Kelan-eko langileak lanpostuen alde borrokan

Lasarte-Oriako Kelan Elektronika S.A. enpresak aurkeztutako enplegu-erregulazio espedienteari baiezkoa eman zion Lan Delegaritzak eta urriaren 1a geroztik, hasi ziren laneko egoera berriarekin, aste barruko bost egunetatik hirutan lanean eta beste bitan langabezian egin dituzte langileek sei hilabetetan zehar. Orain, langile batzuei beste proposamen bat egin die enpresak: diru kopuru baten truke kaleratzea. Hori eta Andoaingo Cortusa enpresako langileek jasaten duten egoera salatzeko, LAB sindikatuak ostiralean manifestazioa egin gure herriko kaleetan zehar Kelan eta Cortusa lanpostuen defentsan. Euren krisia euren kontura lelopean.

Ostirala eguerdian LAB sindikatuak manifestazioa egin zuen gure herriko kaleetan zehar.

Hipodromo etorbideko egoitzatik abiatu zen martxak Kelan Elektronika enpresak Kale Nagusiko industrialdean duen fabrika zuen helburu. Buruan Kelan eta Cortusa lanpostuen defentsan. Euren krisia euren kontura.

Era honetara, enpresa horretako hainbat langilek eta Andoaingo Cortusa enpresakoek jasaten duten erregulazio egoera salatu nahi izan zuten.

Proposamen berria

Jokin Txapartegi Kelanen LABeko arduradunak adierazitakoaren arabera, “Kelaneko 9 langile EREan jarri gintuzten duela 6 hilabete, nahiz eta gu aurka agertu. Egun 8 gaude, batek lanpostua utzi zuelako. Enpresak 11 langile ditu eta langile batek bakarrik sartzen ditu jardueraz kanpoko orduak.”

Hori gutxi balitz, “EREan gauden bost langileri egin digute proposamen berria, kaleratzea eta horren truke dirua ematea,” aipatu digu Jokinek, “eta, hala ere, geratzen direnek EREan jarraituko lukete.”

Gainera, etorkizuna ere beltza dute Kelaneko langileek “mehatxu modura agian 6 hilabeteetan itxi beharko dutela eta guztiak kalera botako gaituztela esan digute, kalte ordainik gabe. Egungo krisi egoera dela eta, jendea dudan dago. Aukera gutxi dago, dirua hartu eta kalera joan edo lanean jarraitu eta agian krisia dela eta, hilabete batzuetan kalean izan,” azaldu digu Kelaneko langileak.

EREak ez dira irtenbidea

Era berean, Jon Martin Lasarte-Oriako LABeko kidearekin hitz egiteko aukera izan genuen manifestazioaren ostean, “ERE batek ezer ez duela konpontzen argi utzi nahi dugu. Ez da soluzio bidea.” Eta zera gaineratu du, “enpresa honek irabazi handiak izan ditu krisia baino lehen, orain EREa ezarri eta kaleratzeak ari da proposatzen.”

Krisiaren eta honelako egoeren aurrean herriko langileen alde lan egingo dutela ere azaldu digu “guk herriko lanpostuak defendituko ditugu. Krisia ez dugu langileek sortu, baina krisia ordaintzen lehenak gara eta ez dugu hortik pasa nahi. Egoera ez da erraza eta, orain ere, langileekin bat egiten dugu, industria eta langileak defendituz.”


Floyden heriotzak AEBetako eredu poliziala aldatzera behartuko ditu agintariak

Demokratek dagoeneko aurkeztu dute polizien taktikak aldatzeko lege bat, eta Trump aurka agertu bada ere, ez du baztertzen neurriak bilatzea indar polizialen adeitasuna hobetzeko.

Poliziak George Floyd hil izanak eta ondoren etorri diren protestek, AEB osotik mundu zabalera iritsi direnak, polizia estatubatuarraren eredu aldaketa ekar lezaketela dirudi. Donald Trump presidentearen diskurtsoa segurtasun indarrak eta “legea eta ordena” babestea izan badira ere, baliteke AEBetako eredu poliziala aldatzear egotea, sektore ahulenen mesedetan, tartean beltzak eta egoera ekonomiko makurrenean daudenak.

AEBetako oposizioan dauden demokratek asmo handiko legea aurkeztu zuten atzo Poliziaren taktikak aldatzeko.

Kongresuko Caucus Beltza osatzen duten kongresista afroamerikarrek sustatutako legeak herritarren sumindurari, eta azkenaldiko arrazakeria eta polizia indarkeria kasuei erantzutea du helburu.

“Polizia taktiken justizia Legea” izenpean, atxilotuei lepotik heltzea proposatzen du, besteak beste, legeak, horrek eragin baitzuen Floyden heriotza. Gainera, AEBetako hainbat polizia departamentutan neurri hori galarazten ari dira, baina oraindik ez dago araudirik herrialde osoarentzat.

Lege proiektuak herritarrak bidegabeki zauritzen edo hiltzen dituzten agenteen aurkako demandak ere erraztuko lituzke; izan ere, poliziek "arduragabekeriaz" jokatzen duten kasuak auzipetu daitezkeela ezartzen du.

Era berean, datu base nazional bat sortuko luke, arduragabekeriaz jokatzeagatik kanporatutako poliziak beste herri batzuetako segurtasun departamentuetan arazorik gabe sar ez daitezen.

Trumpen erantzuna

Etxe Zurian egindako adierazpenetan eta hainbat txiotan, Trumpek demokratei leporatu die "Poliziari funtsak kendu nahi izatea eta gure Polizia alde batera uztea", nahiz eta lege proiektuak ez duen jorratzen finantzaketaren gaia.

"Ez diogu dirurik kenduko gure Poliziari. Ez dugu gure Polizia desegingo ", azpimarratu du Trumpek Twitterren.

Hala ere, onartu duenez, "ideia batzuei buruz hitz egingo dugu: nola lor dezakegun hobea izatea eta nola egin dezakegun, ahal bada, modu adeitsuagoan jokatzea".

Neurriak Mineapolis, Los Angeles eta New Yorken

Bestalde, Mineapoliseko Udalak Polizia Departamentua desegingo duela iragarri zuen igande honetan, George Floyd afroamerikarraren heriotza dela eta.

Gainera, New Yorken, legegileek lege bat onartu dute, poliziak atxilotzeko tekniketan herritarrak lepotik heltzea debekatzen duena.

Poliziako kideen aurrekariak argitaratzea debekatzen duen legedia ere ezabatu nahi dute, horrek eragotzi egiten du herritarrek jakitea agente jakin batek indarkeriarekin lotutako aurrekariak dituen ala ez.

Bestalde, Michael Moore Los Angelesko Poliziako buruak eta Eileen Decker Poliziaren Batzordeko presidenteak astelehen honetan adostu dutenez, atxilotuak lepotik heltzeari utziko diote.


Andatzako ondarea ezagutzeko aukera bihar

Usurbilen dugun ondarea ezagutu asmoz, Andatzara irteera antolatu du Itaya Gazte Asanbladak, larunbat honetarako, apirilaren 6rako. Jakoba Errekondoren laguntza izango dute ibilaldian. "Andatzako basoak ezagutuko ditugu lehenik, ondoren inguruan dugun ondare prehistorikoa aztertuko dugu. Ibilaldia erraustegia egin nahi zuten lekutik itzuliz amaituko dugu eguerdi aldera", berri eman dute antolatzaileek.

Andatzara abiatzeko hitzordua, goizeko 9:00etan jarri dute, Mikel Laboa plazan. "Animatu eta parte hartu!" luzatzen diete gonbita herritarrei.


Elgetako musika ikasleek ikasturte amaierako emanaldia egingo dute

Hilaren 27an, domeka, egingo dute Espaloia kafe antzokian. Emanaldia 12:30ean hasitako da.

24 ikaslek hartuko dute parte. Pianoa, gitarra eta tronpa joko dute. Gainera, ikasle batek dantza egingo du eta aurre hezkuntzako 1. mailakoak ere izango dira ekitaldian. Ikasleak desiratzen egoten dira emanaldiko eguna heltzeko, alde batetik, jendearen aurrean ikasturtean ikasi dutena erakusteko, eta beste alde batetik oporren hasiera delako.


Gaur jokatuko dituzte Gomazko Paleta Txapelketaren finalaurreko itzulerako partidak, Urrestillan

Urrestillako Txikuri pilotalekuan izango dira Gipuzkoako Herriarteko I. Gomazko Paleta Txapelketako hiru norgehiagokak, 19:00etatik aurrera. Azpeitiarrek Zumarragaren aurka neurtuko dituzte indarrak.

Azpeitiko palistek Gipuzkoako Herriarteko I. Gomazko Paleta Txapelketaren finalaurreko itzulerako partidak jokatuko dituzte gaur, osteguna. Urrestillako Txikuri pilotalekuan izango dira hiru norgehiagokak, 19:00etatik aurrera, eta azpeitiarrek Zumarragaren aurka neurtuko dituzte indarrak.

Ez dago ezer erabakita; izan ere, Azpeitiko palistak 2 eta 1ekoarekin iritsiko dira finalerdietako itzulerako partidetara, eta Urrestillan jokatuko duten kanporaketan erabakiko da azpeitiarrak finalera sailkatuko diren ala ez.

Azpeitiko palistek ekainaren 9an, joan den zapatuan, jokatu zituzten Gomazko Paleta Txapelketako finalerdietako joaneko partidak, Zumarragan. Urtzi Lopetegik jokatu zuen aurreneko partida Mikel Rodriguezen aurka buruz buru, eta 20 eta 13 nagusitu zen azpeitiarra. Bigarren partida, binakakoa, Eneko Martijak eta Oier Alkortak jokatu zuten Jon Anduezaren eta Josu Vianaren aurka, eta azpeitiarrek ezin izan zuten irabazi: 11-20 bukatu zen partida. Hirugarrena, zazpi koadroren barrukoa, Asier Egigurenek jokatu zuen, eta partida estua jokatuta, 20 eta 19 nagusitu zen. Bi norgehiagoka irabazi zituzten Azpeitiko palistek, baina tantoz, Zumarraga aurretik geratu zen.


Patata tortila eta bakailu lehiaketak everywhere

Iker Gurrutxagak Euskal Herria goitik behera zeharkatu du 'Norbere Saltsan' saioarekin ETB1en. Zeintzuk dira sukaldatzea gehien kosta zaizkion platerak?

Iker Gurrutxagak Euskal Herria goitik behera zeharkatu du 'Norbere Saltsan' saioarekin ETB1en. Zeintzuk dira sukaldatzea gehien kosta zaizkion platerak?


eitb.com-eko erabiltzaileak, baikor

eitb.com-eko audientziak Europa Ligako finala Athleticek irabaziko duela uste du (%98). Zuri-gorriek Atleticoren aurka jokatuko dute asteazken honetan Bukaresten.

Europa Ligako finala Athleticek irabaziko duela uste dute eitb.com-eko erabiltzaileek. Final handia Atletico Madrilen aurka jokatuko dute zuri-gorriek asteazken honetan Bukaresten. Audientziaren %98k Bielsaren taldea faboritoa dela uste du.

Inkestatuen gehiengoa baikorra da, bakarrik erabiltzaileen % 2k uste du Athleticek porrota jasoko duela.


Gaur deklaratuko dute epailearen aurrean Indar Gorriko hemezortzi kideek

Espainiako Poliziak indarrez desegin zuen Iruñean atxiloketak salatzeko deitutako manifestazioa.

Guardia Zibilak eta Espainiako Poliziak atxilotutako Indar Gorriko hemezortzi kideak gaur igaroko dira epailearen aurretik. Hala jakinarazi du Nafarroako Justizia Epaitegiak. Talde kriminaleko partaide izatea eta lesio delituetan parte hartzea egozten diete atxilotuei.

Oraindik orain sekretupean dago operazioa, baina, agentziek aurreratu dutenez, epailearen helburua da "atxilotuak ezker abertzalearen ingurunearekin lotzea eta terrorismo apologia delitua egin izana frogatzea".

Zaleek taldearen aurkako "razzia poliziala" salatu dute, eta elkarretaratzeak antolatu zituzten atzo iluntzean. Iruñean 500 lagun inguru bildu ziren, baina bertan behera utzi behar izan zuten protesta, Espainiako Polizia oldartu egin baitzitzaien.


Otegi: "Argi gelditu da gatazkaren muina euskaldunok geure etorkizuna erabakitzeko dugun eskubidea dela"

Batasunako bozeramaile Arnaldo Otegi atzo Espainiako Kongresuan izan zen eztabaidaren inguruan mintzatu da gaur eguerdian. "Atzo argi eta garbi geratu zen euskal gatazkaren muina herri honek bere etorkizuna libre eta demokratikoki erabakitzeko duen eskubidea dela. Eztabaidak agerian utzi zuen gatazkaren konponbidea ez dela errepresioaren bidetik etorriko". Otegi ados agertu da atzo Ibarretxek egindako hainbat planteamendurekin. "Agerikoa da Gernikako Estatutuan oinarritutako ereduak porrot egin duela. Ibarretxe ez zen atzo eskumen honen edo horren inguruan mintzatu, euskal herritarrok gure etorkizuna erabakitzeko dugun eskubideaz mintzatu zen, eta hori pozgarria da".

Udaberrian hauteskundeak izango dira Araban, Gipuzkoan eta Bizkaian. Otegiren ustez, "ez dugu uste demokratikoak izango ez diren hauteskunde batzuk gatazkaren amaiera ekarriko dutenik. Zapaterok hauteskunde horietara Batasuna aurkeztea debekatzen badu, argi geldituko da ez duela gatazka amaitzeko borondate handirik izango. Izan ere, hauteskundeen ondorioz osatuko litzatekeen Legebiltzarra ez luke euskal gizartearen borondatea ordezkatuko, Raxoik eta Zapaterok sinatutako alderdien legearen borondatea besterik ez luke ordezkatuko".


130.000 langile baino gehiago daude lan-erregulazioan Euskal Herrian

Alarma egoera ezarri zutenetik, egunez egun hazi da aldi baterako lan-erregulazioa aplikatu duten enpresen kopurua.

Aldi baterako lan-erregulazio espedienteen eraginpean dauden langileak 113.557 dira Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, Eusko Jaurlaritzaren Lan Sailak ostiral honetan zabaldutako balantzearen arabera.

Koronabirusaren hedapena gelditzeko asmoz alarma egoera ezarri zutenetik, egunez egun hazi da aldi baterako lan-erregulazioa aplikatu duten enpresen kopurua. Orain arte, guztira, 16.297 lan-erregulazio aurkeztu dira.

Egun bakarrean % 15 igo da kaltetutako langileen kopurua: atzo 98.292 ziren eta gaur 113.557 dira.

Bizkaian aurkeztu dituzte lan-erregulazio gehien: 8.535. Eta lurralde horretan 53.444 behargin daude neurri horren eraginpean.

Nafarroan 4.000 espediente baino gehiago aurkeztu dituzte jada, eta 17.000 lagun baino gehiago dira kaltetutakoak.

Jose Maria Aierdi Foru Gobernuko presidenteordeak azaldu duenez, espediente horien % 95 aldi baterako lan-erregulazioak dira.

Halaber, zehaztu du Volkswagen Navarraren espedientea tramitatzen ari direla eta horregatik hazi dela hainbeste egun batetik bestera lan-erregulazioan dauden langileen kopurua.


Cavendishek garaipena lortu du Greipeli esprint estua irabazita

Sky taldeko txirrindulari britainiarrak helmugako marran gainditu du Andre Greipel eta bere lehen garaipena lortu du aurtengo Tourrean. Cancellarak jarraitzen du sailkapen nagusiko lidergoan.

Mark Cavendish (Sky) txirrindulari britainiarrak irabazi du Frantziako Tourreko bigarren etapa. Vise eta Tournai arteko etapak 207,5 kilometro izan ditu eta esprintean erabaki da. Sailkapen nagusiko lehen postuetan ez da aldaketarik egon eta Fabian Cancellarak (RadioShack) jarraitzen du lider.

Cavendishek bere 21. garaipena lortu du Tourrean gaurko etapa irabazita. Ez du taldekideen laguntzarik izan esprinta bideratzeko, baina bere maila itzela erakutsi du. Skyko txirrindulariak taldelburua den Bradley Wiggins babesteaz arduratu dira bigarren etapa honetan. Lotto taldeak egindako lanaz baliatu zen Cavendish azken metroetan erasoa jotzeko. Andre Greipelekin (Lotto) lehia bizia izan zuen eta helmugako marra gainean aurrea artesa lortu zuen Cavendishek. Eguneko ihesaldia Christophe Kern (Europcar), Anthony Roux (FDJ) eta Michael Morkov (Saxo Bank) txirrindulariek osatu zuten. 27 kilometroan ihes egin zuten eta zortzi minuturainoko abantailak ere izan zituzten. Ihesaldia, ordea, helmugara iristeko hamar kilometro falta zirenean bota zuen behera tropelak. Azken esprintean Mark Cavendish izan zen nagusi.

Bigarren etapako sailkapena:

1. Mark Cavendish (GBR/Sky) 04:56:592. André Greipel (GER/Lotto) d.b.3. Matthew Goss (AUS/Orica) d.b.4. Tom Veelers (HOL/Team Argos) d.b.5. Alessandro Petachi (ITA/Lampre) d.b.6. Peter Sagan (SVK/Liquigas) d.b.7. Yauheni Hutarovich (BLR/FDJ) d.b.8. Juan José Haedo (ARG/Saxo Bank) d.b.9. Mark Renshaw (AUS/Rabobank) d.b.10. Tyler Farrar (USA/Garmin) d.b.

Sailkapen nagusia:

.1. Fabian Cancellara (SUI/RadioShack) 5h.05:32 .2. Bradley Wiggins (GBR/Sky) 07 segundora .3. Sylvain Chavanel (FRA/Omega Pharma) d.b. .4. Tejay van Garderen (USA/BMC) 10 .5. Edvald Boasson Hagen (NOR/Sky) 11 .6. Denis Menchov (RUS/Katusha) 13 .7. Philippe Gilbert (BEL/BM) d.b. .8. Cadel Evans (AUS/BMC) 17 .9. Vincenzo Nibali (ITA/Liquigas) 18 10. Ryder Hesjedal (CAN/Garmin) d.b.


Babes handia auzitegiko atarian

Altsasutik hainbat herritar joan dira gaur Madrilera, epaituei eta haien familiako kideei babesa azaltzera. Haiez gain, auzitegiko atarian izan dira hainbat politikari ere.

Hainbat lagun joan dira Madrilera, auzipetuei babesa azaltzera. Esate baterako, han da Unai Hualde Nafarroako Legebiltzarreko lehendakariordea. "Proportzionaltasuna" eskatu du, eta Europa epaiketari begira dagoela ohartarazi du.

Marian Beitialarrangoitia EH Bilduko diputatua eta Bakartxo Ruiz EH Bilduko Nafarroako Legebiltzarreko parlamentaria ere han izan dira. Ruizek hitz egin du, eta salatu du "prozedura erabat injustua" pairatzen ari direla Altsasuko gazteak eta haien familiak, "irregulartasun asko" izan direla, eta "erabat desproportzionala" dela egozten zaien "terrorismo" delitua.

Eduardo Santos Nafarroako Ahal Dugu-ko lehendakaria eta Nagua Alba Ahal Dugu-ko diputatua ere han izan dira, besteak beste. Denak bat etorri dira ez dela "terrorismoa".

Nafarroako IUko kideak ere joan dira, eta baita Vanessa Angustia En Mareako senataria ere.

Preso dauden auzipetuak furgonetan eraman dituzte, eta babes oihu artean sartu dira auzitegira.

Auzipetuak sartzerakoan ere babesa azaldu diete kanpoan elkartu direnek.


Irratiari (eta grebari) gorazarre

Frantziako Errepublikako osteguneko grebaren arrakasta erabatekoa izan da. Jean-Michel Aphatiek (langile klasearen erreferente bat: bizitzan, akustikan eta iritzigintzan) LCI katean aitortu zuen ostegunekoa egun zaila izan zela gobernuarentzat. Alegia, aurreikus zitekeela SNCF eta RATPen mobilizazio handi bat izatea. Baina inondik ere ez protesta zabal eta masiboa Errepublikaren ixkin guztietan. Ezin zen amestu manifetako mobilizazioa, haserrea eta erretreten erreformari errefusa orokorra. Aphatieren aburuz, ostegunekoa «shock» handi bat izan zen Estatuarentzat: haragitu du deskontent orokorra (inkestaren batek hiritarren %69 Gobernuaren kontra jartzen du).

Aste luzeetako lana izan da kontrarreforma neoliberalaren kontrako pitzadura zabaltzea. Eragile nabarmen askoren artean (joan den asteko garraiolarien eta nekazarien errepide blokeatzeekin, adibidez) bada kopiatzeko erreferente bat: Radio France zerbitzu publikoko kazetari ia guztien inplikazioa (hamalau milioi eta erdi entzule egunero, eta gorantza, entzule gazte askorekin, «kulturaren sustapena aldaera herrikoi eta jasoetan, zinema, telebista, antzerkia, telesailak, musika: guztia aztergai, umorea zuzenean, sare sozialetan txapeldun»), norberak bere gaiak, norberak bere tonuak. Ia egunero argudioak eman dituzte entzuleek uler dezaten ze desastre letorkiekeen Macronen proiektuarekin. Thomas Pikettyri ere elkarrizketa grebaren alde. Gobernukoei elkarrizketak soken kontra. Eta Greba orokorraren aurreko astean: aste osoko greba irratian. Imajinatu Euskadi Irratia, Radio Euskadi, Gasteiz Irratia, Gaztea astebetez «grebetako playlist bikainarekin» (feat. Nicolas Demorrand). Programaziorik gabe. Eta itzuleran, esaterako, iragartzen EiTBren webgunean entzuleen 100 iritzi hautatu dituztela greba orokorraren alde. Zerbitzu publiko bat: informazioaren alde, bizitza duinen alde. Posible da, eredu arrakastatsuak dauzkagu, garaiz gabiltza, ogibide guztiak, sukaldeetatik industrialdeetara eta aldrebes: etzi, greba orokorra!


Prezioak %0,2 merkatu dira maiatzean

INEk emandako datuen arabera, erregaia, janaria eta alkoholik gabeko edariak jaitsi dira gehien

INE estatistika erakundeak emandako datuen arabera, prezioak merkatu egin dira maiatzean Hego Euskal Herrian:%0,2. Batez ere erregaien, janarien eta alkoholik gabeko edarien jaitsierak eragin du kontsumo prezio indizearen jaitsiera. Dena den, produktu batzuk garestitu ere egin dira azken hilabetean. Arropek eta oinetakoek, esaterako, %2,1eko igoera izan dute, udako sasoiaren hasieragatik. Etxeko gastuak ere igo egin dira, gasaren prezioagatik nagusiki.

Azken hilabetean prezioak jaitsi egin diren arren, bestelakoa da urte arteko joera. %1,9koa da inflazioa. INEren arabera, argindar, gas eta bestelako erregaien multzoak izan du gorakadarik handiena iaztik, %10etik gorakoa. Antolatutako bidaiak ere %6 igo dira. Aitzitik, ikus-entzunezko euskarriak %8,4 merkatu dira, eta sendagaiak eta farmazia produktuak, %6,4.

Euskadiko CCOOren eta UGTren esanetan, gaur egungo testuinguruan «gehiegizkoa» da inflazioa. Soldatak jaisten ari direla azaldu du CCOOk, baina halakorik ez dela islatzen prezioetan. Administrazioei leporatu die behar adinako neurririk ez hartzea inflazioa kontrolatzeko. Horrez gain, sindikatuak uste du enpresari batzuek gehiegi handitzen dituztela euren produktuen marjinak.

UGTk patronalei esan die kontsumoa suspertzeko langileen errentak hobetu behar direla. «Negoziazio kolektiboak blokeatuta jarraitzen badu, guztiok galduko dugu», esan du.


Lehergailuak bidali dizkiete Clintoni, Obamari eta hainbat politikari demokratari

Haien etxeetara iritsi aurretik atzeman dituzte lehergailuak. CNN telebista-katearen egoitzan topatutako paketea John Brennan Inteligentzia Agentzia Zentraleko zuzendari ohiari zuzenduta zegoen.

Ameriketako Estatu Batuetako segurtasun indarrek Hillary Clintonen eta Barack Obamaren etxeetara posta bidez igorritako lehergailuak atzeman dituzte. Clinton New Yorken bizi da eta Obama, Washingtonen.

Halaber, kongresista demokrata baten bulegora eta Time Warnes eraikinera bidalitako pakete susmagarriak ikertzen ari dira.

Estatu Batuetako Zerbitzu Sekretuak zerbitzuak azaldu duenez, "posta kontrolatzeko gune batean identifikatu dituzte lehergaiz betetako paketeak".

Horrenbestez, paketeak garaiz topatu dituzte, Clintonen eta Obamaren eskuetara heldu aurretik, eta, ondorioz, ez da kalterik izan.

Gertakari horren berri izan eta ordubetera, New Yorkeko Poliziak Time Warner eraikina jendez hustu du, pakete susmagarri bat aurkitu ostean, eta inguru horretara ez hurbiltzeko gomendioa luzatu du.

CNN telebista-kateak eraikin horretan dauka egoitza, eta haren presidente Jeff Zuckerrek esan duenez, posta batzeko salan pakete susmagarri ikusi dutelako aterarazi dituzte handik.

Geroago, CNN kateak berak argitu du pakete hori John Brennan Inteligentzia Agentzia Zentraleko zuzendari ohiari zuzenduta zegoela. Komunikabide horretako kolaboratzailea da eta Donald Trumpekin oso kritikoa da.

Horrez gain, Floridako estatuan, Debbie Wasserman Schultz kongresista demokrataren bulegoa jendez hustu dutela eta Polizia beste pakete susmagarri bat ikertzen ari direla jakinarazi dute hango komunikabideek.

Bestalde, Andrew Cuomo New Yorkeko gobernadoreak jakinarazi du Manhattanen duen bulegoan lehergaiz beteta egon daitekeen pakete bat topatu dutela.

Gertatutakoa "ekintza terrorista" dela esan du eta Polizia pakete hori aztertzen ari dela erantsi du.

Bestalde, Washingtongo base militar batean Etxe Zuriko helbidea daukan beste pakete susmagarri bat topatu dutela zabaldu dute, baina Zerbitzu Sekretuak berehala gezurtatu du informazio hori.

"Etxe Zurira igorritako hirugarren pakete atzeman dugula aipatuz, komunikabideek emandako informazioa ez da zuzena", argitu dute Twitter bidez.

Etxe Zuriak gaitzetsi egin ditu Hillary Clintonen eta Barack Obamaren kontra egindako "indarkeriazko eraso saiakerak".

(Time Warner eraikinaren ingurua itxi du Poliziak. Argazkia: EFE)

Batasuna eskatu eta "indarkeria politikoa" salatu du Trumpek

Alderdi Demokratako politikariei bonba-paketeak bidaltzea "indarkeria politikoa" dela esan du Donald Trumpek, eta batasuna eskatu du egoera honi aurre egiteko.

"Une honetan batu egin behar gara eta mezu argi eta sendo bat igorri behar dugu, indarkeria politikoak Estatu Batuetan lekurik ez duela, hain zuzen ere", azpimarratu du ekitaldi batean.

AEBko presidenteak iragarri du ikerketa zorrotz bat jarri dutela abian, lehergaiz betetako paketeak nork bidali dituen argitzeko.

"Gobernuak eskura dituen bitarteko guztiak jarri ditugu martxan. Estatubatuarren segurtasuna da nire lehentasun nagusia", adierazi du.

Melania Trump lehen damak ere gaitzetsi ditu erasoak eta segurtasun indarren lana eskertu du.


Desadostasunak tarteko, bertan behera geratu da Munduko Arrozak

Gasteizen larunbatean ospatzekoa zen elkarbizitzaren aldeko jaia antolatzen "liskarra" izan dela azaldu dute.

Gasteizen bizi diren jatorri askotariko lagunen artean elkarbizitzarako zubiak eraikitzea da urtero antolatzen duten Munduko Arrozak jaialdiaren helburu nagusia. Aurten, baina, barne desadostasunak tarteko, bertan behera utzi dute, antolatzaileek azaldu duten moduan.

"24 orduan izan ditugun amaigabeko dei, presio, elkarrizketa eta beste ekintza batzuen ostean, zoritxarrez, Munduko Arrozak jaialdia bertan behera uztea erabaki dugu", azaldu du jaia antolatzeaz arduratu den Afrika Harilkatzen elkarteak ohar batean. "Elkarbizitza, integrazioa eta kulturartekotasuna sustatzea helburu duen jaia izanik, helburu horietatik aldendu gaitu gertatutakoak". Helburu horien kontra, "intolerantzia" nagusitu eta "liskarrean" amaitu dutela azaldu dute. Gertatutakoak jaialdian parte hartu behar zuten taldeen arteko desadostasunak agerian utzi dituela eta arriskua areagotu ez dadin, jaia bertan behera uztea erabaki dute.


Barrikako EAJk langabezia murrizteko eta lanpostuak sustatzeko politikak ezarri gura ditu

Roberto Muñoz Barrikako EAJren alkategaiak langabezia murrizteko eta "sektore guztiak" indartzeko politikak martxan jarri nahi dituela azaldu du. "Auzokideen proposamenak entzuteko eta, ahal den neurrian, euren arazoak konpontzeko komunikazio zuzen eta eraginkorra duen Udala nahi dut", adierazi du Muñozek. Esan duenez, gai horretan sakontzeko eta udal informazioa helarazteko teknologia berriak erabili nahi ditu.

Era berean, Enplegu eta Gizarte Gaien zinegotzigoa sortzea edota langabetuakaz zuzeneko harremana irekitzea dira Muñozen programaren punturik garrantzitsuenetakoak.

Lanpostuak eta ekonomia suspertzeko atalean, martxan jarri dute daborduko Barrika Elkar programa. Horregaz, Udalaren eta produkzio sektoreen arteko "harreman zuzena" lortu nahi dute. Horretarako, "sektore guztien" errepresentazioa izango duten foro bat sustatu nahi dute.


Buruhandi mitikoak

Gaur kiliki topaketa eginen dute Iruñeko Arrosadia auzoan, bertako konpartsaren 25. urteurrena dela eta. Halakorik gutxitan ikusi da, eta 40 buruhandi inguru bilduko ditu

Ez dira ohikoak, eta horrek berezi egiten ditu. Iruñeko Arrosadia auzoko kilikiek 25 urte bete dituzte. Nafarroako beste tokietan, pailazoaren, dragoiaren eta txapela gorridun mutikoaren buruak izan ohi dituzte, baina Arrosadian euskal mitologiako pertsonaien buruak sortu zituzten 1991n. Atzo, txupinazoa bota zuten, Coviran saltokiarekin batera, eta, gaur, egun handia dute, kiliki topaketa antolatu baitute.

«Beti, erraldoien topaketak egiten dira, baina San Fermin peñaren ordezkariak kilikiak dira». Manolo Pejenaute kilikien arduradunarenak dira hitzok. Esan duenez, ezohiko jarduera izanen da gaurkoa. Tafallan (Nafarroa) ere egin zuten orain urte batzuk, Nafarroa Oinez bestaren karietara, baina, hortik landa, ez du ezagutzen kiliki topaketa gehiagorik.

Gaurkoa 11:30ean izanen da, eta 40 buruhandi inguru ibiliko dira auzoko kaleetan barna. Gehienak, Iruñerrikoak —Arrotxapea, Alde Zaharra, Noain, Zizur Nagusia eta Atarrabia—, baina Lazkaoko (Gipuzkoa) kilikiak ere Arrosadian izanen dira gaur. Pejenautek adierazi du topaketaren bereizgarri nagusia irudi bera hainbat aldiz ikusteko aukera izanen dela: «Ikusten ahalko dira hiru deabru edo hiru pailazo». Izan ere, Nafarroako toki gehienetan Aragonesa enpresako kilikiak erosi zituzten.

Bisitarik bereziena Alde Zaharreko kilikiena izanen da. Arrosadiak kilikirik ez zuen garaietan, Nabarreriako buruhandiak jaisten ziren auzora, kartoizko zezentxoekin batera. Aurten, 25 urte geroago, berriz ere jaitsiko dira. «Alde Zaharrekoek ilusio berezia egiten didate, lehen bestetan parte hartzen zutelako, eta baiezkoa emateak asko poztu ninduen», esan du Pejenautek.

Hain zuzen ere, duela 25 urte egindako bilera batean erabaki zuten beste auzo bateko kilikiak auzora eraman beharrean bertako buruhandiak izatea. Irungo (Gipuzkoa) eskulangile bati eskatu zitzaizkion buruak, gainerakoen ezberdinak izatea nahi baitzuten. Hala, pertsonaia mitologikoen alde egin zuten. «Haien erabakia hau izan zen: ezin zen Arrosadiko kilikien berdina zen beste kilikirik egin», dio konpartsako arduradunak. Garai hartan, haur asko zeuden auzoan, eta aise lortu zuten arrakasta. Gaur egun, hasierako kiliki eramaile haietako asko gurasoak dira, eta beren haurrei ilusio handiz esaten diete bere garaian buru hori haiek janzten zutela soinean.

Kilikiez gainera, bestelako ekitaldiak izanen dira Arrosadiko bestetan. Hala, dantzak izanen dira gaur eta bihar, kalderete txapelketa gaur, eta babarrun jana bihar, eta kontzertuak ez dira faltako. Gainera, haurrendako jarduera anitz antolatu dituzte.


Greziaren bigarren erreskatea onartzeko saikerak aurrera darrai

Baldintza zorrotzak izango ditu diru-laguntzak, izan ere, blokeatutako kontu batean sartuko dute zorraren ordainketari lehentasuna eman diezaioten, zerbitzu publikoak finantzatu aurretik.

Angela Merkel Alemaniako kantzilerra, Mario Monti Italiako lehen ministroa eta Lucas Papadimos Greziakoa ziur agertu ziren iragan ostiralean asteleh honetan onartuko zutela diru-laguntza. Papadimos Mark Rutte Holandako lehen ministroarekin bildu dizen erreskatearen bidea errazteko, izan ere, kontra agertu denetako bat da.

Baldintza zorrotzak izango ditu diru-laguntzak, izan ere, blokeatutako kontu batean sartuko dute zorraren ordainketari lehentasuna eman diezaioten, zerbitzu publikoak finantzatu aurretik. Gainera, hilabetea amaitu aurretik Atenasek herstura neurri batzuk jarri beharko ditu abian laguntzak jasotzeko.

Ez da baztertzen Alemaniak, Holandak eta Finlandiak Greziaren gaineko kontrol zorrotzagoa eskatzea, Europar Batasuneko, Europako Banku Zentraleko eta Nazioarteko Diru Funtseko ordezkariek erreformak ezarriko direla egiaztatzea adibidez.


Orioko San Silbestre Lasterketan izena eman daiteke

Herritar bat korrika lasterketan parte hartzen. (Aiora Larrañaga/Hitza)

Abenduaren 31n, San Silbestre Lasterketa egingo dute Orion eguerdi partean. Haurren proba 11:30ean hasiko da Ikastola aurrean, eta helduena 12:00etan abiatuko dute toki beretik. Helduen proban parte hartu nahi duten herritarrek Karela kiroldegian eman dezakete izena, bertara joanda edo 943- 894428 telefono zenbakira hots eginda. Haurrek, lasterketara azaldu beharko dute lasterketa baino lehentxeago.


Emakumearen nazioarteko egunaren harira, Baztango Udaleko Berdintasun batzordeak antolaturiko ekimenak

Martxoaren 8aren karietarat, Baztango Udaleko Berdintasun batzordeak antolatuta, hainbat ekimen izanen dira hilabete honetarako.

Maite Iturre Baztango Udaleko zinegotziak horien berri eman digu.


Inauteriak 2018

Inauterietarako motorrak berotzen hasi gara Txiokan. Mozorroak prestatzen aritu gara. Zertaz mozorrotuko ote gara?? Ezetz asmatu!! Euskal kulturarekin zerikusia duen pertsonaia bat da...


Ttipi-Ttapa da Nafarroan gehien irakurtzen den euskarazko argitalpena

29.000 irakurle izan ditu 2011n, 2009an baino 6.000 gehiago

Nafarroan argitaratzen diren euskarazko argitalpenen artean, TTIPI-TTAPA hamabortzekaria da irakurriena. CIES erakundeak Nafarroako Gobernurako egindako ikerketaren arabera, 29.000 irakurle zituen 2011n, urtebete lehenago egindako azterketan baino 4.000 gehiago.

Nafarroako 289.000 herritarrek (biztanleriaren %52,9) Nafarroan berean argitaratzen diren aldizkako argitalpenak irakurri zituzten 2011n; beti ere CIESen arabera.

Galdeketako emaitzak aztertutako 34 argitalpenen aldizkakotasunaren arabera banatu dituzte: zazpi astekariak dira, lau hamabortz egunez behingoak, hamasei hilean behingoak; bertze zazpiak bertze aldizkakotasun batzuk dauzkate. Eta azken aldiko irakurleak zehaztu dituzte, 2010eko azterlanarekin alderatutako irakurleak eta irakurleen profila.

Azterketak dioenez, hilabetekariek 142.000 irakurle dituzte (14 urtez goitiko Nafarroako populazioarem %25,9), astekariek 85.000 (%15,5), hamabortzean behingoek 61.000 (%11,3) eta gainerakoek (bi, hiru edo sei hilean behingoek) 115.000 (%21,6).

Gauzak horrela, ikusten da nafarrek argitalpen bat baino gehiago irakurtzen dutela.

Gehien irakurtzen duten astekaria La Verdad da: 23.000 irakurle dauzka.

Ondotik datoz Tuterako Plaza Nueva eta La voz de la Ribera (20.000 eta 15.000 irakurle dauzkate, hurrenez hurren), La Ribera Semanal (15.000 irakurle) eta Sakanako euskarazko Guaixe aldizkaria (14.000 irakurle dauzka).

Hamabortzekariei dagokienez, 29.000 irakurlerekin, irakurriena TTIPI-TTAPA aldizkaria da (2010eko azterketan baino 4.000 gehiago ditu eta 2009an baino 6.000 gehiago), gero Lizarrerriko Calle Mayor (20.000 irakurle) dago, eta ondotik dator Tafallako La voz de la Merindad (13.000 irakurle).

Hilabetekari nagusia Barrios de Iruña da (51.000 irakurle dauzka); gero datoz Errotxapeako Ezkaba (18.000 irakurle), Al revés (14.000), Entreto2 Auzolan (Lizarrerria, 13.000) eta Iruñerrian Auzolan (11.000).

Gainerako aldizkariei dagokienez, honako hauek irakurtzen dira gehien: Ze Berri (bihilabetekaria, 42.000 irakurle), hiru hilez behingo Conocer Navarra (29.000 irakurle) eta bi hilez behingo Zona hospitalaria (26.000 irakurle) eta Ribera Navarra (20.000 irakurle).

Galdeketa 14 urtetik gorako 1.000 laguni egin zieten, 2010eko urriaren 14tik azaroaren 15era, Nafarroako Hedabideetako Entzuleriari buruzko Azterketa Orokorraren bigarren txandarekin batera.

Konfidantza maila %95ekoa da.

DATUA

29.000 IRAKURLE izan ditu TTIPI-TTAPAk 2011n, CIES-ek egindako ikerketaren arabera.


Ozenkik kontzertua eskainiko du gaur, Gurian

Ozenki abesbatzak emanaldia eskainiko du gaur, Guria tabernan, 20:00etan.


Margo erakusketa

Lolita Sarratea eta Maria Jesus Petrirenaren olio eta grabatuak ikusgai egonen dira azaroaren 17tik abenduaren 3a bitarte. Arratsaldeko 6etatik 8etara, Kultur Etxean.


Euskal selekzioko ordezkariak mundu osoko atleta beteranoen artean

Munduko txapelketaren hasiera ekitaldia atzo egin zen Donostian, Anoetako belodromoan


Sagarrak gozotasuna hartuko du igandean

«Sagarraren heldutasuna pixka bat atzeratuago dator» esan zuen Felix San Sebastián Fruitel Elkarteko lehendakariak eta «sagar urtea ere bada» nabarmendu zuen atzo, Foru plazan, sagardo sagarraren heldutasunaren eta 19garren Sagar Uztaren aurkezpenean. Hori dela eta, «sagasti askotan adar eta enborra asko hautsi dira eta sagarraren neurria txikiagoa da. Lehenengo datuen arabera, orokorrean, sagar ederra dago. Aurreko urtearekin alderatuta, azukre gutxixeago dakar sagarrak orokorrean, nahiz eta datu hori zerbait aldatuko den azken egun hauetan».

Eta dudarik gabe, gozotasuna irabazten lagunduko du bihartik hasiko den Sagar Uztaren festak. Xabier Urdangarin alkateak aurkeztu zuen eta berarekin batera Antton Arkak azaldu zuen egitaraua. Haiekin batera, Euskal Sagardoa Jatorriko sagardogileak, Jokin Mariezkurrenak ordezkatuta, tabernariak eta kultur taldeak egon ziren.

Julen Lizeaga sagar ekoizleari, aipamen berezia

Ekitaldiaren ospakizun nagusia igandean izango da. Han, unean bertan egindako 2019 uztako lehen muztioa dastatzeko aukera izango da, baita sagardogileen aurreneko muztioaz gozatzeko aukera ere. Aurten gainera, berrikuntza gisa, aipamen berezia egingo zaio Julen Lizeaga sagar ekoizleari sagardo sagarraren alde egindako lanagatik. Topa egin aurretik egingo zaio.

Bihar emango zaio hasiera ospakizunari, ohiko pintxopotearekin. Sagarraren eratorriekin egindako pintxoak dastatu ahal izango dira tabernetan. Sagardoetxeako bisita gidatua egitera gonbidatu zaie azken urteetan herrira etorri diren herrikide berriei.

Larunbatean helduko diote berriro, Sagar Bira mendi bueltarekin, Santiomendiko Sagardo Bidean zehar. Horretarako izena eman behar da, eta baita igandean izango diren beste hiru ekintzatarako ere: Argazki Rally Digitala, sagar mermelada tailerra, eta muztioaren elaborazioa. Sagarraren Jaiaren barruan egingo dituzte horiek, Foru Plazan. «Ia 60 familiak eman dute izena» aipatu zuen Antton Arkak, herriko eragile desberdinen ordezkari bezala.

Ekintza mordoa ere izango da igandean. Goizean hasi eta arratsaldean amaituko da jaia Euskal Herriko aizkolari Gazteen txapelketarekin eta afizionatuen pelota partiduarekin. Bertan herriko semeak ariko dira lehian: Markel Zapiain eta Axel Larrañaga.

Sagardo lehiaketa, larunbatean Ergobin

Aurretik, Ergobiko plazan izango da zita garrantzitsua, larunbatean: Euskal Herriko Sagardo Txapelketa Herrikoiaren finala jokatuko da 12 sagardo onenen artean, 20:00etatik aurrera.

SAGAR UZTA FESTA

IRAILAK 26, Bihar

19:00-21:00, Pintxopotea, Astigarragako tabernetan. Sagarraren eratorriekin egindako pintxoak eskainiko dira.

IRAILAK 28, larunbata

09:30, Sagar Bira: Santiomendiko Sagardo Bidean zehar mendi buelta, familian*.

20:00, Euskal Herriko V. Sagardo Txapelketa Herrikoiaren finala, Ergobin.

IRAILAK 29, igandea

Sagarraren Jaia, Foru Plazan

09:30, Txirrisklako txistularien diana.

10:30-12:00, XII. Sagar Uzta Argazki Rally Digitalean izenematea, plazan*.

11:00-14:00, Sagarraren azoka: sagar mermelada tailerra*; sagarren erakusketa, dastaketa eta salmenta; sagardo eta muztio dastaketa; saski, txertaketa eta abarren erakustaldiak; herriko baserritarren produktuen salmenta; eta trikitilariak herrian zehar.

11:00, Muztioaren elaborazioa: sagar biltzea, jotzea, eta zanpatzea, bertaratutako familien laguntzarekin*.

12:30, Sagar dantza eta kirikoketa.

13:00, Txalaparta, eta 2019 uztako lehen muztioaren topa herrikoia. Julen Lizeagari aipamen berezia

14:30, Herri bazkaria.

16:30, Euskal Herriko aizkolari gazteen txapelketa.

17:15, Afizionatuen pelota partidua.

*Izenemateak aldez aurretik: www.sagardoarenlurraldea.eus, info@sagardoarenlurraldea.eus, edo 943 55 05 75


A, B, D ereduak Arabako eskoletan

Berriki EAEko Hezkuntza Sailak 14-15 ikasturterako matrikula aurreikuspen datuak jakinarazi ditu www.hezkuntza.net webean (ikus, nahi baduzu, Hezkuntza- Estatistikak).

Datu garrantzitsuak dira, adibidez, hizkuntza ereduen bilakaera aztertzeko, eta, ondorioz, euskarazko irakaskuntzaren zabalkundea neurtzeko. Arabari buruzkoak ekarriko ditugu hona. Argiak eta ilunak badaude; argiago amaitzeko, datu ilunekin hasiko gara, hain zuzen ere ikasmaila altuenetako datuak:

Batxilergoa eta Lanbide Heziketa

Ez Batxilergoan, ez Lanbide Heziketan oraindik ez daude 2014-2015erako aurreikuspenak, baina 13-14 honen matrikularen datu zehatzak baditugu. Araban ikasturte honetan Batxilergoan egon diren ikasleen matrikulazioan, oraindik ere, gehiago dira A eredukoak (2.383 ikasle) D eredukoak baino (2.143 ikasle): hamar ikasletik seik ikasten dute A ereduan Arabako Batxilergoan. Ikastetxe publikoetan D eredua nagusia da 1.285 ikaslerekin (eta 1.020 A ereduan), eta pribatuetan A ereduak ditu ikasle gehien, 1.363 hain zuzen ere, D ereduko 858 ikasleren aldean.

Lanbide Heziketari dagokionean, egoera are kezkagarriagoa da. 3.880 ikasletik bakarrik 520 daude D ereduan (% 13,4), gehienak irakaskuntza publikoan: Lanbide Heziketa euskaraz egiten ari diren 520 ikasle horietatik 450 daude ikastetxe publikoetan. Badugu erronka handia euskarak arnasa har dezan lan mundura jo aurreko ikasketetan. Ala pentsatu behar dugu euskaraz ikastea ume txikien kontua dela soilik? Gizartean gero eta eragin handiagoa izateko, garrantzitsu izan daiteke da euskarak lekua izatea lanari begirako ikasketetan.

Derrigorrezko Irakaskuntza

Gainontzeko ikasmailetan errealitatea hobea da. EAEko Hezkuntza Sailak jakitera eman dituen aurreikuspenen arabera, D ereduan etengabeko hazkundeak jarraitzen du, mantso-mantso, hori bai. Azken bost urteetako datuak erkatuz gero, honakoa daukagu DBHn:

Duela bost urte hiru ereduak hiru herenetan banatuta bazeuden ere, joera argia du D ereduak, hau da, euskarazko irakaskuntzak, nagusitzeko, batez ere A ereduaren kaltean. Albiste ona da, eta are pozgarriagoa Lehen Hezkuntzako datuek joera hori berresten baitute:

Aldaketak hizkuntza ereduetan ezin dira oso azkarrak izan, normalean ume txikiarekin hautatzen den eredua mantentzen baita eskolatua dagoen aldian zehar, hau da, gutxienez 13 urteetan zehar (3 urte duenetik 16 urte bete arte, derrigorrezko eskolatze aldia amaitu arte). Beraz, berebiziko garrantzia du Haur Hezkuntzaren aukeraketak, horrek baldintzatzen baitu sistemaren eboluzioa datozen urteetarako. Arabari buruz jakitera eman diren datuetan euskarazko irakaskuntza indartzen doala eta A eredua bazter-bazterrekoa dela ikus dezakegu:

Hauek dira datuak eta hauek dira joerak. Azkarrago joan litezkeela gauzak? Seguruenik bai. Oraindik ere askoz gehiago egin daitekeela, bereziki Lanbide Heziketan? Dudarik ez. Botila erdi betea edo erdi hutsik, zeuk erabaki. Hala ere, nire ustez, norabide onean doaz gauzak. Ez dut euskaltzale ezkor dramatikoaren papera egin nahi, errealitatea gustatuko litzaidakeenetik urrun samar dagoelako. Nik, behintzat, aspaldi erabaki nuen botilan dagoen ardoari arreta jartzea, bertan ez dagoen edariarekin nekez gozatu ahal delako.

Egilea: Josean Bueno Saez de Albeniz


Etorkinen egoera salatuz itxi du 'Samba'-k jaialdia

Eric Toledanok eta Olivier Nakachek lehiaz kanpo aurkeztu dute pelikula.Salaketa soziala eta maitasun istorio bat nahastu dituzte

Parisen bizitzen hamar urte daramatza Samba izeneko senegaldarrak. Hainbat lanetan aritzen da, eta osabarekin bizi da. Baina ez du han geratzeko baimen agiririk. Horrek Sambari, eta egoera berean dauden etorkinei, sorrarazten dizkien bizi-baldintza gogorrak salatzen ditu Samba filmak, Eric Toledano eta Olivier Nakache zinemagileek lehiaz kanpo aurkeztutako lanak. Film horrek itxi zuen atzo aurtengo Zinemaldia.

Aurreko pelikulan egin bezala, Omar Sy aktorea jarri dute protagonistaren rolean Intouchables filmaren egileek. Pasarte komikoak eta dramatikoak tartekatuko dira Sambak paperak lortzeko ibili beharko duen bide malkartsuan. Hari laguntzen saiatuko da Alice (Charlotte Gainsbourg); enpresa bateko goi zuzendaria da, baina burn out sindromeak jota, senda-agiria jaso bitarte etorkinen arretarako talde batean ariko da lanean. Hala ezagutuko dute elkar bi protagonistek, eta maitemindu egingo dira.

«Kostunbrismoa eta salaketa sozialaren arteko nahasketa» bat egin dute pelikulan, Toledanoren hitzetan, eta «umore asko» baliatu nahi izan dute, komediak «tabu diren gaiei heltzea eta arintasuna ematea ahalbidetzen baitu». Intouchables filmarekin lortu zuten arrakasta berriro lortzea «ezinezko» dela iritzita, zuzendariek presioa gainetik kendu dutela eta, azkenean, nahi zuten pelikula egin dutela azaldu dute. «Lanik gogorrenetan jarduten duten pertsona hauen bizimodua jorratu nahi genuen filmean».


Eroskik oso balorazio positiboa egin du ekarpenen auzian absolbitu egin dutelako

Eroskik bere poza agertu du ekarpen subordinatuen gaineko auzian epaileak errugabe jo izanagatik. Bilboko 1. Merkataritza-Auzitegiko Marcos Bermudez epaileak gaur, astelehena, jakinarazi duen epaiak absolbitu egiten du Eroski ADICAEk ipini zion salaketa kolektibotik, eta BBVA, beste epaitua, aldiz, zigortu egin du.

Epaiketa sententziaren zain bukatutzat utzi zuten joan den eguaztenean. BBVA zigortzeko —hark komertzializatu zituen ekarpenak— eta Eroskiri absoluzioa emateko eskatu zuen fiskalak. Gaur jakin den moduan, epaileak fiskalaren eskaerari kasu egin dio eta, gainera, orain arte egin izan diren beste epaiketa batzuen ildo bera jarraitzen du honako epaiak ere: komertzializatzailea –banketxea– zigortu izan dute beste epai batzuek ere, baina jaulkitzaile edo emisorea –Eroski– absolbitu.

Bilboko 1. Merkataritza-Epaitegiak esan duenez, "egindako publizitatearengatik Eroski kondenatzeko kausarik ez dago" eta, horregatik, "erantzukizun guztietatik absolbituta geratu behar da".

Eroskiko Ekonomia eta Finantza zuzendariak, Rosa Carabel-ek, "oso positiboki" baloratu du sententzia, eta honakoa esan du: "Ekarpen subordinatuen jaulkipena zuzena izan da; beti, indarrean zegoen araudiaren arabera eta Balio-Merkatuaren Espainiako Batzordearen adierazpenak jarraituz, hura baita erakunde erregulatzailea eta gainbegiratzailea". Hauxe gaineratu du: "Absoluzio sententzia horrek berretsi egiten du Eroskik exijitu ziezaiokeen guztia eta komenigarri eta beharrezko zen guztia egin duela inbertitzaileak gure tituluak erosteko momentuan informazio guztia izan zezan. Argi dago Eroskik, jaukitzaile gisa, dokumentazio oso eta egokia sortu zuela inbertitzailea ondo informatzeko, komertzializazio prozesuak zirauen bitartean".

Eroskik gogorarazi du ez duela inoiz komertzializazio prozesuan parte hartu, izan ere, balio-merkatuaren legearen arabera, ezin du rol hori egin; komertzializazioa erakunde finantzieroek bakar-bakarrik egin dezakete. Kasu honetan, BBVA banketxeak egin zuen lan hori.

Salerosketa, gakoa

Salerosketaren unea ikusi du epaileak gakoa bere ebazpena emateko. Ondorioz, Eroskiren ekarpenak erosi zituzten eta salaketa jarri duten 68 bezeroen ekarpenen kontratuak baliogabetzen ditu erabakiak, eta BBVA 2004tik 2007ra bitartean bezeroek egindako diru ekarpenak itzularaztera behartzen du. Bezeroek, era berean, kobratu dituzten interesak bueltatu beharko dituzte.

Eroskiren publizitatea iruzurgilea zela erabakitzea lortu ez arren, 68 bezeroen izenean salaketa jarri duen Adicae elkartetik positiboki baloratu dute erabakia, eta gaineratu egoera berean egon daitezkeen beste bezero batzuei itxaropena ematen diela.

30.000 erosle izan zituzten Eroskiren ekarpenek, 2002tik 2007ra, eta 200 milioi eurotik gora banatu ditu Eroskik jada interesetan. Gaur egun ekarpenek merkatuko balioaren %60 galdu dute.


Espainiako Ilustrazio Saria, Elena Odriozolarentzat

Ilustratzaile donostiarraren "obraren indar narratiboa" goraipatu du epaimahaiak

Elena Odriozolak (Donostia, 1967) jasoko du aurtengo Espainiako Ilustrazio Saria. "Ildo propio eta koherente bati jarraituz", ilustratzaileak erakutsitako "gaitasun berritzailea" eta haren obraren "indar narratiboa" nabarmendu ditu epaimahaiak. Espainiako Hezkuntza, Kultura eta Kirol Ministerioak banatzen du saria.

Ibilbide luzea du ilustraziogintzan Odriozolak. Arte eta dekorazio ikasketak egindakoa, 1998an hasi zen marrazkigintza lanetan. Ordutik hona ehundik gora liburu ondu ditu, hainbat eta hainbat hizkuntzatara itzuli direnak, eta aitortza ugari ekarri dizkio bere lanak. Besteak beste, Ilustrazioaren Euskadi saria jaso zuen 2013an, Tropecista lanagatik (Espainiako Edizio Sari Nazionala ere jaso zuen urte berean), baita 2009an ere, Aplastamiento de las gotas albumeko marrazkiengatik.


«Gazteek ez dute iraganaz hitz egiten, eta hori arriskutsua da»

Goran Paskaljevicen 'Kad svane dan' filmak holokaustoak Belgraden eragin tragediaz dihardu, gaur egungo ikuspegitik begiratutaBalkanetako hiru filmek zabalduko dute gaur Donostiako Giza Eskubideen Jaialdia

Askotan jorratu izan da holokaustoaren gaia zineman. Askotan eta modu askotara. Baina oraindik ere badaude historia erraldoi beldurgarri horren barruan istorio ez hain ezagun beldurgarriak kontatzeko. Eta kontatu beharra dagoela uste du, gainera, Goran Paskaljevic zinemagile serbiarrak. «Belaunaldi berriek ez dute hitz egiten iraganaz. Gatazka dut gazte belaunaldiarekin. Gazte gehienek ez dakite zer gertatu den, eta arriskutsua da hori etorkizunerako». Gertatu den hori, kasu honetan, nazismoaren atzapar luzeek II. Mundu Gerran Serbian eta zehazki Belgraden eragindakoa da. Zinemagileak Kad svane dan /When Day Breaks (Eguna hastean) filmaren —bere ibilbideko hamaseigarrena— iturburu eta gai nagusitzat hartu duen gertakaria, hain zuzen ere. Gaur aurkeztuko du filma Donostiako Giza Eskubideen Jaialdiko inaugurazio ekitaldian, Viktoria Eugenia antzokian (19:00). Gau balkandarra Kolona Bosniako film laburrarekin eta Srjan Dragojevic serbiarraren Parada / The Parade film luze dibertigarriarekin osatuko da.

Egungo Europan «ideologia nazian oinarritutako muturreko zenbait talderen ahotsak gero eta ozenago entzuten direla eta gero eta gazte jende gehiagok arrazismoa ideologiatzat jotzen duela kontuan hartuta», bereziki garrantzitsutzat dauka Paskaljevidec oroimen ariketa egitea: «Ultranazionalismoak geroz eta indar handiagoa du Europan, eta arriskutsua da hori». Donostian dago zinemagilea, aurrez ondo ezagutzen duen hirian. Donostiako Zinemaldiko epaimahaiburu izan zen 2010ean, eta Giza Eskubideen Jaialdiko saria eman zioten urte berean.

Mirsa Brankov musika irakasle erretiratu berri bat du protagonistatzat Kad svane dan / When Day Breaks filmak, Mustafa Nadarevicek modu sinesgarri eta gizatiarrean antzeztua. Belgraden bizi da, etxebizitza xume batean, eta ikasle ijito gazte bati biolin klaseak ematea du egiteko ia bakar. Ezustean kaxa baten berri izango du. Gutun bat, argazki bat eta partitura bat daude bertan. Bere guraso biologikoek utzitakoa da kaxa, ia 70 urte lehenago, nazien kontzentrazio esparru batean hil aurretik. Orduan jakingo du beste familia batera bidalita bere bizia salbatu zutela, eta adopzioan hartutako haurra izan zela.

1942aren lehen erdian, Alemaniako okupazio gobernuak mezu bat igorri zion Berlini Serbia judurik gabeko lehen herrialde europar —judenfrei— gisara aitortuz. Alemaniako Gobernuak juduentzako Semlin kanpamentua sortu zuen. Kanpamentu hori egungo Belgraden bihotzean eraiki zuten, egun oraindik existitzen den Branko zubiaren azpian, azoka eremu zaharrean. Agintari naziek zuzentzen zuten kanpamentua, baina Serbiako Gobernu kolaborazionistaren laguntza logistikoarekin; plangintzaz, atxiloketez eta deportazioez arduratu zen Serbiako Gobernua. Egun batere ahalmen ekonimokorik gabeko jendea bizi da bertan, nola hala.

Gidoigileak bizitako istorioa

Letra larriz idatzitako historiaren barruko istorio erreala Filip David idazle eta bere filmetako hainbaten gidoigileak eman zion. Haur zela bere gurasoek judu ez zen familia baten esku utzi baitzuten. Errealitatean oinarrituriko istorioa da erabat, eta Paskaljevicek erabili dituen lokalizazioak ere errealak dira.

Semlin kanpamentuan 6.500 preso judu eta 100 ijito inguru hil zituzten, gas kamioi batzuetan, «gas kamioi beldurgarri batzuetan». Gainera, bertatik igarotako beste milaka preso Auswichtzera bidali zituzten. Orotara, Semlinetik igarotako 20.000 bat lagun hil zituzten naziek kontzentrazio esparruetan. «Holokaustoaren historian kanpamentu judu hura leku adierazgarritzat jotzen dute historialariek. Hala ere, holokaustoa kokatzeko leku horren ezaugarriak ez dira kontuan hartu Jugoslavia eta Serbiako gerraosteko historian. Beste zenbait herrialde komunistatan gertatzen den moduan, holokaustoa ez da berariazko faktore sozial eta historikoek eragindako gertaera berezi gisa hartu. Gaur egun, esparru horri plaka xume bat besterik ez diote jarri». Filma egin ostean Serbiako agintariek «erreakzionatu» dutela esan du Paskaljevicek, eta kontzentrazio esparrua egon zen tokian Oroimen Parke bat egingo dutela agindu omen dute, baina ez die sinesten zinemagileak. «Lehen ere esan izan dituzte halakoak, baina ez dute egiten». Bere filma anti-serbiartzat jo dutela nabarmendu du egileak: «Ez dut ulertzen. Serbiak, beste herrialde askok bezala, baditu bere alde ilunak, eta horiek aitortzeak on egingo liguke aurrera egiteko».

Ijitoen kontrako ezinikusiari ere ematen dio tartea filmean. Irakasle den protagonistak lagun ditu musikari ijito batzuk. Haien kontrako eraso bat egongo da. «Serbian denek galdetzen zidaten zeinek egin zuen eraso hori, filmaz bortizkeria agertzen baita, baina ez erasotzaileak zein diren. Ezin dute ulertu serbiarrak direla eraso egiten dietenak. Europa osoan bezala, Serbian ere ez dira ondo ikusiak ijitoak, baina jendea ez da konturatzen zein baldintzatan bizi diren».

Modu lausoan edo inplizituan ageri da bortizkeria. Hari aurre eginez, eta Paskaljevicen filmei darien humanismoa indartuz, musika ageri da. Musika da protagonista bere gurasoekin batzen duena. Musika da protagonista pertsonaia eta belaunaldi gazteagoekin lotzen duena. Musika da protagonista erlijio eta arraza desberdineko jendearekin batzen duena. «Musika dugun artean, egongo gara gu ere», uzten dio idatzita protagonistaren aitak. Paskaljevicek honela zehazten du ideia. «Arteak beti bizirik iraungo duela uste dut, batez ere musikaren bidez».


Siriako errefuxiatuak hizpide, gaztetxean

Siriako gatazkaren sorrera eta errefuxiatuaren arazoak izenburupean, hitzaldia antolatu du Amher-SOS Arrazakeriak elkarteak gaurko. Arratsaldeko 19:00etan izango da, Kontrakantxa gaztetxean, eta SOS Arrazakeriakeko Agustin Unzurrunzaga izango da hizlaria.

Siriako gatazka ezagutaraztea, helburu

Antolatzaileek azaldu dute, gaurko hitzaldian Siriako gatazkaren arrazoiak eta eboluzioa ezagutaraztea izango duela helburu hizlariak, baita siriarren exodoaren arrazoiak ezagutu eta ulertaraztea ere.


Pausoz pauso, Nafarroa hegoaldean jarraituko du Korrikak bigarren egunean

Atzo Garestik abiatu eta gero, kilometroak eginez jarraituko du euskararen aldeko lasterketaren 21. edizioak ostiralarekin.

Bigarren egunez, AEK-k antolatzen duen lasterketa aurrera doa. Andosillan egingo dituzte goiztiarrenek eguneko lehen kilometroak, 01:04tik aurrera, eta, San Adrian, Milagro eta Arguedas igarota, 06:35ean Tuterara iritsiko da lekukoa.

Egunean zehar, Faltzesek, Erriberrik eta Tafallak (17:06) hartuko dute, besteak beste, 21. Korrika, eguna Zangozan (22:31) agurtu baino lehen.

Apirilak 5, ostirala

Andosilla 1:04

San Adrian 1:22

Azagra 1:58

Milagro 3:31

Cadreita 4:20

Arguedas 5:05

Tutera 6:28

Valtierra 10:40

Alesbes 12:30

Faltzes 14:14

Erriberri 16:27

Tafalla 17:06

Olleta 19:03

Eslaba 20:21

Oibar 21:55

Zangoza 22:31


Kulturaren ideia zabaltzea helburu duen 'Itzuli barik' erakusketa ikusgai dago Kulturaten

Inauguratu dute Harriak eta Eremuak programaren barruan kokatzen den Itzuli barik erakusketa. Kulturateko klaustroan egongo da ikusgai, urriaren 19ra arte. Alazne Zubizarreta arrasatearraren eta Natalia Suarez eta Daniel Llariaren lanak jasotzen ditu erakusketak.

Inauguratu dute Itzuli Barik erakusketa. Kulturateko klaustroan dago ikusgai, urriaren 19ra arte.

Hiru artisten lanak jasotzen ditu erakusketak: Alazne Zubizarreta –Arrasate, 1994–, Natalia Suarez –Gasteiz, 1994– eta Daniel Llaria –Logroño, 1985–. Harriak eta Eremuak programaren barruan kokatu behar da erakusketa eta Leire San Matin ibili da koordinatzaile lanetan.

Erakusteaz haratago interakzioa bilatzen duen erakusketa da Itzuli Barik. Hori horrela inaugurazio ekitaldian Maider Arregi, Maddi Gallastegi eta Miren Artetxe bertsolariek parte hartu zuten kantuan; eta, Ttak! gazte taldeko partaide Ekhiñe Casadok kontzertua eskaini zuen.

Jarduera osagarriak

Erakusketa inguratuko duen eta zeharkatuko duen zenbait jarduera bildu dituzte. Urriaren 20an, esaterako, Ana Isabel Ugaldek bisita gidatua egingo du. Arrasateko historia zentrora ekarri eta artisten piezak bertako kontestuan irakurtzeko bisita izango da.


Euskal Ligara berriro, gerra emateko gogoz

Elorrioko Emakumeen Eskubaloi Taldeak mailaz igotzea lortu du. Orain bost urte igo eta jaitsi egin ziren. Maila gogorregi egin zitzaien. Datorren denboraldian gerra eman nahi dute.

Elorrioko Nesken Eskubaloi Taldea Preferentetik Euskal Ligara igoko da aurten. Denboraldia amaitzeko jardunaldi bat falta den arren, joan zen astean matematikoki ziurtatu zuten lehen postua. Lehenago ere izan ziren Euskal Ligan –orain lau-bost urte–, baina orduan esperientzia gutxiko jokalari gazteek osatzen zuten taldea eta urte osoan aurkarien doinura egin behar izan zuten dantza. Partidak alde handiarekin galdu eta, gozatu beharrean, sufritu egiten zuten. Bost urtek, ordea, askorako ematen du. Zailduago daude, esperientzia baliotsua batu dute eta, orain, doinua eurek jartzeko asmotan dabiltza: “Ilusioa eta gerra emateko gogoa dugu. Mailari eusteko gogor borrokatuko gara”, dio Ainhoa Apaolaza taldeko jokalariak.

Aurten entrenatzailerik gabe moldatu dira, baina erronka berriari aurre egiteko bidea marraztuko dien gidari baten beharra azpimarratzen du Apaolazak: “Egoera kontuan hartuta, ondo moldatu gara geu geutara. Partidetan, Asier Sanchez kadeteen entrenatzailearen laguntza izan dugu. Hala ere, norbait bilatzen saiatuko gara, entrenatzailea garrantzitsua baita talde batean. Iaz ezin izan genuen inor aurkitu. Eskubaloi entrenatzaile gutxi dago: hori da arazoa. Gainera, batzuek kobratu egin nahi izaten dute eta guk ezin diegu dirurik eskaini”.

Taldea aurtengo bera izango da; jubenil bi senior bilakatzea izango da aldaketa bakarra. Kadeteetako jokalarientzat salto handiegia litzateke talde nagusira igotzea. Hiru urteko aldea handia da adin horietan. Ildo horretan, datorren denboraldiari begira, bi muturren arteko erdigune bilakatuko litzatekeen jubenil mailako taldea sortzeko asmoa dute. Oraindik, ordea, asmoa besterik ez da.

Euskal Ligarako igoera defentsan oinarritu dute elorriarrek. Golik gutxien jaso duten taldea izan dira. Erasoan, aldiz, ez dira hain ongi aritu: “Erasoan beti dago zer hobetu”, onartzen du Apaolazak. Denboraldi osoan bi partida bakarrik galdu dituzte. Bihar Ermuaren kontra itxiko dute liga. Datorren asteburuan, Euskadiko Kopa hasiko dute Basauriren aurkakoarekin.


Beasaingo auzoak festa betean

Aurten ere apar festa egingo dute Ezkiaga auzoan, eguraldiak laguntzen badu.

Ezkiaga eta Arriaran auzoetan San Pedro jaiak ospatuko dituzte datozen egunotan. Ezkiagan, gaur, 10:30etik 15:30era puzgarriak jarriko dituzte; ondoren, 17:30ean, apar festa eta 19:00etan buruhandiak eta txistulariak izango dituzte. 20:00etan, txistorra eta sardinak janez indarrak hartu ondoren, 20:00etan, San Pedro sua piztuko dute.

Arriaranen, bihar, 11:00etan udal agintariei harrera egin eta meza egingo dute, 12:00etan, luntxa,Mikelarena anaiak trikitilariekin, 13:00etan herri kirolak eta 14:30ean bazkaria. Arratsaldean, berriz, 17:00etan mus eta punttu txapelketa eta 19:00etan toka txapelketa jokatuko dituzte.

Larunbatean. 18:00etan pilota partidak, 19:00etan haur jolasak, 20:30ean Arriantxoren erreketa eta 21:00etan afaria eta txotx itxiera egingo dute trikitilariekin.

Zapatari kalean

Ostiralean, 22:30ean mus txapelketa jokatuko dute Irizar tabernan. Larunbatean, 11:00etan haur jolasak, 12:00etan angelusa, 13:30ean haurren bazkaria, 14:30ean bazkari herrikoia, 15:30ean ludoteka, 16:30ean, zozketak eta helduentzako jolasak eta 18:00etan V. Zapata jaurtiketa txapelketa izango dituzte.


Bide mozketa, bihar eta etzi

Lurjauzien garbitze-lanak direla eta, bihar eta etzi itxita egongo da Loidi eta Altzueta arteko bidea. Goizeko 08:00etatik arratsaldeko 18:00etara egingo dituzte lanak; eta beraz, tarte horretan Altzuetara doazenak Lastaolatik dijoan bidea erabili beharko dute.


Gau musikala ostiralean

Lehenengo orrian azaldu dugun bezala, lehendabiziko kontzertua kulturetxean izan zen, Latitud 43 taldearen emanaldia iluntzeko zortziak aldera hasi zen. Gero, gaueko hamaiketan Jalgin eta Trumoi tabernetan ia batera hasi ziren beste bi musika emanaldi. Udako oporrak ia ahaztuta, jendea ondo pasatzeko asmoz bildu zen ostiralean.

Nirvanaren bertsioak

Jalgi kafe-antzokian Nevermind hirukotea aritu zen jotzen. Eskarmentu handiko musikariak dira Hasier, Haritz eta Jorge.

Hirukote honek Nirvana talde mitikoaren abestien bertsioak jo zituzten, baina bertsio bereziak izan ziren, jazzeko bertsioak. Oso harrera ona izan zuten, entzuleak gozatzen ari ziren, horregatik bukatzea zihoazela esan zutenean, beste bat jotzeko eskatu zieten eta nola ez, hauek jo. Hala ere entzuleak gogoz geratu ziren.

DJa Trumoi tabernan

Trumoi tabernan berriz, herrikoa den DJ Grassman aritu zen musika jartzen. Giro ederra eta alaia ipini zuen DJak tabernan. Jendea dantzan aritu zen edo kantari, baina beti ere umorez eta ondo pasatzeko asmoz. Aitzakiarik ez zen izan beraz ostiralean musikaz gozatzeko.


Golden Apple Quartet taldeak kontzertua egingo du Zumarragan

Ostiralean abestuko dute, 22:30ean, Zelai Arizti aretoan. Sarrera guztiak saldu dira. Ikuskizunaren izenburua ‘Gran seleccion’ da eta kanta ezagunenak abestuko dituzteGolden Apple Quartet taldeak kontzertua egingo du ostiralean, 22:30ean, Zumarragako Zelai Arizti aretoan. Sarrera guztiak saldu dira dagoeneko.Atzo eguerdian prentsaurrekoa egin zuten Zelai Arizti aretoan bertan, kontzertua aurkezteko. Ekitaldian taldeko hiru kidek parte hartu zuten: Edu Errondosoro, Loyola Garmendia eta Manu Romano. Azken hau Urretxun eta Zumarragan bizi izan zen. Beraiekin batera, Mikel Serrano alkatea eta Hirutek enpresako Rikar Intxausti egon ziren. Hirutek enpresak Zelai Arizti aretoa kudeatzen du eta kontzertua antolatu du, udalaren laguntzarekin.Serrano pozik azaldu zen. «Zuek hemen izatea harro egoteko modukoa da eta dotore jantziko gara kontzertura joateko. Zuen gertutasuna aipatzekoa da eta asko gara zuekin primeran pasa dugunak. Hirutek enpresari eskerrak eman nahi dizkiot. Dagoeneko makina bat artista ekarri ditu herrira eta udalaren agenda primeran osatzen du», esan zuen alkateak.Golden Apple Quartet musika taldeko kideek oso pozik daudela esan zuten. «Gran Seleccion ikuskizuna egingo dugu. 30 urteko ibilbideko abesti arrakastatsuenak abestuko ditugu. Beti bezala, umorea erabiliko dugu. Beti primeran pasatzen dugu eta hori kutsatu egiten da».Intxausti hunkituta azaldu zen. «200-500 eserlekuko aretoen artean, Zelai Arizti Gipuzkoako onena da. Golden Apple Quartet taldeko kideei eskerrak eman nahi dizkiet, berehala baiezkoa eman baitzidaten. Nik jarritako baldintzekin, gainera. Zumarragako Udaleko Kultura saileko Izaskun, Estitxu eta Lourdesi eta alkateari ere eskerrak eman nahi dizkiet. Beraiekin lan egitea gozamen hutsa da. Beti baiezkoa ematen didate. Hori ez zait beste inon gertatu. Kultur etxeko Mikel eta Olatz eta brigadako langileak ere aipatu nahi ditut. Baita kontzertura etorriko diren ikusleak ere. Astebete lehenago dena salduta edukitzea lasaigarria eta pozgarria da».Taldeko herritarraRomano bereziki hunkituta zegoen, bere senitarteko eta lagunen aurrean abestuko baitu. «Ikasketak La Salle-Legazpin egin nituen. Ikastetxe horretan asko abesten zen eta lehiaketak ere antolatzen zituzten. Beti musika zalea izan naiz. 15-16 urterekin lagunekin Beatles taldearen abestiak jotzen nituela gogoratzen dut».16 urterekin Donostiara joan zen, irakasle-ikasketak egitera. «Saskibaloia gustuko dut eta Esnalek Goierrin jokatzea eskaini zidan, baina Donostiara joateko asmoa nuen. Donostiako Don Bosco taldean jokatu nuen. Musika ikasketak ere Donostian egin nituen. Golden Apple Quartet taldearen sorreran parte hartu nuen eta handik urtebetera utzi egin nuen, lanagatik. Duela 17 urte itzuli nintzen».Urretxun eta Zumarragan Gabonetan egon zen azkenekoz. «Gabon egunean, lagunok senitartekoen etxeetan abesteko ohitura dugu. Gure ohitura horrek 50 urte bete ditu».


Ezekiel

Kuriositatea interes bihurtu zitzaidan, orain interesa obsesio. Istorio ezkutu bat, gure herriaren hainbat ertz batzen dituen hari singlea, nonbaitera daramala dirudiena, edo horren atzetik nabil ni behintzat, zulo urdin guztiak miatu ezinik.

Begiratu gura diot goizero egunari obsesio honi begiratzen diodan moduan, argazki hartako mutil brasildarrekin: tren gainera igota, ziztu bizian, goi-tentsioko kableen artetik salto egiteko prest. Arriskuz beteta, bai, bizitzearen zirraraz.

Haritik tiraka lehendik ere hari horretatik tiratu dutenak datoz: Ruperren azukre koxkorrak, TikTararen doinu karibetuak, Jasanen hots ilunak, Hardezanen belatze beltzak, eta beste euri zital batzuk.

Martxel Mariskalek gogor egin zion tira hariari, eta hamazazpi urteak hamazazpi zuri izan ziren, Leonard Cohenek Hallelujah garajean abesten zuen artean. Eta arranotu zitzaidan, amoratu. Agian prozesuak gertatu egiten direlako, guk gura ez badugu ere. Tiratu dio hariari Idoia Garzesek orain dela gutxi, eta Jasone Osorok ere gogor kolpe egin du.

Gauza asko ez ditut ulertzen, eta hari honetatik ari naiz tiraka ni ere, zer edo zer aditu guran; mundua ikusteko modu bat edo egoteko modu bat edo zerk eraman duen hari honek hau guztia lotzera. Obsesioa bera ulertu-gura delako, hori delako kulturak sortu behar duena: interesa piztea, ezinegona sortzea, errealitatea aldaraztea. Beste dena entretenimendua da, denbora-pasa.

Beste hari asko daudelako gure ekosistema honetan, tiraka zerbaiten bila aritzeko, eremuko dunen atzetik.


Azpeitiko Hamaikabatek boto askatasunaren aldeko hautua egin du udal bozetarako

Udal hauteskundeetako mapan aurreko agintaldiko talde politiko bat faltako da, gutxienez, Azpeitian. Izan ere, Hamaikabat alderdia ez da bozetara aurkeztu. Hori dela eta, Aitor Aranguren Azpeitiko Udaleko zinegotziak esan duenez, "boto askatasuna" emango die Azpeitiko Hamaikabat-ek beraien alderdikideei eta boto-emaileei.

Martxoaren 28an egin zuen talde politikoak batzar nazionala, Donostian, eta han erabaki zuten foru hauteskundeetan EAJ babestea. Taldekideen %75 inguruk egin zuen bat erabaki horrekin.

Udal hauteskundeei dagokienez, erabaki zuten herri bakoitzak aukera zezakeela zer bide jarraitu, eta horrela egin dute. Udalerri batzuetan, EAJko zerrendetan aurkeztu dira H1! taldeko kideak; eta beste batzuetan, Azpeitian bezala, hauteskundeetan parte ez hartzea erabaki dute. Hori dela-eta, Hamaikabatek ez du egingo talde politiko baten edo bestearen alde; ez, behintzat, Azpeitian. Urola Kostan Aranguren da 2011n zinegotzi aulkia lortu zuen ordezkari bakarra, 483 boto (%6,23) lortuta. Zarautzen ere aurkeztu ziren, baina ez zuten ordezkaririk lortu.

Aranguren Hamaikabateko zinegotzi bakarra izan da lau urtez Azpeitiko Udalean, Bilduko eta EAJko beste 16 kiderekin batera. Hori dela-eta, Hamaikabateko ordezkariak azaldu du "urte luzeak" izan direla eta "lan bakartia" suertatu zaiola berari. "Bakarrik sentitu naiz, eta gehiengo absolutuaren aurrean ez dut aukera handirik izan ekarpenak egiteko", azaldu du azpeitiarrak.

Bigarren urtean sentitu zuen nolabaiteko "hurbiltasuna" Bilduren aldetik, baina gainontzekoetan "baztertuta" egon dela esan du. Hirugarren urtean, batik bat, aurrekontuak onartzerakoan sentitu zen "engainatuta".

"Alderdikerietatik at, nik herritarrentzat onena dena egin izan dut beti, ahal izan dudana egin dut. Bakarrik nago, eta batzar guztietara joaten saiatu naizen arren, lantegi handia izan da", esan du.

Bipartidismoa Azpeitian

Hamaikabatek eta Arangurenek erabaki dute ez direla aurkeztuko udal hauteskundeetara, baina uneotako egoera politikoa "pobrea" iruditzen zaio: "Uneotan, bipartidismoa da nagusi Azpeitian, eta sinplifikazio hori ez da ona". Izan ere, hark pentsatzen du EH Bilduren eta EAJren tartean badirela "pentsakera eta adar gehiago".

Hamaikabat taldeari dagokionez, berriz, udan izango dute "hausnarketarako unea", aurrera begira zer egin erabakitzeko. Oraingoz, talde politiko bezala jarraitzen du; nahiz eta hauteskundeetara ez aurkeztu.


Athletic-Panathinaikos partida 20:45ean jokatuko da San Mamesen

UEFAk Europa Ligako atariko azken kanporaketen itzuliko partiden ordutegiak publikatu ditu. Zuri-gorriek abuztuaren 24an jokatuko dute talde greziarraren aurka, 20:45ean.

UEFAk Europa Ligako atariko azken kanporaketen itzuliko partiden ordutegiak publikatu ditu. Athletic-Panathinaikos norgehiagoka abuztuaren 24an jokatuko da San Mamesen, 20:45ean.

Aurretik, joaneko partida, abuztuaren 17an jokatuko dute zuri-gorriek Atenasen, 20:30ean.

Europa Ligako atariko azken kanporaketako itzuliko partiden ordutegiak:

Abuztuak 17, 20:30ean: Panathinaikos-Athletic Club (Atenas)

Abuztuak 24, 20:45ean: Athletic Club-Panathinaikos (Bilbo)


Kontsumo pribatuak jaisteari utzi dio EAEk

Eustatek baieztatu du Araba, Bizkai eta Gipuzkoako ekonomia %1,2 txikitu zela 2013an, urte amaieran jaisteari utzi zion arren.

Ekonomiak aurten hazi nahi badu barne kontsumoaren bultzada handiagoa beharko du, esportazioak ez direlako nahikoa izango hazkunde sendo bat izateko (eta enpleguari tira egiteko). Alde horretatik, itxaropena eman dezakete Eustatek gaur zabaldutako datuak. Haietan ikusten da urtearen azken txanpan biziberritu dela familien kontsumoa Araba, Bizkai eta Gipuzkoan: etxeguneen azken kontsumoa %0,4 hazi zen urteko azken hiruhilekoan, aurrekoarekin alderatuz gero. Tasa horiei eustea da giltza, baina ez da erraza izango, langabezia jaisten ez den bada eta soldatek beheranzko bidea uzten ez badute.

Eustatek joan den astean aurreratu zuen moduan, EAEko BPG barne produktu gordina %0,3 hazi zen hiruhileko arteko tasetan, eta %0,3 txikitu urte arteko tasan. Urte osoari erreparatuta, ekonomia %1,2 uzkurtu zen. Hiru lurraldeetan jaitsi zen: %1,4 Araban, eta %1,1, berriz, Bizkaian zein Gipuzkoan. Nafarroan %1,3 egin zuen atzera, hango estatistika erakundeak aurreratu zuenez.

Fagor Etxetresnaken porrotak eta patronalaren mezu ezkorrak gorabehera, Gipuzkoak eman ditu daturik onenak: langabezia txikien duen lurraldea izateaz gain, hura da urte arteko tasan jaisteari utzi dion bakarra (%0,0 hazkundea). Bizkaiko ekonomia duela urtebete baino %0,5 txikiagoa da eta %0,4 txikiagoa Arabakoa. Pixka bat okerrago dago Nafarroa, -%0,6ko urte arteko tasa baitzuen 2013ko azken hiruhilekoan.

Enpleguaren bilakaera ere txarra izan da. Urtebetean ia 19.000 lanpostu garbi galdu dira (-%2,1), zerbitzuetan gutxien (-%0,5), eta gehixeago industrian (- %4,3) eta eraikuntzan (-%10,8). Krisi honetako bigarren atzeraldia hasi denetik, berriz, 50.000 enplegu desagertu dira.

Industria, osatzen

Sektoreei erreparatuz gero, nabarmena da industriaren hobekuntza. Atzeraldia utzi duen sektore bakarra da, haztea lortu ez badu ere (%0,0). Are gehiago, energia alde batera utzi eta manufakturari soilik erreparatuta, iaz baino %0,1 handiagoa da BPGari egiteko dion ekarpena. Hiru hile arteko tasa ere positiboa du eraikuntzak ere (%4,5), eta horri esker lortu du, aspaldiko partez, hondoa izan daitekeenera hurbiltzea. Izan ere, urtearen amaieran %1,2ko erritmoan jaisten ari zen, 2012an %7,1 uzkurtzen ari zela.

Zerbitzuak ere atzeraldiaren amaierara hurbiltzen ari dira (-%0,1 urte arteko tasan), eta horien barnean ikusten da urtearen amaieran kontsumoak izan duen gorakada: merkataritza, ostalaritza eta garraioa %0,5 hazi dira 2013ko hirugarren hiruhilekoarekin alderatuz gero.

Eskariari dagokionez, behera doa kontsumo publikoa (2012an baino %2,3 txikiagoa da), eta behera doa kapital eraketa gordina ere (inbertsioa), baina azken honetan antzematen da joera aldaketa bat, enpresen eskari zorroa pixka bat handitzen ari dela erakusten duena: bigarrenez jarraian hazi egin da hiru hileko arteko tasan.


Zaharkituak baina oso interesgarriak

Postuetako bat (Argazkia: Agurtzane Altuna).

Mota guztietako materiala aurki daiteke Gipuzkoa plazan dagoen Liburu Zahar eta Aukerazkoen Azokan.

Liburu Zahar eta Aukerazkoen Azokak hamazazpigarren urtea du aurtengoa Donostian. Beti bezala Gipuzkoa plazan dute beren lekua 40 postuek, eta txoko bakoitzean ehundaka titulu, milaka orri eta beste hainbeste istorio aurki daitezke liburu artean ezkutaturik. Bilaketa lan hau ez da erraza, ordea, eta postuz postu patxadaz ibiltzea komeni izaten da. Izan ere, azoka honetara datorrena alferrik etorriko da modako edo ahoz-aho dabilen titulu berri horren bila, hemen eskaintza bestelako da.

Liburu zaharrak gutxi gora-behera 100 bat urtetik gorakoak dira. Aukerazkoak, berriz, ez dute zertan produktu zaharrak izan behar, saldu ezinik soberan gelditutakoak dira eta oso prezio onean eskura daitezke.

Miren Iturrioz, Abarka argitaletxeko saltzaileak ongi ezagutzen ditu horrelakoak, baina jendeak ez omen du prezio onean erosteko aukera aprobetxatzen. «Titulu berriak 20 euro ordaintzeko gai da jendea, baina gero, bost, zortzi edo hamar euro ez dute ordaintzen oso interesgarriak diren hainbat produkturengatik».

Bildumagileentzat ere aukera

Bigarren eskuko liburuak eta diskak ere asko begiratzen ditu jendeak. Askotan liburutegietan ez daudelako eta horrelako azokak izaten direlako erakustoki bakarrak.

Lehen begiradan produkturik erakargarrienak, agian, fascimile motako liburutzarrak dira. Bilboko Jose Antonio Valladares ditu salgai. «Horrelako liburuek bezero zehatz bat izaten dute, oso garestiak dira eta ez daude edonoren esku. Horregatik, normalean bildumazaleek erosten dituzte. Batzuk marfilezko figurak erosten dituzte, beste batzuk koadroak eta askori fascimilearen artea gustatzen zaio».

Eskuizkribu, mapa edo aintzinako beste dokumetu baliotsuren erreplikak dira fascimileak. Orain gutxi famatua egin den Codex Calixtinus Santiagoko Katedralean lapurtutako liburuaren erreplika ere badu Jose Antonio Valladaresek. «Jende asko hurbildu da propio liburu hau gertutik ikustera. Baina ikustera bakarrik, ez da honelako produktuak erosteko garairik onena».

Orokorrean horixe diote saltzaile gehienek. Miren Iturriozek azoka lasaia dela baieztatu digu. «Boladak izaten dira, baina ez dabil jende asko aurten. Gehienak, gainera ikusmiran dabiltza; gu behintzat ez gara asko saltzen ari».

Liburu zaharrak gutxi gora-behera 100 bat urtetik gorakoak dira. Aukerazkoak, berriz, ez dute zertan produktu zaharrak izan behar, saldu ezinik soberan gelditutakoak dira eta oso prezio onean eskura daitezke.

Letra txikiz idatziak

Txanponaren beste aldea urrutian aurkitu dugu. Limatik (Peru) etorri da Raul Briceño Polo. Urtero etortzen omen da eta Donostia beti izan omen da oso plaza ona. Eskuz egindako liburu txikiak edo miniaturak saltzen ditu berak. «Jendeari asko gustatzen zaizkio miniaturak. Eskuz eginikoak dira guztiak, eta eskaintza oso zabala da».

400etik gora izenburu auki daitezke postu bitxi honetan. Biblia, El Señor de Los Anillos, El Quijote…pentsa daitezkeen lanik luzeenak izanda ere, esku baten biltzeko moduko tamainuan eskaintzen ditu Raul Briceño Polok. Gehien saltzen duen alea zein den ere jakinarazi digu. «Gezurra badirudi ere, Kama Sutra da gehien saltzen dudana. Osoa harrera ona du eta jendeak asko erosten du».

Irakurzaletasuna elikatuz

Liburu Zahar eta Aukerazkoen Azoka hau datorren irailaren 16a bitartean egongo da ikusgai Gipuzkoa Plazan. Bertako naiz Euskal Herritik kanpoko liburu denda, editorial eta banatzaileek dituzten produkturik interesgarrienak erakutsiko dituzte. Horien artean, Donostiako historia ezagutzeko material ugari aurki daiteke.


Entitate laguntzaileen sarea aurkeztu du Geoparkeak

Topagune ireki eta parte-hartzailea izatea du helburu, Euskal Kostaldeko Geoparkearen bueltan.

Gaur goizean, hilak 31, Europako Geoparkeen Astearen baitan, ‘GeoparkeZaleak' ekimena aurkeztu da Itziarko Itxaspe Kanpinean. Euskal Kostaldeko Geoparkearen entitate laguntzaileak biltzen dituen komunitate dinamikoa eta irekia da. Gaur-gaurkoz Debako, Mutrikuko eta Zumaiako 19 entitate biltzen ditu sareak. Lurraldearekiko atxikimenduak eta ingurune sozial eta naturalarekiko konpromisoak batzen ditu, eta ekimenaren asmoa da Geoparkearen bueltan topagune irekia eta parte-hartzailea eratzea. Geoparkea zer den eta zer balio dituen zabaltzea izango du helburu nagusi.

Hasiera batean, sareak turismo arloko entitateak biltzen ditu, baina atxikimendu gehiago jaso eta hazten joatea da asmoa. Honela, pixkanaka sarera batu ahal izango dira Geoparkeko ikastetxeak, elkarteak, bestelako kolektiboak eta baita norbanakoak ere.

Gaurko aurkezpen ekitaldian izan dira Gipuzkoako Foru Aldundiko Turismo zuzendaria, Maite Cruzado, eta Debako, Mutrikuko eta Zumaiako alkateak. Udal ordezkariek bertaratu diren entitate laguntzaileak zoriondu eta esker ona adierazi diete, euren konpromiso eta ekimenagatik.

Ekimenarekin bat egin duten entitate gehienak Geoparkea osatzen duten hiru herrietako, Debako, Mutrikuko eta Zumaiako, ostatuak dira. Baina bada zerbitzu turistikoak eskaintzen dituen enpresa bat ere. Hauek guztiek egiaztatu dute kalitate eta etengabeko hobekuntza prozesuetan murgilduta daudela. Eskaintzen dituzten zerbitzuak eta produktuak ikuskatuak izan dira eta agerikoa da Euskal Kostaldeko UNESCOren Geoparkearekiko zein iraunkortasunarekiko duten konpromisoa.

Ekitaldian, sareko bi ordezkarik atxikimendu-adierazpena irakurri dute, entitate laguntzaileen konpromisoak jasotzen dituena. Jarraian, banan-banan, entitate laguntzaileek aurrerantzean euren establezimenduetan erakutsiko duten plaka bereizgarria jaso dute.

Geoparkeak, bestalde, geoparkea.eus webgunean laguntzaile diren entitateak soilik erakutsiko ditu. Gainera, deskontu kodeak banatuko dizkie entitate laguntzaileei, bezeroen artean Geoparkeko bisita gidatuetan parte hartzeko prezio murriztuak eskaini ditzaten.

Honekin guztiarekin, Geoparkeak aitortza egin nahi die kalitatearen eta iraunkortasunaren alde lanean diharduten eragileei.

*Entitate laguntzaileen zerrenda:

Arbe Hotela (Mutriku)

Arriola Txiki Nekazalturismoa (Deba)

Begi Bistan zerbitzu turistikoak (Zumaia)

Itxaspe Kanpina (Itziar, Deba)

Saturraran Kanpina (Mutriku)

Zumaia Kanpina (Zumaia)

Eleizondo Landetxea (Lastur, Deba)

Endañeta-Berri Nekazalturismoa (Zumaia)

Errotaberri Landetxea (Itziar, Deba)

Goikola Landetxea (Lastur, Deba)

Kanala Hotela (tziar, Deba)

Lasturko Aterpetxea (Lastur, Deba)

Pikua Landetxea (Mutriku)

Saka Nekazalturismoa (Deba)

Santa Klara Nekazalturismoa (Zumaia)

Talaso Zelai Hotela (Zumaia)

Txindurri-Iturri Nekazalturismoa (Itziar, Deba)

Zubeltzu-Torre Nekazalturismoa (Itziar, Deba)

Zumalabe Hotela (Mutriku)


Aralar: 'Bakea lortzeko, Euskal Herria ez da Gobernuen zain egongo'

Patxi Zabaleta Aralarreko koordinatzaile nagusiak iragarri duenez, abian dira bakearen aldeko hainbat mugimendu sozial eta politiko, baita presoen kolektiboaren barnean ere.

Mariano Rajoyren Gobernuak bakearen gainean duen "eztabaidarako itxiera" salatu du Patxi Zabaleta Aralarreko koordinatzaile nagusiak. "Euskal Herria ez da Espainiako eta Frantziako ekintzen zain egongo", iragarri du Zabaletak.

Halaber, bakea lortzeko hainbat mugimendu sozial eta politiko abiatu dituzte, baita presoen kolektiboaren barnean ere, azaldu du Aralarreko buruak. "Ez dira Madrilgo Gobernuaren zain egongo, urtebete igaro delako eta bakea lortzeko ekarpenik egin ez dituelako", deitoratu du.

Igande honetan Gasteizko Europa jauregian egin du Aralarrek batzar nagusia. Ondoren, "eztabaidetan bakeak leku garrantzitsua" duela onartu du Zabaletak komunikabideen aurrean egindako agerraldian.

Zabaletak salatu duenez, Madrilgo Gobernuak "ez du proposamenik eta ez du konpromisorik hartu nahi". "Argi dago ezin dugula jarrera-aldaketen zain egon, haiek hartutako jarrera honek mozkin politikoak lortzea duelako helburu, Mayor Orejaren garaietan bezala", esan du.


Arte lanen erakusketa

Estudio Diart-eko ikasleek margolanen erakusketa jarri dute Antxieta etxean. Adin guztietako ikasleek mota guztietako lanak egin dituzte. 18:00etatik 20:00ra bitartean egongo da zabalik.


Galdutako tradizioaren bidea argiztatuz

Ohitura zaharrak berreskuratzeko asmoarekin, kalabazak, erremolatxak edo arbiak hustu eta horien barruan kandelak piztuko dituzte aurten Errenteria-Oreretan. Gau Beltzaren tradizioari heltzea izango da helburua, eta era horretan, abiapuntua ezarri hemendik aurrera usadioa berriz ere herrian ospa dadin.

Izan ere, Errenterian XX. mendearen erdialdean, Gau Beltza familia giroan ospatu izanaren testigantzak aurkitu ditu Orereta Ikastolako lantalde batek, eta haritik tiraka kontakizun gehiago agertu dira herritarren artean. «Erdiko Kaleko haurrak Gazta-ñoko baratze batzuetara kalabazak hartzera joaten ziren. Kalabaza horiek hustu, kandela bat jarri eta herriko enparantzan eta kanposantu zaharrean jartzen zituzten», azaldu du Leire Arrizabalaga Orereta Ikastolako komunikazio arduradunak.

Ikastolako langile talde batek ospakizuna antolatzeko proposamena egin zuen, eta ikastetxearen «izaera, filosofia eta baloreekin» bat egiten zuela ikusita, aurrera egin zuten. Euskal kulturaren eta tradizioaren aldeko urrats «interesagarria» egin zezaketela pentsatu zuten antolatzaileek, eta lanari ekitea erabaki zuten. Are gehiago, hamaika eragile batu zaizkie bidean, hala nola: Amulleta Danbor Kofradia, Ereintza Dantza Taldea, Xenpelar AEK euskaltegia, Landarbaso Abesbatza, Zaria Koru Eskola, Errenteria Musikal, Urdaburu Mendizale Elkartea eta ikastolako antzerki taldea.

Kalabazaren Bidea

Lehen urtea izanda ere, ospakizunari nola heldu argi izan dute antolatzaileek, eta Kalabazaren Bidea izenpeko jarduera prestatu dute horretarako. Edozeinek parte har dezake ibilbidean, eta ahal izanez gero, mozorrotuta eta esku artean kalabaza, arbia, kandela edo kriseilua eramanda. Hala, denak elkarrekin, kalabazaren gurdiak zankolariekin batera bidea irekitzen duen bitartean, kalejira egingo dute Jautarkol plazatik abiatuta, hilaren 31ko 19:30ean. Amulleta Danbor Kofradiak musikatuko du kalejira, baina ez dira bidea animatzen bakarrak izango.

Edozeinek parte har dezake Kalabazaren Bidean, ahal izanez gero, mozorrotuta

Herriko Plazarantz abiatuko dira lehenik eta bertan, txalapartariak ariko dira ekitaldia girotzen. Mikelazulorako bidea hartuko dute ondoren, eta Landarbaso Abesbatzaren haur eta gazte koruak, Dizdizka eta Kontari, izango dituzte bertan zain. Topoko zubira iristean, Urdaburuko eskalatzaileek ezustekoa emango dute, eta handik ermitaren ondoko Gernika-ren muralera joango dira. Ikastolako antzerki taldekoak txoko batean gordeta egongo dira bertan. Bukatzeko, Biteri kalea eta Zumardia zeharkatuko dituzte —azken horretan trikitilariek alaituko dute pausoa—, Linon azken geldialdia eginez.

Gau beltzaren ohiko mozorroak

Gau Beltzari bukaera eman aurretik, Beldurraren Eltzeari sua emango diote. Horretarako, parte hartzaileei euren beldurrak paper batean idatzita eramateko eskatu diete antolatzaileek, horiek lapikoan sartu eta erretzeko, izu guztiak desager daitezen. Halaber, ahal duenak ibilbidea hasi aurretik kalabaza pastela Linora eraman dezala nahi dute. Hala, amaieran, gaztaina erreak, pastela eta sagardoa dastatzeko aukera egongo da. Txalapartariek, Errenteria Musikaleko kideek, Zaria Koru Eskolakoek eta Landarbaso Abesbatzakoek animatuko dute giroa. Zezen suzkoak itxiko du Gau Beltzaren lehen ekitaldia.

Jatorri zelta duen usadioa

Orereta Ikastolako langile taldeak aurrera eramandako azterketaren arabera, jatorri zelta du Gau Beltzak. Jai paganoa zen, baina Euskal Herrira nola iritsi zen ezezaguna da momentuz. Samhain izeneko ospakizuna da gaur egun Gau Beltza gisa izendatzen duguna. Sam hitzak uda esan nahi du eta hain-ek, amaiera, beraz, udari amaiera ematen zion ospakizuna zen urriaren 31ren bueltan egiten zen festa. Baina horrek are esanahi zabalagoa zuen antzinako garaietan, ez baitzen soilik udaren bukaera, uzten amaiera ere bazen. Agirrezabalak azaldu duenez, «Euskal Herriko neguko gainontzeko festekin alderatuta ezaugarri komun bat dauka, eta da eskean ateratzen zirela». Santa Agedan edo Eguberrietan ohitura den bezala, neguaren gogortasuna agerian uzten du horrek, «etxea eta biltegia bete ahal izateko eskatu behar zuten».

Jatorri zelta du Gau Beltzak, baina Euskal Herrira nola iritsi zen ezezaguna da

Hildakoak beste aldera igarotzen laguntzeko gaua ere zen. Bizien eta hildakoen munduak banatzen dituen distantzia gau horretan «estutu» egiten zela sinetsita, ahaideei bide hori egiten laguntzen zieten, batetik. Eta kontrakoa gerta ez zedin, espiritu gaiztoak uxatzeko kalabazak erabiltzen zituzten, bestetik.

Zeltek Europan zehar zabaldutako usadioa erromatarren garaian Domu Santu jai kristaura bihurtu zuten. Irlandarrek eta eskoziarrek eraman zuten usadioa Amerikako Estatu Batuetara (AEB) baina mendeen poderioz, jaia desitxuratuz eta komertzializatuz joan zen, «eta guri eraldatuta etorri zaigu bueltan», dio Agirrezabalek.

Egun, ugariak dira Euskal Herrian tradizioa berreskuratzeko egiten ari diren ahaleginak. Orain, Errenteria-Oreretak abiapuntua jarriko du, iraganaren eta orainaren arteko distantzia txikituz, Gau Beltza berriz ere ospa dadin.


Tubacexen 6 hilabeteko enplegua erregulatzeko aldi baterako espedientea ezartzea planteatu du zuzendaritzak

Enpresak nominetatik kendu nahi die beharginei ekoizpena gelditu zuten egunetako ordainsaria. Atzoko egun osoa igaro zuten sindikatuek eta zuzendaritzak negoziatzen, eta astelehenean jarraituko dute elkarrizketekin.

Egun luzea izan zen atzokoa Tubacexeko Enpresa Batzordeko kideentzat. Sindikatuen artean bilduta egon ziren lehenbizi, eta zuzendaritzarekin batzartu ziren gero, 20:45ak arte.

Goizean proposamena adostu zuten sindikatuek eta zuzendaritzari plazaratu zioten gero. Honako hau planteatu zuten langileen ordezkariek: datorren astean beharginen %66ak lan egitea gehien jota eta gainontzekoa etxean egotea, %100a kobratuta baina “plus presentzialak” gabe.

Zuzendaritzak ezekoa eman zion proposamen horri, “ekonomikoki onargarria” ez zela argudiatuta.

Gauzak hala, beste planteamendu bat jarri zuten enpresako buruek mahai gainean: enplegua erregulatzeko aldi baterako espedientea ezartzea datorren astelehenetik aurrera.

Enpresa Batzordearen arabera, proposamen horrek ez luke langileen soldataren %80a ere estaliko eta, gainera, erabateko geldialdia emango balitz langileek desenpleguko dirua jasoko lukete soilik bigarren hilabetetik aurrera.

Sindikatuen bigarren proposamena

Gauzak hala, beste proposamen bat akordatu zuten sindikatuek, aho batez: hurrengo astean ekoizpena orain arteko egoera berdinean mantentzea eta horren ostean hiru hilabeteko enplegua erregulatzeko espedientea ezartzea.

Espediente horrek honako ezaugarri hauek izango lituzke: soldata %90ean osatuko litzateke, oporrak eta paga estrak sortuko lirateke espedienteak iraun bitartean, behin-behineko langileak ere barnebilduko lituzke eta kanpoan utziko lituzke Errelebozko Kontratua duten gaur egungo zein etorkizuneko beharginak.

Zuzendaritzaren proposamen berria

Zuzendaritzako kideek bi orduko atsedenaldia egin zuten orduan, proposamena baloratzeko. Ondoren, honakoa helarazi zieten langileen ordezkariei: 3 hilabeteko espedientea laburregia iruditzen zitzaiela eta, horren ordez, sei hilabetekoa ezartzea planteatzen ari zirela.

Sindikatuek eginiko proposamen berria bideragarria ez zela esan zuen enpresako buruek, “1 eta 2,5 milioi arteko gainkostua” ekarriko lukeelako.

Horren ordez, euren hasierako proposamenari heldu zioten berriz: %33 lan egitea eta soldataren %62 osatzea edo %66 lan egitea eta %84 kobratzea.

Enpresa erabat geldituko balitz egongo liratekeen ordainsariak ere zehaztu zituen zuzendaritzak: 1.600 euro jasoko lukete seme-alabarik gabeko beharginek, 1.750 euro seme alaba bat dutenek eta 1.900 euro, aldiz, bi edo gehiago dituztenek.

Oporrei dagokionez, zuzendaritzak ez zuen argitu sindikatuen proposamena errespetatuko zuten edo ez. Errelebo Kontratua duten langileei gaineko proposamena begi onez ikusi zuten, baina ez zuen behin-behineko langileak espedientearen barruan sartzea onartu.

Ekoizpena gelditzearen ondorioak hizpide

Beste neurri batzuk ere proposatu zituen zuzendaritzak, baina sindikatuek adierazi zuten ezin zituztela une horretan baloratu. Gauzak hala, negoziazioekin astelehenean jarraitzea proposatu zuen Enpresa Batzordeak.

Bilera amaitu baino lehen, zuzendaritzak azken gai bat jarri zuen mahai gainean: iragan astean langileek eginiko ekoizpen etetea. Enpresako buruek adierazi zuen nominetatik kenduko zietela beharginei egun horietako dirua. Sindikatuek, auren aldetik, horrekin ados ez zeudela adierazi zuten, eta nabarmendu zuten horrelako jarrerek ez dutela abian dauden negozioetan laguntzen.


“Ongi dago aluminioa kutsakorra dela esatea, baina are hobea alternatiba bat eskaintzea"

Hondakin gutxiago sortzeko, Altsasu institutuan ogitartekoak biltzeko aluminio papera erabili beharrean bilgarri erabilgarriaren aldeko pausoa eman dute. Ikastetxeko Agenda 21 taldeko kide Ainize Ramila Gabiriak azalpenak eman dizkigu.

Ogitarteko bilgarri berrerabilgarria.


Aitzkozar elkartea ospakizunetan blai

Iturmendiko plaza gainean dagoen elkarteak adin guztiak hartu ditu kontuan ospakizunak antolatzeko. Horrela, gaur, ostiralean, apirilaren 11n, pailazo-malabarista eta La Banda antzerki zirkoko kide den Andoni Lopez de Goikoetxea iturmendiarrak Zirko Tailerren lehen emanaldia gidatuko du 17:30etik aurrera. Ondoren, 19:30ean klima aldaketa izanen du hizpide LAB sindikatuko ingurumen arduradun Jon Artetxek, eta segidan auzatea izanen da Aitzkozarren; sagardoa, ardoa eta txistorra ez da faltako. Larunbata izango da Aitzkozar elkarteko egun handia. Goizeko 11:00etan jaiaren hasierako etxajua jaurtikiko da eta berehala akordeoilariekin batera herriari buelta emanen zaio kalejiran. Berehala haurrendako japoniar lehergailuak jaurtikiko dira, eta nahi duten guztiek zaldi gainean joan etorriak egiteko aukera izanen dute. Eguerdian Altsasuko kale kantu taldearekin kantuz kantu ariko dira iturmendiarrak, eta 13:00etan Andoni Lopez de Goikoetxeak gidatutako Zirko Tailerren bigarren emanaldia hasiko da. Ordu berean auzatea eskainiko zaie festara hurbiltzen diren guztiei.Ohikoa denez, herri bazkaria izango da giroa berotuko duen ekitaldi nagusia. Bazkalondoa eta kafe garaia bertsolariek animatuko dute, eta jai giroarekin jarraituz, arratsalde guztian trikimartxa izanen da, Askondoko Xabierrekin.


Bideoa: Itsasoak portua eta malekoia astindu ditu berriz ere

Alerta laranja izan da gaur kostaldean, olatu handiengatik eta haizeteengatik. Goizeko 05:00etan izan da lehen itsasgora, eta kalte esanguratsurik eragin ez badu ere, kostako herrietako udaltzainek hainbat neurri hartu dituzte. 17:12an igo da berriz marea, eta olaturik zakarrenek portua eta malekoia astindu dituzte.


Zornotzan kontzentrazioetara deitu dute gaur eta bihar AHTaren obretako langilearen heriotza salatzeko

Gaur arratsalderako deialdia Zornotzako Ezker Abertzaileak egin du eta biharkoa gehiengo sindikalak.

Gaurko kontzentrazioa Erreferendum plazan izango da, 19:00etan. Biharkoa 12:00etan hasiko da Zornotzako udaletxe plazan. Horrez gainera, beste deialdi bat ere badago: ostiralean, 11:00etan, Eusko Jaurlaritza parean elkartuko dira gehiengo sindikalak deituta.

Joan zen larunbatean 46 urteko langile batek lan-istripu hilgarria izan zuen Zornotzan. AHTaren obretako langilea zen. Heriotzaren arrazoiak eta langilearen lan baldintzak ikertzeko eskatu du LAB sindikatuak. “Larunbateko tenperatura altuekin harremanik duen argitu dadila gura dugu”, eskatu dute ohar batean.

“AHTren lanetan gutxienez zazpi langile hil dira”, salatu du LABek. “Hauei gehitu beharko genizkieke egondako istripu arin eta larriak eta jatorria lanean duten gaixotasunak, izkutatuak izaten diren arren, eraikuntza obra horietan gertatzen direnak”, gehitu du.


“Erria txikota!” leloa du urriaren 5ean Orion egin

“Erria txikota!” leloa du urriaren 5ean Orion egingo den Kilometroak jaiak. Egun osoko egitarauaz gozatu ahal izango da eta, bertara joateko, autobusa antolatu du Galtzaundi euskara elkarteak. 10etan, Tolosako zezen plazatik irtengo da. Informazioa eta izen ematea, Galtzaundi euskara elkartean: - 943 655 004 - nafarroa etorbidea 6, Tolosa


Ipar Euskal Herriko Ikasleek baxoari ekin diote frantsesez halabeharrez

Lizeoetako azken urteko ikasleek Baxoko lehen ariketa dute egun.

Aitor Renteria Baiona

Ikasleak, Miarritzeko Malraux ikastetxean, gaur. / Aitor Renteria

Goizeko zortzietan filosofia azterketari ekin diote. Azterketa, Frantziako Hezkuntza ministerioak finkatu bezala, frantses hutsean burutu beharko dute, baita ikasketa prozesu osoa euskaraz egin dituzten ikasleek. Berriz ere, Baxoa euskaraz egitea eskatzen zuten ahotsek atea itxirik atzeman dute Parisen.

Usaian bezala, urduritasuna izan da nagusi azterketa hasi aitzin, ikasleek karta bakarrera jokatzen dutelako haien geroa. Hautatutako ikasgaien arabera banatu dituzte ikasleak Ipar Euskal Herriko ikastetxe ezberdinetan.


Eneko Fernandez, Julen Zelaieta eta Manu Goioganak irabazi dute Bortzirietako XIX. Taldekako bertso lehiaketa

Kotto saria Xabat Illarregi leitzarrarentzat izan zen, puntua jarri eta 9ko ttikian botatako bertsoarengatik

Joan den larunbatean jokatu zen Bortzirietako bertso eskolak hemeretzigarren aldiz antolatu duen Taldekako bertso lehiaketa. 19 izan ziren bertan parte hartu zuten bertsolariak, 5 epaile, 5 gai-jartzaile, 3 trikitilari eta 2 dokumentalistarekin batera.

Joan den urtean bezala, bertsolariak banaka hasi ziren kantari eta taldeak finalerdietan osatu ziren. Erran bezala, 19 izan ziren kantari parte hartu zutenak. Bertsolari bakoitzak ofizioka 3 bertso bota behar izan zituen, egokitu zitzaion ariketan (zortziko haundian, zortziko ttikian edo hamarreko ttikian) ondotik, puntu banari erantzun behar izan zioten eta akitzeko, zozketaz, erdiek hitz bat gai gisa hartu eta bertso bana bota behar izan zuten eta bertze erdiek aldiz objetu bat gai gisa hartu eta horri bertso bat bota behar izan zioten.

Punturik gehien zuten 12 bertsolariekin, suge sistema erabiliz, finalerdiak jokatuko zituzten lau taldeak osatu ziren. Berako Katakun jokatu zen lehenengo finalerdia. Erkin eta Jarrai taldeak (Iban Garro, Xabier Terreros eta Aimar Karrika) finalerako sailkatzea lortu zuen, Bat Bitan taldea (Iker Gorosterrazu eta Joanes eta Xabat Illarregi anaiak) menpean hartuta.

Bigarren finalerdia Lesakako Haizegoa ostatuan egin zen eta bertan, Hau ta hori ta hura taldea (Eneko Fernandez, Julen Zelaieta eta Manu Goiogana) nagusitu zitzaion Manolo ta bertze bi taldeari (Manolo Arozena, Ander Fuentes Itturri eta Alazne Untxalo).

Finala Lesakako Arrano elkartean jokatu zen, afal ondotik. Parte hartzaile, trikitilari, epaile, bertsozale,...giro ederra sortu zen Arranoko goiko gelan. Saio eder baten ondotik, Hau ta hori ya hura taldea nagusitu zitzaion Erkin eta Jarrai taldeari.

Kotto Saria Xabat Illarregirentzat

Finalaren ondotik, sari banaketa egin zen. Xabat Illarregik irabazi zuen, bertsorik onenari ematen zaion Kotto. Xabatek, Katakun jokatutako finalerdian 9 puntuko neurrian botatako puntu erantzuneko bertsoari esker eskuratu zuen sari preziatua.


Maskara higienikoak banatuko dituzte metro eta autobus geltokietan

Erabili eta botatzeko maskarak banatzen hasi dira gaur, martitzenean, Bizkaiko autobus, metro, tranbia eta tren geltoki nagusietan, Josu Zubiaga Eusko Jaurlaritzako Segurtasun sailburuordeak azaldu duenez. Neurria gaur eta bihar mantenduko dute, lanera doan jendeari "gogorarazteko" segurtasun neurriak mantendu beharra dagoela. Izan ere, maskarok ez dira sanitarioak, higienikoak baizik.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun sailburuordeak azpimarratu duenez, maskara horiek ez dituzte ordezkatzen Covid-19aren aurkako babes neurri nagusiak, hau da: garbitasuna eta pertsonen arteko distantzia. Izan ere, gaur eta bihar banatuko dituzten maskarak ez dira sanitarioak, baizik eta higienikoak: "paperaren moduko materialez eginda daude eta goma soilik ukituz jarri behar dira. Horiek erabili ondoren bota egin behar dira".

Denera, 494.000 maskara banatuko dituzte gaur eta bihar artean EAEko garraio publikoko gune nagusietan. Bizkaian DYAko eta Babes Zibileko boluntarioek emango dituzte maskarak.


«San Mamesen beste modu batera bizi da futbola»

20 urte ditu, bada, Altuna III.ak. Bizitzako gauza gehienetan hasiberria da, baina ondo erantzuten du zirikatzen saiatzen zaizkionean.

Fernando Amezketarraren finala omen da hau.

Bai. Ahaztuta nengoen, baina kuadrillako batek Wikipediako argazkia bidali dit gaur, eta, bai, Bengoetxea Altuna ziren haren abizenak. Zer edo zer jakingo zuen hark finalaz.

Amezketako jendeak grazia berezia duela esan ohi da. Hala da?

Hemen, ez naiz inoiz sentitu berezia. Badaude xelebreak, baina behera jaitsi izan naizenean, Alegiara, edo Tolosara, hori esaten dute amezketarren inguruan. Eta nik umetan pentsatzen nuen: «Ze demontre egingo zuen jendeak hemengoek hori pentsatzeko?»

Bertso eta txiste kontuan zer moduz moldatzen zara?

Bertsotan, ez. Txisteak, txarrak. Nahiko umoreko pertsona naiz.

Kuadrillakoren batek paga eskatu beharko zuen etxean finaleko sarrerak ordaintzeko.

Egia esan, dezente pentsatzen dut horretan, eta saiatzen naiz eskertzen, tragoren bat ordaindu, edo gonbidatuz. Niregatik diru asko uzten ari dira azkenaldian, eta oso eskertua natzaie. Nik badakit ikasten ari den batek ez darabilela lanean ari denak adina diru, eta gurasoenekin ari dela. Eta, bai, pentsatzen dut horretan.

Zure adinarekin, 19-20 urte, jendeak parranda izaten du buruan.

Uneak daude. Pilotak beste kirol batzuekin alderatuta, irteteko tarte handiagoa ematen dizu; baina, nik, bolada luze batean ez dut izan parrandan ibiltzeko denborarik edo gogorik. Ni, 16-17 urterekin, parrandazalea izan naiz, gustatzen zait jendea ezagutzea; baina, azkenean, jakin behar duzu nondik jaten duzun, zeri ematen diozun garrantzia, eta, oraintxe, ez dut dudarik.

Gazte bizitzako zerbait galtzen ari zenaren ez al duzu uste?

Batere ez. Iruditzen zait ez zaidala ezer falta. Txikitatik egin dut borroka pilotari izateko, eta, orain, pilotari izanda, ez dut pentsatuko zenbat gau galtzen ari naizen. Ahal denean irten, eta kito.

Kuadrillakoak kaleko edanean eta zu pilotalekuan. Ibili al zara kaleko edanean noizbait?

Ez. Noizbait, lagunak hasi direnean, esan izan diet: «Zer ari gara egiten hemen? Amezketakoak garela! Tragoa hartzera, goazen tabernara».

Afari handia antolatu duzue.

Guztira, 170 sartzen dira Zalbide sagardotegian. Afariaren ondoren jendea herrira jaitsiko dela uste dut, eta giro ona egongo da.

Menua?

Entsalada, bakailao tortilla eta saiheski errea.

35 urteko pilotari baten menua da hori. Zurean, pizza eta kebaba. Probatu al duzu Kebaba?

Inoiz ez. McDonalds-a zapaldu dugu noizbait, baina kebaba ez.

Bengoetxeak dio oraingo pilotariak txintxoagoak zaretela.

Igual bai, ni lehengoak ez ditut ezagutzen. Pilotariak orain dezente zaintzen dira.

Zaletasun berezirik?

Plan polita, niretzat, lagunekin afaltzea da, trago bat hartu eta etxera. Edo bikotekidearekin plan polit bat antolatu...

Edo San Mamesera joan.

Baita hori ere. Berrian hirutan egon naiz, eta plazer bat da.

Athleticzalea Amezketan.

Txikitatik partida pila bat ikusi nuen eta hortik datorkit miresmena. Realzale guztiei esaten diet, harrotasunik gabe, han egoten den giroa bizitzekoa dela. Ni athleticzalea naiz, Realaren aurkakoa ez, hori garbi daukat, eta han beste modu batera bizi da futbola.

Bengoetxea eta zu elkarrekin joan zaitezkete.

Egia. Gustura, gainera.

Garai batean, pilotari gazteak ia isilik egoten ziren aldagelan. Zu hala egon al zinen debutean?

Astelenan zapaldu nuen aldagela lehenbizikoz, eta han zeuden Irujo, Titin... Haiek ikusten nituen alboan, eta pentsatzen nuen: «begira zeinekin nagoen». Nik beteranoak miresten ditut.

Aldagelan, sentitu al duzu noizbait errespetu berezirik?

Ondo tratatu izan naute. Behin hartu nuen sustoa, afizionatu mailan, Tolosan, Mikel Goñirekin. Txuleta festa zen, guk partida jokatu, eta aldagelan geunden, isilik. Mikelek galdu egin zuen gero, eta haserre sartu zen aldagelan. Nik poltsa hartu, eta «baniak hemendik», pentsatu nuen. Bat-batean, eserleku bat airean bota zuen, eta nire burura zetorrela gelditu nuen. Ikaratuta irten nintzen pilotalekutik. Hura sustoa!

Zuk hautsi al duzu noizbait eserlekuren bat?

Ez, sekula.

Titinek, Lasa III.ak... bai.

Baita Irujok ere. Denok gara detaile itsusiak izandakoak, eta ni ere bai. Baina lekuz kanpo ere badago detaile hoiengatik kritikekin urrunegi joatea. Irujorekin pasatu izan da.

Kolpetik ezagun bilakatu zara. Nabaritu duzu?

Bai. Jende sanoa dagoenean, edo pilota maite duela ikusten duzunean, ikaragarri gustura hitz egiten dut haiekin. Baina beste aldekoak ere badaude. Ez dakit zenbat denboran behin, irten gauean, eta bateren bat etortzen zaizu. «Hi ze ari haiz hemen», kargu hartzen. Denok dugu eskubidea, eta ez diozu erantzuten, baina ez da batere atsegina.

Iritziei buruz ari zarela. Hedabideek diotena eragiten al dizu?

Ez dit eragiten; nik ere nire iritzia dut. Denok gaude pilota inguruan, eta zuek eta guk hobekien moldatzea komeni dela.

Eta jendearenak?

Ez, egia esan. Eta horren inguruan nire etxean dezentetan aritu naiz hizketan. Nire arreba, edo ama... pilotalekuan daudenean eta, ni galtzen, komentarioak eta entzun behar izan dituzte. Ez dute ezer esaten, baina eragiten die. Nik hori asimilatua dut, eta ohitu naiz, une onak egongo dira, txarrak...

Mundu guztiak daki honezkero etxean piano irakaslea duzula. Zuk ba al dakizu jotzen?

Ez. Solfeoa ikasi nuen amarekin, baina hainbeste piano entzun nuen txikitan, aspertu egin nintzen. Ama eta arreba beti pianoa jotzen ibiltzen ziren; azkenerako, utzi egin nuen, eta pilotan bakarrik.

Musikari buruz hitz egiten hasita. Zer entzuten duzu?

Era guztietakoa, duela hamar urtekoa. Amari Bruce Springsteen gustatu izan zaio, eta niri ere bai. Haren kontzertu batera gustura joango nintzateke. Etxean musika asko entzun dugu. Coldplay ere bai, Moby...


Baserri inguruetako plastikoa urtarrilaren 25ean batuko dute Antzuolan

Baserri inguruetan sortutako plastikoa ateratzeko egutegia egin dute dagoeneko; urtarrilean izango da, hilaren 25ean. Plastikoak atera behar dira arratsaldez. Jasoko dituzte: siloa estaltzeko erabiltzen den plastiko beltza; belar boletan erabiltzen den plastiko beltza; negutegietan eta ortuan lurra estaltzeko erabiltzen den plastiko beltza; eta, negutegiko plastiko zuria.

Plastikoa ateratzeko egunak:

urtarrilak 25

otsailak 22

martxoak 22

maiatzak 24

uztailak 26

irailak 27

azaroak 22

abenduak 27

Supide azpikaldeko aparkalekuan batuko dute plastikoa.