Zegamako herri eskolak pilotalekua eta gaztelekua ere erabiliko ditu

Ikasturte berezienari ekin diote ikasle zein irakasleek Goierriko ikastetxeetan ere. Segurako eta Zegamako eskoletan ere astelehenean izan zen aurreneko eguna ikasleentzat. Aurretik, irakasleek astebete zeramaten lanean dena antolatzeko. Metodologian aldaketarik ez dute izan, baina bakoitzaren baliabideen arabera Hezkuntza Sailak ezarritako neurrietara egokitu behar izan dute.

Ikastetxeetarako sarrerak eta irteerak kontrolatuta egingo dituzte ikasturte honetan. Zegamako Aitxuri Herri Eskolan bost txandatan banatu dituzte sarrerak: 08:30ean 5. eta 6. mailako ikasleak; 08:45ean 3. eta 4. mailakoak; 09:00etan 1. eta 2. mailakoak; 3 eta 4 urtekoak 09:15ean eta bi urtekoak 09:30ean: «Uste genuen sekulako iskanbila izango zela, baina ondo joan da orain arte», azaldu du Inma Otaegi Aitxuriko zuzendariak. Ikasle guztiei tenperatuta hartzen diete eta gel hidroalkoholikoarekin eskuak garbitzen dituzte ondoren.

Zegamako Udalak herriko frontoia utzi dio eskolari haurrek bertan jolas daitezen. Jolas-orduetan eta jangela orduan erabiltzen dute eremu hori. Aste honetan goizez bakarrik ari dira ikasleak, baina datorren astean arratsaldez ere joango dira eskolara. «Metodologia berdin saiatuko gara aurrera eramaten», esan du Otaegi zuzendariak.

Halere, hainbat jardueretarako irizpide berriak ezarri dituzte segurtasuna bermatzeko. Soinketa ikasgairako, adibidez: «Jolasak egingo dira material gutxiago erabiltzeko».

Eskola kirolik ez da egongo. Ezta extraeskolarrik ere. Jangela eta zaintza zerbitzua, aldiz, eskainiko dituzte: «Txikienek haien gelan bazkalduko dute begiraleekin». Zaintza zerbitzua, berriz, Zegamako ludotekan egingo dute. Guztira 11 ume daude zerbitzu horretan: «Begirale bat daukagu eta guraso elkartekoek beste bat kontratatu dute, bi zatitan banatzeko».

Beste gela baten zain

Aurten, gainera, egokitzapen epea ezarri du Ikuskaritzak 2 urtekoentzat: «Patio txikian egingo dute, eta sare bat jarri dugu inguruan gurasoek ezin dutelako eskola eremura sartu». Gela kopuruari eta ikasle ratioari dagokionez, ez dute aldaketarik izan oraingoz. Lau urteko gelan 24 ume izango dituzte: «Hori da ikasle kopuru gehien duen taldea, bestela kopuru aldetik ez dugu arazorik izan».

Kasu positiborik ez dute atzeman. Bi haur, baina, konfinatuta egon dira positibo eman duen senideren batekin kontaktuan egon ostean: «Egun bat egon ziren etorri gabe eta negatibo eman zutenean itzuli ziren».

Espazio nahikoa Seguran

Segurako Laiotz Herri Eskolan ere arazorik gabe ekin diote ikasturteari. Mikel Sasiain zuzendariak azaldu du zailena antolaketa izan dela: «Sarrerak, irteerak eta taldeak antolatzea da konplexuena». Astebete izan dute dena prestatzeko: «Paperean protokolo bera da guztiontzat, baina baliabideen arabera aplikatu behar da». Ostiralean argitaratu zuten protokolo berria, irakasleak lanera sartu eta egun bat lehenago: «Paperean dagoen protokolo hori errealitatera eramatea da erronka».

Sasiainek azaldu duenez, agindutako baliabideak bidali dituzte, baina material eskasa da. Maskarak, hidrogelak eta eraikin bakoitzeko termometro bat: «Kopuruan ez da nahikoa, bi hilabeterako plangintza murritza da». Izan ere, termometro bakarra dute eta lau sarrera jarri dituzte haurrak eskolara taldeetan sar daitezen. Zuzendariak gehitu du «zorionez» espazio aldetik ez dutela arazorik izan: «Talde txikiak ditugu, 20 haur baino gehiagoko talde bakarra dugu».

Ez dute ikasgela kanpoko eremurik erabiliko. Ez behintzat egoera honen aurretik erabiltzen zutena baino gehiago: «Sistematikoki ez daukagu pentsatuta klaseak kanpoan ematea». Halere, egun eguzkitsuetan kalera ere aterako dira: «Ahal dugun neurrian irteten gara inguruko espazioetara, eta orain apur bat gehiago agian, baina horrek ez du esan nahi klaseak kanpoan emango ditugunik».

«Nahiko antzera» jarraituko dute Seguran. Ez da itzulera erraza izan, baina uste zutena baino hobeto hasi dute ikasturtea: «Haurrak txapeldun batzuk dira, helduok baino errazago ohitzen dira egoeretara».

Beraz, taldeak osatu, ilara egin eta banan-banan eskolara sartzea egunerokotasunaren parte bilakatuko da. Maskararekin, hidrogela emanda eta tenperatura neurtuta hasiko dute eguna.


Sanjuanak 2015: Gora Kaletxiki txaranga


Indarrean da abisu horia euriteengatik, asteazken eta ostegunean alerta laranjan izango gara

Eurite egunak datozkigu. Astearte eguerdi honetatik abisu horian izango gara "prezipitazio iraunkorragatik" gauerdira arte. "24 orduan 60 l/m² baino gehiago pila daitezke kantauri isurialdeko zenbait lekutan. Prezipitazio ertaina, iraunkorra eta oso ugaria egingo du, bereziki kantauri isurialdean".

Gauerditik aurrera, egoerak okerrera egingo du. Abisu horitik alerta laranjara igaroko gara. "24 orduan 80 l/m² baino gehiago pila daitezke kantauri isurialdeko zenbait lekutan. Prezipitazio ertaina, iraunkorra eta oso ugaria egingo du", Euskalmet meteorologia agentziaren arabera. Ostegun goizaldeko 6:00ak arte izango gara alerta laranjan.

Haizeagatik abisu horian

Haizea ere bizi asko ibiliko omen da, bolada gogorrekin. Horregatik, asteazken goizaldeko 3:00etatik eguerdiko 12:00etara abisu horia jarriko dute indarrean. "Mendebal/ipar-mendebaldeko haize-boladek kostaldeko haizeguneetan 100 km/h-ko abiadura gaindi dezakete. Mendi inguruetako haizeguneetan haize-boladak 100 km/h ingurukoak izan daitezke. Haizeguneak ez diren lekuetan haize-boladak 80 km/h ingurukoak izan daitezke.

Adi begiratu beharko zaie beraz errio inguruei, errepide sarearen egoerari eta ura pilatu daitekeen ohiko tokiei. Mareen gorabeherak errioak ere nabari dituenez, asteazkenerako, goizaldeko 4:58an eta arratsaldeko 17:27an iragarri da itsasgora. Itsasbehera, goizeko 11:11n eta gaueko 23:24an. Ostegunean, 5:44an eta 18:13an itsasgora, 11:58an itsasbehera.

https://twitter.com/Euskalmet/status/1087645450814087168

EGUNOTARAKO IRAGARPENA

Urtarrilak 22, asteartea

"Negu beteko giroa espero dugu gaur. Lehen orduetatik hasita izango dugu prezipitazioa, baina eguerditik aurrera ugariagoa izango da eta eguna amaitu arte etengabe egingo du. Elur-kota 800-900 m inguruan egongo da orokorrean, baina goizean zertxobait gehiago jaits liteke barnealdeko bailaretan, bereziki ekialdean. Goizean haizea ipar-mendebaldetik finkatuko da eta indartuz joango da egunak aurrera egin ahala; kostaldean bereziki indartsu ibiliko da, bolada oso gogorrekin. Ez da baztertzen ekaitzak jo edota txingorra egin dezakeenik".

Urtarrilak 23, asteazkena

"Asteazkenean prezipitazioak ez du etenik izango. Horrekin batera, haizea indartsu ibiliko da eta, tenperatura apur bat igoko bada ere, hotz sentsazioa handiagoa izango da. Goizean elur-maila 900-1000 m inguruan egongo da, baina arratsalde-gau aldean litekeena da 600-800 m artean elurra egitea, batez ere ekialdean; Nafarroan beherago ere zuritu dezake. Kantauri isurialdean pilatuko den prezipitazio kantitatea esanguratsua izango da".

Urtarrilak 24, osteguna

"Ostegunean elur-kotak behera egingo du, baina prezipitazio gutxiago egingo du. Negu-giroarekin jarraituko dugu eta elur-kota 500-700 m artean ibiliko da, batez ere egunaren lehen partean eta ekialdean. Prezipitazioa egiten jarraituko du, baina arratsaldean urriagoak izango dira. Iparraldeko haizea ibiliko da, baina asteazkenean baino ahulago".

Informazio eguneratua, hemen: euskalmet.eus


13 urteko ikasleak tesina sardinieraz egin du bere hizkuntza aldarrikatu nahian

Kataluniako Vilaweben aurkitu dugu albistea. Riccardo Laconik 13 urte ditu eta tesina aurkezteko garaia iritsia zitzaion. Sardiniako ingurumena zaintzeko moduei, garapen iraunkorrari, buruzko lana zeukan prestatuta mutiko gazteak. Alferi de Cagliari eskolan lana italieraz aurkeztu beste erremediorik ez zuen. Tesina aurkezteko garaia iritsita, italieraz egindako galdera denei sardinieraz erantzun zien, eta hori egiteko arrazoia honela eman zuen: “Sardinieraz hitz egin nahi izan nuen, hizkuntza hau ez delako dialektoa. Hizkuntza da, frantsesa eta ingelesa diren bezala. Eta lur honetako kulturarekin eta tradizioarekin du lotura”. Ikaslearen nahia ez zen eremu publikoan sardinieraren erabilera aldarrikatzea soilik, berak adierazi duenez, “harrotasunez eskatu nahi dut eremu ofizialetan nire hizkuntzan aritzeko aukera, azterketa batean adibidez, baina nire lagunekin ere sardinieraz hitz egin nahiko nuke egunerokoan”. Ez dirudi Sardiniako erakunde publikoek neurririk hartu dutenik. Vilawebek jakinarazi duenez behintzat, Riccardo Laconi ikasleak puntuaziorik altuena lortu du azterketan.


Bergarako Udaleko osoko bilkura: 2018-04-30

Apirileko osoko bilkuran etxez etxeko zerbitzua izan zen hizpide eta baita, beste hainbat bilkuratan moduan, mozioak aurkezteko prozedura ere.


"Errespetuan eta parekidetasunean oinarritutako jaiak" izatea nahi du Udalak

"Indarkeria matxistaren kontrako konpromisoa" eskatu die herritar denei San Martin jaietan ere. Bestalde, "kontsumo arriskutsuak" albo batera uzteko gomendioa ere egin du Udalak.

Honakoa dio, San Martin jaien harira, Udalak bidalitako oharrak: "Bergarako Udalak herritar guztiek gozatu ahal izango ditugun jaiak antolatu nahi izan ditu San Martinetarako, txikienetatik hasi eta helduetaraino iritsiz! Horretarako, kontuan izateko hainbat ohar helarazi nahi ditu:

Udalak elkarrekiko errespetuan eta parekidetasunean oinarritutako jaiak sustatu nahi ditu. Emakumeek gizonen eskubide berberak dituzte jaietan ondo pasatzeko, Beldur Barik, inork beraien segurtasuna eta eskubideak urratu gabe. Udalaren Berdintasun zerbitzuak San Martin jaiak Beldur Barik Gunea izatea du xede. Horretarako, herritar guztiei indarkeria matxistaren kontrako konpromisoa har dezatela eskatu nahi die.

Jai eredu osasungarriaren alde, bizi ditzagun jaiak aske eta elkartasunean, kontsumo arriskutsuak alde batera utziz! Errespeta ditzagun geure burua, besteak eta ingurua!"


Arrantza lehiaketa egongo da Etxebarrian ume eta gazteentzat

Herriko ume eta gazteen laugarren arrantza lehiaketa egingo da bihar, Urko errekan. Bi maila egongo dira: 12 urtera artekoa eta 12 urtetik 15 urtera artekoa. Ibaun-erdi eta aretoko futbol zelaiaren artean egin beharko dute arrantza parte hartzaileek. Lehia, 09:00etan hasiko da, baina ordu erdi aurretik, udaletxean aurkeztu behar dira arrantzaleak. Lehiaketa antolatu duen kultur komisioak jarritako arauen arabera, amu naturalak, zizare edo kokarrak, bakarrik erabili ahalko dituzte parte hartzaileek. Arrantzan egiten den amurrain bakoitzeko puntu bat lortuko dute parte hartzaileek, eta berdinketa egonez gero, pisatu egingo direla jakitera emon dute antolatzaileek. Sortu daitezkeen beste arazoak be, antolatzaileen erabakiaren menpe geratuko dira.


Pulpo Eskubaloiak pasa den asteburuan jokatutako partiduen emaitzak

Pulpo Eskubaloiaren taldeek pasa den asteburuan jokatutako partidek 7 garaipen, berdinketa bat eta 10 porrot utzi zituzten.


Oletarantz doan espaloia esleitu dute, eta laster ekingo diete lanei

Azken udalbatzarrean, Otxandiotik Oletarantz joango den espaloiko lanak esleitu dituzte, eta laster ekingo diete lanei, hiru hilabete eta erdiko egikaritze epeagaz.Errepidearen ezkerreko aldetik —Oletarako noranzkoan— Etxebarri nekazalturismoraino helduko da espaloi berria, eta 600 bat metroko luzera izango du.

Lan horiek aprobetxatuz, espaloiaren azpitik askotariko azpiegiturak sartuko dituzte: saneamendu sarea, edateko uraren hoditeria eta fibra optikoa. Horregaz batera, espaloian zehar hainbat kale argi jarriko dituzte, ibilbidea behar den moduan argiztatuta egon dadin. Proiektu osoa gauzatzeak 300.000 euroko inbertsioa eskatuko dio Otxandioko Udalari.


Doneztebe futbol taldeak Etxarri Aranaz mendean hartu du (2-1). Oier Beltranen kronika


Bertso Aste 2007

Bihar emango zaio hasiera aurtengo Erniarraitzen Bertso Asteari, Martitteko Jatetxea leporaino beteta, Andoni Egaña eta Sebastian Lizaso kantari direla.

Zein ote da bertsoen

aurtengo feria?

O 23n Martitten

Bertso-afaria,

M 2n Errezilen

aproba berria,

Txapelketa Azkarraren

bertso-erromeria,

M 9an

azken oparia:

'Gu eta Gutarrak'en

labeko ogia.


Osasuna Magnak ostiralean Movistar Inter liderraren kontra jokatuko duen partidarako sarrerak salgai jarriko dira bihar

Ostegunean, 10:00etatik 12:00etara eros daitezke sarrerak Xotak Irurtzunen duen bulegoan

Espainiako areto futboleko selekzioaren konpromisoengatik Lehen Mailako Areto Futboleko Ligak atseden hartu zuen, baina hurrengo jardunaldiaren atean gaude. Hain zuzen ere, ostiralean, Lehen Mailako ligako sailkapenean 6. postuan dagoen Osasuna Magna Xotak Movistar Inter liderra hartuko du Anaitasunan, 21:00etatik aurrera hasiko den partidan. Goi mailako partida, beraz, Imanol Arregiren taldearendako. Azkeneko jardunaldian Cartagenaren kontra 7 eta 6 galdu ondoren, liderraren kontra aritzeko gogotsu daude jokalari berdeak, halako hitzorduetan hazi egiten da Osasuna Magna Xota, eta kantxa faktorea alde, liderrari hozkada emateko prest dago talde irurtzundarra.

Sarrerak

Ostiraleko partida Klubaren Eguna izendatu du Xotak, eta, hortaz, Abonu Unibertsala ez duten bazkide eta babesleek euren sarrera erosi beharko dute, prezio merkeagoan. Sarrerak bihar, osteguna, jarriko dira salgai, Xotaren Irurtzungo bulegoan, Lizarra kaleko 5. zenbakian, goizeko 10:00etatik 12:00etara eta Iruñeko bulegoan, Ermitagaña kaleko 11. zenbakian, 18:00etatik 30:00etara. Abonatu eta babesle helduek 10 euro ordaindu beharko dute, abonatu gazteek 5 euro, eta abonatuak ez direnek, helduek 20 euro eta gazteek 15 euro. Anaitasuna pabilioiko txarteldegia partida egunean zabalduko da, 19:00etatik aurrera.

Espainiako Koparako bideoa

Martxoaren 5etik 8ra Lehen Mailako Areto Futboleko Espainiako Kopa jokatuko da Malagan, eta bertan aritzeko sailkatu zen Osasuna Magna Xota. Zozketak erabaki zuen Kopako final laurdenetan talde berdeak Barça izango duela aurkari, martxoaren 6an jokatuko den partidan. Gainontzeko partidetan El Pozo Murcia Levanteren kontra ariko da, Movistar Inter Palma Futsalen kontra eta Jaen Paraiso Interior Viña Albali Valdepeñasen kontra. Osasuna Magna eta Barçaren arteko talde irabazleak El Pozo Murcia eta Levante taldeen arteko garailea izango du aurkari finalerdietan.

Bada, Osasuna Magnaren Kopako parte-hartzea girotzeko, bideo berezia egin du talde berdeak, Osasuna Magna Xotaren eta Irurtzun herriaren arteko lotura goraipatzen duena. Taldean lau jokalari irurtzundar daudela aipatzen da: Roberto Martil atzelaria eta taldeko kapitaina, Dani Saldise hegaleko jokalaria, Asier Llamas atezaina eta aurten talde nagusian debutatu duen Ion Cerviño atzelaria, harrobiko jokalaria. “Harrigarria da gurea bezalako herri txiki batean lehen mailan aritzen diren lau jokalari, entrenatzailea eta talde tekniko guztia egotea. Hori ez da beste tokitan ikusten” dio Roberto Martil kapitainak bideoan. “Urte oso gogorrak ziren, drogak eta beste zirela, baina guretako kirola izan zen gure lagun arteko lotura, Xota. Hortik aurrera gora egin zuen. Egun, orduan 15 urterekin areto futbolean hasi ginenetatik zenbaitek jarraitzen dugu Xotan, 57 urte ditugunak, eta oraindik profesionaletara iristen diren gazteak ateratzen dira” gaineratzen du Tatono Arregi presidenteak. Irurtzunen Xota areto futbol klubak duen garrantzia nabarmentzen da bideoan.

Xotako www.xota.es web gunean ikus daiteke bideoa.


Begoña Labaien sexologoarekin, asteazkeneko 'Forum'en

'Quiero una cita. El día que acudí a la sexóloga' liburua hizpide hartuta, bere kontsultan lantzen dituen gai ohikoenak azalduko ditu gonbidatuak.

Asteazken honetan, Begoña Labaien sexologo eta psikologoa ETB-2ko "Forum" elkarrizketa saiora hurbilduko da, sexuaz eta sexualitateaz hitz egitera. Gonbidatua, gizakiaren harremanik intimoenaz arituko da. Argitaratu duen Quiero una cita. El día que acudí a la sexóloga liburua hizpide hartuta, bere kontsultan lantzen dituen gai ohikoenak azalduko dizkio Begoña Zubietari. Labaienen arabera, sexu arazoren bat dagoenean, gaixoari asko kostatzen zaio pausua eman eta sexologo aditu batengana jotzea. Bere aholkua, lotsak alde batera utzi eta ahalik eta arinen aditu batengana joatea da, arazoa zaildu aurretik.

"Forum" asteazken honetan emitituko da goizeko 08:00etatik aurrera ETB-2n.


Artayorran baño,yantzan obetó!#82 Korrika

Korrika 1980-2011. Korrikari buruzko saio monografikoarekin gatoz, bi atal izango dituena. Edurne Brouard Korrikaren arduraduna eta Igor Elordui AEKren komunikazio arduraduna etorri zaizkigu Korrikaren nondik norakoak kontatzeko, kantuetatik kontuetara,17 kantu eta sorpresatxoren bat ere bai.Aide Korrika!

DESKARGATZEKO KLIKATU HEMEN ! ! !


Lan politikan aldaketa eskatzeko kontzentrazioa egin zuen UGTk Beran

Abenduaren 18an, larunbat eguerdian Iruñean eginen den manifestaziora joateko deia ere egin dute

Lan erreformaren kontra protesta eginez eta lan politikan aldaketa eskatuz kontzentrazioa egin zuen UGT sindikatuak abenduaren 15ean, asteazkenean, Berako egoitzaren aitzinean. UGT eta CCOO sindikatuek Nafarroa osoan mobilizazioak egin zituzten asteazkenean, Europa osoan egiten ari direnekin bat eginez, eta abenduaren 18an eginen den manifestazioan parte hartzeko deia ere zabaldu dute.

Lan erreformaren kontra protesta eginez eta lan politikan aldaketa eskatuz kontzentrazioa egin zuen UGT sindikatuak abenduaren 15ean, asteazkenean, Berako egoitzaren aitzinean. UGT eta CCOO sindikatuek Nafarroa osoan mobilizazioak egin zituzten asteazkenean, Europa osoan egiten ari direnekin bat eginez, eta abenduaren 18an eginen den manifestazioan parte hartzeko deia ere zabaldu dute.

Zehazki, larunbatean 12:30ean abiatuko da manifestazioa , “La movilización continúa. Recuperar derechos, defender el estado social” izenburupean.


Etxeak erosteko % 12,5 hipoteka gutxiago sinatu dira Euskadin

Espainia osoan 19.105 hipoteka sinatu dira. Aipaturiko indizeak behera egin du azken 30 hilabetetan.

Urrian EAEn 1.085 hipoteka sinatu ziren Euskadin eta 252 Nafarroan. Hala bi lurraldeetan jaitsi da sinatutako hipoteken kopurua iazko urriko datuekin alderatuta, % 12,5 Euskadin eta % 40,7 Nafarroan, Espainiako Institutu Nazionalak gaur argitaratutako datuen arabera.

Orotara, 15,9 milioi euro utzi dituzte finantza erakundeek urrian etxebizitzak erosteko Euskadin, eta Nafarroan, 25,3 milioi euro.

Espainiako datuak

Espainia osoan, etxebizitzak erosteko % 14,4 hipoteka gutxiago sinatu dira urrian, aurreko urteko hilabete berarekin alderatuta. Orotara, 19.105 hipoteka sinatu dituzte bankuek urrian. Halaber, aipaturiko indizeak behera egin du azken 30 hilabetetan.

Urrian jaitsiera txikiagoa izan da (% 14,4) irailean jaitsiera % 32,2 koa izan baitzen, Espainiako Institutu Nazionalak gaur argitaratutako datuen arabera.

Datuok irailekoekin alderatuz gero, urrian % 9,9 jaitsi da sinatutako hipoteken kopurua.

Etxebizitzak erosteko, batez beste, 100.665 euroko maileguak eskatu dira urrian, 2011ko urrian baino % 4,9 gutxiago eta 2012ko irailean baino % 1,7 gutxiago.


LEKUAK HARTZEN

Euskal Elkargoak bere kultur politika abiatuko du irailean, kultur sasoi berriari ekitearekin eta bere eskumenak zehaztearekin; baina jadanik zenbait hautu egiten hasia da, zenbait diru banatzen; euskal kulturatik begiratuz geroz, erronkak eta jokoan zer den ulertzekoa ematen dutenak.

Irailerako zehaztekoa du bere kultur eskumenarekin zer eginen duen zehazki Euskal Elkargoak. Non eskua sartuko duen, non ez. Bere kultur sasoia ere irailean du abiatzekoa, Hendaiatik Maulera. Euskal kulturaren eskumena ere bereganatua duela, hori nola aldatzekoa duen ere argitzekoa da. «Bereizteko asmorik» ez duela jakinarazi du Bruno Karrerek, Elkargoan kulturaz arduratzen den kontseilari delegatuak. Zehaztu gabe, oraindik, horrek zer erran nahi duen.

Baina jadanik hasia da zenbait diru laguntza bozkatzen, eta eragile batzuekin biltzen. Hots, lekuak hartzen. Eta eragileak ere hasiak dira ttanttoak aitzinatzen. Jadanik egiten ari den horri begira, behin-behineko argazki baten hartzeko saiakera da hemengo artikulu hau. Irailaren peskizan.

Deus ez dela neutroa jakinez. Kultur politikek komunitateetan eragiten dutela: «Zein politika garatuko den, horren araberako komunitatea dugu trinkotzen», Mattin Irigoienek laburbildua. Taula gainak utzi duen antzerkigile eta antzerkilaria da, Libertimenduen bultzatzaileetako bat da Irigoien. Eta hemen funtsa dela hunkia deritzo: «Badu kulturak funtzio bat jendea laguntzeko zutik ibiltzen. Eta hori, elkarrekin. Komunitateak trinkotzen dira kultur paradigma horien bidez ere». Euskal Elkargoaren sorrerari franko urrunetik begiratzen dio Irigoienek, baina argi zaio hor dirauela beste behin Antton Lukuren Euskal kultura? (Pamiela) liburuan egin galderak.

Hasteko, hor da Maurice Ravel Kontserbatorioa eta horri lotua den Orkestra. Euskal Elkargoak diruztatzen dituen proiektuetan handiena. 4,3 milioi euroko laguntza ematen die Elkargoak. Orotara, 5 milioi euroko aurrekontua dutela. 1.700 ikasle eta 80 bat irakasle. Orkestrak 40 bat musikari ditu, gehien-gehienak Kontserbatorioko irakasleak direnak. Euskal Elkargoaren eraginez, lurralde osora hedatuko da egitura; besteak beste, beren kontzertuen bidez. Musika, dantza eta antzerkiaren ikasteko bidea eskaintzen du egiturak. Txikitik profesionalizatze faseraino.

Euskal kulturaren begietatik begiratuz geroz, ez dute baitezpada gauza formulaturik mementoko. Euskara bera presenteago izateko ahalegina egiten hastekotan direla diote. Izena bera euskaratu dute: Maurice Ravel Iparraldeko Kontserbatorioa, eta Iparraldeko Orkestra ditu izen ofizialak. Euskarazkoa, italikoz eta frantsesezkoaren ondotik datorrela. Irakasle batzuek ere badakite euskaraz. Baina ez da iragartzen. Euskal instrumentu guti ikas daiteke han. Diote badirela beste elkarteak horretan ari direnak, eta, preseski, helburua lurraldeko musika elkarteekin saretzea dutela: «Osagarritasuna dugu bilatzen», esplikatu du Kontserbatorioko zuzendari Mickael Gavazzik. Gero, haiek, «profesionalizatu nahi dutenei» zubiak irekiko dizkietela. «Kontserbatorioarekin ikasle kopurua goititzeaz gain, kalitateak gora egitea ere bada erronka», gaineratu du Bruno Karrerek. Euskal dantzak lekua dauka Kontserbatorioan, Zabala deitu moduluari esker. IDB Iparraldeko Dantzarien Biltzarrarekin elkarlanean. Jadanik maila bat dutenentzat ireki modulua da, klasikoa ikasteko aukera ere ematen duena.

Antzerkiari dagokionez, helburua bada euskal antzerki sail bat zabaltzea. Baina mementoko frantses antzerkia ari dira estrukturatzen: «Irakasle berriak behar dira, diplomadunak», Karrerek beti. Frantziako Kultur Ministerioak ematen dieten labela dute jokoan. Labela atxikitzeko, beharrezkoa dute estrukturatze hori. Labelak die orobat eskatzen antzerkia eskaintzea, funtsean. Labela Frantziako Kultur Ministerioak du ematen. Eskualde Mailako Distiradura du izena. Labelarentzat, ministerioak ikuskatzeak burutzen ditu, eta sailkapen bat egiten: «Kontserbatorioa tokiko Elkargoak du zuzentzen eta diruztatzen, oso-osorik. Baina labela hor dago. Eta tokiko hautetsien borondate politikoa da atxikitzea», Gavazzik.

Eta horra berriz oharra. Azkenean Frantziako Kultur ministerioa ez dela behin ere urrun. Eta ez dela kasualitate bat. Eta horra Irigoinen beste ohar honek sor dezakeen oihartzuna: «Ari gara aplikatzen frantses kulturaren garapenerako metodo edo errezeta batzuk, eta, alabaina, ez dira gogobetegarri euskal kulturaren behar ordurako. Ez dira horretarako sortuak. Kultura hegemoniko baten aldeko politika moldeak ez dira izaten ahal kultura zapaldu edo subalterno batentzat». Frantziako estatutik hiri eta herrietara, kultur eskumena eskumen partekatua da. Departamenduak eta eskualdeak ere badute eskumen hori. Bada Euskal Kultur Erakundea ere (EKE), non entitate horiek ere barne diren. Eta Elkargoa sortu bada ere, horrelatsu segitzekoa du aferak, itxura guztien arabera.

Elkargoa, azkenean, geriza bat gehiago bilaka daiteke. Iturri bat, baina diru iturriekin nola jokatu behar den dakitenentzat. Euskal Elkargoa sortzearekin batera, hor «merkatu bat sortzen da», nabarmendu du Irigoienek. «Baina logika hori ez da euskal populuaren ahalduntzeko beharrezkoa den kultur politika baten garatzeko». Irigoienek ezagutu ditu garaiak non instituzioek ez baitzieten kasu egiten kulturari. «Barnealdetik mintzo naiz, menturaz, baina bizi ginen, zinez, holakorik gabe. Eta, gero, bat batean ikusi ditugu instituzioak. Hasi dira diru bat ezartzen gauza horretan. Eta hor gertatzen da jendea publiko bilakatu dela eta kultur kontsumoa sortu dela».

Eragiteko asmoaz

Badira, halaber, Euskal Elkargoaren gora beherak hurbilagotik segitzen dituztenak eta segitu nahi dituztenak. Badira eragiteko asmoz dabiltzanak. Ideiak eta nahiak ez dira eskas. Gastibeltza Filmak egiturako langile den Katti Pochelu Hiriartek, adibidez, Elkargoak euskal zinemaren garapena bere esku hartzea eta indar bat egitea nahiko luke. Ez dela bakarrik diru kontu bat: «Bai, badira laguntzak Akitanian, Frantzian eta, baina ez dute haiek indarrik eginen euskal zinemaren garapenaren alde». Zinemaz ikasten dutenek euskal zinema existitzen denik ere ez dutela ikasten nabarmendu du Pochelu Hiriartek. Anomalia hori aldatzea nahi luke izatea Elkargoaren erronketako bat.

Eragiteko asmo horretan, adierazgarria da ikustea kultur mundutik zenbait eragile Garapen Kontseiluan sartu izana. Gizarte zibileko eragileak batzen dituen elkartea da Garapen Kontseilua, zeinen betekizuna baita gomendioak helaraztea Elkargoari. Paxkal Indo barne da, eta konbentzitua da hortik eragin daitekeela. Seaskako presidentea ZTK edizio etxean ari da, eta musikari gisa ere ari da. Haren irudiko, Garapen Kontseiluak transbertsalki begiratzeko aukera ematen du. Adibide konkretu bat: «Badira hainbat sistema liburu argitalpenean laguntzeko. Baina ez da sistemarik liburu horien saltzen laguntzeko. Ondorioz, liburuak kartoietan egoten dira. Meta eder bat osatzen ari da. Hor badugu koherentzia eskas txiki bat. Eta horrelakoak badira anitz». Koherentzia hori ekar lezake Garapen Kontseiluak, haren ustez. Garapen Kontseiluan sartu berri da Herri Soinu Federazioa ere. Uztaritzeko 17 elkarte biltzen ditu federazioak. «Han izan behar da gure nahiak, gure beharrak betetzeko», Filipe Lesgourgues presidentearen hitzetan.

Herri Soinuk bere nahiak ere bai baititu. Eta mementoko entzunak direnak. Izan ere, Euskal Elkargoarekin elkarlan bat abiatua du federazioak. Iparraldeko Dantzarien Biltzarra ere barne da, baita EKE. Iturburua izenpean biltzen dute proiektua. Polo gisako bat izatea da xedea. Oraino proiektua definitze fasean dira baina ideia hauxe: «Euskal dantza eta musikaren egitura orokor bat. Sorkuntza, hedapena eta formakuntzan koordinazio lan bat egitea», IDBko langile den Johañe Etxebestek azaldurik. IDBren ikuspegitik, orain arte eraman dantza taldeen sarearen egituratze lanaren jarraipen bat litzateke. Egituratzea ezinbestekoa zaio Etxebesti, formakuntzarako, bai teknikoki eta bai zentzu aldetik. Transmisio arazoak direla eta, horri aurre egiteko. «Estrategikoki pentsatu behar dugu, kultura balia dezagun kohesio gisa, zentzua eman diezaiogun hemen bizitzeari». Euskara, «hari gorri» gisa hartuz. Oraino leku anitzetan errealitate bat baita euskal dantzak frantsesez irakastea. Musikari dagokionez, helburua bada dantzarekin harremana berreskuratzea: «Soinu egileak berriz nahi ditugu plazan ezarri, dantzarien ondoan». Parioak horiek dituzte. Orain zain, ea Elkargoak baieztatzen dien orain arte erakutsi harrera baikorra.

Eta horiek entzunik, hor ere, Irigoienen gogoeta jar daiteke perspektiban. Irigoienen irudiko, inportanteena helburuak argi izatea da. «Eta nola betetzen diren helburu horiek». Eta ahalaz, instituzioen dirutik urrun: «Ahalik eta bezain askeen, sistemak itotzen baikaitu dirutik». Zein ote helburuak? Bi nagusi ikusten ditu Irigoienek, eta horren azaltzeko Libertimenduen esperientzia du. Batetik, «eredu parte hartzailea. Edonor parte hartzaile izan dadin sortze ala antolatze prozesuan. Helburua da jendea ahalduntzea sortze edo antolatze prozesuan. Garen egoeran, euskal komunitatea, kontsumoan baino, birsortze usaia batean trinkotzen da, edo ez da». Bigarren puntu nagusia hizkuntzarena du. «Euskara ez da emaitza. Da hastetik hor den gauza bat. Da lanabesa. Gure unibertsaltasuna hortik doa. Ez da partikular gelditzen den zerbait».


Korrika Topagunea egitasmoa sortu dute, korrikarako zaletasuna pizteko

Argixao taldeko korrikalariek Korrika Topagunea dinamika jarri dute martxan, herritarren artean korrikarako zaletasuna bultzatzeko. Topaketak igande honetan eta hurrengoan izango dira, 09:00etan, Zumarragako udaletxe azpian. Bertan, korrika egiten hasi nahi dutenei aholkuak emango dizkiete.

Egitasmoa atzo aurkeztu zuten Zumarragako kultur etxean. Aurkezpenean Mikel Serrano alkateak eta Argixao taldeko Carlos Montero eta Txema Ruedak parte hartu zuten.

Monterok Argixao atleta herrikoien taldea duela 15 urte sortu zela gogoratu zuen. Beraien helburua zaletasuna bultzatzea eta kirola lagunekin egitea da. Taldea gero eta lagun gehiagok osatzen dute eta uztailean Zumarragako lasterketa herrikoia antolatzen dute.

Atletismo eskola

Argixaon elkartzen dira, astearte eta ostegunetan. Gainera, atletismo eskola dute. Egun, benjamin, kimu eta haur mailako 30 neska-mutiko dituzte.

Monterok gainontzeko herritarrak Korrika Topagunea ekimenean parte hartzera gonbidatu zituen. «Doan da eta helburua herritarrek korrika egiten gozatzea da. Korrika egiten hasi nahi dutenek, korrika egiteko lagun bila dabiltzanak, lasterketa bat modu egokian prestatu nahi dutenei… gonbitea luzatu nahi diet».

Ruedak baldintza bakarra osasun arazorik ez edukitzea dela gehitu zuen. «Lotsa galdu behar da. Hasieran beroketak egingo ditugu eta ondoren bidegorrira joango gara. Gainera, aholkuak emango dizkiegu. Askok pultsazioei buruz galdetzen digute. Korrika egiten ari zaren bitartean hitz egiteko gai bazara, ondo zoazen seinale. Bestalde, lagunekin korrika egitea aholkatzen dugu. Topaketa horretarako ere bada: lagunak egiteko. Mina baduzu, etxera joan. Eta entrenamendua, jarraitzeko gogoarekin bukatu. Pazientziarekin eta konstantziarekin, Lilatoia, Behobia-Donostia edota maratoia egin daiteke. Gu ere zerotik hasi ginen», aipatu zuen Zumarragako korrikalariak.

Bukatzeko, Serranok herritarrak parte hartzera animatu zituen. «Kirola egiteko eta jendea ezagutzeko aukera paregabea da. Nik ere parte hartzeko asmoa dut. Ea behingoz berriro kirola egiten hasten naizen», amaitu zuen.


Ari du bertsoa Tolosaldean (III): Adin-adin, bertsotan gaztetuz

Amaia Agirre eta Anjel Mari Peñagarikano bertsolariek ez zituzten Iurreamendi egoitzako egoiliarrak gehiegi xaxatu behar izan kantuan has zitezen. Goiko bertso hau, goitik behera kantatu zuen amona batek azaroaren 17ko bertso saioan.

Zarauzko herriko apaizak

semetxo bat badu,

osaba deitzen du

berak hala nahi du.

Beste zenbait bezala

banengoke libre,

zurekin ezkontzea

dudarik ez nuke.

Aurten Adin-adin programari amaiera Tolosan eman diote. Marta Agirrezabala, Lanku bertso zerbitzuak-eko arduradunak eman ditu egitasmo honen inguruko xehetasunak: «Iaz proiektu bat aurkeztu genuen, bertsolaritza esparru berrietara zabaldu nahian. Zaharren egoitzetako egoiliarrei bertsoa mesedegarri izan zitekeela iruditu zitzaigun, alde ludikotik zein terapeutikotik». Gipuzkoako Foru Aldundikoko Gizarte Zerbitzuek ontzat eman zuten asmoa eta iaz proiektu pilotu batekin abiatu ziren. Lau egoitzetan egin ziren saioak: Azpeitia, Arrasate, Bergara eta Tolosan.

Iaz Adin-adin programan parte hartu zuen Amaia Agirrek, «aurreko urtean Millan Telleriarekin etorri nintzen eta bazeuden isildu gabe aritzen ziren egoiliarrak». Aurretik ere aritua zen billabonatarra bertsotan Iurreamendin: «Duela urte dezente, urtero etortzen ginen Tolosako bertso eskolan ibiltzen ginen laukotea. Ibarran parrandatxoa egin eta gero meza ondorenean etortzen ginen kantura. Orduan erdaldunak, euskaldunak, ondo zeudenak eta hain ondo ez zeudenak etortzen ziren eta ez zen saio hain atsegina izaten».

Orain, Adin-adin programarekin bi baldintza eskatzen dituzte bertso saioan parte hartzeko: kognitiboki ondo egotea eta euskaraz jakitea. Mertxe Lakuntza Iurreamendiko gizarte laguntzaileak nabarmendu duenez, «egoiliarrek atentzioa mantentzen dute ordubete osoan eta umorea ere eskertzen dute. Depresioei aurre egiteko beharrezkoa dute». Orain arteko balorazioetan ere hori nabarmendu dute parte hartzaileek. Hala ere, Agirrezabalak azaldu duenez kognitiboki ondo egon ez arren, mesede handia egiten die adinekoei bertsoak entzuteak: «Ikusi dugu pertsonei emozioetara iristen zaiela bertsoa. Jendea negarrez ikusi dugu eta egoitzetako psikologikoek balorazio oso positiboa egin dute».

Iurreamendin azaroa erdialdean egin zuten bertso saioan 22 egoiliarrek eta zortzi senitartekok hartu zuten parte. Agirrek dioenez, «harrigarria da nola geldi-geldi egoten diren ordubetez. Esker oneko publikoa da hau. Hamar urte bitarteko umeekin gertatzen den bezala, beste edozeinek baino gehiago eskertzen dute gure jarduna».

Metodologia berdina erabili izan dute bertsolariak aukeratzerako orduan: zaharragoa bat eta gazteagoa bestea. Anjel Mari Peñagarikanok azaldu du: «Urteetan ere gora noa ni eta hemengo egoiliarren seme-alabak nire adinekoak dira. Ez da harritzekoa nire ezagunak izatea». Entzuleek ere estimatzen dute garai batean plazan ezagutu zuten hura bertatik bertara entzutea.

Egoiliarrek ez dute, hala ere, entzun bakarrik egiten: «Egia da eserita, mahaiaren beste aldean daudela, hartzaile bezala jartzen direla emaile baino gehiago. Sortzaileak gu gara eta kosta egiten da arrankatzea. Hemen zortea dugu, buruz kantu asko dakizkien emakume bat dagoelako eta horri eskerrak bizi joaten da saioa», dio Agirrek. Berdina baieztatu du Peñagarikanok, «bagenekien bultza egin behar geniela, gainerakoan oso hotz geratzen da saioa. Zirikatu, kantarazi eta gaia jartzeko esan... Horrela aritzen gara».

Aitorren hizkuntz zaharra, Artillero dale fuego, Txoria-txori, Gernikako arbola... abestu zituzten elkarrekin bertsolariek eta egoiliarrek azaroaren 17an. Lakuntzak saioaren bukaeran jendearen parte hartzea nabarmendu zuen, «iazko esperientziaren ondoren, berehala errepikatzeko prest agertu ginen. Jendea asko inplikatzen da, bai egoiliarrak eta bai familiarrak ere».

Aurten 11 saio egin dituzte Gipuzkoako beste hainbeste egoitzetan. Agirrezabalak esan duenez, «asko eman dezakeen proiektua da». Gehiago zabaltzea komeni dela uste dute Lankutik. «Uste dugu Gipuzkoan ez ezik, Nafarroa eta Bizkaiko zona euskaldunetan ere interesgarria izango litzatekeela adinekoen egoitzetan bertsoari tokia egitea».

ADIN-ADIN PROGRAMA

Sustatzaileak: Lanku Bertso Zerbitzuak eta Gipuzkoako Foru Aldundiko Gizarte Zerbitzuen saila.

Egoitzak: Errenteriako Jesusen Bihotza, Azkoitiko San Jose, Oiartzungo Petra Lekuona, Lazkaoko Txindoki, Beasaingo Arangoiti, Arrasateko Iturbide, Bergarako Mizpirualde, Azpeitiko San Martin, Donostiako Zorroaga eta Tolosako Iurreamendi.

Bertsolariak: Alaia Martin, Sebastian Lizaso, Eneritz Artetxe, Anjel Larrañaga, Esteban Martiarena, Jon Martin, Gema Urteaga, Iñaki Murua, Jose Luis Gorrotxategi, Maider Arregi, Beñat Lizaso, Ane Labaka, Juan Jose Eizmendi Loidisaletxe, Anjel Mari Peñagarikano eta Amaia Agirre.

Tolosako saioko parte hartzaileak: azaroaren 17an Iurreamendi egoitzan burutako saioan 22 egoiliarrek hartu zuten parte eta sei senitartekok.


Altxorrak 3.560 milioi saldu ditu bonuetan, interesa % 1 jaitsita

Rajoyk murrizketak iragarri ondoren egin den lehenengo enkantea da, eta badirudi eragin positiboa izan dutela.

Espainiak 3.560 milioi euro saldu ditu zor bonuetan, aurreikusitakoa baino pixka bat gehiago, eta dirua itzultzeko ordaindu beharko duen interesa aurreko enkantean baino puntu bat beherago kokatu da.

Hamabi hilabeterako bonuen kasuan, 2.599 milio euro saldu ditu % 3,99ko interesean, aurreko enkantean (% 5,2) baino errazago.

Urte eta erdirako bonuen kasuan, ordea, 961,8 milioi euro saldu dituzte % 4,35eko interesean, iragan enkantean baino puntu bat gutxiagoko interesean, hain zuzen ere.


'Oporrak Bakean' proiektuan parte hartzeko aukera, zabalik

Lasarte-Oriako Udalak 'Oporrak Bakean' proiektu solidarioan parte hartzeko deia egin du: zortzi familia behar ditu, udan oporrak pasatzera Lasarte-Oriara etortzen diren haur sahararrak hartzeko; gizarte zerbitzuekin jarri behar dute harremanetan.

Tindufeko errefuxiatu kanpalekuetako (Aljeria) baldintzak oso gogorrak dira han bizi diren milaka eta milaka sahararrentzat, urte osoan zehar. Are gehiago udan. Hori dela eta, Oporrak Bakean egitasmoa sortu zuen Fronte Polisarioaren Euskadiko Ordezkaritzak; aukera ematen die kanpaleku horietan bizi diren zortzi eta hamabi urte bitarteko haurrei udako oporraldia pasatzera etortzeko. Hainbat elkarte, eragile, udal eta familiak parte hartzen dute programa horretan.

Lasarte-Oriako Udalak adierazi du zortzi familia lasarteoriatar behar dituela, haur horiek hartu eta uztaila eta abuztua elkarrekin pasatzeko. Interesa duten familiek gizarte zerbitzuekin jarri behar dute harremanetan. 650 488 108 telefonora deitu dezakete, edo, bestela, gizartez@lasarte-oria.org helbide elektronikora idatzi.

Hainbat helburu ditu Oporrak Bakean egitasmoak: Tindufeko kanpalekuetan bizi diren haurrei aukera ematea euren egoera latz horretatik pare bat hilabetez ateratzeko; euren osasun egoera zein den ikusteko azterketa mediku orokorrak egitea; eta haur horiek indarberritzea, zeregin horretarako beharrezkoak diren baliabide guztiak euren eskura jarriz.

Erreferendumaren zain

Tindufen bizi diren sahararrek 40 urte baino gehiago daramatzate han. Euren sorterritik ihes egin behar izan zuten, Mendebaldeko Saharatik, 1975. urtean, Marokoko eta Mauritaniako armaden eraso eta legez kanpoko okupazioaren ondoren. Argeliara joan ziren milaka pertsona, eta bertan bizitzen hasi, ahal zuten bezala.

Fronte Polisarioa, Mendebaldeko Sahararen nazio askapenerako mugimendua, 1973an sortu zen. Handik hiru urtera, SEAD Saharar Errepublika Arabiar Demokratikoa. Urte ugari eman zituzten gerran Mauritania eta Marokorekin. 1979an eta 1991n sinatu zituzten su-etenak bi herrialde inbaditzaileekin, hurrenez hurren. Hori baino lehen, 1987an, Marokok 2.700 kilometroko horma bat eraikitzeko lanak bukatu zituen Mendebaldeko Saharan, lurralde okupatuak besteengandik bereizi eta errefuxiatuen itzulera saihesteko. Marokorekin su-etena sinatu eta gutxira, autodeterminazio erreferendum bat antolatzeko urratsak egiten hasi zen NBE, baina oraindik ez dute euren etorkizunari buruz erabakitzeko aukerarik izan.


Desorekatua dirudi

Ducassou da faborito argia bihar, Gixanduten aurka, berezkoen finalean


Non daude

Ekain hasierako goiz batez, telefonoak jo dio emakumezko kazetari, politologo edo soziologoari: irratitik, udako tertuliarako iritzi-emaileak behar dituztela. Zein gairi buruz?, galdetu du. Edozein, aktualitatearen arabera. Pentsakor geratu da: bere gaiei buruz akaso bai, baina edozeri buruz hitz egitea ez ote da gehiegizko atrebentzia? Eta, edozein kasutan, ez ote diote berari deitzen soilik emakumezkoen kupoa betetzeko? Bere burua irudikatu du irratiko estudioan: «Kaixo, ni neu naiz, eta hau da nire iritzia». Ezetz esan dio irratikoari.

Gizonezko kazetari, politologo eta soziologoak gutxiagotan galdetuko dio bere buruari zergatik eskatzen ote dioten iritzia. Hori errealitate bat da, eta telebistako tertulia mahaiak dira horren froga. Katalunian kanpaina bat ere abiatu dute #OnSonLesDones traolarekin (non daude emakumeak), sail eta gai garrantzitsuenetan emakumezkoen iritziek daukaten leku eskasa ikusarazteko.

«Baina gero deitzen diegu eta ezetz esaten dute», ihardetsiko du norbaitek. Egia. Eta kontua ez da kuotak ezartzea edo inor behartzea. Kontua da emakumeok gehixeago sinetsi beharko genukeela geuk ere eman ditzakegula ikuspegi berri eta interesgarriak; eta iritzien merkatuan nagusi diren zenbait gizonezkok, beharbada, ohartzen hasi beharko luketela beraiek ere ez dutela urrezko arrautzarik saltzen.


Dispertsioaren auzian zer egin behar duten galdetu die Etxeratek instituzioei

Espainiako Gobernuak dispertsio politikarekin jarraitzeko asmoa zuela esan zuen joan zen astean Espetxe Zuzendari Mercedes Gallizok. Izan ere, euskal presoen kasuan erabaki politikoa hartu zutela argudiatu zuen. Etxeratek "euskal gizartearen gehiengoaren aldarria betetzeko" zer egiteko asmoa duten galdetu die "adierazpen hauen aurrean berriz ere beste aldera begiratu duten" Euskal Herriko alderdi politiko eta instituzioei. Gainera, "Eusko Legebiltzarrak euskal preso politikoen Euskal Herriratzearen alde hartutako akordioa bermatzeko" eskatu diote.

"Gu eta gure senide presoak hiltzen jarraitzeko asmoa garbi erakutsi du Mercedes Gallizok". Hori esan du gaur Etxerat elkarteak, Espainiako kartzela zuzendariak joan zen astean egindako adierazpenen harira. Gallizori "lotsarik ez izatea" leporatu diote, izan ere Gallizok "eskubide berdintasuna" aldarrikatu ondoren sakabanaketaren aurka dagoela esan zuen. Gero euskal presoen kasua salbuespena zela gehitu zuen, "alderdi demokratikoek hartutako neurria" zela argudiatuz. Beraz, dispertsioak aurrera jarraituko duela aurreratu zuen.

Gainera, 1987an "alderdi demokratiko horiek gorroto eta mendeku politika hau martxan jarri zutenetik", 15 senide eta lagun eta 19 preso hil direla salatu dute. Gainera, joan zen astean bertan beste hiru istripu izan zirela azpimarratu dute.

Izan ere, dispertsio politika onartu zutenetik 17 urte pasa direnean, "alderdi demokratiko horiek gure senideen izaera politikoarekin bukatzerik nahi ez dutenez, mendeku eta gorroto politika areagotu" dute. Areagotze horren adibide gisa jarri dituzte euskal presoak "gero eta gehiago" urruntzea eta isolatzea, "Euskal Herriarekiko komunikazio bideak itxiz, euskal errepresaliatu politikoak pertsona gisa eta politikoki suntsitzeko helburuarekin".

Hala ere, beraiek ez direla "besoak gurutzaturik" egongo azpimarratu dute, "bizi nahi dugulako eta bizirik nahi ditugulako". Beraz, "irtenbide demokratiko, politiko eta behin betikoaren aldeko apostua" egin dutela diote, eta horretarako "ezinbestekoa" dutela euskal presoak Euskal Herriratzea.

Beraien helburua betetzeko bidean, datorren ostiralean —hilabete guztietako azken ostiraletan egiten den bezala— Euskal Herri guztian egingo diren mobilizazioetara joateko deialdia egin dute.


Iheslari eta deportatuen afera landuko dute IV. Foro Sozialean

Martxoaren 10 eta 11n egingo dute batzarra, Donostia eta Hendaian. Nahiz eta estatuen "blokeoak" jarraitu, ETAren armagabetzea hurbilago ikusten dute foroko kideek.

Bi kokaleku izango ditu IV. Foro Sozialak, presoak bi estatuen eskumenpean daudelako. Bertan, zenbait legelariren laguntzaz, Frantziako zein Espainiako legedietan dauden arazoak identifikatu eta irtenbideak planteatuko dituzte. Gainera, gizarte zibileko dinamika eta erakunde berriekin batzartuko dira; esaterako, Sare, Etxerat eta sindikatuekin. Preso eta errefuxiatuen kolektiboen ekarpenak jasoko dituzte, eta, horretarako, EPPK-ko presoen kolektiboko bozeramaileekin bilkura egiteko eskaera egingo dute.

Foro Sozialeko arduradunen iritziz, bi estatuen jarrera aldatu ez arren, Euskal Herrian azkenaldian marraztu den bide orriari jarraipena emateko “aukera berri bat” dago. Blokeoa gainditzeko “nahiko indar eta borondate” badela uste dute, eta akordioak eta adostasunak lortzeko eremua Euskal Herria dela. Adostasun horiek hiru eremu instituzionaletako erakundeetan oinarrituta egon behar dutela adierazi dute: Euskal Autonomia Erkidegoa, Nafarroako Foru Komunitatea eta Ipar Euskal Herria.

Gizartearen betebeharra

ETAren armagabetzea duela urtebete baino “hurbilago” dago, Agus Hernan Foro Sozialeko koordinatzailearen hitzetan, eta “itxaropentsu” daudela esan du. Zail ikusten dute armagabetze “ordenatu” bat egitea, eta horren aurrean gizarte zibilak duen betebeharra azpimarratu dute. Bestalde, adierazi dute ez dutela uste luze gabe Espainiako Gobernuak espetxe politika aldatuko duenik.

Presoen itzulera mailakatua

Hamabi aholku biltzen zituen 2013ko lehen Foro Sozialak, eta haietariko lau sakonduko dituzte oraingoan. Bat: euskal preso eta iheslarientzako konponbide “integral” bat adostea, eta giza eskubideen kontrako espetxe politikaren alderdiak aldatzea. Bi: presoen itzultze prozesua lege baliabideak erabiliz gauzatzea, era mailakatuan, eta eragindako mina aitortuz. Hiru: bake prozesuaren garapenean presoak “eragile aktiboak” izatea. Eta lau: iheslarien egoera aztertzea.

Ostegunean egingo dute batzar aurreko lehen saioa, urtarrilaren 5ean. Foro Sozial Iraunkorreko ordezkaritza bat Usurbilgo Kalera Kalera ekimenarekin batzartuko da egun horretan.


Indarkeria matxistaren kontrako “konpromisoak” berretsi dituzte lau udalek

Arberas, Ekiza, Lekuona eta Lopez-Etxezarreta, Oiartzunen egin den agerraldian.

1960ko azaroaren 25ean, Leonidas Trujillo Dominikar Errepublikako diktadorearen aginduz, Patria, Minerva eta Maria Teresa Mirabal ahizpa opositoreak —eta euren txoferra— hil zituzten. 1999tik aurrera, egun hori, azaroaren 25a, Emakumeen Kontrako Indarkeriaren Eguna da nazioartean.

Horren harira, eskualdeko lau udaletako ordezkariek agerraldia egin dute gaur. Pasaia eta Lezoko Gizarte-Ongizate zingotziak (Sergio Ekiza eta Noemi Arberas, hurrenez hurren) eta Garazi Lopez-Etxezarreta eta Agurtzane Lekuona (Errenteria-Oreretako eta Oiartzungo Feminismo zinegotziak, hurrenez hurren) izan dira agerraldian.

Lekuonak aldarrikatu duenez, Oarsoaldeko lau udalek, bakoitzaren udalerrietan emakumeentzako espazio eta bizitzak nahi dituzte lau udalek, “biolentziarik gabekoak”. Oiartzungo Feminismo zinegotziak, lau udalen izenean, “gizon-emakumeen arteko parekidetasun erreala izango den jendartea lortzeko” duten konpromisoa berretsi du.

Horrela, indarkeria matxistaren kontra udalek hartutako hainbat konpromiso zerrendatu ditu Lekuonak: “Gure eskumenen arloan politika aktibo, integral eta koordinatuak garatzea berdintasunaren eta tratu onaren alde; erakundeen arteko koordinazio mahaiak eta protokoloak sortzea; indarkeria matxista jasan duten emakumeei zerbitzua ematea, eskatzen dutenean eta emakumeen ahalduntzean oinarrituta”.

Autolaguntza tailerra, eskualdekoa

Konpromisoetako bat da eskualde mailako autolaguntza tailerra martxan jartzea. Aurten ere, indarkeria matxista jasan duten programa emakumeentzako laguntza programa abiarazi dute. Asteazkenero, Errenteria-Oreretako Merkatuzarren, 17:30etik 19:30era, erabakiak hartzen ahalduntzeko saioak egiten dituzte. Autolaguntza tailerrera joateko haurtzaindegi zerbitzua ere eskaintzen dute.

“Indarkeria matxista jasaten duten emakumeei babesa eskaintzea oso garrantzitsua da”, nabarmendu du Lekuonak. “Baina hori bezain garrantzitsua da”, gaineratu du, “prebentzioa lantzea”. Horregatik, eskualdeko gazteenekin tratu ona landuko dute.

Horrez gain, udaletako ordezkariek mugimendu feministak azaroaren 25erako egindako deialdiekin bat egin du. Honakoa izango da egitaraua, herriz herri:

Errenteria-Orereta

Hilaren 18tik 30era: Beldur barik jarrerak erakusketa, Niessen merkatalgunean, Galtzarabordan, Merkatuzarren eta udaletxean.

Hilaren 19an: Autodefentsa feminista tailerra, Patxikuko lokalean, 10:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 20:00etara.

Hilaren 25a: Auzoetako emakume elkarteek jositako oihala udaletxean eskegiko dute. Arratsaldean, 19:30ean, elkarretaratzea egingo dute.

Lezo

Ikusi esteka honehttp://oarsoaldea.hitza.eus/wp-admin/post.php?post=152661&action=edittan.

Oiartzun

Hilaren 20an: Emakumeen kontrako indarkeria salatzeko argazki masiboa, 18:00etan, Hipatiaren Lorategian. 19:30ean, Valium bada antzezlana udaletxeko areto nagusian.

Hilaren 21etik 27ra: Haurtzaro Ikastolako ikasleen erakusketa, udaletxeko areto nagusian.

Hilaren 23a: Indarkeria matxista sare sozialen bitartez hitzaldia, hamabost urtetik gorako gazteentzat, Manuel Lekuona bibliotekan, 17:30etik aurrera.

Hilaren 25: La teta asustada zineforuma, 17:00etan, udaletxeko areto nagusian. Ondoren, elkarretaratzea Done Eztebe plazan, 19:30ean.

Hilaren 24tik 28ra: Erakusketa plazan inguruan.

Pasaia

Hilaren 25a: Elkarretaratzeak, Antxoko Zumardian eta Trintxerpeko Alkateordetzaren parean, 19:30ean.

Hilaren 26a: Urdulizko Beldur Barik topaketetara joateko autobus zerbitzua dohainik.

Hilaren 29a: Indarkeria matxistari aurre egiteko baliabide sozial eta juridikoak hitzaldia, Trintxerpeko Alkateordetzan, 18:00etan.

Abenduaren 3a: No solo duermen los golpes bakarrizketa, Trintxerpeko Alkateordetzan, 18:00etan.


Soldata izoztearen aurka protesta egin dute Frantziako funtzionarioek

Antolatzaileen arabera, 20.000 lagunek parte hartu dute Pariseko manifestazioan, herrialdeko jendetsuena. Frantziako hiri nagusietan manifestazioak deitu dituzte sindikatuek.

Milaka funtzionariok soldata izoztearen aurka protesta egin dute gaur, Frantzian. Erosteko ahalmena berreskuratzea eskatu dute langile publikoek; izan ere, 2010az geroztik soldata izoztuta dute.

Sindikatu antolatzaileen arabera, 20.000 lagunek parte hartu dute Pariseko manifestazioan, herrialdeko jendetsuena. Poliziaren hitzetan, 10.000 pertsona bildu dira. Frantziako hiri nagusietan manifestazioak deitu dituzte sindikatuek.

"Langileen soldatek urte gehiegi eman dituzte izozturik dagoeneko", adierazi du Thierry Leapon CGT sindikatuko idazkari nagusiak. CGT, CFDT, CFTC, CGT, FA-FP, FSU, Solidaires eta Unsa sindikatuek protesta eta greba jardunaldia antolatu dute.

Soldatak, 2010az geroztik izoztuta

Frantziako ia bost milioi funtzionarioen soldata ez da 2010az geroztik aldatu, bere horretan mantendu dute. Gainera, funtzionarioen soldatek 2017ra arte izoztuta jarraituko dutela iragarri du Frantziako Gobernuak, egoera ekonomikoak hobera egiten ez baldin badu.

Bestalde, lanpostu publiko gehiago sortzea eskatu dute sindikatuek, "populazioaren beharrizanak artatzeko funtzionario kopuru egokia izan arte", CGTko buruzagiak azaldu duenez.

Funtzionarioen grebak hegaldien % 10 bertan behera utzi ditu, batez ere Frantziako hego-ekialdean, baina Madrilera bidean aireratu behar ziren beste bi hegaldi bertan behera utzi dituzte, beste bi Bartzelonara, bat Sevillara eta beste bat Valentziara.


Pelota elkarte onenen arteko lehian, Hernani eta Mundarro

Hainbat berritasunekin dator, Berria Txapelketaren 16garren edizioa. Larunbatean aurkeztu zuten, Astigarragako Petritegi sagardotegian, hirugarrenez izango baita babesle. Datorren asteburuan hasita, pelota elkarte onenak ariko dira lehian, eta horien artean izango dira Hernani eta Mundarro, hutsik egin gabe. Astigartarrek, datorren igandean egingo dute debuta, final hamaseirenetan, San Miguelen kontra. Eta fase berean sartuko dira hernaniarrak, apirilaren 14an, Danok Lagunak taldearen kontra.

Aurrera eginez gero, Erreka izango du kontrario Mundarrok, maiatzaren 5ean; eta Lapke Hernanik, maiatzaren 19an. Guztira, 31 jaialdi jokatuko dira, igandero bina, Hernanin eta Andoainen. Eta finala ere, Hernanin jokatuko da, ekainaren 22an, San Joan jaietako egitarauaren barruan.

Bartzelonako talde bat, aurreneko aldiz

24 pelota elkarte ariko dira lehian, eta nobedade nagusia, Bartzelonako Nafarren Etxea elkartea izango da: «haurrekin lan haundia egiten ari dira pelota sustatzeko. Ilusioz gainezka daude txapelketan aritzeko, eta guretzat ohorea da haiek jasotzea», azaldu zuen Andoni Alvarez antolatzaileak. Oiarperen kontra jokatuko dute haiek, apirilaren 28an, Aste Santuko asteburua aprobetxatuz, bidaia errazteko.

Araudian ere izango da nobedaderik aurten. Izan ere, ia beti erabakiko dira kanporaketak, azkeneko partiduan: bi partidu irabazten dituen taldeak egingo du aurrera; baina talde batek irabazten baditu aurreneko bi partiduak, aurrera egingo du tanto gehien lortzen dituenak, hiru partiduetakoak batuta. Ohi bezala, kadeteak ariko dira aurreneko partiduan, jubenilak gero, eta nagusiak azkenik.

Emakumeen artean ere, txapelketa txikiago bat

Eta azkeneko berritasuna da emakumeen partehartzea. Izan ere, aurreratu dute txapelketa txikiago bat antolatu nahi dutela: bi finalerdi eta finala.

Oraindik zehaztu gabe daude bikoteak, baina azaldu dute, ideia dela Gipuzkoa, Nafarroa, Bizkaia eta Arabatik bikote bana gonbidatzea: «etorkizunera begira, nahi genuke pelota elkarte bakoitzak emakume bat plazaratzea; baina horretarako, lanean jarraitu behar dugu».


Laudio HAZIk aholkularitza pertsonalizatua ematen die merkataritzari, autonomoei, ETEei eta enpresei COVID-19ko osasun-krisia dela eta

Interesa duten pertsonak telematikoki sar daitezke zerbitzu horretara, ayudasarabacovid19.eus webgunearen bidez. Bertan, osasun-krisiaren ondorioak arintzeko hainbat erakundek abian jarritako neurrien berri ematen zaie. Udala eta Laudio HAZI, Arabako Foru Aldundiaren laguntzarekin, krisi honen ondoren sektorean sor litezkeen beharrak aztertzen ari dira, balizko neurri eta prestazioak aztertzeko.

Azken asteotan bizitzen ari garen osasun-alarmaren eta -larrialdiaren egoerak ondorio nabarmenak uzten ari dira, bai osasunaren arloan, bai arlo ekonomikoan. Etengabe sortzen dira informazioak, eta probintzietako, autonomia-erkidegoetako eta estatuko administrazioetatik krisialdi honen ondorioak ahalik eta gehien arintzeko hartutako neurriek areagotu egiten dute egoera, eta zaildu egiten dute kolektibo bakoitzarentzat interesgarriak izan daitezkeenak zein diren, nola eskatu behar diren eta enpresek eta negozioek zer baldintza bete behar dituzten jakitea.

Andoni Orue Garapen Ekonomiko, Merkataritza eta Enplegu zinegotziak azaldu duenez, "alde horretatik, Laudio HAZI tokiko garapenerako agentzia, Arabako Foru Aldundiaren laguntzarekin, berrantolatu egin da hasiera-hasieratik, enpresetatik, saltokietatik, ETEetatik eta pertsona autonomoetatik planteatzen ari diren behar ugariei eta desberdinei erantzuna emateko".

Horretarako, "Arabako Foru Aldundiak, lurraldeko eragile ekonomiko nagusiekin lankidetzan – Merkataritza Ganbera, sea, UAGA, Aenkomer eta Elkargo-, web-zerbitzu bat abiarazi berri du, hainbat administraziok abian jarritako neurrietarako sarbidea errazteko, COVID-19k ETEetan eta autonomoetan eragindako krisiaren ondorioak arintzen laguntzeko", gaineratu du.

'Ayudasarabacovid19.eus' atariak informazioa bilatzeko sistema erraza eta eraginkorra du, bai eta administrazioek sustatutako eta kolektibo horietara berariaz bideratutako neurri eta arauen kudeaketa telematikorako lotura zuzena ere. ETEek, autonomoek, saltokiek, turismo- eta nekazaritza-elikagaien sektoreek eta abarrek informazio egituratua eta xehatua eskura dezakete haren bidez, Foru Aldundiak, Eusko Jaurlaritzak eta Estatuko Gobernuak sustatutako laguntzei buruz, eta hainbat eragilek egindako jarduera-gidak eta informazio interesgarria ere biltzen ditu.

Webguneak ohiko funtzionalitateak ditu, hala nola berritasunen buletin batera harpidetzeko aukera, informazioa posta elektronikoz eguneratuz, ekimena sare sozialetan zabaltzeko estekak, sistema hobetzeko iradokizunak jasotzeko postontzia eta abar.

Banakako aholkularitza

Oruek adierazi duenez, "ekimena aholkularitza pertsonalizatuko zerbitzu batekin osatzen da, webgunean bertan inprimaki baten bidez eskuragarri dagoena.

Ekimenean parte hartzen duten eragile ekonomikoen talde teknikoko profesionalek artatuko dute aholkularitza hori, baita ekonomia, merkataritza eta turismoa sustatzeko zerbitzuetako kideek ere".

Profesionalen sare batek emango die erantzuna kontsultei, eta bakoitzaren berezitasunetarako egokienak diren neurriei buruzko aholkuak emango ditu. Horretarako, Tokiko Garapen Agentziarekin, Laudio HAZIrekin, jar daiteke harremanetan, helbide elektroniko hauen bidez: promocioneconomica@laudio.eus eta sustapenekonomikoa@laudio.eus.

Neurri ekonomikoen azterketa

"Laudioko Udala, gainera, Laudioko HAZIren bidez aztertzen ari da osasun krisi honetatik erator daitezkeen balizko beharrak, ekonomia mailan, sektore horietan", aurreratu du zinegotziak.

Era berean, Foru Aldundiak, Merkataritza Ganberarekin (sea, UAGA, Aenkomer eta Elkargi) batera, enpresa txikiagoei eta kudeaketa-gaitasun txikiagoei lagundu nahi die eskura ditzaketen laguntzak identifikatzen, baldintzak betetzeko orduan aholkua ematen eta, azken batean, egoera hori gainditzeko eta etorkizunean beren jarduerari eusteko funtsezkoak izango diren laguntzak eskuratu ahal izatea errazten.


Bi lagun atxilotu dituzte, duela hamalau urteko eraso baten zigorragatik

Bilboko Santutxu auzoan kutxa automatiko batzuei eraso egitea leporatu zien Espainiako Auzitegi Nazionalak Aitor Fernandezi eta Aingeru Cardañori, eta hiru urteko kartzela zigorra ezarri. Ertzaintzak atxilotu ditu.


Hilerria txukuntzeko auzolanera deitu dituzte zaldibiarrak

ZALDIBIA // Zaldibiako hilerrian txukunketa eta mantentze lan orokorrak egiteko, auzolana antolatu du udalak. Larunbatean 09:00etan bertara joateko dei egin die herritarrei, eta 13:30 aldera arte jardungo dira. Tresnak udalak eramango ditu.


Xabier Olarrarekin, 'Ulises' aletzen

2015eko azaroan egin zigun bisita 'Arratsean' Xabier Olarrak.

Ulises erakustera etorri zen.

Artean ez zuen saririk. Ez Euskadi saririk, behintzat. Hainbeste urtetako lana argitaratzea bera saria ez bada... 2015eko azaroan egin zigun bisita, 'Arratsean' Xabier Olarrak, Ulises aletzeko.

Belarrietara Xabier Olarra ari zaizun bitartean, begietara, guk ia saritzat hartu dugun ilustrazio berria. Zaldierok egina. Mersi, Zaldiero!


Lagun Onak nagusi, Zamudioren aurka etxean jokatutako partidan

Laugarren jardunaldiari zegokion partidan, Lagun Onakek Zamudio hartu zuen etxean. Aurreko jardunaldian Amurrioren aurka berdindu ostean, garaipen gosez ziren San Miguelen mutilak. Euri zaparradaren ostean, eguzkia irtetearekin batera hasi zen neurketa Garmendipen. Markagailuan 2-1, etxekoak izan ziren nagusi.

Etxeko jokalariak gogotsu sartu ziren partidan hasieratik. Lehen hurbilketak denbora gutxian iritsi ziren. Ezker nahiz eskuin hegaletatik arriskua sortzea lortu zuten azpeitiarrek. Nolanahi ere, geldikako jokaldi batean Zamudiok erakutsi zuen, haiek ere garaipena nahi zutela. Lagunek, ordea, ideiak garbi izan zituen eta atzean gelditu beharrean erasora jo zuen. Partiduko lehen gola ustekabean iritsiko zen. Talde bizkaitarra erasoa atzetik antolatu nahiean ari zela, atezainari eginiko pase txar batek ate barruan amaitu zuen. Zorte txarreko gola, baina berdin balio duena. Ordu erdi eskas partida hasi zenetik eta Lagun jada aurretik zen markagailuan. Atsedenaldira bitartean ere etxekoak izango ziren baloiaren jabe. Landa, Arufe eta konpainiak hainbat buruhauste sortu zizkieten atzelari bizkaitarrei.

Atsedenalditik bueltan, Zamudioren erantzuna iritsi zen. Bigarren zatia hasi eta berehala berdinketaren gola sartzea lortu zuten. Eskuin hegaletik eginiko erdiraketa, Guibertek sareetara. Banakoa markagailuan eta bigarren zati osoa aurretik. Lagunek ez zuen bururik makurtuko ordea. Lanean jarraitu zuen eta horrek fruitua eman zion. Elustondoren enegarren igoera faltaz gelditu beste erremediorik ez zuen izan Zamudioko atzelariak; area barnean eginiko falta, beraz, penaltia etxekoentzat. Arufek hartu zuen jaurtitzeko ardura eta bai asmatu ere. Atezainak baloiaren norabidea asmatu bazuen ere, baloia zutoinaren ondo ondotik barrura. Partida amaiera bitartean, Lagunek partida erabakita uzteko aukerarik izango bazuen ere, emozioa izan zen nagusi. Azken minutuetan sartuta Zamudiok gora egin zuen berdinketaren bila. Hala ere, Lagun Onakeko atzelarien lana benetan ona izan zen. Aipagarria Tenak, kapitainak, eginiko neurketa; ezker hegaleko pasabidea itxita zegoen Zamudiorentzat.

Ez zen gol gehiago izan eta 2-1 markagailuarekin Lagun Onakek denboraldiko bigarren garaipena lortu zuen. Lagun Onak bosgarren da sailkapenean zazpi punturekin, liderrarengandik hiru puntura. Datorren asteburuan Balmasedaren zelaia bisitatu beharko dute azpeitiarrek. Aupa Lagun!

Lagun Onak: Aitzol, Elustondo, Tena, Olasagasti, Castillo, Sanchez (Julen, 82.min), Landa (Arteaga, 61.min), Gorka (Aranburu, 72.min), Ximon, Egaña eta Arufe.

Zamudio: Galder, Pablo, Arceo (Camillo, 65.min), Celador, Iturbe, Guibert, Xabi, Eguiguren, Vegas, Barahona (Yundi, 81.min) eta Unai.

Golak: 1-0, Zamudiok bere atean (29.min); 1-1, Guibert (47.min); 2-1, Arufe (55.min).

Epailea: Alai Ojeda. Lagun Onakeko Elustondok txartel horia ikusi zuen, bai eta Zamudioko Guibertek ere.


Calderon de la Barca euskaraz, ametsetik bizitzara

Xabier Payak 'Bizitza amets'euskaratu du, eta Monika Etxebarriak, Alain-Fournierren 'Meaulnes handia'

Jendeari Calderon de la Barcaren La vida es sueño itzultzen ari zela esaten zionean, harrituta erantzuten omen zioten. «Baina ez al dago jada euskaraturik?». Erantzun horrek harrituta uzten zuen Xabier Paya. «Erantzunak azaltzen zidan hori zioenak ez zuela ezagutzen obra, ez zuela irakurria. Liburuaren barrukoa ezagutuz gero, ez luke hain ziurtzat emango euskaraz jada egoterik». Biktoriano Iraolak Euskal-Erria aldizkarian, 1881ean, Pedro Calderon de la Barca idazle espainiar barrokoari eskainitako bertsoak kantatuz hasi zuen aurkezpen ekitaldia Payak: «Bizitza dala ametsa diyon liburu aundi argatik,/ zer esango det, famatutzeko euskarak ez badu itzik?/ Baña lan ura oroitutzian zeñek txapela burutik/ ateratuta ez du onratzen goitandi ura burutsik?». Bertso harekin bat dator bertsolari eta itzultzailea: «Are gehiago, idazle pasaitarrak bertsook jarri zituenetik 2012. urtera euskara izugarri garatu bada ere, Etxepareren hizkuntzak oraindik ez du hitzik Calderon de la Barcaren lana merezi duen bezala goratzeko».

Gabezia hori estaltzeko gogoak akuilaturik, eta langintzaren zailtasunaz jabeturik, ekin zion Payak 3.319 bertso lerroz osaturiko antzerki testu hori itzultzeari. Eta ez nolanahi, gainera: edukiari leial izateaz gain, formari ere leial izateko helburuarekin ekin baitzion lanari; hitz neurtuz eta errimak errespetatuz, alegia. «Nik horri muzin egin behar nion, beste kultura batzuek egiten duten bezalaxe?», galdetu du egileak. Esaterako, Frantziako kulturaz ari da. Frantsesez hitz lauz itzuli baitzuten Calderon de la Barcak idatzi eta 1635ean estreinaturiko lana. Ingelesez, aldiz, hitz neurtuz. «Ingalaterran badute antzerkia neurtitzetan idazteko tradiziorik. Eta neure buruari galdetzean Euskal Herrian ba al den neurri eta errimarako ohiturarik. Erantzuna garbi izan nuen». Bizitza amets euskaratzeko ametsa bete du, hortaz, Payak, eta Literatura Unibertsala bilduman plazaratu dute. Silbak, hamardunak, erromantzeak, bostdun txikiak, laudunak eta zortzidunak ditu antzezlanak, eta horien ohiko neurriak errespetatu ditu, lizentzia gutxi batzuen salbuespenarekin. «Esangarritasuna, ikusgarritasuna eta emozioa islatu behar ditu testuak, eta errima eta neurria saihestea ez zen horren mesedetan joango».

Nobela iniziatikoa

Aurrez, Tennessee Williamsen Desio izeneko tranbia euskaratu zuen Payak. Hura ere Literatura Unibertsala bilduman plazaratu zuen. Gaur egun, Alberdania, Erein eta Igela argitaletxeek sostengatzen dute bilduma, elkarlanean. Bilduma horretan plazaratu dute, halaber, Henri-Alban Fournier idazle frantsesaren (1886-1914; Alain-Fournier ezizen artistikoz) Meaulnes handia gazteentzako nobela, Monika Etxebarriak euskaraturik. Lehenago Jean Paul Sartreren Goragalea eta Danilo Kisen Hildakoen Entziklopedia euskaraturik ditu bilduma horretarako.

Meaulnes handia gehien irakurri diren frantsesezko eleberrietako bat da, eta klasiko bihurtua da. Hamaika hizkuntzatara itzulia izan da, eta 1913az geroztik bost milioi aletik gora saldu dira poltsikoko edizioan, eta izenburu bereko bi film egin dituzte. Idazleak 18 urte zituela neska bat ezagutu zuen: Yvonne de Quievrecourt (1885-1964). Amodio ezinezko bat izan zen, baina topaketa labur horrek, ordea, erabat markatu zuen idazlea. Neska hura izango zuen inspirazio iturri Le Grand Meaulnes idazteko.

Nobela «irakurterraza» da, Etxebarriaren hitzetan, eta ahalegin handiena irakurtzeko erraza izateko egin zuen itzultzaileak. Erakargarri izateko hainbat arrazoi ditu liburuak, Etxebarriaren irudiko, batez ere gazteentzat. Abentura liburutzat edo liburu iniziatikotzat jotzen dute aditu gehienek, baina bestelako ezaugarri batzuk ere baditu.


De Andresek dio Eusko Jaurlaritzak 'defizita arindu' nahi izan duela

"Zorrak ordaintzeko eta Eusko Jaurlaritzaren defizita ordaintzeko erabili bada, akats oso handia irudituko litzaidake", esan du Arabako ahaldun aagusiak.

Javier De Andres (PP) Arabako ahaldun nagusiaren arabera, ‘opor fiskalak’ itzuli dituzten enpresei dirua bueltatuz, Eusko Jaurlaritzak bere defizita arindu nahi izan du.

Euskal Finantza Batzordeak (EFB) diru-sarreren iragarpena onartu zuen atzo egin zuten batzarrean, eta bertan ‘opor fiskaletatik’ lortutako dirua ere kontuan hartzea erabaki zuten, Gobernuak eta Gipuzkoako Diputazioak lortutako akordioari esker. Kontran, Bizkaiak eta Arabak erabaki horren aurka egin zuten.

Gaur hedabideei eginiko adierazpenetan, De Andresek erabaki horren kontrako iritzia azaldu du. "309 milioi horiek gorde egin beharko lirateke, Luxenburgoko Auzitegiak ez baitu oraindik gai horren inguruko epairik eman

"Larrutik ordaintzen ari gara"

Gainera, diputatu nagusiak "Rover kasuan" gertatutakoa errepikatu daitekeela ohartarazi du. Kasu hartan, Arabako Diputazioak Rover auto markako kotxeen salmentan lortutako BEZ guztia itzuli behar izan zion Gobernu Zentralari, 435 milioi euro, guztira.

"Diru hori Auzitegi Gorenak epaia eman baino lehen banatu eta gastatu zen, eta orain larrutik ordaintzen ari gara guztia itzultzeko", esan du ahaldun nagusiak.

Hori dela eta, "2012. urteko kontuei kasu egin beharrean, zuhurtziarekin jokatzea" gomendatu du buruzagi arabarrak.

"Erabateko akatsa"

Gainera, "Finantza Publikoen Euskal Kontseiluak aurretik egindako batzarretan, diru hori Arabako industrian inbertitzeko" erabiliko zela erabaki zutela azaldu du. "Lurralde hori baita industrian bizi den krisiaren ondorioak gehien jasan dituena".

"Zorrak ordaintzeko eta Eusko Jaurlaritzaren defizita ordaintzeko erabili bada, akats oso handia irudituko litzaidake", esan du Arabako ahaldun nagusiak.


Gutuna | Julen Gonzalez eta Ainhoa Jugo: ‘Ezkutuko salbuespen egoera’

Julen Gonzalez eta Ainhoa Jugo herritarrek Gazte Koordinadora Sozialistak agertu dituen neurriak ekarri nahi izan dituzte lerro hauetara. GKSk aipatu dituen lau irizpideez gain, euren hausnarketa labur bat idatzi dute:

–

Astebete igaro da etxean konfinatzeko agindua eman zigutenetik eta astebete igaro dugu etxeko leihotik begira gaudela. Bizi dugun ezohiko krisi honek, gure egunerokoa errotik aldatu du eta batzuk, egunerokoan erreparatzen ez ditugun eta orain ez ditugun gauzei begira pasatu ditugu egunak. Ezustean harrapatu gintuen guri ere, lehen egunetan; zer pentsatu, zer egin eta lagunekin hitz egiterakoan zer erantzun ere ez genekiela. Baina, eta zer dago guzti honen atzean? Nor da egoeraren erantzulea? Nola da posible aisialdia ukatu eta ekoizpen prozesua martxan jarraitzea?

Argi dagoena da, sortu berri zaigun egoera sozioekonomikoa latza dela. Nonahi entzuten ditugu lan erregularizazio espedienteak burutzen dabiltzala (ERE edo ERTE deritzenak). Esate baterako, INDITEX-ek 37.000 langiletik gorari eragingo dion espediente bat burutuko du. Hau da, Gizarte Segurantzaren eskuetan utziko ditu, Amancio Ortega jaunak bere poltsikotik (soberan duen arren) ordaindu beharrean. Hurrengo hilabeteetan Estatuak bere gain hartu beharko ditu milaka langileren soldatak, goi burgesiak bere irabazi tasa mantentzeko behar adina mekanismo dituelako. Pedro Sanchez erreguka ari zaie enpresariei langileak kaleratu ez ditzaten, eta bitartean 100.000 milioi euro bideratuko ditu enpresa handiak “mantentzera”.

Aste honen hasieran Mercedes, IVECO eta bestelako enpresako langileek ekoizpena gelditu dute, gutxieneko osasun neurriak betetzen ez diren bitartean lanera itzuliko ez direla adieraziz. Baina Eusko Jaurlaritza eta bere ordezkaria den, Arantxa Tapiak, Ekonomiaren Garapenaren sailburuak, jarduera mantentzeko, industria babes ekipoez hornituko dutela jakinarazi du. Hau da, milaka langile kutsatzeko arriskuan jarriko ditu, goi burgesiaren aginduei men eginez. Sinesten ez bagaituzue, horra hor, gure eskualdean adibidea, Basauriko Sidenor. Hori gutxi balitz, martxoaren 22an bertako langile batek istripua sufritu zuen lanean zebilela.

Testuinguru honek, egunez egun bizi diren langileak ere ukitu ditu. Besteak beste, etxe garbitzaileak, kontratu tenporaletan dabiltzan gazteak, probaldi, praktiketako kontratatuak… kaleratuak iza(te)n dira. Ondorioz, alokairua, ura, elektrizitatea (bizitzeko beharrezkoak ditugun gutxienekoak) ordaintzeko ezintasunean aurkitzen dira. Baita ere, bere erasotzailearekin bizi diren emakumeak. Infernua besterik ez den etxean konfinatuta egotera behartuak. Martxoaren 22an argitaratu zen EAEn larrialdi egoera adierazi zenetik, indarkeria matxista kasuek gora egin dutela.

Larrialdi egoera beharrean, salbuespen egoera baten aurrean aurkitzen garela esan dezakegu. Klase izaera oso definitu bat duen egoeran gainera. Badakigu nortzuk garen kaltetuak, bizitzeko gurea den gauza bakarra saltzera behartuak gaudenak, langile klaseko kideak. Goi burgesia, gerturatzen ari den atzerapen ekonomikoaren lehen oinarriak ezartzeko, koiuntura berria baliatzen ari da. Hainbarik, langile klaseko kideoi, konfinamendu gogorrenean aurkitzen garen honetan, ofentsibari aurre egiteko baliabide eta antolakuntzarik gabe utzi gaituzte. Horregatik, Gazte Koordinadora Sozialistak martxan jarri berri duen kanpaina politikoak berebiziko garrantzia du. Zeinaren bitartez, salbuespen egoeraren klase izaera (burgesiaren ofentsiba) aditzera ematearekin batera, egunez egun bizi dugun aislamendutik begiak altxatu eta datorkigunari aurrez-aurre heltzeko bidea marrazten digu. Hurrengo lau puntuen baitan laburbiltzen da:

1) Salbuespen neurri politikoak bertan behera utzi eta askatasun politikoa bermatzea

Konfinamendua aitzakitzat jarduera politikoa ukatu digute. Besteak beste, biltzeko askatasuna bertan behera utziz. Hori, ekoizpen prozesuak aurrera jarraitzen duen bitartean (jarduera eten egin den tokietan langileen espontanietateagatik izan da, eta ez mediku eta adituen iritzia gailendu delako). Honek bi gauza agerian uzten ditu: 2007ko krisi kapitalistari gehituko zaion egungo krisiak. langileriarengan joko du. Eta honen bitartez burgesiaren erasoetatik defendatzeko baldintzak kendu dizkigute.

2) Koronabirusaren kausen, dimentsioen eta eraginen egia ezagutaraztea

Kapitalak, gizartearentzat lagungarriak izan beharko liratezkeen produktuen ekoizpenaren esfortzua eta dirua, arma biologikoak, elikagai transgenikoak etab. sortzera bideratzen ditu. Horren eta komunikabideen desinformazioaren aurrean ondorengoa eskatzen dugu: arazoaren jatorria eta ondorioen aurreikuspena zein den eta Espainiako Estatuak ezarri eta ezarriko dituen ondorio ekonomiko eta sozialak zeintzuk izango diren azaltzea.

3) Langile independentziaz burgesiaren ofentsiba ekonomikoak eta politikoak gelditu

Goian aipatu bezala, ondorio guztiak bete-betean sufrituko dituena langileria izango da. Guk izango bai dugu gaixotasunarekin kontaktu gehien, egoerari aurre egiteko baliabide gutxien ditugulako. Eta burgesiak indartzeko baliatuko du. Horregatik beharrezkoa da langileriaren independentzia organikoa indartzea; hau baita gure interesen defentsa bermatzeko era bakarra.

4) Osasun irizpide unibertsala lehenetsi burgesiaren interes partikularren gainetik

Interes ekonomikoak osasun interesen gainetik jarri ditu burgesiak eta honen lekaioa den Espainiar Estatuko gobernuak. Honen aurrean guk argi dugu, osasun irizpide unibertsala.

Kanpaina politiko honek abstrakzioetatik oso urrun, sakbuespen egoerari modu egokian aurre egiteko gutxienekoak ezartzen dizkigu. Hau da, COVID-19ak sortutako osasun krisiaren jatorri eta ondorioen egia jakin behar dugu, ez gaitzatela tontotzat hartu. Ezin digute gure politika egiteko esparrua ukatu, burgesiaren interesen arabera ekoizpen prozesuak martxan jarraitzen duen artean. Gure senide eta lagunen osasuna arriskuan jarriz eta erasoetatik defendatzeko ezintasun absolutuan gaudelarik. Horrez gain, egoera hau koiunturala izatetik oso urrun, gure bizitzetan gelditzera dator. Esan bezala, gerturatzen dagoen atzerapen ekonomikoaren lehen zantzuak bizitzen ari gara. Horregatik, langileon auto antolakuntza indartzea beharrezkoa da. Epe laburreko elkar zaintza bermatzeaz gain, burgesiaren ofentsibari aurre egiteko gaitasunak gureganatuko bai ditugu.

Ez gara nekatuko esateaz; larrialdi egoeraren aurrean, osasuna, egia, askatasun politikoak eta langile antolakuntza.


Osasungintzako langileek ere Manu Azkarateren aferarekin bat

Soto del Realetik Alcala-Mecora lekualdatu zuten hilabete hasieran, eta han ez dituzte bere osasun beharrak bermatzen, salatu dutenez.

Manu Azkarate preso tolosarraren senide eta lagunei, eragileak batu zaizkie, azken hilabeteotan, beren protestarekin bat egiteko. Larriki gaixo dago Azkarate eta, behin eta berriz salatzen ari direnaren arabera, espetxeetan ez diote beharrezko osasun-arreta bermatzen.

Hori dela eta, Tolosaldeko Sarek bat egin zuen, atzo, euskal hiriburuetan gaixotasun larriak dituzten presoak askatzeko deituriko mobilizazioekin. Tolosako Trianguloan elkartu ziren, eta Manu Azkarateren askatasuna eskatu, eskualdeko osasun langileekin batera.


“Ukitzeko Artea” erakusketa ikusgai dago Ikastolako aretoan

Bilboko Arte Eder Museoaren eskutik, 'Ukitzeko Artea' izeneko erakusketa jarri dugu Ikastolako aretoan. Nahi izanez gero, gurasoek erakusketa ikusi dezakete, gaur, 14:30etik 16:30era.

Esposizioa Irisgarritasun Programaren barruan antolatu da, eta teknologia berrien laguntzaz sortutako erliebea eta testura duten artelanak esploratzeko aukera dugu bertan. Guztira zazpi artelan ikusi, ukitu eta sentitu ahal izan dituzte gure ikasleek.

Erakusketaren helburua elkarrizketa, iritzia eta parte hartzaileen hartu-emana sustatzea da. Hala, LH eta DBHko ikasleek erakusketa hezitzaile batekin gozatzeko aukera izan dute. Gaur, asteazkena, gurasoek beren kabuz erakusketa ikusteko aukera izango dute 14:30etik 16:30era.


Bandera berdea dago Areeta, Ereaga, Armintza eta Muriola hondartzetan

Bandera berdea dago jasota eskualdeko zenbait hondartzetan: Areeta, Ereaga, Muriola eta Armintza. Hala, Bizkaiko Gurutze Gorriak zabaldu duenez, bertako areatzetan bainua librea da. Bestalde, Arrigunagan, Plentzian eta Gorlizen, bandera horia dago. Gomendatuta dago baina kontuz hartzea. Bestelako hondartzetan bandera gorria dago eta debekatuta dago bainatzea. Uraren batez besteko tenperatura 20 gradukoa da eta mareagora 18:12an izango da.


Algortako Telletxe plaza eta inguruak birmoldatzeko lanak hasi dituzte

Algortako Telletxe plaza eta bere ingurua birmoldatzeko proiektuaren lehenengo fasea dela eta, gaur bertan abiatu dituzte obrak Torrene eta Juan Bautista Zabala kaleetan, aldi berean. Hain zuzen, Algortako Etorbidetik Telletxe plazarako norabidean, bi kaleen elkarguneko bide-zatietan ari dira. Argiztapen, komunikazio, energiako kanalizazio, edukiontziak lurperatzeko eta zolaketa lanak egingo dituzte, hurrenez hurren. Fase horretako obrek hilabete eta erdi inguru iraungo dutela uste dute Udalekoek; edukiontzi lurperatuak jartzekoak kenduta. Azken horiek gauzatzeko teknika konplexua da eta kaltetutako zerbitzuak desbideratu beharko dituzte, tokiko arduradunek azaldu dutenez. Zolaketa-lanak egiten diren bitartean, pasabideak jarriko dituzte uneoro saltokietarako eta atalondoetarako sarbidea egon dadin. Bestalde, puntualki, garajeetarako sarbidea galaraziko dute, beti ere aldez aurretik jakinaraziz. Argazkian, Algortako Telletxe plazako proiektuari buruzko erakusketaren aurkezpena.


Unai Ziarreta: "Euskal estatuaren prozesua EH Bilduren eskutik etorriko da"

EAko presidente ohi eta arlo instituzionaleko idazkariaren elkarrizketa argitaratuko du bihar BERRIAk. Aurrerapena da hau.

Hona hemen Unai Ziarretaren esan batzuk:

- "EAJrekin moztu eta haren ezkerraldera polo subiranista bat sortzeko apustua egin zuen EAk. Balorazioa ikaragarri ona da. EH Bilduren eguneroko praktika politikoan oso txertatuta daude euskal estatua, giza eskubideak eta justizia soziala ardatzak".

- "Euskal estatuaren prozesua EH Bilduren eskutik etorriko da, betiere gizartearen babesa bilatuta".

- "EAJ 2008an bezala ikusten dut. Ez dauka proiektu politiko nazionalik. Gainera, prest azaldu da Espainiako balizko erreforma konstituzional batean parte hartzeko. Larria litzateke".

- "3 urte eta erdi hauetan gauzak beste era batera egin daitezkeela erakutsi dugu. Instituzioak gizartera ireki ditugu. Kudeaketan zertan huts egin dugun? Oso-oso fin edo ondo ez gara ibili Gipuzkoan zaborren kontuarekin, gaia bideratzen ari garen arren".


Suitzar txotxongiloei so

Titirijai Txotxongiloen Nazioarteko jaialdiaren barruan arrakasta handiena izan ohi duen elementua erakusketa da. Aurtengoan Suitzara leihoa bisita daiteke Aranburu jauregian. Txotxongiloek Suitzan izan duten bilakaera ikus daiteke bertan.

Erakusketa bidaia modukoa da. Txotxongiloen historian zehar eginiko bidaia. Era berean, txotxongiloen ezaugarriak ezagutzeaz gain, lurralde horretako tradizioak, gustuak, ohiturak... agerian geratzen dira. Aurtengo Leihoak badu azken urtetakoekin nabarmentzeko puntua. Pasa den urtekoan, esaterako, Japoniako txotxongiloez bete zen jauregia. Tradizioari erabat loturik dauden txotxongiloez gozatu ahal izan zuten gerturatu zirenek. Aurten, baina, Europako lurralde batera begira jarri denez, ez dute tradizioa ezaugarri nagusitzat.

Izan ere, Suitzako txotxongiloen historiak ez ditu Japoniakoak adina urte. XIX. mende amaieran edo XX. mendearen hasieran hasi ziren suitzar txotxongiloekin taula gainean antzerkia egiten. Egun, nabarmentzekoa da 120 konpainia dituela. Suitzaren tamainako lurralde batean azpimarragarria da txotxongiloen arloan dagoen mugimendua.

Aranburuko erakusketan Suitzako bost txotxongilo konpainiak hartzen dute parte. Horietako batek haurrei zuzendutako ikuskizunak eskaintzen ditu, eta gainerakoek gazte eta helduei zuzenduak. Txotxongilo hauei guztiei forma emateko ardura izan dutenak Pierre Alain eta Paola Buscari suitzarrak izan dira. Gainera, erakusketa eurekin bisitatzeko aukera zabaldu dute. Egun guztietan izango dira bertan, suitzar txotxongiloen inguruko xehetasunak ematen.

Alain berak azaldu duenez, «txotxongiloak xarma, borondate artistikoaren ondorio dira». Halaber, erakusketa «sortzaileekiko sentitzen duten errespetuaren seinale» izatea nahiko lukeela adierazi du. Bestalde, Titirijaik txotxongiloen munduan duen «garrantzia» eta egiten den lan «eskerga» nabarmendu dute suitzar artistek.

Askotarikoak

Aniztasuna izan daiteke erakusketaren ezaugarri adierazgarrietako bat. Txotxongilo mota gehienek lekua dute bertan, hau da, eskularru txotxongiloek, harizkoek edota itzalen bidezkoek. Materialari dagokionean ere, egurrezkoak, kartoizkoak, metalezkoak... topatuko ditugu. Pertsonaia ezezagunetatik hasi eta Pinotxo bezalako klasikoetara edota Suitzako politikariak irudikatuz eginikoetara. Askotariko pertsonaiak, sormen eta irudimenezko munduei bizia ematen hasteko irrikaz daudenak.


Udajolaseko izen ematea, maiatzaren 13tik 23ra

NOAUA! Kultur Elkarteak eta Usurbilgo Udalak antolaturiko udaleku irekietan izen emateko garaia zabaltzear da; maiatzaren 13tik 23ra izango da izen emateak bideratzeko epea. Inskripzio orria bete eta dagokion ordainketa egin beharko da.

Usurbilen erroldaturiko 4-12 urte arteko 200 haur eta gaztetxoentzako lekua egongo da, uztailaren 3tik 30era (9:30-13:30) izango den Udajolasen. Udaleku irekietarako plaza hartzeko garaia badator. Astelehenean, maiatzaren 13an zabalduko dugu NOAUA! K.E.-k eta Usurbilgo Udalak antolaturiko Udajolasen izen emateko epea. Adi ordutegiari; goizez izen emateko ordubeteko tartea izango da, 10:00-11:00 artean; arratsaldez bi orduko tartea, 16:30-18:30 artean.

Izen emateak NOAUA! K.E.-ko buegoan bideratu beharko dira; Bordaberri 3an. Izen ematerakoan, izen emate orria egoki beteta eta ordainketa egin dela ziurtatzen duen agiria aurkeztu beharko da, gizarte segurantzako txartelaren kopiarekin batera. 84 euroko prezioa izango du Udajolasek, 68 euro familia ugariek. Kasuotan ordea, Familia Ugariaren Txartela edo Familia Liburuaren kopia ekarri beharko da.

Eta aipatu moduan, ordainagiria, haurraren edo haurren izen abizenak egoki adierazita. Horretarako aurrez ordainketa egin beharko da Laboral Kutxako kontu zenbaki honetan: 3035 0140 34 1400025811.

Kontuan hartu beharreko zenbait ohar segidan; orduz eta epez kanpoko izen ematerik ez da onartuko. Behin izena emanda, gero ez da dirurik itzuliko. Bestetik, izen emate orriak Udarregi Ikastolan eta Zubieta zein Aginagako Eskoletan banatuko dira. Izen emate orria eskuratzen ez baduzu, NOAUA! Kultur Elkarteko egoitzan eskuratu ahalko duzu, astelehenetik, maiatzaren 13tik aurrera.

Kontuan hartu beharreko bi hitzordu

Udajolaseko izen emate epea ixten den egunean, maiatzaren 23an jakinaraziko dugu zenbat izen emate izan diren. Udajolasen gaineko argibideak berriz, ekainaren 13an (osteguna) 17:00etan Sutegiko auditorioan deitu dugun guraso bileran eskainiko dira.


Edukia baino ez da falta orain

Binakakoaren finalerdiak hasiko dira gaur Bilboko pilotaleku berrian, Irujoren sasoiaren inguruko zalantzekin

Bilboko Bizkaia pilotalekua gaur irekiko dute, eta 3.000 eserlekuak bete egingo dira binakako txapelketako finalerdietako ligaxkako lehen jardunaldiko partida ikusteko. Olaizola II.aren eta Beginoren aurka jokatuko dute Irujok eta Merino II.ak. Iberoko aurrelariak arazo fisikoak izan ditu belaunean, eta herenegun arte kolokan egon zen. Eskuak, baina, ez ditu bere onenean; azken partidan ezin izan zuen pilota nahi bezala astindu. Zalantza horiek eragina dute pilotazaleen ustean, eta apustuak 100-60ri irtengo dira Asegarcekoen alde.

Bilboko eta Bizkaiko pilotazaleek luze itxarondako eguna iritsi da. Pilotaleku bikaina, handia, ikusgarria, eta hori gutxi ez balitz, kantxarekin ere asmatu dute. Gainera, ziurtzat jo daiteke pilota aukeraketan agerturiko bi itogin handiak konponduko zituztela. Beste kontu bat izango da aparkatzeko arazoak. Edukiontzia primerakoa da, eguna ere bai, orain edukia maila berean egotea falta da, eta Irujok zerikusia izango du estreinaldia borobiltzeko garaian.

Lehen fasean erregulartasun gutxi erakutsi duten bi bikote neurtuko dira. Bi aldiz jokatu dute elkarren aurka, bana irabaziz. Aurrenekoan, Aritz Lasa aritu zen Irujoren ordez, eta Asegarcekoek 22-15 irabazi zuten. Bigarrenean, Iberokoa aritu zen, eta Aspekoak 22-13 gailendu ziren. Bilboko pilotaleku berria da bientzat, eta Asegarcekoek asko gustatu zaiela adierazi dute. Aspekoen aldetik, Irujoren sasoia da buruhauste nagusia. Pilotaleku bizia da, eta goian sarerik ez duena. Jotzaileek min asko egin dezakete Bizkaia berrian. Dena, baina, hipotesiak dira, gaurtik aurrera argitzen joango direnak.


Bidasoa Kirol Klubaren asanblada, bihar

Bidasoa Kirol Klubak asanblada orokorra egingo du bihar, Amaia Kultur Zentroko Hitzaldi Aretoan.


'Leihotik mundura, Pupu eta Lore' ikuskizuna domekan

Kukubiltxo taldearen Leihoak mundura, Pupu eta Lore irailaren 15ean izango da, 17:00etatik 18:00etara, Aretxabaletako Zaraia aretoan. Gaztetxoenek antzezlan bikaina izango dute ikusgai, eta baita ondo pasatzeko aukera paregabea ere.

Pako Aristik idatzitako, Josu Camarak zuzendutako eta Marifeli Etxeandiak eta Ainhoa Alberdik antzeztutako Leihoak mundura, Pupu eta Lore lanak fantasiazko mundura eramango ditu ikusleak.

Bi pailazo txikiek mundua deskubrituko dute, Lagun txakurra bidaia-lagun dutela. Irudimenaren mundua erakusten duen leihoa zabalduz, ipuinak eta mezuak kontatuko dituzte bertako hodei eta loreek.


Iruñeko karriketan euskarak agerian egon behar duela aldarrikatu dute

Eskaria egin diote hiriko udalari 2.428 pertsonak: jartzeko euskaraz kaleko ikurrak, euskaldunak ez daitezen «estalita» egon

Iruñeko kaleetan euskarak leku bistakoa behar duela aldarrikatu dute 2.428 pertsonak, hiriko udalean eskaria eginda. Euskaldunen hizkuntz eskubideak gogoan, Iruñeko kaleetako seinaleetan-eta horiek ez dituztela bermatzen salatu dute, sinaduren bitartez. «Hizkuntza paisaian tokiko hizkuntza agertzen ez denean, euskaldunok osatzen dugun komunitatea bere osoan estaltzen da», adierazi dute agirian. Hartara, legea betetzeko eskatu diote Iruñeko Udalari, eta kudeatzen dituen ikurrak jartzeko euskaraz.

Iruñeko Euskalgintzaren Bilguneak sustatuta bildu dituzte sinadurak hiriko hizkuntz paisaia euskalduntzearen alde. Bost euskara taldek osatzen dute elkarte hori: AEK-k, IKAk, EHEk, Administrazioan Euskaraz-ek eta Sortzen-Ikasbatuaz-ek. Horietako ordezkariek eraman zituzten 2.428 sinadurak atzo eguerdian Iruñeko Udaleko erregistrora.

Hirian euskararen egoerak hobera egin duela aitortu dute eragileek —«oparoa da euskarari emandako bultzada»—, baina eskubideen alorrean ez dute ikusi pareko erantzunik: «Ez daude bermaturik, eta alor horretan erantzukizun berezia dute administrazioek». Egoera hori iraultzeko asmoarekin jarri dute martxan kanpaina, eta hizkuntz paisaia hartu dute lehen jomuga. «Gutxien-gutxienik kasu horretan neurri zehatzak hartu eta konponbidean jarri behar dira».

Oharkabean pasako da maiz, baina eskaria aurkeztu duten elkarteek diote hiriko hizkuntz paisaiak aparteko garrantzia duela: «Ahotsik gabe ozen hitz egiten du: herritarrongan duen eragina handia da, modu subliminalean mezu ugari transmititzen baititu». Asko dira batean eta bestean: kale izenen plakak, errepideko seinaleak, bestelako kartelak... «Hizkuntza paisaiak nolako hirian bizi garen adierazten digu». Horri erreparatzen bazaio, erdaldun da Iruñea, hala baitaude idatzita seinale gehien-gehienak.

Euskara ezkutuan dago, beraz. Ekimena sustatu dutenen iritzian, horrek euskaldunak ikusezin bihurtzen ditu, eta, areago, euskara bera auzitan jartzen du: «Hizkuntza paisaian euskara agertzeak edo ez, bere prestigioa eta balio soziala zein den adierazten du». Iruñeko Euskalgintzaren Bilguneak adierazi du erakundeak direla erantzule, eta, horregatik, «larriagoa» dela egoera. «Iruñeko hizkuntza paisaian euskara gutxiestean, Iruñeko Udala euskaldun komunitatearen gutxiestea transmititzen ari da».

Jokaera aldatzera egin diote dei udalari, 2.428 sinadura aurkeztuta. Eskatu diote betetzeko euskararen egungo ordenantza «zorrotz», hizkuntza paisaia egoki erregulatzeko. Areago, lege hori beharrezko zatietan aldatzea ere galdegin diote, euskarak lehentasunezko tokia behar duelakoan udalaren menpeko seinaleetan eta. Herriko etxeak emango duen erantzunaren esperoan direlarik, dei egin diote Iruñeko euskara taldeak aintzat hartzera, eta haiekin elkarlanean egitera proposatutako aldaketa guztiak.


Udalaren eta AEKren arteko hitzarmena, Berbalagun garatzeko

Orain urte biko proba pilotuaren arrakasta ikusita, izaera ofizialagaz itzuliko da Berbalagun irailean.

Orain urte bi Berbalagun egitasmoa abiatu zuen AEK-k Otxandion. Proiektu pilotua izan zen, herritarren artean zer harrera zuen ikusteko. Ekimena arrakastatsua izan zenez, orain, irailetik aurrera, izaera ofizialagaz itzuliko da. Udalaren eta AEKren artean hitzarmena sinatu dute, eta dinamizatzaile orokor bat beren beregi egitasmoa kudeatzen arituko da.

Irailean zehar euskaldun osoak eta euskara maila hobetu gura dutenak batzeko kanpaina hasiko dute. Interesatuen artean galdetegia banatuko dute, euren gustuak ezagutzeko eta taldeak noiz eta nola osatu daitezkeen jakiteko. Asmoa egitasmoa urrian martxan ipintzea da. Orain urte bi 16 lagunek eman zuten izena eta lau talde osatu zituzten.

Gurasolagun

Etorkizunean gurasoei begirako egitasmoa abiatzea ere badute helburu. Euskaldun osoak ez diren gurasoek euren seme-alabekin duten hartu-emana euskaraz sustatzea bilatuko du Gurasolagunek. AEK antzeko egitasmoak garatzen dabil hainbat herritan.


PLAZERA ZEURE ESKUETAN: Je ne suis pas un homme facile pelikula aztertu dugu

Gaurkoan pelikula bat izango dugu hizpide Netflixek ekoiztutakoa, Eleonore Pourrait zuzendua, idazle aktore eta zuzendari feministak egina. “No soy un hombre fácil” (Je ne suis pas un homme facile). Protagonista Damian deituriko gizon matxista dugu. Kalean emakumeei edozer oihukatzen dien gizon horietakoa.Pelikulak genero rolak ezbaian jartzen ditu, izan ere emakumeek gizonen rolak hartzen dituzte. Klixe piloa agertzen zaizkigu pelikulan, eta asko kritikatuak dira, adibidez: depilazioa, Gizonak umeen zaintza agertzen zaizkigu…

https://bilbohiria.com/docs2/2019/plazeazeureeskuetan/191125_sexologia_56_No_soy_un_hobre_facil_pelikula.mp3

Deskargatu hemen.


Ingeleseko ikastaroa

Urola Ikastolako DBH 4.mailako ikasle eta irakasle taldea ingeleseko ikastaroa egiten ari da ekainaren 28az geroztik. Hezkuntza Sailak antolatutako ikastaroa da, eta Jide Famoyegun Elkarrizketa Laguntzaile estatubatuarra da ikastaroko irakaslea. Goiko argazkian ikastaroan parte hartzen ari diren ikasle eta irakasleak, ikastaroko irakaslearekin.


Uda honetan, surf egiteko aholku onenak, Gaztean

Asier Muniainek eta Ainhara Aymatek goizero-goizero emango dizute itsasoan taula gainean ibiltzeko jakin beharreko guztiaren berri.

Uda honetan, itsasoan sartu aurretik, piztu irratia, piztu Gaztea. Goizero, Gazteak jarriko zaitu olatuaren gainean. Asier Muniain eta Ainhara Aymat surflariek emango dizkigute surf egiteko jakin beharreko aholku guztiak.

Ekainean, 10:30ean izango dugu entzungai "Surfin gaztea" tartea.

Uztailean, berriz, bi hitzordu izango ditugu: goizeko 9:30ean eta 10:30ean.

Surflari hasi berria, profesionala edo eskarmentu handikoa izanda ere, ez utzi Gaztearen olatuari ihes egiten.


Zaragozako lehiaketa batera aurkeztu dute haurren parke berria

Haurrendako jolastokien lehiaketan sartuko da

Haurrendako jolastokiak egiten dituzten udal eta tokiko entitateei bideratutako lehiaketa batera aurkeztu du Udalak monasterioaren ondoan eraiki berria den parkea. Zehazki, Zaragozako Ferian eginen den Expo Alcaldia 2012 lehiaketara aurkeztu dute proiektua, eta 10.000 biztanletik beheitiko udalerrian kategorian sartu da. Sariketa honetan inguruarekin bat datorren jolas-eremua egitea baloratzen dute, sarbidea, diseinua eta gestio jasangarria. Azaroaren 13tik 15era bitartean eginen da lehiaketa Zaragozan.

Bertzalde, aipatu, uztaileko hilabetean hasi eta akitu duten parkea egiteko 52.543 euroko inbertsioa egin dela. Iruñeko Patxi Txokarro arkitektuaren lana izan da eta obra egin duena Maderplay enpresa izan da, berea izan baitzen aurkeztutako eskaintzen artean Udalak aukeratua.


Bizkargi eguna balkoietan ospatzera deitu du Bizkargi Gogoratuz elkarteak

Zornotzako herritarrei eskatu die domeka honetan, balkoietan eta leihoetan, ikurrina ipintzeko. Euskal Herrian gerra zibilean eta gerra ostean hildako eta errepresaliatu guztiak gogoratu gura dituzte modu horretan

Maiatzaren 3an ospatzekoa zen Bizkargi Eguna, ohi bezala, mendian. Pandemiak, baina, bertan behera utzi zituen Bizkargi Gogoratuz elkartearen asmoak. Jaia udazkenera atzeratzea aztertzen ari dela azaldu zuen elkarteak duela egun batzuk. Oraingoz, aldarrikapenak balkoietatik egiteko eskaria egin du. Ikurrinak ipiniko dituzte Zornotzako leiho eta balkoietan.


Beran jokatuko da Nafarroako Bertsolari Txapelketaren lehen finalaurrekoa

Martxoaren 12an izanen da saioa, larunbat arratsaldeko 17:30ean Kultur Etxean, eta sei bertsolarik hartuko dute parte

Azken-laurdenetako fasea amaituta, martxoaren 12an finalaurrekoei hasiera emanen die Nafarroako Bertsolari Txapelketak. Hiru finalaurreko izanen dira, Beran (martxoaren 12an), Leitzan (martxoaren 19an) eta Elizondon (martxoaren 26an). Finala, berriz, apirilaren 9an jokatuko da, Iruñeko Labrit pilotalekuan.

Azken-laurdenetako fasea amaituta, martxoaren 12an finalaurrekoei hasiera emanen die Nafarroako Bertsolari Txapelketak. Hiru finalaurreko izanen dira, Beran (martxoaren 12an), Leitzan (martxoaren 19an) eta Elizondon (martxoaren 26an). Finala, berriz, apirilaren 9an jokatuko da, Iruñeko Labrit pilotalekuan.

Lehen finalaurrekoa Beran da, martxoaren 12an, herriko Kultur Etxean. Sei bertsolari arituko dira taula gainean: Oskar Estanga gaintzarra, Eneko Lazkoz etxarriarra, Oier Lakuntza iruindarra, Jon Barberena elizondoarra, Saioa Alkaiza antsoaindarra eta Jon Elizetxe gartzaindarra.

Kantatuko duten bertsolarien artean Oskar Estanga Txapelketa hasi aurretik sailkatuta zegoen finalaurrekoetarako, iaz bosgarren egin baitzuen. Iazko Txapelketako finalean ere kantatu zuen Eneko Lazkozek, seigarren egin zuen eta Irurtzungo azken-laurdena irabazita sailkatu da. Bestetik, Jon Barberena bitan izan da Nafarroako txapeldunordea, 2007an eta 2008an. Horiekin batera, Lakuntza, Alkaiza eta Elizetxe lehen aldiz finalerako sailkatzen saiatuko dira.

Berako finalaurrekoa irabazten duen bertsolaria zuzenean sailkatuko da Iruñeko finalerako. Gainerakoek zain egon beharko dute finalaurreko guztietako puntuazioak ezagutu arte, bost postu puntuz erabakiko baitira.

Finalaurrekoetarako sarrera zortzi eurokoa da, bost euro Bertsozale Elkarteko bazkideentzat eta 16 urtetik beherakoentzat. Sarrerak aldez aurretik erosten ahal dira www.bertsosarrerak.eu atarian.

Nafarroako Bertsozale Elkartea da Nafarroako Bertsolari Txapelketako antolatzailea eta Berako saioa antolatzeko Berako udalaren laguntza izan du.

Nafarroako Bertsolari Txapelketaren informazio osoa eta eguneratua www.nafarroakotxapelketa.com web gunean duzue.


Goierritarra 408. zenbakia

Irudian klikatu zenbakia deskargatzeko

Goierritarra 408. zenbakia (2011/10/07)

Gai nagusiak:

Bat eta bat: Ekaitz eta Irati Goikoetxea

Iritzia: Titulua balizko irakurlearen esku. Dionisio Amundarain

Ingurugiro txokoa: Baratze ekologikoa (I)

Erreportajea: Maitaimaitie

Elkarrizketa: Eleuterio Jauregi “Beloki”

Argazki zaharra: Segurako frontoia XX. mende hasierako post txartelean