformarik falta ez dadin, baina hortik aurrera, atzeko mugimenduetan egosten ari da saltsa. Datorren astean aurkeztu beharko dituzte hautagaiak, eta alderdi edo koalizioak.

Zerrenda batuaren alde erabakitzen lehena PDECat izan da asteburuan, «herri zerrenda bat» egin nahi duela iragarri baitu. Ahalik eta eremu zabalena bildu nahi dute zerrenda horretan, Carles Puigdemont presidentearen hautagaitzarekin. Baina ERCk ez du Junts Pel Si errepikatu nahi —ERCen eta PDECaten arteko koalizioa—, eta zerrenda batua osatzekotan, argi dauka CUPeko ordezkariek parte hartu beharko luketela. Errepublikanoak keinuak egiten ari zaizkio ere Albano Dante Fachin Podemeko idazkari nagusi dimititu berriari, haien ingurura gerturatzeko.

Sergi Sabria ERCko bozeramaileak atzo azaldutakoaren arabera, asteburuan mugimenduak azkartu egin dira. «Alderdi eta mugimendu guztiek dute jarrera ona, eta denek ulertzen dute ekintzak koordinatua izan behar duela». Ezkerreko jendea bereganatu nahi du ERCk, errepublika ezarrita erdigunean. Zerrenda horrek, lortzen dituen atxikimenduak atxikimendu, Oriol Junqueras presidenteordea izango luke buru, eta alderdiko «preso politikoak» eta diputatuak barneratuko lituzke. Gaur dauzkate lurraldeetan bilerak, eta datorren asteburuan onartuko lukete zerrenda. Errepublikanoek Junquerasen ordezko bat ere izendatu beharko lukete, hark espetxean jarraituko balu. Marta Rovira da denen ahoetan dagoen hautagaia, baina oraindik ez dute itxita.

Dante Fachin eurekin joateko gogoa ere azaldu du Sabriak. Junquerasek askotan aipatu izan du Podemeko idazkari ohiaren jarrera, eta atzo bozeramaileak goraipatu zuen: «Haren ausardiak asko esaten du; demokraziaren eta errepublikaren alde egiten duen defentsak, hala nola U-1ean izan zuen parte hartze aktiboak».

Dante Fachinek prentsaurrean eman zuen atzo dimisioaren berri, Podemoseko idazkari nagusi Pablo Iglesiasek bere bizkar abiatutako kontsultaren emaitzak jakin bezperan. Madrilen «esku hartzea» salatu du: «Dekretu kolpea» izan da, haren ustez, Iglesiasek Katalunian ezarri duena. «De facto-ko kargugabetzea izan da. Edo bazoaz edo kendu egingo zaitugu».

Eta joan egin da. Dante Fachinentzat Iglesiasek kontsulta bideratu du katalanen iritzia kontuan hartu gabe, Podemeko militanteak Catalunya en Comurekin joan daitezen. —Podemek erabakia zuen ez joatea—. Xavier Domenech Catalunya en Comuko burua ere kritikatu du, esanez, nahiago izan duela Madrilen esku utzi auzia, berarekin hitz egin beharrean. Catalunya en Comuk iragarri du ez duela ezein koaliziotan parte hartuko.

Dante Fachinentzat, ordea, estrategia batua da eraginkorrena Kataluniako egoera iraultzeko. Baina, hala ere, argi utzi du ez duela alderdi baten zerrendan joan nahi. «Ezberdinen arteko akordioa posible bada, eta baliagarria izan badaiteke ni hara joatea, han izango naiz». Alderdi instrumental bat sortu du, horren bidez beste modu bateko aliantza bati aukera eman ahal izateko, besteak beste, Crida Constituent zortzi taldek osatzen duten taldera batu daiteke, zeinak CUPi eman zion babesa 2015eko irailaren 27ko hauteskundeetan. CUPek ere hitz egin du Dante Fachinekin, eta antikapitalistek ere koalizio baterako izena eman dute, aukera guztiak izan ditzaten. Datorren igandean erabakiko dute zer egin, herri batzarretan.

200 profesionalen eskaera

Arlo ekonomiko, juridiko, kultural, politiko eta artistikoko jendeak ere batu dira prozesuari ekarpena egiteko. Eskatu dute alderdi politikoek hiru puntuok bere egin ditzatela bozen egitarauetan, batera edo nor bere aldetik joanda ere: buruzagi politikoen kontrako auzibide penalak bertan behera utz ditzatela, presoak aska ditzatela, eta erreferendum hitzartu baten alde egin dezatela. Dolors Comas d'Argemir antropologoak nabarmendu du manifestuaren sinatzaileen eremu ideologiko zabala, 173 sinatzaileen artean baitaude PSCtik CUPera bitarteko politikari ohiak. Borja de Riquer historiagileak esan bezala, «larrialdi nazionalari» aurre egitea dute helburu.

Espetxean dauden politikarien abokatuak ere lanean dira, egoera epaitegietan salatzeko. Andreu Van Den Eynde abokatuak Oriol Junqueras presidenteordearen eta Raul Romeva, Carles Mundo eta Dolors Bassaren izenean helegitea jarri du Espainiako Auzitegi Nazionalean, aska ditzaten eskatzeko. Abokatuak Carmen Lamela epailearen arrazoiak ez direla zilegi argudiatu du txostenean, eta sailkatu du espetxeak hauteskundeetan behar bezala parte hartzeko eskubidea urratzen duela. «Ez dago zalantzarik ikertuak hautagai potentzialak direla, eta ez baliete askatasuna ukatuko, kanpainan parte hartze aktiboa izango lukete».


Kubako iraultzak 50 urte

Santiagon, iraultzaileek eskuratu zuten lehen hirian, egingo dituzte ospakizun nagusiak. Ikuskizun dag o Fidel Castrok agerraldirik egingo duen.

1959an iragarri zuen Fidel Castrok Fulgencio Batista diktadorea menpean hartu zutela, eta horrenbestez, Kubako iraultzaren garaipena aldarrikatuk zuen. Iraultzaren 50. urteurrena ospatuko dute, beraz, bihar Kuban.

Krisiaren ondorioz nerritsuak izango dira ospakizunak, eta gehientsuenak Santiago hirian egingo dituzte, iraultzaileen esku geratu zen lehen hirian. Hasiera-hasieratik Castro izan da iraultzaren auregi ezagunena eta gidari nagusia, baina 2006ko udatik erretiratuta dago gaitz baten ondorioz, eta haren anaia Raul Castrok betetzen ditu egun estatuburu lanak. 50. urteurreneko ospakizunetan Fidel Castrok agerraldirik egingo duen ikuskizun dago, baina hango berriemaileen arabera, ez dago halakorik izango den adierazten duen zantzurik.


Camacho (Osasuna): "Final bat balitz bezala irten behar dugu"

Nekounam deialditik at utzi du Camachok, eta Vadocz eta Josetxo dira berritasunak (asteazkenean, 20:00etan).

Lehen Mailan beste urtebetez jarraitzea ziurtatu nahi du Osasunak Nafarroako Erresumako hitzordura jaitsiera postuetatik bost puntura iritsiko den Malagaren lepotik. Andaluziarrek hiru puntuak behar dituzte, baina Osasunak ere bai. Zaragozari irabazi ostean gorritxoek jaitsiera postuekiko tarte ederra lortu dute, baina Camachoren mutilek ez dute aukera alferrik galtzerik nahi: "Oldarkor aritu behar dugu, ondo defendatuz. Denboraldiko partidarik garrantzitsuena izan daiteke, eta hala zelairatu behar dugu, final bat balitz bezala", esan du Osasunako entrenatzaile Jose Antonio Camachok.

Murtziako entrenatzaileak deialditik at utzi du Javad Nekounam irandarra, erdilariak Zaragozaren aurkako partidan orkatila bihurritu baizuen. Hargatik, euskarri irandarra gorritxoen hurrengo norgehiagokarako prest egon daiteke, datorren astelehenean Ono Estadin Mallorcaren aurka jokatu beharreko partidarako, alegia. Vadoczek ordezkatuko du Nekounam, eta zigortuta den Miguel Flañoren tokia Josetxok hartuko du.

Osasuna: Ricardo; Azpilikueta, Sergio, Josetxo, Monreal; Puñal, Vadocz, Juanfran, Pandiani, Camuñas; Aranda.


Bermeoko Txirritxa kaleko aparkalekuetako lanak bukatutzat eman ditu udalak

Talako Txirritxa kaleko aparkalekuen segurtasuna eta irisgarritasuna hobetzeko lanei iazko azaroan hasiera eman ondoren, Bermeoko Udalak obrak bukatutzat eman eta guztira 22 plaza dituzten bi aparkalekuak erabilgarri daudela jakinarazi du.

Egokitze lanak betetzeko aurreikusi zuten sei astebeteko epea gainditu egin dute. Udalak azaldu duenez, “azken proiektuak hasiera batean aurreikusitako proiektuari hobekuntza batzuk gehitu dizkio eta horrek atzerapenak sortu ditu, baina lortutako emaitza hobea izan da”.

Lanekin, bi aparkaleku guneak lotu dituzte bi metroko luzera duen espaloi berri batekin. Horrez gain, eremuko argiteria hobetzeko lanak ere egin dituzte, lau kaleargi berrirekin. Gunearen saneamendu lanak egin dituztela ere azaldu dute, baita barandak berriztatu eta bazterretako lorategia txukundu ere, gunea edertzeko.


Kale agerraldia egin dute Bergaran, pentsio duinak eskatzeko

Manifestazioa egin dute gaur, zapatua, eguerdian Bergaran, pentsio duinak eskatzeko. Bergararrekin batera bailarako beste herri batzuetako herritarrak batu dira deialdira –Oñatitik autobusa bete dute–, antolatzaileen esanetan, 500 lagun batu dira guztira. Irailera arte mobilizazioak etengo dituzte, ikasturte berria indartsu hasteko.


Aroztegietan lan faltarik ez

Amaierara iristen ari den alarma egoerak etxean utzi zituen hainbat eta hainbat sektoretako langileak, Aste Santuaren aurretik Espainiako Gobernuak ezinbestekoak ez diren jarduerak bertan behera geratzea agindu zuenean. Debeku hura altxatuta, beste batzuk indarrean mantendu zituzten, horien artean eraikuntzako sektoreari eta horri lotutako gremioei zuzenean eragiten zietenak. Hasiera batean, jendea zegoen etxebizitzetan ezin zen lanik egin, eta hutsik zeudenetan, komunitatearen baimena beharrezkoa zen. Ondorioz, eraikuntzaren alorraren inguruko enpresa gehienek eten edo moteldu egin behar izan zuten jarduna, horien artean arotzek.

Beasaingo Ibai-Ondo eta Urretxuko Biona dira alarma egoeraren eraginez tailerra tarte baterako itxi egin behar izan zuten bi aroztegi. Orain martxan hasita daude berriz, lan dezenterekin gainera, baina fakturatu ez duten epe horren ondorioez eta etorkizunak ekarriko dietenaz kezkatuta daude.

Bi hilabete itxita

Beasaingo Antzizar auzoan dagoen Ibai-Ondo aroztegiaren eta altzari dendaren arduradunak Jesus eta Eneko Maiz aita-semeak dira. 1973an sortutako enpresa horretako aroztegian, arotz lanak orokorrean eta neurrira egindako altzariak egiten dituzte, eta dendan denetariko altzariak saltzen dituzte.

Espainiako Gobernuak martxoaren 30etik apirilaren 9ra bitartean ezinbestekoak ez ziren jarduerak etetea agindu zuenean, «gure aholkulariekin hitz egin genuen, eta dendan dugun langileari aldi baterako enplegu-erregulazioko espedientea [ABEE] irekitzea erabaki genuen», azaldu du Eneko Maizek. Bera eta aita, berriz, autonomoak dira, eta «egoera luzerako ez zela izango eta eutsiko geniola pentsatu genuen»; horregatik ez zuten inolako laguntzarik eskatu beraientzako.

Baina kontua luzatu egin zen, eta azkenean «hilabete pare bat» eduki zuten itxita aroztegia. Bezeroentzako lanik egin gabe egon ziren tarte horretan guztian, eta «etxerako» lan batzuk egiten jardun zuten. «Hasieran ezin genuen bezeroen etxeetara joan, gero komunitatearen baimena behar genuen… horregatik kanporako lanik ez egitea erabaki genuen». Ondorioz, horren aurretik egindako enkarguak airean geratu ziren.

Bezeroentzako lanik egin gabe bi hilabetez egon ondoren, tailerrera maiatzaren erdi aldean itzuli ziren, gelditutako enkarguei berriz heltzeko; denda ekainaren 1ean ireki zuten, eta orduan hasi zen lanean bertako langilea. Tarte horretan fakturatu gabe egon dira, «baina gastu gehienak mantendu egin dira, autonomoen kuota, aseguruak, ibilgailuak, lokaleko argindarra, ura…».

Lanean hasi direnetik, Ibai-Ondo aroztegian jaso dituzte enkargu berriak, eta momentuz «lana badugu» dio Enekok. Gero etorriko denak kezkatzen du gehiago arotz gazte hau. Geldi egon diren bi hilabete horietako galerak konpentsatzeko «abuztuan lan egin beharko dugu agian» aurreratu du, baina «mugimendurik ez badago ez, gastua ez dugu alferrik sortu behar!». Hortik aurrerakoak, ikusteko.

Epe motzera begira, baikor

Biona aroztegiko langileak Zumarragako Casino elkartean lanean // Biona

Biona aroztegiak, berriz, Urretxun du egoitza, Erratzu industrialdean. Jon Toledok zuzentzen du 1950an bere aita Jesusek beste bazkide batzuekin sortu zuen enpresa. Gaur bost langile dira guztira eta era guztietako arotz lanak eta egurrezko altzariak egiten dituzte bertan.

Alarma egoeran lanik egin gabe bi aste bakarrik egon dira Bionakoak, Toledok azaldu duenez, «Aste Santuaren aurreko bi aste horiek». Ondorengo asteak «xelebreak eta arraroak» izan direla aitortu du, «ez genekien garbi zein etxetara joan gintezkeen, zein etxetara ez…». Hutsik zeuden etxebizitzetan lan egin zezaketela esan zuten hasieran, baina gero «ezinezkoa zen, teorian lan egin genezakeen baina materiala sartzeko edo gune komunak erabiltzeko arazoak izan genituen». Egoera hori bi asteko kontua izan zela dio Toledok, eta gero lan egitea izan zutela, baina zama lanak noiz egingo zuten jakinarazita.

Baserrietan eta tailer batzuetan ere lan egin zitekeen eta horrekin, «gurea moldatu genuen nolabait, tailer bateko eta baserri pare bateko lanekin, eta beste irteera batzuekin». Larrialdiko lanak ere egin zitezkeen, eta horietako batzuk ere suertatu zitzaizkien. Bestalde, taberna eta elkarte batzuk itxita egon diren asteetan barruan lan batzuk egiteko ere aprobetxatu dute, eta horietan ere lan egin dute Bionako langileek, «Zumarragako Casinon, adibidez, barraren atzealdeko armairua aldatu dugu».

Direnak eta ez direnak eginda, aurrera egin dute aroztegi honetakoek, eta bi astez itxita egon arren, ez dute ABEErik ireki behar izan, «erabaki drastikorik hartu gabe» moldatu dira.

Ekainaren 1etik %100ean ari dira lanean, eta «zalapartaka» hasi direla dio Toledok. «Aurreko asteetan karteraz kanpo zeuden lanak ere egin ditugu, eta zintzilik geratu zirenen zain zegoen jendea».

Koronabirusaren eraginez bi aste egon dira fakturatu gabe Bionan, baina hor galdutakoa berreskuratuko dutela uste du aroztegiko zuzendariak. Aitortu duenez, alarma egoerak kalte egin die, «baina ez telebistan eta ikusten den bezala beste sektore batzuei adina». Izan ere, Bionak «oso merkatu lokalean» egiten du lan, herrian eta inguruan, eta ez du, adibidez, hornidura arazorik izan eta «esportaziorik ere ez dugu geldituta».

Orain dena martxan dago, etxe barruetan lan egin daiteke, obrak ere hasi dira… «Epe laburrerako aurreikuspen onak ditugu, epe luzerako ez, ez dakigulako zer etorriko zen».


Musika Eskolaren kontzertua

Urteroko ohiturari jarraituz, ikasturteari amaiera ematen dion kontzertua eskainiko dute gaur arratsaldeko sei t'erdietan frontoian Soraluzeko Musika Eskolako ikasleek.

Soraluzeko Musika Eskolako ikasleek kontzertua eskainiko dute gaur, modu horretara ikasturteari amaiera emanez.

Kontzertuak iraungo duen ordu t'erdi inguruan 100 ikasle inguru arituko dira oholtza gainean, urtean zehar ikasi dituztenak bertaratzen diren senitarteko eta gainontzeko ikusleei eskaintzeko helburuarekin.

Kontzertua arratsaldeko 6:30ean hasiko da, frontoian, ondorengo egitaraurekin:

Musika Tailerreko ikasleak

NOCHE EGIPCIA (A.S. Arensky)

ÁLAMI (Josu Elberdin)

Perkusio taldea

TXALAPARTA

Talde instrumentalak

IÑUNDIK IÑOARE (Huntza)

ROCK TOGETHER ROCK (Domentx)

Tximino´s

THE LAZY SONG (Bruno Mars)

SHAPE OF YOU (Ed Sheeran)

O WENT THE SAINTS (Amerikar gospela)

GIRL JUST WANT TO HAVE FUN (Cyndi Lauper)

IMAGINE (John Lennon)

Soka taldea

QUIET EVENING (Sheila Nelson)

CANON Re M (Pachelbel)

Txistulari taldea

ELIZONDO KALEJIRA (Aita Olazaran Lizarrakoa) GEURIA ZORTZIKOA (A. Ibarrondo)

Abesbatza

AMAREN BESOETAN (Sorotan bele)

AIREA (Enkore)

HAKUNA MATATA (Elton John/Tim Rice)

AMETSEN BIDEA (J.E. Bacal)

Banda

FORREST GUMP (A. Silvestri)

IXIL IXILIK DAGO (Herrikoia)

Argazkia: Plaentxia.eus.


Jose Miguel Viñas: 'Jendeak gehiago begiratzen zuen zerura lehen'

Jose Miguel Viñasek bere liburu berriari buruz (Introducción a la Meteorología. La ciencia del tiempo) hitz egin du eitb.com-ekin

Nork ez du inoiz eguraldia hizpide izan? Meteorologia gai oso teknikoa bada ere, Jose Miguel Viñasek gai ulergarri eta entretenigarri bihurtzen du, Introducción a la Meteorología. La ciencia del tiempo liburuari esker. Viñas airearen fisikaria eta zientzia-komunikatzailea da, eta plazaratutako azken hori bere hirugarren liburua da.

eitb.com: Zergatik du horrenbesterako arrakasta Meteorologiaren gaiak?

Jose Miguel Viñas: Eguraldiak guztioi eragiten digu, salbuespenik gabe. Horren izaera aldakor eta bat-batekoak, iragarpenak gorabehera, sorpresa eta ikusmina eragiten digu, eta askotan baita beldurra ere, fenomeno meteorologikoen aurrean. Horregatik, maiz hitz egiten dugu horren inguruan eguneroko solasaldietan, eta hainbatetan gure bizimodua baldintzatzen du; asteburuko planetatik hasita, muturreko zenbait gertakizun meteorologikok ematen dizkiguten ezustekoetara helduta.

eitb.com: 75 kapitulu! Hainbeste gauza al dago Meteorologiaren inguruan esateko?

J.M.V. : Gaiak horretarako eta gehiago esateko ere ematen du. Izan ere, liburuan aztertzen den gauzetako bat zera da: Meteorologiak gure bizitzaren alde asko eta oso ezberdinekin dituen loturak. Nire aldetik, ez da batere behartua izan atmosferaren eta pintura, musika, arkitektura eta literatura bezalako hainbat gairen arteko lotura intimoak bilatzen saiatzea. Eguraldia eta horren aldaketa etengabeak inspirazio-iturri nagusietako bat izan dira garai guztietako artistentzat, eta eragina izan dute gizakion jarduera guztietan, aire librean egiten direnetan (nekazaritza, abeltzaintza, hegazkintza, kirol ugari...), zein gainerakoetan, zeharka bada ere.

eitb.com: "Apirila euritsu, maiatza ihitsu, ekaina errautsu, orduan da laboraria urgulutsu". Atsotitzek arrakasta dute oraindik ere, baina ba al dute egiazko ezer?

J.M.V. : Denboraren joan-etorriari eutsi izanak eta mendeetan zehar etengabe erabiltzen jarraitzeak garbi erakusten du zein erabilgarriak diren. Dena den, esaera bakoitza testuinguru egokian aztertu behar da, beharrezko ñabardura eta oharrak eginda. Herrietako bizilagunen esperientziak (gehienak herrietan bizi ziren sasoi batean) argi islatzen dira meteorologiaren inguruko esaera zaharren bilduman. Lehen ez zegoen eskura orain daukagun informazio zabala, ez zegoen ez Meteosatik, ez eguraldiaren tarterik telebistan, baina jendeak gehiago begiratzen zion zeruari, horri oso lotuta baitzegoen euren bizimodua. Biharamunean euria egingo zuen ala ez aldez aurretik jakiteak, adibidez, berebiziko garrantzia zeukan nekazaritza-lanetan.

eitb.com: Meteorologia eragile erabakigarria izan da historian Australopithecus Afarensisaren garaitik. Harrigarria benetan.

J.M.V. : Hala da; izan ere, zibilizazioa eguraldiaren gorabeheren arabera mugitu dela beti esan daiteke. Historian zehar txandakatu egin dira aro hotzak eta beroak eta emankorrak (euriteak) eta antzuak (sikateak), eta horiek erabakigarriak izan dira inperio eta kultura askoren goraldian eta gainbeheran. Gaur egun, teknologia oso garatuta egon arren, oso ahulak gara oraindik atmosferaren gorabeheren aurrean; nahiz eta gertakizun meteorologikoak (adibidez, uholdeak edo haize-ekaitzak) xehetasunez aurreikusteko inoiz baino baliabide gehiago izan.

eitb.com: Gaur egun, ahotsa eta aurpegia ditu eguraldiak hedabideetan. Noiztik da eguraldia eguneroko gaurkotasunaren parte?

J.M.V. : Eguraldiaren informazioa hedabideetako eduki finkoa izan da ia-ia hastapenetatik prentsa idatzian; ondoren, irratian sartu zen; geroago, telebistan; eta, azkenik, Interneten. Egunkariekin gertatu zen lehenik eta behin; XIX. mendeak aurrera egiten zuen neurrian, informazio hori eransten joan ziren. Geroago, XX. mendearen hasieran, irratiaren txanda iritsi zen; oso erabilgarri iritsi zioten lehenengo meteorologia datuak emateari eta gero iragarpenak egiteari. Telebista heldu zenean, antzeko zerbait gertatu zen; urte gutxiren buruan, eguraldiko gizon-emakumeak hedabideko ikono bihurtu ziren. Interneten ere informazio meteorologikoa indartsu sartu da, erabiltzaileek gehien bilatzen duten gaietako bat baita.

eitb.com: Oso zorrotzak al gara iragarpenekin?

J.M.V. : Gure exijentzia-maila hazten joan da, iragarpenak egiteko erabiltzen diren aurreikuspenen zenbaki-ereduen bikaintasun-mailak gora egin duen neurrian. Egungo arazoa da jendeak gero eta epe luzeagorako iragarpen lokalak eskatzen dituela, eta horrek aurreikuspenaren mugak (aurreikuspenak egiteko joko-arauak) gainditzea eskatzen du. Ereduek badute oraindik zer hobetu, baina horrek epe laburrerako eta oso epe laburrerako iragarpenak hobetuko ditu, ez epe ertainerakoak ez epe luzerakoak; azken horiek ziurgabetasun maila handia izaten jarraituko dute. Meteorologoek eta meteorologia-komunikatzaileok horren harian hezi behar ditugu herritarrak. Ezin dizkigute ezinezko gauzak eskatu.


Tourrari begietara begira

Italiako Giroa bihar hasiko da, Bolognan, eta, Chris Froome iazko irabazleak parte hartuko ez duen arren, faborito zerrenda oso luzea da. Mendate gogor gehienak azken astean pilatu dituzte

Arrosa da Italiako Giroko kolorea. Arrosa da liderraren elastikoa, arrosa ikurra, eta italiarrek arrosaz apaintzen dituzte bide bazterrak. Lasterketa monokromatikoa dirudi askotan, baina azken urteetan aldatu egin da joera hori. Ez estetikarengatik, parte hartzaileengatik baizik, alde horretatik kolore gehien duen itzuli handia bilakatu baita. Gero eta gehiago dira Giroaren aldeko apustu egiten duten txirrindulari handiak, eta, aurten, joera hori areagotu egin da. Egon da Giroak Tourrak baino parte hartzaile zerrenda hobeagoa duela esatera ausartu denik, eta ez dirudi sakrilegioa. Grande Boucle-ari begietara begiratzeko moduko kartak ditu, eta hori azken orduko hutsuneak kontuan hartuta.

Azken urteetako Tourrak baino irekiagoa dirudi behintzat, sei baitira gutxienez faboritoen zerrendan ageri diren izenak. Hala ere, Chris Froome (Ineos) iazko irabazlea ez da egongo Bolognako irteeta marran. Iaz diru eskaintza on batek eraman zuen Girora, baina gero Frantziako Tourrean ordaindu zuen Italiako nekea. Haren ordez, Ineosek Hegan Bernal kolonbiar gaztearen aldeko apustua egita erabaki zuen, eta faboritoen zerrendara gehitu beharrekoa zen hori ere, baina iragan astean lepauztaia hautsi zuen. Alejandro Valverde (Movistar) munduko txapelduna ere ez da ariko. Sailkapen nagusiko lehiatik kanpo zirudien, baina hura beti da ikuskizuna emateko gai. Ezta Fabio Aru ere (UAE). Sardiniako igotzaileari odol-zirkulazio arazo bat aurkitu diote e zangoetako bateko zainetan, eta Girora joateko asmoa atzeratu behar izan du.

Hutsune nabarmenak dira guztiak, baina horrela ere ez du galtzen distirarik parte hartzaileen zerrenda ikusgarriak. Sei izen ageri dira besteen gainetik: Tom Dumoulin (Sunweb), Primoz Roglic (Jumbo), Miguel Angel Lopez (Astana), Vincenzo Nibali (Bahrain), Simon Yates (Mitchelton-Scott) eta Mikel Landa (Movistar). Seietatik bik bakarrik dakite zer den Giroa irabaztea. Esan bezala, ez da iazko irabazlea errepikatuko; hori, baina, ez da berria, Miguel Indurain izan baitzen Giroa bi urtez jarraian irabazi zuen azkena (1991 eta 1992). Azken hamar urteetan bederatzi irabazle izan ditu, eta 21 txirrindulari igo dira podiumera.

Esprinterrak ere pozik

Giroko ibilbideak 3.519 kilometro, bi etapa bloke handi, eta hiru erlojupeko ditu. Bakarkako saio batekin hasiko da, beste batekin bukatu, eta beste bat du bederatzigarren etapan. Guztira, erlojupeko ia hirurogei kilometro dira. Hori bai, ez dira erlojupeko lauak, gogorrak baizik, gorabeheraz jositakoak. Espezialista handiek mina egingo dute, baina pentsa daitekeen baino gutxiago.

Faboritoak erlojupekoetara begira egongo dira, baina esprinterrek sei etapa apropos izango dituzte eurentzat. Hasierako bloke lau horren arrazoia Peter Sagan (Bora) erakartzea zela zabaldu zen Italian, izar ehizaren joera muturrera eramanez. Saganek, baina, ez du amua irentsi. Hala ere, duelu ikusgarria ikusiko da Elia Viviani (Deceunick-Quick Step) eta Fernando Gaviriaren (UAE) artean. Pastel zati handia dute banatzeko, eta litekeena da biek altxatzea besoak helmugaren batean. Tarte horretan omenaldia egingo diote Fausto Coppiri haren jaiotzaren mendeurrenean. 11. etapa Novi Liguren (Italia) bukatuko da. Coppi handiak harakin jardun zuen bertan txirrindulari izan aurretik. Hurrengo egunean, Cuneo-Pinerolo etapan, Coppik 1949an bertan eginiko balentria omenduko dute. Egun hartan, 11 minuturen aldea atera zion Gino Bartaliri. Ez da ibilbide bera, baina egun hartan igo zituen mendateetako bi sartu dituzte.

Hortik aurrerakoak Coppiren oso gustukoak lirateke, aldaparik ez baita faltako. Guztira zailtasun ertaineko zazpi egun egongo dira, eta bost mendiko etapa peto. Bost dira, halaber, goian bukatuko diren etapak. Maiatzaren 25ean iritsiko da bost izarreko lehen etapa: 131 kilometro eta 4.000 metroko desnibela. Hurrengo egunean, Giroko ibilbide luzeena kokatu dute: 237 kilometro.

Azken txanpa hilaren 28an hasiko da, Lovere eta Ponte di Legnoko arteko etapan. 226 kilometro ditu, eta 5.600 metroko desnibela. Presolana, Croce di Salven, Gavia eta Mortirolo igoko dituzte. Ondoren, gorabeheraz beteriko bi egun izango dituzte, Dolomitetara iritsi aurretik. Hemeretzigarren etapak 5.000 metroko desnibela du, eta lau mendate: Cima Campo, Manghen Pass, Rolle Pass eta Croce d'Aune-Monte Avena. Hogeigarrenak, aldiz, bakarra, San Martino di Castrozza, baina bertan dago helmuga. Eta, ondoren, bukatzeko, Veronako erlojupekoa.


GALen biktima diren ETAko kideen senideei kalte-ordainik ez ematea berretsi du GEEAk

Giza Eskubideen Europako Auzitegiak babestu egin du terrorismoaren biktimei kalte-ordainak emateko Auzitegi Nazionalaren salbuespen-klausula.

Giza Eskubideen Europako Auzitegiak (GEEA) ostegun honetan berretsi du Espainiak ez diela kalte-ordainik eman behar GALen biktima diren ETAko kideen senideei, euskal talde terroristako ustezko kide baten alargunaren salaketa errefusatu ostean.

Europako Auzitegiak terrorismoaren biktimei kalte-ordainak emateko Auzitegi Nazionalaren salbuespen-klausula babestu du horrela, "ustezko biktimak indarkeriazko krimenak egiten dituen erakunde bateko kide izan direnean" salbuesten dituena.

Auzi-jartzaileak uste zuen senarraren errugabetasun-presuntzioa urratu zela, ez baitzuten ETAko kide izateagatik kondenatu. Kalte-ordaina ez onartzeko erabakia "susmoetan soilik" oinarritzen zela uste zuen.

Baina Estrasburgok ontzat eman du Auzitegi Nazionalaren erabakia, "hainbat iturriren frogetan oinarrituta, hala nola hildakoa taldekoa izan zela frogatzen duten ETAko kide batzuek egindako adierazpenetan, prentsa albisteetan eta ETArekin lotutako argitalpenetan babesten da".

Ildo horretan, errugabetasun-presuntzioari dagokionez, Auzitegiaren ustez, " auzi-jartzaileak ez du frogatu senarraren aurka artxibatutako prozesu penalaren eta hark hasitako konpentsazio-prozeduraren arteko beharrezko loturarik".

Auzi-jartzailea Blanca Pascual Gonzalez da, Hendaian bizi den eta 1949an jaio zen herritar espainiarra. Horren senarra, Vicente Perurena Telletxea, ETAko ustezko kidea, GALek hil zuen, 1984an, Hendaian.

Eusko Jaurlaritzako Giza Eskubideen Idazkaritzaren webgunean, GALen biktima gisa eta talde terroristako kide gisa ageri da Perurena Telletxea. Auzitegi Nazionalak hura atxilotzeko agindua eman zuen talde armatuari laguntzea egotzita.

Hiru alabekin batera, 33 milioi pezetako kalte-ordaina (198.000 euro inguru) jaso zuen, 1999an onartutako Terrorismoaren Biktimekiko Elkartasun Legeari esker, eta 10 milioi pezeta (60.000 euro inguru), 1997an biktimen aldeko Loteria Nazionalaren zozketa batengatik.

Urte batzuk geroago, osagarri bat eskatu zuen, 2011n terrorismoaren biktimei errekonozimendua eta babes integrala emateko lege berria onartu ostean, eta atzera bota zuten.

Estrasburgoko Auzitegiari egindako kexan azaldu duenez, ezezko horrek "senarrari errugabetasun presuntziorako eskubidea urratu zioten", eta eskubide hori Giza Eskubideen Europako Hitzarmenaren 6.2 artikuluak babesten du.

Europako Gorteak antzeko epaia eman zuen iazko uztailean, Maria Cristina Larrañaga Arandok eta beste auzi-jartzaile batzuek, batetik, eta Karmele Martinez Agirrek eta beste auzi-jartzaile batzuek, bestetik, hildako senideen errugabetasun presuntziorako eskubidea aldarrikatuz Espainiaren aurka jarritako demandetan.

Hamar auzi-jartzaileak Frantzian 1979 eta 1985 bitartean Batallón Vasco Español (BVE), Grupos Antiterroristas de Liberación (GAL), Acción Nacional Española (ANE) eta Grupos Armados Españoles (GAE) taldeetako hildakoen senideak ziren.

Kalte-ordain bat ukatzeak "ez du esan nahi ustezko erakunde kriminal bateko kide izatea zigor-prozesu batek ezarri duenik, agintariak beste iturri batzuetan oinarritu daitezke informazioa lortzeko, eta hala egin zuten zerbaitetan", adierazi zuen orduan Europako Auzitegiak.


Aldaketak zirkulazioan, garagardo festagatik


Yaalah elkarteak Sahararen aldeko zozketako zenbaki sarituak jakitera eman ditu

Sei sari zozkatu dituzte. Irabazleek hilabeteko epea daukate txartel irabazlea aurkezteko. Zozketagaz atera duten diru guztia Bir Ganduz proiektua burutzeko erabiliko dutela esan duteOndarroako Yaalah elkarteko kideek Sahararen aldeko elkartasun zozketa egin zuten zapatu eguerdian, Alamedan; sei sari banatu dituzte.Zozketagaz atera duten dirua zertarako erabiliko duten ere zehaztu dute elkarteko kideek. «Zozketa honetan atera den diru guztia azaroaren 30ean Tindufeko saharar errefuxiatuen kanpalekuetara doazen herritarrek Bir Ganduz 2018 proiektua burutzeko izango da. Eskerrik asko zozketan parte hartu duzuen guzti-guztioi».Saritua izan den zenbakiaren jabeak zozketa egunetik hilabeteko epea edukiko du elkarteagaz harremanetan jartzeko, 628 98 68 39 telefono zenbakira deituta edo yaalahelkartea@gmail.com helbidera idatzita.Epe horretan zenbaki saritua daukan txartelaren jabea ez balitz agertuko, saria ordezko zenbakiarentzat izango litzatekeela esan dute elkartekoek.


Nikolas Mitxelena: “Beste balore batzuk ezarri behar dira”

Nikolas Mitxelena ‘Otsua’.

Koronabirusagatik ezarritako alarma egoerak alor guzti-guztietan du eragina, baita sektore ekonomikoetan ere. Ganaduaren zaintzari dagokionez, eguneroko martxak etenik ez du. Animaliak elikatu behar dira, jaitzi eta gainerako lan guztiak.

Nikolas Mitxelena Otsua Lekungarai baserriko artzainak lanean ari zela erantzun dio Hitzari, ardi latxek osatutako artaldea zaintzen ari zela. Azaldu duenez, eguneroko bizitza ez zaio aldatu, ezin dutelako aldatu nahita ere. “Besteek jai egiten dutenean ere guk lan egiten dugu”, zehaztu du.

Ardiek emandako esnearekin gazta egiten dute, eta bezero asko etxeraino joaten zaizkie. “Azken hiru egunetan [elkarrizketa ostiralean egin zen] ez da inor etorri, gaur hasi da jendea hurbiltzen”, esan du.

Gaineratu duenez, ekoizpenaren erdia inguru etxean saltzen dute. Dendetan egiten duten salmentagatik, kolpea ez da hain gogorra izango, Mitxelenak azaldu duenez. Jatetxeak itxita daudenez, bertara ezin dute ekoizpenaren zati bat bideratu. “Restaurante guztiak itxita daudenez, arkumeetan galera handia izango dugu”, ebatzi du.

“Krisia behar dute”

Artzaina eta artaldea banaezinak badira, Mitxelenak bere iritzi propioa azaldu nahi izan du, bi hankadun artaldetik ateraz. Berarentzat “fartsa” bat da gertatzen ari dena, “muntai” bat dela iruditzen zaio. “Munduko ekonomiaren boteredunek krisi bat behar dute, indartsuago izateko. Gu bezalako ttikiak sobran daude. Aspaldi ari dira borroka horretan. Nik hori oso argi daukat”, esan du.

Minbiziak, gripeak eta beste gaixotasunek jende asko hiltzen duela, baina orduan ez dutela ekonomia gelditzen esan du: “Ekonomia geldiarazi dutenerako, argi dago zergatik den: krisia behar dute, beraien politikak ezartzeko. Gerretan ere hala pasatu da”.

Artaldea mendira eramaten du, larrialdi egoera baino lehen bezala.

Ez dio garrantziarik kendu osasun krisiari, eta jende asko hilko dela penatzen du. Baina sutzen du horrela ibili beharrak: “Bitxo txikiak betidanik egon dira, bere lana egiten dute, eta harrapatzen dutenek, ahulak garbitu egiten ditu eta fuerte dagoenak aurrera egiten du. Hori naturala da”.

Naturala ez dela iruditzen zaiona da ekonomia geratzea eta “parafernalia” hori guztia. “Jendea beldurtu egiten da, eta normala da, ez du inork hil nahi. Horretaz baliatzen ari dira, behin eta berriz”.

“Kapitalismotik at”

Larrialdi egoeratik ateratzean, uste du jende asko geratuko dela lanik gabe, “inoiz baino okerrago”. Horrek ere penatzen du: “Bizimoduak garesti jarraituko du, jendeari ez zaio iritsiko, eta duintasunik gabe bizi beharko dugula kapitalismoan. Beti bezala”.

Horregatik, Euskal Herri independente bat, kapitalismotik at egongo dena eraiki beharko da. “Bizimodu duin batekin eraiki beharko da —denak lan egiten, ongi pasatuz, goserik gabe—; ez badugu beste sistema bat sortzen, beti jango dugu haien eskutik”.

Ohartarazi duenez, lehengora itzuli nahiko dute askok, baina sakrifizio bat eskatzen du, bestelako bizimodu hori sortzeko, elkartasun handiagoarekin, ekonomian bakarrik oinarrituta egon gabe. “Ekonomian bakarrik oinarritzen bada, gureak egin du. Beste balore batzuk ezarri behar dira, dena kuestionatu behar da. Zein ausartzen da hori egitea? Goserik ez bada, ez duzu ezer lortzen. Gosearekin, edozer gerta liteke”.

Argi eta garbi utzi nahi izan du bere iritzi pertsonalak direla: “Ez da artzain guztien iritzia izango, baina nirea bada”.


'Azpeitiko Zine Kluba. 1976-2005, begirada bat' erakusketa jarri dugu


Olatz Egigurenek brontzezko domina irabazi du Espainiako txapelketako heptatlon proban

Mataron (Herrialde Katalanak) jokatu da txapelketa.

Hurrengo markak lortu zituen Tximista taldeko atletak:

Egiguren “poz-pozik” etorri da dominagaz eta egindako marka pertsonalagaz. Baina batez be, “sasoi onean egoteagatik” dago pozik. Izan be, lesioa gainditu duela dio, eta txapelketan lehengo sentsazio onak eduki dituela barriro.

Berarentzako hurrengo erronka absolutu mailako Espainiako txapelketa dela dio, eta marka pertsonala gainditzeko esperantzagaz doa.

Beste alde batetik, Durangon abstolutu mailako Bizkaiko txapelketa jokatu da asteburuan. Tximista taldeko atletek emaitza onak lortu dituzte horretan be.

Ainara Plazak zilarrezko domina lortu du 100 metro leunetan 12,75eko markagaz, lehenengo postutik ehuneneko batera.

Olatza Martiartuk laugarren egin du salto hirukoitzean, 10,58eko markagaz.

Datorren asteburuan txapelketa horren 2. jardunaldia jokatuko da. Plazak 200 metro leunak jokatuko ditu, eta Martiartu luzera jauzian lehiatuko da.


Mikel Landa: 'Dezepzio handia izan da'

Bere agurrean Landak bere taldekideen laguntza eta babesa eskertu nahi izan ditu.

Mikel Landak Italiako Giroa utzi zuen bart. Sky taldeak konfirmatu duenez, "Landak gastroenteritisak jota utzi behar izan du Giroa".

Skyko taldeburuak sailkapen nagusiko zortzigarren postuan ekin zion Campi Bisenzio eta Sestola arteko etapari, Gianluca Brambilla liderrarengandik minutu eta 18 segundora. Euskal txirrindulariak gau txarra pasa zuen, etapan zehar hobeto sentitzeko intentzioarekin. Taldea lagun izan zuen, baina azkenean Giroa uzteko erabakia hartu behar izan zuen.

Bere agurrean aurki bueltatuko dela eta helburu berriekin esan du: 'dezepzio handia izan da. Ez bakarrik sailkapenean ondo nengoelako, baizik aurretik egindako lana Giroan sasoiko egoteagatik. Saiatu nintzen, baina berehala konturatu nintzen gaizki nengoela.'


Haizeteez

Iraganeko mamuak dira batzuentzat, etorkizun ezezagunari buruzko beldurrak besteentzat, eta alfonbra eta alfonbrapekoak hurrengoentzat. Haizatu beharrekoak horiek, alegia. Gogor astindu beharrekoak horiek, alegia.

ETArena da mamurik haizagarriena. Kanpaina hasi aurreko egunetan armagabetzeko diseinua Jaurlaritzarekin eta gainerako eragile politiko eta sozialekin partekatzeko prest agertzen denean ez, orduan ez. Orduan ez da kanpainarako haizagarri. Baldin bada kontrarioari iragan, gainditu eta konponbidean jarritakoak iragan gabe, gainditu gabe eta konponbidean jarri gabe dituela aurpegiratzeko, astindu egiten da lasai mamua. Balio du ezker abertzalearentzat eta balio du Podemos-entzat. Berdin Euskal Herrian eta berdin Espainian. Begira bestela Esperanza Agirre PPren Madrilgo alkategaiak Manuela Carmena Podemos-eko alkategaiari haizatutakoak. «Zergatik esan izan duzu etakideek asko sufritu dutela?», esan zion Agirrek debatean. «Zorroztasun intelektual eskasekoa da hori esatea, eta nik badakit zu emakume inteligentea zarela. Pena ematen dit zeure burua hala behartzea serioak ez diren gauzak esatera, benetako sinplekeriak esatera», Carmenaren erantzuna. Giza eskubideen aldeko epaile ekintzaile ezaguna da Carmena, Jueces para la Democracia mugimenduaren sortzaileetakoa, CGPJren bozeramaile izandakoa, eta Eusko Jaurlaritzaren aholkularia izandakoa.

Eta ez ote duen arrazoi Carmenak mezuak haizatu eta behartu beharraren behartu behar horretaz. Lehen etekina ateratakoari orain errenta atera nahiaz, eta sinplekeriez, eta zorroztasun intelektual eskasaz. Nola ari diren iragan jakineko asko etorkizun ezezagunari buruzko beldurrak haizatzen. Eta zer premia dagoen alfonbrak eta alfonbrapekoak haizete batek haizatzeko.


Chaconek orokorretarako hautagaitza aurkeztu du, PSCko buru izateko

Uztailaren 26rako deitu ditu primarioak PSCk. Dena dela, Miquel Iceta PSCko buruak iragarri duenez, hautagaitza bat baino gehiago egonez gero bakarrik egingo dituzte alderdi barruko primarioak.

Carme Chacon (PSC) Defentsa ministro ohiak bere hautagaitza aurkeztu du gaur goizean, udazkenean egingo diren hauteskunde orokorretan PSCko hautagai modura aurkeztezko.

"Balekoa sentitzen naiz, eta norbaitek bere burua balekotzat sentitzen duenean, hor egon behar du", esan du komunikabideen aurrean, PSCren egoitzara bere hautagaitza erregistratzera joan denean. Assumpta Escarp PSCko Antolaketa idazkariaren aurrean aurkeztu du hautagaitza Chaconek.

Uztailaren 26rako deitu ditu primarioak PSCk. Dena dela, Miquel Iceta PSCko buruak iragarri duenez, hautagaitza bat baino gehiago egonez gero bakarrik egingo dituzte alderdi barruko primarioak. Oraingoz, Chaconek bakarrik aurkeztu du hautagaitza.


PP prest da orain Sanchezi presidenteordetza uzteko, «koalizio handi batean»

PSOEri epeak amaitzen ari zaizkiola ikusita, sozialisten burua jarri dute jomugan: «pozarren» hitz egingo lukete harekin, «ahalik eta lasterren»

Ikusi dute egutegian preso eta kontraerasora egin dute. Bi zentzutan egin ere: eskua luzatzeko pres daudela esateko batetik, eta paretik kendu dadila esateko ere bai bestetik. PSOEko buru Pedro Sanchez jarri dute jomugan PPko eledunek. Esperoan egon balira bezala, hura ez aurrera ez atzera noiz geldituko, haren kontra egiteko, eta ekiteko. Bueltan dira popularrak, eta haiekin «koalizio handiaren» aldeko burrunba.

Alfonso Alonso EAEko PPren burua eta Espainiako Osasun ministroa izan da gaiari ekiten azkena. Donostian egin zuen atzo EAEko PPren zuzendaritzak batzarra. Horri eman zion Alonsok agendan lehentasuna, Madrilen bere kontrako epaiketa bat ere bazeukan arren, Espainiako Kontuen Auzitegian, Javier Marotorekin batera, San Antonio auziagatik. Ez zen agertu han. Batzarraren osteko agerraldian bai. Esateko haiek «irekita» daudela Pedro Sanchez PSOEko buruari etorkizuneko «koalizio gobernu batean» presidenteorde izaten uzteko: «Hori hasieratik dakite».

Espainian gobernu bat osatzeko orain arte egindako negoziazioak «postureo hutsa» izan direla zioen Alonsok ere, «tar, tar, tar» asko egon dela, «baina akordioak egiteko borondaterik ez». Hauteskundeak amaitu zirenetik Sanchezek egin duen bakarra «argazkietan eta fokupean» agertzea izan dela, Espainiako gobernabidea «blokeatu» duela, eta «oinarri sendoa» duen gobernu bat oztopatu duela: «Naturalki, bi indar politiko nagusien, PPren eta PSOEren, elkar ulertzetik sortzen dena».

Epeekin nahi dute estu hartu. Garbi dio Alonsok. «Azken unean bada ere», ohartu behar duela Sanchezek: «Rajoyk telefonoz deitzen dionean hartu egin behar diola, harekin eseri behar duela, gobernu egonkor bat eskaini behar zaiela herritarrei, elkar ulertu beharrean daudela, eta batuketa posible bakarra PPren eta PSOEren artekoa dela».

Eta Alonsok Donostian esandakoaren osagarri haren alderdikideek Madrilen esandakoak. Pablo Casado Komunikazio idazkariordeak zioen «pozarren» hitz egingo luketela Sanchezekin, «ahalik eta lasterren». Sozialistaren «teilatuan» dagoela «pilota», «koalizio handia» posible dela oraindik, baina horretarako Sanchezek «behin betiko» apurtu behar duela Podemosekin, eta ez duela ulertzen nolatan ez duen egin, jasan dituen «umiliazio» guztien ostean. Ildo berean, eta gogorrago, Jose Manuel Soria Industria ministroa: «albo batera» mugitu behar duela Sanchezek, ez badu bere burua hauteskundeak saihesteko gai ikusten.

PSOEri begira jarri da, horrenbestez, PP. Haiek nondik estutuko eta behartuko begira jarri ere. Eta zain egon behar horretan PSOEren amorrualdia: «Ez diogu Podemosi beste eskaintzarik egingo; bukatu da fase hori. Pablo Iglesias ez da fidatzekoa». Zirt edo zart egin beharrean daude. Podemosek alderdiko kideei galdetzea erabaki du. Apirilaren 14an hasiko dira iritziak jasotzen, eta 18an emango dute erabakiaren berri. Eta horren berri jakin arte ez dute gainontzekoek mugimendu handirik egiteko aukerarik.

Pablo Iglesias Podemoseko buruak bere hamaikagarren eskaintza egin zion atzo Sanchezi. «Kaiola» apurtzeko eskatu zion, bere Batzorde Federalak sartu zuela han Ciudadanosekin, eta «irteteko» handik eta bilatzeko Podemos, IU eta Compromis, «askatasunez». Sozialisten artean argien Odon Elorza diputatua mintzatu zen atzo: «Bozetara goaz».


Irudietan: Txikienek eman diote hasiera kuadrilen arteko 3x3 txapelketari

Euria dela eta Antoniano kiroldegian ospatuko dute kuadrilen arteko 3x3 txapelketa. 17:00etan hasi dira lehenengo partidak, eta arratsalde osoan zehar benjamin eta alebin mailako jokalariak izango dira protagonista. Bihar, berriz, goizez eta arratsaldez izango dituzte partidak gainontzeko parte hartzaileek.


Haur eskola berriak 146 plaza izango ditu eta 2006an jarriko da martxan

Udalak onarpena eman zion ‘Haurreskolak’ partzuergoak Hernaniko Udal Haurtzaindegia gestionatzeko hitzarmenari. Hitzarmen honen bitartez, haur eskola berrian, 0-3 arteko 146 plaza egongo dira, lehenago zeuden 60 plazen ordez. Gerora begira, baliteke plaza kopurua zertxobait jaistea, egiten ari diren hezkuntza planean 2 urtetik gorako haurrak ikastoletara bideratzeko aukera ikusten baita. Haur eskola berriaren eraikuntza Honekin lotuta, atzo arratsaldean egin zen osoko bilkuran erabaki zen Udala eta haurtzaindegi berria eraikiko duen promotoraren arteko hitzarmena onartzea. Haurtzaindegia Sagastialde auzoko terrenoetan egingo dute, atletismo pistaren ondoan. Atzo onartu zen hitzarmena sinatu eta gero, haurtzaindegia egingo duen promotorak 11 hilabete izango ditu haurtzaindegia bukatuta izateko. Udalaren asmoa da obrak 2006ko ikasturtea hasi baino lehenago bukatuta izatea eta 2006ko irailerako udal haur eskola berria funtzionamenduan egotea.


Ahanztezina ez ahanzteko, preso errepublikarrak omendu dituzte

Gernikako ospitale militarrean hildako 270 preso errepublikarrak gogoan izan dituzte aurten, berriro, Gernika-Lumoko Zallo hilerrian egindako ekitaldian. Piper Gorri elkarteak deituta, hidakoen zerrenda biltzen duen muralaren aurrean batu ziren atzo arratsaldean. Elkarteko kide Jose Angel Txato Etxanizek azaldu legez, ospitale militarrean hil ziren biktimek gizartearen “aitortza behar dute, oraindik orain ez dute-eta”. Hala, ahaztezina ahaztu ezin delako , orain arteko ahanzturari buelta eman nahi diote, oroimena landuz.

Orain arteko bidea luzea izan da, eta, Etxanizen esanetan, prozesuaren beste etapa bat izango da aitortza lortzea. “Gure egunerokotasuneko lekuak heriotz-gune legez ikusteak zirrara eragiten du”. Horren adibide da gaur egungo Gernika BHI insitutua, garai batean Agustinoen eskola eta komentu izandakoa. “Heriotz guneak datorkiguz burura, suntsitutako hiriburuak, arma kimikoekin eraildako pertsonak… Gugandik urrun daude, eta horregatik harritzen gaitu hainbeste gure egunerokotasuneko lekuak heriotz gune bilakatuta ikusteak” –aipatu zuen Etxanizek atzoko ekitaldian–. “Pertsonekin hustu eta gune horien gainean kaleak, espaloiak, zebrabideak, dendak, eskailerak, aparkalekuak eta abar eraikitzen dituzte. Iragana dira, baina ez dugu sekula ahaztu behar”. Berregituratako gune horien memoria oroimenak gordeko duela aipatu zuen gernikarrak.

Lore eskaintza. Musika bandak lagunduta egin zieten omen atzo Gernikan hildako errepublikarrei. Haien izenak eta adina irakurri ostean, lore eskaintza ere egin zuten, izenen zerrenda gordetzen duen muralaren aurrean. 600 gaixorentzako lekua zuen Gernikako ospitale militarrak, baina askoz preso gehiago hartu zituen 1938tik 1940ra. Guztira, 270 preso errepublikar hil ziren bertan, tuberkulosia, tifusa, meningitisa, nefritisa edo bestelako gaitzen bat jota. Gaixotasun asko, gainera, higiene eta zaintza faltak eragindakoak ziren.

Atzoko ekitaldian esan zutenez, ospitalaren beririk ez zuen herriak. Hala, presoak hil ostean, ezkutuan lurperatzen zituzten. Apirilaren 86 urte beteko dira bigarren errepublika aldarrikatu zutenetik, eta Piper Gorri elkarteak, atzoko omenaldiaren bidez, gogora ekarri nahi izan ditu Frankismo garaiko lehen urteetan Gernikan bertan hil ziren errepublikarrak. Elkarteak aipatu zuenez, “Gertakri hura ezin dugu ahaztu, eta historiaren harian bere lekua eman behar diogu, baita askatasunen alde egin zutenei ere. Memoriari eutsi behar diogu”.

Susmoak. Atzoko ekitaldian, gainera, errepublikarren aztarnak Zallo hilerriko lorategietan lurperatuta daudelaren susmoa dutela esan zuen Gernikazarra Historia Taldeko eta Piper Gorri elkarteko kide Jose Angel Txato Etxanizek. Hala ere, ezer baieztatu aurretik, Aranzadikoek aztertu beharko dutela esan zuen.


Chopin eta Schumman omenduko ditu Elisabeth Leonskajak

1984an aritu zen Donostiako Musika Hamabostaldian eta musikaren izen handienetariko baten buelta suposatzen du emanaldi honek.

Elisabeth Leonskaja piano-jotzaile georgiarrak kontzertu bat eskainiko du gaur Donostiako 71. Musika Hamabostaldiaren baitan:&' || 'nbsp;Fréderic Chopin eta Robert Schumannen lanak aztertuko ditu. 1984an aritu zen Donostiako Musika Hamabostaldian eta musikaren izen handienetariko baten buelta suposatzen du emanaldi honek.

Hainbat sari eskuratu ditu Elisabeth Leonskajak bere ibilbide mardulan zehar eta edizio honetan garrantzi handia duten bi konpositore omenduko ditu, Schumann eta Chopin, beraien jaiotzaren 200. urteurrena betetzen baita aurten.

Chopinen Polonesas Op.26 número 1 y 2, Nocturno Op.27 número 2 eta Sonata Op.35 número 2, eta Schumannen Estudios Sinfónicos Op. 13 joko ditu.

Donostiako Victoria Eugenian izango da emanaldia, 20:00etatik aurrera, eta munduko orkestra garrantzitsuenetariko batekin arituko da. Alfayak, Hamabostaldiko zuzendariak azaldu duenez, izar handiek egin ohi duten ez bezala, oso hurbila da Leonskaja.

Aintzineko Musika

Aintzineko Musika zikloa ere aurkeztu du beste prentsaurre batean. Ostiralera arte kontzertu bat izango da 18:00etan, Santa Teresa komentuan. Jasotako dirua Atzegi desgaitasun intelektuala dutenen alde izango da.


Titulu baten bila Kataluniarentzat

Zein oinarri behar da lurralde bat independentea izan dadin? Zergak jarri, batu eta diru hori administratzea. Gero gizarte segurantza, botere judiziala, polizia, azpiegituren kontrola, telekomunikazioak, energia eta ura, eta azkenik, atzerriko harremanak.

Ekainerako eskumen horiek guztiak Generalitatearen esku egongo dira. Independentziarako prest izango da orduan Katalunia eta, beraz, herritarrek 2017ko irailean erabaki beharko dute zer egin: erreferendumaren txanda. Unionismoak ez du bozkatuko, baina oraingoan erroldaren %50 gainditzea lortuko dute eta independentzia gertuago izango dute.

Orain Espainiaren txanda da: lehenengo Carme Forcadell Parlamenteko lehendakaria auziperatu, ondoren diru iturriren batzuk itxi, autonomia bertan behera utzi, gero Puigdemont espetxera, eta geroxeago milioika katalan kalera. Guardia Zibilak Rambletako zein txokotan jarriko dituzte? Eta azkenean, independentzia. Beno, orain bakarrik falta zait pelikulari titulua jartzea. Adi baina, esaten dute errealitateak beti gainditzen duela fikzioa.