Chris Froome, 2018ko Giroko irabazlea

Chris Froomek (Sky) irabazi du Giroaren 101. edizioa. Azken etapa Sam Bennettek irabazi du esprintean eta Pello Bilbaok sailkapen nagusiko seigarren postuan amaitu du lasterketa.

Christopher Froome (Team Sky) da 2018ko Italiako Giroko irabazlea. Igande honetan egin da 21. eta azken etapa, Erroman hasi eta amaitu den 115 kilometroko ibilbidea izan duena, eta Sam Bennettek lortu du garaipena esprintean. Pello Bilbao (Astana) izan da euskal txirrindulari onena, sailkapen nagusiko 6. postua lortuta.

Froomek Giro gorabeheratsua izan du. Skyko txirrindulariak denbora galdu zuen faboritoekiko lehen bi asteetan eta azken 8 egunetara arte ez zuen bere onena eman. Britaniarrak ezin zuen jarraitu besteak beste, Simon Yates (Mitchelton-Scott), Tom Dumoulin (Sunweb) eta Thibaut Pinot (Groupama – FDJ) txirrindularien erritmoa. Podiumean sartzea ere zaildu egin zitzaion Froomeri, liderrarengandik 3'50"era ere egon baitzen sailkapenean. Erlojupeko saioetan ere ez zen fin ibili, baina Froomek arantza kendu zuen, Zoncolanen amaitu zen 14. etapa irabazita.

Simon Yates izan zen Giroko líder sendoa 6. etapatik 18. etapara arte. Yatesek 6. etaparen ostean jantzi zuen maglia arrosa eta tinko eutsi zion lidertzari 19. etapara arte. Maila bikaina eman zuen Simon Yatesek, sendo ikusten zitzaion, eta garaipenak ez ziola ihes egingo ematen zuen. 18. etapan, ordea, ahultasun puntu bat erakutsi zuen; segundo batzuk galdu zituen bere aurkari zuzenekiko, baina lidertzari eutsi zion. Yates zen liderra, Dumoulin bigarren zen 28 segundora, Pozzovico hirugarren 2'43"ra eta Froome laugarren, 3'22"ra.

Giroko 19. etapan, aldiz, lehen kilometroetan kale egin zuen Yatesek eta 25 minutu galdu zituen faboritoekiko, etaparen amaieran. Lider zenaren ahultasuna ikusita, Froomek erasoa jo zuen helmugarako 70 kilometro falta zirenean. Inork ezin izan zuen bere erritmoa jarraitu eta etapa garaipena lortu zuen. Gainera, 3 minutu atera zizkion bigarren izan zen Carapazi, 3'07" Pinoti, 3'12" Miguel Angel Lopezi eta 3'23" Dumoulini. Pozzovivok denbora asko galdu zuen, eta podiumeko lehian sartzeko borrotaik at geratu zen.

Froomek maglia arrosa jantzita ekin zion 20. etapari. Britainiarrak 40 segundoko aldea zuen bigarren zen Dumoulinekiko eta 4'17"koa etapari hirugarren postuan ekin zion Pinotekiko. Cervinian amaitu zen etapa Mikel Nievek irabazi zuen. Faboritoen arteko lehiatik at geratu zen Pinot. Frantziarrak txakalaldia izan zuen, eta sailkapen nagusiko 'Top 10'etik at geratu zen. Faboritoen multzoan, Froomek ondo eutsi zien Dumoulinen erasoei eta aurkari zuzenekin batera iritsi zen helmugara. Ondorioz, etapari hasieran zituen abantailak mantentzea lortu zuen.

Azken eta 21. etapara arrosaz jantzita iritsi zen Christopher Froome eta Erroman hasi eta amaitutako etapa bukatuta, 2018ko Giroko txapeldun berria da.


Lekukoa hartzeagaz harro

Natalia Salazar (Bizkaiko HITZA):

Korrika 19, Bermeon

Pozik, harro eta urduri hartu dute Korrikaren lekukoa Bermeon. Martitzen egunsentian igaro zen handik, Gernika-Lumotik Mungiarako bidean. “Tipi-tapa tipi-tapa, Korrika!” leloa entzun orduko, “ilusio handiz” zain zegoen Olaia Zabalondo Lea-Artibai, Mutriku eta Busturialdeko Hitza-ko kazetaria, Bermeoko sarreran. 07:00ak pasatxo ziren. Mundakatik zetozen korrikalariz inguratuta abiatu zuen lasterketa. “Urte asko dira lekukorik eraman ez dudala, eta oso pozik eta urduri nago”. Euskal Herrian zehar eskuz esku dabilen mezua metro batzuetan berak eramango zuela jabetuta, “are urduriago” jarri zen. Argi du Korrikaren helburua: “Euskara egunero eraman behar dugu ahoan, baina honek bultzada txiki bat emateko balio badu eta munduari erakusteko jendeak ematen dion babesa, poztekoa da”.

Gazte Asanbladakoek hartu ostean, Artza parean Amnistiaren Aldeko Mugimenduaren izenean Elias Fernandez preso ohiak ekin zion lasterketari. 27 urtez kartzelan egon da. 2013ko azaroan askatasuna berreskuratuta, lehenengoz hartu behar zuen parte Korrikan. Ordurako kale bazterrak jendez gainezka zeuden. Denak txaloka. Fernandez “oso pozik” zegoen lekukoa hartzeko. “Urduri ere bai, badakidalako erantzukizun handia dela”. Ahalik eta ondoen egin gura zuen. “Euskara mantentzea, indartzea eta bultzatzea denon ardura” dela esan ostean egin zituen bere metroak.

Joan den astean, Urepelen, Korrikaren hasiera ikusi zuen Euskaraz Berbetan taldeko kide Erramon Bengoetxeak. Xabier Legarreta Bermeoko alkate ohi eta Bizkaiko Berdintasun zuzendariaren eskutik jaso zuen lekukoa. Ordurako alde zaharretik buelta egina zuen lasterketak. Lekukoa “harrotasunez” eramateko prest zegoen, “euskara sentitu” egiten duelako. Korrika denak batzen dituen jarduera bat dela uste du: “Kolore eta leku guztietakoak euskararen alde batzen gaitu”. Eta hala jarraituko du bidea domekan Bilbon bukatu bitartean. Bizkaira bihar itzuliko da.


Ugane auzoko jaiak ospatuko dituzte larunbatean

Tolosako Ugane auzoko festak ospatuko dituzte larunbatean. Hainbat ekitaldi izango dituzte egunean zehar, tartean auzo bazkaria eta afaria, txirrindulari igoera, poteoa bertsolariekin, ume jolasak, toka eta mus txapelketa.

Egitaraua

12:00: Uganeko 14. Txirrindulari Igoera. Jarraian, Hernaniko bertsolari gazteek animaturiko poteoa, pintxo eta guzti.

14:00. Auzo bazkaria, eta arratsaldean, ume jolasak, toka, mus txapelketa eta segidan saskiaren zozketa.

21:00. Auzoko afaria, eta jarraian, Santuipeko taldearen kontzertua.

Egunean zehar, trikitia, garagardoa eta mojitoak. Egun osoan saskirako txartelak salgai.


‘Kabidxe’ erreferentzia gune soziala izateko hitzarmena sinatu dute

Hainbat talderekin sinatu dute horren erabilerarako hitzarmena, eta osoko bilkuran onartu zen Bilduren aldeko eta EAJren aurkako botoekin. Gaia lantzeko «denbora eza» salatu dute EAJkoekBermeoko Udalak Kabidxe izena jarri dioten Goiko Plazako gunea elkarteentzako eta herritarrentzako erreferentziazko gune soziala izateko hitzarmena sinatu du herriko hainbat talderekin. Hain zuzen ere, MB 2000 taldeak, Haitz Nagusijek, Sareginek Feministen elkarteak, Txikitzerik gurasoen taldeak, Besaldek eta Erdu Txo Gazte Asanbladak sinatu dute hitzarmena, eta joan den asteko osoko bilkuran onartu zen Bilduren aldeko eta EAJren aurkako botoekin.Gune horren erabilera eta etorkizuna Bermeoko Udalak elkarteekin eta herritarrekin definitu zuela azaldu du Josu Unanue alkateordeak, horregatik, haren ustez, «ulertezina» da EAJk hitzarmen horren aurka bozka izana. EAJk, bestalde, udal gobernu taldeak gaia lantzeko emandako «denbora eza» salatu du.2012tik 65 batzar2012an BBK-k egoitza hori ixteko erabakia hartu zuenean, Bermeoko Udalak BBKrekin akordio bat sinatu zuen haren erabilerarako: «Herri mugimendua eta boluntariotza bultzatzeko gune egokia litzakeela pentsatuta, udalak partaidetza prozesua abiarazi zuen, gune horren erabilera posibleak aztertzeko eta adosteko», azaldu du Unanuek. Hain zuzen ere, 65 batzar egin dituztela aipatu du, eta prozesu horretan herriko elkarteek eta edozein herritarrek parte hartzeko aukera edukiko dutela gogorarazi du.Parte hartze prozesuaren ondorioz, hartu du guneak ere izena: Kabidxe. Gune horren helburuak hurrengoak izango dira: dinamika sozialak herriratzea, erreferentzi gune bihurtzea, taldeen beharrak asetzea, taldeen arteko harremanak lortzeko lekua izatea eta herritarren beharrak asetzea.Unanuek, berriz, ez du ulertzen EAJk hitzarmenaren aurka agertu duen jarrera: «Hainbat elkartek eta udalak parte hartzearen bidez bideratutako prozesu honen aurka agertu dira jeltzaleak, EAJko zinegotzi bat bera ere parte hartzeko prozesuko batzar batera ere etorri ez denean». Bere ustez, haien jarrera «onartezina» da, «tade sozialek antolakuntzarako espazio bat izatearen kontra agertzearenak, beste garai batzuetako jarrerak gogorarazten dizkigute».Orain arte ere, hainbat izan dira gune horretan egindakoak: hitzaldiak, tailerrak, topaketak eta mahai-inguruak, besteak beste. «Guzti horren aurka al dago EAJ? hori ez da herriaren alde egitea», esan du Unanuek.«Informazio manipulatua»Bermeoko EAJk, bestalde, Kabidxe gune sozialari buruz Bermeoko Udalak argitaratu duen informazioa «manipulatua eta interesatua» dela salatu du. Jeltzaleek jakinarazi nahi izan dute, hitzarmenari ezetza eman ziotela «gobernu taldeak gaia lantzeko denborarik ez zielako eman».Jeltzaleek argi utzi nahi dute «EAJ ez dela sekula Kabidxe moduko erreferentziazko gune sozialen kontra aurkeztu». Arazoa, baina, horien arabera, «Bilduk administrazioan darabilen errespetu gabeko prozedura diktatorialek sortzen dute».Hitzarmen horri buruzko informazioa osoko bilkura baino ordu batzuk lehenago izan zutela dio EAJk. «Gaiaren sakontasuna zein zen ikusita, proposamena aztertzeko denbora eskatu genuen, baina gure eskaerari kasurik egin ez eta gai zerrendan mantendu zuten gaia. Hamabosta barru egingo den udalbatzarrerako uztea eskatu genion, ez zuten eskari hori onartu, eta azkenean, beraien aldeko botoekin aurrera jarraitu zuen hitzarmenak», diote.Gauzak horrela, EAJ Kabidxe proiektuaren aurka agertu dela «saltzea» salatzen dutela esan dute jeltzaleek. «Errespetua» eskatuta, «prozedurak errespetatzea» eskatzen diote Bilduri, «oinarrizkoa baita erabakiak adostasunez hartu ahal izateko».


Surf bideo emanaldiak izango dira ostegun eta ostiralean

Surf txapelketako kartelen erakusketa egingo dute

Orioko Surf Taldeak, Orioko Udalaren eta Herrio natur taldearen laguntzaz hainbat emanaldi antolatu ditu azaroaren 24 eta 25erako.

Ostegunean, 19:00etan hasita, surfaren eta itsasoaren inguruko lau bideo emango dituzte Kultur Etxean:

Itsas tresnak. Peru Izeta. Euskal Herria. 20 minutu.Surfer Girls. Urtzi Garmendia. Orio. 2 minutu.Orioko III. Surf Txapelketa 1997. Urtzi Garmendia. Orio. 4 minutu.Local Waves. Igor Eizagirre. Euskal Herria. 45 minutu.

Ostiralean, leku eta ordu berean, bideo emanaldiak ez ezik hitzaldia ere izango da Orioko hondarrari buruz:

Orioko hondarraren arazoari buruzko hitzaldia eta dokumentala. Herrio natur taldea eta Orioko Surf Taldeak . 30 minutu.Mutriku. Ezezaguna. Mutriku. 15 minutu.Webcam project kamera finkoa. Unai Aizpurua. Orio. 10 minutu.El Gringo. Iker Ostolaza. Chile. 4 minutu.The revenge of electrobank. Iker Ostolaza. Indonesia. 4 minutu.Sorgin Etxe. Mintxo, Tarta, Puertas. Deba. 9 minutu.Mission 89. Hermanos Aguas. Espainia. 22 minutu.

Bideo emanaldi eta hitzaldiez gain, aste guztian barrena Surf txapelketako kartelekin erakusketa egingo dute Errusta tabernan.


Nerea Amilibia eta Amets Aranberri nagusi Zestoako San Silvestre proban

Azken urteetako moduan San Silvestre lasterketa egin zuten atzo Zestoan. Dozenaka lagunek parte hartu zuten helduen proban, eta Nerea Amilibia eta Amets Aranberri nagusitu ziren. Proba nagusiaren aurretik umeen lasterketa egin zuten.

Probaren argazki bilduma Danbolin.eus-en ikus daiteke.


“Askotan, bizikleta erabilgarria da zaharkituta egonagatik”

Andoni Mujika billabonatarrak txiki-txikitatik ditu gogoko bizikletak. Munduan barrena bi gurpilen gainean bidaiatua da. Bizikleta zaharrak konponduz, ekimen berritzailea du martxan orain.

Bizikleta zaharrak konpondu eta beharrean dauden pertsonei bidaltzen dizkiezu Afrikara. Kontaiguzu zure ekimenaren abiapuntua…

Zaborra uztera Garbigunera joan nintzen txanda batean, dozena erdi bizikleta ikusi nuen bazterrean pilatuta. ‘Nola bota daitezke bizikleta horiek zaborretara?’, pentsatu nuen. ‘Konpondu eta norbaitek aprobetxatuko ditu’. Bada, bizikleta haiek hartu, konpondu eta lankideei eman nizkien, euren umeentzat. Gerora, berriro, batetik eta bestetik bizikleta gehiago sortu zitzaidan eta lagun batek, Afrikara bidaltzeko proposamena egin zidan. Ideia polita iruditu zitzaidan eta Caritasi gizarte laguntza ekimenerako eskainita, halaxe hasi nintzen duela bi urte pixkanaka lanean. Oraintxe abiatu da 70 bizikletaz betetako edukiontzia Afrikara bidean, Malira hain zuzen.

Egun ere Garbiguneetatik eskuratzen al dituzu bizikletak?

Garbiguneetatik asko, baina gero eta jende gehiagok ezagutzen nauenez, bide ezberdinetatik iristen zaizkit bizikletak. Oro har, harrera ona du ekimenak, baina esaterako, harrituta geratu nintzen inguruko Garbigune batean nire proposamena interesatzen ez zitzaiela esan zidatenean. Bota behar den zerbait konpondu eta beste norbaitek berrerabiltzeari ezezkoa ematea harrigarria iruditu zitzaidan; krimena.

Etorkizunean, bizikleta kantitate handi samarra lortuko banu, nire asmoa, Afrikara joan eta bertan ofizioa erakustea litzateke.

Zein ezaugarritako bizikletak jasotzen dituzu?

Haur nahiz heldu, adin guztietako pertsonentzako bizikletak jasotzen ditut. Oso zaharrak, zaharrak eta berriagoak.

Malin, gurpil lodiko bizikletak gustatzen zaizkie. Terreno gogorra dute, hondarrezkoa eta karrerako bizikletak ez dira ondo egokitzen hango lurrera. Baina aurrerantzean, karrerako bizikletekin ere lanean hasiko naiz seguruenik; izan ere, Etiopian neskek lagunartean kirola egiteko lasterketa taldea sortu baita.

Zailtasunen batekin egin al duzu topo?

Bizikleta neurri eta modelo ezberdinak jasotzen ditut eta ondorioz, zaila izaten da bi bizikletekin bakarra egitea.

Konponketa lan guztia nire poltsikutik egiten nuen hasieran, baina zati batzuk lortzea oso zaila da eta konturatzerako, aurrekontua gora joaten zitzaidan. Orduan, Caritaskoei piezak euren kontu hartzea proposatu eta baiezkoa eman zidaten. Piezak ahalik eta merkeen erosten ditut internetez.

Teknologia gutxiago izangatik, lehengo bizikletek egungoek baino askoz ere kalitate hobea zuten. Gaur plastikoaren belaunaldian bizi gara. Gauza merkeak nahi dira eta arazoak sortzen ditu horrek askotan. Nik ez dut bigarren egunean hausteko arriskurik duen bizikletarik bidaliko Afrikara; bermea duten bizikletak soilik bidaltzen ditut.

Bizikletekin batera, josteko makinak ere badituzu tailerrean. Nolatan?

Emakumeak Afrikan gerra ondorenean oso egoera txarrean geratu zirela irakurri nuen erreportaje batean. Haiek bildu eta bizitza errazten saiatzen diren hainbat zentro osatu zituzten gerora bertan. Bizikletak bezala, josteko makinak ere ikusi izan ditut botata eta haiek ere jaso eta Afrikara bidaltzea pentsatu nuen. Josten ikasi eta egindako lanarekin sosak lortu edota euren autoestima indartzeko baliagarri bazaizkie, primeran!

Non ikasi duzu zuk bizikletak konpontzen?

Txikitatik, beti izan dut bizikleta eskuartean eta hura mantenduz ikasi nuen dakidana, herreminta pixka baten laguntzaz. Pena da, baina gaurko gizarteak ez du horretarako aukerarik ematen. Egun, funtzionatzen ez badu, konpondu beharrean, zaborretara botatzen da dena. Ez gara konturatzen zenbat zabor sortzen dugun alfer-alferrik. Bizikletaren alderdirik garrantzitsuena mantenua da. Zaindu egin behar dira, arropak bezalaxe. Izan ere, kasurik gehienetan, bizikleta erabilgarria baita zaharkituta edo zikinduta egonagatik. Txikitan ohitu nintzen ni bizikletak konpontzen eta orain ez zait batere kostatzen.

Zergatik egiten duzu lan hori?

Uste osoarekin egiten dut. Suhiltzailea naiz lanbidez eta bizikletak konpontzea zaletasuna besterik ez da niretzat. Hemen kirola egiteko gailu gisa erabiltzen dugu bizikleta, baina beste herrialde batzuetan mugikortasuna bermatzeko erabiltzen dute. Munduan zehar bizikletarekin bidaiatutakoa naiz eta bizimodua errazten duen herreminta txikia da niretzat bizikleta: eskolara, lantokira, lagunengana edota enkarguak egitera joateko herreminta. Etorkizun handia ikusten diot bizikletari: mugikortasun, jasangarritasun eta garbitasunaren aldetik bereziki.

Norvegiako politikariak, esaterako, bizikletaz joaten dira egunero lanera. Hemen eguraldiaren aitzakia jarri ohi da, baina benetan eguraldi gogorra hangoa da. Norvegia, Danimarka edota Holandan gurea baino eguraldi txarragoa izanagatik, egunerokoan bizikletan ibiltzeko ohitura handia dute. Hemen pixkanaka bidegorrien sarea osatzen ari da, baina oraindik kontzientzia handia falta da. Esaterako, AHTn izugarrizko dirutza gastatu da, baina Villabona eta Donostia lotuko dituen bidegorririk ez dago oraindik.

Sacemgo lantegi zaharraren sarreran aritzen zara konpontzaile lanetan. Udalarekin harremanetan zaude, beraz…

Aurrez Donostian eduki nuen tailer txiki bat, baina azken bederatzi hilabeteotan Sacemgo sarrerako lokalean ari naiz. Villabonako Udalari eskaera egin nionean, lokal hau hutsik zegoenez eta erabilera ematea onuragarria iruditu zitzaienez, baiezkoa erantzun zidaten. Oso argi daukat herrian badela bizikletak konpontzen dituen denda bat eta inolaz ere ez nieke haiei lekurik kendu nahi. Nik beharrean dauden pertsonentzat soilik konpontzen ditut bizikletak, ez norbanakoarentzat. Dudarik gabe, prest nengoke, lanbide hau ikasi nahi duenari dakidana erakusteko. Interesa duen edonorentzat zabalik dago tailertxo hau.

Bizikleta lagun, urtetan bidaia asko eginikoa zara. Nondik nora ibili zara?

Europa, Amerika, Afrika, Asia…, dezente ibili naiz munduan zehar. Bizikletarekin bidaiatzeko, kirola egiteko modu hori gustatzea ezinbestekoa da. Bizikletaren gainean oso jende xumea ezagutu ohi da bidaietan; munduan zehar ezagututako pertsonen oso oroitzapen onak gordetzen ditut. Gainera, mundua ezagutzeko oso modu polita da. Niretzat garrantzitsua da helmugara zein garraiobidetan iristen zaren: ez baita gauza bera kotxez, hegazkinez edota bizikletaz ailegatzea. Erronka da bizikletaren gainean iristea. Ausardia pixka bat behar da; baina, dudarik gabe, arriskuei aurre egiten erakusten du.

Nora abiatuko zinateke gustura?

Uda aldean Ukrainara joan nahiko nuke. Oraintxe ez dute oso egoera ona bizi, baina herrialde hartako oso erreferentzia onak ditut eta gerturatzea gustatuko litzaidake. Ukraina bezala, Iranera ere gustura joango nintzateke. Baina bizikletan bidaiatzeko denbora izatea oso garrantzitsua da. Lehen sei hilabeteko irteerak egiten banituen, orain hiru asteko tartea soilik izaten dut. Horrek asko murrizten ditu aukerak.

100 urteko bizikleta

Sacemgo biltegian konpondu edo txukuntzeko dituen guztien artean, duela 100 urteko bizikleta du zaharrena. Bizikletak berak zenbaki txiki batzuk ditu txukun-txukun grabatuta: ‘1914’. Egurrezko gurpilak ditu, dotorea da. Botata aurkitutako altxor txikiak ditu Andonik, 90 urte dituen beste batekin batera. Bizikleten historia kuriosoa dela adierazi du, “oraingo bizikletak garai batekoak baino askoz ere arinagoak dira eta itxuraz aldatu badira ere, geometria berbera mantentzen dute”.


Trenbidera erortzekotan egon da kamioi bat Autzaganen

Gaur 06:30ak aldera, kamioi bat errepidetik atera da Autzaganeko mendatean. Kamioia trenbidera erortzekotan egon da, baina azkenean, Herrizaingo Saileko beharginek ibilgailua errepidetik kentzea lortu dute, eta trenak normaltasunez egin du bere ibilbidea.

Ertzaintzatik azaldu dutenez, “kamioiko gidariak ibilgailuaren kontrola galdu du Autzagane bajatzen ari zela, eta Gorozikara joateko kurtzearen ondoan trenbidera erortzekotan egon da”. Diotenez, ez dakite zergatik galdu duen ibilgailuaren kontrola gidariak.

Istripua dela eta, kamioiko gidaria Galdakaoko ospitalera eroan behar izan dute, zauri larririk izan ez arren. Errepidea 09:00ak arte egon da zarratuta, eta trafikoa beste errepide batzutatik bideratu dute. Momentu honetan, errepidea zabalik dago, eta trafikoa normaltasunera bueltatu da.


Las Chinchetas taldeak udan plazaratutako EP diskoa solasbide izan dugu Angel Aietxurekin.


Jon Ander Cabero eta Laiane Arrospide izan dira azkarrenak Irurako kros herrikoian

Irurako VIII. Kros herrikoia izan da gaur goizean. Kirol astearen barruan antolatu da eta helduek nahiz haurrek egin dute lasterka.

Jon Ander Cabero ibartarra eta Laiane Arrospide tolosarrak irabazi dute Irurako VIII. Kros herrikoia. Bigarren sailkatu dira Xabier Agirrezabala zizurkildarra eta Maria Pilar Esnaola ibartarra. Hirugarren postua, berriz, Irurako Mikel Gabirondorentzat eta Berrobiko Iosune Alberdirentzat izan da.

Helduen lasterketan, guztira 45 korrikalarik parte hartu dute, senior eta beterano kategorietan banatuta. Irurako kirol astearen barruan antolatu dute krosa eta parte hartzaileek 5145 metroko ibilbidea egin behar izan dute. Bukaeran, sari banaketekin batera, zozketa ere egin dute.

Txikienek ere eduki dute aukera korrika egiteko. Izan ere, hainbat lasterketa egon dira hauentzat ere, adinaren arabera banatuta. Hain zuzen ere, aurrebenjaminen bi lasterketa egon dira eta benjaminen, alebinen eta infantilen bana.


Krisian galdurikoak

Hizkuntza gutxituetako hedabideek 2009tik 2016ra izaniko eboluzioa aztertu dute EHUko ikertzaileek. Ondorioa: sistemari eutsi diote, batez ere hedabide pribatu eta sozialei esker.

Krisiak gogor jo ditu hizkuntza gutxituetan lan egiten duten hedabideak eta kazetariak. Baina zenbatekoa izan da sarraskia? Zeintzuk izan dira kaltetuenak? Galdera horiei erantzuteko, ikerketa egin du EHUko kazetaritza fakultateko Heka taldeak.

«Ekonomiaren krisiak eta digitalizazioak izan duten eraginaren balantzea egin nahi izan dugu», esan du Iñaki Zabaleta irakasleak. Ez dituzte «bi ahoko krisi» horren kausak aztertu nahi izan, baizik eta aldaketak, datuak aztertuta.

Sarraskirik handiena katalanezko eta euskarazko hedabide tradizionaletan —prentsa, irratia eta telebista— gertatu dela erakusten dute ikerketaren datuek: katalanak 146 hedabide tradizional galdu ditu; euskarak bederatzi galdu ditu. Noski, datuak interpretatzeko orduan kontuz ibiltzeko eskatu du Zabaletak: «Asko duenak asko dauka galtzeko ere». Hau da, komunikabide gehien zuten hizkuntzek galdu dute hedabide gehien.

Baina galera ez da horrenbestekoa izan, kontuan hartu behar baita hedabide asko Interneteko bihurtu direla: bakarrik Interneten dabiltzan 80 irabazi ditu katalanak; euskarak, sei. «Transformazioa izan da», esan du. Kataluniako tokian tokiko telebisten kasua aipatu du Zabaletak: krisiarekin, publizitatea eta laguntza publikoak murriztu zirenez, asko Interneteko telebista bihurtu ziren. Ez da galera handirik egon, beraz, ikertzailearen arabera. «Komunikabide sistema osoa kontuan hartuta, Europako hamar hizkuntza hauek eutsi egin diote. Interneteko hedabideek leundu egin dute eragina».

Kazetari galera

Kaltea hedabide kopuruan baino gehiago, kazetari kopuruan gertatu da. Euskarak, esaterako, 69 kazetari galdu ditu. Nola azal daiteke sistemak, oro har, galera handirik pairatu ez izana, baina kazetarien %10,7 galtzea? «Sistemaren urteko diru bolumena jaitsi da. Komunikabideen aurrekontuak asko jaitsi dira, eta hedabideek errazera jo dute: lanpostuak gutxitu, gastua gutxitu». Hainbat hizkuntzatan igo egin da kazetari kopurua, baina kasu horietan aurretik kazetari defizit bat zutelako gertatu da.

Zabaletak nabarmendu duen beste datu bat: komunikabide publikoak dira galdu diren gehienak, ez pribatuak edo gizarte ekimenekoak. «Komunikabide pribatu eta sozialek hobeto eutsi diote krisiari eta digitalizazioari». Horrek irakaspen bat dakar etorkizunerako, ikertzailearen arabera: «Europako hizkuntza gutxituen sisteman, komunikabide publikoek euren egitura mantendu behar dute, baina, gero, komunikabide pribatu eta sozialak indartu behar dituzte erakundeek, horiek ari baitira hobekien moldatzen aldaketara». Izan ere, kudeaketa estrategia hobeak izan dituzte, Zabaletaren arabera.

Zabaletak nabarmendu du ikerketa ez dela bulego lana izan, baizik eta kilometro askotako jarduera. Herrialdeetara joan dira, eta hango hedabideetako arduradunekin elkartu dira. «Orpoz orpo eta autoz auto eginiko lana da, artisau ikerkuntza, ez Interneten datu batzuk bilatuta».

Samien Avvir egunkariaren kasua nabarmendu du Zabaletak. Astean bostetan argitaratzen dute, asteartetik larunbatera. «25.000 hiztun dira, eta egunkari bat daukate. Beraz, katalanek, euskaldunok eta samiek dituzte egunkariak gaur».

Azken hamarkadak utzi duen egoera aztertuta, datozen hamar urtera begirako aurreikuspena egin du ikertzaileak. «Hizkuntza gutxituen komunikabide sistemak egonkor daude. Hedabide tradizionalak funtsezkoak izango dira aurrerantzean ere, bai enpresa moduan, bai irakurle komunitatea mantentzeko orduan, Interneteko diru sarrerak ez baitira asko igoko». Interneteko harpidetzen alorra bai, hori indartuko da. «Datorren hamarkada hau trantsizioa izango da, eta inkognitaz betea». Adituak argi du: hedabide eredu tradizionalari eutsi behar zaio, eta, aldi berean, Internetekoa indartuz joan.

EHUko Heka taldearen ikerketaz landa, hizkuntza gutxituetako gaiaz mintzatuko dira urriaren 20an, Nafarroa Oinez-en bezperan Altsasun egingo duten Txikiak handitzen topaketan.


Marotoren "kudeaketa txarra" salatu dute EGIko kideek

Gasteizko Euzko Gaztedi EGIk Marotoren azken publizitate kanpaina salatu du. Duela egun batzuk, “Gasteiz, gauza guztien gainetik” lelopean Javier Maroto alkatearen argazki erraldoi bat daramatzaten tranbiak hiriko kaleetatik barrena zirkulatzen ari dira. EGIren esanetan, “bere irudia garbitzeko” besterik ez du balio publizitate kanpaina berri honek, “aurrera eramandako kudeaketa txarraren emaitzek beste irtenbiderik ez diotelako uzten”.

Besteren artean, Forondako aireportua 24 orduz irekita egotearen kontra bozkatu izana, Garoñaren itxiera eskatzen zuen manifestazioan agertu ez izana, EH Bildurekin zaborren tasaren igoera akordatu izana edota Gasteizko Antzokiaren inguruan ezer egin ez izana azpimarratzen dute EAJko gazteek igorritako prentsa oharrean.

Honegatik guztiagatik, Marotorentzat Gasteiz ez dagoela gauza guztien gainetik ondorioztatzen dute baita aurrera daramatzan politikek “onurarik ez dakartzatela” salatu ere.


Alfonso Cuaronen ‘Roma’ filmak jasoko du Zinemaldiko Fipresci Sari Nagusia

Alfonso Cuaronen Roma filmak beste sari bat jasoko du. 2019ko film onena izendatu dute Zinema Kritikarien Nazioarteko Federazioko kideek (FIPRESCI), eta 67. Donostia Zinemaldiaren inaugurazio galan banatuko da Fipresci Sari Nagusia. Zinema aretoetan ikusgai egon zen pelikula, berriro ikusteko aukera izango dute donostiarrek.

Bozketan mundu osoko 618 kritikarik hartu dute parte, eta beste hiru pelikula izan dira finalean. 2018ko uztailaren 1etik aurrera estreinatutako film guztien artetik aukeratua izan da Roma. Venezian estreinatu eta gero, Perlak sailean parte hartu zuen 2018an, eta azken hilabeteetan sari ugari jaso ditu Cuaronen pelikulak; Urrezko Lehoia Venezian; ingelesez besteko film onenaren, zuzendaritza onenaren eta argazki onenaren Oscar sariak; ingelesez besteko film onenaren eta argazki onenaren BAFTA sariak; hamar Ariel sari; film iberoamerikar onenaren Goya saria; eta zazpi Platino sari, besteak beste.

1999an sortu zuten Fipresci Sari Nagusia, eta, ordutik, maila handiko zinemagileak nabarmendu ditu: Pedro Almodovar, Michael Haneke, Cristian Mungiu, Jean-Luc Godard, Richard Linklater, Roman Polanski, George Miller, Maren Ade, Aki Kaurismaki eta Paul Thomas Anderson, beste batzuen artean.


Mikel Asurmendi: "Aizpurdi karrika"

Orio auzotik behera, Enperadorearen etorbidean ia amaieran, Hendaiako hilerrirako bidea dago. Zimitorioa herriaren nortasunaren lekuko paregabea da. Niretzat berezia da, hendaiar peto-petoa izan gabe, hemen jaio eta hiru hilabetez hil zen Haritz semea bertan baitago lurperatua. Otsailaren 20an jaio zen, eta urte bereko maiatzean hil. Bidantenia bidexka hartzekotan nintzela, duda-mudan, hilerrira joatea pentsatu dut. “Hurrengo batean”, ebatzi dut. Hori ene kontu pertsonala da.

Alta, hilak hizpide, orain 30 urte, Iparraldera arribatu nintzen garaian, Herio gogoratzen dut Hendaiako karriketan. Hainbat iheslari hil zuten. Herritar batzuek egoera tragikoa ezagutu zuten. Esaterako, Segundo Marey, egun hila. Martxoaren 1ean, berriz, SNCFko trenbidetan, Jean Pierre Leiba hil zuen GALek. Leiba ez zen Espainiako Zerbitzu Sekretuen esanetara ziharduten mertzenarioen jomuga. Tronpatu ziren. Leibaren zoritxarrerako eta jomuga zuten errefuxiatuaren suerterako.

Aizpurdi karrika hartu dut jomuga gaurkoan. Izenak izen, Angel Gurmindo eta Bixente Perurena errefuxiatuak heldu zaizkit akordura. Trenbidearen alboan doan kalea da Aizpurdi, bertan bizi ziren Perurenatarrak. Blanki emaztea, Esther, Aingeru eta Argi alabak (Argi Rennesen preso dago; duela 15 urte). Perurena eta Gurmindorekin etxetik irten eta GALek hil zituen 1984ko otsailaren 8an.

Badira bideak, badira sendak, badira kaleak, badira karrikak… diferenteak direla betiko, gisa batez edo gertakari bat medio ezagutu dituzulako. Ez dira izanen besteak bezalakoak sekula santan. Horietako bat duzu enetzat, Aizpurdi karrika. Badira gehiago Hendaian bertan, baitan bertatik kanpo ere.

Anartean, zorionez, badira bestelakoak ere. Adibiderako, Aizpurditik behera dagoen Bas-quartier eta inguruko kaleen izenek liluratzen naute: Marizabalenia, Txintxoenia, Barrandegi, Subernoa… Euskaldun herriaren nortasunaren lekukoak. Bas-quartier-ean, ezpondan behera joaki, bi errekasto batzen omen ziren behiala. Toki horri Arrizabaleta zeritzoten. Ez dira izen den-denak enperadoreen balentriaren arrastoan paratuak. Ez horixe!

Bidez bide, iragana gogoan—otsaileko 8aren eta martxoaren 1aren artean— idazten ari naiz: otsailaren 20an. Haritz ezik, bi urte berantago, egun berean jaio zen Ander semearen egunean. Hilik bat eta bizirik bestea. Hara, berriz ere eneak gogoan. Alabaina, Haritzekin batera, hil zuten Bixente gogorazi nahi dut bereziki, baita preso eta bizirik dagoen Argi Perurena alaba ere. Laster kaleratu den desioz eta esperantzan.


2020ko Bertso Kuadrillartekoaren azken txanpari irailean ekingo zaio

2020ko martxoan Kuadrillartekoa atzeratu behar izan zen osasun larrialdiaren eraginez. Azken finalaurrekoa eta finala geratu ziren egin gabe. Ondo bidean, Arabako Bertsozale Elkarteak irailean helduko dio berriro martxoan utzitakoari.

Bigarren faseko bi saio jokatuta, 3. finalaurrekoaren faltan geratu zen martxoan Kuadrillartekoa, eta, beraz, finala erabakitzear geratu zen. Lehenengo finalaurrekoetan, finalerako bi talde sailkatu ziren.

Finalaurrekoak honela geratu ziren:

Otsailak 29, larunbata, Aguraingo Zabalarten, Sumendiola bete poto Gasteizko taldea gailendu zen.

Martxoak 7, larunbata, Aramaioko Sastiñan: Aramaioko Izenbakuek taldea gailendu zen.

Eta hirugarren finalaurrekoa irailaren 26an aurreikusten da Amurrion, Konde basoko iluek (Aramaio) eta Errexala (Gasteiz) taldeen artean.

Behin azken finalaurrekoa jokatuta, jakingo da zein izango den urriaren 10ean, Murgian ospatuko den finaleko hirukotea, Sumendiola bete poto eta Izenbakuek taldeekin batera. Informazio gehiago eta zehatzagoa irailean iritsiko dela aurreratu du Arabako Bertsozale Elkarteak.

Informazio gehiago topatuko duzue Arabako Bertsozale Elkartearen webgunean.


Xabier Etxaniz Rojo: "Euria bota lezake"

Xabier Etxaniz Rojo, Idazlea

Gure danborradako zuzendariak jada ez daki zer egin behar duen tropak jaramon apur bat egin diezaion. Ibilbidearen erdira iritsi dira, eta orain, Konstituzio plazaren erdian daudela, egoerak okerrera egin du nabarmen.

Zuzendariak zeru gero eta beltzagoari egin dio so eta Frankestein gaztea pelikularen eszena gogoangarri harekin gogoratu da une batez.

Okerragoa izan liteke.

Okerragoa?

Bai… euria bota lezake…

Egia da, egia denez, zuzendariak denbora gutxi daramala plaza berri honetan. Iritsi berriak zera uste zuen, ez zuela arazorik izango danborrada hau zuzentzeko. Azken batean, zer da danborrada, musika eta erritmoa ez bada? Eta musika antzekoa da mundu osoan, partiturak antzekoak dira hemen eta han, eta dena ondo ateratzea gustu kontua da neurri handi batean. Gustu ona, musikari onak, eta tropa agintzeko gaitasuna.

Dagoeneko ohartu da oker zegoela.

Londresen edota Manchesterren orkestrak zituen bere agindupean. Donostiako danborrada honek, ordea, banda baten itxura osoa du…

Ez, ez du horrelakorik pentsatu nahi. Pentsatu nahi du hemengo idiosinkrasia dela eta musikari zein danbor-jole onak dituela bere agindupean. Pentsatu nahi du barril-joleek jakin badakitela formazioaren lerroak zuzen eramaten, baina auskalo zergatik, orain ez direla gai zuzen joateko eta sekulako kaosa dagoela han atzean. Pentsatu nahi du danbor-joleek jakin badakitela Iriyarena-ren sarrera denok batera egiten. Alabaina, jo behar izan duten bakoitzean baten batek egin izan du kale, behar baino lehenago jo du danborra edo behar baino geroago, eta gauzak horrela, ez dago modurik soinua garbi entzuteko.

Pentsatu nahi du banda bat baino zerbait gehiago daukala aurrean. Baina hain da zaila…

Konstituzio plazaren eszenatokiaren gainean, zuzendariak zerura zuzendu du atzera ere begirada. Tximista batek zerua argitu du une batez eta zuzendariari kopeta belztu zaio.

Danborradaren erdia baino ez dute egin, eta, aukeran, etxeko epelean egon nahi luke…

Okerragoa izan liteke, bai.


Plazaratu dute Pepe Gil argazkilariaren ehunka irudirekin osatutako liburua

Pepe Gil argazkilariaren artxiboko irudiekin osatutako liburua aurkeztu dute gaur, zapatua, Azpeitiko Sanagustin kulturgunean. Jende ugari bertaratu da liburuaren aurkezpen ekitaldira, eta Azpeitiko Argazki Elkarteko (AAE) kideek hitzordua aprobetxatu dute argazkilariaren ibilbideari aitortza egiteko eta labetik atera berri duten lanaren inguruko xehetasunak azaltzeko. Osasun arazoak tarteko, Gilek ezin izan du omenaldian egon. Hori dela eta, haren seme Enrique Gil bertaratu da aitaren omenez egindako ekitaldira. Pepe Gilen artxiboan jasotako argazki batzuekin osatutako irudien proiekzioak ireki du omenaldia.

Argazki elkarteko kide Izaskun Zeziagak hartu du hitza aurrena, eta Pepe Gil argazkilariaren ibilbideko zenbait datu eta pasarte gogoratu ditu. “Zaragozan jaio zen Pepe Gil, 1931an. Hamalau urte zituela izan zuen aurreneko kontaktua argazkilaritzarekin, eta hainbat saltokitan lan egin ostean, 1954. urtean iritsi zen Euskal Herrira, Donostira. Han ere argazkilaritzari lotutako hainbat lan egin ostean, 1957. urtean hasi zen Azpeitira etortzen igandero. Loiolara joaten zen Gil, handik zenbilen jendeari argazkiak ateratzera. Urtebetera, 1958. urtean, mugitu zen Azpeitira bizitzera. Herrian igaro zituen urteetan zehar milaka argazki atera zituen, eta beti ibiltzen zen argazki kamera soinean zuela. Erretiroa hartu zuenean, Azkoitira joan zen bizitzera, eta Azpeitian gelditu ziren hark ateratako argazki ugari. Egun batean, Pepe Gil Mikel Ibarzabal zinegotziarekin jarri zen harremanetan, esateko etxean zuen argazki artxiboa bere eskutan uzten zuela, nahi izatekotan. Orduan, Ibarzabal argazki elkartearekin jarri zen harremanetan, eta bertako kideen esku utzi zuen Gilen irudi artxiboa”.

22.400 argazkiko altxorra

Azpeitiko Argazki Elkarteko kideek “urte luzez” izan dute gordeta Ibarzabalek beraien eskutan utzitako materiala. Ez zuten aurkitzen argazki artxiboarekin lanean hasteko une egokirik, duela bi urte AAEko kide Juan Joxe Agirre lanerako prest agertu zen arte. “Denbora librea” zuela eta, prest agertu zen Pepe Gilen artxiboko materiala sailkatzeko eta digitalizatzeko. Lan handia egin du Agirrek, eta berak azaldu ditu xehetasunak: “Pepe Gilen artxiboan festetako argazki asko dago, zezenketetakoak, txupinazokoak, karnabaletakoak, tanborradakoak, kirolarienak, kultur ekintzak, kaleko etxe zaharrenak eta obrenak… Eta jende asko ageri da, horietako asko gaur egun falta direnak, eta beste batzuk hemen gaudenak. Aukeraketa egin ostean, azkenean 23.400 argazki digitalizatu nituen. Liburu mardul bat egiteko materiala zegoela ikusi ostean otu zitzaigun liburua plazaratzeko ideia. Modu horretan, artxiboko 550 argazki jaso ditugu liburuan. Irudi horiek tarteka Interneten jartzeko asmoa du argazki elkarteak, ikusi nahi dituenak eskura izan ditzan”. Agirrek eskerrak eman dizkio Azpeitiko Udalari argazki elkartearen izenean, gaur aurkezutako liburua argitaratzea posible egiteagatik.

Enrique Gilek hunkituta hartu du hitza, eta eskerrak eman dizkie Azpeitiko Argazki Elkarteari nahiz Udalari liburua osatzeko eta plazaratzeko egindako lanagatik. Eneritz Albizu Kultur batzordeburuak eta argazki elkarteko lehendakari Juan Mari Ibarzabalek Pepe Gilen omenezko oroigarri bana eman diete argazkilariaren semeari, eta txalo zaparrada batekin amaitu dute ekitaldia.

Liburuak salgai jarri dituzte Sanagustin kulturgunean nahiz Azoka Plazan, 10 eurotan. Guztira, 1.000 liburu plazaratu dituzte.

Azpeitiko Argazki Elkarteak 35 urte bete ditu aurten, eta urtemuga ospatzeko taldeko kideek Argazki Astea antolatu dute. Hori dela eta, argazkilaritzari lotutako askotariko ekintzak eta erakusketak izango dira herriko hainbat txokotan azaroaren 10a bitartean. Argazki Astearen barruan aurkeztu dute Pepe Gil argazkilaren artxiboko irudiekin osatutako liburua. Hori ez ezik, Gilen argazkiak jarri dituzte erakusgai Sanagustin kulturgunean nahiz Foru Ibilbideko erakusketa aretoan.

Hona hemen gaurko aurkezpen ekitaldiko irudi bilduma:


Aretako Jaiak 2014

Santiago bezperan, uztailaren 24an, hasiko dira Aretako Jaiak. Musika, tailerrak, lehiaketak, jatekoa eta edatekoa nonahi aurkituko dira Aiarako herri honetan.

Noiz? UZTAILAren 24tik 27ra

Non? ARETAN

Kontzertu nagusiak: Kashbad, ETS, Garilak 26, Trikizio...

Informazio gehiago: Zuin.net


Mikel Iturbe: "panem et circenses"

Titulu gehienak Francoren garaian irabazi ostean, anekdotikoa egiten zait, orain, espainazaleek [azken hitza ezabatu eta bere ordez idatzi:] konstituzionalistek Ajuria Enea hartzeko aukera dutenean eta ezker abertzale "ortodoxoa" (ederra etiketa…) Gasteizko parlamentutik at laga dutenean, Athletic berriz ere titulu bat irabazteko zorian egotea. Ez dago besterik; itsu, mutu eta gor gaude uholde zurigorriaren azpian: Athletic gora eta gora Athletic. Kalean, faroletan, balkoietan, leihoetan, "El Correo" egunkariarekin jasotako banderola, harro: aupa, Athletic! Lotsa gutxi. Ez dago krisirik, ez langabeziarik, ezta hauteskunde osteko ajerik ere. Denak Valentziara so, "Jokin"en mutilek zer egingo. Beste batzuk, egingo dugu plan alternatiboren bat, atzo egin genuen moduan. Panem et circenses. Opioa herriarentzat. Aupa Athletic! Irratia.com-eko artikulu batetik hartu dut inspirazioa eta hiruzpalau (beno, agian bost baita) esaldi. Portzierto, saio interesgarria azkena, entzun duzu? Artikulua: Mikel Iturbe. Irudia: Jaume d'Urgell.


Musikarien munduan izandako dibortzio esanguratsuenak, Xabi Hooren eskutik

Astero, artistei buruz ez dakizkigun gorabeherak ekartzen dizkigu XAbi Hook.

Xabi Hook musikarien munduan gertatutako dibortzio adierazgarrienak kontatu dizkigu aste honetan 'B Aldea'n.


Ia 700.000 milioiko zorra du PPNko Ana Beltranen familiaren upeltegiak

Nafarroako Ogasunak argitara eman du 316 zordun handiren zerrenda; guztira, 237,9 milioiren zorra dute. Beltrandarren Bodegas Camilo Castilla upeltegia dago tartean; 2012 arte zuzendu zuen orain PPNko buru denak.


'Txoria txori' lau haizetara

20:00ak iristeaz bat, osasun langileen aldeko txaloak entzun dira; Udaltzaingoak ere egin du bere ekarpena, patruilako argiekin eta bozgorailuetako musikarekin. Gaurko iluntzea borobiltzeko, Txoria Txori abestu dute herritarrek balkoietara eta leihoetara irtenda, Plaentxia Kantuan elkartearen deialdiarekin bat eginez.

Bideoa Santa Ana kalean grabatuta egon arren, kantua ibaiko alde bietatik entzun zitekeen.


«Lehen ere ahulak zirenei ari zaie krisia eragiten, bereziki»

Ongizate osoa duten pertsonen egoerak hobera egin du, baina Amilibiak ohartarazi du mailaketa sozialean behera egin duten pertsona asko egoteak desberdintasuna handitu duela lehen aldiz

Enplegu eta Gizarte Politika Sailak behar sozialei buruz egiten duen inkestaren eguneratzeak agerian utzi ditu pobreziaren eta desberdintasunaren hazkundea. Egoerari buruz mintzo da Gizarte Zerbitzuetako zuzendari Lide Amilibia (Zumaia. 1967).

2008. urtera arte pobreziaren eta desberdintasunaren aurka eginiko aurrerapenak zalantzan jarri ditu krisiak, txostenaren arabera. Oharra ematen du.

Aldaketa bat gertatu da. Pobrezia eta ongizate falta duen populazioa handitu da. Era berean, gehien irabazten duten %20ren eta diru gutxien irabazten duten %20ren arteko aldea igo da.

Desberdintasuna handitu da?

Desberdintasunak gero eta nabarmenagoak dira. Pobreak gero eta pobreagoak dira. Bitartean, ongizate handiena duen pertsonen multzoak bere egoerari eusten dio, edo hobetzen ari dira euren diru sarrerak.

EAEko sistema ez da behar bezain birbanatzailea izan desberdintasunaren igoera eragozteko?

Oso krisi gogorra izaten ari da. Enpleguaren %10 galdu da; eragin dramatikoa du horrek familiengan. Lehen ere ahulak zirenei ari zaie eragiten krisia, bereziki. Kualifikazio gutxien duten lanpostuak desagertu dira. Ondorioz, lehen ozta-ozta iristen ziren horien egoerak okerrera egin du.

Nazioartean eztabaida bat dago desberdintasunaren egoerari buruz. Hemen ere ondorioa antzekoa da: aurretik gehien zutenek are gehiago dute orain, eta pobreak pobreago dira.

Datuek hori adierazten dute. %50 aberatsenen diru sarrerak igo dira, eta gutxien dutenen erdiarenak jaitsi dira. Orain arte, ongizate ia osoa zuten pertsona gehienak ongizate osora igarotzen ziren urteak aurrera egin ahala. Kontrakoa ikusten hasi gara. Hau da, mailaketan hobera egin beharrean behera ere egiten ari da jendea, eta horrek desberdintasun hori handitzen du

Krisia txiroen lepotik ordaintzen ari gara?

Txiroenek arazo handiagoak dituzte, bai; hor gogor jo du benetan krisiak.

Nortzuk ari dira gaizkien pasatzen?

Pobre direnen eta ongizate falta dutenen %75 familiak dira, guraso bakarrekoak edo bikoak. Aurreko krisietan ez zen azterketa hori egiten. Lehen, batzuetan estu egon arren, aurrera egiten zuten, baina langabeziak zulora eraman ditu. Familiei garrantzia aitortuta, politikak horra begira jarri nahi ditugu. Familiak nola babestuko ditugun, eragin hori nola gutxitu pentsatu behar dugu.

Esaterako?

Etxeko lanak jartzen dizkigu inkestak. Asko entzuten ari gara haur pobreziari buruz. Ez dakit hemen haur pobreak dauden, baina familia txiroak, bai, eta horiei babesa eman behar zaie. Diru sarrerak bermatzeko errentaren kasuan, begiratu beharko litzateke sarbidea eta baldintzak errazteko aukera seme-alabak dituztenei. Lana eta familia bateratzeko politiketan ere badago zer egin, bereziki guraso bakarreko familien kasuan. Azkenik, politika serioa egin dadin, zergetan edo etxebizitzan ere aldaketak beharko lirateke.

Zer gehiago egin daiteke botere publikoetatik aberatsen eta txiroen arteko tartea gutxitzeko?

Asmatu beharko da politikekin, noski, baina esango nuke gutxieneko errenta hori asko leuntzen ari dela egoera. Denok dakigu kopuru txikiak direla, baina aurrera egiteko gutxieneko duintasun bat ematen die hartzaileei.

Zein eragin du diru sarrerak bermatzeko errentak diru sarreren birbanaketan?

Azterketaren ondorioetako bat da hori: gutxien dutenen %30en diru sarrerak are gehiago hondoratzea eragotzi du. Esaterako, %10 txiroenen diru sarrerak %13 jaitsi dira, baina errentarik gabe, %25 izango zen.

Baina Jaurlaritzak gutxieneko errentaren kopurua jaitsi izanak ere diru sarrerak gutxitzea eragin du.

Bai, hala da, eta badakigu behar duten guztiek ere ezin dutela errenta eskuratu. Hor beste arazo batzuk ere badaude. Dena den, geuk zuzendaritza honetan ikusten dugun efektua hori da, okerren pasatzen ari direnen egoera eta galera leundu duela.

Datu deigarri bat ere badago txostenean. Pobrezia objektiboki neurtzean tasa handiagoak ateratzen dira, pertsonek euren egoerari buruz duten iritzian baino. Zer dela eta?

Ez dugu horretan sakondu, baina egia da deigarria dela. Hemen gizarte zerbitzuetara jotzeko ohitura handirik ez da egon, ez da erraza izan. Orain normalizatzen ari da, eta eskubide gisa ikusten da. Ziur aski, duenarekin konformatzeko joera du jende askok, eta ez du bere burua ikusten bazterketa egoera batean.

Diru sarrerak bermatzeko errenta jasotzeko aukerarik ez dutenen kopurua nabarmen igo da. Zergatik?

Baldintza batzuk daude, baina erabakigarria izan da erroldatze urteak batetik hirutara igotzeko aldaketa. Badago jendea zeinari erroldatzea kostatzen zaion; jende iritsi berria ere badago, eta horiek ez dute errenta jasotzerik, eta gizarte larrialdietarako laguntzak baino ez dituzte, askoz ere muga handiagoak dituztenak.

Behar materialen gabezietan hazkunde itzela izan du etxea behar bezala berotu ezin dituztenak. Pobrezia energetikoa, alegia.

Bai, datu horiei erreparatu diegu, eta egia da asko entzuten dela azkenaldian horri buruz. Orain arte ez zen datu hori ateratzen, eta ez dakigu ez ote zen propio galdetzen, edo zerbait arraroa gertatu den hor. Datorren urtera begira, zuzendaritzan gai hau aztertzeko asmoa dugu.

Emaitza globalak ikusita, zein da zure analisia?

Babes sistema garrantzitsua eta nahiko ona dugu, baina emaitzetan ikusten da gaizki dagoen jendea ere badugula hemen, eta haiengana iristeko eta egoera hobetzeko zerbait egin behar dugu.


Txapelek 40, Erniarraitzek 10

Txapel zenaren omenez urtero egiten den bertso saioa berezia izan da 2010 honetan. Alde batetik, jaialdiak berak 40 urte bete dituelako eta, bestetik, Erniarraitz Bertsozale Elkarteak -antolatzaileak- 10. urteurrena ospatu duelako aurten. Gainera, estreinekoz, Sanagustinen egin zuten jaialdia, eta ikusentzule ugari elkartu zen. Joan den larunbatean, Erniarraitzen bueltan elkartzen diren lau belaunaldiren ordezkariak jarri ziren mikrofonoen aurrean (lapikue.net. Azpeitiko kultur webak saioarekin argazki bilduma egin du). Informazio gehiago


Kilometroak 2017ko kantuaren grabaketa lanak

Kilometroak 2017ko kantuaren grabaketa lanak


Elurra kentzeko makinak prest


Arrantza txapelketa, gaur

Amuarrain arrantza lehiaketa antolatu du gaur Txantxangorri elkarteak. 09:00etatik 13:00etara jokatuko da, eta herritar guztiek hartu dezakete parte; izena aurretik eman behar zen.


Errepideen finantzaketaz hitz egiteko bilerak hasi ditu Aldundiak Debagoienako alkateekin

Gipuzkoako Mugikortasuneko eta Bide Azpiegituretako diputatuak bilera sorta hasi du gaur Debagoienako alkate eta udal ordezkariekin. Arrasaten egindako bileran Antzuola, Aretxabaleta, Arrasate, Bergara, Eskoriatza, Leintz-Gatzaga eta Soraluzeko ordezkariak izan dira

Ohar bidez Aldundiak adierazi du azken urteetan errepide asko eraiki diren arren, artapenean ez dela inbertsio handirik egin; horregatik orain egin beharreko gastuak neurriz gorakoak direla. Halaber azaldu du alderdi guztiek bat egiten dutela iritzi batean: "errepideak ezin dira soilik aurrekontuen bidez finantzatu, erabiltzaileek ere ordaindu behar dute".

Ildo horretan, Aldundiaren asmoa eztabaida lasai bat hastea dela adierazi du" presarik gabea", ereppideen doakotasunaz hitz egiteko. Azadlu dute atzo Batzar Nagusietako ponentzian, N-1eko bide-sariaren auzia "hausnarketa moduan" planteatu zuela Itziar Miner Finantza eta Politika Fiskaleko zuzendariak eta "ez inolaz ere erabaki baten moduan".

Hain zuzen, Aldundiak esan du "oso garrantzitsua" dela gai honetan beste erakundeen eta herritarren parte hartzea sustatzea eta horretan jarraituko duela, martxoan eta apirilean ere bilerak eginez. "Batzuek hau eztabaida itxi gisa aurkeztu nahi duten arren, Bildu hitz egiteko gogoz dago", salatu du alderdiak.


Aramaioko kuadrillen Inauteri ikuskizuna

Kiroldegitik plazarako ibilbidea eginez heldu dira Aramaioko kuadrillak aurtengo mozorro lehiaketan parte hartzeko prest. Dantzak, kantuak, kiliki konpartsa, batukada erraldoia, galiarrak eta erromatarren arteko tira birak... eta beste hainbat kontu izan dira ikusgai eta gozagai bertan.


Hondakinen edukiontziak egunero irekita

GOIERRI // Eusko Jaurlaritzak emandako gomendioak aintzat hartuta, Sasieta Mankomunitateak hondakinen bilketa zerbitzu guztiak normaltasunez emango ditu, baita atez ateko zerbitzua ere. Hala ere, bada aldaketa bat: errefusarentzako, organikoarentzako eta pixoihalentzako edukiontziak, eta landa eremuetako birziklaguneetako ateak desblokeatu eta txartelik gabe egunero ireki ahal izango dira, osasun larrialdia amaitu bitartean. Bestalde, garbiguneak irekita egongo dira, gremio eta profesionalak eta udaletxeetako zerbitzuentzat bakarrik.


Txondorra piztu dute Larraulen


Solasaldi musikatua

Asteasuko udaletxeko areto nagusiak ekitaldi berezia hartu zuen atzo. Pello Errotaren heriotzaren mendeurrenaren harira, ekitaldi sorta abiarazi dute eta, solasaldi musikatua egin zuten atzo. Bernardo Atxaga, Maialen Lujanbio, Anjel Mari Peñagarikano, Joxan Goikoetxea eta Xabi Paia izan ziren ekitaldiko protagonistak, atzoko eta gaurko bertsolaritza parez pare jarriz.

[Argazkiak]


Independentziaren inguruko gogoetan sakondu nahi dute

Euskal estatua bideragarria izango al litzateke ekonomikoki? Zein estrategia erabili behar da independentzia lortzeko? ‘Independentziaz hausnartzen’ leloean hiru hitzaldi egingo dituzte Antiguan, Dokan. Gaur, asteazkena (19:00), egingo dute lehen hitzaldia. Eñaut Apaolaza eta Jone Etxeberria ariko dira hizlari gisa ‘Euskal estatua bideragarria izango al litzateke ekonomikoki?’ hitzaldian.

Maiatzaren 18an Unai Apaolaza eta Jule Goikoetxearen txanda izango da. Independentziarako estrategiaren inguruko hausnarketa egingo dute. Maiatzaren 25ean Iñaki Gil de San Vicente izango da gonbidatua. ‘Euskal Herria, proyecto poular, Esaña, proyecto del capital’ izenburua duen hitzaldia emango du.


'Euskal kulturan inbertitzeak merezi du'

Aje gozoz utzi du aurtengo Durangoko azokak Gerediaga elkarteko presidentea. Oso pozik daude emaitzekin eta jarrerekin.

Oraindik azken zenbakiak egin behar dituzten arren, "oso pozik" daude Gerediaga elkartean Durangoko Azokaren 52. ekitaldi honek utzi dituen emaitzekin. 110.000 entzule eta zazpi milioi eurotik gorako eragin ekonomikoa izan du azokak Durangon eta eskualdean eta horrek erakusten du, Nerea Mujika elkarteko presidentearen arabera, "kulturan inbertitzeak merezi duela" erakusten du. Zenbakien gainetik, dena den, jarrerak eta aniztasuna azpimarratu ditu 'Faktoria'n Gerediagako arduradunak.


Alkateari babesa eskaintzeko agerraldia egin zuten zapatuan

170 lagun inguru batu ziren zapatuan Plaza Barrixan Jose Luis Arizaga "Txipi" alkateari babesa azaltzeko, etor daitekeen zentsura mozio baten aurrean.

Herritarren aldaketa nahiari muzin ez egiteko eskatu zuten bertaratutakoek eta gaur egun dauden Udal Gobernua eta alkatea mantentzearen alde azaldu ziren.

Agerraldiarekin batera, idatzi hau irakurri zuten: TXIPI DA GURE ALKATIA Soraluzen urteetan eginiko udal politikaren aldaketa nahia nabaria zela iruditzen zitzaigun hauteskundeen aurretik. Herritarren partehartzerik gabeko politika atzerakoien garaiarekin bukatzeko garaia iritsia zela hain zuzen. Eta hauteskundeetako emaitzek horixe erakutsi zuten, herritar gehienok aldaketa nahi genuela. Hauteskundeetatik gaurdaino urtebete besterik pasa ez den arren, udal politikan izan diren aldaketak bide onetik doazela deritzogu, udal batzorde irekiak, auzoz-auzo egiten ari diren batzarrak… Soraluze egiterako orduan, herritarrak garrantzitsuak garela sentitu izan dugu hilabete hauetan. Eta oraindik hobetzeko hamaika kontu egonagatik, udalaren kudeaketan ematen ari diren aldaketak gustuko ditugu, bai horixe. Kezkatuta gaude ordea. Kezkatuta, azken asteotan batean eta bestean entzun edota irakur daitezkeenak aurrera badoaz, zentsura mozioen bitartez gaur egungo alkatea eta ondorioz udal gobernua aldatzeko nahia egon daitekeelako. Zentsura mozioa, tresna demokratikoa denik ez dugu ukatzen, baina hipokrita xamarra iruditzen zaigu zenbaitzuen jarrera. Hauteskunde garaian Soraluzek aldaketa behar zuela etengabe esanaz jardun zutenetako batzuk, orduko hitzak jan eta hainbeste kritikatzen zuten lehengo udal politika atzerakoiari ateak aurrez-aurre zabaltzeko prest daudela ematen du orain. Zergatik jarrera aldaketa hori? Ziur zaudete herriaren onerako izango litzatekeela horrelako aldaketa bat? Jakina da Euskal Herrian bizi dugun gatazka politikoak eguneroko jardun politikoa asko korapilatzen duela. Baina gure ustez irakurketa koiunturalak ezin dira herriak aukeratutako norabidearen aurka jotzeko erabili. Asmatu beharko genuke herrian bertan ere gatazka gainditzeari begira gure ekarpen propioa egiten, Euskal Herriak, Soraluzek, zein bertako herritarrek beharrezko dutelako eskubide guztien berma lortzea benetako bizikidetza lortzeko. Egoera honen aurrean, idatzi honekin bat egin dugun herritarrok Soraluze berri bat eraikitzen jarraitzeko beharra daukagula berretsi nahi dugu. Eta horretarako gure ustetan, gaur egungo udal gobernu eta alkateak, Txipik, jarraitu behar dutela udal kudeaketarekin. Soraluze berria egin nahi dugulako, ezetz diogu etor daitekeen zentsura mozioaren aurrean.


Aiala Vidrioko zuzendaritzak ekoizpen osoa berreskuratu nahi du hurrengo astean, sindikatuekin akordioa apurtuta

Langile batzordeak adierazi du oraindik goiz dela langile guztiak euren postuetara itzultzeko, ezin baita bermatu gutxiengo distantzia euren artean.

Langile batzordeak oharra plazaratu du jakinarazteko Aiala Vidrio enpresako zuzendaritzak langile batzordearekin zuen akordioa apurtu duela. Horren ondorioz, aste honetan hasi dira moldaketak egiten hurrengo astean ekoizpen osoarekin hasteko.

Langile erakundeko arduradunek azaldu dute, nahiz eta segurtasun protokoloa egon, langile guztiak fabrikara itzulita, ezinezkoa izango dela segurtasun distantzia mantentzea. Horrela, langileen ordezkariak ziurtatu du beharginen osasuna arriskuan jarriko dela.

Horren aurrean, atzera egiteko eskatu dio erakundeak zuzendaritzari. Aurrera eginez gero, sindikatuak salaketak egingo ditu prebentzio neurriak errespetatzen ez direnean.

Iturri sindikalek argitu dutenez, azken asteotan Aiala Vidriok produktu bakarra ekoiztu du. Aste honetan egiten ari diren moldaketekin, ekoizpen linea guztiak abiatu nahi dituzte eta langile guztiak deitu.

Beharginen %60a eta ekoizpenaren %100a

Duela hiru aste langile batzordeak eta Aiala Vidrioko enpresak akordioa lortu zuten enplegua erregulatzeko behin-behineko espedientea ekiditeko.

Horren arabera, beharginen presentzia %40an murriztu zen eta ekoizpena %100ean mantendu -produktu bakarra eginda-.

Adostasun hori apurtuta, batzordeak salatu du duela aste gutxi enpresa prest zegoela espedientea abian jartzeko eta, bat-batean, osasun alarma egoera bukatu gabe, behargin guztiak lanera deitu dituela.


Danimarkak iragarri du kontrol iraunkorrak ezarriko dituela bere mugetan

Europako Batasuneko Barne ministroek Schengengo Itunaren aldaketez eztabaidatuko dute gaur Bruselan

Europako Batasuneko herrialdeen arteko mugikortasun askea arriskuan jarri du Danimarkako Gobernu liberal kontserbadoreak. Pare bat aste barru kontrol iraunkorrak ezarriko ditu Alemaniarekin eta Suediarekin dituen mugetan.

Eskuin muturreko Danimarkako Alderdi Popularrarekin —gobernuaren kanpoko aliatua da 2001az geroztik— eta Alderdi Kristaudemokratako diputatu batekin erdietsi du akordioa Gobernuak. Dena dela, mugetako kontrola Schengengo Ituna errespetatuz egingo dela esan du Claus Hjort Frederiksen Finantza ministroak, eta neurriaren helburua «kriminalitatea arintzea» dela nabarmendu du. «Azken urteetan mugez gaindiko delinkuentziaren gorakada nabarmena ikusi dugu, eta arazoa konpontzeko hartu dugu erabakia».

EB neurria aztertzen ari da

Italiak eta Frantziak piztu zuten EBko herrialdeen barne mugak itxi eta kontrolatzeko eztabaida iragan apirilaren 26an. Afrika iparraldeko herrialdeetako liskarretatik ihesi, bereziki Italiara iritsitako 26.000 etorkin tunisiarrek piztu zituzten alarma guztiak. EBko herrialdeen artean mugikortasun askea bermatzen duen Schengengo Ituna aldatzea eskatu zuten Parisek eta Erromak, «ohiz kanpoko migrazio presioa dagoenean» bakoitzak bere mugak ixteko aukera izan dezan.

Ildo berean, itunaren aldaketa proposamena babestu dute bai Alemaniak eta baita Jose Manuel Durao Barroso Europako Batzordeko presidenteak ere. Alabaina, Danimarkak eman du orain arteko pausorik sendoena.

Kopenhageko gobernuak 20 milioi euro gastatuko ditu mugetako kontrolak ezarri eta ekipamendu teknologikoez jabetzeko. Horrez gain, beste 16 milioi euro jarriko ditu aduanetan polizia gehiago izateko. Gainera, aireportuetan eta itsas portuetan ere indartu egingo dituzte kontrolak.

Bitartean, Danimarkako Gobernuaren erabakia aztertzen ari dela baino ez du erantzun Europako Batasunak. Gaur, EBko Barne ministroek bilera egingo dute Bruselan Schengengo Itunaren aldaketen inguruan eztabaidatzeko. Azken erabakia, ordea, EBko estatu eta gobernu buruek hartuko dute ekainean egingo duten goi bileran. Europako Parlamentuak «presio xenofoboen aurrean amore eman izana» leporatu dio Durao Barrosori.

Schengengo Ituna 1985etik dago indarrean, eta 29 herrialde sinatzaileen arteko mugak zabalik mantentzea bermatzen du, «ordena publikoa edo barne segurtasuna arriskuan jartzeko mehatxu sendoa» dagoen salbuespen egoeran izan ezik.


Ze abantaila ikusten diozu merkatariak batzeari?

Herriko merkataritzak behera egin du nabarmen azkenaldian; askok inguruko herrietan egiten dituzte erosketak. Hau dela eta, merkatariak batu dira eta elkarte bat sortzea pentsatu dute.


Buruz buruko 11. txapela lor dezake bihar Goikoetxeak

Sasoi onean iritsi da Goiko Buruz-buruko Txapelketako finalera. Argazkia: Peio Romatet

Kopuruak berak dena esaten du. Lasai asko esan daiteke etxean buruz-buruko hamar txapel dauzkan pilotariak aro oso bat dominatu duela. Hori ez du inork zalantza jarriko, are gutxiago Iñaki Osa Goikoetxearen kasuan, txapeldun handia 11.aren bila baitoa bihar Bilbora.

Irakurri albiste osoa baleike.eus webgunean.


Inauterietan jarraitzen dugu!

Inauteriak direla eta, Txorierrin egongo ziren ekitaldietariko batzuen berri eman genizuen aurreko alean. Ba, ez gorde mozorroa, atsedenik ez dago-eta. Gainera, Txorierriko inauteri indartsuenetarikoak datoz: Sondikakoak. Sondika Martxoak 7, barikua 16:00: Txupinazoa. 18:00: Kalejira eskolatik herrira, sardinarekin. Mozorro gaia: marrazki bizidunak. 18:30: Ipuin kontalaria. 19:30: Pintxo-potea txosnetan, Taberna Ibiltariak girotua. 23:00: Skakeitan. 01:30: La Pegatina. 03:30: Disko festa. 04:30: Disko festa, Tea Parties dj-ekin. Martxoak 8, zapatua 11:00: Umeen parkea. 12:00: Tostada lehiaketa eta kalejira, txistulariekin. 16:00: Nagusientzako kafea, Nagusien Etxean. 18:00: Erromeria, Nagusien Etxean. 18:30: Umeen mozorro desfilea. 19:30: Sariak banatzea: umeen mozorroak, eta tostada eta erakusleiho lehiaketak. 20:30: Kalejira, Zo-zongo perkusio taldearekin. 21:30: Sardinaren hileta. 23:00: La Vieja. 00:00: Zizka-mizka. Derio Martxoak 8, zapatua Sollube kalean, Udalak, Danerik Paraje merkatarien elkarteak eta Ostalaritza elkarteak antolatua. 17:00: Tailerrak: maskarak, marrazkiak eta aurpegia margotzea. 17:00-18:30: Izena ematea, mozorro lehiaketarako. 19:00: Desfilea. 20:00: Sariak banatzea. 21:00: Opariak zozketatzea. Ina Etxebarria dj-a 23:00ak arte arituko da. Zamudio Martxoak 1, zapatua Adintsuen Etxean 18:00: Tostada lehiaketa. 18:30: Sariak banatzea. 19:00: Erromeria. Inisitue gazte asanbladak antolatua 19:00: Joko-poteoa, herritik. Gazte estazioan. 19:00: Inauteriak. Martxoak 2, domeka Ludotekan 11:00: Puzgarriak. 12:00: Irrati tailerra eta “Photocall gunea”. 13:00: Diskofesta eta mozorro lehiaketa. Lezama Lehiaketetan eta herri afarian izena ematea: otsailaren 24a baino lehenago, liburutegian. Martxoak 1, zapatua 19:00: Artista eta mozorro lehiaketak. 20:30: Saloi-dantzen emanaldia. 21:30: Herri afaria. 22:30: Lehiaketen sariak banatzea. Diskofesta.


'Deskonexio prozesua' abiatzea onartu du Kataluniako Parlamentuak

Espainiako Auzitegi Konstituzionala desobedituta, "prozesu konstituziogilea" abiatzea onartu du Ganberak.

Kataluniako Parlamentuak "prozesu konstituziogilea" abiatzea onartu du, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ekimen hori Konstituzioaren aurkakoa dela ohartarazi eta bozketa egitea debekatu bazuen ere.

Ekimenak JxSiren eta CUPen botoekin (72) egin du aurrera. SiQueEsPotek aurka bozkatu du (11 boto), eta gainerako alderdiek ez dute parte hartu bozketan.

Ganberako onartutako txostenak aurreikusten du prozesu konstituziogilea abiatzea, independentzia helburu, eta "alde bakarreko mekanismo bat" diseinatzea, kataluniarrek Estatu berria berretsi dezaten.

Marta Rovira JxSiko bozeramaileak defendatu egin du prozesu konstituziogilea abiatzea, eta hori "demokratikoa" dela aldarrikatu du.

Gabriela Serrak (CUP) "desobedientzia" babestu du, eta ez du baztertu aldebakarreko independentzia, Estatuak ez duelako onartzen Kataluniako erabakitzeko eskubidea.

Ines Arrimadasen (C’s) esanetan, bozketaren emaitza "kolpea" da demokraziarentzat. Izan ere, "erregimen juridikoaren aurkakoa da, Konstituzionalaren agindua urratzen du eta ez dio erantzuna ematen kataluniar gizarte gehienaren borondateari".

Miquel Icetak (PSC) ohartarazi du ezin dela inor "Zuzenbide Estatuaren gainetik jarri", eta balizko Asanblea Konstituziogileak ez duela "ahalmenik" izango.

Xavier García-Albiolek (PP) Auzitegi Konstituzionalaren aurkako "kolpe"tzat jo du bozketaren emaitza, eta ezin direla Zuzenbide Estatutik kanpo jarri esan die JxSiri eta CUPi.

Joan Coscubielak (SiQueEsPot) adierazi du ekimena "iruzur politikoa" dela, Generalitatean jarraitzeko. "Norbaitek uste al du egun batean lege espainiarrarekin oheratuko garela, eta lege kataluniarrarekin esnatuko garela? ", galdetu du.

Espainiako Gobernuak esku hartuko du

Testuinguru horretan, Espainiako Gobernuak ohartarazi du esku hartuko duela Kataluniako Parlamentuak emandako pauso "larria"ren kontra, "espainiarren eskubideak" urratzen dituelako.

Exekutiboak ostiralean onartuko du Konstituzionalera jotzea, Ganberaren ebazpena geldiaraz dezan.


Lehendakarigaien mitinik gabeko kanpaina

Hernanin EA-EAJ koalizioak eta Batasunak bakarrik egin dituzte mitinak.

Ezin esan hauteskunde kanpainak Hernanin mugimendu haundia eragin duenik. Kanpaina osoan bi ekitaldi publiko bakarrik izan dira eta ez da Hernanin Lehendakarigaien mitinik izan. EA-EAJ koalizioak Biterin egin zuen ekitaldia. Joseba Egibar eta Unai Ziarretak herri izaera eta erabakitzeko eskubidea aldarrikatu zituzten Hernanin, eta Ibarretxe plana defenditu zuten. Bigarren ekitaldia Batasunak egin zuen joan den ostegunean Tilosetan, EHAK-ren kartela ondoan zutela. Jose Mari Olarrak ilusioa azpimarratu zuen eta Manuel Frailek beldurrak uxatu eta botoa emateko deia egin zuen, zeini zuzenean aipatu gabe. Ezker Batua, Aralar eta PSE-EE kalean propaganda banatzen ibili dira kanpainan, baina, ez dute ekitaldi publikorik egin Hernanin. Aintzane Ezenarro Aralarreko zerrendaburua ere izan da Hernanin. Alderdi Sozialistak aldaketa premia nabarmendu du kanpainan eta Estatutu berria ere agindu du. EBk Jaurlaritza berriari ezkerrerako joera haundiagoa ematea du helburu, federalismoarekin batera. Aralarrek uste du erabakitzeko eskubidea dagoela jokoan eta akuilu lana egin nahi du prozesu horretan. PPk ez du ekitaldirik egin Hernanin. San Gil lehendakarigaiak azpimarratu du bera dela benetako aldaketaren erreferente bakarra. EHAK alderdi berriak Hernaniarra du Gipuzkoako zerrendaburua. Nekane Erauskinek Kronikari adierazi dio beren helburua dela demokrazia ezarekin bukatu eta bakea eskuratzea. Ezker Abertzaleko bost alkate ohiek EHAKren aldeko botoa eskatu zuten.


Barreterapia saioa Amaraun Klubean

Amaraun Klubeko lagunek haur eta gurasoei zuzendutako barreterapia tailerra antolatu dute.

Horretan 2008 eta 2010 urte bitartean jaiotako haurrek eta haien gurasoek parte hartu ahalko dute. Antolatzaileek azpimarratu dute beharrezkoa dela haurrak heldu batek lagundua joatea.

Saioa martxoaren 5ean izango da, goizeko 10:30etik 12:30era Villa Mirentxuko hitzaldi aretoan.

Umorea, baikortasuna, emozioak eta auto-ezagutza landuko dira tailerrean.

Teoria eta praktika nahastuko dira eta taldeko eta bakarkako lanaren bitartez, eguneroko ekintzetan estresa alderatu eta baikortasuna mantentzeko tresnak erakutsiko dira.

Izena ematea ireki da dagoeneko eta doakoa da. Inskripzioa Ttakun kultur elkartean, aisia@ttakun.eus helbidean edo 943 37 14 48 telefono zenbakian egin daiteke.

Antolatzaileek jakitera eman dutenez, hamar bikotek bakarrik parte hartu ahalko dute tailerrean.


‘Bakeleku Udalekuak’ antolatu ditu zazpigarren aldiz Darahli elkarteak

Bakeleku Udalekuak proiektuan parte hartuko duten ikasleak. (Izaskun Urbieta)

Oporrak bakean programaren muina da Bakeleku Udalekua Bizkaia izeneko proiektua. Samuel Ruiz Darahli elkarteko koordinatzaileak kontatu duen bezala, “hasiera batean Saharako ume hauek hemengo familien etxeetara etortzen ziren uda pasatzera, baina pixkanaka galtzen ari zen zerbait zela ikusi genuen. Orduan, ume horiek udalekuetara ekartzea bururatu zitzaigun”. Hala, 2011n, Bakeleku Udalekua Urduña-Bizkaia proiektua sortu zuten.

Ideia jaio zenetik Frente Polisarioa izan dute lankide, eta, ondorioz, erabaki guztiak horien oniritziarekin hartu dituzte. “Darahliren zeregina da batez ere dokumentazioa osatzea, finantzazioa aurkitzea eta giza baliabideen kudeaketa egitea”, azaldu du Ruizek.

Udaleku honek bi helburu nagusi ditu: alde batetik, udan harrera familiek duten garrantzia azpimarratzea, eta, bestetik, errefuxiatuen kanpamenduetatik ahalik eta haur gehien irtetea. Udalekura etortzean mediku azterketak egiten dituzte, eta zerbait aurkituz gero, hartatuak izaten dira. “Horretaz gain, elikadura orekatua izango dute, eta hezkuntza jarduera eta txangoak egingo dituzte. Bide batez, euskal kultura ezagutzeko aukera izango dute”.

Esperientzia bikaina

Proiektu hori osatzeko hainbat pertsonen laguntza izango dute. Guztira, sukaldari bat, zortzi begirale eta proiektuarekin bat egiten duten lankide solidarioen unean uneko laguntza dituzte. Zumaiatik joango diren begiraleak bolondres joango dira, eta 10 txanda osatuko dituzte. Txanda bakoitzean sei pertsona joango dira. Horietatik lau beste urtetan joandakoak dira, eta beste biak, berriz, berriak. 2018an Darahlik beste espedizio bat osatuko du Saharako kanpamenduetara, eta hara joango diren ikasleek uda honetan hango umeekin lehenengo kontaktua egiteko aukera izango dute. “Bestalde, udalekuak irauten duten bi hilabetetan bi gazte saharar egongo dira guri laguntzeko”, adierazi du ikasle batek.

Beste urtetako esperientzia oso aberasgarria izan dela aipatu dute ikasleek. “Gauzarik txikienak ere erakutsi egin behar zaizkie askori, baina beraiek ere gauza asko erakusten dizkigute”, azaldu du ikasle batek. “Beraien familia eta ohiturak faltan botatzen dituzte, eta emozionalki ere lagundu egin behar zaie. Amaren papera egin behar dugu askotan”, gaineratu du beste ikasle batek.

Bakeleku Udalekua proiektuaren aurrekontuari aurre egiteko, hainbat euskal erakunde publikori zein pribaturi lankidetza eskatuko diete. “Aurrekontu guztia 60.000 eurokoa da, eta diru hori finantzatzeko ekintzak egingo ditugu”, kontatu du Ruizek. Esaterako, uztailaren 8an zumba maratoia egingo dute. “Oraindik zehazteko ditugu ordua eta zumba irakasleak zeintzuk izango diren, baina aditzera emango dugu”.

Aurretik, eta datorren astean zehazki, arropa jasotzeko kanpaina jarriko dute martxan. Aste osoan, astelehenetik ostiralera, Zumaiako ikastetxeetan utzi ahalko dira arropak.


Izarrei so, hegaztiei jare eta mendi argazkien erakusketa Lizarrustin

Asteburu betea izango da Lizarrusti gainean, ekitaldiei dagokienez ere. Gipuzkoako Parketxe Sareak hiru ekitaldi antolatu ditu. Izarretara begira deitutakoa berria da. Izarrak eta konstelazioak behatzeko gaueko juntadizoa egingo dute, larunbatean 21:30ean, Lizarrustiko parketxean. Jesus Arregi astronomoak emango ditu azalpenak.Jakingarri orokor batzuk eman ondoren, parketxe ingurura atera, eta zeruari begira esplikatuko ditu konstelazioak. Linterna eta lurrean etzateko toaila eraman behar ditu norberak. Toki mugatuak direnez, aurrez deitu eta erreserbatu behar da (943 18 03 35). Buruko 5 euro da, lau kideko familiarentzat 15 euro. Publiko orokorrarentzat zuzendua da, baina zortzi urtetik gorakoentzat egokia.Gipuzkoako parke natural gehiagotan ere gauzatzen ari dira Izarretara begira. Aizkorri-Arazko parketxean, Arantzazun, urriaren 4an errepikatuko dute.Lizarrustiko parketxean, bestetik, Life Oreka Mendian proiektuko argazki erakusketa ibiltaria jarrita dago. 31 argazki dira, larreen kudeaketa jasangarria bultzatzeko xedez. Irail osoan edukiko dute han, asteartetik igandera (10:30-19:00). Ikus-entzunezkoa igandeetan jarriko dute (10:00-14:00.Hiru harrapari askatuIgandean, berriz, hiru hegazti harrapari askatuko dituzte Lizarrusti inguruan. Igeldoko Arrano Etxean sendatutako bi zapelatzi eta amiamoko zuri bati jare egingo diete. Lehenik, parketxean azalpen batzuk emango dituzte (11:00); gero, 15 bat minutu oinez urrunduta askatuko dituzte.


Hodei Gil Migueliz txirrindulari larrauldarrari elkarrizketa

Everesting challenge. Kirolari afizionatu askok, akaso ezagutuko dute Youtubeko erronka berri hau. Hodeien esanetan, "modan" dagoen gauza bat da, eta bere kasuan, 313 metroko desnibela duen malda igotzen ari da. Gero, malda horretako desnibel positiboaren metroak gehitu beharko ditu, munduko tontor altuenaren (8884 metro) neurrira heldu arte. Beraz, 29 aldiz igo beharko du herriko azken baserrira arte.

Arratsaldeko 15:00etarako, 18 aldiz igo du aldapa. "Lehen atsedenaldia hartzera, 4400 metroak burutzean geratu naiz, eta ordura arte, Hondarribiatik, Azpeititik edota Larrauldik bertatik animatu zaizkit txirrindulariak, maldan gora animoak emateko helburuarekin", aitortu du. Eguerdiko ordu gogorrenetan, ordea, bakarrik igo behar izan du aldapa zenbaitetan, beroak gehien jotzen zuenean, bigarren atsedenaldia hartu duen arte.

Youtubeko erronka bat izanik, guztia grabatu behar du, publikoki azaleratzeko. Asteartean, gainera, Mongoliara bidaiatuko du, bertako lasterketa batean parte hartzeko; hortaz, gaurko erronka, entrenamendu moduko bat izaten ari da berarentzat. "Lehendik ere pentsatuta nuen horrelako zerbait egitea, erronka honen erdia eginda daukat gainera. Baina, orain ohartu naiz desafio gogorrak gustatzen zaizkidala eta gehiago egingo ditut aurrerantzean", esan du elkarrizketa amaitzean.


17 langile behar ditu Arrasateko Udalak, irailean

Honako lanpostu hauek dira Arrasateko Udalak bete gura dituenak: lorazaina, lorazain-laguntzailea, delineatzailea, delineatzaile-argiketaria, ingeniari tekniko elektronikoa, baso-langilea, bost peoi, uretako ofiziala, igeltseroa, administrari laguntzailea, bi inkestatzaile eta dokumentalista. Egubakoitzera arte eman daiteke izena.

Lanpostu guztiak dira sei hilabeterako, lorezainarena izan ezik; hori hiru hilabeterako izango da. Hori bai, lan guztiak egun osokoak izango dira. Lanpostuetarako izena emateko epea dagoeneko zabalik dago, hilaren 17ra arte, egubakoitzera arte, beraz. Bi lekutan eman daiteke izena: Biztanleen Arreta Zerbitzuan edo Enpleguko Institutu Nazionalean (INEM).

Irailean hasi lanean

Izena emandakoen arteko hautaketa prozesuak uztailaren bigarren hamabostaldian egingo dituzte. Besteak beste, pertsona bakoitzaren desenplegu egoeraren balorazioa egingo dute eta lanposturako duen egokitasun maila baloratuko dute. Lanean, berriz, irailean hasiko dira.


Barça-Real Madril partida astelehenean jokatuko da, azaroaren 29an

Kataluniako Parlamenturako hauteskundeak ere asteburu horretan dira eta istiluak saihesteko asmoz partida astelehenera arte atzeratzea erabaki du Profesionalen Futbol Ligak.

FC Bartzelonak eta Real Madrilek azaroaren 29an, astelehenean, neurtuko dituzte indarrak (21:00), Profesionalen Futbol Ligak hartutako akordioaren ondorioz.

Kataluniako Parlamenturako hauteskundeak ere asteburu horretan dira eta Bartzelona hirian sor daitezkeen istiluak saihesteko asmoz astelehenera arte atzeratu dute neurketa.


Araba, Bizkai eta Gipuzkoako herritarren %93k ezagutzen dituzte euskararen aldeko jaiak

Korrika da ezagunena, eta, halaber, parte-hartze handiena biltzen duena. Festa horiek euskararen erabilera bultzatzen dutela uste dute gehienek.

Euskararen alde egiten diren jaien artean Korrika da ezagunena Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarrentzat. Hala erakusten du Eusko Jaurlaritzako Lehendakaritza sailak kultur usteez eta ohiturez egin duen azterketak.

Hain zuzen ere, Araba, Bizkai eta Gipuzkoako herritarren %93k du Korrikaren aditzera. Gipuzkoan %96ra iristen da ezagutza hori, eta Araban (%88) da txikiena. Bizkaian herritarren %93k ezagutzen dute.

Euskararen alde egiten diren osterantzeko festak ere ezagunak dira. Kilometroak (%75), Korrika Txikia (%74), Ibilaldia (%69), Nafarroa Oinez (%68), Araba Euskaraz (%66) eta Herri Urrats (%52) ordena horretan sailkatzen dira herritarren ezagutzaren arabera. Gipuzkoan dira ezagunenak jai horiek denak, Ibilaldia salbu; Bizkaian dute festa horri buruzko aditzerarik handiena.

Ezagutza ez ezik, jai horietan parte hartzeko joera ere zabala da: Araba, Bizkai eta Gipuzkoako herritarren %40k parte hartu du noizbait Korrikan. Ibilaldian, berriz, %28k; Kilometroetan %26k; Nafarroa Oinezen %18k; eta Araba Euskarazen eta Herri Urratsen %16k. Adina kontuan hartuz, zenbat eta gazteago eta orduan eta gehiago dira festa horietan parte hartu dutenak.

Gainera, parte hartu dutenena baino handiagoa da jai horien aldeko dirulaguntza eman edo materiala erosi dutenen portzentaia: %39k diru laguntza eman izan dute horrelako jaietan eta %45ek materiala erosi (kamisetak eta bestelakoak).

Jai horien inguruan iritzi ona dute gehienak, euskararen erabilera bultzatzeko balio dutela uste baitute. %33k pentsatzen dute asko laguntzen dutela euskararen erabilera bultzatzen, eta %45ek nahikoa laguntzen dutela. %13 dira gutxi bultzatzen dutela uste dutenak, eta %2 batere ez dutela balio irizten diotenak.

Azterketa hori egiteko 2.880 laguni egin zieten inkesta, iazko apirilaren erditik maiatzaren hasierara bitartean.

Euskararen aldeko jaieen inguruko ohitura eta iritziak ez ezik, bertsolaritzaren, sukaldaritzaren, musikaren, Eguberrietako ohituren, eta herri zein hirietako festen ingurukoak ere jaso ditu azterketa berean Jaurlaritzak.


Bigarren eskuko azoka egingo dute Berrizen, martxoaren 16an

Berriztu izeneko bigarren eskuko azoka egingo dute Berrizen datorren zapatuan, hilaren 16an. Probalekuan garatuko dela esan dute antolatzaileek, 15:00etatik 20:00etara bitartean.

Bigarren eskuko arropa edo aparatuak eroateko deia egin dute; saldu, trukatu edo oparitu egin ahal da, bakoitzak gura duena. Gainera, musika kontzertua ere egingo dute 19:00etan, eta debalde izango da.


EAJk osoko zuzenketa aurkeztuko du Aurrekontuen aurka

Pedro Azpiazu diputatuak azaldu du "une honetan" EAJk "ezezkoa" emango liokeela Aurrekontu proiektuari. PSOEk ere aurkeztuko du osoko zuzenketa.

Pedro Azpiazu EAJk Kongresuan duen diputatuak iragarri du alderdi jeltzaleak osoko zuzenketa aurkeztuko duela Espainiako Gobernuak aurkeztutako Aurrekontu lege-proiektuaren aurka.

Halaber, "une honetan", EAJren botoa "ezezkoa" izango litzatekeela aurreratu du. Dena dela, eztabaida hasteko hilabete bat falta dela eta, beraz, tarte horretan "gauza asko" gerta daitezkeela gaineratu du.

Euskadi Irratiko "Faktoria" saioan egindako elkarrizketan, Azpiazuk azaldu du EAJ lege-proiektuan aldaketak egiten saiatuko dela, baina "zaila" izango dela iritzi dio, PPk gehiengo osoa duenez ez baititu behar izango diputatu jeltzaleen botoak: "Ez dute zertan guri entzun".

PSOEk ere

PSOEk ere osoko zuzenketa bat erroldatu du gaur goizean. Horretan, enplegua sustatzeko funts bat sortzea proposatu du. Hasierako kapitala 1.000 milioi eurokoa izango litzateke, eta enpresa txikiei eta ertainei 30.000 euro arteko maileguak emateko balioko luke.

Soraya Rodriguez bozeramaile sozialistaren esanetan, ekonomia suspertzeko neurria da hori, "hazkunderik gabe ezin izango baita lortu defizit helburua".

Hain zuzen ere, 30.000 euroko kredituak honakoei zuzenduko lituzkete: kontratazio mugagabeak egin nahi dituzten enpresa txikiei eta ertainenei, enpresa bat sortu nahi duten langabeei eta ikerlariak kontratatu nahi dituzten konpainiei, tamaina edozein dela ere.

Mailegua euriborra baino 0,5 puntu handiagoa izango litzateke, eta Estatuak bi puntuko hobaria emango luke.


Langileen bilaketa zabortegiko beste gune batera zabaldu dute

Zaldibarko zabortegian gertatutako luiziak harrapatutako bi langileak bilatzeko lanek erreskateko 2. gunera zabaldu dira larunbat honetan, aurreneko zonaldearen miaketari eusten dioten bitartean.

Zaldibarko zabortegian gertatutako luiziak harrapatutako bi langileak bilatzeko lanek erreskateko 2. gunera zabaldu dira larunbat honetan, aurreneko zonaldearen miaketari eusten dioten bitartean, Eusko Jaularitzak azaldu duenez.

Zabortegia behera etorri zen otsailaren 6an, eta 17 egun pasa dira dagoeneko. Era berean, lurra eta hondakinak egonkortzeko lan egiten ari dira, Alberto Sololuce eta Joaquin Beltran bi desagertuen bilaketa errazteko. Bi beharginak hondakinen artean harrapaturik geratu ziren.

Helburu horrekin bi gunetan lanean ari dira, teknikariek gorpuak bertan daudela uste dutelako. Egonkortze lanak aurrera egin ahala, bilaketa gunea zabaltzen ari dira, geologoek segurutzat jotzen duten tokira arte.

Makineria bilaketaren 2. gunera lekualdatu dute. Arratsaldean hasi dira lanean bertan.

Bilaketa lanen egoera aztertzeko bilera tekniko berria egin dute gaur. Iñigo Urkullu lehendakaria, Estefania Beltran de Heredia Segurtasun sailburua, Josu Zubiaga Segurtasun sailburuordea, Pedro Anitua larrialdietako zuzendariak eta larrialdien kudeaketarako teknikariak bertan izan dira.

Zabortegiko segurtasun eta egonkortze lanak aztertu dituzte bileran. "Desagertutako bi langileen gorpuak aurkitzeko puntu berrietan bilatzen hasiko dira datozen orduetan", zehaztu dute.

Bestalde, Osasun Sailak prebentzio neurriak bertan behera utzi ditu Ermuko San Lorentzo auzoan, ostegun goizaldean sutea berpiztu eta ostiralean itzali ondoren.

Bideoa: Kalejira egin dute Eibarren, Zaldibarko auziaren kudeaketagatik protestan:

Aire-kalitatea

Bestalde, Zaldibarko zabortegiaren inguruko aire-kalitatearen azken neurketen emaitzak jakitera eman ditu Eusko Jaurlaritzako Ingurugiro Sailak. Adierazle guztiak ohiko mailan daude, dioxinak eta furanoak izan ezik, horiek ohiko maila baino altuagoak baitira.

Lagin horiek otsailaren 9 eta 16 artean jaso ziren, sutea oraindik piztuta zegoenean. Gauzak horrela, eta kontuan hartuta egun sutea itzalita dagoela, Eusko Jaurlaritzak ez du prebentziozko neurrien beharrik ikusten.

Salaketa Fiskaltzaren aurrean

Verter Recycling enpresak otsailaren 4an jakin zuen Zaldibarko zabortegian arrakalak agertu zirela. Hala ere, jarduerarekin jarraitzea erabaki zuen. Bi egun geroago lur-jausia izan zen eta, harrezkero, bi langile hondakin toxiko artean desagertuta daude.

Testuinguru horretan, Eusko Jaurlaritzako Ingurumen Sailak kasua Fiskaltzaren esku utzi duela jakinarazi du arratsalde honetan. Halaber, enpresa horren kontrako bigarren espediente zigortzailea ireki duela zehaztu du.

Lehendabiziko espedientea duela egun batzuk aurkeztu zuten, joan den udan Lan Ikuskaritzak zabortegian antzeman zituen ustezko irregulartasunen harira.


Bederatzi edukiontzi erre dituzte Sopelan

Hiru ordutan kiskali dituzte edukiontzi guztiak. Gainera, garrek ibilgailu bati kalte egin diote.

Bederatzi edukiontzi erre dituzte gaur, astelehena, goizaldean Sopelako hainbat lekutan, Segurtasun Sailak jakinarazi duenez. Ertzaintzak ikerketa abiarazi du gertatutakoa argitzeko.

Lehenengo sutea 03:30ean piztu da. Larrabasterra inguruan, hiru edukiontzi kiskali dituzte.

Ia ordu berean, beste edukiontzi bat erre dute Akilino Arriola kalean, eta beste hiru Iberre kalean, aipatutako iturrien arabera. Sopela erdigunean erre dituzte horiek guztiak.

Kasu horietan guztietan, suhiltzaileek itzali dituzte garrak, eta ez da bestelako kalterik izan.

Hiru ordu inguru geroago, 06:00ak aldera, beste edukiontzi bat erre dute Lizarre kalean, eta suak kalteak egin dizkio inguruan zegoen ibilgailu bati.


Jexux Murua eta Mikel Artolaren analisiak

Jexux Murua altzotarrari eta Mikel Artola alegiarrari eskatu zaie atzoko buruz buruko finalaren gaineko hausnarketa.

Pilotari liluragarria

Jexux Murua

Pilotazaleon artean beste konturik ez dugu ibili azken bi asteotan: Jokin Altuna eta Aimar Olaizolaren arteko finala. Ze pasa behar du? denon galdera, eta auskalo! denen erantzuna. Eta hiru-lau gauzetan etorri dira bat iritzia eman duten ia guztiak: sakean asmatzen duenak asko izango du irabazia; partida motza komeni zaio Altuna III.ari, eta partida luzatzea Olaizaola II.ari; berdintasun handiko finala da, ez dute elkar hautsiko kolpearekin; eta final hau, beste asko bezala, detaile txikiek erabakiko dute eta hutsik gutxiena egiten duenak irabaziko du.

Sakea beti izan da garrantzitsua, bai orain denak airera jartzen direnean, eta bai lehen botera jartzen zirenean: orain eta lehen premiazkoa izan da sakean asmatzea irabaztekotan. Final honetan halere, ez da hain erabakigarria gertatu, bi sake zuzen eta sake-erremate bakarra egin du Jokinek, eta sake-erremate bakarra Aimarrek saketik tantoa zuzenean egitera lortu gabe. Aimarrek ez dio beste batzuetan adinako errentarik atera bere sake loratuari, sei-kuadro parean horman irristan erortzera jartzera jartzen duen horri; ez zaizkio halako asko atera ere, dena esate aldera, baina halako apurretan errestatzaile bikaina eduki du atzean. Jokinek hobeto sakatu du, ez agian Ezkurdiaren aurkakoan bezainbeste, eta zuzenean atera dion errenta handiegia izan ez bada ere, Aimarrek ere izan du bere meritua horretan, tantoa mugitzen hasteko bidea askotan egin du lehen pilotakada horren bidez.

Berdintasun handiko finala izango zena ez zegoen dudarik eta hala izan da. Partida luzatzea eta gogortzea Aimarri komeni zitzaionaren ustea, ustela gertatu da ordea. Altuna ez da dagonerako 2015ean Jaunarenak eta Aimarrek berak aisa menderatu zuten mutilkoxkorra: zimeldua eta gogortua dago, gorputzez eta buruz; bere aldera erori dira tanto ito gehienak, bereziki, erabakigarria izan den bere hamabosgarrena, sei tantoko aldea ia jan dionean Aimarrek. Txakalaldirik izan badu, ederki disimulatu ez ezik, buelta eman ere egin dio.

Lehen tantotik ikusi da Jokinen intentzioa pilota bizi ibiltzea, Aimarri ezker aiderako pilotarik ez uztea, eta, batik bat, Aimar mugiaraztea zela. Alegia, ez ziola goizuetarrari kantxan bere tokia har zezan utzi nahi, gero, handik, ia hanka geldian bere jokoa egiteko: ezker horman jarritako pilota loratuekin kargatu eta, okasioa etorritakoan, ezker airez, zazta! Berarentzat nahi zuen toki hori Jokinek, handik Aimar batera eta bestera mugiarazteko. Baina hori egin egin behar da, eta askotan lortu du. Horregatik irabazi dio. Tantoak luzatzeko beldurrik gabe, ezker airez, eskuin boleaz edo sotamanoz, eskuinera, ezkerrera... batera eta bestera ibili arazi du aurkaria; eta nobedade berri bat, bere gelako ikasle finena dela erakutsi dio maisu handiari: eskuinez botera Aimarrek aurkariei jarri izan dien penitentzia bera ezarri dio Jokinek berari, pilota ezker-horman txintxilika jarriz behin eta berriz, entregatu arte eta, gero, ezker gantxoz, zazta! Eta sufritzea tokatu zaionean, sufritzen jakin du, nola gainera. Ezkurdiaren aurka erakutsi zuen, eta baita gaur ere.

Pentsatua zutena bete-betean egin duela esango nuke. Liluratu gaitu erasoan eta liluratu gaitu eusteko garaian. Ez du apenas oparirik egin, ausart jokatu du hala zegokionena, ia erabaki guztietan asmatu du, eta horrelaxe egin beharra zaukan txapeldun izateko, are, Aimar Olaizola bezain txapeldun handi bati irabaztekotan. Eta merezimendu osoz irabazi dio.

Amezketan txapelduna dute berriro. Txapeldun liluragarria. Zorionak guztioi, batik bat, hiri, Jokin!

Hamabosgarrena

Mikel Artola

Hogeita bi egitean irabazten omen dira partidak, baina batzuetan izaten dira azkenaren kutsua izaten duten lehenagoko tantoak ere. Horietako bat izan zen Jokin Altunak egin zuen hamabosgarrena: batera eta bestera ibili eta gero, Aimar Olaizolak gurutzatzen asmatu ez, eta bi pareta boleaz; erraza ematen du horrela ikusita. Bolada ona harrapatua zuen Aimarrek, eta bazirudien Jokin mottelaldia pasatzen ari zela.

Baina horrelakoetan egin litekeen gauzarik onena egin zuen, tanto gogorra jokatu eta modu dotorean amaitu, aurkaria oinak lurrean itsatsita utzita.

Partidako tanto garrantzitsuena lortzeaz gain, ia dena bikain egin zuen Jokinek atzo, txapelketa osoan bezala. Hasieratik ikusi zen bakoitza zertara etorri zen. Handia da Bilboko frontisa, baina hauentzat gehiena soberan dago: ertzetatik bi metrora arrasto bat markatuko bagenu lauki bat eginez, erdian geratzen den guztia balekoa ez balitz bezala jokatzen dute. Olaizola batez ere goiko txaparen bila, ona etortzean behekoa aurkitzeko asmoz. Eta Altuna berriz ezker eta eskubi pilota bizi mugituz, korri egitekotan hobea baita besteak egitea. Nahiz eta biek egin bietatik, taktika horrekin aritu zirela esango nuke partida osoan zehar, eta Jokinen hamaikagarren eta hamabigarren tantoetan nabarmendu zen Aimar pilota atzeratzeko nahiko lanekin zebilela. Horretan zeukan, ziur asko, partida ateratzeko modu bakarra, baina ez zuen pilota nahi bezala gozatu. Jokinek, aldiz, hasieratik bukaerara asmatu zuen pilota nahi zuen lekuan jartzen, eta Aimarrek berak askotan egiten duena egin zuen erditik aurrera, ezker paretan, juxtu eskua sartu behar den lekuan jarri. Ez dago hobeto egiterik.

Dena den, hobeto egin daitekeena eta egiten dakiena sakea da. Batez ere erdira arte Ezkurdiaren aurka baino gutxiago sakatu zuela esango nuke. Ezker pareta gehitxo batzuetan, eta batere jo ez zuen bakarren bat edo beste ere bai. Ez zuen ordea gehiagoren beharrik izan, besteak beste Aimarrek berak ere ez zuelako asmatu horretan. Hantxe joango zela uste genuen askok partida, baina ikusleen gozamenerako, ez zen hala gertatu. Tanto borrokatuak eta ederrak jokatu zituzten.

Eta ez nituzke aipatu gabe utzi nahi askotan suerteari egozten zaizkion Altunaren hiru tanto. Aimarrek bukatzeko izan zitzakeen hiru ezkerkada erraz harrapatu zizkion Jokinek, bat txokoan eta bi zabalean.

Batera edo bestera abiatu behar izaten du horrelakoetan defentsan ari denak, eta ehuneko berrogeita hamarreko aukera izaten dela esan ohi da. Ez nuke leporik jokatuko horrela dela esanez. Hirutik hiru asmatu zizkion atzo Olaizolari, eta hori ez da ehuneko berrogeita hamarra… Zorionak, Jokin!


Parisen ere, galdu gabe

Novak Djokovicek bolada ona luzatu du, eta eroso irabazi du aurreneko partida Roland Garrosen

Roland Garros torneoa atzo hasi zen, eta lehen egunean ia faborito guztiek egin zuten aurrera. Novak Djokovic serbiarraren partidak sortu zuen ikusmin handien, haren emaitza bolada harrigarriarengatik, eta eroso lortu zuen 38. garaipena jarraian. Roger Federerrek ere arazorik gabe igaro zuen lehen kanporaketa, eta Rafael Nadalek gaur jokatuko du. Ustekabekoa Thomas Berdych seigarren zerrendaburuak eman zuen, galdu egin baitzuen.

Emakumezkoei dagokienez, Francesca Schiavone iazko txapeldunak irabaziz ekin zion bideari, baita Vera Zvonareva hirugarren zerrendaburuak ere.

Rafael Nadalek gizonezkoen torneoan duen agintea bukatzeko helburuarekin joan da Parisera Novak Djokovic. Urteak ziren kataluniarrak ez zuela aurkari sendorik lur harrotuan, eta serbiarrak indartsu ekin zion bideari. Azken berrogei partidak jarraian irabazi ditu, eta atzo irabazi zuen urteko 38. partida. Errazagoa da honela azaltzen, aurten ez du partidarik galdu. Haren azken biktima Thiemo De Bakker (6-2, 6-1, eta 6-3) izan zen, Philippe Chatrier erdiko pistan. Partida erosoa izan zen, lehen bi setak irabazteko ordubete baino gutxiago behar izan zuen, eta ordu eta erdian bukatu zituen lanak. Djokovicek ez zuen behin ere galdu sakea eta ez zion aukerarik eman aurkari.

Serbiarra historian sartzeko atarian dago, hurrengo partida irabazten badu —Benoit Paire edo Victor Hanescuren aurka— inoizko garaipen bolada luzeenetan bosgarrena lortuko lukeelako, Federer eta Borgekin batera. Lortuz gero, bost geldituko litzaizkioke inoizko luzeena berdintzeko, Guillermo Vilasek lorturikoa. Horretarako, finalera iritsi beharko luke.

Roger Federerrek ere ez zuen arazo handirik izan lehen partida irabazteko. Feliciano Lopez espainiarrak uste baino lan gutxiago eman zizkion, eta mito suitzarrak bi ordu aski izan zituen: 6-3, 6-4 eta 7-6. Federerrek bikain baliatu zuen sakea, eta saketik lortu zuen partidako azken tantoa. Maxime Texeira frantziarra izango du hurrengo aurkaria. Juan Martin del Potrok ere irabaziz ekin zion bideari, Ivo Karlovicen aurka (6-7, 6-3,7-5 eta 6-4) eta apurka lesioen gurutze-bidearen aurreko mailara itzultzen ari dela dirudi.

Lehen jardunaldiko ustekabekoa Stephan Robert frantziar beteranoak —ATPko 140.a— eman zuen, Thomas Berdych seigarren zerrendaburuari 3-6, 3-6, 6-2, 6-2 eta 9-7 irabazita. Txekiarrak hiru ordu eta erditik gorako partida baten ondoren eman zuen amore. Berdych iaz finalerdietaraino iritsi zen —eta Wimbledongo finalera gero—, eta lur harrotuan oso ondo moldatzen da. Lehen bi setak irabazi ondoren, 31 huts egin zituen azken hiruretan, eta hala zaila da irabaztea.

Rafael Nadal lehen zerrendaburuak gaur ekingo dio torneoari, seigarren tituluaren bila. John Isner sakatzaile bikain erraldoiaren (2,06 metro luze da) aurka. Robert Soderling iazko txapeldunordeak ere gaur jokatuko du, Benjamin Beckerren aurka.

Txapelduna ondo hasi da

Francesca Schiavone emakumezkoen iazko txapeldunak torneo hasiera gozoa izan zuen. 6-2 eta 6-0 irabazi zion Maxime Oudin gazteari. Ordubete iraun zuen partidak. Txapeldunak bere burua azken partidetan baino hobeto ikusi zuela adierazi zuen, eta Anne Keothavong edo Vesna Dolonts izango da hurrengo aurkaria. Vera Zvonareva hirugarren zerrendaburuak ere atzo jokatu zuen bere lehen partida, eta arazo handirik gabe kanporatu zuen Lourdes Dominguez (6-3 eta 6-3). Errusiarrak inoiz ez du bide luzerik egin Roland Garrosen.

Emakumezkoen titulurako azken faboritoek gaur ekingo diote. Kim Clijsters munduko bigarren sailkatuak Anastasia Jakimova bielorrusiarraren aurka jokatuko du. Belgikarrak bi aldiz galdu du Parisko finala. Na Li txinatarrak Sandra Zahlavova izango du aurkari, eta, azkenik, Victoria Azarenkak Andrea Havlackovarekin neurtuko ditu indarrak.


Aztiria auzoan Santa Marina festaburua ospatuko dute gaur

GABIRIA // Aztiriko gainean gaur hasiko dituzte Santa Marina festak. Zaindariaren eguna dute gaur. 11:00etan meza izango da, eta ondoren hamaiketakoa Aztiri-Bat elkartean, auzoko musikariek alaituta. Jaien mardulena ostiraletik igandera izango dute —egitarau osoa etzi argitaratuko du HITZAk—. Aztiriko 14. Mendi Lasterketa igandean 11:00etan jokatuko da, 10,5 kilometroko ibilbidearekin.


Larunbatean Baluarten eginen den " Iruñea Kantuan" emanaldiari buruz, Angel Mariezkurrena antolatzailearekin, mintzatu gara.


Mugica jauna, nor ari da gezurretan?

Ezker abertzaleko zinegotziek, Iñaki Mugica, Hirigintza batzordeko buruari, gezurretan nor ari den eta Okendoko lanak urbanizazio planik gabe hasi direla gezurra ote den argitu dezala eskatu diote. Mugica zinegotziak Ezker Abertzaleko ordezkariak gezurretan ari direla adierazi zuen aurreko astean, baina hauek erantzun eta berriro eskatu diete Udal agintariei, beste herritar guztiek bezala, araudiak errespetatu ditzatela eta ez dezatela baimenik gabe lanik hasi.

Ezker abertzaleko Joxe Goikoetxea, Ixiar Iartza eta Txanpi Baztarrika zinegotziek bost galdera luzatu dizkiote Iñaki Mugica Hirigintza Batzordeko buruari. "Mugica jauna, nor ari da gezurretan? Gezurra ahal da Okendoko obrak urbanizazio planik gabe hasi direla? Gezurra ahal da uztailaren 9ko batzordean astebete barru Murias entrepresak proiektua aurkeztuko zuela esan zenuela eta gaur oraindik ez duela aurkeztu? Gezurra ahal da urbanizazio plana Murias entrepresak egin behar duela, eta proiektu hau atzeratu egingo dela? "denok suposa dezakegu, Murias entrepresak zergatik ez duen proiektua aurkeztu, egoera den bezelakoa da" udal arkitektoak azkeneko batzordean esana. Hau ere gezurra al da Mugica jauna?

PSE-PSOEko agintariek edozein herritarrek bezala arauak bete ditzatela eskatzen dute ezker abertzaleko ordezkariek: "Inozokeri eta txiste txarrik ez Mugica jauna, guk ez dugu Okendoko bizilagunen artean gezurrik, eta alarmarik sortu ezta sortu nahi ere. Eskatzen duguna eta gobernu batzordeak bermatu behar duena, berritze lan horiek, legalitate osoan egitea da. Herritar orok pausoz pauso bete behar ditu betebeharreko tramiteak, eta udalak?"

Ezker abertzaleko hiru ordezkariek argitaratu duten salaketan galdera gehiago daude: "Lanera gentozela esan genuen lehen egunean, eta horrela ari gara, ala hori ere gezurra da? Bi urte hauetan ez ahal dugu gure lana ardura osoz bete Mugica jauna? Gogorazi behar dizugu bigarren indarra garela udaletxe honetan eta guztiz bazterturik gauzkazuela eta hori zuen ardura da. Pentsatzea ere galerazi behar diguzue?Agian hori nahi duzue, horrela ohituak baitzaudete, zuen "cortijoa" inongo kritikarik gabe antolatu eta gestionatzen".

Zinegotzi abertzaleek ez dute epaitegietan salaketa jartzerik baztertzen. "Oposizio bezala gure lan nagusiena, gure ardura, zuen lana eta erabakiak gainbegiratu, eztabaidatu eta gustatzen ez zaiguna berbideratzen saiatzea da eta bestela herriaren aurrean salatzea; eta horixe ari gara egiten. Garbi daukagu Mugica jauna zuek ez duzuela gai honetan ze pausu eman behar ditugun erabakiko, hori gure erabakia izango da eta ardura osoz egingo dugu salaketa publiko eginez edo epaitegietara joanda".

Bestalde, Mugica alkate-ordeak emandako erantzun azkarrak harritu egin dituela diote Goikoetxea, Iartza eta Baztarrikak. "Ze orain arte, prentsa bidez kritikatu eta zabaldu ditugun gaietan ez duzue horrela erreakzionatu; atez ate plangintza eza, kultura ekitaldietako dirulaguntzen kriterio partziala, Teresategin industrialdea, euskara planak… Egiak ziren? arrazoi genuen? hori pentsatu beharko dugu edo zuentzako bigarren mailako gaiak dira eta ez zaizue gehiegi axola?"

Bukatzeko Ana Urchueguia alkatesari zera esaten diote: "Urchueguia andrea agian zure azken agintaldian gaude eta zure obra maestra eginda bukatu nahi duzu agintaldia? Ba gauzak ondo egin.


Kurduen jazarpen europarra

NBEk menia eskatu arren, erasoek aurrera jarraitu dute Afrin barruti kurduan eta Ghouta ekialdean. Azken eremu horretan eguneko bost orduko su-eten humanitarioa agindu du Putinek, gaur hasita.


I. Pintxo txapelketa

Lasarte-Oriako Aterpea Merkataritza elkartek jakin arazrten du azaroaren 30ean herriko I. Pintxo txapelketa antolatuko dela.

Lasarte-Oriako I. Pintxo txapelketa ostalariei zuzendutako lehiaketa da eta honen berri emateko bihar, goizeko 10:00etan bilera bat izango da Villa Mirentxuko hiltzaldi aretoan.

Aterpea Merkataritza elkarteak herriko ostalari guztiak gonbidatzen ditu txapelketa honetan parte hartzera.


Euskal produktuen azoka haundiena, gaurtik igandera Durangon

Durangoko Azoka, euskal liburu eta disko azoka lau egunez izango da, inoiz baino ekitaldi gehiagorekin. Gaurtik igandera 10:30etatik 20:30etara, 250 mahai jarriko dituzte, 400dik gora nobedade aurkeztuko dira, eta 300dik gora ekitaldi. Tartean, Erritmoa, kazetariaren batuta, Doberak eta Kronikak argitaratutako liburua han izango da, Argia Astekariaren mahaian. Hernaniar gehiago ere izango dira Durangon. Larunbatean adibidez, Jon Ansorena txistulariak joko du. Benito Lertxundik jasoko du Argizaiola saria, eta Ijitoen Herriari gonbidapen berezia egingo zaio.


6. Antzerki Astea aurkeztu zuten atzo

Ekainaren 2tik 14ra bitartean Lasarte-Oriako antzerki sorkuntza maila altua erakutsiko da: 20 lanetik gora prestatu dituzte Landaberri Antzerki Eskolakoek eta bi astetan eskainiko dira, guztiak doan, Manuel Lekuona Kultur Etxeko oholtzan, goizetan ikastetxeetakoentzat eta arratsalde-gauetan antzerki zaleentzat. Guztira 200 lagun baino gehiago igoko dira oholtzara eta, beraz, ez da dudarik, antzerkia sendo eta indartsu dagoela herrian.

Landaberri Antzerki Eskolako ordezkari eta irakasleek ostegun goizean aurkeztu zuten ekainaren 2tik 14ra luzatuko den Lasarte Oriako 6. Antzerki astea. Joxe Mari Agirretxek seigarren urtez segidan antolatzen den egitarauaren sendotasuna nabarmendu zuen: astea deitzen bazaio ere, bi aste luzatuko da, urtetik urtera eskolan gero eta talde gehiago ari direlako. Aurten hogei taldek hartuko du parte, denak herrikoak eta guztira 200 lagunetik gora jarriko dira jendaurrean. Agirretxek egitasmoaren inguruko hiru ideia edo helburu azpimarratu zituen. Batetik, antzerkiak herrian izan duen hazkundea eta hartu duen maila bikaina, bestetik herriko talde ezberdinen elkarlana zein lagungarri den euskaraz bizitzeko eta azkenik, Euskal Herriko beste Antzerki Eskola batzuekin elkartzeko asmoa, antzeko arazoei aurre egiteko.

Manuel Lekuona Kultur Etxean eskainiko dira aurten Landaberri Antzerki Eskolak prestatu dituen lanak. Produkzio handia da, talde ezberdinek 21 lan prestatu dituzte, denetarikoak. Haurren taldeek prestaturikoak bi aldiz eskainiko dira, goizetan, ikasleentzat eta arratsaldeko 7etan nahi dutenentzat. Helduen taldeek gauetan eskainiko dituzte euren emanaldiak. Batetik ekainaren 6an, ostirala, 22.30ean "Garraxi Ixilak" eskainiko du Joserra Fachadoren taldeak; helduen beste antzerki taldeak ekainaren 13an emango du 22.30ean Klik-on, izeneko lana, sexuari buruzkoa eta Mertxe Rodríguez zuzendariak adierazi zuenez, bi erronbotako lana, 16 urte gorakoentzat.

Antzerki asteari Dantza Garaikidea eta batukadarekin emango zaio amaiera, ekainaren 14an, 20.00ean hasita burutuko den ekitaldiarekin.


Gazte Izanak-ek batzar orokorra egingo du 23an

Gazte Izanak elkarteak urteko batzar nagusia egingo du hilaren 23an, 17:00etan, Manuel Lekuona Bibliotekan. Gai hauek jorratuko dituzte: Aurreko batzarreko akta irakurri eta onartu; elkarte buruaren txostena; diru balantzea; lehendakari berria aukeratu eta galde-eskeak. Ondoren, luntxa izango dute elkartearen egoitzan.


Frankismoaz geroztik aurrenekoz, ERCk irabazi du Bartzelonan

Ernest Maragallen hautagaitza nagusitu da botoetan Bartzelonan. Puntu bakarreko aldea atera dio Ada Colauren alderdiari. ERCk lortu du boto gehien Katalunian

Bartzelonako udalerako hauteskundeak irabazteko Ernest Maragallen (ERC Esquerra Republicana) eta Ada Colauren (Barcelona En Comu) arteko lehia estua iragartzen zuten inkestek, eta hala gertatu zen. Azkenean, baina, Maragallen hautagaitza nagusitu zen puntu bakarreko aldeagatik, eta, horrenbestez, frankismoaz geroztik ERCk aurrenekoz irabazi ditu Bartzelonako Udalerako hauteskundeak. Dena dela, bi hautagaitzek zinegotzi kopuru bera lortu dute: hamar.

Eta uneren batean ezustekoa ematekotan egon zena Jaume Callboni PSCkoa izan zen. Kontaketa hasi zenean aurretik ere joan zen uneren batean, baina botoak kontatu ahala apur bat behera egin zuen. Dena den, lortutako emaitza esperotakoa baino hobea izan zen, zortzi zinegotzi lortu baitzituetan botoen ia %19 pilatuta.

ERCk botoen %21,5 lortu zuen, eta Barcelona En Comuk %20,8. Emaitza horiek kontuan hartuta, ikusteke dago zeinen babesa bilatuko duten alkatetza lortzeko ahaleginean. 21 boto behar dira horretarako, ez dago erraza aliantzak bilatzea. Beste hautagaitzei dagokienean, Manuel Valls Frantziako lehen ministroarenak, Ciudadanosenak, sei lortu zituen, Joaquim Forn kartzelatuarenak (JxC Junts Per Catalunyak) bost, eta PPk bi. Ada Colau azkeneko lau urteotan Bartzelonako alkate izan denak kanpainan adierazi izan zuenez, ERCren eta PSCren botoekin gobernatzea izango zen bere asmoa. Maragalli aukeraz galdetu izan diotenean, ez du aukera bat bera ere lehenetsi.

2015eko hauteskundeekin alderatuta ERCk botoetan izan duen gorakada azpimarratzekoa da. Duela lau urte 77.120 boto lortu zituen, eta atzo, berriz, kopuru hori bikoiztu zuen: 158.000. PSCk ere nabarmen egin zuen gora —67.489tik 136.500era—. Barcelona En Comuk, bere aldetik, botoak galdu zituen aurreko hitzorduarekin alderatuta, baina ezta gehiegi ere: 176.612tik 153.400era.

Maragallek du, orain, inbestidura baterako negoziazioak hasteko legitimitatea. PSCko kidea izan zen 2012ra arte —Generalitateko kontseilari ere izan zen 2010etik 2012ra—, baina orduz geroztik ERCkoa da. Iazko urtarrilean Kataluniako Parlamentuko diputatu aukeratu zuten, eta Generalitatearen Atzerri kontseilaria izan da. 76 urte dauzka, eta Pasqual haren anaia Bartzelonako PSCko alkatea izan zen 1982tik 1997ra.

Kataluniako emaitzei dagokienean, ERC lehen indarra izan zen, eta apirilaren 28ko joerari eutsi zion —orduan ere alderdi bozkatuena izan zen Katalunian—. 3.000 pasatxo zinegotzi lortu ditu, JxCk baino 400 inguru gehiago