Sidenor salduz gero ere, lanpostuei eustea espero du Cebek patronalak

Gerdau Brasilgo siderurgia enpresak Sidenor filiala saltzen badu ere, "erabakigunea hemen gelditzea" nahiko lukeela esan du Iñaki Garcinuño Cebekeko presidenteak.

Gerdau Brasilgo siderurgia multinazionalak Espainiako Sidenor filiala salduko duela baieztatzen bada, Euskadiko lantegietako enpleguei eustea eta "erabakigunea hemen gelditzea" espero duela esan du Iñaki Garciñuno Cebek Bizkaiko patronalaren presidenteak astearte honetan. Batera zein bestera, Sidenor saltzeko asmoen baieztapen ofizialik oraindik ez dutela azpimarratu du.

ETB1eko "Egun on Euskadi" saioan egindako elkarrizketa batean, Bizkaiko patronaleko presidenteak esan du euskal ekonomia nazioarteko ekonomiaren parte dela, eta "beti erosleak izatea gustatuko balitzaigu ere, batzuetan saltzaileak gara, hain juxtu, oso zaila delako hainbeste enpresa gure eskuetan izatea".

Horren esanetan, enpresak saltzeko "arriskuan gaude beti"; izan ere, "enpresa onak baditugu, aukera hori beti egongo da mahai gainean". "Denetik egin behar dugu: saldu eta erosi", gaineratu du.

"Kasu honetan, Sidenor filialaren balizko salmenta baieztatu egin behar da, izan ere, ez dakigu egia den ala ez. Hala ere, salmenta baieztatzen bada, lanpostuak eta erabakigunea hemen mantentzea litzateke onena. Halaber, garrantzitsua litzateke ekoizpena eta I+G+B ere hemendik kanpora ez eramatea", gaineratu du.

Cebek: "Kontzertu Ekonomikoa ezin da alde baten erabakiz ezabatu"

Cebek Bizkaiko patronaleko presidentearen hitzetan, Kontzertu Ekonomikoa da Euskadi Espainiako Estatuarekin lotzen duena, eta "ezin da alde baten erabakiz ezabatu".

Garcinuñok azpimarratu duenez, Kontzertu Ekonomikoa "ez da pribilegioa, ezta oparia ere", eta "historiari erreparatzen badiogu, duela ehun urte baino gehiago heldu zela ikusiko dugu". Ildo horretan, "hemen zein kanpoan" Kontzertu Ekonomikoari buruzko "pedagogia" egiteko premia dagoela nabarmendu du. "Azken urteetan ez ditugu Kontzertu Ekonomikoak eskaintzen dituen aukera guztiak baliatu. Agian 'opor fiskalekin' gertatutakoaren ondotik beldurra sartu zitzaigun. Baina Kontzertu Ekonomikoak aukera asko eskaintzen ditu enpresei laguntzeko eta enplegua sortzeko", azaldu du.

ETArik gabe egoera "goitik behera" aldatu dela adierazi du Bizkaiko patronalak

ETAk bere jarduera armatua behin betiko amaitu zuela iragarri zuenetik lau urte pasatu diren honetan, Garcinuñok adierazi du egoera "goitik behera" aldatu dela, nahiz eta "erabakia berandu heldu".

"Hainbat urtez zapalduta eta beldurrarekin bizi ondoren, jendeak ez du dirua gastatzen, ez du inbertitzen; baina komunitate indartsua eta irmoa gara", ziurtatu du.


Aukera bakarra, baina bateratua

Aukera askoren edo ezberdinen artean gustukoena hautatzeko modua izatea da demokraziaren ezaugarri bat. Bestela pentsatzen dutenen arteko erdigunea eta adostasuna lortzea, berriz, emaitza. Biztanle gutxiko Goierriko lau udalerrik herrian zerrenda bakarra osatu dute. Gaintzako Herria eta Mutiloako Herri Kandidatura izango dira maiatzaren 26an hautetsontzian sartzeko hautagaitza bakarrak, Gaintzan eta Mutiloan. Ezkion eta Gabirian, bertako aukeraren ondoan, PSE-EEk aurkeztu du, kanpoko hautagaiekin. Ezkioko aukera beste artikulu batean landuko du GOIERRIKO HITZAk, datorren astean.

GABIRIAKO GHE ELKARTEA

2015eko esperientziari jarraituz, Gabiria Hautesle Elkartean batu dituzte indarrak gabiriarrek. Lantalde guztiz berritua izango du udalak, hasi Oier Oiarbide alkategaiarengandik, eta udalbatza osatuko duten gainontzeko sei zinegotzietara; estreinako aldiz aurkeztu dira zazpiak. PSEk Mikel Aingeru Telletxea Aizpuru donostiarra jarri du lehenengo.

«Gabiriaren oraina eta etorkizuna eraikitzen jarraitzeko, zerrenda bakarra osatu dugu. Badakigun arren herrian iritzi ezberdinak dauzkagula, ezinbestekoa iruditzen zaigu elkarlanean eta batera jardutea», dio GHEk programan.

Bost batzordeen antolamenduari eutsiko dio 2019-2023an, ekarpenak haietan egin daitezen bultzatuz. «Inplikazioa» eskatu die herritarrei. Abian diren ekimenei segida emango die.

Hirigintza arloan, herri kaskoaren hazundea Arroaga aldera bideratuko du. Etxebizitza ereduari «beste buelta bat» eman nahi dio, eta auzoei eta baserriei «behar bezalako atentzioa». Ur zikinen sarera lotzea da egingai bat. Herriko bide guztien inbentarioa gauzatuko dute.

MUTILOAN KANDIDATURA

Iñaki Ugalde, Mutiloako alkategaia.

Mutiloako Herri Kandidaturak esperientzia eta aurpegi berriak uztartu ditu. Gaur egungo udalbatzako zazpitik lauk jarraituko dute, Iñaki Ugalde alkatea barne (2003tik da udal buru). Herria «Mutiloan bizi garen guztiok» osatzen dutela, eta «herritik sortuta herriarentzat lan egingo duen pertsona taldea» da Herri Kandidatura.

«Etorkizuneko proiektuak» identifikatu nahi dituzte hurrengo lau urteetan. Bien bitartean, hasitakoak bururatuko dituzte: Errotatxo eraikina, baserri bideak, bidegorri aukera aztertu, plazako etxeak bukatu eta saldu… Mendi publikoen erabilera-araudia sortu nahi dute, eta herriko aberastasun naturalari eta paisariari balioa eman, meatze eremua ezagutarazten segituz eta zabor kudeaketa hobetuz.

Gazteentzat bilgunea eratzea da beste asmo bat. Beste erakunde batzuen laguntza beharko eta bilatuko dutela aurreratu du.

GAINTZAN, «NATURAL»

Gaintzako Herria taldeak bost herritar izendatu ditu udala gobernatzeko. 250 biztanle baino gutxiagoko udalerria denez, bozketa pertsonala izango da, ez zerrenda itxi osoarena. Hala, eta alfabetikoki ordenatuta, Auritz Aurtenetxe, Gaizka Balerdi, Andoni de Castro, Ignacio Javier Garmendia eta Uxue Irastortza dira zinegotzi gaiak. Ez dute programarik osatu, ez argazkirik atera. «Natural» joango da dena.


Fiskaltzak Auzitegi Konstituzionalari eskatu dio Forcadellen aurkako zigor auzibidea abiatzeko

Fiskaltzak uste du Kataluniako Parlamentuko Prozesu Eratzailearen Batzordearen ondorioak onartu izanak ondorio penalak izan ditzakeela.

Kataluniako Gobernua legebiltzarreko lehendakari Carme Forcadellen "alboan" izango da, erantzukizun penalak eskatzen badizkiote Prozesu Eratzailearen Batzordearen ondorioei buruzko eztabaida onartzeagatik: "Oso larria litzateke zigor bidetik jotzea; parlamentarismoa gauzatu baino ez du egin", esan du Neus Munte gobernuko bozeramaileak.

Forcadellen aurkako neurriez gain, fiskaltzak eskatu du erantzun "gogorragoa" emateko auzitegiaren erabakiak betetzen direla ziurtatzeko eta bere ebazpenen desobedientzia saihesteko. Ministerio publikoak galdegin du pertsonalki ohartarazteko Kataluniako Parlamentuko Mahaiko eta gobernuko kideei, ez dezaten bide orri independentista gauzatzeko neurririk hartu.

Kataluniako Parlamentuak helegiteak aurkeztuko dituen galdetuta, Muntek azaldu du legebiltzarrak "bere burua defendatzeko eskubide osoa" duela. Junts Pel Si taldea bihar batzartuko da helegitea aurkeztearen inguruan erabaki bat hartzeko, eta beste hainbeste egingo du parlamentuko mahaiak ostegun goizean.


Eneko Ibarguren ‘Kurku’-ri babesa adierazi dio Azpeitiko Elkar-ekin taldeak

Eneko Ibarguren Kurkuri eta bere gertukoenei “babes eta elkartasunik beroena helarazi” die Azpeitiko Elkar-ekin taldeak. Elkar-Ekineko kide da Ibarguren eta Espainiako Auzitegi Nazionaleko fiskalak 13 urte eta 6 hilabeteko espetxe zigorra eskatu du harentzat, Herrirako kidea izatea egotzita.

Ibargurenen kontrako zigor eskaerak “behin eta berriz gogor kolpatu ditu gure barrenak, Eneko, gure kide izateaz gain, lagun min eta zintzoa baita”, adierazi dute Elkar-ekineko kideek.

Ibarguren “salbuespenezko egoera bizi duten preso politikoei babesa eta elkartasuna adierazi eta haien alde lan publikoa” egiteagatik epaituko dutela ekarri du gogora Elkar-ekinek, taldekidearen izaerarekin eta jarrerarekin batera: “Azken urteotan gertutik ezagutu dugu Eneko, injustizien aurrean duen kezka eta horiei erantzuteko konpromisoa agerikoak izan dira. Taldean ‘muturra’ sartu zuenetik ez dugu deskantsurako betarik izan; errefuxiatuak, aniztasuna, etxe kaleratzeak, lan istripuak, erraustegia, Errigora, Elkargunea… arazo sozial ezberdinen aurrean tinko beti”, azaldu dute.

“Estatu espainiarraren jarrera errepresiboa salatu nahi” du Azpeitiko taldeak. “Azpeitia zein Euskal Herri justuago eta libreago batean bizi ahal izateko, Kurku eta bera bezalako pertsonak gure ondoan behar ditugu”, diote Ibargurenen kideek.


Armstrongek zazpi Tourrak galduko ditu USADAren epaia onartzen badu UCIk

Dopin substantziak hartzeagatik epaitu behar zuten AEBetan, eta bere burua ez defendatzea erabaki du

Bere bizitzan aurrenekoz, Lance Armstrongek amore eman du. Bizitzako zorigaitzen aurrean eta bizikleta gainean inoizko borrokalari sutsuenetakoa izandakoak ez ditu hortzak estutuko epaitegian. USADAk (AEBetako dopinaren aurkako agentziak) salaketa jarri zion bere ibilbidean dopin substantziak hartu zituela frogatu zezakeelako, eta txirrindulariak bere burua ez defendatzea erabaki du. Ondorioz, agentziak 1998tik aurrerako lorpen guztiak kentzeko eta diru irabaziak bueltatu ditzala eskatuko du. Orain UCIk (Nazioarteko Txirrindularitza Batzordeak) du zigorraren inguruko azken hitza, eta epaia onartzen badu Armstrongen palmaresa hustuko du.

Lance Armstrongek atzo publiko egindako ohar batean jakinarazi zuen ez zuela bere burua defendatuko USADAren aurrean. «Konstituzioaren aurkako sorgin ehizatzat» jo zuen, eta, horregatik, ez du epaiketarik ametituko. Era berean gogor kritikatu zuen bere herrialdeko dopinaren aurkako agentzia. «Agentziak ezin du kirol profesionala kontrolatu, eta nire zazpi Tourrak kentzen saiatu. Nik badakit nola irabazi nituen Tour horiek, eta nirekin lehiatu ziren txirrindulari guztiek ere badakite». Armstrongek 600 dopin kontrol baino gehiago pasatu zituen bere ibilbidean, eta ez zuen inoiz positibo eman.

USADAk, Travis Tygart zuzendariaren ahotsean, karguen «onarpentzat» hartu du Armstrongen ukoa. Dopinaren aurkako agentziak txirrindulariak 1998tik 2005era arte EPOa eta esteroideak hartu eta odol transfusioak egin zituela demostra zezakeela publiko egin zuen iragan ekainaren 12an, eta auzibidean sartuko zuela. «Probak» zituela esan zuen agentziak, eta Armstrongen hainbat taldekide ohi deklaratzeko prest zeudela aurreratu. Era berean, epaia irten arte, baina, proba horiek argira irtengo ez zirela azaldu zuen.

Armstrong behin baino gehiagotan saiatu da epaiketa gelditzen azken hilabeteetan, eta bere defentsa ukoarekin balizko proba horiek azaleratzea eragotzi du. Azkeneko saioa abuztuaren 20an gelditu zen bertan behera, Texasko (AEB) epaile batek ez baitzuen onartu azken helegitea. Helegite hori uztailaren 10ean jarri zuen Armstrongek, bere inguruko hiru espezialista dopin substantziak erabiltzeagatik zigortu zituzten egunean: Luis Garcia del Moral eta Michele Ferrari medikuak eta Pepe Marti prestatzailea.

UCI, proben zain

UCIri dagokio orain erabakitzea, eta, ezustekorik izan ezean, zigortuko du. Nazioarteko batzordea alde guztiekin hitz egiteko «zain» dago, eta «ordura arte» ez du ezer esango. Ikusteko dago, halere, UCIk zein jarrera hartzen duen, iragan uztailean auziaren jurisprudentzia eskatu eta USADAk eman ez ziolako. Ondo bidean, nazioarteko batzordeak herrialde guztietako agentzien erabakia berretsi behar du. ASOren jarrera ere ikustekoa izango da, Tourreko antolatzaileek ez baitute izarñoa gehiago nahi liburuetan.


‘Loreak’ Oscarretara iritsi liteke

jon Garaño zuzendari astigartarraren Loreak filma Oscar Sarietara iritsi liteke. Aste honetan jakin denez, Espainiako Zine Akademiak hiru pelikula aukeratu ditu Oscarretarako hautagai bezala eta horien artean dago Loreak. Gainerakoak dira: Magical Girl eta Felices 140. Azkenean, hiruretatik zein aurkeztuko den irailaren 29an erabakiko dute.

Oscar sarien banaketa, otsailaren 28an izango da, Los Angelesen.


Atzo Ziraukin auto istripua izan zuen emakumea hil egin da

60 urte zituen biktimak eta Oiongoa zen.

Atzo arratsaldean Ziraukin (Nafarroa) auto istripua izan zuen emakume batek eta gaur ospitalean hil da. M.J.G.O. 60 urteko oiondarra (Araba) da biktima.


'Sexu-erasorik gabeko' Aste Nagusia eskatu du Aburtok

Halaber, erasoren bat egonez gero, 'beste alde batera ez begiratzeko' eskatu du Bilboko alkateak. 'Erasotzea pentsatzen duenak jakin dezala bere atzetik joango garela', azpimarratu du.

Juan Mari Aburto Bilboko alkateak "sexu-erasorik gabeko" Aste Nagusia eskatu du ostegun honetan, baita "beste albo batera ez begiratzea" ere erasoren bat egonez gero.

Aburtok dei hori egin du Bilboko udaletxean egindako aurkezpenean. Bilbo "jaietan ere" sexu-erasorik gabeko hiria izateko helburuarekin prebentzio eta sentsibilizazio kanpaina egin dute.

Prentsaurrekoan Aburtok esan duenez, Aste Nagusiko jaietan "ez dago inolako erasoentzako lekurik". Halaber, emakumeen eskubideen alde M-8an egindako mobilizazioek, 'La Manada'ren epaiaren ostean, "hausnarketa-puntu" bat eragin dutela gogorarazi du, eta indarkeria matxistaren aurka "buru" ezarri du Bilbo.

Kanpaina horren baitan, Marijaiak irudi berria izango du, bere eskua zabalduta, 'Ez beti da ez' esaldiaren seinale. Eskuak protagonismoa hartu du, eta tamaina txikiagoko beste esku batzuekin batera doa, herritarren partaidetza sinbolizatzen dute, edozein motatako erasoen aurka, eta aniztasuna eta berdintasunaren aldeko apustu modura.

Aburtok herritar guztien inplikazioa eskatu du "mespretxagarriak" diren gertaera hauekin amaitzeko. Halaber, "bai ez den edozer, ez da, ñabardurarik gabe", azpimarratu du.

Udaleko estrategia

Larunbatean jaien hasierarekin batera, Udalak estrategia hori aktibatuko du. Udaltzaingoaren, Larrialdietako Gizarte Zerbitzuen, herritarren eta eragile sozialen jarduera koordinatua proposatu du.

Herritarrek paper "garrantzitsua" dute, Udalaren ustez; Aburtoren hitzetan, "Bilbo sexu-erasoetatik libre dagoen hiria izatea nahi badugu, beharrezkoa eta nahitaezkoa da herritarrek jarduera koordinatuta izatea sexu-erasoen aurka; hemen inork ezin du kanpoan geratu", azaldu du.

Informazio-gunea Areatzan

Halaber, Areatzan, Arriaga Antzokiaren parean, karpa bat ezarriko dute berriro, informazio-gune modura, herritarrek kanpaina zein den ezagutu dezaten, baita sexu-eraso baten biktimek edo lekukoek zein baliabide dituzten ere. Karpa hau abuztuaren 19tik 25era arte egongo da irekita, 18:00etatik 20:30era.

Puntu horretan txapak (15.000) eskatu ahal izango dira Marijaia haserre dagoen irudiarekin, eta 3.000 gida informatibo zabalduko dituzte euskaraz eta gaztelaniaz, sexu-erasoak identifikatzeko, eta saihesteko eta aurre egiteko baliabideekin, bai neskei bai mutikoei zuzendutako aholkuekin. Gidak bertsio digitalean ere izango dira, eta mugikor bidez jaitsi ahalko dira. Frantsesez eta ingelesez ere aurki daitezke webgunean.

--------------------------------------

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, kontuan hartu gida honetako aholkuak edota deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (Euskadin) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan.


Espainia txapelduna, ziztada ezin eginda

73. minutura arte aurrelari petorik gabe jokatu du. Italia aurreratu da markagailuan, Di Nataleren golarekin, baina Espainiak segituan sartu du banakoa, Cescek.

Gabonetan Bartzelonak kluben arteko Mundialeko finala 4-0 irabazi zuenean, askok nabarmendu zuten aurrelari petorik gabe jokatu zuela; Guardiolaren erabakia goretsi zuten. Villak ez zuen jokatu, Pedro titular ez. Iniesta, Cesc, Thiago aurrean. Baina baita Messi ere. Aurrelari 'faltsua' omen da hura. Ez; aurrelari-aurrelaria da Messi. Final hartan bi gol sartu zituen. Espainiako Ligan denboraldi honetan, 50. Eta harekin, taldeak beti ematen du arrisku sentsazioa.

Eurokopako estreinakoan Espainia egungo txapelduna —eta Mundialekoa ere bai—, aurrelari petorik gabe atera da Italiaren aurka. Aurrean Silva, Cesc eta Iniesta. Aulkian Llorente, Torres eta Llorente. Baloia bai, berea izan du —%60 inguruko jabetza—, baina aurrean ziztadarik ez, arrisku handiaren sentsaziorik ez. Iritsi bai batzuetan, baina errematerik ez. Atera jaurtitzeko gose hori ez.

Espainiak Luis Aragonesekin 2008an Eurokopa irabazi zuenean eta 2010ean Del Bosquerekin Mundiala, orain bezala jokatzen zuen, baloiaren kontrol handiarekin, baina bi txapelketa haietan beti zegoen aurrelari peto bat: Villa, Torres, Llorente... Eta batzuetan bi ere bai. Gaur ez hasierako hamaikakoan. 73. minutuan sartu du Del Bosquek Torres, bana zihoazela.

Asko antzeman da Torres sartu dela, Espainiak sakontasunean irabazi duelako; aurreko erreferentzia zeukan. Pare bat gol aukera on eduki ditu hark.

Italiak bost defentsako sistemarekin jokatu du, De Rossi libero postuan zela, baina ez du itxura kontserbadore handia ere eman. Pirlok ederki mugitu du baloia, ohi bezala, eta berak sartu dio Di Nataleri 0-1eko golean pasea 61. minutuan. Italiak partidan beste hiru bat aukera on eduki ditu.

64.ean heldu da banakoa: Silvak area kanpotik barrura pase ona Cesci —atzetik heldu da, gurutzatuta—, eta honek gola.

Ez da emaitza txarra bi selekzioentzat. Baina: Italiak ez du zertan aldatu joko estiloa —agian, De Rossi zelai erdira igoko du, honi indar handiagoa ematearren—; Espainiak ere ez, baina bai taldea, aurrelari bat jarrita beti.

Espainia. Casillas; Arbeloa, Pique, Ramos, Alba; Xavi, Busquets, Alonso; Silva (Navas, 64m), Cesc (Torres, 73m), Iniesta.

Italia. Buffon; Giaccherini, Chiellini, De Rossi, Bonucci, Maggio; Marchisio, Motta (Nocerino, 90m), Pirlo; Balotelli (Di Natale, 56m), Cassano (Giovinco, 66m).

0-1: Di Natalek (61m). 1-1: Cescek (64m).


Fits, Kobrazulo eta Rodeo taldeen kontzertua Etxeluzen, ostiralean

Ostiral honetan, Ekainak 8, Fits, Kobrazulo eta Rodeo musika taldeen emanaldia izango da Etxeluze Gaztetxean. 22:30ean emango zaio hasiera kontzertuari, eta sarrerak bertan eskuratu ahalko dira 5 euroren truke.


[ELKARRIZKETA] Endika Barrenetxea

Bi urte daramazkizu profesional mailan eta gaur erregulartasunaren saria emango dizute. Ondo ari zaren seinale.

Bai, horrenbeste ordu eskaini ondoren horrelako sari bat jasotzeak pasatako orduak eta momentuak zeozertarako balio izan dutela sentiarazten dit, eta lanean jarraitzeko indar edo balore gehiago ematen dit.

Nola jaso duzu berria?

Enpresak eguneratua daraman web orrialdean irakurri nuen berria, duela egun gutxi batzuk. Egia esan banekien urte honetako emaitzak nahiko onak zirela, baina ez nuen espero nire taldean lehenbizikoa geratzea.

Zer moduz profesionaletako bi urte hauek?

Lehenengo hilabeteetan presio haundiegiarekin bizi izan nuen. Denboraren poderioz eta partidu asko jolastuz, nire buruarengan konfiantza lortzen joan naiz eta orain, inoiz baino gustorago aurkitzen naiz nagoen tokian.

Afizionatuetatik profesionaletarako saltoa haundia izan al da?

Bai, nire iritziz saltoa haundia da, bertan dauden jokalarien maila afizionatuetan dauden jokalariena baino dezente altuagoa delako. Azken finean, nire jokoa profesional mailara egokitzeko lan haundia eta ordu asko eskaini behar izan dizkiodalako.

Iaz Casino Kursaal Txapelketa jokatzeko atarian geratu zinen, halako txapelketa garrantzitsuetan jokatzeko mailan ikusten al duzu zure burua?

Lehengo urtetik hona nire jokoak gora egin duen bezala, horrelako txapelketetan parte hartzeko kapaza ikusten dut nire burua. Txapelketa hauetan parte hartzen duten gainontzeko profesionalekin konparatuta, badakit oraindik ez naizela aurkari guztiz gogorra, baina espero dut hurrengo urteetan hau aldatzen joatea.

Erremontista guztien ametsa da buruz burukoa irabaztea. Momentuz, Ezkurra da jaun eta jabe modalidade horretan. Noizbait txapela hori janzteko esperantzarik bai?

Momentu honetan nire helburu nagusia maila altuena duen taldean sartzea da, eta honenbestez, horrelako sari bat irabaztea nire mugen gainetik ikusten dut. Hala eta guztiz ere, aurrerago, buruz burukoa irabaztea nire helburu garrantzitsuena izatea espero dut.

Estelar batzuetan parte hartzeko aukera izan duzu punta-puntako erremontistekin. Zer moduzko esperientzia izan da? Nabaritzen al da aldea?

Niretzako oso esperientzia polita eta aberasgarria izan da, eta bai, alde haundia nabaritzen da punta-puntako jokalariekin jolastean.

Nola ikusten duzu erremontearen mundua etorkizunean? Profesionaletan jarraitzeko aukera ikusten duzu?

Erremonteari noski etorkizuna ikusten diodala, enpresa berria bere esku dagoen guztia egiten ari baita. Egiten ari dena ondo egiten ari dela deritzot, bere emaitzak frontoian islatzen direla ikusten baitut. Hurrengo urteetan, orain arte bezala, lesio garrantzitsurik gabe jarraitzen badut, profesionaletan jarraitzeko aukera ikusten dut.

Zerbait gehiago esan edo gehitu nahiko zenuke?

Eskerrak eman nahiko nizkieke situazio honetara iristen lagundu didaten pertsona guztiei, nire umore txar, egoera zail eta une konplikatuetan beti ondoan izan ditudalako. Batetik, eskerrik asko Igor, Tximist, Goizeder eta Patxiri, beti gauzak errazagoak egiten lagundu didazuelako. Eta bestetik eta guztien gainetik, nire aitari eskerrak eman nahi dizkiot, berari zor baitiot gaur nagoen lekuan egotea, berak erakutsi baitit dakidan guztia. Mila esker denei.


Epidemien aurkako hirigintza

Bartzelona, 1860. Hiriko harresi zaharrak bota eta sei urtera, Ildefons Cerdá (1815-1876) ingeniariak zabalgunea eraikitzeko plana prestatu zuen.

Iraganean hiri zaharra astindu zuten epidemiak geldiarazteko koarentenak ez ziren nahikoak izan, eta zientziaren garapenari eta estatistikari garrantzi handia ematen hasi zitzaien garaietan, hiri higieniko, osasungarri eta funtzionala lortzea zen helburua. Cerdáren plana eredu eta oinarri izango zen beste hainbat hiritan; esaterako, katalanaren eragina oso nabarmena da Donostiako zabalgunerako Antonio Kortazarrek 1862an abiatu zuen proiektuan, baita Bilbo zabaltzeko 1876an onartutako Atxukarro, Alzola eta Hoffmeyerren planean ere. Hiri askok bota zituzten urte horietan harresi zaharrak eta, gehienek, Bartzelonaren arazo eta behar berdintsuak zituzten.

Cerdák planifikatutako zabalgunea hiri zaharra baino 20 aldiz handiagoa zen, kale zabalak zituen, berdeguneak, leiho askoko etxeak, patioak… Mugikortasun arinagoa bermatzeaz gain, etxebizitzetan argi asko sartzea nahi zuen, eta ondo aireztatzeko aukera izatea. Lurrazpian ere jarri zuen arreta: estolda azpiegitura indartsua sortu zuen eta putzu beltzak edo minda zuloak ezabatu. Ez zen hura erabaki urbanistiko osasungarriak hartzen ziren lehen aldia: XVIII. mendean hilerriak hirigunetik kanpo eramateko eta kale nahiz plazatan iturriak jartzeko joera nagusitu zen, eta onurak nabaritu ziren. Baina hura eredu zaharrari adabakiak jartzea zen; Cerdáren proposamenak, aldiz, hiriaren paradigma errotik aldatzen zuen.

Higieneaz eta osasun publikoaz gain, Cerdáren hirigintza planak horiei estu lotutako beste helburu bat zuen: berdintasuna. Richard Sennett soziologo eta historialari estatubatuarrak Building and Dwelling: Ethics for the City (2018) lanean esaten duenez: “Osasun publikoaren arazoak izan ziren hiria birpentsatzera eraman zutenak, gaixotasunek berdin eragiten zielako aberatsei zein pobreei”. Cerdá sozialista utopikoen korrontekoa zen eta, estatistika lagun, langileen bizi baldintzak xehe aztertu zituen, planak haien beharrei erantzun ziezaien. Hau da, hiri berriak aberats zein pobreek baldintza berdinak izango zituztela bermatu behar zuen.

Baina aberatsei ez zitzaien berdin, tartean haien interes ekonomikoak zeudelako. Cerdáren planari aldaketa asko egin zizkioten eta oso desitxuratuta, urardotuta eraiki zen azkenean. Espekulazioa eta dentsifikazioa gailendu zitzaizkien osasunari eta kalitateari. Askok diote azken hilabetetako egoera daukagun hirigintza eta etxebizitza ereduaz hausnartzeko baliatu behar dela. Baina zabal daitezkeen bide berriak motz geratuko dira, duela mende eta erdi bezala, hiri eredua logika ekonomiko hutsetik lantzen jarraitzen bada.


Gizarteari mezu baikorrak helaraztea "arinkeria" dela uste du Muñozek

ELA sindikatuko idazkari orokorraren aburuz, ez dago arrazoirik mezu horiek justifikatzeko, eta politikak "jendea ezjakintasunean mantendu" nahi duela adierazi du, "iritzia osatzeko daturik gabe".

Sektore politikoek ekonomia berreskuratzearen inguruan gizarteari mezu baikorrak helaraztea "arinkeria" dela uste du ELA sindikatuko idazkari nagusiak, Adolfo Muñozek. "Ez dago justifikatzeko arrazoirik".

Prentsaurrekoa eskaini du gaur Muñozek Bilbon, EAEko eta Nafarroako lan egoera baloratzeko, eta Julene Gabiola eta Mikel Zabaleta sindikatuko Azterketa Bulegoko kideek gaiaren inguruko datuak bildu dituzte. Muñozek gogorarazi du mundu ekonomikoaren eta politikoaren "oinarrizko estrategia" dela gizarteari euren neurriengan "konfiantza" transmititzea eta neurri horiek kritikatzeko edota mobilizazio sozialik antolatzeko "arrazoirik" ez dagoela sinestaraztea.

ELA sindikatuko idazkari orokorrak uste du politikarien zati handi batek "jendea ezjakintasunean mantendu" nahi duela, "gertatzen ari denaren inguruan iritzia osatzeko daturik" izan ez dezan eta botere politikoa irabazle irten dadin.

Muñozek adierazi du politikak gizarteari mezu baikorrak helarazten dizkiola, "inongo arrazoirik gabe". "Arinkeria izugarria da", zehaztu du idazkariak. "Krisitik ateratzen ari garela esaten dute, eta gu hortik nola irten behar dugun pentsatzen ari gara".

"Gobernu guztiak" eta patronalak krisiaren irteerari "estaldura" emateaz "pozik" daudela azpimarratu du, eta horren "instrumentalizazioa" kritikatu du, babes sozialerako sistema eta orain arteko lan eskubideak "bertan behera uzteko xantaia" dela esanez.

Ildo beretik, ELAko buruak zehaztu du enplegua ez dela "lehentasuna" ez Gobernuarentzat, ezta patronalarentzat ere. Langabezia "diziplina ezartzeko erabiltzen den instrumentua" dela uste du Muñozek, "aurrera eraman nahi dituzten erreformak" onartzeko. "Beldurra sortzeko eta mobilizaziorik ez eragiteko arma izugarria da", gehitu du.

Gainera, EAEk, Nafarroak eta Espainiak aurkeztu dituzten aurrekontuek "lanpostuak suntsitu" egiten dituztela salatu du, "inposatzen dituzten marjina estuak" onartu behar izaten baitituzte.

"Muntaia"

Muñozen aburuz, kapitalak planteatzen duen interesari muntaia batekin eskaintzen diote lankidetza. "Soldatak barnetik debaluatzea da lehentasuna, atzerrian lehiatzeko baldintza hobeak izateko". ELAren ustez, apustu hori "porrota" da. "Beti egongo da norbait kostuak guk baino gehiago jaisteko prest".

"Inoiz amaitzen ez den bidea da", adierazi du Muñozek, eta horren ondorioa "gizartearen pobretze orokortua" dela gehitu du.

ELAko idazkari orokorrak euskal finantzen sektorearen egoerari ere heldu dio, eta Kutxabankek "krisiari egindako ekarpena" izan du hizpide. "Krediturik ez ematea" egotzi dio bankuari, eta azken bi urteetan "5.800 lanpostutatik 790 suntsitu" dituela leporatu dio.

"Lehentasuna zorrarekin espekulatzea dela eta ez kredituak ematea erabakitzen dutenak espekulazio hori onartzen duten pertsona berberak dira", salatu du, eta lehentasuna zorra ordaintzea dela gehitu du. "Beste guztia bigarren mailakoa da".

Lanbide greban

Greba egin dute gaur Lanbide Euskal Enplegu Zerbitzuko langileek, Eusko Jaurlaritzak proposatutako Lanpostuen Zerrendarekin ustez galduko dituen 200 lanpostuen aurka. Muñozek Juan Maria Aburto Enplegu sailburuaren hitzak kritikatu ditu, ELAren ustez, lanpostu horien galera ezkutatzeko, langabeziak "behera" egin duela esan baitu.

"Argudio harrigarriagoak topa daitezke, baina zaila da hain urrun iristea", aipatu du Muñozek, sektore publikoak eta gobernuek "euren arloan lanpostuak suntsitu" egiten dituztela erakutsi nahian.

ELAk gaur eskainitako datuen arabera, EAEn eta Nafarroan, 1.069.000 pertsona zeuden lanean urteko hirugarren hiruhilekoan, aurreko hiruhilekoan baino 16.100 gutxiago. Aurreko urtearekin alderatuta, 47.400 lanpostu gutxiago galdu dira EAEn eta Nafarroan, ELAren arabera.


Oñatiko martxoaren 8ko manifestazioko argazkiak


Bertsolari Txapelketa Nagusia azkar emango du 'Hitzetik Hortzera'-k

Bihar hasiko du bertsozaleen saioak sasoi berria, bezperako saioak eskaintzeko erronkarekin

Bertsolari Txapelketa Nagusia izango da erreferente bakarra Hitzetik Hortzera ETB1eko saioaren sasoi berriaren hasieran. Datozen hiru hilabeteetan, abendura arte, astez aste jorratuko du saioak txapelketa. Azkartasuna izango dute erronka: larunbatetan eginiko saioak hurrengo egunean bertan erakutsi nahi dituzte, fresko. Gaur emango dute lehen atala, 15:00etan. Atzo Baigorrin (Nafarroa Beherea) eginiko saioko bertsorik onenak emango dituzte.

«Aurtengo Hitzetik Hortzera-ren balio nagusia azkartasuna izango da», esan du Eneritz Urkola saioko zuzendariak, «bezperako bertsoak hurrengo egunean telebistan eskainiko direlako». Noski, saioa igandean denean, hurrengo asteko saioan zabalduko dituzte. Logistika eta antolakuntza berezia eskatzen dio horrek saioa sortzen duen taldeari. Zuzeneko errealizazioaren bidez grabatuko dituzte saioak, hau da, ekitaldia gertatu ahala josten kamera bateko eta besteko irudiak. Denera lau kamera erabiliko dituzte. Horren bidez, saioa amaitzen denerako, eta postprodukzio txiki batekin, editatuta izango dute Hitzetik Hortzera. Azken bi sasoietan bezala, saioak ez du aurkezlerik izango, eta horrek bidea emango die produktua grabatu ahala amaitzeko.

Bertsolari Txapelketa Nagusian hiru atsedenaldi egingo dituzte, eta horien osteko asteburuetan, saio bereziak emango dituzte. «Analisirako tartea hartuko dugu orduan, off-eko ahots baten bitartez», esan du Urkolak. Edonola ere, formatua oraindik erabat zehaztu gabe dutela gaineratu du zuzendariak.

Urtarrilean, normal

Urtarrilean, txapelketa amaituta, iazko formatura itzuliko dira. Saio bakoitzak gonbidatu bat izango du, eta, haren lanaz hitz egiteaz gain, bertsolaritzarekin zer harreman duen azalduko du. Izan ere, bertsozaleak izango dira gonbidatuak, baina baita bertsoaren mundutik urrutiago dagoen jendea ere.

Astero, bizpahiru bertso saiotako irudiak emango dituzte. Bi irizpideren arabera aukeratu zituzten iaz zein bertso saio grabatu: Euskal Herriko herrialde guztietakoak izatea, eta herrialde orotako bertsolariak agertzea. Horrez gain, bertso jaialdiei emango diete lehentasuna; hau da, oholtzaren gainean egiten diren ekitaldiei, lagunartekoen aurretik.

Bertsozale Elkartean Xenpelar Dokumentazio Zentroa dagoela baliatuta, grabazio zaharrak berreskuratu zituzten aurreko sasoian, eta astero horietako batzuk erakutsi. Bertsolaritzaren nolabaiteko historia egitea zuten helburu. «Bertsozaleei edo bertsoak erakartzen dituen jendeari txoko bat ematea da gure asmoa», esan du Urkolak, «eta horien erreferente bihurtzea». Saioak zuzenean emango dituzte bertsoa.eus gunean.


Zizurkilek XVII. Blues Gaua hartuko du gaur

MUSIKA. Beste urte batez, blues doinuek hartuko dute gaur Zizurkil (Gipuzkoa). Udalak antolatzen du jardunaldia, udalerriko hainbat ostalariren laguntzaz, eta aurten lau tabernatan izango da blues musikako beste horrenbeste proposamen entzuteko aukera.

Monica Menendez pianistaren eta Blanca de la Plaza kantariaren emanaldiarekin hasiko da eguna, 13:00etan, Izarra tabernan. Gauez, berriz, Jon Gurrutxagak Kateak izeneko diskoa aurkeztuko du, Urbil Artola eta beste bi musikarik lagunduta, 22:00etan, Pasus tabernan. Haien ondotik, The Black Note taldeak musika beltzeko hainbat estilo nahasiko ditu Atxulondo tabernan, 23:15ean hasita. Gaualdia amaitzeko, A Contra Blues taldeak Heart and Guts bere seigarren lana aurkeztuko du 00:30ean hasita, Egarri tabernan.


Irail erdialderako martxan gura dute ur-parkea Aramaion

Eskola aurrean, Bañera parkean, egongo da ur-parkea. Martitzenaz geroztik ari dira plataformak hartuko duen eremuan lurra kentzen eta ura botatzeko puntuak egongo diren tokiak markatzen, eta datozen egunetan hoditeria eta hustubideak sartu eta araztegia ipiniko dituzte, izan ere, berrerabili egingo du ura. Oñatiko eta Antzuolako ur-parkeen antzerakoa izango da, baina, tamainaz, txikiagoa.

Arrizabal Elkartea S.L. enpresa da lanen arduraduna; eta aurrekontua, 109.505 euro. %75, gutxi gorabehera, Europatik jasotako diru-laguntza batekin ordainduko dute; eta gainontzekoa udalak jarriko du.

Irail erdialderako prest egotea da aurreikuspena eta, beraz, dena ondo bidean, aurten bertan izango dira estreinatzeko moduan.


Lazkaon zapatuan irekiko dituzte kanpoko igerilekuak

Lazkaoko kanpoko igerilekuetako bainu denboraldia larunbatean hasiko da. Ordutegia 11:00etatik 20:30era izango da, aurreko urteetan baino ordu erdi gehiago iluntzean. Lehen astean, hala ere, 14:30etik 20:30era soilik zabalduko dute, hilaren 17tik 21era bitartean. Beste aldaketa bat sarrerei dagokiena izango da: San Jose aldeko atea ezingo da erabili aurten, eta sarbide nagusitik sartu ahalko da. Igerilekuko nahiz kiroldegiko bazkidetzak egiteko kanpaina ere hasi du udalak, Joxemiel Barandiaran Kiroldegian.

Lazkaoko igerilekuak, udarako prest./Aimar Maiz


Kargupean aske geratu da adingabe bati sexu eraso bat egiteagatik atxilotutako gizona

Mutikoari hurbiltzea eta berarekin harremanetan jartzea debekatu dio epaileak. Astean behin guardiako epaitegira joateko beharra ere ezarri dio.

Barakaldon, Lasesarre parkean, 14 urteko mutiko bati sexu erasoa egitea leporatuta atxilotutako 40 urteko gizona kargupean aske utzi du epaileak.

Mutikoari hurbiltzea eta berarekin harremanetan jartzea debekatu dio epaileak. Astelehenero guardiako epaitegira joateko beharra ere ezarri dio, Segurtasun Sailak esan duenez.

Atxiloketa larunbatean egin zuten Bizkaiko udalerrian, gertakizunak jazo eta gutxira.

Adingabearen eta bere familiaren intimitatea babesteko, Udalak ez du bozeramaileen batzarrik ezta gaitzespen elkarretaratzerik deitu, biktima adintxikikoa delako.


Metro Bilbaok zerbitzua indartuko du larunbat honetako inauteri ospakizunetan

Aurreko larunbatean egin bezala, Metro Bilbao garraio enpresak zerbitzu berezia jarriko du otsailaren 16ko gauetan, inauteriak direla eta. Tren kopurua handitzea aratusteetako une gogoko eta animatuenean egingo du, larunbat gauean eta igande goizaldean, alegia, konpainiako iturriek jakinarazi dutenez. Horrela, aipatu egunean, ohiko zerbitzua indartuko da 23:00etatik goizeko seietara, eta 15 minutuan behin ibiliko dira konboiak Etxebarri eta Bidezabal artean; eta 30 minuturo Etxebarri-Plentzia eta Basauri-Santurtzi tarteetan, bi noranzkoetan. Argazkian, bidaiariak metro geltoki batean, artxiboko irudian.


Hasi ta bukatu negarrez

Halaxe zioen Delirium Tremensen abestiak, eta halaxe izan ohi da. Negarrez hasten dugu bizitza, goxo-goxo egoten garelako-edo amaren barrenean, eta ezezagun egiten zaigun beste nonbaitera goazelako. Eta malkoak izaten dira bizitzaren akaberan ere, bai norberarenak, bai ingurukoenak, normalean tristea izaten delako ezagutzen den hori betiko atzean utzi beharra.

Hau guztia egia izanik, askotan bada gehiegizkoa sentitzen den izua heriotzari buruz hitz egitean. Elkarrizketaren batean gaia ateraz gero, oro har ahalik eta azkarren saihesteko joera izaten da. Baten batek duela gutxi hurbileko norbait galdu duela eta, ez dugulako gaizki sentitzea nahi, heriotzarekin lotutako irudi ilunak ditugulako buruan, edota besterik gabe, tabu delako. Kontua da beste kultura edo gizarte batzuetan ez bezala, gurean ia ezinezkoa dela honetaz mintzatzea, ez baduzu besteek arrarotzat hartzea nahi.

Dena den, hain presente dagoen zerbait izanik, sarritan jorratu izan da heriotza, besteak beste, zine munduan. Bada, esaterako, bizitzari bukaera emateko beste modu bat azaltzen duen “Las invasiones bárbaras” izeneko pelikula bat. 2003an atzerriko film onenaren Oscarra lortu zuen Quebec-en kokatuko istorio honek. Bertako protagonista nagusia gaixo eta heriotzara bidean dagoen unibertsitateko irakasle bat da. Hau jakinik eta bere azken egunak arintze aldera, betiko lagunak agertuko dira, emazte ohi eta semearekin batera. Bizi izandako momentu ederrak gogoratuko dituzte eta izandako arazo edo gaizki ulertuak konpontzen saiatuko dira. Ez dira heriotzaren gaineko eztabaida filosofikoetan sartuko, baizik eta datorrenari ahalik eta modurik duinenean egingo diote aurre. Ez da beldurra ezkutatzen baina sufrimenduak baretzen ahalegintzen dira. Gainera, azken uneak bera harrapatu aurretik, hiltzera doanak aukeratuko du non, noiz eta nola bukatu. Momentu triste eta gogorrak ditu filmak, baina baita baikortasun eta zoriontasunekoak ere. Eta amaitzean, aho gustu ona uzten du.

Hain gustu ona utziko ez duena, hil eta gero ere, gastu bat izaten jarraitzea izango da. Harrigarri xamarra da bizitzari agur esan, senideak bakartiago utzi eta gainera oraindik zugatik ordaintzen jarraitu behar izatea. Guztiak berdinak garela heriotzaren aurrean, baina ez horrek suposatzen duen kostuari aurre egiteko orduan. Consumer aldizkariak egindako ikerketa baten arabera, ehorzketa merkeenak ere garestiak dira. Gipuzkoan bataz beste 1500 eurotik gora balio du lur emateak. Hainbat eta hainbatentzat gehiegi izango da, baina horrelako egoera bat ez da negarrez hasteko unerik egokiena.


Barroetako zubia eraikitzen hasteko baldintza agiria onartu du Markina-Xemeingo Udalak

Markina-Xemeingo Udalak Barroetako zubia egiten hasteko aurrerapauso bat eman du. Atzoko osoko bilkuran obra esleitzeko baldintzen plegua onartu zuen, eta orain, lehiaketa jarriko da martxan.

Orain arte, hainbat oztopo eduki ditu udalak eraikuntzagaz hasteko. Baina, orain, baldintza guztiak beteta eta hirigintza batzordean baldintzen agiria adostuta, aurrera doa proiektua.

Danetara 1.368.502,47 euroko aurrekontua edukiko dute beharrek, eta hasierako kalkuluen arabera, hamalau hilabete iraungo dutela aurrikusten da, nahiz eta gero, hori alda daitekeen.

Alde batetik, Bizkaiko Foru Aldundiaren 550.000 euroko diru laguntza edukiko du udalak zubia egiteko. Hori soberakinen poltsatik atera eta zubia eraikitzeko poltsan ezarri dute. Bestetik, gaur egun udalak daukan soberakinetik 700.000 euro ere zubiaren poltsara bideratu ditu. Falta diren 118.502,57 euroak 2014ko aurrekontutik jarriko ditu udalak.

Udalak atera duen baldintza agirian ohiko baldintzak daude jasota, baina badaude udalak gehitu dituen beste bi baldintza: alde batetik, Bizkaiko eraikuntzako langileen hitzarmena errespetatu beharko dute. Beste alde batetik, proiektua ofizialak diren bi hizkuntzetan aurkeztu beharko dute, derrigorrez.

Madrilgo Gobernuak ezarritako lege baten ondorioz, orain arte udalek ezin zuten soberakineko dirurik erabili. Baina orain, foru lege bat atera da, eta horren ondorioz, inbertsioak ez badu suposatzen hurrengo urteetan gastu gehigarririk edukiko duenik, proiektuak egingarriak dira. Foru lege horri helduta hasiko dira zubia eraikitzen.

Horretaz gain, hainbat arazo eduki ditu udalak: Uraren Euskal Agentziaren baimena, adibidez. Apirilean jaso zuten baimena, baina zubiaren inguruko lurren jabeekin aldaketa batzuk egin behar izan dituzte.

Datorren urtera begirako proiektuak azaltzeko, udalak herri batzarrerako deia egin du, urriaren 23an, kultur aretoan. Proiektu bat baino gehiago azalduko dute, tartean, zubiari dagokiona.

Juanjo Txurruka Markina-Xemeingo alkateak esan du batzarrean «edozein zalantza argitzeko prest» dagoela udala. «Herritarrei etortzeko deia luzatu nahi diegu».


Tipi Topa, bihar berriz ere

Tipi Toparen aurreko ibilaldi baten irudia

Bihar, osteguna (hilak 19), Tipi Topa egitasmoaren saio berria egingo dute, 11:00etan udaletxearen paretik abiatuta. Osasuna hobetzeko bidean jarduera fisikoa egiteko egitasmoa da Tipi Topa, adinekoei begirakoa.

Ibiltzeaz gain, Lezoko hainbat txoko ezagutzeko, eta partaideen artean harremanak indartzeko baliagarri da egitasmoa.


Bere buruaz beste egin zuen Antsoaingo emakumearen heriotza salatu zuten astelehenean

Kontzentrazioa deitu zuen astelehenean Hernaniko Kaleratzeak Stop plataformako kideek. Laboral kutxaren parean egin zuten, asteburuan Antsoainen bere buruz beste egin zuen emakumearen heriotza

salatzeko. Azaldu zuten: «ez da suizidio bat izan, baizi eta hilketa bat».


Azken bi egunak, pala txapelketan izena emateko

Pala Txapelketak ez du hutsik eginen aurten ere, Aranon. Oraingo hau XVI. edizioa izanen da, eta datorren asteburuan, maiatzaren 27koan hasiko da.

Aurretik, ordea, izena eman behar da, eta biharkoa da azken eguna.

Izenematea, bihar arte

Txapelketa bi kategoriatan jokatuko da: emakumezkoenean eta gizonezkoenean. Izena emateko epea bihar bukatuko da.

Horretarako, telefonoz deitu behar da 676 283 289 telefonora. Bikoteko 25 euro eskatuko dira.

Finala, Santio jaien bueltan jokatu ohi da.

Maiatzetik uztailera

Txapelketa, ohi bezala, frontoian, baina teniseko pilotarekin jokatuko da.

Datorren asteburuan hasi, eta uztailera arte luzatuko da; Santio jaien bueltan izanen da final haundia.


Bime Live jaialdiak Barakaldo astinduko du asteburuan

Placebo eta The National kartelburu dituen musika jaialdiak gaur irekiko ditu ateak. Bi eguneko bonua 64 eurotan dago salgai.

Urriaren 31n eta azaroaren 1ean; hots, ostiralean eta larunbatean, egingo dute Barakaldon Bime Live musika jaialdiaren bigarren edizioa, eta talde ezagunak igoko dira oholtza gainera aipatutako egunetan.

Ostiraleko kartelburua Placebo taldea izango da. Alabaina, egun berean, besteak beste, Macy Gray, Imelda May, The Divine Comedy eta Basement Jaxx arituko dira, eta euskal musikak ere izango du lekua. Hain zuzen ere, Zea Mays, Tania de Sousa, Joe La Reina eta The Weapons taldeen esku egongo da aurreneko eguna euskal musikaz bustitzea.

Larunbateko egitarauari dagokionez, The National, The Kooks, La Roux, Mando Diao eta Delorean taldeen zuzenekoak daude iragarrita. Euskal musikaren ordezkari, Kometa, Señores, Smile eta El_Txef_A izango dira jaialdiaren bigarren egunean.

Emanaldiak lau agertokitan egongo dira banatuta.

Aparteko zuzenekoak

BIME Livetik kanpo, baina jaialdiarekin lotuta, beste zenbait tokitan kontzertuak egingo dituzte. BEC! erakustazokako Kuxua gunean eta Bilboko Kafe Antzokian izango dira emanaldi hauek, urriaren 29a eta 31 bitartean.

Autobus-zerbitzuak

Apaolaza enpresak joan-etorriko autobus zerbitzua eskainiko du Donostiatik, Gasteizetik, Iruñetik eta Santanderretik. Bidaiak joan-etorrikoak izango dira, eta egun bakarreko sarrerak zein bonu bereziak erosteko aukera ere emango dute.

Zerbitzu horretan interesa dutenek comunicación@autobusesapaolaza.com helbidearen bidez jarri daitezke antolatzaileekin harremanetan.

Jarraipen berezia, Gaztean

Asteazkeneko 'B aldea' saioan Bime Live jaialdia hizpidera eramango dute Ainhoa Urretabizkaiak eta Xabier Doncelek. Gainera, ostiralean, Ibon Fernandezek jaialdiari buruzko xehetasun guztiak kontatuko ditu 'Pop Track' saioan.

Sarrerak

Bi eguneko bonua 64 euroan (+banaketa gastuak) dago salgai. Egun bakarreko sarrerak, berriz, 39 euroan (+banaketa gastuak) eskura daitezke.

Sarrerak, BIMEren webgunean, Kutxabank Sarean (webgunea eta kutxazainak), Kutxaren webgunean, Vital Kutxan, Ticketmaster Sarean, www.ltinews atarian, 902 15 00 25 telefonoan, FNACen, Carrefourren, Halcon Bidaiak bulegoetan, www.atrapalo.com-en, www.ticketea.com-en eta www.entradas.com-en eros daitezke.

Agertokien banaketa eta ordutegiak

Urriak 31, ostirala

18:00etan, ateen irekiera

1.agertokia

19:05 Go Go Berlin 20:35 Imelda May 22:30 Macy Gray 00:50 Placebo 03:20 Javi Green & Nemo Gauss

2. agertokia

18:30 John Berkhout 19:45 We Cut Corners 21:30 Thurston Moore 23:40 Basement Jaxx 03:00 FM Belfast 04:30 Mount Kimbie DJ Set

3. agertokia (Euskadi)

19:05 The Weapons

20:35 Tania De Sousa 22:30 Joe La Reina 02:00 Zea Mays

4. agertokia (antzokia)

18:50 SOAK 20:10 The Barr Brothers 21:30 Fuel Fandango 22:50 Anna Calvi 00:10 The Divine Comedy

02:10 Gose

Azaroak 1, larunbata

1. agertokia

19:10 La M.O.D.A. 20:35 The Orwells 22:30 The Kooks 00:40 The National 03:15 Holy Ghost!

2. agertokia

18:30 Babasónicos 19:50 The Coup 21:30 Mando Diao 23:35 Mogwai 02:15 La Roux 04:15 Delorean

3. agertokia (Euskadi)

19:10 Kometa 20:35 Señores 22:35 Smile 03:10 El_Txef_A

4. agertokia

18:55 My Sad Captains 20:05 Dawn Landes 21:15 Chris Garneau 22:25 Angel Stanich Band 23:40 Billy Bragg

02:10 Audience


Mountain Bike: Lejarreta eta Orbea munduko kopan

Txapelketa, Ingalaterran hasiko da zirkuitu tekniko eta gora-beheratsu batean.

Munduko Kopa honi begira, munduko txirrindulari onentsuenetakoak bildu ziren pasa den asteburuan Bundesligako lasterketan, Alemanian. Münsingen herrian egindako lasterketan Iñaki Lejarreta bigarren postuan sailkatu zen, eta Julien Absalon hirugarren. Ondorioz, podiumeko bi postu bete zituen Orbeak. Ruben Ruzafa laugarren sailkatu zen. Garaipena, Ralph Naef suitzarrak lortu zuen.

Ingalaterran hasiko da Munduko Kopa, Yorkshire konterrian, Dalby Forest-en. Zirkuitoa oso teknikoa da, estua, harri eta sustrai ugarirekin. Bertan egongo dira Lejarreta, Absalon, eta Ruzafa.

Lehiaketa honek sei proba izango ditu, lehenengo bostak Europan, eta azkenekoa, abuztuaren amaieran, Estatu Batuetan.


Kristoffen mendekua

Peter Sagan (Tinkoff) gain-gainean zuela, Katuxako norvegiarrak irabazi du Suitzako Itzuliko zazpigarren etapa, esprintean.

Bi garaipen bazeuzkan jada Peter Saganek (Tinkoff) Suitzako Itzulian, eta hirugarrena irabazteko zorian egon da. Baina, taldearen lan onaren ondoren, mendekua hartu du Alexander Kristoffek (Katuxa). Gorako joera zeukaten azken 500 metroek, eta urrutitik jo du esprinta norvegiarrak. Atzetik aurrerako lanean, indarrean amaitu du Saganek, baina metro batzuk falta izan zaizkio etapa irabazteko. Aurretik, lau lagun ibili dira ihes eginda: Daryl Impey(Orica), Silvan Dillier (BMC), Michal Kwiatkowski (Etixx) eta Axel Domont (Ag2r), baina tropelak kontrolpean izan ditu une oro. Sailkapen nagusian ez da izan aldaketarik, eta Thibaut Pinotek (FDJ.fr) jarraitzen du lider.


Etxeberrietako azkenak

Etxeberrieta auzunea aipatzean iraganeko auzunea gogoan dute adinekoek, nahitaez. Izenaren esanahiari men egiten zion auzoa, alegia.

Orduko hura auzo bizi-bizia zen, industriaren altzora hazi zena. Belaunaldi ezberdinen bizitokia, ia ia herri izaera zuena. Izan ere auzoan bertan etxebizitza, lantokia, eskola eta ekonomatoa eskura zeuden. Familiak bertan errotzeko osagai guztiak zituen auzo distiratsua zen.

Dir-dir hori, ordea, galduz joan zen industriaren desagerpenarekin. Inguruko zelaiak hiritartu zituzten, fabrikak eraitsiz eta etxebizitza berriak sortuz. Etxeberrieta toki izen bezala hortxe dago, baina aspaldiko auzunearen arrastorik ia ez da geratzen. Eta geratzen dena galbidean da. Etxebizitza zaharkituak dira, bazterrean geratu direnak. Are gehiago, Andoaingo Udalak 2010ean onartu zuen Hiri Antolamendurako Plan Orokorraren arabera 77 etxebizitza ordenazioz kanpo geratu zirenetik.

Etxebizitza horien jabe batzuk asaldatu ziren orduan, Etxeberrietas Existe auzo elkartea sortuz. Gutxi dira eta auzunean euren eskubideak aldarrikatzeko arazo ezberdinei egin behar diete aurre. Anahi, Ainhoa edota Marian auzo elkartea martxan jarri zuten kideak dira. Zur eta lur geratu ziren euren etxebizitzak “ordenazioz kanpo” geratu zirela jakinarazi zietenean. Hurrengo sentimendua haserrea izan zen, araubidetik kanpo egotearen ondorioak zein ziren ikusita. “Ordenazioz kanpo geratu ginela jakin genuenean ez genekien horrek zer esan nahi zuen. Ikertzen hasi eta jabe bezala kalte egiten zigula ikusi genuen. Ordenazioz kanpo geratzeak, oinarrian, plan urbanistiko baten ondorioz etxe horiek bota egingo dituztela esan nahi du. Hori gertatu arte urte pila bat pasa daiteke; eta bitartean jabe bezala ditugun eskubideak galtzen ditugu. Esate baterako, ezin dugu etxerik saldu, ezta konpondu ere”.

2010ean Andoaingo Hiri Antolamendurako Plan Orokorra onartu zenetik egoera horretan daude. Nola iritsi ziren egoera horretara, bada? Anahi eta Ainhoa Lopez Marful ahizpek salaketa egiten dute : “Plan orokorra burutzeko prozesu osoan, 2010. urtera arte egin ziren fase guztietan gure etxebizitzak ez zeuden ordenazioz kanpo. Behin-behineko baieztapenean ordenazioz kanpo geundela ikusi genuenean, zer pasatzen da hemen? galdetu genion geure buruari. Konturatu ginenerako plan orokorra ezin zen atzera bota, ezin genuen kontrako alegaziorik egin”.

Erabaki horiei aurre egiteko sortu zuten Etxeberrietas Existe elkartea. Abokatu eta arkitekto baten aholkularitzarekin maila juridikoan egoera beltzari aurre egin nahi diote, “gure etxebizitzetan zerbait egin behar bada, ez diezagula honek kosturik ekarri. Izan ere, hemengo etxe guztien egoera ez da berdina: errepide aldera ematen dutenak egoera kaxkarrean daude, baina atzealdekoak egiturari dagokionez, ondo daude”.

Anahik jukutria maltzurrean kokatzen du eztabaidaren gakoa , “egin kontu, auzoa bere osotasunean ikusi eta konturatuko zara gure inguruko guztia konpondu eta urbanizatu dela. Errazena egin zuten, irabaziak ematen zituzten ekimenak sustatu eta arazo gehien sortzen duena azken unerako utzi. Auzo osoaren eraberritzean sartu izan bagintuzte 77 bizilagun ez ziren hainbeste, eraikitzeko asko zegoelako. Egoera ahulenean daudenei egindako eraso zuzena izan zen”.

Burokraziaren joko maltzurraren preso direla diote, “hirigintza oso gai konplexua da. Jendea hondeamakina ikusiz gero mehatxatua sentitzen da, baina gurean mehatxua paper bat da: ordenazioz kanpo gaudela dioen agiria. Guztia legezkoa da. Hondeamakina hemen agertzen denerako ezingo da ezer egin”.

Auzotar gutxi denen interesen alde

Auzoan bertan bizilagun batzuek erakutsitako aurkako jarrera ere arazo bihurtu zaie. Denak bizi dira ordenazioz kanpo, baina gutxi batzuk dira ahotsa altxatzeko prest daudenak.

Anahik horrela azaltzen du egoera: “Jendeari ez zaio gustatzen kontu hau, oso gogorra delako. Bere etxea ordainduta duen pertsona bati bere jabetzak ezertxo ere ez duela balio esatea kolpe gogorra da. Izugarrizko atsekabea eragiten dio. Jende askoren teknika ihes egitea da, eta ez iezaiezu ezer konta, ez baitute ezer jakin nahi. Psikologikoki babes jarrera bat da, gainezka egiten dizun zerbaiten aurrean babesteko era bat. Gainera, beti esan izan da Etxeberrieta auzoa behera botako zela, eta aitzakia hori jartzen dute, hogei urte daramatzatelako kontu berdina entzuten. Baina orain arte ez zegoen inon idatzia, eta orain bai”.

Agintariekin gorabeherak aitortu arren, Udal gobernu talde berriarekin pozik daude, “elkarlanean ari gara, akordioak bilatzen. Guretzat motel doa, baina pausoak ematen direla ikusten ari gara. Zentzu horretan pozik gaude”.

Egoerarik makurrenean, ordenazioz kanpo geratzearen ondorioak onartu behar badira, zein litzateke irtenbiderik egokiena? Anahi Lopezek bere aldarrikapena egiten du: “Auzune honetan banago, nagoen tokian banago, nahi dudalako da. Ez dut etxez aldatu nahi, gustukoa dut nirea, baina interes orokorragatik behera bota behar bada, onartuko dut. Ordainetan, nire etxearen ezaugarri berberak dituen beste bat eman beharko didate, baita eragozpenengatik kalte-ordain bat ere; etxez aldatzeak dakarzkidan eragozpenengatik”.

Elkarbizitza zaila ijito eta etorkinekin

Etxeberrietas Existe elkartekoek Andoaingo kasua Bilboko Errekalde-Berri auzokoen kasuarekin parekatzen dute. Han hogei urte daramatzate ordenazioz kanpo. Ondorioz, pisuen jabeek ez dituzte etxeak konpontzen, auzoa geroz eta degradatuagoa dagoelarik.

Neurri batean Andoainen gauza bera gertatzen ari dela diote. Bizilagunak alde egiten hasi dira, etxebizitzak alokairu baxuan jarriz. Gauzak horrela, auzunera bertaratzen direnak baliabide gutxiko familiak izaten dira. Tartean, etorkinak eta ijitoak.

Anahi, Ainhoa eta Marian haserre agertu dira auzunean ijitoek eta etorkinek duten jarrerarekin. Etxeberrietan hirigintza mailako arazoari, arazo soziala erantsi zaiola diote.

Marian Urkia errepide aldera dauden etxebizitzetan bizi da. “Hor, gehienbat, ijitoak eta portugaldarrak bizi dira. Auzoa txikitzen ari dira, atzeko aldea, bereziki. Txikitan hor jolasten nintzen, eta batere arriskurik ez zuen leku bat zen. Baina orain ez joan gutxineneko lodierarik ez duen oinetakoren batekin. Txatartegi bat bezala dute. Lehengo egunean atarian tabla batzuk jartzera etorri ziren eta katuak baino handiagoak ziren arratoiak agertu ziren. Hori atzealdean dagoen zikinkeriaren ondorio da”.

Anahik pertsona hauek gune publikoaz egiten duten erabilerari kritika egiten dio, “gune publiko bat mugatzen dute, pribatua izango balitz bezala erabiliz. Askatasun guztiak hartzen dituzte. Kalean sua egiten dute. Euren eskubideak aldarrikatzen dituzte, baina ez dituzte betebeharrak betetzen. Tailer moduko bat dute, rotaflex eta guzti, argia argiztatze orokorretik hartuz. Auzotarrek hori ikustean zera diote, non daude agintariak? Zergatik ez dira mugak markatzen? Zergatik egin dezakete nahi dutena? Noizbait egin izan diegu aurre, baina zer lortzen dugu horrekin? Ezer ez, galtzen ateratzen gara. Nahi dutena egiten dutela ikusten dugu, eta horrek amorrua ematen digu. Egia da gobernu talde berria iritsi zenetik Udaltzaingoa askoz gehiago dabilela inguru honetan. Badaezpadako neurri bat da, baina oraindik asko dago egiteko”.

Hirigintza mailako mehatxuak, etxebizitza galtzeko arriskua, bizilagunen arteko liskarrak... arazo potoloak izan arren badira oraindik auzoari dirdira eman nahi dioten auzotarrak. Borroka betean dira, zailtasunak zailtasun, haien eskubideen alde. Eta, bide batez, galbidean doan auzunearen alde.


From Milwaukee

Jon Larrañaga mondagoetarra da eta 23 urte ditu. Enpresa ikasketak egin berritan ESTEn, Donostian, aste honetan bertan, asteartean, hegazkina hartu eta Milwaukee-ra joan zen, han urtebete egingo du-eta ikasten, Marquette Unibertsitatean.

Iritsi bezain laster blog bat sortu zuen, From Milwaukee, eta harrezkero egunero idatzi du zerbait blogean, nola doazkion gauzak Minessottako bazter hotz hartan. Seguru nago ikasle askok gustura jarraituko dituztela Jonen gorabeherak yankilandian, eta ikasle ez garenon artean ere segizio ona izango duela.

Nik, gainera, badut beste motibo bat Joni irakurtzeko, haren osaba naiz-eta. Besarkada handi bat, Jon, eta eutsi goiari!


Marino Lejarreta: 'Hau da nire karrerako garaipenik handiena'

Marino Lejarretaren omenezko laugarren klasika korritu da Ordizian.

Marino Lejarretaren omenezko laugarren klasika korritu da Ordizian. Harekin hitz egin dugu 'Hiru Erregeen Mahaia'n.


«Natura maisu gogorra da, eta gauzak ondo egiten erakusten dizu»

Bere eskuez, makilatxo baten eta luma baten laguntzaz, bizia sortzen du Andoni Bastarrikak, hondar masa bat animalia «ia erreal» bat bihurtzeko. «Dohain bat» dauka, eta munduarekin partekatu nahi du.

Bizia sortzen duen mago bat da Andoni Bastarrika (Azpeitia, Gipuzkoa, 1970), bere eskuekin, eta makilatxo baten eta luma baten laguntzaz, hondarrezko animaliak sortzeko gai baita. «Zarauzko [Gipuzkoa] malekoian hondarrarekin egindako animaliak ikustean, jendeak badaki ez direla benetakoak, baina ilusio bat sortzen dute, magiarekin gertatzen den bezala». Autodidakta den arren, natura du maisu.

Eskultorea zara. Zergatik aukeratu zenuen hondarra material gisa?

Duela zortzi urte hasi zen dena. Haurrekin hondartzan jolasean nenbilela, sirena bat irudikatu nuen hondarrarekin, eta zerbait aurkitu nuen nire barruan, erraztasun bat. Dohain bat dudala igarri nuen, eta garatuz joan naiz. Nire prozesuan, maisua natura da. Oso maisu gogorra da, eta sentibera izan behar duzu berarekin. Gauzak ondo egiten irakasten dizu: gaizki eginda badaude, erori egiten dira. Niri asko balio izan dit.

Dohain bat duzu, beraz?

Dohain bat daukat, jende ugariri gustatuko zaiola badakidana, baina jende horrengana iristea da zaila. Zuk zure barruan zerbait aurkitu baduzu, zuk zerbait egiteko gaitasuna baduzu, hori garatu egin behar duzu. Zure zeregina hori munduarekin partekatzea da. Momentu larriak pasa ditzakezu, baina ikasketaren parte da. Ni unean-unean bizi naiz.

Zein da zure inspirazio iturria?

Nik egiten dudan lana ez da asko pentsatutakoa, ustekabean etortzen zait, eta, askotan, neu harritzen naiz egiten ditudan lanekin. Beraz, ez daukat azalpenik. Asko gustatzen zaizkit animaliak, espresioa, gizakien gorputza, aurpegiak, mugimendua... Bizia asko gustatzen zait. Animaliak eta gizakiak beti biluzik egiten ditut, etorri diren bezala: ezer gabe etortzen gara, eta ezer gabe goaz.

Burutik eskuetara joaten zaizu sormena, ala argazki edo irudi bat izaten duzu eredu?

Argazki bat eramaten dut, erreferentzia batzuk beharrezkoak direlako xehetasunak eta bolumenak zehazteko. Hala ere, ez dut inoiz argazkiko berdina egiten: espresioak nik ateratzen dizkiot animalia bizia hartzen ari denean. Lehenengo, bizia eman behar zaio, eta mugimenduak ematen dio. Espresioa ateratzea izaten da zailena, baina, gero, pausorik politena dator: igurtzi eta igurtzi bizia ematea, lumaren eta makilatxoaren laguntzarekin. Kolorea emateko, harri hautsa erabiltzen dut, eta, kontrasteak egiteko, hondar mota desberdinak. Hasieran, jendeak ez du bizirik ikusten, baina nik ikusten dut.

Nola lortzen duzu errealismora iristea eskuekin, makilatxo batekin eta luma batekin ?

Errealismorako bide hau ere pixkanaka aurkitu dut. Orain ari naiz konturatzen urteetan benetan zer egin nahi izan dudan eta zer gustatzen zaidan: orain hasi naiz ulertzen. Hasieran, nire dohaina aurkitu nuen; konektatzen nuen gauza horrekin, eta hor aritu nintzen gauzak egiten, ez dakit zertarako. Baina gero eta gehiago ikusten dut. Gainera, guztiz autodidakta naiz: egiten ditudan lan denak eta erabiltzen ditudan tresna guztiak neu ari naiz asmatzen, nire asmakuntzei bizia emateko. Nik bizia sortzen dut, eta horri errealismoa deitzen diote. Umeek beren begi inozenteekin begiratzen didate: «Hau nola egin duzu?», galdetzen didate, harrituta. Guztiz sinestezina da haientzat.

Zein da etsai okerragoa, eguzkia ala marea altua?

Zarautzen, malekoian egiten ditudanez eskulturak, harri gainean, marea ez da arazo bat, baina, hondartzetan egiten ditudanean, marearen arabera ibiltzen naiz. Bestalde, eguzki zalea naiz, baina ez dit laguntzen, eskultura, izozkia bezala, forma galduz joaten delako.

Uda amaitu baino lehen, beste zer lan dituzu buruan?

Lan oso garrantzitsu bat egingo dut laster, uda osoan buruan eduki dudana, baina egiteko momentu egokia aurkitu ez dudana: zezen bat, tamaina errealean. Eguraldiak laguntzen baldin badit, Zarauzko euskal jaietan egingo dut, igande honetan, irailaren 9an. Hondar koloreko zezen bat izango da, eta begi hondoak hondar zuriarekin egingo dizkiot.

Eta, uda amaitzean, zer?

Ia sei hilabetez aritzen naiz hondarrezko eskulturak egiten. Udaberrian sartzean hasten naiz, uztailean eta abuztuan izaten dut lan gehien, eta urriraino luzatzen da. Aurtengo neguan, lan errealistak egingo ditut egurrarekin. Aurreko urtean hasi nintzen material hau erabiltzen, eta uste dut jendeari gustatuko zaiola. Erakusketaren bat egitea ere buruan dut. Izan ere, egurra ez da hondarra bezain suntsikorra.


«Elizkizunetako euskarazko abestiak ederragoak dira gaztelaniazkoak baino»

Egun, elizan abesten diren euskarazko kanten musikaren sortzaileetako bat da Salaberri. Apaiz ikasketak burutu eta meza ematera iritsi arren, Eliza utzi zuen, desadostasunak zirela eta. Musika irakasle eta konpositore gisa jardun du ordutik.

Musikariek inoiz ez dutela erretiroa hartzen esaten da. Sabin Salaberriren (Aramaio, Araba, 1934) kasuan ere hala da. Txikitatik du musikarako zaletasuna, eta lanbide izan du urte askoan; estuki lotuta jarraitzen du oraindik ere. «Herenegun bertan hitzaldi bat eman nuen Gasteizko Musika Eskolaren sorreraren inguruan». Inguruko hainbat abesbatza eta musika talde bezala, hura ere berak sortutakoa baita. 70 urte baino gehiago daramatza Gasteizen bizitzen, baina aitortu du «barru-barruan» aramaioarra dela.

Hamar anai-arrebetatik gazteena zara. Nola gogoratzen duzu haurtzaroa?

Oroitzapen gazi-gozoak ditut. Batzuk oso gozoak dira, etxe ingurukoak, adiskideenak. Beste batzuk, ordea, garratzak dira. Gerrak bete-betean harrapatu gintuen, eta gerra ostean gosea pasatu genuen. Izena ere aldatu zidaten, Sabin izan beharrean Sabino behar nuen izan. Etxean asko abesten genuen, baina beste batzuk ikasi behar izan genituen: Montañas nevadas eta antzekoak.

Gerra piztu zenean, aitak ihes egin behar izan zuen. Itzuli zen, baina goiz hil zen. Orduko oroitzapenik baduzu?

Gerrak harrapatu zuen, eta ihes egin behar izan zuen. Arrazolara lehendabizi, eta Frantziara ostean. Gerra amaitu zenean, bueltan etorri zen etxera, baina sei hilabetera hil zen. Oso txikia nintzen, eta justu-justuan gogoratzen ditut momentu haiek. Etxean gerora entzun ditudanak dira gehienbat.

Aita musikazalea zen. Harengandik jaso duzu zaletasuna?

Bai, bai. Berak biolina jotzen zuen herriko parrokian. Abeslari ona zen, eta musika apur bat ere bazekien. Soka laukote bat eratu zuten herriko parrokian, eta berak bigarren biolina jotzen zuen. Harengandik jaso dut musikarako zaletasuna. Anai-arrebak ere abeslari onak izan dira, hala ere.

Garai hartako ume asko bezala, elizmutil funtzioak egiten zenituen Aramaioko elizan. Musika ikasteko aukera izan zenuen orduan?

Apaizarekin ikasi nituen solfeoa eta pianoa. Parrokiko koruan abesten zuten familiako gainerako kideek, eta nik neuk ere ez nuen beste aukerarik izan. Solfeo apur bat ikasi nuen han, eta badirudi erraztasunen bat banuela musikarekiko. Apaizak pianoa erakutsiko zidala esan zidan orduan, eta hala egin ere. Handik gutxira organoa jotzen laguntzen nion herriko elizkizunetan.

14 urterekin, ordea, seminariora joan zinen.

Gerra aurretik diru aldetik nahiko ongi moldatzen ziren familian. Gerraostean, ordea, erabat aldatu ziren kontuak: aita hilda, amak lanean hasi behar izan zuen. Nik ikasi egin nahi nuen, baina ez nuen aukerarik horretarako. Seminariorako beka bat jaso nuen, ordea, eta Guardiara joan nintzen abade izateko ikastera.

Orduan ere musika oso gertuko izan zenuen, ezta?

Seminarioan beti izan da musikarako zaletasuna. Musikarekin jarraitzeko aukera izan nuen han. Adiskide oso onak izan nituen seminarioan, oroitzapen ederrak ditut. Joan den igandean hil zen bat, 1961etik Sevillako [Espainia] katedraleko organo jotzailea zena: Jose Enrique Aiarra. Piano ikasketak elkarrekin atera genituen. Kasualitatez, Sevillan izan nintzen aurreko astean, eta bisitatzeko asmoa nuen. Ez nuen tarterik izan, ordea. Pena dut orain.

Hala ere, seminarioan zinela euskara ere zure kezketako bat zen. Beti arduratu zaitu euskararen egoerak?

Euskalduna naiz txikitatik, eta seminarioan ere euskaraz jardun nahi nuen. Elizan ere euskaraz jardun zitekeela pentsatzen nuen nik. Ez zuten inolako erraztasunik ematen horretako, ordea. Angel Sukia zen orduan Gasteizko seminarioaren buru, ondoren Espainiako Gotzainen Batzarreko presidente izatera heldu zena. Gipuzkoarra zen, baina inoiz ez zidan hitz bat ere euskaraz egin, ez eta erraztasunik eman seminarioan euskaraz ikasteko ere.

Seminarioko elizkizunetan euskararen erabilera sustatzeko hainbat neurri hartu zenituzten: euskal abestien errepertorioa handitzea, besteak beste. Zailtasun asko izan zenituzten?

Ordurako gauzak aldatu ziren seminarioan. Euskal abestien errepertorioa handitzea lortu genuen, baita euskara klaseak ematea ere. Nik neuk ematen nituen.

Vatikanoko II. Kontzilioak irekiera ekarri zuen Elizan. Besteak beste, euskarari ere ateak zabaldu zizkion. Zu zeu izan zinen Elizako testu euskaratu berriei musika jarri ziena.

Eginkizun horiek ere ez ziren errazak izan. Lau elizbarrutik musika komisio bat eratzea pentsatu zuten, idatzi ziren euskal testu berriei musika sortzeko. Arabako ordezkari gisa ni nintzen joatekoa, baina gotzainak ezezkoa eman zidan: Araban ez zela euskararik hitz egiten, eta ez zegoela horren beharrik tokiko elizetan. Hala ere, orduko Iruñeko gotzaina zen Zirarda izan zen Arabako ordezkaria. Hark eta Setien Donostiako gotzainak deitu zidaten laguntzeko, eta hala sartu nintzen lantaldean. Gaur egun elizan abesten diren euskarazko kanta asko nik sortutakoak dira: Erruki, Jauna, esaterako. Gure Aita-n ere parte hartu nuen.

Egun, elizan normal-normal egiten da euskaraz. Zer sentitzen duzu?

Bihotza bete egiten zait elizkizunetara joan eta jendea euskaraz abesten entzuten dudanean. Umiltasun guztiarekin, baina aipatu beharra daukat: elizkizunetako euskarazko abestiak ederragoak dira gaztelaniazkoak baino.

Nola ikusten duzu egungo euskararen egoera?

Oso baikorra naiz, nahiz eta askok kontrakoa iritzi. Arabari dagokionez, esaterako, euskarak bultzada handia izan du azken urteetan, eta poztekoa da. Bide horri jarraitu behar diogu.

Gasteizko seminarioko lehen bi urteak gaindituta, filosofia ikasketak hasi zenituen. Zergatik?

Ikasketak eduki nahi nituen, eta lizentzia bat atera. Filosofia ikasteko aukera izan nuen, tartean. Hala ere, segituan konturatu nintzen nirea musika zela.

Zenbat instrumentu jotzen ikasi zenuen?

Pianoa izan da nire instrumentua beti. Organoa ere ikasi nuen, halabeharrez, seminarioan; baita txistua ere. Txistulari talde bat ere eratu nuen seminarioan. Hala ere, ez dut neure burua instrumentistatzat izan inoiz. Musika gustuko dut, baina, batez ere, musika idaztea, konposatzeak erakartzen nau.

Hainbat abesbatza eta talderen sortzaile zara.

Bai, Araba Abesbatzaren eta gerora Gasteizko Camerata soka taldearen sortzailea naiz. Hor aritu nahiz beti, ahal dudana egiten.

Teologiako ikasketak amaituta apaiztu zinen, eta Aramaion bertan eman zenuen zure lehenengo meza. Nola gogoratzen duzu?

Oso une gogoangarria izan zen. Urduri ere izan nintzen apur bat, baina disfrutatu nuen. Eliz munduan barruraino sartuta nintzen orduan, gero pixkanaka hozten joan zen harreman hori.

Hala ere, segituan irakaskuntzarako deitu zintuzten Gasteizko seminariotik. Orduan hartu zenuen, esaterako, Schola Cantorum abesbatzaren zuzendaritza.

Hala da. Ekainean amaitu nituen teologia ikasketak, eta irailean seminarioko irakasle izateko deitu ninduten. Jose Mari Zapirain zen Schola Cantorumen zuzendari, eta haren ardurak hartu nituen.

Zergatik aldendu zinen Elizatik?

Hainbat arrazoik eraman ninduten erabaki hura hartzera: musikan sakondu nahi izan nuen, eta Erromara joateko beka batzuk zeuden, baina gotzainak ez zidan musikara dedikatzen utzi: «Zuk dakizunarekin nahikoa da. Ez duzu gehiagoren beharrik», esan zidan. Asko mindu egin ninduen horrek. Bestalde, Sukiarekin ere desadostasun batzuk izan nituen, eta kontzilioaren ondorengo lantaldetik kanpo utzi izanak ere eragin nabarmena izan zuen. Nik zera argudiatzen nuen: «Kristaua naiz, eta ez dut inor gorrotatu behar, baina barruan pertsona bat gorrotatzen dut: nire nagusia. Ezin dut, beraz, Elizan jarraitu».

Eta apaiz izateari utzi zenion.

Bai, Eliza utzi nuen.

Damutu zara inoiz erabaki hura hartzeaz?

Ez, ez naiz inoiz damutu. Baina, oro har, nire bizitzan hartu ditudan erabaki ororekin ez naiz damutu. Horrela pentsatu nuen momentu hartan, eta listo.

Setienek aipatu zuenez, «apaiz ona galdu zen, baina euskal kulturako gizon handi bat irabazi».

[Barrez] Hurbileko ninduen Setienek. Baliteke hala izatea, baina ez naiz ni inor halako ezer berresteko.

Apaiz izateari utzita, irakasle lanetan hasi zinen.

Gasteizko Olabide ikastolan hasi nintzen irakasle gisara. Musikaz gaindi, bestelako irakasgaiak ere ematen nituen bertan. Gerora, berriz, Gasteizko Jesus Guridi Kontserbatoriotik deitu zidaten harmoniako irakasle izateko.

Kontserbatorioko zuzendari ere izan zinen. Nola gogoratzen duzu garai hura?

Lehen uneak triste samarrak izan ziren. Itxura aldetik, zikinkeriaz josita zeuden kontserbatorioko bazter guztiak, eta kokapen desegokia zuen. Metodologia aldetik ere, afizioa kentzeko moduko hezkuntza ematen zitzaien haurrei. Irakasle oso onak zeuden tarteka, baina, oro har, ez nengoen gustura. Zeharo aldatu zen zorionez, eta izen ona du egun.

Oso kritiko izan zara zure garaiko musika hezkuntzarekin. Zergatik?

Nire garaian oso gaizki irakasten zen. Hala eta guztiz ere, musikari oso onak atera ziren. Asko aldatu da, zorionez, pedagogia azken urteetan. Zoragarria da egun zenbat musika eskola dauden ikustea, eta haurrak gustura joaten direla jakitea; gozatzen ikasten baita musika. Ikaslea motibatu gabe zaila da aurrera egitea. Eta, horretarako, irakasleak ere motibatuta egon behar du.

Konpositore gisa, 1968an Zarauzko Oleskariak taldearentzat abesti bat idazteko eskaera jaso zenuen Imanol Urbietarengandik. Nola gogoratzen duzu pasarte hura?

Zortzikote taldeen txapelketa bat eratu zen, eta lurralde bakoitzetik norbait behar zuten epaimahai izateko. Ni joan nintzen Arabatik. Musikari asko ezagutu nituen bertan, tartean, Manolo Urbieta eta Jose Luis Ansorena. Abesti bat egiteko eskatu zidan urte batzuk geroago Urbietak. Abesbatzarik eta kantarik onenaren sariak eskuratu zituen.

Zure ibilbidean sari eta aitorpen asko jaso dituzu. Zer esanahi dute zuretzat?

Leku eta une egokian egotearen isla dira niretzat sari horiek, besterik ez [barrez]. Guztiak eskertzen ditut, noski, eta bene-benetan. Baina, gehien maite dudana Aramaioko seme kutunaren izendapena da.

Eusko Ikaskuntzak 100 urte beteko ditu aurten. Zein ekarpen egin dio Eusko Ikaskuntzak euskal kulturari, zure ustez?

Sentsibilitate eta ideia ezberdineko jendea elkartu du Eusko Ikaskuntzak. Gauza asko lortu dira, eta euskal kulturari bultzada handia eman dio 100 urte hauetan. Urteurren ekitaldirako antzerki bat prestatu dute, eta musika nik jarri diot.


Noos auziko 76.000 orriak kamioiz eraman dituzte auzitegira

"Orain, beste pertsona eta leku batzuk izango dira protagonistak", adierazi du Jose Castro instrukzio-epaileak.

Noos auziko instrukzioaren 100 liburuxkak, 76.000 orriak eta 33 eranskinak kamioiz eraman dituzte gaur Palmako Instrukzio Auzitegitik epaiketa egingo duen Lurralde Auzitegira.

Ibilgailua 11:15ean iritsi da auzitegiko patiora, Espainiako Poliziak babestuta. Bertan, epaitegiko idazkaria eta bi funtzionario zain zeuden.

08:30etik, agiriok Instrukzio Auzitegiaren pasilloetan izan dira, zaintzaile pribatu batek kontrolatuta.

Astelehenean, agiriok formatu digitalean eraman zituzten epaitegira, disko gogor batean, eta gaur paper fisikoen txanda izan da.

Lurralde Auzitegiko Lehen Sekzioak epaituko du auzia, baina oraindik ez du data zehaztu.

Castro: "Ongi joan!"

Jose Castro instrukzio-epaileak agur esan dio gaur Noos auziari, ikerketa bukatu eta inputazioak baieztatu eta gero. "Orain, beste pertsona eta leku batzuk izango dira protagonistak", adierazi du.

Auziko agiriak bere bulegoan izan ditu orain arte, eta gaur azkenekoz ikusi ditu. "Ongi joan!" esanez agurtu ditu.

"Lana egin dut, ez dakit ona edo txarra izango den, baina egin dut", esan du.

Guztira, 18 pertsona eseriko dira akusatuen aulkian, tartean Cristina infanta eta Iñaki Urdangarin senarra.


Donostiako autobus geltokian aldaketak izango dira asteburuan

Asteburuan, geltoki aldaketak izango dira Azkoitia eta Donostia lotzen dituen UK01 lineako hainbat zerbitzutan. Hain zuzen ere, Donostiako geltokiak aldatuko dira larunbatean, hilak 24, eta igandean, hilak 25.

Larunbatean, Donostiatik 15:05ean irteten den autobusa Donostiako Geltokian eta Askatasun hiribidean geldituko da. Aldiz, ez da geldituko Tolosa eta Zumalakarregi Etorbidean. Igandean, berriz, 9:05ean eta 11:05ean irteten diren autobus zerbitzuek izango dute aldaketa bera: ez dira geldituko Tolosa eta Zumalakarregi etorbidean.


Dominique Dufau ohoratu du Euskaltzaleen Biltzarrak

Seaskak 95 000 euro bildu behar ditu aurten

Dominique Dufau notario eta herriko auzapez zenari omenaldi kartsua eskaini diote berriki Euskaltzaleen Biltzarrak, Euskaltzaindiak eta Herriko Etxeak. Henri Duhau euskaltzaleak liburu interesgarria plazaratu du berriki Dufau anaien biziaz. Dominiqueren bizia eta lana dira idazlanaren ardatz nagusia eta horiek izan ziren omenaldi eguneko solasgai garrantzitsuenak ere. Nahiz eta euskara ofiziala ez izan, notarioa zenak agiri andana euskaraz izkiriatu zuen. Bere lana eta kargua galtzeko arriskua hartu zuela ohartarazi zuen Duhauk. Beskoiztarrak lan sakona egin du eta hortan André Harisgain Gaxinto zenaren laguntza izan zuen. Gaxintoenean bazituzten Dufauk euskaraz idatzi zituen zenbait testu ofizial eta hau izan da lanaren oinarri. Euskarazko lehen testua San Blas Amotzeko kofradiaren arauena da. Keinua ederra da dudarik gabe San Blas laborarien patroina baita eta omenaldia saindu hunen egunean egin zelako, otsailaren 3an. Senpereko euskalkia aztertzeko baliagarriak dira Dufauren notario agiriak. Andres Urrutia euskaltzainburuari eta Bilbon notarioa denari biziki interesatzen zaizkio Dufauren lanak. Oroitarazi zuen ainitzek diotela euskarak ez duela tradiziorik zuzenbidean eta administrazioan. Dufauren lanek guziz kontrakoa frogatzen dute bere ustez. Euskarak historia ttiki eta laburra du agiri ofizialetan baina zerbait badela gogoratu zuen Urrutiak. Azpimarratu zuen Dufauk zerbitzua eskaini nahi ziela herritarreri, euskaraz osoki bizi zireneri. Idazlan hauek baliagarriak dira bere ustez gerora euskarazko zuzenbidea sortzeko eta finkatzeko. Holako ohiturarik ez dela izan hegoaldean oroitarazi zuen eta bere ustez baliteke testu gehiago agertzea Ipar Euskal Herrian. Omenaldian, hamarnaka euskaltzalek eta hiru notariok parte hartu zuten, Sanchette-Lannettek, Urrutiak eta Bessonartek.

Seaskaren alde

Igandean, 9. Irratsei irrati emankizuna eginen da Euskal Irratietan Seaskako Integrazioa Batzordea laguntzeko. Sei oreneko saioaren bidez 95 000 euro bildu nahi lituzkete 17 laguntzaile ordaintzeko. Badira jadanik zenbait urte Seaskako ikastoletan ahalmen urriko haurrak hartzen dituztela beren garapena laguntzeko. Buruilean hasi zen ikasturtean ahalmen urriko 18 haur dabiltza 12 ikastolatan, hauen artean bat Senperekoan. Iaz integrazio batzordeak 1200 lagunen eta 58 enpresen laguntza izan zuen. Aurten, Maialen Errotabehere Ezpeletako kantaria izanen da emankizuneko eta bestako laguntzaile nagusia. Irratsaioa goizeko 7etan hasiko da eta arratsaldeko oren batean bururatu.

Behartsuei laguntzeko

Azkaine eta Senpereko Appel Détresse elkarteak kamioi bat bidali du berriki hirugarren mundukoei laguntzeko, jantziz, eskoletako tresnez eta jokoz beterik,aldi honetan1 300 kilo.


Josu Andoni Begoña Fernández, Loiuko EAJko alkategaia: “Loiuko etorkizunerako egitasmo berritzaileak gauzatzeko ilusioa daukagu”

Zeintzuk dira zure herriak dituen beharrizanak? Bost dira Loiuko udal-ekintzak oinarritzat hartu behar dituen zutabe nagusiak: garraio publikoa ikuspegi berritzaile batetik aztertzea; balizko haurreskola baten beharrizana aztertzea; kultur esparruan azpiegitura berri bat eratzeko proiektua analizatzea; Hiri-Antolamenduko Plan Orokorra (HAPO) garatzea, gazteentzako etxebizitza eskuragarrien alde egiteko, eta udalerrian enplegua sortzen duten ekimenetara laguntza bideratzea. Ildo nagusi horien haritik, herrian, zein proiektu egiteko asmoa duzue? Loiuko etorkizunerako egitasmo berri eta berritzaileak gauzatzeko ilusioa daukagu. Horrela, kulturari dagokionez, azpiegitura berri baten beharrizana antzeman dugu. Gaur egungo premiei erantzuteko proiektua izan behar du Loiuk. Era berean, udal lokalak birbanatzeko eta berrantolatzeko beharrizana sumatzen dugu. Izan ere, gero eta kultur eta kirol elkarte gehiagok eskatzen digute laguntza logistikoa. Honetaz gain, esan bezala, haurreskola jarri nahi dugu martxan eta zerbitzu honen egiazko beharra aztertu beharko dugu eta kokapen egokia bilatu. Kultura bultzatzea zuen xedeetako bat dela argi geratu da. Noski, orain arte egin dugun moduan. Loiuko txiki, gazte eta helduen beharrizanei erantzuteko prest gaude eta kultura tresnatzat erabili nahi dugu gero eta herri aktiboagoa izateko. Kalitatezko kultur ekintzak eta azpiegitura hobeagoak herritarrei eskaintzen badizkiegu, gure herrian bertan goxatzea bideratuko dugu. Herria kulturaren bitartez piztu nahi dugu herritarren arteko erlazioak ere areagotzeko. Nolako lantaldea izango da zurea? Zer esan ahal diguzu hori osatuko duten kideei buruz? EAJ-PNV-k Loiun aurkezten duen taldean badugu esperientzia eta gaztetasuna. Badaude gaur egun zinegotziak direnak eta bigarren legealdia errepikatzen dutenak, eta sartuko diren pertsona berriak, ilusioz eta ideia berriez ikasten joango direnak. Oso harro nago laguntzen didan taldeaz. Honetaz gain, azken urteotan eginikoak duen garrantzia azpimarratu nahi dut. Talde berri hau osatzen dugunok Loiuko herritar guztien aldeko jardunean segituko dugu, herri hau bizitzeko toki atsegina izateaz gain, etengabe aurrera egiten duen udalerria ere izan dadin. Karguaz jabetu, eta zer da egingo duzun lehenengo gauza? Alkatetzara heltzen banaiz, egingo dudan lehendabiziko gauza izango da Behargintzakoekin batzartu, Loiuko eta Txorierriko langabeziaren egoera ondo aztertzeko. Ostean, egoera horri aurre egiteko neurri ezberdinak hartuko nituzke. Hurbiletik Josu Andoni Begoña Loiun jaio zen 1976an eta Magisteritza eta Zuzenbide ikasketak ditu; gaur egun Urdaneta Ikastetxean irakaslea da. Politikarekin “betidanik” harremana duela baieztatu du. “Gaztea izanik, aktiboki politikagintzan parte hartu nuen, Euzko Gaztediko Aberri Kontseiluko kide izanik”. Gaur egun, Udaleko alkate ordea da eta bi legegintzaldi bete ditu Loiuko zinegotzi gisa (Ekonomia eta Ogasun arloan eta Kultura eta Kirol sailean). Hautagai izatea “ilusioz beteta” hartzen du. “Konpromiso irmoa daukat eta kalean lan egiten segitzeko gogotsu nago, herritarren eta elkarteen ondoan”.


Ilatargi Astronomia Taldeak bi ekintza antolatu ditu zapaturako

Oñatiko Gaztelekuaren 10. urteurrena dela eta, Ilatargi Astronomia Taldeak


Jose Inazio Lasaren lehen poema liburua kaleratu du Ereinek

«Barru-barruan» daukana ateratzen ahalegindu da 'Denboraren hosto artetik'-en egilea

Jose Inazio Lasaren Denboraren hosto artetik poema liburua argitaratu du Erein argitaletxeak. Olaberrian (Gipuzkoa) 1956an jaioa da Lasa, eta egun filosofiako irakaslea Batxilergoan, Durangoko institutuan. Gaztetandik landu ditu poesia eta filosofia, eta hau da argitaratzen duen lehen poema liburua. Liburuko poemak idaztean «barru-barruan» daukana ateratzen ahalegindu dela adierazi du egileak. Lasaren ustez, «kontzientzia zatikatzailea» du egungo gizakiak, eta horrek errealitatea bananduta ikustera eramaten du ezinbestean.

Antton Kazabonen liburua

Lasaren liburuarekin batera, Antton Kazabonen Ai, Ximun, Ximun! narrazioa argitaratu du Ereinek, Igelio Igela sailean, batik bat 7 eta 10 urte bitarteko irakurleentzat pentsatua, Jon Zabaletaren ilustrazioekin hornituta. «Naturaren aldeko ipuina» da, egileak azaldu duenez. Animaliak gizakiarekin haserre agertzen dira ipuinean, gizakiak ez duelako izadia behar bezala zaindu eta errespetatzen. Ximun mutikoa eta Txirrist sagutxoa dira pertsonaia nagusiak. Txirrist munduko animalia guztien lehendakaria da, eta Burkail Zuri mendi erraldoiaren oinera deitu ditu animalien ordezkariak, batzar horretan garrantzizko gauza bat erabakitzeko.

Horretaz gain, Jose Antonio Perez-Fonseca donostiar idazlearen Iban Aldenurikoa saileko bigarren liburua kaleratu du Ereinek, Behorraren ondarea, Perzebal bilduman. Itzulpena Jesus Maria Lasa Barandiaranek egina da. Hark itzuli zuen saileko lehen liburua ere, Thaurroken basoa.


'Amarauna': frankismoko biktima euskaldunak Argentinan deklaratzear

Goldatu elkarteko Josu Ibargutxi gonbidatu dute kasu horiek, hurbiletik jarraitzen ari delako, eta Jon Etxabe apaiza ere hartuko dute, deklaratzea tokatuko zaiolako laster batean.

Frankismo garaiko bi biktima euskaldunek Argentinako justiziaren aurrean deklaratu behar dutela eta gai hori izango dute hizpide 'Amarauna' irratsaioan. Goldatu elkarteko Josu Ibargutxi gonbidatu dute kasu horiek, hurbiletik jarraitzen ari delako, eta Jon Etxabe apaiza ere hartuko dute, deklaratzea tokatuko zaiolako laster batean.

Bestalde, Mikel Garaizabal Enologoarekin ardo kontuak aztertuko dituzte eta txakoli ekologiko berri bat aurkeztu. Horrez gainera, Burgiko Almadia eguna, Bermeoko sutearen ondorioz laguntza beharrean direnentzako jaialdia, eta norgehiagoka bitxi bat ere bai: Txirrindulariak zaldizkoen kontra. Lezgazpin antolatu duten lasterketa.


Oarsoaldeko euskalgintza: “Arnasaldia ekarri digu aldundiaren erabakiak”

Gipuzkoako Foru Aldundiak euskara lehenesteko hartutako erabakiaren aurrean, Oarsoaldeko euskalgintzak zoriondu egin du: “Argi izpia, haize freskoa, arnasaldia ekarri ditu”.

Aldundiak hainbat neurri hartuko ditu arlo horretan, eta hala nola, horietako batzuk aipatu ditu euskalgintzak: “Prentsa agerraldietan euskara izango da lehenetsiko duen hizkuntza. Horrez gain, aldundiari dagozkion lanen esleipenetan gutxienez bi teknikarik EGA edo titulazio baliokideko euskara maila egiaztatu beharko dute enpresek”.

Horiek “euskara biziberritzeko, eta merezi duen tokia hartzeko ezinbesteko pausoak” direla azaldu du: “Izan ere, edozein hizkuntzalarik nabarmentzen duen bezala, hizkuntza orok, nagusi edota lehentasunezko izango den lurraldea behar du. Hau da, euskara garatuko bada, hainbat esparrutan euskaraz bizitzeko hautua ezinbestekoa da”. Horrek Euskal Herri euskalduna eraikitzeko “lehen harri koskorra” izan behar duela iritzi dio.

Eskualdeko euskalgintzaren arabera, euskararen egoerak hobera egin arren, “zapaldua eta erasotua” izan da, eta batik bat Ipar Euskal Herriko egoera nabarmendu du, oraindik ez baitu ofizialtasunik euskarak, “baliorik gabeko hizkuntza bihurtu nahi dute”. Zentzu horretan, “euskalduntze prozesuan eredu izango diren erakundeak” behar direla adierazi du, “prozesu hori bultzatu eta akuilu lana egingo dutenak”.

Sinatu duten elkarteak

Oarso Bidasoko Hitza

Lezoko Oroitzene AEK euskaltegia

Pasaiako Txirrita AEK euskaltegia

Oreretako EHE

Oreretako AEK euskaltegia

Oreretako Lau Haizetara

Oreretako gazte asanbaldaren euskara lantaldea

Oiartzungo Ttur-ttur Euskaltzaleon Bilgunea

Oiartzun Irratia

Oiartzungo EHE

Euskeran Itotiyak

Oiartzungo AEK euskaltegia


Erraz irabazi dio Oiartzunek Zarautzi

Garaipena erraz eskuratu dut Bigarren Mailako Oiartzun taldeko neskek asteburuan: 4-0 irabazi diote Zarautzi.

Lehen zatian sartu zuten lehen gola. Eta orduan, Zarautzek duen potentziala erakusi zuen. Hala ere, ezin izan zuen ezer egin oiartzuarren kontra. Bigarren zatian sartu zituzten etxekoek gainontzeko hiru golak.


Beste korapilo bat estropuari

Epaileak, helegiteak baztertu, eta bere horretan utzi du TKEk Urdaibairi ezarritako zigorra. Beste zigor batzuk airean utzi ditu, prozesu penalaren eta Urdaibairen jarreraren arabera.


Errepideetan, beltzetik txurira

2019an ez zen trafikoagatik hildako sakandarrik izan.

Trafiko ezbeharrek 91 hildako utzi zituzten Euskal Herrian joan den urtean, 2018an baino lau gehiago. Haietatik 28 nafarrak ziren, aurreko urtean baino bost gutxiago. Zoritxarrezko zerrenda horretan ez da sakandarrik. 2018an eta 2017an hiruna sakandar hil ziren errepideetan izandako ezbeharretan. Auto istripuak eta oinezkoen harrapaketak izan baziren ere, trafikoak eragindako hildakorik ez zen izan Sakanan joan den urtean.


'Goizago hasita, eskola kirolarekiko atxikimendu handiagoa lortu nahi dugu'

Gipuzkoako klubetan ari diren haurrek malgutasunez hartu ahal izango dute parte eskola kirolean. Konpentsazio gisa, aztertzen ari dira kluben kopurua mugatzea.

"Zenbat eta goizago hasi kirolarekiko atxikimendu are eta handiagoa lortuko da adituen arabera, eta horrek lagun dezake, haurrek, eta batez ere, neskek ez dezaten eskola kirola orain besteko kopuruetan utzi", horrela arrazoitu du 'Faktoria'n Denis Itxaso Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultur eta Kirol diputatuak eskola kiroleko adin muga 8tik 6 urtera jaisteko proposamena.

Azaldu duenez, eskola-kirolak bi helburu nagusi ditu: errendimenduarena, alde batetik; eta parte hartzearena, bestetik. Eta hain zuzen ere, eskola kirolak dituen balio hezitzaileetan indarra egiteko, eta "parte-hartzearena hustu ez dadin" emango dituzte hemendik aurrerako urratsak. Errendimendu klubetan ari diren haurrek, malgutasunez parte hartu ahal izango dute eskola-kiroletan. Eta "konpentsazio gisa, aztertuko dugu kluben kopurua mugatzea', esan du Itxasok.

Gipuzkoako Diputazioak, herrialdeko kirol elkarteekin, hezkuntza zentroekin, Arartekoarekin eta Emakunderekin batera landu du gogoeta prozesua. Nesken parte hartzea sustatzeko neurriak ere biltzen ditu, eta baita ere, eskola-kirolean ari diren begiraleak kualifikatzeko, besteak beste.


Ura herritarrengana hurbiltzeko jardunaldiak antolatu dituzte

Busturialdeko Ur Partzuergoak antolatuta egingo dituzte, hilaren 21ean. Uraren gaiak ezezagun eta urrunekoa izateari utz diezaion, gizarte eztabaida bultzatu gura duteUraren gaia herritarrengana hurbiltzea, eta, horrekin batera, ur-politikei buruzko eztabaida sortzea dute helburu Busturialdeko Ur Partzuergoak zapaturako antolatu dituen jardunaldiek. Ura, XXI. mendeko urre urdina. Zein da bere benetako balioa? Eta prezioa? izenburupean egingo dituzte, eta egun osoko egitaraua prestatu dute, «herritarrek beraien gustura parte hartzeko aukera izan dezaten».Hala, parte hartzeko deia luzatu die ur partzuergoak herritar denei: «Gai horrekin lotura duten ikasketak egiten ari diren ikasleak direla; instituzioetako ordezkariak direla, edo gai horrekiko interesa duten herritarrak direla, parte hartzeko deia egiten diegu», azaldu dute Busturialdeko Ur Partzuergoko ordezkariek.Adituen ikuspuntuaUra herritarren ondarea dela diote jardunaldien antolatzaileek, «bizitzeko ezinbesteko duguna». Hori dela eta, uraren gaiak urrunekoa eta ezezaguna izateari utz diezaion da Busturialdeko Ur Partzuergoaren asmoa. «Gaia gizarte eztabaidaren erdigunean jartzea garrantzitsua dela deritzogu». Hain zuzen, horregatik antolatu dituzte asteburuan egingo dituzten jardunaldiak, eta, ariketa horretan, elkarrekin parte hartzeko gonbidapena egin diete herritarrei.Uraren gaian adituak, irakasleak, erakundeetako ordezkariak, gizarte mugimenduetako kideak… Ikuspuntu eta esperientzia ezberdinak dituzten pertsonek parte hartuko dute zapatuko jardunaldietan. Lizeo Antzokian emango diete hasiera, 09:45ean. Mahainguru zein hitzaldi, Busturialdeko urari buruz EKOPOL ikerketa taldeak aurkeztutako txostena izango dute ardatz goizeko jardunaldiek. Euskal Herriko zein Espainiako unibertsitate mailako adituak, ordezkari instituzionalak eta arduradun politikoak izango dira parte hartzaileak.Arratsaldean Astran batuko dira. Han, Euskal Herriko, Nafarroako, Kataluniako zein Espainiako gizarte mugimenduetako ordezkariak izango dira, beraien esperientzien berri emateko.


Cie Automotivek %84 gehiago irabazi du iaz, Dominioneko gainbalioei esker

Euskal konpainiaren mozkin normalizatua 242,8 milioi euro izan da, %20 handiagoa. Ezohiko beste 154 milioi euro Dominion uztetik etorri zaizkio.

Batez ere automobilgintzako osagaiak egiten ditu Cie Automotive konpainiak, eta emaitza ikusgarriak aurkeztu ditu gaur, %84 handitu baititu mozkin garbiak, 397 milioi euroraino. Ohiz kanpoko emaitza bat dago kopuru horren atzean: Cie Automotive joan den uztailean atera zen Dominion taldetik, non akzioen %50,01 zituen, eta, operazio horren ondorioz, euskal konpainiak 154 milioi euro gehitu dizkio bere iazko kontuei.

Aparteko iturri hori alde batera utzita ere, konpainiaren emaitzak onak izan dira, etekin garbi normalizatua 2017koa baino %20 handiagoa izatea erdietsi baitu, 242,8 milioi irabazita.

Talde osoaren fakturazioak 3.000 milioi euroko langa gainditu du (3.030 milioi), eta 2017ko kopurua %7 hobetu. Europa du merkatu nagusia, baina errentagarritasun handiak lortzen ari da Ipar Amerikako merkatuan. Cie Automotiveko arduradunen arabera, azpimarratzekoa da mozkin operatiboetan izan duten %18ko hazkundea —399 milioi euro—, joera hori orokorra izan delako konpainia presente dagoen merkatu guztietan.

Dominionetik ateratzeaz gain, 2018. urtean Cie Automotivek Inteva taldea erosi du, autoen sabaiak egiten dituen multinazionala. Aurten, berriz, bioerregaiak fabrikatzeko dibisioa saldu du urtarrilean.


‘Haiti tablo-A’ izan da film laburrik onena

Dar-Dar produkzioak taldeak sustatutako Giza eskubideak herrira nazioarteko film laburren lehiaketaren sariak banatu dira asteburuan Ordizian. Sari nagusia Haiti Tablo-A, Espainiako ekoizpena duen film laburrak eraman du. Publikoaren saria Metros utiles lanarentzat izan da eta Goierriko film laburrik onena, Jakintza ikastolako Jakintza izanda


Musikasteren egitaraua

Osteguna, hilak 15

19:00: Kontzertu akustikoa, Xare Laborategiaren eskutik, Errenteria Hiria Kulturgunean.

20:00: Opera elektronikoa, Errenteria Hiria Kulturgunean. Zuriñe F. Gerenabarrenaren Despertar a la Vida sueño obra kantatuko du June Telletxea sopranoak.

Ostirala, hilak 16

20:00: Los Wachisneis Musikeneko taldearekin jazz sessiona, Errenteria Hiria Kulturgunean. Carlos Trujillo, Jorge Abadias eta Ander Garciaren obrak joko dituzte.

Larunbata, hilak 17

20:00: Oskorri eta EMKEren banda, Galtzarabordako kiroldegian. The Pub Ibiltariaren hamazazpi kantu joko dituzte familia osoak kantatzeko.

Hilak 22, osteguna

20:00: Valentin Zubiaurreren piezak joko dituzte Musikeneko ikasleek, Agustin Arrazolaren gidoiarekin, Errenteria Hiria Kulturgunean.

Hilak 23, ostirala

20:30: Koruen Eguna, Ertizka Otxotea, Olabide Haur Abesbatza, Lartaun abesbatza eta Landarbaso abesbatzarekin, Fatimako parrokian. Juan Urteaga, Jose Maria Gonzalez Bastida, Tomas Aragues, Joselu Ruiz Gordoa, Francisco Ibañez, Koldo Uriarte, Xabier Sarasola, Alberto Michelena, Sabin Salaberri, Josu Elberdin, Iker Gonzalez eta Junkal Guerreroren piezak joko dituzte; horietatik zazpi estreinatuko dituzte.

Hilak 24, larunbata

20:30: Amaierako kontzertua, Euskadiko Orkestra Sinfonikoa eta Andra Mari Abesbatzaren eskutik, Fatimako parrokian. Valentin Zubiaurre, Francisco Escudero, Enrique Vazquez eta Lorenzo Ondarraren obrak interpretatuko dituzte.


Antzerkirako zaletasuna bultzatuz

Lasarte-Oriako Kukuka Antzerki eta dantza eskolak martxoaren 27an den antzerki eguneko ospakizunak aurreratu zituen. Haur eta helduek egun osoan antzerkiaz gozatzeko aukera izan zuten eskolak antolatutako I. Antzerki Topaketei esker. Antzerki tailerra eta hainbat emanaldi izan ziren herrian.

Klowna, ipuinetako edo zirkuko pertsonaiak, itsua, raperoa, animalia... antzezleak milaka aurpegi izan ditzake eta milaka abentura bizi ditzake. Honi esker, ikusleak ere “bizitza” hauetaz guztiez gozatzeko aukera du. Martxoaren 27an antzerki eguna ospatuko da munduan zehar, Kukuka antzerki eta eskolako lagunek aurten egun berezi hori herrian ezagutzera eman nahi dute.

Horretarako, egun batzuk aurreratuz atzo egun osoko jaia eta antzerki egitarau zabala izan zen herrian. Harrera ederra izan zuen ekimena eta herrian antzerki zale harrobia dagoela argi geratu zen.

Tailerra

Sasoeta ikastetxeko gimnasioan hasi zen Topaketa.

Bertan haur eta helduek antzerki lotsa alde batera utzi eta tailerraz gozatu zuten.

Lau talde ezberdinetan banatuta, joko edo mimika bidez, pertsonaia ezberdinak izateko aukera izan zuten eta hainbat abentura bizi zituzten.

Antzerki maratoia

Antzerkiaz gozatzeko aukera ere izan zen larunbatean. Lehenak haurrak izan ziren.

Patata tropikal antzerki taldearen eskutik, 'Kondaira baten truke' antzerkia ikusi zuten Manuel Lekuona kultur etxean.

Haurrek adi jarraitu zituzten naturaren legeak, elkar banatzearen garrantzia eta errespetua jorratzen dituen antzerki koloretsua.

Ostean, helduen txanda iritsi zen, antzerki maratoiaren eskutik. Hala ere, haur eta gaztetxoak ere animatu ziren eta tabernaz taberna ibili ziren. Batetik bestera gainera Ttirriki Ttarraka eskolako lagunen laguntza izan zuten eta erdialdeko kaleak ere girotu zituzten.

Abenden, Andoaingo Katramila antzerki taldearen eta Kukuka antzerki eta dantza eskolaren emanaldia izan zen; Furia Beltzan, Telmo eta Haritzen bikarrizketa entzun ahal izan zen; Elurtzan, Amaia Irazabalen 'Eltxoak' lana ikusi zen eta azkenik Jalgin Bea Egizabal herritarrak 'Baibo' ipuin saioa eta Anduriña eta Txefok 'Flamenkito' antzerkia eskaini zuten.

Topaketako argazki eta bideo batzuk galerian ikusgai.


"Udalaren egunerokoa islatzen duen aurrekontu proposamena" egin du EH Bilduk

Oposizioak zenbait konpromiso eta inbertsio proposatu dizkio udal gobernuari, datorren abenduaren 27ko plenoari begira.

Urte amaierak hurrengoaren hasiera antolatzea eskatzen du, eta udalek aurrekontuak prestatzen dihardute, egunotan, buru-belarri. Tolosako Udalak datorren abenduaren 27an onartuko du 2018ari begirako antolakuntza ekonomikoa eta, hitzorduaren aurretik, oposizioko alderdi nagusiak bere proposamen propioa plazaratu du. Lore Agirre eta Inaki Irazabalbeitiak eman dituzte datuak, azalduz, "aurrekontuak udalaren eguneroko errealitatea islatu behar" duela.

Udal taldearen iritziz, beren iritzia aintzat hartu beharko luke udal gobernuak, "udalbatzan pisua duen alderdia" direla iritzita: "Hala ere, nahiz eta gure proposamena onartu, badakigu aurrekontuok ez direla guk egingo genituzkeenak izango. Ez diote eztabaidari lekurik uzten".

Bide horretan, berebiziko garrantzia eman diote enplegu programak dakartzan sarrera eta gastua (280.000 euro), nahiz udaleko langileen soldata igoera (%1,5) aurrekontuan txertatzea: "Zilegi da hori kreditu aldaketa eta kreditu gehikuntzen bitartez egitea baina, horrela funtzionatuz gero, aurrekontuak ez du errealitatea islatzen, eta nolabaiteko desoreka sortzen du".

Behin proposamen hori eginda, oposizioak zenbait konpromiso hartzea proposatu die udal gobernuko EAJ eta PSE-EE kideei. Horien bitartez, 2018an barrena egin beharreko esku-hartzeak aurrez zehaztu nahi ditu EH Bilduk: "Iaz, aurrekontuak onartzean, zenbait konpromiso hartu zituen udal gobernuak, baina hitzak haizeak eramaten ditu. Aurten ere konpromiso zenbait onartzea proposatu nahi dugu".

Sei konpromiso zehatz

Batetik, San Esteban auzoa berritzeko egutegi bat zehaztu nahi du EH Bilduk: "Ezin da gehiago itxaron eta, azterketa bat egin eta gero, 2018ko maiatzean auzoa eraberritzen hasi beharko litzatekeela uste dugu", azaldu du Lore Agirrek.

Era berean, Olarrain auzoan biribilgune bat egitea proposatu du EH Bilduk, Azpeitira joateko bidegurutzean. Azaldu dute udalak ez duela lan horien gaineko eskumenik, "baina kudeaketa lanak egin ditzake, 2019an Gipuzkoako Foru Aldundia biribilgune hori egiten has dadin". Herriko sarrera nagusietako bat den aldetik, bitartez, Tolosako Udalak sarbidea apaindu eta oinezkoen ziurtasuna bermatzeko esku-hartzea egin beharko lukeela uste du EH Bilduk, aurrekontuan horretara 60.000 euro bideratuz.

Etxebizitza politikei begira ere jarri da oposizioa, 2015ean beraiek abiarazitako alokairu esleipenaren programa gogora ekarriz. Lehenengo, programa hori berriro martxan jartzea galdegin dute, 42.000 euroko diru poltsa baliatuz. Gero, bi ikerketa egiteko beharra ikusten dute: Tolosako etxebizitza hutsen egoerari buruzko azterketa (60.000 euro) eta benetako etxebizitza beharrak ezagutu ahal izateko ikerketa (18.000 euro).

Irisgarritasun arazoak konpontze aldera, erdiguneko tren geltokian –Apeaderoan– egin beharreko obrak egitea "ezinbestekotzat" jo du oposizioko alderdiak: "Dagokionarekin hitz egin beharra dagoela uste dugu eta, beharko balitz, Tolosako Udalak inbertsioa aurreratzea".

2018aren atarian, EH Bildu Usabal kiroldegian egitekoak diren hirugarren faseari begira ere jarri da. Horrela, oposizioko udal taldeak uste du, parte hartze prozesu bat jarri beharko litzatekeela martxan, "Tolosak eta Tolosaldeak dituzten kirol-beharrak ezagutu, eta horiei erantzuteko instalakuntzak sortzeko".

Azkenik, Alde Zaharreko RC2 gunea –Laborde-Labaien– berritzeko premiari ere lehentasuna eman nahi diote, eta horretarako diru-poltsa bat zehaztea proposatu dute.

Inbertsioak, azpiegiturei begira

Hiru inbertsio-bide proposatu ditu, EH Bilduk, 2018. urterako. Elosegi parkeko desjabetzea ordainduta, "parkea herriarena" dela azpimarratu dute: "Egoki deritzogu, parkea herritarrentzat egokitzeko 100.000 euro bideratzeari; horrela, espazioa ireki eta erabili ahal izango dugu tolosarrok".

Bide beretik, Uzturpe pilotalekuko teilatua konpontzeko beharraz ohartarazi dute, eta 60.000 euroko diru poltsa bideratuko lukete horretara.

Azkenik, Tolosako Udalak 2017an abiarazitako eraikin publikoen azterketari zukua ateratzea proposatu du EH Bilduk: "Emaitzak segituan izango ditugu esku artean eta, beraz, azterketak emandakoaren gainean inbertsioak egin behar dira".

Bide horretan, Letxuga eta Solana kaleen arteko pasabidea irekitzeko helburuz, Txokolatearen museoa Iturriza jauregira lekualdatu liteke, oposizioaren iritziz. Guadalupeko Sebendenea eraikina, berriz, musika taldeen entsegu lokalak egokituko lituzte oposizioak. Halaber, kultur etxea eraberritzeko premian dagoela azaldu dute, eta turismo bulegoa ere leku-aldatuko lukete: "Gero eta datu hobeak ditugu turismoari dagokionez, baina erreferentzia gune bat beharrezko ikusten dugu, datu horiek hobetzen jarraitzeko".

Nazioa, euskara eta gizartea

Tolosako egunerokori hertsiki loturiko diru poltsak eta inbertsioak aurreikustearekin batera, Tolosako EH Bilduk beste hiru helburutara aurrekontua bideratzea ere proposatu dio udal gobernuari: Udalbiltzari 15.000 euroko ekarpena egitea, merkataritza euskalduntzeko Erosi Euskaraz kanpainara 12.000 euro bideratzea eta, azkenik, landa auzoetara gizarte zerbitzuak zabaltzeko 30.000 euro baliatzea: "Beharra ikusten ari gara azken urteotan".