Aizarnazabalgo Euskal Jai eguneko paella janerako sarrerak salgai daude dagoeneko

Aizarnazabalen irailaren 22an ospatuko dute Euskal Jai eguna, eta dagoeneko jarri dituzte salgai egun horretan egingo duten paella janerako sarrerak. Hilaren 19ra bitartean eskuratu ahal izango dira, Uztarri eta Troxka tabernetan. Helduek hamar euro ordaindu beharko dute txarteleko, eta 12 urtera arteko haurrek, bost euro.

Bestalde, paella jana antolatzeko eta egunean bertan lanean aritzeko boluntarioak behar dituzte, eta horiek udalarekin jarri beharko dute harremanetan. Besteak beste, paella janerako lekua egokitzea, bazkaria prestatzea, zerbitzatzea eta dena jasotzea izango dira boluntarioek egun horretan egin beharreko lanak.


Arenas Club VS Leioa, putzutik ateratzeko partida, zuzenean EiTBn

Bi taldeek jaisteko postuetan daude. Neurketa larunbatean jokatuko da arratsaldeko 16:00etan.

Asteburu honetan Bigarren B Mailako II. Multzoko hamahirugarren jardunaldia jokatuko da.

ETB1ek eta eitb.eus-ek zuzenean eskainiko dute sailkapeneko azken tokietatik ateratzeko Arenasek eta Leioak jokatu behar duten partida. Getxoztarrak azken postuan daude, partida bakarra irabazita eta leioztarrak hamazazpigarren tokian, bi puntu gehiagorekin.

13. JARDUNALDIA Larunbata 16

16:00 Arenas Club - Leioa 16:30 Amorebieta - Izarra 16:30 CA Osasuna B - Barakaldo

17:00 Athletic Club B - Unionistas

Igandea 17

12:00 Tudelano - Reala B 15:30 Valladolid - Calahorra 17:00 Cultural Leonesa - Haro Deportivo 17:00 Salamanca - Alaves B 17:00 UD Logroñes - Burgos CF 18:00 R. Union - Guijuelo


San Fidel Ikastolako Amets Aranaz ikasleak saria jaso du Aztertu Sarietan

Aztertu Programan parte hartu duten ikasleen artean banatu ditu aipatu sariak Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Sailak.

Gure eskualdeetako beste zenbait ikastetxetan moduan, Aztertu programaren barruan Azterkosta programa aspalditik lantzen dute San Fidel ikastolan, eta oraingoan Lehen Hezkuntzako 3. mailako 54 ikasleren argazki bana bidali zuten.

Aranazen argazki saritua.Argazkia: San Fidel Ikastola.

“Azaroan landu genuen programa. Egun batean Mundakara joan eta bertan atera genituen argazkiak. Horregaz batera, uraren kalitatea aztertzeko laginketa burutu genuen, eta zaborra batzen ere ibili ginen”, azaldu du Itxaso Garteizaurrekoa San Fidel ikastolako irakasleak.

10 urtez azpikoen kategoriako irabazlea da Aranaz, eta haren argazkian Aranaz bera eta gelakide bat agertzen dira salabardo bategaz arroka artean.

Zortzi-hamar urte dira San Fidelen Azterkosta programa lantzen dutena, eta oraingoan irudiak ere egin zituzten, baina, bakarrik argazkiak bidaltzea erabaki zuten.

Izan ere, marrazki eta argazki digitalen ataletan lehiaketa bana egiten dute ( bietan adinaren arabera hiru kategoria bereizten dira).

Bestalde, Amorotoko Eskolak, Easo Politeknikoak eta Martinez Sacristan familiak sari bereziak jaso zituzten.

Zapatuan Donostiako Aquariumean banatu zituzten Aztertu Sariak, eta Iñaki Arriola Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitzako sailburuak programan parte hartu duten ikasleek erakutsitako ingurumen-konpromiso handia nabarmendu zuen: “Etorkizun hobe, iraunkorrago eta ingurumenaren aldetik errespetutsuago baten promesa dira, eta euskal gizarteak klima-aldaketaren aurka eta gure ingurune naturalaren babesaren alde duen inplikazioaren adierazgarri”.

2016an 23.000 pertsonak baino gehiagok parte hartu zuten Aztertu programan. Horiek itsasertzaren eta ibaien tarteetako laginak hartu edota prestakuntza-irterak egin zituzten, Haur Hezkuntzarako material espezifikoak eskatuta edo lehiaketetan parte hartuta. Esate baterako, marrazki eta argazki digitaleko lehiaketek onarpen handia dute haurren artean, eta 3.750 lan bildu zituzten iaz.


Kutsidazu autoestimua

Kutsidazu bidea, Ixabel filma ikusi eta hurrengo goizean Euskadi Irratian hari buruzko iritzia eman ondoren hasi nintzen idazten lerro hauek. Tertulian batez ere bi kontu aipatu nituen: filma bera oso ona iruditu zitzaidala eta batez ere El Diario Vascok eskaini zion trataera lotsagarria iruditu zitzaidala, ez kritika gogorra eta injustua egin ziolako, espazio ñimiñoa eskaini ziolako baizik. Etxekalte behin berriro ere.

Herri txikia gara eta euskaraz egiten diren kultur produktuak xumeak dira; ez daukate World Trade Center edo Alatristeren moduko super-ekoizpenen parean ipintzeko aukerarik -ezta, zorionez, pretentsiorik ere-. Baina, zorionez, iaz eta aurten Donostiako Zinemaldian luzemetraia berri bana estreinatzeko aukera izan dugu (Aupa Etxebeste! eta aipaturiko Kutsidazu). Ez dira mundu mailako arrakastak, baina duintasunez eta talentuz egindako produktuak dira, eta GURE produktuak dira.

Ezin dugu, nire ustez, gure kultur ekoizpenen kritika egin, munduko kultura erraldoien baitan ekoizten diren produktuak juzkatzeko erabiltzen ditugun parametroak erabiliz: ez ditugu ba gure enpresen azterketak egiteko Microsoft edo Boeing-en erreferentziak erabiltzen!

Euskaldunak gara, eta geure kulturaren biziraupena bermatzeko ezinbestekoa dugu euskarazko kultur produktuak sortzea, prestigioa ematea eta kontsumitzea. Erakunde publikoen obligazioa da ekoizpen horri babes egokia eskaintzea, batez ere azpiegitura industrial egoki bat osatzearen bidetik. Eta, kontsumitzaileon ikuspegitik, argi izan behar dugu lehoiaren buztan ala arratoiaren buru izan nahi dugun, alegia, ingelesez, espainieraz edo frantsesez sorturiko kultur produkzioen olatuaren azpian erortzen garen ala euskal kulturari eta bere garapenari babesa eskaintzen jarraitzen dugun.

Horrek ez du esan nahi munduan zehar arrakasta duten produktuei uko egin behar diegunik eta, alde horretatik begiratuta, itzulpengintzak eta bikoizketak duten papera azpimarragarria da guztiz, baina euskal nortasuna gordetzea eta iraunaraztea ezinbestekoa da gure txikitasunetik munduari eskaintzen diogun aberastasuna eta aniztasuna mantentzeko. Eta horretarako ekoizpen propioak behar ditugu.

Gure munduaren ikuspegia, gure historiaren irakurketa propioa, geure auto-pertzepzioa... guzti horiek munduari egiten diogun ekarpen zoragarriak dira. Gainera, ekoizpen fresko eta dibertigarriek garrantzi itzela daukate euskararen normalkuntza prozesuan, geroz eta jende gehiagori komunitate baten partaide direla sentiarazten dietelako eta hizkuntza ikuspegitik erregistro berriak jorratzeko elikagai ezinbestekoa direlako.


"Lehen Mailara ekarri ninduten dohain eta gabezia berak ditut"

Sasoiaren amaieran bukatuko da Athleticen eta Andoni Iraolaren arteko kontratua, eta oraindik ez dago akordiorik. Iraola "oso gustura" dago, baina jarraitzeko "indartsu" ikusi gura du bere burua.


'Kantaurialdea' pelikula emango dute bihar Aita Mari zinean

Gipuzkoa Naturaldiaren egoitza berria zabalduko du bihar Aldundiak Euskal Kostaldeko UNESCOren Munduko Geoparkean. Horrekin batera, Kantaurialdea izeneko pelikula erakutsiko da, 19:00etan hasita Aita Mari zinean. Pelikula euskarazko bertsioan emango da.

Kantaurialdea filma Gaztela-Leon, Kantabria, Asturias eta Euskadin filmatu da. Mendilerroz eta bailaraz osatutako 480 kilometroko luzera duen segida bat, bataz besteko zabalera 100 kilometro, 60 eta 120 kilometroko tarteen barruan. Kalitate handiko ekoizpen bat da, eta zinemako pantaila handietan proiektatzeko diseinatua dago.

Lau urtaroak oinarri hartuta ematen du Kantauriko Mendikatearen itzulia, espezie desberdinek sortu dituzten istorioak kontatuz: hartz arrea, otsoa, basakatua, basoilarra, izokinak, landare haragijaleak edo armiarmak eta tximeletak.

Joaquin Gutierrez Achak zuzendutako pelikula hau euskara itzuli du Aldundiko Ingurumen sailak. Itzulpen lan honetan zumaiarrek hartu dute parte. Alberto Gorritiberea izan da bikoizketaren zuzendaria, eta Antton Garikanok itzuli du narrazioa. Ahotsa, berriz, Maider Segurolak jarri du.

Gipuzkoa Naturaldia

Aldundiko Ingurumen Sailak Gipuzkoa Naturaldiaren egoitza berria zabalduko du Geoparkean. Egitasmo honen helburua bertako natura ezagutzera ematea dela adierazi du Jose Ignacio Asensio Ingurumen diputatuak. Asensio bera eta Oier Korta Zumaiako alkatea eta Euskal Kostaldeko Geoparkeko presidentea izango dira bihar aurkezpen ekitaldian.

Orain artean Gipuzkoa Naturaldiako ekitaldiak jaso dituzten egoitzei (Azpeitia, Eibar, Errenteria, Oñati, Tolosa eta Donostiako Aquariuamari), Euskal Kostaldeko Geoparkea gehitzen zaie, Geogarapen Elkartearen eskutik. Horrela, hiru egoitza bateratzen dira: Mutrikukoa, Debakoa eta Zumaiakoa. Ohar baten bidez Asensiok “bere poztasuna” adierazi du egoitza berri honen irekiera dela eta eta adierazi du “Gipuzkoa Naturaldiak bere oinarrian duela gure lurraldeko ahal eta txoko gehienetara iristea, gure naturaren berri emateko asmoz, beti ere haren defentsa eta harekiko errespetua sustatuz, eta Geoparkearekin irekitzen ari garen bide honek horretarako aukera ematen digu”.


Soka dantza edota errebotea, Zubietako jai egun nagusietan

Uztailaren 25eko Santio Egunaren bezperan hasi eta San Inazio egunez amaituko dira Zubietako festak. Bi jai egun nagusiren bueltan egituratu dituzte antolatzaileek, zaletu eta adin tarte guztiei begirako hitzorduak. Santio Egunerako, esnadeia eta meza nagusiaren ostean, zubietarrak dantzan arituko dira, soka-dantzan. Eta arratsaldean, aizkolaritza eta harri jasotze saioak ospatuko dira, 18:30etan hasita. Eguna, bertso-pilota jaialdi bereziak borobilduko du. Festen amaiera aipatu moduan, uztailaren 31rako dago iragarria, San Inazio Egunez. Goizerako errebote partida iragarri du Jai Batzordeak, zikiroa bazkaltzeko eta arratsaldean; Ikusgarri motozerra erakustaldia, edota pintxo potea.

Astebetez luzatuko dira Zubietako Santioak. Egun bakoitzak, izendapen propioa du bertan:

Uztailak 24, asteazkena: jaien hasiera.

Uztailak 25, osteguna: Santio Eguna.

Uztailak 26, ostirala: Oilasko Biltzaileen Eguna.

Uztailak 27, larunbata: olinpiadak eta kontzertuak.

Uztailak 28, igandea: Jubilatuen Eguna.

Uztailak 29, astelehena: Umeen Eguna.

Uztailak 30, asteartea: Gaupasa Eguna.

Uztailak 31, asteazkena: San Inazio Eguna.

Egun bakoitzean ospatuko diren ekitaldien berri, web orrialde honetako agendan.


Lau hilabetez luzatuko dute lan-erregulazio plana Michelin enpresan

Gasteizko fabrikan 1.800 langileri eragingo die. Guztira 3.300 lagunek egiten dute lan bertan.

Urtarrilaren 31a arte luzatuko dute lan-erregulazio plana Michelin enpresan.

CCOO eta UGT sindikatuek Estatu osoko fabrikei eragiten dien lan-erregulazio planaren luzapenaren alde bozkatu dute astelehen honetan. Gasteizko fabrika egun dauden 3.300 langileetatik, 1.800 laguni eragingo die.

Maiatzean abiatu zuen enpresak lan-erregulazio plana, eta irailaren 30ean bukatu zen. Joan den astean, plan hori luzatzeko beharra planteatu zien Michelinek langileei.

CCOO eta UGT sindikatuek azaldu dutenez, aurreko baldintzak eta bermeak mantentzeko prest agertu da Michelin, eta, hortaz, martxan dauden inbertsioak, enpleguak eta atzerriko enpresekin sinatutako kontratuak bermatu egiten dira.


Sentsibilitate bortitz bat

'Floritura. Loreen historia politikoa'Sortzailea: Jeleton taldea. Non: La Taller espazioa, Bilbo. Noiz arte: Azaroaren 17ra arte.

Irailaren azken egunarekin, Maite Martinez de Arenazak zuzentzen duen La Taller espazioan aurten antolatuko diren erakusketei hasiera emanez, Gelen Alcantara (1975, Murtzia) eta Jesus Arpal Moya (Bilbao, 1972) artistek osatzen duten Jeleton taldearen erakusketa berria zabaldu dute: Floritura. Loreen historia politikoa.

Loreen historia politikoa 2003. urtean jaio zen, Belleza Infinita etxearen bitartez publikaturiko Las lilas de Jeleton liburuarekin. Gelen Jeletonen nerabe garaiko poema sortek osatzen dute liburua, hainbat marrazki sinbolikorekin batera. Proiektuak hiru singlerekin jarraitu zuen, liburuko poesia musikatu multzo batekin: Las lilas de Jeleton: Dame tu mano / Reich mir Dein Händchen (2003); Las lilas de Jeleton: Beso, amigo fiel (2006); eta Las lilas de Jeleton: Rayos de flor (2013).

Poesiaz eta musikaz gain, Alcantara eta Arpalek osatzen duten taldeak 2014. urtetik bost erakusketa garatu ditu: Historia política de las flores, o cuando las lilas se volvieron violetas (2014) eta Historia política de las flores 2: Floripondio (2015), biak Bilboko La Tallerren; Historia política de las flores 3: Azucenas atigradas (2016), Bartzelonako Halfhousen; Historia política de las flores 4: No morirá la flor, 2016an Costa Ricako San Josen egin zen Erdialdeko Amerikako X. Biurtekoan aurkeztu zutena; eta Historia política de les flors 5: Desflorar, Bartzelonako Ana Mas Projectsen aurten ikusgai izan dena.

Bilboko espazioko erakusketa berri hau aurretik aipatutako horien guztien batuketa bat da, eta aurrekoetan aurkeztutako artelanen aukeraketa bat ikus daiteke. Espazio txikia izanik, bertan aurkezten den artelan multzoa ondo hautatutakoa da, espazioaren erabilera egokia eginez. Sarreran bertan kokatzen den espazio nagusian, Erdialdeko Amerikako X. Biurtekoan aurkeztu zen No morirá la flor artelan zoragarria ikus daiteke. Lurrean kokatzen den tamaina handiko lan bat da, fragmentu ezberdinez osatzen dena. Lore ornamentazio batek inguraturik, hamabi marrazkiz eta testuz osatutako tapiz bat zabaltzen da lurrean; izenburuari lotuta, ingurumenaren arloan emakumeak egindako borroka irudikatzen da. Kolorearen erabilera neurtua da, bai euskarrian, bai irudian. Lan hori erakusketa osoan sumatzen den borroka sentibera baten erakusgarri argi bat da, azken urteotan gai beraren inguruan eginiko lanak erakusten duen prozesu, estetika eta diskurtsoaren arteko lotura egoki baten emaitzaren adibidea.

Artelan nagusi horren inguruan, beste proiektuetako hainbat lan ikus daitezke. Horien artean, besteak beste, Poder y revolución izendatutakoa. Marrazkiaren itxurazko sinpletasunaren atzean, Foucaulten Poder y revolución liburuarekin aurpegia estaltzen duen emakume bat ageri da, eta jantzita daraman elastikoan violar hitza irakur daiteke. Hitzaren adieraren eta boterearen inguruko gogoeta argi bat erakusten du piezak, elastikoan violar hitzak katalanez izan dezakeen esanahietako bat aurkezten baitzaigu, i.m. Lloc poblat de violes, hau da, lore mota horretaz betetako lekua. Lanez lan joan ahala, benetan interesgarria da nola doan zabaltzen, lorearen irudiaren inguruan eta modu indartsuan, boterearen eta borrokaren arteko hartu-eman gogor bat. Agerikoa izan daitekeen gaiaren tratamenduak, irudiaren, hitzaren eta euskarriaren bidetik, guztiz biltzen du Jeletonek urteetan landutako proiektua.

Ideia horren beste bi adibide argi dira Soltera I eta Soltera II. Lan horiek paretaren beste aldean ikus dezakegun Le pendu (zintzilikatua) Taroteko kartarekin lotzen dira, loreen, ohitura erlijiosoen eta esoterismoaren arteko lotura interesgarri bat eraikiz. Oraindik ezkontzear dauden emakumeei ezkontzetan ematen zaien lore sortaren inguruko lanak dira, denborarekin, forma ez galtzeko, buruz behera zintzilikatzen direnak. Ohitura horretatik abiatuta, Jeletonek Taroteko karten estetika duten lanak eraikitzen ditu, berriro ere, lorearen inguruan, gaiaren, ohituren, estetikaren eta borrokaren arteko lotura bikain bat sortuz.

Aipatutakoak erakusketan ikus daitezkeen lanen parte bat dira, Jeletonek lorearen inguruan eraiki duen unibertsoaren eta sentipenaren adibide bat. Ez da jakina erakusketa hau proiektuko azkena izango den. Hala bada, proiektu zoragarri honi amaiera on bat emateko modu egoki bat izango da. Nabarmentzeko moduko mostra da, eta benetan eskertzekoa da halako proposamen bikainak gure artean zabaltzeko egiten den ahalegina.


Abesbatzaren

entsaioak etzi

hasiko dira

Ikasturte berria hasi da dagoeneko, eta Goiz Eguzkiko abesbatzak etzi izango du aurreneko entsaioa. Arratsaldeko 17:30etan, jubilatu etxean.


Sexu erasoetarako salaketa telefono bat izango da Gasteizko jaietan

Arreta jasotzeko 945-13 44 44 telefonoa erabili ahalko da; txosna eta tabernetan argibideak izango dira.

Gasteizko Udalak aurtengo jaietan sexu erasoen aurreko prebentzio eta esku-hartze kanpaina aurkeztu du. "Ez da gizon batzuen arazoa, emakume batzuei eragiten diena; beraz, guztion ardura da edozein eraso matxista erantzunik gabe ez geratzea, eta erasotzaileek itxuraz duten inpunitatea mugatzea", nabarmendu du Berdintasunerako zinegotzi Jaione Agirrek. Hala, jaietan izan daitezkeen sexu erasoak salatzeko telefono zenbakia (945-13 44 44) jarriko du martxan Udalak.

Era berean, informazio eta aholkularitza gune bat jarriko dute, eraso eta abusu matxistarik antzemanez gero, zalantzak edo arazoak konpontzeko eta sostengua emateko. 12:30etik 14:00etara eta 19:00etatik 21:30era egongo da zabalik. Gainera, Ai Laket! elkartearekin lankidetzan, emakumeei zuzenduta landu duten drogen erabilera eta kontsumo arduratsuari buruzko gida banatuko da; elkarteak informazio-leku bat jarriko du Gaztetxearen aurreko plazan, uztailaren 23an (00:00etatik 03:00etara), eta abuztuaren 4tik aurrera doako testak egingo dira txosnen esparruan, 23:30etik 02:30era. Halaber, txosnetan eta jaietan jende gehien ibiltzen den inguruetako tabernetan kartelak jarriko dira, eraso matxista zer den eta horien aurrean nola jokatu behar den jakinarazteko.

Kanpaina hau prestatu ahal izateko, lan saio bereziak izan dituzte blusa eta neska taldeekin; zehazki, 25 taldeetako zuzendaritza-batzordeetako 100 kide baino gehiagorekin izan da prestakuntza lana, eta lantegi bereziak egin dituzte ostalaritza establezimenduetako eta txosnetako kideekin, txosnen eta Gasteiz On merkatarien elkartearen bitartez.


Unai Moreno, Aiert Losada eta Mikel Caramanzana txapeldun

Errendimenduko Gipuzkoako Txapelketako mendebaldeko finalak jokatu zituzten atzo Arane kiroldegian. Eta finalera iritsi zirenen artean, Unai Moreno eta Aiert Losada soraluzetarrek irabazi egin zuten zegokien partidua, herrikideen gozamenerako. Lazkaoko eta Azkoitiko bikoteek irabazi zituzten gainontzeko bi partiduak.

19:00etan hasi eta ia 21:00ak arte luzatu zen atzo, barikua, Soraluzen izandako pilota jaialdia. Izan ere, hiru final jokatu ziren kiroldegian, Errendimenduko Gipuzkoako Pilota Txapelketaren baitan, eskuz binakakoak: bigarren urteko alebin mailan, Lazkao-Lazkaoren kontra; infantil bigarren mailan Soraluze-Azpeitiaren kontra eta azkenik infantilen lehen mailan Azpeitiak-Azkoitiaren kontra.

Tanto biziak ikusteko aukera izan zuten bertaratutakoek, pilotarien gurasoak gehienak. Eta zirrara sentitu zen, zela ez, soraluzetarren txanda iritsi zenean bereziki.

Hasieratik aurretik

Unai Moreno eta Aiert Losada aurretik jarri zitzaien azpeitiarrei hasieratik. Indartsu Moreno eta bizi Losada, tanto alde dezentekoa eskuratu zuten. Horrek konfiantza eman zien azpeitiarrak gertuan ipini zitzaizkienerako. Eta azkenean, atzera ere abiada hartu eta gailendu egin ziren soraluzetarrak, segundo eskas iraun zuen azken tantoan. Orduan bai poza, jokalarien eta ikusleen artean.

Gainera, Losadarekin eta Morenorekin batera, saridun izan zen baita Mikel Caramanzana debarra ere, izan ere, Soraluzeko Pilota Elkarteko hiru pilotariek lortu zuten finalera iristea, nahiz eta gero zozketa bidez erabaki zuten ze bikotek jokatu.

Hain justu, hiru finalak bukatzean banatu zizkieten sariak pilotari guztiei, Iker Aldazabal alkatearen eta Ramon Gallastegi zinegotziaren eskutik.


Hamar urte beteko ditu aurten ‘Urdaibaiko Organoak’ kontzertu zikloak

Urdaibaiko Organoak, Joxe Mari Eguileor kontzertu zikloak hamar urte beteko ditu aurten. Benantzio Bilbao ekimenaren sustatzaileak jakinarazi duenez, musika jardunaldiak “arrakastatsuak” izan dira orain arte, eta, aurten ere, hala gertatzea espero du. Nabarmendu duenez, kontzeru zikloak bertoko eta atzerriko herritarren harreta bereganatu du. Iaz, esaterako, 3.000 lagunetik gora bildu zituzten antolatzaileek.

Busturialdeko elizetako organoak erabiliz, bertoko kultura eta ondarea zabaldu gura dituzte antolatzaileek. Izan ere, “organoak gure ondare kulturalaren parte dira”. Hala, aberastasun kulturala lau haizetara zabaltzea da antolatzaileen helburua, eskualdea erakargarriago bihurtzeko.

Hamargarren urteurrena ospatzeko Bilbaok egitarau aberasgarri eta erakargarria prestatu du. Hortaz, kalitatezko musikagaz gozatzeko aukera izango dute organo kontzertuetara doazenek.

Iazko egitarauagaz alderatuz gero, aurten hiru kontzertu gehiago izango dira bertoko elizetan; guztira, bederatzi. Gainera, horietako zenbaitetan organo doinuei laguntzen beste musikari batzuk be parte hartuko dute. Arratzuko Santo Tomas elizan, esaterako, serpentoi, tuba, tronpa eta tronboi doinuak ere entzungo dituzte musika zaleek.

Egitaraua

Uztailak 25: Bermeoko San Frantzisko elizan, 20:45ean. Javier Artigas (Organoa) eta Benantzio Bilbao (Organoa).

Uztailak 27: Busturiko Andra Mari elizan, 20:00etan. Ainhoa Barredo (Organoa) eta Nuria Orbea (Sopranoa).

Uztailak 28: Lumoko San Pedro elizan, 20:00etan. Miriam Cepeda (Organoa) eta Luis Alberto Requejo (Klarinetea).

Uztailak 31: Gernika-Lumoko Andra Mari elizan, 20:00etan. Nicolo Sari italiarra (Organoa).

Abuztuak 3: Arratzuko Santo Tomas elizan, 20:00etan. Bernado Cifres (Tronpa), Oscar Abella (Tuba, eta serpentoia), Alberto Urretxo (Tonboia) eta Benantzio Bilbao (Armonioa).

Abuztuak 4: Ibarrangeluko San Andres elizan, 20:30ean. Enrico Zanovello italiarra (Sopranoa).

Abuztuak 10: Gernika-Lumoko Mertzede konbentuan, 20:30ean. Esteban Elizondo (Organoa).

Abuztuak 14: Gautegiz Arteagako Andra Mari elizan, 20:30ean. Miguel Angel Garcia (Organoa).

Abuztuak 15: Mundakako Andra Mari elizan, 20:00etan. Stefano Pellini italiarra (Organoa)


Gernikako bonbardaketaren inguruko hitzaldia izan zen atzo Basazabalen

Xabier Irujo historialari venezuelarrak Gernikako bonbardaketaren inguruko hitzaldia eskaini zuen atzo, igandea, Basazabal jauregian. Gernika Geneology of a lie - Gernika gezur baten genealogia - liburua argitaratu du aurten Irujok, eta atzo hitzaldira bertaratu zirenek, 1937an Gernikan gertatu zenaren inguruan historialariak bildutako hainbat datu esanguratsuren berri jakin ahal izan zuten. Urolako Napar Zuzterrak elkarteak antolatu zuen hitzaldia.

(Argazkia: Maite Garmendia)


Zaratamoko Biharko Izar Gazteak txapelketa atzeratuko dute, Koronabirusa dela eta

Koronabirusak eragindako egoerak eta horren ondorioz sortutako alarma egoerak Biharko Izar Gazteak txapelketa aurreragorako uztera derrigortu die Jon Urrutikoetxea, Gorka Iglesias, Inhar Jaka eta Beñat Garcíari. “Bolada hau igaro bezain pronto ekingo diogu txapelketari, segituan”, adierazi du Urrutikoetxeak. Urri hasieran Zaratamoko Jon Urrutikoetxea eta Gorka Iglesiak eskuartean zuten proiektu berriaz mintzatu ziren Geurian, baina azken asteetan Koronabirusaren intzidentzia-tasak nabarmenki egin du gora eta horrek txapelketa atzeratzea derrigortu die antolatzaileei.

Urrian zehar federatuen txapelketa martxan jarri zuten Urrutikoetxeak eta Iglesiasek eta eskolarren arteko partidak prestatzen hasi ziren. Koronabirusak baldintzatutako urte berezi honetako hasierako asmoa Biharko Izar Gazteak antolatzea izan zen, baina birusak den-dena atzeratu zuenez, izen bereko txapelketaren bertsio misto eta arina egitea erabaki zuten antolatzaileek Inhar Jaka eta Beñat García pilotariekin batera: “Ideia nagusia Euskadiko pilotari onenak herrira ekartzea eta bertako nagusiek pilota partida politez gozatzea da”, azaldu zuen Iglesiasek pasa den urriaren hasieran.

Jon Urrutikoetxea: “Pilotaren oasia da Zaratamo, hemen ez dago besterik”


ETAk borroka armatua bukatuta: erreakzioak

ETAk borroka armatuaren behin betiko amaiera iragarri zuen atzo arratsaldean, eta eskualdeko hainbat politikarik adierazpenak egin dizkio Urola Kostako Hitza-ri. Irakur itzazu webgune orokorrean.


Bertso dotoreak atzo, Elgetan, gai serioak zein umorezkoak landuta

Gai serioak zein umore ukitudunak, guztiak sartu zituzten zakuan Elgetara gerturatu ziren lau bertsolariek. Eta Maddalen Arzallusek, Andoni Egañak, Ainhoa Agirreazaldegik eta Julio Sotok gustura utzi zituzten Espaloia ia bete zuten ikusleak.

Arzallusek adierazi zuen Elgeta dela Gipuzkoako herririk garaienetakoa, eta bera Hendaiatik etorrita oxigenoa garunera iritsiko ote zitzaion beldur zela. Baina iritsi zitzaion, bai, eta ondo, gainera.

Kontu serioak izan zituzten bertsotarako gai. Egañak eta Sotok, alkohola eta sexu erasoak landu zituzten: "Alkoholak justifikatzen du erasoa?". Agirreazaldegik eta Arzallusek ere ez zuten gai goxoagoa izan: "Puta sartu zuen gizona herriko beste auzo batean senarra da". Alzheimerra ere izan zuen gai Egañak: "Gaixotasunak jota dagoen 75 urteko gizona parkean dago usoei jaten ematen. Etorri da gazte bat eta esan dio: Aita, goazen etxera. Ez daki nor den". Gogorrak guztiak ere.

Baina umoreari ere egin zioten lekua; hor landu zuten esaterako, Oñatiko suhiltzaileen parkean dagoen ganora eskasia: "Elgetan baserri bat erre da eta bitartean egoitzan suhiltzaile bat txiskeroarekin jolasean eta bestea lotan arduraduna datorrenean". Egaña, ostera, dutxan eroritako metrosexuala izan zen; larrialditara joan nahi ez eta Arzallus bizilagunari laguntza eske doa. Librean ere ederto jardun zuten laurek, umoretik.

Ikusleen esanetan esperotako maila erakutsi zuen Egañak, eta Sotok eta Arzallusek bikain jardun zuten. Agirreazaldegi, besteen aldean, pattalago igarri zuten. Dena den, eskertuta agertu zen Elgetara itzultzeko aukera izateagatik (bertan jaioa da) eta halako bertso saioan jarduteagatik.


Sara Majarenasen alaba hiltzen saiatu zen gizona aske utzi du epaileak

Ikerketa «gehiegi» luzatu dela argudiatuta askatu dute. Urruntze agindua jarri diote, eta zaintzapean dira Majarenas eta alaba. Gaurko auzi saioan erasotzailea kartzelatzeko eskatuko dute

Duela bi urte Sara Majarenas euskal preso ohiaren alaba hiltzen saiatzeagatik atxilo hartutako gizonezkoa aske utzi du epaileak, ikerketa «gehiegi» luzatzen ari dela argudiatuta. BERRIAk jakin ahal izan duenez, «salbuespenezko neurritzat» du epaileak behin-behineko espetxealdia, eta, bi urte igarota, erasotzailea aske uztea deliberatu du epaiketa izan artean. Joan den maiatzean behin-behineko kartzelaldia luzatzea erabaki zuen epaileak, baina joan den ostiraletik kalean da erasotzailea, urruntze aginduarekin. Ordutik, Majarenas eta haren alaba zaintzapean dira. Fiskalak eskatuta, auzi saio bat egitekoak dira gaur, eta, bertan, Majarenasek eta haren abokatuak eskatuko dute erasotzailea berriro ere espetxean sartzeko.

2017ko urtarrilaren 17an erasotzaileak bere burua entregatu zuen haren eta Majarenasen alaba labankadaz hil egin zuela esanez. Ez zuen hil, ordea, eta Valentziako ospitalean artatu ostean osatu zen haurra. Majarenas Picassenteko espetxean(Valentzia, Herrialde Katalanak) preso zegoen orduan, eta salatu du trabak izan zituela alaba ospitalean zegoela hura bisitatu ahal izateko. Zigorraren hiru laurdenak beteta izan arren, ez zuten Majarenas askatu, eta, haurra 3 urte betetzekoa zenez, Alcobendasko (Espainia) harrera pisu batean izan dira biak zigorra osorik bete arte, joan den apirilaren 9ra arte.

Erasoaren egunean bertan sartu zuten erasotzailea Picassenteko espetxean, baina epaileak orain argudiatu du luzatu egin dela ikerketa, auzitegi medikuen txosten baten zain baitaude. Autoan azaltzen du, gainera, behin-behineko espetxealdia «objektiboki beharrezkoa denean» soilik ezarri behar dela. Libre izan arren, kautelazko neurriak jarri dizkiote, eta Picassenteko Guardia Zibilaren egoitzan sinatu beharko du egunero; pasaportea ere kendu diote.

Urruntze agindua ere badu erasotzaileak. Debekatua du Euskal Autonomia Erkidegoan sartzea, eta haurraren eta Majarenasen lantoki, eskola eta bizilekutik bi kilometro baino gertuago egotea. Horretarako, baina, Majarenasi ere jarri diote eskumuturreko telematikoa, eta zaintzapean dute. Gainera, Ertzaintzari haurraren mugimenduen berri eman behar izan die, haren «segurtasuna bermatzeko». Gainontzeko senideek ez dute zaintzarik.

Fiskalak gaurko deitu du auzi saio batera, eta erasotzaileak deklaratu beharko du. Bertan eskatuko dute Majarenasek eta haren abokatuak erasotzailea berriz ere espetxean sartzeko. Akusazioak argudiatuko du erasotzaileak badituela aurrekariak eta egin duen delitua larria dela. Hain zuzen ere, epaileak autoan dio behin-behineko espetxealdia «berrikusi» behar dela inputatuaren «egoera pertsonalaren, alarma sozialaren eta delituen errepikatze arriskuaren arabera».

Bide luzea egiteko

Hamahiru urtez espetxean izan ondoren, apirilean aske gelditu zen Majarenas, eta ordutik jarraitu du haren eta alabaren aurkako erasoaren inguruko auzibidearekin. Genero indarkerian espezializatutako epaimahai bat ari da kasua aztertzen. Auziak aurrera egin arren, ordea, Majarenasek eta haren abokatuek ez dute oraindik epaiketaren data finkorik. Bien bitartean, «egunerokoa berregiten segitzeko», erasotzailea espetxean egon dadila eskatuko dute gaurko saioan.


Autokarabana

Autokarabana irakurtzen amaitu eta hurrengo egunean entzun nuen irratian obra horrek irabazi zuela aurtengo Euskadi Literatur Saria. Kontua da literatur kritikariren batek lehenagotik zekiela (http://www.argia.com/boligrafo-gorria/2010/10/jesukristo-judas-eta-autokarabana/) Etxegoieni emango ziotela aipatutako saria. Eta horrek polemika piztu du. Dena den, sari, domina eta antzekoen inguruan beti sortzen da polemika eta kalapita. Kritikari batzuek goraipatu egin dute Autokarabana, beste batzuei, ordea, ez zaie gehiegi gustatu eta, batez ere, hizkuntzaren kalitate falta edo, beste modu batean esanda, hizkuntza landu ez izana leporatu diote egileari. Ukaezina da hizkuntza kezka nagusi duten euskal idazleen aldean, Etxegoienena estilo arinagoa dela. Dena den, bizi-bizia eta irakurterraza denez, horrek mesede egiten dio kontakizunari jarraitzeko orduan.

Iritziak eta desadostasunak gorabehera, nik neuk oso gustura irakurri dut. Agian antiheroiak atsegin ditudalako; bai, itxuraz oso handiusteak izan baina barrutik oso ahulak diren horiek. Eta horietako bat da nobelako protagonista: gizagaixo garaikide bat.

Nobela gaur egungo Euskal Herrian girotuta dago, herri batean. Aipatu ez arren, egileak ematen dituen zertzeladei esker, irakurleak badaki Oñatiz ari dela. Gainera, Etxegoien bera Oñatikoa da, eta esango nuke ez direla gutxi liburuan sartu dituen ukitu autobiografikoak.

Elias dibortziatua dago eta alaba bat du. Bilbon hainbat urtez bizi ostean, jaioterrira itzuli da, hango kooperatiba batera lan egitera. Hain zuzen, Eliasen egunerokotasuneko miseriak eta gogoetak dira nobelaren muina: lana, familia, bikotekidea, lagunak… horiek guztiak ditu hizpide. Halaber, Euskal Herriko elementu bereizgarri batzuei buruzko hamaika hausnarketa eta txantxa egiten du: forro polarrak, Luz Ardidenera joatea eskiatzera, kooperatiben mundua, euskalduntasuna bera… Hankaz gora jartzen ditu hainbat topiko, eta Eliasekin ados egon ala ez, irakurleak gustura irakurtzen ditu horrelakoak.

Esan bezala, Elias gizagaixo bat da, galtzaile bat. Gizarteak bere lana aitortzen ez duelako harrak bizi du, dena kritikatzen du, baina, aldi berean, ez da gai bere erantzukizunei heltzeko. Ez du loturarik nahi, gizaseme askea izan nahi du, baina, antza, ez du ulertzen horrek bakardadera daramala ezinbestean.

Liburuaren atzeko azalean dio “aspaldion ugaldu diren autokarabana-aleak unibertsaltasunean helmugarik ez daukaten unitate moduan irudikatuak" direla. Elias bera ere antzera dabil, noraezean, galduta. Gai izango al da egoerari buelta eman eta bere tokia aurkitzeko?


Saharako hainbat umek Leioan emango dute uda

Azken urteotan bezala, Leioako Fath elkarteak Oporrak Bakean kanpainarekin bat egin du. Horrenbestez, Saharako errefuxiatuen kanpamenduetan bizi diren umeei uztailan eta abuztuan familia leioaztarrekin bizitzeko aukera eskaini nahi diete berriro. Egitasmo horrekin, ume sahararrek bizi duten egoera larrietatik denbora batez aldentzea nahi dute arduradunek. 1996tik daramatzate Leioan ekimena garatzen. Eskaera aintzat hartu nahi dutenek, Fath elkartera deitu beharko dute, hau da, 656 735 687 telefono zenbakira. Ekimenak Udalaren diru-laguntza jaso du. Argazkian, ume saharar bat surfean / © Leioa.net.


Gaztelekua martxan

Astelehen honetan hasita, irailak 19, ekintza bereziei ekingo diote: Sukaldaritza tailerra, giltza tailerra, badmington txapelketa binaka, mahai jolasen topaketak… Horrez gain, Sanmieletan txupinazora joan aurretik merienda antolatu dute.

Urnietako Gaztelekua ikasturtearekin batera martxan jarri da, eta datorren astetik aurrera ekintza irekiak antolatuko dituzte nerabe guztientzat “Ongi etorri” programaren barruan.

Aurreko astean, ate irekien jardunaldia egin zuten Lehen Hezkuntzako 6. mailako ikasleekin, Gaztelekuko espazioak erakusteko eta arauak azaltzeko. “Gaztelekuaren aurkezpenean egindako deialdiak arrakasta handia eduki zuen, ia adin horretako guztiak etorri baitziren. 58 gazte gerturatu ziren guztira”, zehaztu du Unai Esnal hezitzaileak. Arauak eta Gaztelekua bera ezagutzeaz gain, zein motatako ekintzak egiten dituzten jakiteko balio izan zieten harrera egunak.

Orain, eguneroko martxa hartzen ari direla azaldu dute hezitzaileek. “Garrantzitsua da Gaztelekuko dinamika ezagutzea: zaharragoak diren gazteekin egotea, espazioen banaketa ezagutzea, gatazkak sortzen direnetan konpontzen jakitea…”. Aste hau, beraz, egokitze fasea izanik, ez dute ezer berezirik programatu eta datorren asterako utzi dituzte ekintzak.

Sanmieletan merienda

irailaren 28an “Gaztelekuan egon beharrean, herrian jaiak direla aprobetxatuko dugu kalera irteteko. Mielaren jaitsiera ikusiko dugu guztiok batera”, azaldu dute.


Europar Legebiltzar barreiatua

Europar Batasuneko Legebiltzarra hautatu dugu eta aurreikusi behar da zer ekarriko digun datozen bost urteetan. Ziurrenik, Jean-Claude Juncker eskuindarrak eskuratuko du Europako Batzordeko buruzagitza eta orain arte egon denak, Barroso jaunak, egin duen lanaren oso antzekoa burutuko du, Merkelek eta lobby ekonomiko boteretsuek ez baitiote joko handirik egiten utziko. Beraz, austerizidioak jende txiroa jipoitzen jarraituko du eta klase ertainen gainbeherak ez du etenik izango.

Eta, zer gertatuko litzateke Martin Schulz sozialdemokrata hautatuko balute? Berdintsu. Nahiz Schulz eskuinaren “mailu” bezala saldu ziguten azken Legebiltzarreko lehendakari hautatua izan zenean. Baina hitz gogor samarrez gain, ez da gai izan EBko norabide neoliberala galgatzeko edo birbideratzeko. Hala ere, gerta daiteke bi alderdiek bat egitea EB gobernatzeko.

Izan ere, gogoratu behar dugu sozialdemokratak eta popularrak bat eginda daudela herrialde askotako gobernuetan, koalizioan. Alemanian bi alderdiek gobernatzen dute eta Europako periferiaren egoera tamalgarria gobernu horri egotzi behar zaio, austeritatearen sustatzaile nagusia bera baita, Europako Batzordeak, Europako Banku Zentralak eta Nazioarteko Diru Funtsak (NDF) osatzen duten Troikaren alboan. Grezian ere gobernuan bi alderdiak daude. Frantziako Estatuan Hollanderen sozialdemokratak eskuina bezain urruti joan dira jendarte gastuen murrizketetan. Eta abar.

Espainiako Estatuan, berriz, zein da bi alderdi nagusien arteko aldea ekonomia arloan? Ederki asko dakigu 2011ko abuztuan Zapateroren zuzendaritzapean bi alderdiek Konstituzio higiezina aldatu zutela finantza erakundeen ordainketei lehentasuna emateko aurrekontu publikoaren gastu guztien artean. Horrela, kobratzen lehenak izango dira bankuak eta gero hiritarrok, zergadunok. EAEn eta Nafarroan ere bat egiten dute ekonomia eta abertzaleen aurkako politiketan.

Bestalde, hauteskunde kanpainan isilik egon dira Merkataritza eta Inbertsioetarako Atlantikoko bi aldeetako Hitzarmen (TTIP edo ATCI) beldurgarriak gure artean izango dituen ondorioei buruz; kanpainako egun gehienak “matxismoa dela eta ez dela” aritu dira, gai horietan baitituzte aldeak, ez ekonomian non berdintsuak baitira bi alderdiak. Izan ere, Hitzarmen hori onesten bada, ondorio kezkagarriak izango ditugu ekoizkin transgenikoei eta beste hainbat elikagai kaltegarriri ateak irekiko zaizkielako. Multinazionalen mozkinak babestuta geratuko dira beraien murrizketak ematen badira estaturen bateko neurri politiko-ekonomikoak direla eta; kasu hauetan konpentsazioak eska ditzakete eta aurrekontu publikoek izango dute murrizketa horien erantzukizuna.

Hau guztia kontuan hartuta, EBko Legebiltzar berriak kemen ahula izango du Troikari aurre egiteko, dena kontrolpean baitaukate bi alderdi nagusiek eta horiek lobby aseezinen zerbitzuan. Hala ere, Legebiltzar hori bozgorailu bikaina izango da makroekonomian hartuko diren neurri kaltegarriak aireratzeko, erabakitzeko eskubidea aldarrikatzeko edo Espainiako demokrazia defizitarioa salatzeko. Horiek izango dira, besteren artean, alderdi txikiek osatutako taldeek egin dezaketena.

Beraz, Europar Batasunak bere agintari ekonomikoek markatzen dioten bidetik jarraituko du, negozio handiak sustatuz eta horren ondorioz jendarte kohesioa ahulduz. Azken finean, bere legitimitatea eskasago bihurtuko da, kontatzen zizkiguten istorio miresgarriak ezerezean geratzen ari baitira.


Anfibioak behatzeko jardunaldia ekainaren 7ra atzeratu dute

Lapurriturriko Informazio Gunean egitekoa zen bigarren jardunaldia, ekainaren 7ra atzeratu behar izan dutela jakinarazi dute Irungo Udaleko Ingurumen departamentutik. Iragan larunbatean finkatuta zegoen hitzordua, nahiz eta zehaztu gabeko arrazoiengatik bertan behera gelditu zen. Hala, anfibioak behatu nahi dituzten lagunek gaurtik ekainaren 5era arte eman ahal izango dute izena, 010 telefono zenbakian edota udalaren weborrian.


Kirola egiteko programa birtuala euskaraz izango dute Ordizian

Euskararen bueltan asteazkenean ospatu ziren hamaika ekitaldiren artean, Ordiziako Udalak hitzarmen baten berri eman zuen. Vitale enpresak ariketa fisikoa egiten laguntzeko mundu mailako programa aurreratuena euskaraz eskaini ahal izateko itzulpen lanak egin ditu udalak; horren trukean 8.000 erabilera lizentzia eskuratuko ditu herritarren artean banatzeko. Lizentzia horiek urtebeteko iraupena izango dute, eta doan izango dira bitarte horretan.Igor Eguren alkateak, Juan Mari Gereñu kirol zinegotziak, Kike Mokoroa kirol teknikariak eta Gorka Nuñez Vitale enpresako ordezkariak eman zituzten hitzarmenaren gaineko argibideak prentsaurrean. Egurenek azaldu zuen udal zerbitzuak erabiliz programa euskaraz jartzeko eskaera jaso zutela eta hortik abiatu zela aliantza. Orain, lehentasuna Majoriko erabiltzaileei emango die. Datozen egunetan jakinaraziko zaie erabiltzaileei nola egin tresna horren jabe.Udalaren ataria, ‘.eus’PuntuEus egitasmoaren fase irekia abiatu dutenean, Ordiziako Udalak .eus domeinua hartu du web atarirako. Posta helbideak ere domeinu bera izango dute, nahiz .org zaharra erabilgarri egongo diren.


Lehorreratu da etorkinen ontzia

ÑMarine I’ Mauritaniako portu batean sartu da, eta 372 etorkinak lehorreratu, bi hilabeteko itsasaldiaren ostean


Urte berria aukera berriak

2012. urtea hasi dugu eta Arrasateko gaztetxokoetan ekintza bereziak antolatzen dabiltza. Adibide garbia San Andreseko gaztetxokoan aurki dezakegu, bertan ostegunetan arratsaldeko 18:00etatik aurrera gitarra ikastaroak izango dira. Ikastaro hauetan izena emateko gaztetxokora gerturatu. Plazak mugatuak izango dira.


EBk eta AEBek akordioa itxi dute muga zergen inguruan

Bi aldeek iragarri dute ez dietela zerga gehiago ezarriko inportazioei eta "berrikusi" egingo dituztela lehendik indarrean diren altzairuaren eta aluminioaren gainekoak. Hala, "garai berri bat" hasi dela iragarri dute.

Ezustean heldu da albistea. AEBetako presidenteak eta Europako Batzordeko buruak eman dute gauerdi inguruan egindako agerraldian: "Akordioa lortu dugu". Hala, ez dute muga zerga gehiagorik ezarriko eta inportatutako altzairu eta aluminioaren gainekoak berrikusteko konpromisoa hartu dute bi aldeek.

Lau puntu nagusi ditu hitzarmenak: ibilgailuak ez diren inportatutako industria gaiei dagokienez, muga zergarik, bestelako mugarik eta subsidiorik gabeko testuingurua lortzea hitzartu dute; energia alorrean elkarlanean aritzea ere adostu dute, eta Bruselak iragarri du handitu egingo dituela AEBetatik egindako gas inportazioak; merkataritza errazteko, burokrazia murrizteko eta kostua gutxitzeko elkarrizkeak iragarri dituzte; eta ohartarazi dute "indarrak batuko" dituztela euren interesak babesteko.

Industria produktuen gaineko merkataritza ez ezik, bestelako salgaiena ere errazteko urratsak iragarri dituzte bi aldeek, besteak beste, botikena, zerbitzuena, gai kimikoena eta sojarena. Azken horrekin lotuta Bruselak iragarri du epe motzean AEBei soja erosten hasiko dela. Izan ere, Txinako Gobernuak soja inportazioei ezarritako %25eko muga zergak kalte egingo die AEBetako ekoizleei. Ondorioz, EBrekin lortutako hitzarmenak eta Trumpek berak iragarritako diru laguntzak baretuko ditu haien beldurrak.

Pozik agertu dira bi aldeak hitzarmenarekin. "Egun handia da gaurkoa. Presidenteak Etxe Zurira gonbidatu ninduenean akordioa lortzea zen nire helburua, eta hori da egin duguna", goratu du Jean-Claude Junckerrek. Hala, akordioarekin "bi aldeek irabaziko" dutela nabarmendu du Washingtonek: "Garai berri bat hasi da".


Deñe, Klermoon eta Raitx, Maketa Lehiaketako finalerako aukeratu ditu epaimahaiak

Kilimak Entzulearen GazteBizHitza Sariaren irabazlearekin batera, finalean izango dira laurak.

Deñe, Raitx eta Klermoon sailkatu dira Maketa Lehiaketako final handirako, Xabi Bandini, Izaro Andres eta Xabi Doncel epaimahaikideek erabakitakoaren arabera.

Hala, Kilimak taldearekin batera (Entzulearen GazteBizHitza Saria), zuzenean egingo den finalerako kartela osatu dute. Eguna eta tokia zehazteke daude oraindik, baina laster emango dute antolatzaileek horren berri.

Gogoratu behar da Epaimahaiaren Saria jokoan dagoela: 5.000 euro.


Peyuco Duhart Donibane Lohizuneko auzapeza zendu da

70 urteko alkate lapurtarra goiz hontan zendu da 10:00etan.

Peyuco Duhart Donibane Lohizuneko (Lapurdi) alkatea goiz hontan zendu da 70 urterekin, 10:00etan Baionako ospitalean. Aste bete zeraman koma artifizialean garuneko odol isurketa baten ondorioz. Haren ehorzketa Donibane Lohizuneko elizan iraganen da, astelehenean, 11:00etan.

2002tik zen hiriko alkate, eta berrikitan Euskal Hiriguneko lehen lehendakariorde izendatu zuten.


‘Gerra zikina’ren dirua itzultzeko eskatu dio Puigdemontek Espainiari

Hala erantzun dio Generalitateko presidenteak Espainiako Gobernuari, independentziari buruzko galdeketarako dirua jartzen ez dela egiaztatzeko neurri gehiago hartuko dituela iragarri ondoren.

Likidezia Funts Autonomikoa jasotzeko katalanek ordaindutako interesak eta bankuak erreskatatzeko egindako diru-ekarpena Kataluniako Gobernuari itzultzeko eskatu dio Carles Puigdemont Generalitateko presidenteak Espainiako Gobernuari. Era berean, “gerra zikinean” gastatutako dirua itzultzeko eskatu dio larunbat honetan Rajoyren Gobernuari.

Puigdemontek Twitter bidez zabaldutako sei mezuetan erantzun dio Espainiako Gobernuak atzo iragarritako neurriei. Izan ere, urriaren 1ean egin nahi duten independentziari buruzko galdeketarako dirurik jartzen ez dela egiaztatzeko astero gastuen txostena bidali beharko diola esan zuen Rajoyren Gobernuak. Hala egin ezean, Kataluniari kendu egingo lioke Likidezia Funts Autonomikotik jasotzen duen dirua.

Gauzak horrela, Likidezia Funts Autonomikoa jasotzeko katalanek jarritako dirua itzultzeko eskatu dio Iñigo Mendez de Vigo Espainiako Gobernuko bozeramaileari. Halaber, “gerra zikinera” eta “txosten faltsuak” ordaintzera bideratutako dirua bueltatzeko exijitu dio. Ildo horretatik, Espainiako bankuak erreskatatzeko egindako diru-ekarpenak eta Castor gas plataformako sustatzaileei emandako kalte-ordainak gogora ekarri ditu.

Twitter bidez zabaldutako sei mezu horietan, atzo Mendez de Vigok egindako agerraldian esandako aipu bat jasotzen duen egunkari baten argazkia erantsi du Puigdemontek: “Katalanen euro publiko bat bera ere ez da bideratuko galdeketa hori ordaintzeko. Kautelazko neurria da”.

“Gerra zikina eta txosten faltsuak ordaintzeko erabili izan den diru publikoa itzuli ahal diguzu, ministro jauna?”, idatzi du Puigdemontek sare sozial horretan jarritako lehen mezuan.

Likidezia Funts Autonomikoa jasotzeko katalanek ordaindutako interesak ere itzultzeko eskatu dio Generalitateko presidenteak. “Guk ematen dizuegun dirua maileguan uzteko ordaindu dizkizuegun interesak itzultzerik al duzu, ministro jauna?”

Puigdemontek egitura bera errepikatu Twitterren zabaldu dituen mezu guztietan. Hala, bankuak erreskatatzeko herritarrek egindako ekarpena (60.000 milioi euro), Castor plataformaren sustatzaileei emandako kalte-ordaina eta Madrilgo saihesbidea egiteko jarritako dirua itzultzeko eskatu dio Mendez de Vigori.

Era berean, autonomia erkidego horretan Espainiako Gobernuak inbertitu ez duen dirua emateko eskatu dio, ekarpen hori aurrekontuetan jasota zegoela azpimarratuz.


Manifestaziora deitu dute Altsasuko auziaren aurka

Iruñean egingo dute mobilizazioa, apirilaren 14an. 16an hasiko da zortzi gazteren aurkako epaiketa

IRUÑEA. Altsasuko auziaren «zentzugabekeria» salatzeko eta «askatasunaren, justiziaren, giza eskubideen eta zuzenbide estatuaren printzipioen aldeko konpromisoa» adierazteko, Altsasuko Gurasoak eta Altsasukoak Aske plataformek manifestaziora deitu dute apirilaren 14rako, Iruñean. Martxa 17:30ean abiatuko da Golem zinemetatik, eta asmoa da Nafarroan egin den mobilizazio «jendetsuenetarikoa eta pluralenetarikoa» egitea. Larunbatez batuko dira, Espainiako Auzitegi Nazionalean auzipetutako zortzi gazteen aurkako epaiketa hasi baino bi egun lehenago.

Manifestazioaren berri atzo eman zuten, Iruñean. Arrazoiak «sobera» dituzte protestarako, agerraldian esan zutenez: 2016ko azarotik preso daude Adur Ramirez de Alda, Jokin Unamuno eta Oihan Arnanz, eta fiskalak 375 urteko zigorrak eskatu ditu zortzi auzipetuentzat: «Astakeria galanta eta onartezina», plataformen iritziz.


Arrakasta eta porrota

'Bridesmaids'Zuzendaria: Paul Feig. Gidoilariak: Kristen Wiig, Annie Munolo. Aktoreak: Kristen Wiig, Maya Rudolph, Rose Byrne, Terry Crews. Herrialdea: AEB. Iraupena: 125 minutu.

Milurte berria hastearekin, arnasa pitin bat hartu zuen guztiz herdoilduta zegoen helduentzako komedia estatubatuarrak. Farrellytarren salbuespen ia bakarrarekin, 90eko hamarkadan barre algarak egin nahi zituzten ikusle helduak haurren modura tratatzea erabaki zuen Hollywoodek. Horrez gain, komedia erromantikoaren etiketapean gero eta bigunagoak ziren istorioak, gero eta txepelagoa umorea.

Ausartago jokatu nahi zuen zuzendari talde baten agerpenak buelta eman zion egoerari, eta pixkanaka-pixkanaka, generoak garai batean izan zuen duintasuna berreskuratu du. Argi dago ez dela ailegatu garai klasikoaren mailara; baina sikiera, umorea baliatuz, nahiko galduta dagoen belaunaldi baten erretratu soziologiko eta psikologikoa egiteko aukera ematen dute gaurko komedietako hainbatek.

Hala ere, gainerako genero guztietan bezala, komedia estatubatuar garaikideak ia %100ean gizonezkoen ikuspuntutik eman dira, komedia erromantikoetan izan ezik. Egoera horri nolabaiteko erantzuna eman dio, gizonezko batek zuzendu arren, Bridesmaids-ek, emakumezkoen erabateko protagonismoa duen komedia dibertigarri eta azkarrak. Horixe baita filmak duen berezitasunetako bat: behingoagatik, gizonezkoak ez dira ia agertzen, dekoratuko beste elementu bat izateraino.

Abiapuntua ez da sobera originala, lagun baten ezkontzaren inguruko film ugari egin baitira azken urteotan. Dena den, honetan ere bide berritzaile bat hartzen asmatu dute sortzaileek. Azken finean, ezkontza aitzakia hutsa bihurtu da gizarte erradiografia zorrotza egiteko, arrakasta eta porrotaren inguruan hausnartzeko eta benetako adiskidetasunaren balioa defenditzeko.

Horrekin guztiarekin batera, Bridesmaids Kristen Wiigen erabateko erakustaldia da. Hura da pelikularen arima, eta bere pertsonaiaren bitartez ezin hobeki definitu du 30etik gora dauden gazte askoren egoera, baztertuta izateko arriskuan daudenena arau sozial eta ekonomikoen bide estuak ez segitzeagatik. Edalontziak uzteko lekurik ez duen auto zahar baten jabe, zoriontasuna saltzera kondenatzen duen lanbide baten morroi eta gizonkeriaren ikurra den maitale batekin, Annieren askatasunak eta bizipozak gizarte balio zurrunak hankaz gora jartzeko balio dute.


Gobernua eta alderdiak hitz egiten hasi dira Estatu ituna adosteko

Exekutiboaren talde negoziatzailea alderdietako ordezkariekin batzartuko da gaur goizean. Atzo, gaurko gai-zerrenda igorri zien.

Espainiako Gobernua eta alderdi politikoak hitz egiten hasi dira gaur goizean krisiaren aurkako Estatu ituna adosten saiatzeko. Jose Luis Rodriguez Zapaterok promestu du negoziazioak "azkeneraino" eraman nahi dituela, baina PP ez da fio, eta denbora irabazteko mugimendua baino ez dela uste du.

Zapaterok hautatutako talde negoziatzailea (Ekonomia, Sustapen eta Industria ministroak) 09:00etatik dago batzartuta Kongresuan ordezkaritza duten alderdi guztiekin.

Atzo bileraren gai-zerrenda igorri zien, baina proposamen zehatzak astelehenean aurkeztuko ditu.

Gobernuak atzo igorritako txostenak lau gai nagusi mahaigaineratzen ditu: Lehiakortasuna, industria politika, zerga politikaren ezarpena eta finantza sistema.

Beste hainbat neurriren artean, Exekutiboak ekoizpen eredua aldatzearen beharra ere azpimarratu du, eta horretarako ibilgailu elektrikoa giltzarritzat jo du.

PSOEren bilera-sorta

Atzo bertan, Jose Antonio Pastor PSOEk Kongresuan duen bozeramaileak alderdiekin abiatutako bilera-sortarekin jarraitu zuen. Gobernuak krisiaren aurka aurkeztuko dituen neurrientzat babesak lortzea da helburua.

Atzo Kongresuko bi alderdi nafarrekin batzartu zen, hots, NaBairekin eta UPNrekin.

Gainerako bileretan bezala, NaBai eta UPN hitz egiteko "prest" daudela igarri zuen Alonsok.

Bi alderdiok Parlamentuan egonkortasuna lortzeko eskatu diote.


20 bat lagun izan dira Bilal A. A. Jadou gazte palestinarraren hitzaldian

Askapenaren ekimenez, Palestinako herriaren egoera gazte palestinar baten ahotik entzuteko aukera izan da gaur gaztetxean. Bilal A.A. Jadou gazte palestinarra izan da hizlari, eta italieraz egin du berba; antolatzaileak saiatu dira itzultzaile arabiar bat lortzen baina azkenean ez dute helburua lortu. Izan ere Jadou-k arabiera eta italiera menperatzen ditu, baina ez gaztelera. Lagun batek egin ditu itzultzaile lanak. Aida Camp errefuxiatu eremuaren gaineko bideo batekin hasi da saioa. Ez da jende larregi agertu, 20 lagun inguru.

Palestinaren gaineko hitzaldia gaur gaztetxean, gazte palestinar baten ahotik


Imanol Lopez zumaiarra, garaile Donibane Lohitzunen

Internationaux txapelketa lau masterrez osatzen dira. Behin lau masterrak jokatu ondoren, jokalari onenek azken Slama jokatuko dute, eta bikote irabazlea izango da denboraldiko txapelduna.

Campos Berri frontoia leporaino bete zen atzo, finalean. Olha eta Lopez, Erkiagaren eta Minviellen aurka neurtu ziren. Finala berdindua izan zen, lehiatua. 15-12 eta 15-14 emaitzekin amaitu ziren bi setak, eta, hala, garaile suertatu ziren Olha eta Lopez.

Bihar hasiko dira jokatzen bigarren masterra. Iñaki Osa Goikoetxeak hartuko du parte master honetan. Inza izango du atzeko koadroetan, eta bere finalaurrekoan Hormaetxea eta Lekerika izango dituzte aurkari. Partida datorren asteartean, hilaren 22an, jokatuko da.


Perutarrak laguntzeko material bilketa

Ziordiko moja baten kongregazioko bi egoitzetarako neguko arropa, betaurrekoak, bastoiak eta dirua biltzen ari dira. Materiala Altsasuko Frontoiko zeharbidearen 14. zenbakiko udalaren bajeran jasotzen ari dira, asteazkenetan, 11:00etatik 13:00etara.

Juan Urrak (Ziordia), Jose Julian Imazek (Olatzagutia) eta Josetxo Etxabarrik (Altsasu) osatzen dute Ayuda Contenedores gobernuz kanpoko erakundeko (GKE) Sakanako ordezkariak dira. GKE material bilketa egiten dute, eta logistika laguntza eskaintzen diete beste talde eta erakundeei, materialez betetako edukiontzien bidalketan laguntzen diete. Haiek erakundean daudenetik laguntza edukiontziak India, Senegal, Benin, Honduras edota Uruguairako bidea hartzen ikusi dituzte.

Hirukoa bere boluntario-lanarekin pozik dago, baina gertuko norbait laguntzeko arra hozka zuten. Inguruan galdezka hasi eta Carmen Mendoza ziordiarrarekin topo egin zuten. Errukiaren Andre Mariaren Ahizpen kongregazioko moja da eta 40 urte daramatza Perun. Harekin harremanetan jarri ziren nolabaiteko laguntza behar zuten galdezka. Eta baiezkoa jaso zuten. Hirukoa edukiontzia betetzeko material bilketari ekin dio.

Bilketaz

Mendoza kide den kongregazioak bi egoitza ditu Perun. Limatik 25 km-tara dagoen herri pobrea da Machay. Bestea, San Martin departamentuko Cajamarquilla herrixka da, oihanean dagoena. Azken horretan haur behartsuekin lan egiten dute. Haiei laguntzeko neguko arropa, betaurrekoak, bastoiak eta gurpildun aulkiak eskatu dituzte. GKEko hiru sakandarrek azken horiek ezik gainontzekoak biltzen hasi dira eta sakandarrei dei egin diete euren ekarpenak egiteko.

Dirua ere jasoko dute. Azaldu digutenez, edukiontzi bat Bilboko portutik bidaltzea 3.200 euro inguru balio ditu. “Behin helmugara iritsita, portutik ateratzeko ere ordaindu egin behar da. 1.000 euro inguru. Eta mojek ez dute dirurik”. Horregatik, Caixabank-en Ayuda Contenedores izenean kontu korrontea zabaldu dute. Izen berarekin beste kontu korronte bat zabalik dago Rural Kutxan. Azken horretan diru ekarpena egiten duenak argi eta garbi azaldu beharko du Ziordirako dela.

Hirukoak azaldu digunez, “ahal den diru gehiena bildu nahi dugu. Galtzen ez diren jakiak bidaltzeko eskatu ziguten. Baina horiek bidaltzea baino egokiago iruditzen zaigu guk dirua bidaltzea eta haiek han erostea”. Horregatik, hirurak enpresen ateak jotzen hasiko dira. Olatzagutia eta Ziordiko apaizak ere haien asmoen berri emanen du elizkizunetan. Eta Mendoza mojaren kongregazioko Altsasuko ikastetxeko ikasle ohiek apirilaren 8an eginen duten topaketan ere haien asmoaren berri zabalduko dute. Joan berri den Manolo Tajuelo kide izandakoak "dagoen tokian dagoela" laguntzen ariko zaiela gaineratu dute.


«Etxekolan guztiak eginda, pronto-pronto gaude festarako!»

Laugarren urtea bada, asteazkenero elkartu eta Berriketan aritzen direla, Ereñotzuko 16 bat ‘gazte’. Araitz Aira dinamizatzaileak lagunduta, jokoan eta kontu zahar eta berrietan aritzen dira. Sasoi betean daudela argi erakutsi dute, eta, aurten, San Antonio jaiei hasiera emango dien txupinazoa botatzeko gonbitea jaso dute. Ekainaren 12an izango da hori, 20:00etan.

«Baten bat aterako gara, arrastaka bada ere!» diote brometan. Izan ere, etxeferoak botatzen esperientzia haundia duenik ere bada tartean. «Franko boteak bagaude, lehenago ere!», diote. «Ehiztariak dira eta!», beste batek, ondotik.

Festarako pronto, baina lehengoak nahiago

Asteazkenero, gutxi gorabehera, 16 bat lagun biltzen dira, Berriketan ekimenaren bueltan: Inazita Oiarbide, Imanol Miner, Anselmo Aranburu, Kontxi Urdanpilleta, Dolores Miner, Kandi Susperregi, Antonio Oiarzabal, Maria Pilar Irazusta, Mari Karmen Susperregi, Pati Loperena, Maria Jesus Huizi, Maddi Oiarbide, Julene Miner, Maixux Oskoz, Joxe Mari Oiarbide eta Manoli Ormaetxea.

Festak hasteko txupinazoa botako dutela eta, pozik daude. «Etxekolan guztiak eginda, pronto-pronto gaude festarako! Frontoian herri afaria egingo da, eta joan izan gara, baina pagatuta! Aurten, gonbidatuta omen gaude! Ez dugu pagatu beharko!», diote pozik. Baina beti izaten da adar-jotzaileren bat tartean... «Andaluza izaten genuen txofer lantokian, eta hark ere halaxe esaten zuen, gonbidatu egiten gintuela zerbait hartzera. Eta gero: ya os he convidado. Ahora, ¡pagar vosotros!».

Lehengo kontuak atera direla eta, San Antonioen errepasoa egiteko aprobetxatu dute. «Hemengo musikarekin gortu egiten gara, eta Ugaldetxoko trikitixa gustatzen zaigu», dio Imanol Minerrek. «Horrek tripako mina edukita ere, Ugaldetxora tiratzen du beti!», diote ondotik. Orokorrean, bertsolariak eta aizkolariak dituzte gustuko. «Batzuk balkoitik ikusten ditugu!». Baina lehengo garaiak modu berezian gordetzen dituzte gogoan.

«Lehen beste tankera batekoak izaten ziren festak; sanoagoak... Orain, dianan ere, tragoa eskuetan dutela ateratzen dira!»

Ziklistak, zinta karrerak, eta baita boxeoa ere!

Oraina eta lehena konparatzen hasita, orduko San Antonioak ekarri dituzte gogora. «Lehen denak barriokoak izaten ginen, eta bat ere dirurik kostatu gabe egiten genituen! Hartu karretillak, igelez beteak, eta saltoka aritzen ziren...», gogoratzen du batek. Eta hitza kentzen dio hurrenak, segidan: «Karrera ziklista ere izaten zen, eta denak bertakoak izaten ziren. Zinta karrera ere egiten zen, baina orain kaminoan ez dute uzten...». Eta hurrenak, atzetik: «Barrioko gazteek aste guztia jai hartzen zuten! San Antonio eguna hemen, eta hurrengoak, Irubidietan eta Ugaldetxon pasatzen genituen».

Bestelako ekintza gehiago ere izaten zirela gogoratzen dute. «Maddiren gizona boxeoan aritzen zen, Fagollagakoarekin. Apaizari dirua eskatu zioten, antolatzeko, eta harek esan: zerbait izango da! Gero hor aritu ziren: hi Joxe, xuabe eman!».

Lehen egunez; orain, gauez

Garaiak aldatu direla nabarmentzen dute. «Lehen beste tankera batekoak izaten ziren festak; sanoagoak... Oran, dianan ere, tragoa eskuetan dutela ateratzen dira! Gu limonada hartzera gonbidatzen bagintuzten, nahikoa! Gu eguna pasatzera joaten ginen, sagastian bazkaltzera. Orain, aurrenekoak 02:00etan etortzen dira! Txilibitan ere musika izaten zen, eta jana ere ematen zuten».

Festarako gogorik ez da falta

Lehengo garaiak modu berezian gogoratzen badituzte ere, festarako gogorik ez dute falta: «Soinua ere izaten da eta, pozik!».


Etxerat

Esaten ikasi genuen Bidasoa zubi gabeko aldetik gurutzatu ondorengoenetan, gure “etxera”ri mingainaz aho-sabaia joz. Senideak eta Ahaideak ere batera erabiltzen hasi ginen. Nago eta naiz ere. Aurrerakuntzak. Aitzinamenduak. Aurtengo lehen larunbatean autobusez egin genuen San Mameseko ondoko plazara. Bi belaunaldi batera, ez nahasian, ekin genion bi kilometroko manifari, Etxerat-ekoei debekatu eta auzolanean lehen auzoek orru egindakoari. Zapi zuridunak ikusi genituen aitzinetik pasatzen, gutxitan adierazteko aukeran pozak harturik desfilatzen. Lagun zenbait tarteko, ezagun batzuk eta gainerakoetan oro kide. Aritmetikan dorpe, mundua iruditu zitzaidan ikusten nuen jendetza, biharamunean berrogei milatik gora osatzen ei genuena. Itzulian, autobusean noski, inor ez zegoen lo kuluxkarako, arrakastak dakarkigun euforia bizigarri. Elkarri agurtzeak ere nekea sortzen duen egoeran etxeratu ginen, batera zerbait bagarela jakitun eta berriro ere bateriak lepo eginda. Auzolanak berdinduko gaitu menu adostuan eta lanak zintzoki partekatzean inork inor baztertu eta iraindu gabe. Euskal presoak etxera Etxerat-ekin batera. Horra menua.


Film sinopsiak

'Vaiana, la légende du bout du monde' eta 'Le voyage au Groenland'

'Valana, la légende du bout du monde'

Zuzendaria: John Musker, Ron Clements. Iraupena: 107 minutu. Generoa: Animazioa. Herrialdea: AEB. Urtea: 2016. Jatorriko izenburua: 'Moana'.

Polinesiako Motunui uharteko buruzagiak itsasoan bidaiatzea debekatu die herritarrei. Haren alaba Vaianak, ordea, amets egiten du nabigatzearekin, euren arbasoek egin bezala. Madarikazio bat pairatuko du uharteak, eta, hura konpontzeko, neska gazteak itsasora joko du Maui erdi jainkoaren bila.

'Le voyage au Groenland'

Zuzendaria: Sebastien Betbeder. Aktoreak: Thomas Blanchard, Thomas Scimeca, François Chattot. Iraupena: 98 minutu.Generoa: Komedia dramatikoa. Herrialdea: Frantzia. Urtea: 2016.

Thomas eta Thomas 30 urteko paristarrak dira. Aktoreak dira, eta zaila dute bizimodua ateratzea. Haietako baten aita Groenlandiako herrixka batean bizi da, eta bolada batez harekin bizitzea erabakiko dute. Herri inuit txikian, tradizio zaharrak eta proba gogorrak aurkituko dituzte.


Biktimen senideen arretarako telefonoak

Espainiako Gobernuak, Generalitateak, Alemaniako Gobernuak, AENAk eta Germanwings konpainiak biktimen senideen arretarako telefonoak eta bulegoak jarri dituzte.

Espainiako Gobernuak telefono zenbaki bat jarri du abian, biktimen senideentzat: 913 948 900. Horrez gain, helbide elektroniko bat ere erabilgarri izango da: unidaddecrisis@maec.es.

Kataluniako Generalitateak 012 (Kataluniako bizilaguntzentzat) eta 902 400 012 (kanpokoentzat) telefono zenbakiak jarri ditu biktimen eskura, informazioa emateko.

Germanwings berak "laster" jakinaraziko du biktimen senideak artatzeko telefono zenbakia. "Germawings eta Lufthansako langile guztiak atsekabeturik gaude. Gure pentsamenduak eta otoiak bidaiarien eta tripulatzaileen senideekin daude", adierazi du konpainiak.

Alemaniako Gobernuak ere abian jarri du telefono zenbaki bat: 0049 30 5000 3000.

AENAk Bartzelonako aireportuko bigarren terminalean hartuko ditu hegaldi horretako biktimen senideak. Dagoeneko senide batzuk gerturatu dira.

Germanwings enpresak 1,9 milioi bidaiari eraman zituen iaz Espainian, AENAk zabaldutako datuen arabera.


Aliantza baterako gonbita

ELAri elkarlana indartzeko eskua luzatuta hasi du Aranburuk bere agintaldia LABen. «Arriskatzeko momentua da, langileek eta Euskal Herriak behar dutelako», idazkari nagusi berriaren aburuz

LABek borondate eta norabide argi batekin bukatu du IX. kongresua: eraldaketa politiko eta soziala errazteko helburuarekin, burujabetza prozesu bat bultzatu nahi du, eta bide horretan ELA izan nahi du bidelagun eta aliatu nagusi. Bi sindikatuen arteko desberdintasunak onartuta, konpromiso berriak hartzeko tenorea dela uste du LABek. «Orain da eztabaida politikoa baldintzatzeko garaia; langileok ezin dugu onartu iruzur gehiagorik», ohartarazi zuen Garbiñe Aranburu LABeko idazkari nagusi berriak, biltzarrari amaiera emateko ekitaldian.

Kargu berrian lehen hitzaldia zuen atzokoa Aranburuk. Bezperan ia erabateko babesa eman zioten afiliatuek hark zuzendutako Nazio Komite berriari. ELArekin batera egindako bideak fruitu batzuk eman ditu —Karta Soziala litzateke adibiderik garbiena—, baina gehiago lortzeko bere esku dagoena egingo duela agindu du LABek. «Ausartak izateko momentua da, arriskatzeko momentua da, langileek eta Euskal Herriak behar dutelako», Aranbururen ustez.

Egoeari buruzko diagnostikoan buru-belarri sartuta igaro dituzte bi sindikatuek azken hilabeteak. Interpretazioetan dagoen sintonia agerian utzi zuen Adolfo Muñoz ELAko idazkari nagusiak biltzarraren aurrean gonbidatu gisa egin zuen mintzaldian. «Elkarrekin joaten garenean, gauza oso potoloak egin ditzakegu», azpimarratu zuen Muñozek, eta, Aranburuk gerora errepikatuko zuen ildotik, bi sindikatuek gaitasuna dutela «esparru politiko eta soziala baldintzatzeko».

Bide hori eraikitzeko ezin da EAJrekin kontatu. Ideia horretan ere bat datoz bi buruzagiak. Kritika gordina egin zien Aranburuk jeltzaleei eta Confebask patronalari. Biek PPren proiektu neoliberala dutela uste du LABeko idazkari nagusiak, eta, ondorioz, ontzat jotzen dutela estatuarekiko menpekotasuna.

Aurreko zuzendaritzak urte zailak igaro dituela gogora ekarri zuen Aranburuk. «Patronala harroputz, eroso eta erasokorra izan dugu», salatu zuen, baina erantsi zuen ez direla sartu haren jokoan. «Ez gaituzte garaitu, eta ez gaituzte erosi». Kontrabotere gisa LABek duen jardunari jarraipena emateko borondatea dute, eta, horretarako, sindikatua berritzeko apustua egingo dute, langileentzat tresna eraginkorra izan dadin.

«Ardura eta erantzukizuna»

Sindikatuko idazkaritza nagusia hartzea «ardura eta erantzukizun handia» dela aitortu zuen Aranburuk. Eskarmentu handia du LABen idazkari nagusi berriak, hala ere. Enplegu politiketako arduraduna izan zen; gerora, industria federazioa gidatu zuen; eta, azken urteotan, ekintza sindikala eta negoziazio kolektiboa zuzendu ditu. Biltzarraren aurrean egoteak sortzen zion zirrara ez zuen ezkutatu. «Ilusioa eta harrotasuna dira momentu honetan niri gailentzen zaizkidan sentimenduak», esan zuen.

Rafa Diez espetxean jarraitzen duen idazkari nagusi ohiarentzat izan zen Aranbururen lehen aipamena. Presoak kaleratzeko eskatu zuen, biltzarrean bildutako afiliatuen txalo artean. Esker oneko hitzak izan zituen Ainhoa Etxaiderentzat eta Jabi Garnikarentzat ere: «Asmatu egin duzue».

Minutu batzuk lehenago, botere txandaketa irudikatua zuten oholtzan. Kargua uztekoak diren Etxaidek eta Garnikak elastiko bana oparitu zieten Aranbururi eta haren ondokoa izango den Igor Arroyori, LABekin bat leloarekin, «atea itxi eta zergatik hartu zuten kargua gogora dezaten», Etxaideren hitzetan.

Bederatzi urteren buruan, agur esateko ordua iritsi zaio Etxaideri. Paperik gabe atera zen oholtzara idazkari nagusi ohia, eta hitzaldi hunkigarria egin zuen. «Gogorra izan bada ere, asko gozatu dugu», ziurtatu zuen. Eta azken mezu bat, afiliatuei: «Bihotzetik, ohorea izan da zuen idazkari nagusia izatea».

Ekitaldia eta biltzarra bera bukatzeko, Zutik emakumea, Internazionala eta Eusko Gudariak abestu zituzten LABeko afiliatuek, Gose taldeko Ines Osinaga trikitilariak lagunduta.


Haurtzaroko zaporea gogoan

Bihar, Mamiaren Eguna ospatuko dute Ultzaman. Bertan izanen da Ultzamako benta, haien postrerik preziatuena probatzeko aukera eskainiz. Mamia modu tradizionalean egiten jarraitzen dute oraindik. Artzainek haien bordetan egiten zuten moduan, alegia.

Biltzen dituen oroitzapenengatik maite du jendeak mamiaren zaporea. Haurtzaroaz gogoratzen dira; poesia kutsua du». Inmaculada Barberena Ultzamako bentako jabea da. Esan duenez, mamia geroz eta eskari handiagoa izan duen produktua da. Haien etxean beti egin dute, eta hori da bentako erakargarri handienetako bat. Normalean lau, hiru, bi edo pertsona bakarrarentzako ontzian egiten dute, baina biharko hurrupa basoetan prestatu dute. Izan ere, Mamiaren Eguna ospatuko dute Arraitz-Orkinen (Nafarroa).

Barberenaren semea, Aitor Diaz de Ultzurrun aritzen da bentan mamia egiten: «Beti ikusi dut nire birramona sukaldean. Txikitan ikusitakoa gero ere egiten jarraitzea gustatzen zait». Mamia egitea erraza dirudiela esan du, baina ez da hala. «Puntua hartu behar zaio». Diaz de Ultzurrun bentako bosgarren belaunaldikoa da. Aurrekoek bezala egiten du oraindik ere mamia.

Sukalde ekonomikoa beharrezkoa dute lan horretarako. Horrela, su handia egin dezakete mamia egiteko erabiltzen dituzten harriak berotzeko. «Horregatik da tradizionala, galtzen ari dena. Modu industrialean egiten denak beste metodo batzuk erabiltzen ditu», azaldu du Barberenak. Bestela ezin liteke modu horretan egin. Izan ere, gori-gori dauden ofita harriekin erretzen dute mamia.

Lehenbizi, berotu egiten dituzte harriak. Ondoren, inguruko artzain batek eramaten dien esnea gasarekin irakinarazi egiten dute hiru-lau minutuz. Urrats hori osasun arazoak saihesteko egiten dute. Ondoren, bigarrenez irakinarazten dute esnea, baina orduan bai, gori-gori dauden harriekin. «Prozesu honetan harriek laktosa erre egiten dute, eta horixe da erre zaporea ematen diona mamiari». Harria sartu eta atera egiten da tenperatura galtzen duen arte, eta litroen arabera harri gehiago edo gutxiagorekin erretzen da esnea. Osasun neurriak zorrotz bete behar dituzte, beraz, harriak esnean sartu aurretik uretan murgiltzen dituzte.

Irakinarazitako esnearen tenperatura jaistea da hurrengo urratsa. Horretarako, esnez beteriko ontziak izotzez beteriko uretan sartzen dituzte. Hala egiten da 30 eta 37 gradu arte jaitsi arte —gatzagiaren arabera—. Gatzagia bota, esnea espatula batekin mugitu, eta ontzietara botatzen da. Tradizionalki kaikuetan egiten bazen ere, osasun neurriak direla medio, Ultzamako bentan portzelanazkoak erabiltzen dituzte. Mamia ontzietan dagoela, hozkailura sartzen da.

Hala egiten dute mamia bentan, baina halaxe egiten dute Ultzama inguruko herrietan ere. Herrietako etxe gehienetan sukalde egokiak dituzte mamia egiteko. Hala ere, etxeetan noizean behin egin ohi dutela azaldu du Barberenak: bestetan edo egun berezietan.

Bordatik etxeetara

Ultzaman sona duen postre hori artzainen eskuetatik heldu da. Mendian zirenean esnea ezin zuten bere horretan hartu. Beraz, irakinarazi behar zuten osasunerako kaltegarria izan ez zedin. Kaikuak egurrezkoak izanda, ezin zuten suaren gainean paratu. Beraz, harriak erabiltzen zituzten. Han kiskilurrin deitzen diote erretako esnearen zaporeari, eta hori da urteak aurrera egin ahala mantendu dena.

Ultzamako benta, berriz, 1890. urtean sortu zen. Orduan, bertako produktuak eskaintzen zituen. Haien artean mamia. «Jendeari gustatu egin zaio, eta, interes handia izan dutenez, mantendu egin da». Lan gogorra dela ere aitortu dute Ultzamako bentako jabeek. «Ez da berdin etxekoentzat egitea edo tamaina handiagoan ekoiztea. Bigarrenak lan handia eta zaila eskatzen du».

Gainera, mugimendu handia zegoen han Belateko portuan, eta horrek jendetza erakartzen zuen. Orain ez da hainbesteko mugimendurik, baina, esan dutenez, jende asko espresuki postreak jatera joaten da bentara. Udan, asteburuetan eta arratsaldeetan izaten da hori.

Eskari horrek bultzatuta, bide tradizionala utzi eta mamia modu industrialean ekoizteari ekin zioten enpresa batzuek. Izan ere, Barberenaren aburuz, bertakoek zein kanpokoek maite dute mamia. «Ezberdina da, supermerkatuetan saltzeko egiten da. Hemen egin eta kontsumitzen den mamiak beste kutsu bat du; zaporea ere ez da bera hemen jaten baduzu».

Mamiaren Egunean lau ekoizle izanen dira, modu tradizionalean zein industrialean lan egiten dutenak: Goxua eta Postres Tradicionales de Ultzama alde batetik, eta Ultzama eta Miguel bentak, bestetik. Haurtzaroko esne errearen zaporea gogoratzeko probestuko dute askok.


Diru laguntzetako euro bakoitzeko 9,2 itzultzen dute euskal hedabideek

Mondragon Unibertsitateak BERRIAren eta Goienaren balio soziala ikertu du, eta ondorioztatu du aberastasun sortzaile direla euskarazko komunikabideak.


Infantaren eta Urdangarinen bermeak ordaintzeko dirua bahitu dute

Jose Castro Noos auziko epaileak Aizoon erakundearen funtsak bahitzeko agindua eman du. Dirua Palmako beste epaitegi batek atxikita zuen.

Jose Castro Noos auziko epaileak Aizoon erakundearen funtsak bahitzeko agindua eman du. Dirua Palmako beste epaitegi batek atxikita zuen, eta Cristina infantaren (2,7 milioi) eta Iñaki Urdangarin senarraren (13,6 milioi) bermeak ordaintzeko bideratuko dute.

Aizoon Palmako duke-dukesek erdi bana duten enpresaren alde gordetako dirua atxikitzeko agindua eman du gaur Castrok auto batean. Funtsak Palmako Lehen Auzialdiko 23. Epaitegian zeuden.

Erakunde horrek zor bat kobratzeko erreklamazioa jarri ondoren dago epaitegi horretan diru hori, Balear Uharteetako Justizia Auzitegi Nagusiak jakitera eman duenez.

Bahitutako diruaren % 50 Cristinaren bermea ordaintzeko bideratuko dute, eta beste % 50a Urdangarinena pagatzeko.


Israelgo parlamentuko buru aukeratu dute Gantz

Zenbait komunikabideren arabera, batasuneko gobernua osatzeko akordioa eztabaidatzen ariko lirateke Urdina eta Zuria koalizioko burua eta Netanyahu.

Yuli Edelsteinen tokia hartu du Benny Gantzek Parlamentuan. Knesseteko aurreko presidenteak dimisioa eman zuen atzo, Auzitegi Gorenak bere karguari buruzko kontsulta egiteari uko egin ostean. Orotara 74 diputatuk bozkatu dute Gantzen hautagaitzaren alde, tartean Benjamin Netanyahuren Likud alderdiko hainbat. Bozketak indartu egin ditu balizko batasuneko gobernu baten inguruko zurrumurruak.

Israelgo hainbat komunikabidek zabaldu dutenez, Netanyahuk eta Gantzek adostua lukete botere banaketa. Haren arabera, Parlamentuko buru izango litzateke Gantz batasuneko gobernua osatu bitartean. Gobernua adostutakoan, Likudeko diputatu baten esku geratuko litzateke kargua.

Hala, Urdina eta Zuria koalizioko burua Atzerri ministro izatera igaroko litzateke 18 hilabetez. Tarte horretan, Netanyahuk hartuko luke lehen ministroaren kargua, eta, denbora hori igarota, Gantzen esku geratuko litzateke. Horrez gain, gobernuko karguen erdia ere eskuratuko lituzke koalizioak, nahiz eta Likudek baino diputatu gutxiago eskuratu martxo hasieran egin zituzten bozetan.

Bi buruzagiek ez dute orain arte hitzik egin balizko akordioari buruz. Baina legebiltzarreko keinuak sendotu egiten ditu horren inguruko usteak, nahiz eta orain arte Gantzek berak Netanyahurekin koalizio gobernua osatzeko aukera baztertu, azken horren aurkako ustelkeria salaketak direla eta.


Goiz 'abesten' duten 'oilarrak', kezkatuta

Goiz 'abestearren' 'oilategia' –azoka– ez ixtea nahi dute 'oilarrek' –saltzaileak–; azoka inguruko bizilagun batzuek hainbat kexa jarri dituzte goizean goizeko zamalanen zaratagatik, eta, Arartekoak neurriak hartzera presatu ostean, Udalak sonografoa jarri zuen.

Arrasateko azoka plazako saltzaileek arduraz hartu dute euren lanak eragiten duen zarata neurtzeko sonografo bat jarri izana. Urteak dira azoka "abandonatuta" ikusten dutela, eta, Arartekoak presatuta, Udalak jarritako neurgailuaren harira euren kezka eta ardura helarazi nahi izan diete agintariei. "Ez dugu ulertzen gertatzen ari dena; mundua munduaren aurka. Bizi dugun garai honetan, edozer gauzak egiten du enbarazu, eta zentzua gailendu beharrean lege injustuak dira nagusi; isilarazte agindu modernoak, langile batzuen aurka. Bai, azokan produktu freskoak saltzen ditugun langileak gara: finkoak, ibiltariak, baserritarrak... Hona datozen bizilagunek beharrezko dituzten elikagaiak ekartzen ditugu", diote alkateari igorritako gutunaren lehen zatian.

Erosleak, ilaran, ostiral goiz batean.

Bizilagunen kexak

Sonografoa jartzearen atzean inguruko bizilagun batzuen kexak daude. "Bat edo bi dira, asko jota. Jakin dugunez, azokako zarataren kexaren aurretik, bizilagun horiek kexak jarri zituzten kale garbiketako makinek zarata ateratzen zutelako goizean goiz. Udalak arrazoia eman ei zien, eta garbitzaileen ibilbidea aldatu egin zuten euren etxepetik beranduago pasatzeko. Eta, orain, azokako zaratengatik ari dira kexaka", azaldu dio GOIENAri saltzaileetako batek. Udal iturriek ere baieztatu dute bizilagun horiek aurrez garbiketa makinengatik kexatu zirela.

Kexak jarri dituzten bizilagunak aurrez garbiketa makinen zaratagatik kexatu ziren

Udaleko Hirigintza Saileko iturrien arabera, 2017an jarri zuten lehen kexa, 05:00 aldera hasten dituzten zamalanen zaratarengatik, eta ostean, kexa horiek Arartekora helarazi dituzte. Goizean goizeko zamalan horien harira, zera adierazten dute saltzaileek alkateari igorritako oharrean: "Goizean goiz hasten gara lanean, betidanik egin izan dugun legez: 05:30 eta 06:00 aldera. Gaueko lan-txandetatik isil-isilik irteten diren bezeroei ematen diegu zerbitzua, baita 07:00etan lanean hasten diren horiei ere, lanera joan aurretik azokatik pasatzen diren irakasleei, egunari probetxu handiagoa atera nahi dioten etxekoandreei, bilobak eskolara eraman aurretik errekaduak eginda uzten dituzten horiei... Alkate andrea, horiek guztiak herriko historiaren parte dira, eta hor gaude gu, elikadurarekin zorrotzak diren herritar horiei guztiei zerbitzua ematen".

Zamalanen zarata

Saltzaileen arabera, 05:30ean hasten diren zamalanetan ez dago ulurik edo saihestu daitekeen bestelako zaratarik. "Batzuentzako, traba moduko bat gara. Ordu horietan heltzea, kamioia edo furgoneta aparkatzea eta ateak zabaltzea enbarazu iturri dira. Ordu horietan ez da ahotsik entzuten, ez da ulurik entzuten... dagoen bakarra elikagaiak deskargatzeko karroak alderik alde daramatzaten langileak dira, erosle isilen karrotxoak, eta 'egun on' xumeren bat edo beste... besterik ez. Ez dakigu zenbat jenderi egiten dion traba gure jardunak. Baina badakigu 06:00 eta 06:30 artean jende asko gerturatzen dela azokara, eta guk prest egon nahi dugu bezero horiek heltzerakoan ahalik eta zerbitzurik onena emateko".

Erosleak, ohiko karrotxoekin, azokara sartzeko gertu.

"Zentzuz" jokatzea

Bizilagunen atseden eskubidearen eta azokako erabiltzaileen arteko interes talkaren aurrean "zentzuz jokatzea" eskatzen dute saltzaileek. "Goiz jaikitzen garen langileon zarata neurtzeko gailu bat jarri berri digute. Baina ondo legoke herritarrei ematen diegun zerbitzua neurtzeko zerbait jartzea ere. Sekula ez digu inork eskerrik eman gure lanagatik, merkatuek herritarren bizitzan duten lekuagatik. Merkatuek eragin zuzena dute herritarren elikaduran, eta herritarrek eskubidea dute zein janari erosi nahi duten aukeratzeko eta non erosi nahi duten aukeratzeko ere. Hala, zentzuz jokatzeko eskatzen diogu Udalari, eta ez dezala oilategia itxi, oilarrek goiz abestearren".

Udal Gobernuaren erantzuna

Saltzaileen kezka ikusita, Udal Gobernuak haiekin bat egiten duela adierazi du, "Arrasateri historikoki eman dioten zerbitzuaren jabe" direla iritzita. "Arartekoak neurriak hartzera presatu gaitu, eta zarata hori objektiboki neurtzeko jarri dugu sonografoa. Baina ez dugu oraindik gaiari buruzko erabakirik hartu".

Une honetan ez dago sonograforik

Udal iturrien arabera, duela bi aste jarri zuten zarata neurtzeko gailua, "Arartekoak neurriak hartzera presatu eta gero; bertako zarata kuantifikatzeko urrats bat izan da". Ekainaren 21az geroztik ez dute berriz jarri, eta une honetan ez dago zarata neurtzeko gailurik.

Mondragones kaleko farola horretan jarri zuten sonografoa.

Egungo funtzionamendua

Azoka astelehenetik zapatura egoten da zabalik, eta astean birritan merkatua egoten da: eguaztenetan eta barikuetan. Bi egun horietan, 06:30ean irekitzen dituzte ateak bezeroentzat, eta zamalanak 05:00 eta 05:15 artean hasten dira, Hirigintza Sailaren arabera. Gainontzeko egunetan, 07:30- 13:30 ordutegiarekin funtzionatzen du azokak. Une honetan, bi postu finko daude –Polleria Clari eta Congelados Ana–, eta hamahiru saltzaile ibiltari.

Udaltzainik gabe

2019ko urtarrilaren 1a ezkero, azokan ez dago udaltzainik. Ordura arte, udaltzain bat egoten zen bertan, azoka ixten eta zabaltzen, edota aparkalekuen funtzionamendu egokia zaintzen. Haren funtzio administratiboak –informazio banaketa eta saltzaileen eta Udalaren arteko bitartekaritza, kasu– udal langile batek hartu ditu eta trafikoarekin lotutakoak, adibidez, gainontzeko udaltzainek. Aldaketa horien ondorioz, eguaztenetan eta egubakoitzetan –merkatua dagoenean– ordu erdi geroago zabaltzen da azoka. Saltzaileek kexa helarazi zioten Obren, Zerbitzuen, Mantenuen eta Auzoen batzordeari, baina hark atzera bota zuen, aldaketa horrek ez lukeela ondorio negatiborik ekarri beharko argudiatuz.

Azoka biziberritzeko ekimena

2014an, azoka berrizteko ekimena eman zuen aditzera Udal Gobernuak, Bagara enpresarekin elkarlanean garatutakoa. "Azokaren kudeaketa eredua zehaztu eta hori pleguetara eraman gura dugu. Orain arteko kudeaketa publiko hori partekatua izatea gura bada, hori pleguetan islatzea da asmoa", azaldu zuen Bagarako Nagore Iraolak, indarrean zeuden plegu eta ordenantzak agortzear zeudela. Azoka berriaren diseinu arkitektonikoa Arrasateko Telleria arkitekto bulegoak egingo zuela ere jakinarazi zuten.

500 herritarrei inkesta

2016ko maiatzean, 500 herritarri inkesta telefonikoa egitea enkargatu zuen Udalak, azokaren beharrei buruz galdetzeko. Kokapenari dagokionez, inkestatuen %60k erantzun zuten ez zela behar azoka jartzeko eraikin berri bat eta %33k, aldiz, baietz. %90ek erantzun zuten zerbitzu guztiekin hornitutako azoka moderno bat behar duela Arrasatek.

500 herritarrei inkesta egin ostean %60a dagoen tokian mantentzearen alde agertu ziren

Gehiengo handi batek eskatu zuen oraingo azokaren instalazioak birmoldatzea eta hobetzea, irekitze egunak eta ordutegia zabaltzea eta saltoki eta zerbitzu gehiago jartzea. %65ek adierazi zuten instalazioen egoera erdipurdikoa edo txarra dela, eta %92k bideak eskatu zituzten herritarrek azokarekin lotutako proposamenak egiteko.

Hala, 2017ko martxoan, egutegi, zerbitzu eta baliabide alorrean zein aldaketa egin behar diren jasotzeko parte hartze prozesua abiarazi zuen OZMA batzordeak, eta bertako ondorioak mahai sektorial batean landuko zituela iragarri zuen, saltokien emakidadunekin, baserritarrekin eta udal teknikariekin.


Prentsa idatziaren etorkizuna ezbaian

Irra-Hegoa kultur astearen barruan komunikabideen gaia ari dira lantzen egunotan. Atzo paperezko prentsaren etorkizuna eta sare sozialetan euskararen presentzia izan zituzten hizpide lau gonbidatuek: Mikel Etxeberria Radio Kultura Internet bidezko irratiko kideak, Pantxika Maitia Kanaldude tokiko telebistako ordezkariak, Luis Fernandez Interneten adituak eta Martxelo Otamendi Berriako zuzendariak.

Otamendik aipatu zuen azken hamar urte hauetan komunikabideen kontsumoaren krisia ematen ari dela, zeina Estatu Batuetan hasi eta pixkanaka Europara hedatu den. «Juxtu hazten ari ginenean, lehenagotik zetorren krisi soziologikoari krisi ekonomikoa gainjarri zaio eta guretzat hiltzailea izan da bere eragina».

Otamendiren hitzetan salmentetan eta harpidetzetan ez dute horrenbesterainoko alderik nabaritu, baina bai ordea, publizitatean. Publizitate komertzialaren galeraren ondorioz milioi bat eta berrehun mila euro gutxiago fakturatu dituzte bi urtean. «Kopuru hori ikaragarria da gurea bezalako enpresa batentzat». Ondorioz zenbait neurri hartu behar izan dute. «Pentsatu genuen ordea, krisiak-krisi ezin ginela geldirik egon eta herrialdeetako Hitzak jarri genituen abian». Interneten ere egin dituzte esku-hartze berriak, sare moduko batean. «Ezin dugu utzi krisiak behar lukeena baino gehiago eragiten. Gerrikoa estutuz eta irudimena pixka bat landuz ari gara aurrera egiten».

Paperezko prentsa «larri»

Fernandezek paperezko prentsa «krisian eta egoera larrian» dagoela esan zuen. Krisia ekonomikoa izateaz gain orokorra ere badela aipatu zuen eta agintariei ez diela ikusten krisitik ateratzeko inteligentziarik edo benetako indarrik. «Pentsatzen dut porlanaren mentalitatearekin jarraitzen dutela». Baina krisi ekonomikoaz aparte, krisi teknoligikoak ere eragiten du bere ustez paperezko prentsaren gainbeheran. «Internetaren eta teknologia berrien etorrerak aldaketa ekarri dute kultura eta informazioa kontsumitzeko eran. Interneta esaterako, komunikatzeko eta kultura elkarbanatzeko «primerako» tresna da bere ustez, «baina lanpostuak suntsitzeko makina ere bada, batetik, bitartekariak ezabatzen dituelako eta bestetik, kostuak ikaragarri jaisten dituelako».

Fernandezen hitzetan teknoligia berrien sorrera hasi besterik ez da egin eta beraien eragina «oso handia» izango da. «Hori hemengo egoerara ekarrita dramatikoa da. Euskarazko egunkari bat hiltzea edo galtzea tristea da, erdarazko erreferentziekin soilik geratuko baikara». Zentzu horretan «garai zailak» datoz bere ustez prentsa idatziarentzat.

Otamendik aipatu zuen Internetak eragin duen aldaketara egokitu eta aurrera egin ahal izateko, badaudela Internet bidez albisteak irakurtzeagatik dirua kobratzen duten komunikabideak. «Geure buruari ere galdetu izan diogu kobratzen hasi ala ez. Egun ordea, egunero 20.000 lagun inguru sartzen badira Interneten, kobratzen hasiz gero zenbatera iritsiko ginateke, 500era?». Bere ustez ez litzateke egokia izango kobratzen hastea.

Prestatuta egotea helburu

Otamendik aitortu zuen teknologia berritzaileak datozenean ondo kokatuta, prestatuta egotea dela beraien eginkizuna, baina beraien mugak zeintzuk diren kontziente izanda. «Egun saiatzen gara Interneten gauzak egiten. Ez dut uste zentzu horretan oso atzera gaudenik, baina horrek ez du ematen egunkaria eta langileak mantentzeko. Ikusiko dugu kobratzen hasi diren komunikabide horiekin zer gertatzen den etorkizunean».

Prentsa idatzia ez izan arren, Etxeberriak Radio Kultura irratiko kideak aipatu zuen ez dela erreza jendearen interesa mantentzea, eta horregatik eskaintza zabala duela irratiak: musika haria, erreportaiak, euskarazko kurtsoak eta artxiboa. «Horrela, zapping-aren gizartean egonik, jendea aspertzen denean zapping egin dezala , baina gure webgunearen barruan».

Radio Kulturak hamabostero aldatzen du programazioa eta 10.000-15.000 bisitari izaten ditu. «Horietatik laurden bat iraupen luzeko entzuleak dira, hau da, 28-30 minutuz egoten dira gure webgunean. Gure ustez datu onak dira eta beraz, ezin gara kexatu».

Maitia Kanaldude baserri giroko tokiko telebistako kideak esan zuen astean ordu bateko emanaldia egiten dutela telebista bidez eta Interneten ere hedatzen dutela edukia, «hedatze lana oso garrantzitsua baita guretzako».

Beraien proiektuan oinarrizkoa da hurbiltasuna. «Bertako biztanleekin egiten dugu telebista, hau da, bertako jendeak parte hartzen du eta beraien eguneroko bizitza kontatzen dugu, laborariek lana nola ziurtatuko duten, Iparraldea nola garatuko den…».

Ohituretan aldaketa

Internetarekin informazioa jasotzeko modua bera ere aldatu egin dela esan zuen Berria-ko zuzendariak. «Lehen egunkariko albiste bat irakurtzen denbora gehiago igarotzen genuen, orain Interneten lau albiste irakurtzen baino». Kazetaritza eredua ere aldatzen ari dela zioen Otamendik eta kezkatuta agertu zen ondorioekin. «Geroz eta gehiago pilula moduko albisteak ematen dira, hau da, titular bat eta lau lerro. Ez dut esaten hor atzean esku beltz bat dagoenik, baina uste dut pastilla formako informazioa ematea bereziki batzuei interesatzen zaiela». Arazoak dituzten edota egoera latzean daudenei «informazio landuagoa» publikatzea komeni zaiela zioen Otamendik, hau da, «beraien arazoaren berri emango duen albiste osatuago bat argitaratzea».

Sare sozialen eragina

Fernandezen hitzetan egun Interneteko sare sozialetan informazio asko mugitzen da eta hor filtro pertsonalak funtzionatzen du. «Ez dakit esaten dutena egiazkoa den ala ez, baina nik nire filtroak dauzkat». Fernandezek beste askok bezala, une honetan Twitterren bidez jasotzen ditu albisteak. «Horrelako tresna bat duzunean konturatzen zara hurrengo eguneko egunkaria zaharkituta geratu dela. Eta ez hurrengo eguneko egunkaria bakarrik, baita arratsaldeko hiruretako albistegia ere. Hori ganditzea oso zaila iruditzen zait».

Fernandezek iPad bat zuen esku artean eta teknoligia berriei erreferentzia eginez, aipatu zuen etorkizuna neurri handi batean robotena dela. «Eta horri ezin zaio ihesik egin. Nik uste dut gainera, hobea dela horrelako gauzetan inbertitzea porlanean inbertitzea baino.

Otamendik sare sozialei dagokionez aipatu zuen lan guztiak osagarriak direla. «Ez gaude herri honetan konpetentzian ibiltzeko. Baina gure kasuan informazio klasikoan eta landuan tematuta gaude». Otamendik kazetari profesionalaren figura errebindikatu zuen «eta gero arduratuko gara informazio hori sare sozialetan eta euskarri guztietan zabaltzeaz. Hori bai, aldaketa teknologikoen kasuan harrapa gaitzatela lanean eta ez desagertuta edo desagertze bidean».


Taldekideak ondo aukeratu behar

Krisia, bat, krisia, bi, krisia, hiru, krisia, lau… Ariketa kuriosoa litzateke, dagoeneko hain urrun geratzen den 2008 urtetik hasi eta gaur egunera arte komunikabideetan hitz hau zenbatetan errepikatu den zenbatzea. Ezinezko lana. Seguru nago milioika alditan entzun dugula, eta kasu honetan ez dut milioika hitza esamolde modura erabiltzen, ez baitut uste zifra hau errealitatetik asko urrunduko litzatekeenik. Zenba genitzakeenak «hurrengo urtean krisitik irteten hasiko gara» moduko esaldiak lirateke. Ez naiz Ana Pastor eta ez dut bere lantaldea nire eskura horrelako hemeroteka lan bat aurrera eramateko, baina gustatuko litzaidake emaitza zein den ezagutzea.

Azkena, Espainiako presidentearen ateraldia izan da, duela gutxi «krisia iraganeko historia da» baieztatu duenean. Hasteko, eta hau deformazio profesionalagatik izango da, zenbat historia mota dauden galdetu nahiko nioke, berak aipatzen duen historia iraganekoa dela zehaztu behar izateko. Anekdota alde batera utzita, larrua behar da hainbeste familia hain egoera larrian bizi dela jakinda, horrelakoak esateko.

Ugariak dira baieztapen hau bertan behera utz dezaketen datuak, baina zifra hotzetatik harago, egoera ulergarriagoa izan ohi da inguruko esperientziak hartzen baditugu aztergai. Istorio partikular hutsak ezin dira ondorio orokorren oinarri izan, baina salbuespenak erregela berresten du esamoldea aplikatzea ahalbidetzen du, gutxienez. Gainera, makro eta mikroekonomiaz ezer gutxi ulertzen dugunontzat argigarriagoa da. Zorionez, esan beharra dut nire inguru hurbilenean ez dudala krisiaren ondorioz benetako drama bizi duen inor ezagutzen, baina, aurreko egunean, benetako izua sorrarazi zidan pentsamendua etorri zitzaidan.

Nire alaba lasaia da izatez, baina gosearekin esnatzen bada hobe biberoia gertu izatea. Egun batean ohikoa baino gehiago luzatu nintzen prestaketa honetan, eta gero eta indar handiagoarekin egiten zuen negar. Harengana iritsi nintzenerako gorri-gorri zuen aurpegia, eta malkoz beteta begiak. Banekien ez zitzaiola ezer larririk gertatzen, ordu pare bat lehenago hartua baitzuen dosi eder bat eta minutu batzuk itxaroteak ez zion kalterik egingo. Hala ere, izugarrizko pena eman zidan, gogorra egin zitzaidan horrela sufritzen ikustea. Orduan, honakoa etorri zitzaidan burura: eta krisi ekonomikoa medio, jatekoa ematerik izango ez banu, telebistako iragarkian agertzen den modura, «gaur ogia ogiarekin jango dugu eta tartekoa asmatuko dugu» esan beharko banio handitzen denean? Duela aste pare bat, hau da, Rajoyk krisia iraganeko historia dela iragarri zigunetik hilabete batera, haur txirotasunean Espainia Europako Batasuneko herrialdeen artean bigarrena dela jakin genuen. Agian, Espainiako presidentearen diskurtsoa idatzi zuena nahastu egin zen —beste behin— eta iraganeko historia jarri zuen lekuan etorkizuneko etorkizuna jartzea pentsatua zuen.

Badago, hala ere, krisiaren irteeraren promesen inguruan nazka handiagoa eman didan adierazpen bat, Pedro Sanchezek egin duen azkena. Erraza da bere alderdiak krisiaren eboluzioaren inguruan egin beharko lukeen balorazioa, errealitatearekin bat egiten duena baita, hau da, urrun gaudela egoerari buelta ematetik eta bide honetatik jarraituz gero hainbat hamarkada beharko ditugula aurreko bizi kalitatea berreskuratzeko. Hori esatea zentzuzkoena delako, baina bereziki, hori esatea komeni zaiolako. Baina krisitik ateratzen hasi garela esan du; taktikaz aldatu du, adituen arabera ordena mantentzeaz arduratuko diren alderdiak elkarlanean agertzearen alde egin omen du apustu. Hortik adierazpen berriak.

Gauza bakarra dut argi nahaspila guzti honetan, egunen batean lagunekin Risk partida bat antolatu eta Pedro Sanchez agertuko balitz, gauza guztien gainetik bere taldekide ez izaten saiatuko nintzateke.


«Maite ditugu gure mendiak, eta aldamenekoak»

Mendia izan zuten hizpide, batez ere. Mendia, mendizaleak, ez hain mendizaleak, eskiatzaileak, eskiatzearen aitzakian Baqueirako terrazetan egoten direnak… Izan ere, Vielhan (Aran bailara, Katalunia) bertso afaria egin zuten Maialen Lujanbio eta Unai Agirre bertsolari hernaniarrek. Euskaldun asko ibiltzen da Aranen, negu partean, eta bertako tabernari batek bertso afaria egitea erabaki du. Bai egin ere; eta 80 lagun inguru bildu, gainera. Hernaniarrak asko. Hurrengo egunerako ere bazuten plana: Pla de Bereteko II. Raketa Ibilaldia. Gehienek hartu zuten parte, bezperan nekatuen zeudenak izan ezik.

Etxean bezela

Etxe-etxeko giroan aritu ziren bertsolariak Vielhan. Euskaldun mordoa entzule, eta asko ezagunak. Beste asko, urtean zehar Baqueiran ibiltzen direnak, eta behin bertso saio bat bertan jarrita, ezin ba galdu, espektakulua. «Izango dira Euskal Herrian gaur saio txikiagoak», kantatu zuen Lujanbiok, hasierako bertso-jardunean. Gero, mendi kontuak ibili zituzten batez ere. Hurrengo eguneko raketa ibilaldia, Baben (Baqueira Beret, eskiatzaileentzako) ibiltzen den euskaldun piloa, saiora etorritako entzuleak, eta nola ez, antolatzailea Pingui, eta tabernan lanean ari den Zirilo (saioa antolatzeko parte haundia izan duena).

Datorren urtean, errepikapena

Ribaeta hotelak antolatu du bertso afaria, bertako Era Txapela taberna edo jatetxean. Asier Urruzuno Pingui errenteriarra da nagusia, eta lanean ere euskaldun batzuk ari dira bertan. Plana ezin egokiagoa prestatu zuten. Afaria, eta igandean mendi-ibilaldia, raketekin. Aurtengoak jarri du prezedentea, eta hobetzea zail izango bada ere, ez omen da azken aldia izango.


Bil Gaiten taldean biltzen diren hautetsi abertzaleek ahots batez aritu nahi dute 2014ko herriko bozetan


Plateruenean, etxean, itxiko du bira Orion Child taldeak

2016ko udazkenean kaleratu zuen boskoteak Into the Deepest Bane of Hope, orain artean kaleraturiko azken diksoa. Barikuan igoko dira antzokiko oholtzara.

Orion Child boskote durangarrak etxean emango dio amaiera Into the Deepest Bane of Hopelanaren aurkezpen birari, Plateruena antzokian. 2016ko irailean diskoa kaleratu zutenetik, hainbat zuzeneko eskaini dituzte. Besteak beste, Barakaldoko, Gasteizko eta Oviedoko agertokietan egon dira euren metal doinuak zabaltzen. Into the Deepest Bane of Hopedurangarren bigarren lana da. Taken eta Incursed taldeek osatuko dute gaualdi metalzalea. Kontzertuak 21:30ean hasiko dira, eta sarrerak 8 euroan erosi ahalko dira (10 euroan, leihatilan).


Mikel Linazisoro: "Munduko txapelketan lan on bat egiten saiatuko naiz"

Bergarar eskalatzaile gaztea elkarrizketatu dute Oñatiko Zuazola-Larraña institutuko ikasleek; Imanol Astudillo, June Beitia eta Mikel Garai aritu dira kazetari lanetan.


"Lau akorderekin eskemak iraul daitezke, gogoa baino ez da behar"

Melomano eta musika puristen amesgaiztorik txarrenean horma bat egotekotan, eta horretan pintada bat, seikote honek egindako do it yourself zein they dont like us, we don’t care izango lirateke. Euren jarreratik eta izaeratik badugu asko ikasteko, ondoko berba gutxi hauen bidez aditzera emango diguten moduan.

Nortzuk zarete Garbiketa Txanda eta zelan sortu zen taldea?

Uribe Kostako lagun-talde bat gara, hainbat kolektibotatik elkar ezagutzen dugunak. Kontzertu bat ikusten genbiltzala harrotu egin ginen, eta erabaki genuen guk geuk ere zerbait sortzea, emakumeoi kendu zaizkigun espazioak geureganatzeko.

Entzun dizuedanagatik, ospea eta famagatik baino, ondo pasatzeagatik jotzen duzue. Zer esango zeniekete hasteko daudenei?

Guri ospeak bost! Gure ekintzaren izaera politikoa nabarmendu nahi dugun arren, ezin dugu hau ulertu gozamenik gabe. Primeran pasatzen dugu entseatzen, jotzen eta ideiak sortzen, hori da gure motorra. Bestetik, zerbait hasteko daudenei esango genieke lau akorderekin eskema asko iraul daitezkeela, eta gaztetxeetako musika-lokalak, adibidez, horretarako eskuragarri daudela. Jakintza handirik ez da behar, ezta dirurik ere, gogoa besterik ez.

Zer dela eta ipini diozue taldeari herri-ekimenetan inork hartu nahi ez duen txandaren izena?

Argitu beharra dago, izena beti aldatzen dugula: (G)ohian Bego, Küpoavetechën, Atsedena... Gustatzen zaigu kartelak troleatzea. Bromaz aparte, zerikusia du, noski, denak emakume izatearekin, espazio alternatiboetan ere lan horiek sortzen duten errefusarekin. Keinu bat da ere, horrelako lanak gauzatzen dituztenei esker gainontzekook bestelako gauzetan aritzeko aukera daukagulako.

Sociedad Alkoholikari, garai batean, Pantera Rosa pasteltxoak gustatzen zitzaizkien... Zuek zer gurago, Bony ala Tigretón?

Egia esanda, guk etxeko kroketak maite ditugu, Dj Bullen antzera.

Zuzenekoak ematerako orduan non ikusten duzue zuen burua gusturago? Gure inguruan giro hori topatzea erraza dela esango zenukete?

Zalantzarik gabe espazio feministetan gaude erosoen! Hasteko, bestelako giroetan, askotan, ez da gure taldearen izaera ulertzen eta epaiak zorrotzak izaten dira. Guk badakigu gure maila teknikoa zein den, oso kontziente gara eta gainera harro gaude! Gune feministetan, berriz, egiten duguna egiten dugula, nota batekin lau katu hil arren, berotasunez hartzen gaituzte eta gehienetan oso motibatuta egoten dira! Ondo zainduta sentitzen gara, etxean bezala. Zorionez, azken boladan, eskualdeko transfeministen lana tarteko, gero eta aukera gehiago sortzen ari dira horrelako parrandetarako eta giroa oso bestelakoa da, ezin hobea!

Etorkizunera begira proiekturik edo asmo berririk buruan?

Gustatuko litzaiguke geure abestiei forma ematea, baina ez garenez askorik saiatzen, momentuz ez daude prest. Buruan dugu ere hasi ginenean egin genuena bezalako ekimen erosoren bat antolatzea, emakumeak, eta oro har bazterretan kokatutako pertsonak, gure modura taulara animatzeko.


Jaurlaritzak hutsik dauden 35.000 etxebizitza alokatzeko asmoa du

Etxebizitzaren beharra dutenen gehiengoak (% 82) jabetzan hartzeko asmoa du, eta soilik % 18ak pentsatzen du erosketan.

Eusko Jaurlaritzak hutsik edo libre dauden 35.000 etxebizitza atzeman ditu, alokairu sozialera bideratzeko prest leudekeenak. Hala, etxebizitza horietako jabeekin harremanetan jartzeko asmoa agertu du Jaurlaritzak, eta alokairu soziala bultzatzeko asmoz, aseguramendua eguneratuko duela gaineratu du.

Euskadin, etxebizitza bilatzen duten 43.000 pertsona inguru daudela esan du Pedro Javier Jauregi Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Saileko sailburuordeak. Ildo horretatik, alokairu soziala bultzatzeak kohesio soziala indartzen duela nabarmendu du.

2016ko azken hiruhilabeteko datuen arabera, etxebizitzaren beharra dutenen gehiengoak (% 82) jabetzan hartzeko asmoa du, eta soilik % 18ak pentsatzen du etxebizitza hori erostean. Azken urteotan joera orokorra aldatu egin dela suposatzen du datu horrek.

Halaber, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Saileko sailburuordeak jakinarazi duenez, etxebizitzen “errehabilitazioa” bultzatu nahi du Eusko Jaurlaritzak. Hala, dagoeneko eraikita dauden etxebizitzetan moldaketak egiteko prest agertu da.

Beste alde batetik, une honetan ez dutela Bilbo erdigunean etxebizitza gehiago eraikitzea aurreikusten esan du sailburuordeak. Ildo horretatik, ezkerraldean eta eskuinaldean (Bilbotik bost minutura) etxebizitza gehiago eraiki daitezkeela azaldu du.


Herrialdea 600 tona 'argaltzeko' plan ofizial bat egin du Taiwanek

Gizentasun-tasa % 19,2koa da Taiwaneko gizonezkoen artean, eta % 16,6koa emakumezkoen artean. 2011n 470 tona ezabatzea lortu zen uharteko herritarren artean.

Taiwaneko Gobernuak argatzeko plan nazional bat martxan jarri du, herrialdeari 600 bat tona kentzeko asmoz, Osasun Departamentuak jakitera eman duenez.

2011n, 480.000 pertsonek parte hartu zuten antzeko programa batean, eta 470 tona ezabatzea lortu zuten uharteko herritarren artean. Oraingo honetan 600.000 pertsonek parte hartuko dutela uste da.

“Helburua herritarren osasuna hobetzea da, “bakoitzak kilo bat jaistea” leloarekin, esan du Chiou Shu-ti Osasun Departamentuko zuzendariak.

Gizentasun-tasa % 19,2koa da Taiwaneko gizonezkoen artean, eta % 16,6koa emakumezkoaren artean. Gizentasunari dagokionez, Taiwan Singapurren, Tailandiaren eta Malasiaren gainetik dago, eta Asiako herrialdeetan lehenengoen artean dago.


‘Bateragune auzia’-ren epaia salatzeko elkarretaratzearekin bat egin du ezker abertzaleak

Bateragune auzia-ren sententzia atzo eman zuen Espainiako Auzitegi Gorenak. Kartzela zigorrak murriztu dizkie Bateragune auziko auzipetu guztiei, baina espetxean mantenduko ditu. Horrenbestez, Sonia Jacinto oreretarrari zein Arkaitz Rodriguez eta Miren Zabaletari zortzi urtetik seira jaitsi die zigorra, eta Arnaldo Otegi eta Rafa Diezei hamar urtetik sei urte eta erdira.

Epai hori salatzeko, Gernikako sinatzaileek elkarretaratzea deitu dute gaurko. 20:00etan izango da Errenteria-Oreretako Herriko Enparantzan. Oiartzungo Ezker Abertzaleak bat egin du ekimenarekin, eta herritarrei dei egin die elkarretaratzean parte har dezaten.