Ama Guadalupekoak bi urre eta zilar bat lortu ditu gazteen Espainiako Judo Kopan

Gainontzeko kiroletan denboraldia bukatzen ari den bitartean, Ama Guadalupekoa Judo Taldeko gazteek denboraldi berriari hasiera eman diote asteburuan. Oier Goikoetxeak (-60 kilo), Iker Otegik (-66), Lidia Yarzak (+78) eta Maialen Ramosek (-63), Caceresen egin den Espainiako Kopako lehen proban parte hartu dute. Eta eraman zutena baino pisu gehiago ekarri dute maletetan, bi urrezko domina eta zilarrezko bat lortu baitituzte.

Gazteak podioan Veitia entrenatzailearekin

Oier Goikoetxeak lortu zuen hondarribiarren lehen domina, urrezkoa. Bigarren errondan hasi zuen txapelketa, eta erraz egin zuen aurrera. Finalerdietan, aldiz, azken segundoraino lehiatu behar izan zen Sergio Diaz madrildarra gainditzeko. Finalean beste madrildar bat zuen zain, Javier Peña. Atzetik hasi zen Goikoetxea, baina eskarmentu handia erakutsiz, markagailuari buelta eman zion eta urrezko domina jantzi zuen. “Bilakaera bikaina ari da erakusten, uneoro teknikoki eta taktikoki haziz doa. Horrela jarraituz gero, txapelketa asko irabaziko ditu”, adierazi du Ama Guadalupekoa klubak.

Lidia Yarzarentzat izan zen urrezko beste domina. Espainiako txapeldunak erabateko nagusitasuna erakutsi zuen bere pisuan. Bitan igo zen tatamira eta bietan aise irabazi zuen, finalean Mirian Garcia galiziarra menderatuz. Klubetik hondarribiar gaztearen erakustaldia nabarmendu zuten: “Sekulako txapelketa egin du eta emaitza ezin hobea izan da, beste emaitza bikain bat bere ibilbidean. Argi dago Yarzak berak duela eskuetan noraino iritsi nahi duen erabakitzea”.

Klubeko beste neskak, Ramosek, debuta egin zuen maila berrian, orain arte kadeteekin lehiatu baita. Belauniko lesio larriaren ondoren, min hartu aurretik erakutsiko dohainak berreskuratzen hasia da, eta txapelketa harrigarria egin zuen. Finalera iritsi zen Ramos, eta azken lehian Silvia Lage galiziarrarekin galdu zuen, zilarra lortuz.

Iker Otegik, bere aldetik, zorte txarra izan zuen zozketan, lehen errondan Espainiako azpi txapeldunaren kontra egokitu baitzitzaion, Ricardo Casasen kontra. Otegik borroka galdu zuen, baina azken unera arte aukerak izan zituen irabazteko. Lehen borroka galduta, txapelketatik kanpo geratu zen Otegi.


Lopez: 'Irmo jarraituko dugu indarkeria erabili nahi dutenen aurka'

'Otazua' taldeak lehendakaria hil nahi izan zuen, iaz, ekitaldi publiko batean, gaur Idoia Mendia Jaurlaritzako bozeramaileak jakinarazi duenez.

ETAk bere aurka pentsatutako atentatuaren berri izan ondoren, Patxi Lopez lehenadakariak esan du "irmo" jarraituko dutela "indarkeriak zerbait konpondu dezakeela sinesten dutenen" eta haien ideiak "totalitarismoa erabiliz inposatu nahi dituztenen aurka" borrokatzeko.

Londresen egin ditu lehendakariak adierazpen hauek, bertako Espalazio Zentruaren arduradunekin bilera egin aurretik. ETAren ''Otazua taldeak'' lehendakaria hil nahi izan zuela jakinarazi du gaur Idoia Mendia Jaurlaritzako bozeramaileak.

Albiste honen inguruan galdetuta, Patxi Lopezek nabarmendu du egungo Eusko Jaurlaritza ETAren "mehatxupean" jaio egin zela. Euskal Autonomia Erkidegoan ETAk mehatxatu dituen pertsona guztiak "gogoratu" ditu Patxi Lopezek albistea jasotzean.

Bere esanetan, indarkeriaren aldeko jarrera mantentzen dutenen aurka "irmo" borrokatu egin behar dute Jaurlaritzatik.

Mendiak albistea baieztatu du

ETAk Patxi Lopez lehendakaria edo Rodolfo Ares Herrizaingo sailburua hil nahi izan zituen iaz, ekitaldi publiko batean, Idoia Mendia Jaurlaritzako bozeramaileak gaur baieztatu duenez. ETAren mehatxuak ez du Jaurlaritzak martxan jarri duen terrorismoaren aurkako politika "aldatuko", bere hitzetan.

Vasco Press agentziak jakinarazi duen albistearen arabera, zehaztasun handiko fusil bat erabiliz, Patxi Lopez lehendakaria hiltzea pentsatu zuen ETAren ''Otazua taldeak'' iaz.

Albiste honen harira, Mendiak esan du Rodolfo Aresek berak igorri ziola informazioa lehendakariari.

Oposizioko burua zenean jaso zituen mehatxuen aurrean izan zuen "erreakzio bera" izan du orain Patxi Lopezek, Jaurlaritzako bozeramaileak azaldu duenez.


Xabi Zurutuza motor gidari gaztetxoa Espainiako txapeldun

Legazpiko Xabi Zurutuza moto gidari gaztetxoak Espainiako Minimotard 85-eko txapelketa irabazi du. Lehiaketa Valentzian (Herrialde Katalanak) jokatu da asteburuan eta, azken lasterketa gehienetan lehenengo egin ondoren –bakarrean egin zuen bigarren–, Espainiakoan garaile izan da 12 urteko gaztetxoa.


Bergarako Zubieta kaleko beharrak gertutik ezagutzen

Bergarako gunerik degradatuenetako bat den Zubieta kaleko auzokide Jose Sanchezek kontatu ditu euren auzoan dituzten behar nagusiak zeintzuk diren. Elkarte bat sortzeko lanetan dihardute buru-belarri, "ezinbesteko" ikusten duten proiektua edozein forotan garatzen laguntzeko eta auzoa sufritzen ari den degradazio urbanistikoa salatzeko. Euren eskaerek hiru oinarri dituzte: irisgarritasuna, babesa eta prebentzioa.


Eskola kirolariak

Zaraguetako eskola kirolakori gaztetxoak gustora daude

Maiatza badator eta eskola kirolako saioak bukatzear daude. Zenbat entrenamendu, zenbat partidu, zenbat izerdi. Poza ematen badu ere larunbat goizetan gure gaztetxoak jokoan ikusteak bukaerako semifinal eta finalen garaia iritsi da. Zaragueta eskolako, LH 3.zikloko, gure neskak finalera iritsi dira. Finala bihar, larunbata, Aritzbatalden 12etan jokatuko dute. Aldez aurretik zorionak neskak!

Bestalde, 6.mailako mutilak gaur semifinala jokatuko dute. Zorionak zuei ere!


Darwin Lotilandian

Bai, horrela deritzo Kepa Altonagak bere azken

liburuan, Darwin geurean, eliza katolikoak narkotizatutako Euskal

Herriari, Lotilandia, zeinak XX. mendeko 80. hamarraldia etorri arte ez

baitzuen onartu eboluzioaren teoria, mende bat lehenago Charles

Darwinek formulatu zuena Ingalaterran.

Lotilandian elizako

zenbait gizon itzaltsuk euskara harresi gisa erabili zuten, kanpotik

zetozen ideia arrotzek errorik egin ez zezaten gure artean. Giro

horretan, hiztegigile famatu batek hitz bat asmatu zuen zientzialari

ingelesaren pentsaera adierazteko: “darbinkeri”, hitz erabat

iraingarria. Eta Darwinek bezala pentsatzera ausartu ziren euskaldun

bakanak, Jean Etxepare medikua kasu, bazterreratu egin zituzten,

isiltasunik hotzenera kondenatuta.

Gustura irakurri dut Darwin

geurean, liburuxka apala neurrian, baina ederto erakusten duena urte

luzez Lotilandian bizi izan dugun lainopea.


ERREKAREN EGUNA 2015

Ekainak 12, ortzirala

ERREKAREN EGUNA 2015 Ekainak 12, ortzirala 20:00etan Mendi-diapositibak Roberto Ordaxen eskutik Leku Eder Zineman: “Treking del Annapurna”. 22:00etan Santa Luzia Plazan Mus Txapelketa Ekainak 13, larunbata 9:30etatik aintzin Polikiroldegian eskubaloia: Errekako harrobiko jokalariak. 12:00etan Errekako Judo Eskolako erakustaldia 16:00etan: Neska seniorrak vs kadete mutilak: urte osoan zehar Txomin Mindegiarekin entrenatzen aritu den neska taldea kantxaratuko da etorkizun haundiko kadeteen aurka aritzeko. 17:15etan: Beteranoak: Errekaren jokalari historikoak biltzeko ahalegin berezia eginen dugu aurten. Ikuskizuna ziurtatuta dago. ( Atsedenaldian prealebinak) 18:15 etan: arratsaldeko partidu haundia: ERREKA- IZARREN TALDEA ( Asobal Mailako jokalariez osatua). Atsedenadian Errekako Dantzarien erakustaldia. Ondoren zozketak. 21:00etan Herri Afaria Santa Luzia Plazan ( txartelak erosi Titi Ostatuan ekainaren 11a baino lehen). Erreka sortu zenetik orain arteko ibilbidearen proiekzioa eskeiniko dugu, bildu ditugun argazkiekin. Aurten Nafarroako Kirol Elkarte hoberenaren saria jaso dugu, eta baita ere eskubaloi harrobi hoberenarena. Horren partaide egin nahi dugu Elkartean 1976tik lanean ibili diren guztiak. Gaupasa Oharkabe taldearekin


ZAST, Bide batez erromeria eta Karlos Argiñano jatetxea ere Euskaraldiarekin

Euskaraldiak atxikimenduak jasotzen jarraitzen du, eta oraingoan, ZAST saskibaloi elkartekoek, Karlos Argiñano jatetxekoek eta Bide batez erromeria taldekoek egin dute bat ekimenarekin.

Azaroaren 23tik abenduaren 3ra arte izango da Euskaraldia; 11 egunez, euskaraz bizitzeko konpromiso pertsonala hartuko dute izena ematen dutenek, Ahobizi edo Belarriprest rola hartuta.


11 urte eta erdiko kartzela-zigorra, Burlatako taberna batean lagun bat hiltzeagatik

Epaiketa ez da egin, bi aldeak akordio batera heldu direlako. Hiltzaileak barkamena eskatu du.

Nafarroako Lurralde Auzitegiko lehen sekzioak 11 urte eta sei hilabeteko kartzela-zigorra ezarri dio Iruñeko bizilagun bati iaz, Burlatako taberna batean, gizonezko bat labankadaz hiltzea egotzita.

Epaiketa gaur hasi behar zen, baina ez da hala izan, alde guztiak akordio batera heldu direlako. Fiskaltzak hasiera batean 22 urteko espetxealdia eskatzen zuen, baina intoxikazio aringarria aintzat hartu duenez, defentsak zigorra onartu egin du.

Hilketa 2017ko urriaren 31n jazo zen. Biktima bere neskalagunarekin batera zegoen Burlatako La Nogalera tabernan, banku batean eserita, billarrean jokatzen hasteko zain. Ezustean, beste gizonezko batek atzetik eraso egin zion, labana bularrean sartuta, aurretik inolako eztabaida edo liskarrik izan gabe. Biharamunean hiltzaileak bere burua Poliziaren esku utzi zuen.

Erasotzaileak "pertsonalitate desoreka" duela eta "substantzia psikotropokoak eta alkohola" kontsumitu zituela eta, ondorioz, bere buru-ahalmenak kaltetuta zituela hartu dute kontutan.

Kartzelatik ateratzean, beste hamar urtez zaintzapeko askatasunean izango da eta debekatuta izango du bere bikotekide ohiarengana hurbiltzea. Gainera, biktimaren alabari 60.000 euroko kalte-ordaina eman beharko dio.

Gaurko saioan hiltzaileak hitza hartu du barkamena eskatzeko eta ezer gogoratzen ez duela esateko: "Oso gaizki nengoen eta ez dut ezer oroitzen. Sentitzen dut".


Lesakako XI. Rallysprint Auto igoera

Eguzki-Sport eskuderiak antolatutako Lesakako XI. Rallysprint auto igoera jokatu zen azaroaren 18an. Guzira 57 auto gidarik parte hartu zuten. Ramon Apalantza gipuzkoarra (Mitsubishi) nagusitu zen. Lau txandak egiteko 25 minutu, 48 segundu eta 20 zentesima behar izan zituen. Bigarren postua, Alberto Garrazarentzat izan zen (Seat Leon). Jesus Barrenak (Mitsubishi) osatu zuen podiuma. Arreko gidariak Igor semea izan zuen kopiloto eta Nafarroako gidari onenaren saria ere eskuratu zuen.


Industri ekologia bermatzeko oinarriak finkatzen dituen proiektuari hasiera eman diote

Amurrio Bidean eta Udal Ingurumen Zerbitzuak proiektu berria jarri du martxan. Proiektu horrek industri ekologia bermatu ahal izateko oinarriak finkatzen ditu.

Helburu zehatza du proiektuak, enpresek ingurumenarekiko duten portaera hobetzeko eta lehiakortasuna handiagotzeko haien arteko kolaborazioa bultzatzea. Ekologia industriala, azken finean, enpresen arteko sinergiak eta kolaborazioak definitzean datza. Amurrio Bidean eta Udala aspaldi hasi ziren lanean arlo hori hobetu nahian. Oraingoan, ekimen hori handitu nahi izan dute eta ekologia industrialari bultzada bat eman.

Ekologia industrialeko modelo berri horretan, enpresen parte hartze aktiboa da garrantzitsuena. Enpresa bakoitzaren interesaren eta aukeren arabera modu ezberdinetan parte hartu daiteke: Informazioa bidaliz, talde lanetan parte hartuz...


Inora ez garamatzan trena

Hezkuntzan, osasungintzan eta oinarrizkoak diren beste hamaika zerbitzutan murrizketak egin ditu administrazio publikoak. Administrazioaren menpe ez dauden, baina diru publikoa jasotzen duten beste hainbat herri-erakundetan ere iturria moztu du Jaurlaritzak (UEU, Nabarra aldizkaria...) herrigintzako hainbat proiektu kolokan jarriz. Krisi garaian ez dago zerbitzu publikoak ordaintzeko dirurik, ez eta herrigintzatik datozen proiektuei laguntzeko ere. Bestalde, eta krisiaren eraginez hau ere, makina bat bota dituzte ordaintzen jarraitu beharko duten euren etxeetatik, hipotekari erantzun ezin diotelako. Baina gure inguruan, badira beste era bateko kanporatzeak ere, Abiadura Handiko Trena egiten tematu diren politikariek eragindakoak. Kanporatze hauetan ere, arduradunak, benetako agintariak, dirua mailegatzen duten banketxe eta botere ekonomikoa dutenak dira.

Bergaratik Angiozarrera datorren bailaran hasi dira zentzugabeko azpiegitura burutzeko lanak eta honek bertako hainbat baserri hustea ekarri du. Hauek ez zuten krediturik bankuekin, oso bestela, betidanik familiakoa zuten etxea hustera derrigortu dituzte, azpiegitura egiteko obren eraginez. Ikuskizun dago itzultzeko aukerarik izango duten eta lanak amaitutakoan etxeak bizitzeko gutxieneko baldintzak beteko dituen. Nola uler dezakegu, hainbat zerbitzu eta proiektutan murrizketak gertatzea, inora ez garamatzan trena egiten ari diren bitartean?

Azpiegituraren alde dagoenak ere baditu hamaika arrazoi, trena auzitan jartzeko. Herritar guztiongan eragin du eta eragingo du krisiak: familian lana galtzeak dakar oinarrizko beharrak asetzeko ezintasuna (hipoteka, haurren eskola gastuak, jana, etxea...), egoera oso larria da.

Aurrean daukagunaz jabetzen garela esango nuke; aldamenean, lagunartean, senideren bat... Edo gu geu, egoera hauetakoren batean egon gintezke, eta hala ere, ez dago erreakziorik. Errealitateari ihes egin nahian edo, bestaldera begiratzen dugu. Zergak igota, administrazioaren kutxak beteko dira eta kanpoko enpresei lana emango diegu, gure diruarekin. Bitartean, herritarrok, garraio publikoa gehiago ordaindu beharko dugu, osasungintzan, hezkuntzan, egunero erabiltzen ditugun azpiegituretan, eguneroko beharretan atzera egingo dugu.


Poxpolo eta konpainia pailazoak ikusteko sarrerak agortuta

Eskoriatzako Zaldibar antzoki berrian Poxpolo eta Konpainia pailazoak izango dira hilaren 25ean, datorren domekan 17:30ean. Pailazoek harrera bikaina izango dute egun horretan, izan ere, emanaldirako sarrera guztiak agortu dira dagoeneko.

Pailazoen sarrerak agortu arren, egun bat lehenako, urtarrilaren 24an, Demode Quartet taldea izango da Zaldibar antzokian 22:30ean, eta oraindik sarrerak 4 eurotan erosi daitezke Manuel Muñoz kiroldegian.

Demode Quartet taldeak Epa! umorezko ikuskizun musikala eskainiko du. Antzerki lana, musikarekin nahasitako ikuskizuna izango da: a capella abestutako bertsioak, eta koreografia eta elkarrizketa dibertigarriak. Ordu eta erdiko iraupena izango du ikuskizunak.


Guantxeak berpiztu zituena

Kanaria Uharteen historia garaikidea ikertzerakoan, ezinbertzean aztertu beharreko pertsonaia da Antonio Cubillo (La Laguna, 1930 - Santa Cruz de Tenerife, 2012), mugimendu independentistaren sortzailea. Herrialde kolonizatuetan metropolien aurkako borrokak bizi-bizirik zeuden aroan, Kanaria Espainiaren kolonia zela ondorioztatu zuen, eta Afrikako askapen mugimenduekin lotu zuen artxipelagoko independentismoa. Kanariako indigena guantxeen irudia aldarrikatu eta berpiztu zuen Cubillok. Borroka horrek jarri zuen Espainiako zerbitzu sekretuen jomugan, eta 1978an egin zioten erasoaren ondorioak heriotzara arte pairatu behar izan ditu.

1950eko hamarkadan, soldaduska egin zuen Cubillok Euskal Herrian, eta aitortu zuenez, han bizitako esperientziek eragina izan zuten bere kontzientzia nazionalistaren garapenean. 1963an Aljerian erbesteratu zenean, harreman ona izan zuen han zeuden ETAko kideekin.

1960ko hamarkada hasieran, Cubillo langileen abokatua zen Tenerifen. Langile borrokan eta Francisco Francoren diktaduraren oposizioan oinarrituta, ezkerreko diskurtso independentista garatu zuen, berezitasun batekin: Kanaria Afrikaren zati zela aldarrikatu zuen, eta, beraz, kanariarrak afrikarrak zirela. MPAIAC Kanariako Artxipelagoaren Autodeterminazioaren eta Independentziaren aldeko Mugimendua sortu zuen 1964an. Bi estrategia jarraitu zituen MPAIACek: borroka armatua, eta nazioarteko diplomazia. Ia Afrikako estatu guztien onarpena lortu zuen, baina 1978ko erasoak Cubillo hilzorian utzi ondoren, MPAIAC ahuldu egin zen. Cubillo 1985ean itzuli zen erbestetik. 1990ean Espainiako Auzitegi Nazionalak estatua zigortu zuen atentatuarengatik. Cubillo ezkonduta zegoen, eta hiru seme-alabaren aita zen.


Gorka Urtaranek uko egin dio Batera zaintza sareak eskatutako bilerari

Egoera "hain gogorra" izanda, Gasteizko Alkateak koordinazio bilera ukatu izana deitoratu du Batera zaintza sare herritarrak: "Ez dugu itxikeria hau ulertzen", adierazi dute.

Martxoaren 26an bilera bat eskatu zion Baterak Gasteizko udal gobernuari, "premiazko" hiru gai jorratzeko asmoarekin: alde batetik, lankidetzan aritzeko eta lanak koordinatzeko prestutasuna azaldu zuen sare herritarrak; horrez gain, gabezien eta beharren azterketa partekatu nahi zuen; eta azkenik, gizarte eragileen eta erakunde publikoen arteko lankidetzarako deia egin zuen.

Beranduenez astelehenean erantzuteko eskatu zioten udal gobernuari, baina Baterako kideek azaldu dutenez, ostegun arratsaldean bertan jaso zuten erantzuna; bertan, alkateak "bilera aipatu ere" egin ez zuela kritikatu dute. Sarekideen arabera, Eusko Jaurlaritzaren Guztion Artean egitasmoaren parte izatera gonbidatu zituen alkateak.

"Gutxienez astebete beharko genuke parte hartzeko, beharrak etengabe handitzen diren une batean", deitoratu dute, Eusko Jaurlaritzak bultzatutako boluntarioen zerbitzuaren gabeziak aipatuz; besteak beste, EAE mailako egitasmoa izanda tokiko ekimenak baldintzatu ditzakeela diote, eta tokiko "laguntza eraginkorra zaildu" dezakeela.

Bigarren eskaera

Ondoren, Batera sarea Udalarekin harremanetan jarri da berriro, bilera bat eskatzeko asmoarekin. Tartean, Gasteizen 2.300 lagun biltzen dituen sare bat dela eta zonaldeka antolatuta dagoela gogorarazi diote alkateari.

Gainera, kritika gogorrak egin ditu Baterak: "Eguneko zentroak itxi dituzte erabiltzaileei inolako alternatibarik eskaini gabe, eta han lan egiten duten langileak behartuta egon dira ezinbesteko segurtasun neurririk gabe lan egitera", salatu dute, besteak beste, eta prebisio falta leporatu diete erakundeei.

Gainera, Oinarrizko Gizarte Zerbitzuak gainezka daudela, bizitoki alternatibarik gabe kalean dauden pertsonak badirela, eta Gasteizko Elikagaien Bankua itxita dagoela ohartarazi dute.

"Inoiz baino gehiago, lankidetza eta elkarlana izan behar dira ardatz nagusiak. Ez da proposamenak eta elkarlanerako aukerak baztertzeko garaia", adierazi dute sarekideek, eta egindako lan guztia "zakuan erortzen" utziko ez dutela iragarri dute.

Bilera eskatzeko Batera zaintza herritarrak helarazitako dokumentua.


Aitita-amamentzako euskara ikastaroa Laudion

Aurreko urteetan bezala Laudioko Udalak aitita-amamentzako euskara ikastaro berezia antolatu du.Ikastaro honen helburua ez da goi mailako euskara ikasketak egitea, sarritan zaintzen diren bilobekin euskarazko oinarrizko elkarrizketetarako gaitasuna lortzea baizik. Erritmo apalagoa da eta, horregatik, edonork parte hartzekoa.

Noiz? OTSAILAren 4tik EKAINAren 19ra bitartean

Asteartea eta ostegunentan 17.00 - 19.00

Matrikula: 124,65 euro

Izena emateko: AEKren Berbots euskaltegian (Zubiaur 5, Laudio) / 946726722 (azken eguna: urtarrilak 31)


Bera, Altsasu eta Lizarrako ikasleen kontzertua Beran

Maiatzaren 13an, ortzirala, kontzertua eskainiko dute Bera, Altsasu eta Lizarrako institutueetako ikasleek. Kontzertua 17:00etan hasiko da Berako Eztegara Pilotalekuan. Antolatzaileak Toki Ona Institutua, APYMA Guraso Elkartea eta Berako Udala dira.


«Etxera itzultzen naizen bakoitzean, arrotz sentitzen naiz»

Ozeano Atlantikoaren erdian dagoela erantzun dio Gipuzkoako Hitza-ren deiari Xabier Garmendiak (Lazkao, 1960), Nigeriako uretatik Huelvarako (Espainia) bidean. Monte Ulia petroliontziko kapitaina da, eta, hiru hilabeteko lanaldia burutzear dagoela, etxera iristeko irrikan dago goierritarra; hilaren amaiera aldera iritsiko da. Lehorrekoa izanagatik, “itsasgizontzat” dauka bere burua Garmendiak: 32 urte pasa daramatza itsasoan, eta lana, “hasieran behintzat”, gogorra dela aitortu duen arren, “zortekotzat” du bere burua, lan arloan nahi duena egiteko aukera izan duelako. Ozeanoaz bestaldeko komunikazioa ez da erraza izan. Bitan eten da telefono deia; hala ere, itsasoko bizimoduaz, piratez eta Suezko kanaleko krisiaz hitz egiteko modua izan du lazkaotarrak.

Lehorrekoa izanda, nolatan zara itsasgizona?

Arraroa dirudien arren, etxean betidanik izan dugu itsas giroa. Aita ia hamar urtez ibili zen Ternuan [Kanada], bakailaoaren arrantzan. Haurra nintzenetik entzun izan ditut etxean itsasoko istorioak, eta itsasoko bizimodua oso presente izan dut beti nire bizitzan. Unibertsitatera joateko aukera izan nuenean, garbi nuen Nautika ikasketak egin nahi nituela eta itsasoa izango zela nire bizibidea.

Portugaleteko (Bizkaia) Nautika eskolan egin zenituen ikasketak…

Bai, 1979an. Urte horretan bertan Euskal Herriko Unibertsitatean sartu zuten Nautika, lizentziatura modura. Bost urte igaro nituen ikasten, eta praktikak etorri ziren ondoren. Ofizial gisa hasi nintzen lanean 1988an; zazpi urteko praktikak egin behar izan nituen horretarako. Tarte horretan, 32 bat ikastaro egiteko aukera ere izan nuen. 1995ean lortu nuen kapitain titulua.

Gogoan daukazu itsasontzi batera igo zinen lehendabiziko aldia?

Zein egun zen ez dut gogoan, baina Pasaian izan zela oroitzen dut. Unibertsitateko hirugarren maila amaitu berritan izan zen. Aita nuen ondoan, semea lehenengo aldiz itsasontzi batean ikusteak eragiten zion ilusioarekin. Pobla de Aialde zuen izena itsasontziak, eta Pasaiatik Bilbora joan ginen; hori izan zen nire bataioa. Hasieran, asko mareatzen nintzen. Gogoan dut izan nuen lehendabiziko kapitainak esan zidala oraindik gaztea nintzela eta beste zerbait ikasteko. Baina gogor egin nion, eta orain, ia 33 urte pasatuta, hori gaindituta daukadala esan daiteke.

Zein da petroliontzi baten eginbeharra?

Petrolio gordina garraiatzen dugu munduko punta batetik bestera; noizean behin, fuel olioa ere bai. Portu batean kargatu eta beste batean deskargatu, azken batean. Orain, adibidez, milioi bat petrolio gordin barril kargatu ditugu Nigeriako portu batean, 130.000 tona, gutxi gorabehera, eta Huelvako petrolio findegi batean deskargatuko dugu hilaren amaieran. Behin deskargatuta, gure nagusiek esango digute nora joan beharko dugun hurrena: Persiar golkora beharbada, edo munduko beste edozein lekutara. Ez daukagu ibilbide zehatzik.

Lanik badago zuen sektorean?

Orain, Hego Amerikako tripulazioaren aldeko apustua egin du gure armadoreak. Perutarrak, hondurastarrak, salvadortarrak eta txiletarrak ditut oraintxe itsasontzian. Espainiako Estatuko zazpi lagun bakarrik gaude. Ondorioz, Espainiako Estatuko ikastetxeetatik ateratzen diren ikasleek aukera gutxi dituzte gurea bezalako ontzietan lan egiteko.

Gogorra da itsasoko lana?

Hasieran gogorra egiten da, aldaketa handia delako. Urteak pasatu ahala, ordea, ohitu egiten zara. Ontzian gauden guztiok gustura gaudela esango nuke. Bakoitzak bere arrazoi edo motibazioak izango ditu: marinelak, agian, kobratzen duen diru kopuru handia; ofizialak, berriz, kapitain izateko nahia… Nire bizimodua hau izan da, eta, berriz aukeratu beharko banu, bizimodu bera aukeratuko nuke.

Nolakoa da egun arrunt bat petroliontzi batean?

Esan daiteke nire lana koordinatzailearena dela. Hiru ofizial daude itsasontzian, eta arlo baten arduraduna da bakoitza. Zubian egoten dira horiek, ontzia gidatzen. Lau ordukoak izaten dira zubian egin beharreko guardiak, eta zortzi orduko atsedena izaten dute ondoren. Makinistek, marinelek bezala, 08:00etatik 12:00etara eta 13:00etatik 18:30era egiten dute lan. Azkeneko horiek ontziaren mantentze lanak egiten dituzte batez ere; 274 metro luzeko ontzia da, eta, noski, lan asko dago hemen egiteko. Sukaldariak, zerbitzariak eta abar ere baditugu. Bazkaria 12:00etan izaten da, eta afaria, 18:00etan. Larunbat arratsaldeetan eta igandeetan, jai egiten dugu.

Itsasontzi batean, zeintzuk dira kapitainaren betebeharrak eta ardurak?

Ni armadorearen ordezkaria naiz ontzian, eta haiek agintzen didatena betearazteko ardura daukat. Barkuan gertatzen den guztia kontrolatzea da nire lana: makinetan zerbait gertatu den ikustea, kontabilitatea kudeatzea, sukaldariak zer prestatzen duen jakitea… Portura iristean egin beharreko izapideak, harremanak… Hori dena ere nire ardura da. Bestalde, norbaitek ontzian ezkondu nahiko balu, hori egiteko ahalmena daukat kapitain naizen aldetik, testamentu bat sinatzekoa, edo ontzian hil den norbaiten azken borondateak izenpetzekoa.

Eta pribilegiorik ba al du kapitainak?

Beti esaten dut tripulazioaren zerrendan lehendabiziko zenbakia nirea dela, eta horrek esan nahi du gauza guztiak nire gain daudela. Ontzian gaudela zerbait gertatuko balitz, ni nintzateke erortzen lehena. Kamarote handiagoa daukat, eta diru gehiago irabazten dut, baina ardura ere askoz handiagoa da.

Ontzi barruko bizimoduaren antolaketa oso zorrotza eta hierarkikoa al da?

Hemen tripulazioko kide bakoitzak du bere egitekoa. Norberak jakin behar du bere eginbeharrak zein diren, eta zorrotz bete behar ditu denak ondo funtziona dezan. Hierarkia aldetik, gaur egun ez dago ezberdintasun handirik. Nik ez daukat inolako arazorik marinelekin hitz egiteko. Ez dut janari berezirik behar bazkaltzeko. Ni kapitaina naiz, eta bestea izan daiteke marinela; baina, azken batean, barku berean gaude denok, eta elkarrekin ondo konpontzea da garrantzitsuena. Talde lana da hau.

Bizitza osoa daramazu itsasoan. Itsasontziko bizimoduak nortasunean eraginik baduela uste duzu?

Bai. Tipo zertxobait berezia sentitzen naiz, ez ditut alferrik pasatu nire bizitzako 32 urte itsasoan! Aitortu behar dut nire izaera eta jokaera oso markatuta daudela. Ez dakit onerako edo txarrerako den, baina nabarmena da kresala daukadala.

Askotan sentitu zara zure etxean arrotz?

Bai, etxera iristen naizen bakoitzean. Bi alaba eta emaztea ditut. Emaztea txinatarra da, eta Lazkaon bizi dira. Hirurek oso harreman estua dute. Lazkaora iristen naizenean, atea jo eta suabe-suabe sartzen naiz etxera. Badakit nire presentziak haien eguneroko errutinan eragingo duela, eta pixka bat arraro sentitzen naiz.

Familia daukazu Lazkaon. Nola egiten zaio aurre eguneroko horri etxetik urrun zaudenean?

Nahiko ondo. Telefonoak eta teknologia berriek asko laguntzen dute horretan. Internet daukagu eguneko 24 orduetan, eta Whatsappez komunikatzeko aukera ere badaukat. Nahiz eta sakelakoaren bitartez izan, badaukat harremana nire senideekin. Haiekin hitz egin dezaket, entzun ditzaket, ikus ditzaket eta izugarrizko abantaila da hori. Horrek guztiak lagundu egiten du hemengo bakardade hau beste modu batera eramaten.

Itsasontzi batean egon daitekeen arriskuetako bat denboraleena izango da, ezta?

Bai, askotan egokitu zait denborale gogorrei aurre egitea eta oso gaizki pasatzen da. Itsasoan eguraldi txarra aipatzen dugunean, benetako eguraldi txarra da, filmetan-eta ikusten den bezalakoa. Badakizu leku seguruan zaudela, gauzak ondo eginez gero ez dela ezer gertatuko ere bai, baina beldurra pasatzen da. Poloniatik AEBetara egin genuen bidaia bat oroitzen dut: ontzia ez zegoen behar bezain ondo; Prestige zenaren antzekoa zen. Islandiara igotzeko agindua jaso genuen, eta izugarrizko itsaso zakarrak pasatu genituen; halakoren batean urpera joango ginela uste nuen. Tokatu izan zait ni baino esperientzia handiagoko jendea negarrez edo errezoan ikustea. Ur pila hori haserretzen denean…

Piratak dira beste arriskuetako bat, ezta? Afrikako uretan, batez ere?

Piratak egon ohi diren uretan beti eramaten dugu segurtasun zerbitzua ontzian; pistolero deitzen diet nik. Azken bidaia honetako zati batean, hiru segurtasun guardia izan ditugu, euren kalaxnikov eta guzti. Oso lokalizatuta daude piraten eremuak. Somalia ingurua lasaiago dago azken urteetan; gaur egun, arriskua handiagoa da Nigeriako uretan. Han pasatzen dut beldur handiena, piratak benetako arriskua direlako itsasoan, batetik; eta, bestetik, Nigeriako Gobernuak ez digulako baimenik ematen bere uretan segurtasunik eramateko. Ontzian segurtasun zerbitzua eramateak lasaitasuna ematen du.

2011tik hainbat herrialdek hartutako neurriei esker, erasoak asko bakandu dira, ezta?

Asko bakandu dira, bai, baina oraindik ere boladak izaten dira. Hemen, Nigerian, eraso asko izan zen urtarrilean, baina lasaiagoak izan dira ondorengo hilabeteak. Nik, adibidez, inoiz ez dut izan enkontrurik piratekin, baina ikusi izan ditut piratak inguruan zebilen beste itsasontziren bat inguratzen.

Petroliontziek eragindakoak dira hondamendi ekologiko asko. Espainiako Estatuan Prestige-rena izan da latzena. Ikuspegi ekologikotik arriskutsuak dira petroliontziak?

Gauzak asko aldatu dira orain hamar-hamabost urtetik hona. Istripuei dagokienez, zorionez, egunetik egunera gutxiago daude. Baina ekologiaren ikuspegitik bazegoen beste arazo handi bat: zer egin ontzi batek sortzen duen zabor guztiarekin? Lehen, ez genuen modurik ontzietan hondakinak jasotzeko, itsasora botatzea beste aukerarik ez genuen izaten. Orain, berriz, ez dugu ezer botatzen itsasora. Plastikoak erraustu egiten ditugu, makinetako zikinkeria dena birziklatu… Nik nire itsasontzitik ez dut ezer botatzen, erabat debekatuta daukagulako, batetik, eta ontziak hondakinak jasotzeko prestatuta daudelako, bestetik.

Ever Given kargaontziak Suezko kanalean eragindako krisiak mundu guztia jarri du itsasoko merkatura begira. Zer gertatu da?

Denok irakurri ditugu prentsan nolako ondorioak ekarriko dituen komertzioan, baina, alderdi teknikoan, gauzak gaizki egin dira, nire ustez. Kanal batean ibiltzeko, horrelako ontziak oso-oso handiak dira; gainera, nire ustez, azkarregi zihoan itsasontzia handik pasatzeko orduan. Horrelako istripuak berriz gertatuko direla iruditzen zait. Badakit Panamako agintariak Suezen gertatu dena ikertzen aritu direla, Panamako kanalean ere gerta daitekeelako horrelako zerbait.

Nola bizi duzue mundu mailako pandemia itsasontzian?

Oso gaizki. Nahiz eta mundua itsasontziek mugitzen dutela esan, portuak ez daude prestatuta maila honetako pandemia batek sor ditzakeen arazo logistikoei aurre egiteko eta guri babesa emateko. Iaz hiru hilabeteko kanpaina batean itsasoratu nintzen, eta sei hilabete eta erdi pasatu behar izan nituen azkenerako, inon ez zidatelako uzten itsasontzia porturatzen. Guk ez dugu izan gaixorik ontzian, oso zaila baita kutsatzea. Itsaso zabalean egiten dugu lan, eta portuekin ez daukagu ia kontakturik. Eguneroko lanean baino, pandemiak logistika kontuetan sortu dizkigu arazo gehiago.

MOTZEAN

Zer da itsasoa zuretzat?

Nire bizia.

Eta lehorra?

Atsedena.

Itsasontzia?

Asko maite dudan burdin puska handi bat.

Zer izaten duzu faltan itsasoan zaudenean?

Alabak, emaztea, aita eta senideak.

Eta lehorrean?

Denbora asko igarotzen badut, itsasontzia.

Lehorrekoak eman ez dizun zer eman dizu itsasoak?

Dena. Nire aukera izan da. Zorte handiko pertsona naiz, lan arloan nik nahi dudana egiteko aukera izan dudalako.

Kapitain ala marinel?

Itsasgizon.

Berriz jaioko bazina, bizimodu bera aukeratuko zenuke?

Zalantzarik gabe.


Mutrikuko olatuen zentrala hizpide, igandean, "Ekosfera" saioan

Olatz Ajuria teknikariak Mutrikuko olatuen zentralaz hitz egingo du programan, eta orain arteko esperientzia zer-nolakoa izan den kontatuko du igandean, 08:30ean, 'Ekosfera'n.

Energiaren Euskal Erakundeak Mutrikun kudeatzen duen zentralaz ariko gara igande honetan. Olatz Ajuria teknikariak kontatuko digu zentral horren berri eta orain arteko esperientzia zer moduzkoa izan den. Itsasoaren enbatari eutsi dio zentralak, eta horri esker asko ari dira ikasten itsas energiari buruz.

Presiozko eltzearen termodinamikaz ariko zaigu Kristina Zuza, eta Arantxa Txintxurretak, espezieak babesteko hartzen diren neurriak hizpide, horretarako baldintzak aletuko dizkigu.


Euskarazko zinemagintza tailerrak euskara ikasleentzat

Euskaltegietako ikasleei begira da tailerra.

Euskarazko zinemagintzaren gaineko tailerrak egingo dituzte egunotan Oarsoaldeko sei euskaltegietan, Andante piu forte film laburra aitzakiatzat hartuta, Amaia Santesteban zuzendariaren eskutik. Tailer horiek, Oarsoaldeko Euskara Batzordeak eta euskaltegien elkarlanean antolatzen duten Mintzagun programaren barrukoak dira. Ordu eta erdiko iraupena izango dute saioek eta helburua, antolatutako beste tailerretan bezala, gai erakargarri, berri eta gaurkotasuna dutenak euskaraz eskaintzea da.

Egutegia

Hilak 19, astelehena

Oiartzungo Intxixu AEK Euskaltegian, 14:30etik 16:15era.

Pasai Antxoko Txirrita AEK Euskaltegian, 19:00etatik 21:00etara.

Hilak 21, asteazkena

Errenteria-Oreretako Xenpelar AEK Euskaltegian, 09:30etik 11:00etara.

Lezoko Oroitzene AEK Euskaltegia, 18:15etik 20:00etara.

Hilak 28, asteazkena

Errenteriako Udal Euskaltegian, 09:30etik 11:30etara.

Martxoak 1, osteguna

Pasaiako Udal Euskaltegia, 15:45etik 20:00etara.


Beste sagardotegiko upela

Leraka sagar garairatuta ni, eta karga mordo bat sagardotegira bidean jarri berria auzokoa, puska baterako moiltze lanak eginak dituen haga bizkarrean duela. Gaur elkar topatu dugunean bezala, makina bat zeresan eman du bazterretan aurtengo sagarraren emanak. Eman horren nondik norakoak honela korapilatu genituen gure ilun-bistako solasaldian. Loraldi osoan, goiz-goizenekoarenetik abiatu eta beranduenekoarenera, ernalketarako eguraldiaren aitzakiarik ez eta ondorengo euriek fruitua ederki hartzea ekarri zuen. Udaberrian fruitu koxkorrak erasotzen hasten den harra han-hemenka besterik ez da azaldu eta horietan fundamentu handirik gabe; harron ama tximeleta mediterraniarrak erruz erruteko behar duen ilunabar berorik ez du izan. Sagarrak intxaurraren tamainakoak direnean lehorte edo eurite zakarregiek eragin ohi duten fruta galtzerik ez da aurten ikusi, eguraldia sagarrarentzat egokia izan denaren seinale. Frutaren txortena adarrari indarrean lotuta iritsi da udara. Uda bera eta udazkenaren lehen ilargia euria tamainan eginez eta eguzkialdi berorik gabe joanak dira. Gaitz gehienak bizkortzen dituzten onddoak sano ugaltzeko hezetasun eta bero, biak batera, nahitaezkorik gabe, arbolak eta fruituak osasuntsu bizi izan dira. Sanjuan, Sanpedro eta antzeko goizeko jan-barietateak onenera heldu ezinik iritsi dira labanetara. Antzeko atarramentua izan da udazken beteko sagardo-sagarrekin. Ale ugariak, ur eskasiagatik aluagoak, txikerragoak eta eguzki faltagatik garratzagoak, mikatzagoak, minagoak, gozo askorik gabeak izan dira. Deskuiduan aleak gehixeago hazteko adina euri egin izan balu, batean eta bestean kraskatekoka hautsiko liratekeen adarrei osorik eusteko sagarrondo ugariri txardangoak jarri behar makulu. Arbolak alez mukuru egonagatik, ez da ez aurten kraska zaratarik entzun eta, hagek ez bezala, txardangoek hautsa pilatzen jarraitzen dute mandio eta karreratan. Menturaz, ura ez, baina eguzki gehixeago bai, behar zen. Sagarra ez zen ohiko eran heltzera iristen eta arbolak aleari eutsi egiten... Sagar mota bakoitzaren uztaldia luzatu eta luzatu egin da. Adibidez, irailaren hasieran, asko jota bi bildualditan jasotzen den Pelestrinak, inoiz ezagutu gabeko urriko hosto gorritzeak ikusi ditu aurten. Zaporeari-eta lotutako osagai kimikoak behar bezala ezin osatuagatik, gozotik pattalak baina bestela ederrak diren muztioak eman dituzte sagarrok. Negu giroa aldrebesten duen ezer txarrik ez bada tartean, aspaldiko urtetako sagardo onenen itxaropena dago. Jateko beranduko sagarrek –Ibarbi, Errezila, eta abar– beste upeleko sagardoa izan dute. Azaro hasierako siulakako euriteek gizen-gizen ekarriko dituzte udazkeneko eta neguko azoketara.


Zaldupe eskolako jolastokia itxita egongo da asteburuetan, apurketak egin dituztelako

Azken asteburuetan Ondarroako Zaldupe eskolako eraikin barruan eta jolastokian hainbat apurketa egin dituztela eta, jolastokia asteburuetan ez zabaltzea erabaki dute udalak eta eskolak berak. Gutxienez bi asteburutan (otsailaren 6, 7, 13 eta 14an) itxita egongo dela esan dute. “Abenduan eskolako jolastokia asteburuetan zabaltzea erabaki zuten Zaldupek eta udalak, gazteek asteburuetan ere aterpedun jolasgune bat edukitzeko eta txikiek eskolaren atzealdean dagoen naturguneaz gozatzeko. Baldintza bakarra tokia behar bezala zaintzea zen, baina ez da horrela izan”.

Jolastokia zabaltzea erabaki zenetik hainbat gertaera egon direla azaldu dute. Besteren artean, jolastokiko hesiak apurtu, ikastetxe barrura sartu, kamerak, bozgorailuak eta argi fokuak apurtu eta barruko materiala ere atera dituztela esan dute. “Herritar gehienek erabilera egokia egiten badute ere, egoera jasangaitza bihurtu da azken asteetan, gero eta apurketa gehiagogaz. Hori dela eta, eskolako jolastokia itxita egongo da, gutxienez, hurrengo bi asteburuetan”.

Zaldupe eskolako kanpoko beirateetako bateko kalteak. Argazkia: Zaldupe eskola.

Tarte batean itxita eduki eta gero udalak eta eskolak jolastokia berriro ere zabaltzeko asmoa daukaten arren, ohartarazi dutenez, halakoak ostera ere gertatuko balira, asteburu guztietan itxita geratuko litzateke. “Astelehenero halako apurketekin aurkitzeak kalte handia eragiten dio ikastetxeari eta bere ohiko jardunari”.

Jolastokiko ateak berriro zabaltzen dituztenean, kalteak eragin dituztenek sarrera debekatuta edukiko dutela azpimarratu dute udal ordezkariek, “asteburuetan jolastokia eta naturgunea behar bezala erabiltzen dutenek merezi ez duten zigorra jaso ez dezaten”. Kalteak eragin dituzten gehienak ere identifikatuta dituztela esan dute. “Udaltzaingoak ikerketa bat abiarazi du bakoitzak zer egin duen zehaztu eta ardurak eskatzeko. Adin txikikoen kasuan, beraien gurasoekin hitz egingo dute”.

Zaldupe eskola kanpoko kameretako bat, apurtuta. Argazkia: Zaldupe eskola. Jolastokiko sarrailetako bat, apurtuta. Argazkia: Zaldupe eskola.


04_Ibarburu eta Martin, zilarrezko mutilak

Buruntzaldea IKT-ko igerilariak Udako denboraldian murgilduta daude. Txapelketaz txapelketa dabiltza eta domina eta marka berriak lortzen ari dira. Lehengo astebururan, maiatzaren 26 eta 27an, Richard Oribe Sarian, Bidasoako jaitsieran eta Eskolarteko jokoetan egon ziren herriko taldeko igerilariak.

Larunbatean, maiatzaren 26an, Richard Oribe sarian bigarren postua, Espainiako txapelketarako gutxieneko berri bat eta 11 marka pertsonal egin zituzten Borja Apeztegiaren mutil eta neskek.

Entrenatzaileak azaldu digunez, bederatzi igerilari izan ziren eta guztiek proba batean behintzat markak hobetzea lortu zuten.

“Marka pertsonal kopurua handia izan da eta horrek bakoitzaren helburuak lortzeko bide egokian goazela sinesten laguntzen du,” aipatu digu.

Domina eta markak

Iñigo Ibarburuk izan zen txapelketa honetan emaitza hoberenak lortu zituena.

100 m. tximeleta proban aurretik zuen marka bi segundo eta erdian hobetzea lortu zuen, 1’02”21. Eta marka honekin Sariko bigarren postua eta zilarrezko domina lortu zituen.

Gainera, igerileku luzeko Espainiako txapelketarako marka gutxienekoa egin zuen eta honekin Estatuko txapelketan lau probatan izango da lasarteoriatar gazteak.

Era berean, arestian aipatu bezala, taldeko guztiek markak hobetu zituzten.

Mikel Esnal 50 m. bizkar proban jaitsi zuen bere marka.

Mikel Arribillagak, 100 m. bular proban marka egin zuen eta 50 m. bizkar proban bere markatik gertu geratu zen.

Haitz Mitxelenak 100 m. tximeleta eta Kevin Iglesiasek 50 m. libre proban hobetu zuten haien marka.

Mikel Sotok bi probetan lortu bere marka hobetzea, 100 m. bular proban eta 200 m. libreetan.

Eta Itsaso Tolosak, Naiara Lizasok eta Garazi Alkortak 50 m. libreetan hobetu zituzten markak.

Bidasoako Jaitsiera

Bestalde, Juan Vicente Martin masterra Bidasoako Nazioarteko jaitsieran izan zen.

7,7 kilometroko proba honetan emaitza paregabeak lortu zituen. Bere kategorian bigarren eta sailkapen orokorrean hirugarren izan zen.

Borja Apeztegiak azaldu digunez, Juan Vicente Euskadiko Luzera Handiko Ligako probatan parte hartzen ari da. Kontxako Zeharkaldian bigarren postua lortu zuen eta proba honetako emaitzarekin Ligako sailkapenean aurreko postuetan jarri da.

Eskolarteko Jokoak

Era berean, Ainara Garcia gaztea Zarautzen izan zen, Gipuzkoako Selekzioarekin Euskadiko Eskolarteko Jokoetan parte hartzen.

“Esperientzia berria berarentzat eta bikain aritu zen,” aipatu du Buruntzaldea IKT-ko entrenatzaileak.

Izan ere, 100 eta 200 m. bular probetan lehiatu zen eta bietan laugarren postuan amaitu zuen. 200 bular proban gainera, bere marka 5 segundotan jaistea lortu zuen gazteak.


Heldu da! !

Hainbeste egin dut honekin amets, oraingoan zaila egiten zaidala pentsatzea honetan baietz, buelta ematea lortu dugula. Ez dugu aldaketa lortu, badakit, baina aizu atea irekitzea ere ez da makala izan.

Jendetza kalean ikustea aldaketari ongi etorria emanez hunkigarria da, oso, baina ez ditzagun begiak itxi, denak ez dira irribarreak, aurpegi luze eta mutur beltz batzuk ere ikusi ditugu.

Traizioa diote, iruzurra.

Ez zuten horrela ikusten PPk eta PSEK hitzartu zutenean Eusko Jaurlaritza lortzeko, orduan berdin zitzaiein zenbat boto zuten ala zein zen herriaren hitza. Orduan bost axola eta orain ere, herriaren borontatea hagitz argi islatu zen larunbatean goizen txupinazorik gabeko txupinazoan, beraien kezka ez da gehiengoren borontatea, botere galera baizik, beraien etorkizuna baizik, txiringitoren bilakaera zein izanen den.

Iruñeak ez duela merezi Ehbilduko alkate bat diote eta, UPNko bat bai? Legezkoa dela eta ez morala gaineratzen dute, larrua behar da hori errateko. Morala ez dena jendearen dirua lapurtu izana, ahulenak zapaldu izana, hori da benetan Nafarroak merezi ez duena.

Pozik nago, bai, aldaketa hemen baita, azkenean lortu dugu bide honetako beste etapa batean sartzea baina irribarre batzuk faltan somatzen ditut. Garaipen hau Aitziberrekin konpartitu nahi dut, zauden tokian zaudela, hemen zaitugu gurekin.


Lorenzo Silva idazlea Berako Toki Ona institutuko ikasleekin izan da

Ekainaren 14ean bere solasaldian parte hartu zuten 65 ikaslek

Ekainaren 14ean, ortzegun goizean, Lorenzo Silva idazleak hitzaldia eskaini zien Berako Toki Ona institutuko 65 ikasleri. Solasaldi atseginean, literatur munduko bere esperientziak azaldu zituen, eta ikasleek ere galderak egiteko aukera izan zuten.

Ekainaren 14ean, ortzegun goizean, Lorenzo Silva idazleak hitzaldia eskaini zien Berako Toki Ona institutuko 65 ikasleri. Solasaldi atseginean, literatur munduko bere esperientziak azaldu zituen, eta ikasleek ere galderak egiteko aukera izan zuten.

Lorenzo Silvak 30 liburu baino gehiago ditu argitaratuak, eta horietako batzuk 9 hizkuntzetara itzuliak daude. Espainiako Hezkuntza eta Kultura Ministerioko “Literatur Topaketa” programaren dirulaguntzarekin antolatzen ahal izan da hitzaldi hau.


Etxebizitzen salerosketak % 35,1 murriztu ziren apirilean Euskadin

Hala, joan den martxoan alarma-egoera ezarri zenean atzeman zitekeen urtetik urterako beherakada areagotu zen apirilean.

Etxebizitzen salerosketak % 35,1 murriztu ziren Euskadin apirilean, aurreko urteko epe bereko datuekin alderatuta. Izan ere, koronabirusak eragindako pandemiaren ondorioz ezarritako konfinamendua indarrean zegoenean 1.056 etxe salerosi ziren Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE).

Gauzak horrela, joan den martxoan alarma-egoera ezarri zenean atzeman zitekeen urtetik urterako beherakada areagotu zen apirilean. Testuinguru horretan, martxoan % 18,9 murriztu ziren etxebizitzen salerosketak, orduan 1.389 salerosketa egin baitziren, apirilean baino 333 gehiago.

Espainiako Estatistika Institutuak ostegun honetan zabaldutako datuen arabera, urte arteko jaitsiera % 39,2koa izan zen Espainian (25.042 salerosketa), 11 urtean izandako murrizketarik nabarmenena. Martxoko datuekin alderatuta, % 28,1ekoa izan zen jaitsiera.

Apirilean, autonomia erkidego guztiek izan zituzten urteko tasa negatiboak etxebizitzen salerosketa-kopuruan, iazko hilabete berarekin alderatuta. Horrek, COVID-19ak higiezinen merkatuan izandako eragina erakusten du.

Ildo horretatik, murrizketa txikienak Errioxan (% 20,8 gutxiago), Kantabrian (% 25) eta Balear Uharteetan (% 27,8) izan ziren, eta, beherakada handienak, berriz, Nafarroan (% 66,8), Extremaduran (% 65,7) eta Kanarietan (% 60,8).

Guztira, apirilean, 3643 finka eskualdatu ziren EAEn, duela urtebete baino % 43,9 gutxiago. Horietatik, 391 landan eraikitakoak ziren eta 3.252 hirikoak; horietatik 1.673 etxebizitzak ziren, 76 orubeak eta 1.503 beste hiri-finka mota batzuk ziren, hala nola garajeak, bulegoak eta trastelekuak.

Eskualdatutako 1.673 etxebizitza horietatik, 1.056 salerosi ziren, 326 herentziak izan ziren, 23 dohaintzak, 3 trukeak eta 265 bestelako eskualdatzeak.

Apirilean Euskadin saldutako etxebizitza gehienak, 922, libreak izan ziren, eta 134 babes ofizialekoak. Antzinatasunari dagokionez, 854 erabiliak ziren eta 202 berriak.


Iñigo Garciaren 'Bi txirula' Euskal Zinemaren Irizar Saria lortzeko lehian izango da, Zinemaldian

65. Donostiako Zinemaldian erakutsiko diren hamalau euskal ekoizpenen berri eman du gaur goizean. Horietatik zazpik Zinemaldian izango dute munduko estreinaldia eta Euskal Zinemaren Irizar saria lortzeko lehiatuko dute. Iñigo Garciaren Bi txirula dago horien artean.

Garciaren pelikula Zinemira sailean erakutsiko da. Bi txirula, gogoetarako bidaia, Iñigo García lehen fikzio-film luzea da. Lanbidez arkitekto, zenbait film labur egin ditu aurretik, esaterako, Big Boy dokumentala eta Errusia.

Jon Elizalde, Iker Hazas, Jon Garcia, Kandido Uranga eta Amaia Goikoetxeak osatzen dute Bi txirularen aktore taldea. Sinopsiaren arabera, "Bi txirula bidaia bat da. Bizirik irauteko egin beharrekoaz gain (janaria bildu, lo egin, babesa bilatu...), bizitzaz eta bestelako mundu baten aukeraz hausnartzeko denbora ematen duen bidaia".

Zinemaldia irailaren 22tik 30era izango da aurten. Emango diren pelikulen ordutegiak irailaren 17an emango dira jakitera.


Zaharren Egoitzan ere, opariak banatzen

Errege Magoak atzo arratsaldean iritsi ziren Hernanira eta Zaharren Egoitzan ere izan ziren. Kabalgataren aurretik egin zuten bisita bertara. Arratsaldeko 15:30ak aldera iritsi ziren eta gustora asko hartu zituzten bertan zeuden adinekoek eta euren senideek. Meltxor, Gaspar eta Baltasarrek opariak banatu zizkieten. Emakumezkoei apaintzeko produktuez osatutako xexto txiki bana eta gizonezkoei karta sorta bana. Bakar batek kruzero bat espero zuen!


Paul Bilbao: 'Nafarroan, euskararen arloan ez da aldaketarik gauzatu'

Kontseiluak manifestazioa deitu du Iruñean ekainaren 4rako.

Paul Bilbao Kontseiluaren idazkari nagusiak 'Mezularia'n esan du, Nafarroan euskarari bide emateko hizkuntza politika ausarta egin behar duela Gobernuak. Kontseilua, bere aldetik, bide horretan babesa emateko prest dagoela azaldu du Bilbaok.

Azken urtean Nafarroan urratsak eman direla, baina benetako aldaketa ez dela gauzatu adierazi du 'Mezularia'n. Bilbaoren esanetan, Nafarroako Gobernuak "benetako aldaketa" egin nahi badu, badauka horretan lagunduko dion herri masa.

Gaur, Nafarroako ELA, LAB, Steilas, EHNE, ESK, CGT eta Hiru sindikatuek ekainaren 4rako manifestazioarekin bat egin dute.


Eneko Balerdik Usurbilgo “Sagastiak Loretan” zikloan parte hartuko du

Sagarrondoen loraldiaren omenez egiten den festan dantza saioa eskainiko du aiarrak maiatzaren 10ean

Sagardoaren lurretan, sagarrondoak dira bizitza eman eta sagardotegiei eragiten dien indarra; horregatik, horiek loratzen ikustea festa bat da. Sagastien loraldiari gorazarre egiteko, bigarren urtez, Sagastiak Loretan ekimena antolatu dute Usurbilen hainbat eragilek elkarlanean.

Maiatzaren 3an hasi ziren programako ekitaldiak, eta ekainaren 1era arte egingo dira. Horien artean, bihar, maiatzaren 10ean, Eneko Balerdik dantza saioa eskainiko du berreskuratutako XVI: mendeko Aginagako Sariaaundi dolare baserriaren bisita gidatuaren barruan. Bisita 17:30etan hasiko da.

Sagarra dantzan

Sareaaundin egiten zen lanaren baitan egingo du

dantza saioa Balerdik, baserrirako bisitaren zati bat izanik.

Baserriaren egiturak zein funtzio betetzen zituen azaldu eta, ondoren,

dantza saioa eta musika saioa eskainiko dira. Dantza

saio hori Sagarra Dantzan proiektuaren lehen atala izango da.

Proiektuak bere gain hartuko ditu hainbat dantza saio eta, guztiak, leku ezberdinetan izango dira. Leku horietara egokitu beharko du Balerdik, izan ere, lekura egokitutako artea izango da Sagarra dantzan egitasmoaren berezitasuna. Ondorioz, leku bakoitzaren berezitasunak zein diren aztertu eta bere egin ondoren, espazio horietan dantzatu beharko du aiarrak.

Leku bakoitzaren inguruko dantza saioak egin beharko dituenez,

inspirazioa espazio konkretu horietan bilatu du. Biharko kasuan,

Sareaaundi baserriaren inguruan dokumentatu da, batez ere, egin den lanean eta baserriaren egituran. Inspirazio iturria hori izan da Balerdirentzat, eta musika eta dantza, guztia, berak ekoiztu du.

Biharkoa lehendabizikoa izango da, urte osoko egitaraua baitauka Sagarra dantzan proiektuak. Lehen alea, biharkoa izango da eta gogotsu dago aiarra.


Aberri Eguna Lardin

Hona Udal oharra:

"Jakinarazten zaizue, aurten ere aurreko urteetan bezalaxe, Aberri Eguna ospatuko dugula herrian. Oraingoan, Lardi auzoan egingo dugu bazko igandean (martxoak 23, igandea).

12:00tan ikurrinari harrera eta ekitaldia.

Jarraian herritarren pelota partidak eta hamaiketakoa. OHARRAK:

Gonbidatzen zaituztegu igandean ikurrinak zintzilikatzera.

Saia zaitezte autoz Lardira ez joaten. Animatu eta ospatu dezagun elkarrekin! Ezagutu dezagun auzoa!


Izarraitz bete ikuskizun

Aizkorako eta harri-jasotzeko bost final jokatuko dituzte bihar Azpeitian. Atutxa, Vicente eta Larrañagaren artekoak piztu du ikusmin handiena

Herri kirol zaleek gogobeteta geratzeko moduko eguna izango dute bihar Azpeitian (Gipuzkoa). Goizeko hamabietan hasita (ETB1), bost final jokatuko dituzte Izarraitz pilotalekuan: aizkoran hiru, eta harri-jasotzean bi.

Urrezko Aizkolarien banakako finalak bereganatuko du ikusmin handiena. Aitzol Atutxa dimoztarraren, Iker Vicente otsagabiarraren eta Mikel Larrañaga azpeitiarraren arteko dema izango da. Nekez egon daiteke parte hartze hoberik. Maila nagusiko banakako azken finalean aurreneko hiru postuetan sailkatutako aizkolariak dira: txapeldun izan zen Atutxa II.a, txapeldunorde Vicente eta hirugarren Larrañaga.

Faborito argirik ez dago. Ustez, Atutxa II.aren eta Vicenteren artean egon beharko luke txapeldunak. Atutxa II.a iragana eta oraina da. Sekulako garaipen zerrenda du: lau aldiz jarraian izan da maila nagusiko txapeldun, eta sei bider jantzi du binakako txapela, besteak beste. Bitan irabazi du Urrezko Mailakoa, duela bi urte eta iaz. Beraz, hirugarren garaipena eskuratu nahi du jarraian. Espero baino gehiago kostatu zaio aurten finalerako sailkatzea. Larrañagak aurrea hartu zion finalerdietan, eta, horren ondorioz, kale edo baleko kanporaketa jokatu behar izan zuen Ugaitz Mugertzaren aurka. Bigarren aukeran, ordea, ez zuen huts egin.

Vicente, berriz, oraina eta etorkizuna da. Hainbat txapel irabazi ditu jada, baina inoiz ez maila nagusiko banakakoa. Denbora kontua dirudi, hala ere. Aurten, arrakastaz arrakasta dabil. Martxoan, binakako txapela jantzi zuen Ruben Saralegirekin, eta apirilean, apustu handia irabazi zion Xabier Orbegozo Arria V.a-ri. Urrezko Mailakoan, berriz, nagusitasunez irabazi zuen finalerdia. Iaz bigarren izan zen, eta orain koska gorenera egin nahi du jauzi.

Haiek baino garaipen zerrenda askoz apalagoa du Larrañagak, baina azpeitiarrak salto egin du. Maila nagusiko banakako azken hiru finaletan lehiatu da, eta azken bietan hirugarren sailkatu da. Urrezko Mailako finalerdietan ezustea eman zuen, Atutxa II.ari nagusituta. Inoiz ez zen sailkatu finalerako, eta emaitza horrek sekulako indarra eman dio. Etxekoen aurrean, goia jo nahi du.

Sei lan egin beharko dituzte finalean: enbor bat kolpeka moztu; beste bat erlojuaren aurka; beste bat zeinek azkarrago; beste bat tente; bana tente eta etzanda; eta bost enbor ebaki, kana-erdiko eta 60ko bina eta oinbiko bat.

Urrezko Mailakoa ez ezik, gazte mailako bi final ere jokatuko dituzte. 23 urtez azpikoan, Joxean Etxeberria baztandarra eta Julen Larrea barakaldarra ariko dira, eta 19 urtez azpikoan, Xuban Kañamares arostegiarra eta Unai Zabala leaburuarra.

Emakumezkoak, lehen aldiz

Harri-jasotzeak ere izango du tokirik. Binakako bi final jokatuko dituzte. Xabier Peña aizarnazabaldarra eta Imanol Albizu elgoibartarra Imanol Illarramendi Kortaberri aiarraren eta Mikel Lopetegi Urra zarauztarraren aurka ariko dira batean; eta Idoia Etxeberria oriotarra eta Karmele Gisasola mallabitarra Julia Martinez eta Raque de la Calle espainiarren aurka bestean. Emakumezkoak txapelketa honetan lehiatuko diren lehen aldia da.


Zazpi errefuxiatu kurduei Durangoko etxe batean eman diete ostatu

Aldundiak Bizkaian geratzea eskainiko die zazpiei. Kamioi baten atoian aurkitu zituzten ostegunean.

Elorrion kamioi baten atoian aurkitu zituzten zazpi errefuxiatu kurdiei Durangoko Udalaren etxebizitza batean eman diete ostatu, eta onik daude, herri horretako udal bozeramaile batek azaldu duenez.

Teresa Laespada Enplegua, Gizarteratzea eta Berdintasuna Sustatzeko foru diputatuak esan duenez, Aldundiak Bizkaian geratzea eskainiko die.

Hiru helduak (emakume bi eta gizon bat) eta lau adingabeak (urtebete eta 10 urte bitartekoak) Murtziatik zetorren kamioi baten atoian aurkitu zituzten atzo arratsaldean, Eroski enpresak Elorrion duen biltegian merkantzia deskargatzean. Itxura denez, bi familia desberdineko kideak dira: bata, emakume batek eta urte eta erdiko haren alabak osatuko lukete; bestea, aldiz, senar-emazteak diren bi helduek eta euren hiru semeek. Hala eman du aditzera ostiral honetan Pilar Rios Durangoko Udaleko Gizarte gaietarako zinegotziak; izan ere, Bizkaiko herri horretako udal-etxebizitza batean pasa baitute gaua.

Kamioiko gidariak berak aurkitu zituen, 16:30 aldera. Itxura denez, Europako beste lekuren batera heltzea zuten helburu (Erresuma Batua, zantzu guztien arabera) eta hara joan nahi zuten.

Gidariak Ertzaintza ohartarazi zuen telefonoz, eta bertaratu ziren agenteek Durangoko Landakoko Osasun Zentrora eraman zituzten bertan arta zitzaten. Gurutze Gorriari laguntza eskatu behar izan zioten itzultzaile bat eskatzeko, pertsona horiek Iraketik zetozen kurduak baitira.

Laespadak azaldutakoaren arabera, Durangoko Udalaren etxebizitza batean eman dute gaua, eta ondo omen daude. Bi familia direnez, hasiera batean bi etxebizitzatan egotea eskaini zitzaien, baina nahiago izan zuten etxebizitza handi batean elkarrekin jarraitzea.

Bizkaiko diputatuaren esanetan, egoera horretan dauden pertsonek eman behar duten hurrengo urratsa errefuxiatu-egoera eskatzea da, baina "haiei dagokie izapide hori egitea", ez Aldundiari, zehaztu du, eta Barne Ministerioari dagokio hura onartzea. Behin izapidea hasita, eta nola kasu honetan gertatzen den legez adingabeak dituzten euren karguan, Gizarte gaien Ministerioak bederatzi hileko zuzeneko arreta eman ohi du, besteak beste, CEAR eta Gurutze Gorriaren bitartez.

Bederatzi hilabete horietatik aurrera, Bizkaiko Foru Aldundiak bere gain hartuko du haien arreta. "Gerra batetik datozen pertsonentzat, setiatuta edota beharrizan handik egoeratan egon direnentzat 6-9 hilabete ez dira nahiko euren kabuz biziraun dezaten. Babesa behar dute, hizkuntza ikastea", gaineratu du.

Arreta

Zazpi pertsona horiei arreta emateko Bizkaiko Aldundia Durangoko Udalarekin elkarlanean ari da. Hartara, balizko eskari hori egin bitartean, Durangoko Udalak bere burua eskaini du behar duten arreta emateko. Horrenbestez, horren arabera, oraingoz Durangon bertan geratuko dira.

Asiloa ematen ez bazaie, Laespadak ziurtatu du Aldundiak "beraiekin lan egiten" jarraituko duela. "Uste dut asiloa emango dietela, Iraketik datozen kurduak baitira, eta, printzipioz, aukera guztiak dituzte horrela izan dadin", iritzi dio.

Dena dela, Laespadak azaldutakoaren arabera, "alde egin nahi izanez gero, hori egiteko aukera daukate. Gainera, adingabeen tutoreak direla ziurtatuz gero, ez dago inongo esku-hartzerik egiteko aukerarik", gaineratu du.

Diputatuaren aburuz, antzeko egoera gehiago errepikatuko dira, "mugak ixten diren heinean". "Gehiago agertuko dira, saihetsezina da".


San Mateo txapelketa: Landutako garaipena Bengoetxea eta Ruizentzat

Titin eta Barriola hartu zituzten mendean Patxi Ruizek txokora egindako dejada bati esker. Laskurainek Zubieta ordezkatuko du astearte honetako neurketan.

Bengoetxea VI eta Patxi Ruizek 21-22ko markagailuarekin hartu duten mendean Titin III eta Barriola bikotea. Partida parekatua izan da eta gorriek garaipena eskuratu dute Ruizek txokora egindako dejada bati esker.

Astearte honetan, Irujo-Pascual Xala eta Aritz Laskurain pilotarien aurka. Azken honek Zubieta lesionatuaren ordez jokatuko du.


Beilatoki zerbitzua emango duten arren, ez beilatzea aholkatu dute

Konfinamendua ezarri zutenetik, herritar bakarra hil da, baina hiletarik ez da egin, familiak hala erabakita. Hileta elizkizunak atzeratzeko joera zabaldu dela nabarmendu du Kepa Susperregi parrokoak.

Iragan igandeaz geroztik, herritarrek ez daukate etxetik irteterik, behar-beharrezko eginbeharretarako ez bada behintzat. Baina zer egin familiakoren bat edo gertukoren bat hiltzen den kasuetan? Gorpua beilatokira eramaterik ba ote dago? Eta ari ote dira hileta elizkizunak egiten?

Carmona ehorzketa zerbitzuaren arduradunen arabera, gomendagarriena da gorpua ez beilatzea. Dena dela, zerbitzua ematen jarraituko dute, hildakoa beilatzeko hautua egiten dutenentzat. Hori bai, zerbitzua erabiltzen dutenek koronabirusa zabaltzea saihesteko hartutako neurriak bete beharko dituztela nabarmendu dute.

Beilatokiko gela bakoitzean ezingo dira aldi berean sei lagun baino gehiago egon, euren arteko tartea gutxienez metro batekoa izango dela bermatzeko. Gainera, beilatokira doazenak dagokien gelan bakarrik egon ahal izan dira, alegia, beilatokiko gainerako guneetan egotea saihestu beharko dutela, besteak beste, harreran, korriodorean, komunetan, eta abar. Ahal dela, beilatokiaren kanpoaldeko eremu irekian egoteko gomendioa eman dute Carmona ehorzketa zerbitzuaren arduradunek.

Horrez gain, birusa hedatzea ahalbidetu dezaketen agurrak saihesteko aholkatu dute, esaterako, eskua ematea, musuak, besarkadak, eta abar. "Horien ordez, bestearen sorbalda uki daiteke dolumina adierazteko".

Konfinamendua indarrean denetik, herrian hildako bakarra izan dela adierazi du Kepa Susperregi herriko parrokoak, lehengo igandean, hain justu, “baina hiletarik ez zen egin, familiak erabaki zuelako hau guztia pasatakoan egitea”. Besteren bat hilko balitz, familiarekin hitz egingo lukete zer egin adosteko. "Egunotan egunkarietan ateratzen ari diren eskeletan, ikusten ari naiz hileta atzeratzeko jokabidea zabaldu dela. Badakit kasuren batean edo egin dutela familiarteko ekitalditxoren bat, baina bestelakorik ez".


Itsaso Pradera irabazle Munduko Pilota Biltzarrak antolatutako txapelketan

Lis Garcia argentinarragaz bikotea osatuz, 30-23 menderatu zituzten Martin eta Isasmendi Gasteizen, joan zen zapatuko finalean.

Gasteizko Txukun Lakua pilotalekura batu ziren zaleek final gogor, lehiatu eta entretenigarriagaz gozatu zuten zapatuan. Aurretik, ligaxka fasean, elkarren kontra jokatuak ziren bikote bi izan ziren aurrez aurre: Itsaso Pradera mallabiarra eta Lis Garcia argentinarra, Nagore Martin eta Ane Isasmendi arabarren aurka. Ligaxkako partiduan arabarrak nagusitu ziren, baina finalean ikasgaia ondo ikasita kantxaratu ziren Pradera eta Garcia. Mallabiarrak ausart eta erasokor jokatu zuen, atzelariari asko lagunduz eta defentsan ere pilota zail asko eramanez. Garcia, aldiz, oso seguru aritu zen. Argentinarrak kasta handia erakutsi zuen eta une batzuetan akituta egonagatik segi eta segi egin zuen.

Hasieran arabarrek aurrea hartu zuten (3-9), baina partidu erditik aurrera batzuek gora eta besteek behera egin zuten. Isasmendi nekatu egin zen eta Martin ere ezinean aritu zen azken txanpan. Azkenean, 70 minutuko final ederraren ostean Praderak eta Garciak irabazi zuten Munduko Pilota Batzarrak antolatutako txapelketa.

Finalaren aurretik hirugarren eta laugarren postuak erabaki zituzten. Partidu horretan Miren Goikoetxeak eta Laura Saezek 30-25 irabazi zieten Irini Podversich eta Leire Etxanizi.


ETAren indarkeria ez zuritzeko eskatu dute biktimek

Atzo biktimek Gasteizen eta Iruñean egindako ekitaldien ondotik, gaur Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ekitaldi instituzionalak egingo dituzte Donostian eta Iruñean.

Gaur, martxoak 11, Terrorismoaren Biktimen Europako Eguna izaki, Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak ekitaldi instituzionalak antolatu dituzte Donostian eta Iruñean, hurrenez hurren.

Eusko Jaurlaritzak Donostia aukeratu du aurten, ekitaldia egiteko. 10:30ean izango da hitzordua Alderdi Ederren, udaletxe pareko lorategietan, "Bidegabea izan zen. Gizartea eta biktimak elkarrekin oraina eta etorkizuna eraikiz" lelopean. EH Bilduk ez du ekitaldian parte hartuko, leloan "bidegabe" hitza erabiltzea koalizioa baztertzeko saiakera dela iritzita. EAko ordezkaritza bat bai joango da ekitaldira.

Nafarroako Gobernuak, bere aldetik, elkarretaratzea egingo du 12:00etan Iruñean, foru gobernuaren egoitzaren aurrean. EH Bilduk parte hartuko du.

Atzo, igandea, terrorismoaren biktimen bi ekitaldi handi egin zituzten Hego Euskal Herrian, bat Iruñean eta bestea Gasteizen, gaur Terrorismoaren Biktimen Europako Eguna delako.

ETAren eta jihadismoaren lau biktimak lekukotzak eman zituzten Terrorismoaren Biktimen Memoria Zentroan, Gasteizen.

Maria Soledad Chavarrik, ETAk 1979an hil zuen Miguel Chavarriren alabak, ETAko presoak etxera itzultzen direnean "heroi gisa" nola hartzen dituzten ikustea "oso mingarria" dela esan zuen. "Imajinatzen duzue bortxatzaileei omenaldiak egitea? ", galdetu zuen.

Miguel Chavarriren alabaz gain, Juan Benito Madrilen M11n hil zuten Rodolfo Benito gaztearen aitak ere kontatu zuen bere esperientzia. Maria Jose Rodriguez Patok ere hitz egin zuen ekitaldian, 1985ean El Descanso jatetxean jihadistek Espainian egin zuten lehenengo atentatuan hil zuten Jose Arturoren arrebak. Azkenik, Blanca Callejak, 2007an Yemenen hil zutenn Magie Alvarez gipuzkoarraren amak ere kontatu zuen bere esperientzia.

Maria Soledad Chavarriren aita udaltzainburua zen Beasainen eta tirokatuta hil zuen ETAk 1979ko martxoaren 9an. Denbora asko igaro den arren, atentatuaren egileak oraindik identifikatu ez dituztela eta krimena preskribatu egin dela salatu zuen.

Azpimarratu zuen ez duela mendekurik nahi, justizia eta egia baizik, hilketaren egileak bilatu eta zigor ditzaten.

Atentatuak ez ahazteko deia egin zuen, biktimek ikasgeletan hitz egitea defendatu zuen eta ETAren 300 hilketa oraindik argitu gabe daudela azaldu zuen.

Gorka Landaburu kazetari eta ETAren biktima izan zen ekitaldiaren aurkezlea, eta euskal gizarteak, "koldarkeriagatik" ETAren aurrean berandu erantzun duela kritikatu zuen.

Iruñea

Terrorismoaren biktimen hainbat elkartek kontzentrazioa egin zuten atzo goizean Iruñean, gaur Terrorismoaren Biktimen Europako Eguna delako. Justizia eta konponketa eskatzeaz gain, ETAren historia "zuritzeko" ahalegina errefusatu zuten.

Nafarroako hiriburuko Baluarte plazan egin zuten elkarretaratzea, terrorismoren biktimen omenez jarritako monumentuaren ondoan. Tomas Caballero Fundazioa, Vecinos de Paz, Libertad Ya, Sociedad Civil Navarra, Asociación por la Tolerancia, Doble 12, Recuperar Navarra eta ANVITE elkarteek deitu zuten.

Era berean, bertan izan ziren Ana Ollo Nafarroako Gobernuko kontseilaria, Jose Luis Arasti Espainiako Gobernuak Nafarroan duen ordezkaria, Javier Esparza UPNren presidentea, Jose Cruz Perez Lapazaran PPNren senataria, Ruth Goñi Ciudadanosen idazkaria, Koldo Martinez Geroa Bairen Parlamentuko bozeramailea eta Maite Esporrin PSNk Udalean duen bozeramailea, besteak beste.

Elkarretaratzea "Egia, memoria, duintasuna eta justizia" lelopean egin zuten, eta irakurri zuten idatzian Iruñeko Udalean eta Nafarroako Gobernuan "iraganean erakunde terroristaren ekintzak justifikatu zituzten pertsonak" daudela salatu zuten, eta gaur egun "ETAren terrorismoak gaitzetsi gabe" jarraitzen dutela.

"Ez diegu utziko ETAren oinordekoei ETAren historia terrorista zuri dezaten", azpimarratu zuten idatzian.

Gainera, gogor kritikatu zuten "espetxetik atera diren hiltzaileei omenaldiak munduko gauza normalena balira bezala" egiten direla. COVITEren datuen arabera, horrelako 18 ekitaldi izan dira aurten, eta 296 2016tik.


Nemanja Bjelicak zuntz-haustura txikia du

Caja Laboral Baskoniako jokalaria lesionatuta dago, eta Olimpiacosen aurkako Euroligako neurketan bere parte-hartzea azken unera arte zalantza izango da.

Nemanja Bjelica Caja Laboraleko jokalariak zuntz-hasutura txikia du, eta Olympiacosen aurka neurketan bere parte-hartzea azken unera arte zalantza izango da. Bjelicak Cedevita Zagreben aurkako partidan min hartu zuen, eta Valentzian ezin izan zuen jokatu. Oraindik bilakaeraren zain dago, baina badirudi Euroligako norgehiagoka galduko duela.


Zornotzak ez du igotzerik lortu, baina 'marea berdeak' amesten jarraituko du

Valladolideko bigarren partidua ere galduta, 3-1 nagusitu dira puzelarrak, eta eurek igoko dira Urrezko LEB Ligara. Ametx Zornotza taldearen zaleek erakustaldia eman dute.

Ezin izan da. 71-66 galdu dute zornotzarrek finaleko laugarren neurketa, nahiko parekatua joan dena. Horrela, igoerarik lortu ez izanaren penaz hartu dute etxerako buelta zornotzarrek.

Hala ere, denboraldi hasieran inork gutxik espero zuen taldea maila honetan egotea. Lehiaketa itzela egin dute Garitaonandiaren mutilek, eta eskuekin ukitu dute igoera. Bestalde, etorkizunean amesten jarraitzeko fenomeno eder bat sortu dute: taldea goraino bultzatu duen 'marea berdea'.


Dolua Lagun Artea futbol taldean

Larunbata egun gogorra izan zen Lakuntzan, ezustean Lagun Artea taldeko presidente Santiago Mendietak bizia galdu baitzuen. Uharte Arakilen bizi zen Santi Mendieta eta paseo bat emanez larunbat goizean Lakuntzara zihoan, Zelai Berri futbol zelaira, igandean Lagun Arteak eta Idoyaren arteko partida hartuko zuen zelaia juntakideekin batera puntuan jartzera. Arruazu parean gaizki sentitu eta ziplo erori zen, bizia galduz. Dirudienez bihotzeko bat jota hil zen 56 urteko lakuntzarra, baina autopsiak argituko du gertatutakoa. Berria jakin bezain pronto zur eta lur geratu ziren lakuntzarrak eta samina zabaldu zen herrian, horren gazte eta bat-batean hildako herritar baten heriotza ez baita asimilatzeko gauza erraza. Izan ere, oso ezaguna da Mendieta familia, tartean Irumendi eraikuntzak enpresako nagusiak baitira. Horretaz gain, Santi Mendieta beti egon da Lagun Artea futbol taldearen alde lanean. Klubeko presidente moduan hainbat urte eman ditu, lan handia eginez, eta klubaren alde lan ordu asko sartutakoa da. Urtero taldearen ibilbide eta asmoen berri emateko hartzen gintuen Santik, eta gustura ibiltzen ginen berarekin solasean. Hirugarren mailara igo zen aurten Lakuntzako taldea, eta erronka hirugarren mailari eustea zela azaldu zigun Santik. "Bertako jokalarien aldeko apustua egin dugu eta uste dugu hirugarren mailari aurre egiteko taldea badugula, talde gaztea. Badakigu oso zaila izango dela baina gogoz saiatuko gara" adierazi zigun denboraldi hasieran Santi Mendietak. Talde buru-belarri dago lanean helburu hori lortzeko, eta hain zuzen ere igandean Lourdes taldearen kontra partida erabakiorra zuen Lagun Arteak. Baina presidentearen zorigaiztoko heriotzaren aurrean partida bertan behera utzi eta atzeratzea erabaki zen, jokalariak eta kluba bera jota daudelako. Gainera, Santiren seme Jon partida jokatu behar zuten jokalarien artean zegoen. "Ez gaude partida bati aurre egiteko egoeran" adierazi zuen Lagun Arteako entrenatzaile German Idoatek. Gertatutakoa ezin sinetsi zeuden guztiak. "Bezperan entrenamendua eta gero Laguneko jokalariak eta zuzendaritzakoak meriendatzen aritu ginen, giro onean, tartean Santi zela eta hurrengo egunean zorigaiztoko berria iritsi zitzaigun. Sinetsi ezina da" zihoen jendeak. Santiago Mendietaren aldeko hileta elizkizunak astelehenean egin ziren Uharte Arakilgo San Juan Bautista elizan.


AZF taldeak bere ekintza bertan behera utziko duela iragarri du, "arazo teknikoak" medio

Frantziako trenbide sarean hainbat bonba leherraraziko zituela mehatxu egin zuen AZF talde misteriotsuak bere ekintza bertan behera utziko duela iragarri du gaur, Frantziako Barne Ministerioari igorritako gutun betan. AZF taldeak milioi askotako erreskatea eskatzen zion Frantziako Gobernuari mehatxua egi bihurtzea nahi ez bazuten. Ikerketaren iturriek jakinarazi dutenez, "arazo teknikoak" direla medio hartu dute ekintza bertan behera uzteko erabakia.

"Frantziako trenbide sarean ez dago lehergailurik zartatzeko moduan", dio AZF taldeak Frantziako Barne Ministerioari igorritako gutunak, eta "ekintzan bertan behera" uzten dituela dio. Frantziako Barne Ministerioak azaldu duenez, gutuna "ohiko moduan" iritsi zaie.

AZF taldearen mezu hori atzo Paris eta Basilea lotzen dituen trenbide sarean lehergailu bat aurkitu eta hurrengo egunera etorri da, Frantzia ekialdean.

AZF taldeak lau milio dolareko eta bi milioi euroko erreskatea eskatzen zion Frantziako Gobernuari, bestela Frantziako trenbide sarean jarriak zituzten lehergailuak zartatuko zituztela mehatxu egin zuten.


Gardentasun politiketan urrats bat aurrera

Errenteriako Udalak urrats bat gehiago egin du gardentasun politiketan. Hala jakinarazi du gaur Eñaut Gracia Informazioaren Gizartea eta Herritarren Parte Hartzerako zinegotziak. Gardentasun ataria zabaldu zuen udalak, eta orain, atari horri beste bi oinarri jarri dizkiola azaldu du gaur egin duen agerraldiak Graciak: “Batetik, berrerabilgarriak diren datuak modu irekian argitaratzeko espazio bat sortu du gardentasun atarian udalak; eta bestetik, aurrekontuen inguruko informazioa modu bisualean interpretatzeko aukera ematen duen garapena txertatu du”. Datu irekiak da bere gardentasun atarian gehitu duen tresna, “informazio hori ez delako instituzioarena, herritarrena, komunitarioa baizik”.

Informazioa, horrenbestez, modu librean eskuragarri izango du behar duen orok. Open data edo datuak irekitzea Administrazio publikoaren informazioa modu irisgarrian argitaratzea helburu duen praktika eta filosofia dela gaineratu du Graciak, “muga tekniko eta legalik gabe informazioa berrerabili ahalko dute aurrerantzean herritar eta enpresek. Sektore publikoko informazioa formatu irekietan jartzen da, sarbidea erraztuz eta berrerabilpena bermatuz, helburu komertzialetarako edo besteetarako, norbanako zein enpresei”.

Datuak “askatzea” gobernu irekien aldeko pausuak ematea da Graciaren esanetan, “gardentasuna, parte hartzea, zerbitzu sena eta eraginkortasuna bezalako oinarrietatik abiatuta”. Datuak askatzen joateak “potentzial ekonomikoa” duela esan du bestalde, informazio digitala duten hainbat produktu eta zerbitzu berriak garatu ahal izateko.

Momentu honetan 37 datu multzo jarri ditu udalak herritarren eskura, eta horiek ugaritzen joateko asmoa azaldu du zinegotziak.

Informazioa modu errazean

Gardentasuna ez da helburua, egin beharreko bidea baizik udalaren iritziz, “horregatik jarraitzen du gardentasun aktiboan sakontzen”. Batzuetan, ordea, informazioa zaila izaten dela ulertzen erantsi du, “garatutako moduluak oso modu errazean ikustarazten ditu aurrekontuen nondik norakoa. Tresna berriak, aurrekontuko partidak elkarren alderatzeko aukera ematen du, sailez sail eta grafikoekin lagunduta”.

Tresna berriarekin, adibidez, herritar batek jakin dezake zergetan ordaintzen duena zertara bideratzen den simulazio baten bidez.


Haize ufada indartsuek kalteak eragiten jarraitzen dute

Kaian aparkatutako motoak, lurrean. (Argazkia: Agurtzane Altuna)

Bart zuhaitz bat erori zen Amara Berrin, Irutxuloko Hitzak jakinarazitakoaren arabera, hainbat irudi erakutsita. Bada, gaur haizeak kalteak eragiten jarraitzen du. Haize ufada indartsuak izaten ari dira, eta horrek, esaterako, Kaian aparkatutako motoak lurrera erortzea ekarri du.

Eguraldi txarrak asteburuan izango du jarraipena. Astelehenean etorriko da hobekuntza, ez lehenago. Dena dela, larunbatean eta igandean gaur baino euri gutxiago egingo du. Alerta horia piztuta dago euriarengatik.


Lan erreforma berriaren aurka agertu da udalbatza

Usurbilgo Aralarrek eta Bilduk Espainiar Gobernuak onarturiko lan erreformaren aurkako mozioa aurkeztu zuten martxoaren 27an burutu zen osoko ohiko bilkuran, greba orokorraren bezperatan hain zuzen. Lau puntuko testuan adierazten denez, "lan-erreforma salatu nahi dugu, enpresa-kudeaketa eskasaren eta ekonomia-eredu okerren ondorioen zama guztia langileen bizkar gainean utzi nahi duelako". Aipatu lan erreforma, ahalik eta azkarren indargabetzea eskatzen diote espainiar gobernuari eta "Lan Harremanen Euskal Esparrua indarrean jartzea eskatzen dugu, lan-merkatua arautu behar duten legeak erabakitzeko aukera euskal herritarroi emango diguna".

Puntuz puntzu bozkatu zen mozioa, PSE-EEk hala eskatuta

Azkenik, herritarrak martxoaren 29rako deitua zegoen greba orokorrean parte hartzera deitzen zituen Bilduk eta Aralarrek aurkezturiko mozioak. PSE-EE alderdiko bozeramaile Ricardo Crespo zinegotziak proposatuta, puntuz puntu bozkatu zuten mozioa. Modu horretan, aho batez onartu ziren lehen bi puntuak; lan-erreforma salatu eta espainiar gobernuak harturiko erabakia indargabetzea eskatzen zutenak hain zuzen. Lan Harremanen Euskal Esparrua indarrean jartzeko proposamenaren aurrean, PSE-EE-ko zinegotzia abstenitu zen, gainerako udal ordezkari guztiek alde bozkatu zuten. Azkenik, herritarrak grebara deitzen zituen laugarren puntuaren alde agertu ziren Bildu, Aralar eta PSE-EE. Abstentziora jo zuten aldiz, EAJ-PNV eta Hamaikabatek.

"Langileen eskubideen aurkako eraso bortitza da"

Aipatu mozioak salatzen duenez, "langile kopurua igotzeko aitzakiaren azpian, erreformaren benetako asmo bakarra ezkutatzen da; soldatak eta kaleratzeagatiko kalte-ordainak murriztea". Kaleratzerakoan langileen eskubideak muturreraino murriztu nahi dituztela gaineratzen dute. Zehazten dutenez, espainiar gobernuak "doako kaleratze askea berrezarri du kontratuko lehen 12 hilabeteetarako, ia enpresa guztiek, %99,23k zehazkiago, erabili ahal izango dutena". Enpresaburuei pizgarriak eman dizkiete eta "urte bakoitzeko 20 eguneko kalte-ordaineko kaleratzea" orokortu dituzte. Horrez gain, "erreforma honek ezerezean utzi nahi du negoziazio kolektiboaren bitartez orain artean lortutako guztia. Horretarako, langileen ordezkariei eskuak lotu dizkie patronalaren aurrean".

Eta ohartarazten dutenez, "erreforma ez da horretan geratuko. Gazteei ere eraso egingo die beste behin, batetik, gazteentzako prestakuntza-kontratua 33 urtera arte luzatuko duelako, 481 euroko soldatarekin, eta, bestetik, enpresei gizarte-kotizazioak barkatuko dizkielako". Laburbilduz, Usurbilgo Aralar eta Bilduren esanetan, "erreforma hori langileen eskubideen aurkako eraso bortitza da".


Oroimenerako 72 orrialde

Argazki esanguratsuak liburuetan egon behar direla uste duenik bada munduan; hartara, beti mantenduko dira, etxeko zein liburutegietako apaletan. Hibai Agorria argazkilari gernikarra be uste berekoa da, eta baita Busturiko Joseba Barrenetxea be. Gainera, ez omen gaude argazkiak liburuetan ikustera ohituta.

Bada Gernika-Lumon berebiziko garrantzia izan duen gertaera bat: 1937ko bonbardaketa, alegia. Aurten 75 urte bete dira gernikarrek ezbehar hura bizi izan zutenetik, eta data hori ez da hain aise ahazten den horietakoa. Sarri askotan hitz egin ohi da Gernikako bonbardaketaz, baina aurton beste era batera azaldu dute herritarrek 1937ko apirilaren 26 hartan gertatutakoa. Hain zuzen be, bi urteko prestaketa lanen ondorioz, Gernika Sutan kale antzerkia antzeztu zuten hainbat herritarrek herriko kaleetan zehar. Pentsamendu batekoa zein bestekoa, umea zein heldua, emakumezkoa zein gizonekoa… Guztiak bat eginik oroimenera begirako antzerkian.

Antzerkiaren beste aldean, ostera, Agorria eta Barrenetxea izan ziren egun horretan, kamera bitartez irudiak hartuz. Gerora, bien argazkiak biltzen hasi eta esku artean gauza handia zutela ohartu ziren. Hala, liburu bat kaleratzea proposatu zion bikoteak Gernika-Lumoko kultur etxeari. Azken horren onarpenagaz kalean da dagoeneko Gernika Sutan. Bi begirada oroimenari liburua.

Emoziozko liburua izatea bilatzen zuten artista biek; azkenean be, kutsu dokumentalista eta artsitikoa uztartu eta oroimenerako 72 orrialdeko liburuxka kaleratzeko aukera izan dute Agorriak eta Barrenetxeak. Zuri-beltzean argitaratutako irudiak jasotzen ditu liburuak, «herritarra paperean hobeto sartzeko».

80 bat argazki

Argazki ugari atera zituen eskualdeko bikoteak egun hartan, baina ezin guztiak liburuxka batean bildu. Hala, guztietatik, 80 bat aukeratu zituzten; guztietan «adierazgarri eta esanguratsuenak». Xehetasunak, plano zabalagoak, artistikoagoak, dokumental kutsu gehiago dutenak… Orotariko irudiak eskaintzen dizkiete herritarrei. Agorriaren esanetan, «antzerkiak berak izan duen pisu guztia isladatzen» saiatu dira liburuaren bitartez.

Momentuz, herritarrak liburuxkagaz soilik konformatu beharko du, aurrerago, agian, erakusketaren bat egiten be aursartuko da bikotea. Ordura arte, eskuragarri izango ditu nahi duenak bikotearen liburuxkak Gernika-Lumoko kultur etxean, 10 eurotan.


Konfiantza kontua

Joseba Ezkurdiaren azken urteko gorakada aztertu dute bere lan multzoko kideek. Binakako txapelketari eta kontzentrazio teknikei esker arlo psikologikoan emaniko aurrerapausoa nabarmendu dute. Partidak, baina, ez ditu buruak bakarrik irabazten, eta lan fisikorako jarrera ona goratu dute.

Elastikoan izen bera agertzen da, zortzi letra berberak ordena berean ezarriak. Ezkurdia da, Joseba lagunentzat, baina beste bat dirudi, aldatu egin da. Pilotazaleek 2018an gehien errepikatutako esaldia da: «Zer egin diote Ezkurdiari?». Amaiera estuetan itotzen zen pilotari indartsuak iraganeko pertsonaia bat dirudi, azken hilabeteetan oso lehiakor den beste batek darama haren atorra. «Ezustekoa eman duela entzuten ari naiz, baina ez nator bat, Joseba debutatu zuenetik egon da goian. Baina egia da garaipen handi bat falta zitzaiola, eta binakakoa txapela irabazteak bultzada eman dio konfiantzan. Baina bera beti egon da hor; orain, baina, irabaztearen pausoa eman du». Jokin Etxaniz Aspeko zuzendari teknikoaren aldarria da, ziur asko, azken urteetan pilotalekuan Ezkurdiarekin denbora gehien pasatu duen pertsonarena.

«Konfiantza» aipatu du Etxanizek, eta hitz bera esan dute Juan Martinez de Irujo Ezkurdiaren botileroak eta Ruben Aiarra prestatzaile fisikoak. Biak Ezkurdiak inguruan duen multzoko kide dira, eta biak pilotalekuan ibilbide luzea izandakoak. «Une hau noiz iritsiko zain geunden», onartu du Irujok, eta ez du ezkutatu lagun minaren urte bikainak pixka bat harritu duela. «Eskarmentua du, eta makina bat ordu sartu ditu Jokinekin teknikoki hobetzeko. Kontua da orain lehen egiten ausartzen ez zen gauzak egiten dituela. Zuloa ikusten zuen, baina hara bota behar da pilota. Konfiantzarik ez baduzu, ez zara ausartzen pilota asko gurutzatzen, eta Joseba orain ausartu egiten da». Aiarraren ustez, konfiantza hobetzeko bidean asko lagundu dio bere bertute eta gabeziak onartzeak. «Jendeak artistak eskatzen ditu, baina Ezkurdia ez da artista bat, ez da Titin III.a, baina beste bertute batzuk ditu. Josebak argi du bere buruaren irudia, dagoeneko ez du jokatzen jendearen aitortza lortzeko. Berak ondo definitu du zein den mesede handiena egiten dion jokoa, eta hortik dator bere jokoak izan duen gorakada».

Irabazteak konfiantza ematen du, baina horretarako 22ra iritsi beharra dago, eta Ezkurdiak onartua du partida estuetan asko kostatzen zitzaiola bere jokoa egitea. «Blokeatu egiten zen, eta hori zama bat izan berarentzat», laburbildu du Aiarrak. Horri aurre egiteko, «kontzentrazioa» landu zuten. «Kirolean ohikoak dira kontzentrazio teknikak, eta guk asko egin ditugu. Partida aurreko hitzaldiak, markak takoetan... Pilota bat huts egin, takora begiratu, eta, kontzentrazioaren marka ikustean, gogoratu egiten duzu. Hori oso erabilia da tenisean; guk ez dugu ezer asmatu». Prestatzailea Ezkurdiaren partidetara joaten da, berak zuzentzen du haren beroketa saioa, eta hor hasten da kontzentrazio lana. Bide beretik, aurretik izandako zorte txarra aipatu du Irujok. «Partidak ixtea kostatzen zitzaion, orain arte zorterik ez du izan, baina aldatu du joera hori». Iberokoak ere garrantzia eman dio binakako txapelari. «Irabazten duzunean zeure buruan sinesten duzu. Baina behin galtzen baduzu, bitan, hirutan... Zailagoa da, irabazteko beldur zara».

Etxaniz, berriz, zortetik haratago doa bere argudioetan. «Ez da erraza bolada txarrak eramatea. Josebak ez du galtzaile sentimendurik, baina batek esaten badizu, besteak... Kolpeak hartzeak ere lagunduko zion, eskarmentua pilatzen duzu. Hori bai, bera ez da gora begira gelditu, 'ea zortea aldatzen den' pentsatuz, berak lanean jarraitu du, eta Josebaren lanerako jarrera demasekoa da». Finalerdietan Urrutikoetxeak estutu egin zuen Ezkurdia amaieran, eta Etxanizek bere pilotariaren aurpegi berria ikusi zuen. «Beste pauso bat eman zuen, konpromiso handiko partida batean berea eman zuen. Ez zen beldurtu, eta azken unera arte berea eman zuen». Teknikariak ez du ezkutatu bilakaera horrek sortu dion poza. «Pauso honekin izan zitzakeen beldur edo mamu horiek uxatzen baditu, askoz hobeto. Ni lasai nengoen, banekien-eta une hau iritsiko zela: finalak, txapelen bat... Baina denbora pasatzen ari zen, eta pozik nago berarengatik. Nik badakit zenbat sufritu duen, eta pozik nago».

Hirurek arlo psikologikoaren garrantzia nabarmendu dute, burua gihar garrantzitsua da, baina, beste guztiak ez badu laguntzen, alferrikakoa da sena, eta prozesuak denbora pixka bat behar du. «Ezkurdiaren bilakaera pilotariek beti izan dutena da», nabarmendu du Etxanizek. «Berez, pilotarien adinik onena 25 urtetik aurrera dator. Freskotasuna jaisten da, baina ikasi egiten duzu, hauspo gehiago duzu... Josebak 27 urterekin eman du pauso hori. Urrutikoetxearen antzeko kasua da. Hura ere hor zebilen, goian, txapel bat irabazi zuen arte. Altunaren eta Irribarriaren bezalakoa kasuak salbuespena dira».

Langile porrokatua da Ezkurdia. Bat datoz hirurak. «Gimnasioan hartzen dituen pasadak ikusiko bazenitu, harrituta geldituko zinateke!», azaldu du Irujok. Zer-nolakoak dira, bada? Onena Aiarrari galdetzea, hark diseinatzen baititu saio horiek. «Oso langilea da, eta badaki izan beharra daukala. Berak badaki hain gorputz handia izanda gogor egin behar duela lan kantxan mugitzeko. Berarentzat zailagoa da sasoi puntua hartzea».

Bizi mugitzeko lana

Ezkurdiak, izan ere, 1,91 metro luzeko eta 94 kiloko aldamioa mugitzen du. Ezohikoa aurrelari batentzat. Gorpuzkera horrek bere abantailak eta kalteak ditu. «Hauspo handikoa da, arnas luzekoa, eta indar handia du enborra biratzeko mugimenduetan. Kolpe keinuan, alegia», laburbildu ditu bertuteak prestatzaileak. Lana, berriz, bi eremutara bideratzen dute: bizkarra eta desplazamenduak. «Josebak bizkarreko oinazea izaten du, makurtu behar izatea gogorra da, eta herniak eragozteko plangintza berezia dugu. Zoru gogorrak ere ez dio laguntzen». Eta, noski, zangoak: «Aurrelaria delako, batez ere. Bizia izan behar du irtetean, bizia itzultzean... 5-7 metroko lasterraldiak dira. Lan handia egin du hor, horregatik da hain ona defentsan. Joseba hezur gogorra da, aurkariak badaki lehen gantxoan ia inoiz ez diola tantoa sartuko».

Konfiantzak, lanak eta bestek bere fruitua eman dute, baina harrigarria da banakako lehen finala lau eta erdikoan jokatu izana, teorian, bere ezaugarriak hobeak baitira pilotaleku osorako. Uste zabaldua da, baina Etxaniz ez dator bat. «Bada, nik ez nuke esango buruz burukorako bere dohainak lau eta erdikorakoak baino hobeak direnik. Bera altua da, baina ondo mugitzeen da, eta kolpea albotik askatzen du. Alboko kolpe hori, agian, hobea da lau eta erdikorako». Aiarraren ustez, hobekuntza tarte handia du oraindik, eta orain ezaugarri horiek buruz burukora eramatea da helburua. «Aurten bera izan zen Altunari tanto gehien egin zion pilotaria, eta ziur nago berriz ere puntuan egongo dela. Orain ari gara Josebarik onena ikusten, jada ez da blokeatua irteten». Ezkurdia berria da, irabazlea.


Bizikleta, koilarea, sagarra

Pasqual Maragalli buruz egindako dokumental bikaina da izenburu honen azpian dagoena. Gomendagarria guztiz. 2007. urtean diagnostikatu zioten Maragalli Alzheimer gaixotasuna. Maragall, Bartzelonako alkatea eta Kataluniako Generalitateko presidentea izandakoa da, besteak beste.

Lehengo astezkenean, irailak 21, bota zuten dokumental bikain hau, La 2 katean. Ez nekien botatzekoak zirenik, eta hasiera ez nuen ikusi. Lehen 20 minutuak galdu nituen.

Esan bezala, dokumental bikaina da. Aurreko blog hauetako batean aipatu nuen askotan nola egoten garen argumentu eskas edo batere gabeko pelikulei begira. Urtearen aurrenetik azkenera, ez hanka eta ez buru ez duten filmei begira pasa ditzakegu orduak.

Utzi albo batera pelikula merkeak eta ikusi holako dokumentalak. Bi urtetan zehar Maragalli jarraituz eginda dago. Bertan, Maragallen emazteak hitz egiten du, baita bere seme-alabek ere. Gaixotasunean adituak diren mediku eta psikologoek beren iritzia ematen dute. Baina unerik onenak Maragall beraren inguruan gertatzen direnak dira.

Mediku batek, probako test baten antzera, hiru hitz gogoratu behar dituela esaten dio. Buruan hartu eta gogoratzeko. Bizikleta, koilarea eta sagarra dira hiru hitzak. Maragallek, erdi txantxetan, paper batean apuntatu ahal ditzaken galdetzen dio. Medikuak, ezetz noski. Kontua da, handik pare bat minutura medikuak galdetzen dionean, Maragall ez dela hiru hitzekin gogoratzen. Ezta bakar batekin ere. Momentu hunkigarria da bere sinpletasunean: horren kargu garrantzitsuak izan dituen gizon azkar bat dugu aurrean, gizon estudiatua, intelektual bat, hitz batean esateko. Eta gizon hori ez da hiru hitz arrunt gogoratzeko gauza.

Maragall berak ondotxo daki zer gertatzen ari zaion, eta holakoetan normala denez, ez du bere autonomía eta independentzia inolaz ere galdu nahi. Bere emazteak eta seme-alabek autoko giltzak ezkutatzen dizkiote, bakarrik autoa hartu eta zoritxarren bat gertatuko diren beldur baitira. Maragallek badaki zer gertatzen ari den, bere familiarren portaera normala dela ere bai, baina ezin du onartu eta haserretu egiten da.

Espainian seiehun eta zazpiehun mila artean kalkulatzen dira Alzheimer kasuak. Medikuen arabera zenbaki hauek bikoiztu egingo dira ondorengo hamabost urtean.

Dokumental bikaina da benetan; ahal baduzue, ikusi.


Burujabetza, «praktikara»

Euskal errepublikaren aldeko ekitaldiak izango dira otsailean. Ehun mugimendua aurkeztu dute. Bideoa albistearen amaieran.

«Hemen gaude burujabetza hitz abstraktu bat ez dela uste dugun euskal herritarrak; burujabetzak, alor guztietan, erabakiak hartzea esan nahi duela uste dugun herritarrak. Eta hemen gaudenok uste dugu, burujabetza aldarrikatzetik edozein alorretan erabakitzen duguna praktikara eramatera pasatu behar dugula; Espainia eta Frantziako legediek ahalbidetu edo ez. Bukatu da baimena eskatzea. Espainia eta Frantziatik atera eta Euskal Errepublika behar dugula uste dugu». Ehun mugimendu berriaren hitzak dira, Donostian egindako aurkezpenean esandakoak, eta finkatu du hitzordu bat euskal errepublikaren alde egiteko: datorren urteko otsailaren 15a.Ekimen horren bidean sortu duten mugimendua da Ehun, eta dio aztertuko dela zer forma hartuko den handik aurrera. Oraingoz, otsailaren 15ean 21 ekitaldi egingo dituzte Bizkaian, Gipuzkoan, Lapurdin eta Nafarroan; gehiago izatea nahi dute.Antigua auzoan egin dute agerraldia, Doka kafe antzokian, eta han bildu dira pentsiodunak, euskaltzaleak, emakumeak, herritik kanpora bizitzera joan behar izan dutenak, etorkinak, baserritarrak, langile autonomoak, ikasleen gurasoak, euskal presoen senide eta lagunak... Esan dute «eguneroko arazoak» pairatzen dituzten herritarrak direla, eta arazo horiek bere horretan daudela edo okerrera doazela. Iritzi diote Madrildik eta Paristik ez dela etorriko konponbiderik. «Hemen gaude, gaur egungo markoan, nahiz eta saiatu, konponbiderik ez dagoela gero eta argiago ikusten dugun euskal herritarrak. Hemen gaude, Espainia eta Frantziaren aldetik, arazo hauek guztiak konpontzeko behar den borondate politikoa ez dela egon, ez dagoela eta etorkizunean ere ez dela egongo uste dugun euskal herritarrak», azaldu dute. Lide Zubizarreta eta Asier Sanz mintzatu dira.«Behar-beharrezkoa» deritzote estatu batek ematen dituen baliabideak izatea, eta horregatik nabarmendu dute euskal errepublika izateko xedea.Gaur-gaurkoz otsailaren 15erako lotuak dituzten 21 ekitaldietatik bat Bizkaian izango da, hamasei Gipuzkoan —horietatik bederatzi, Donostiako udalerrian—, bi Lapurdin eta beste bi Nafarroan. «Euskal Errepublikaren eguna ospatzea erabaki dugu; egunerokoan eragiten diguten arazoetatik abiatuz, eta herri eta auzo bakoitza nahi duen gaiaren inguruan arituz». Adierazi dute joango direla tokian-tokian egitarauaren berri-eta ematen.200.000 'bai' kontsultetanGure Esku herri dinamikak orain urtebete bukatu zuen estatus politikoari buruzko herri galdeketen zikloa —orain, erreferendum baten eskaera euskal instituzioetara bideratzeko egitasmoarekin dabil—, eta 2014tik aurrera izandako 209 galdeketetako 218.248 parte hartzaileetatik 200.000 inguruk (%95ek) eman zioten baiezkoa Euskal Herriaren independentziari, euskal errepublikari edota euskal estatuari —tankerako galdera mota ugari egon zen—. Ehun mugimenduko kideek uste dute badela garaia herri gogoa bideratzen hasteko, eta haiek lanean jarri dira. «Ez gara inoren zain geldituko. Martxan jarri gara. Asko gara eta ehuntzen hasi gara», adierazi dute Donostiako prentsaurrekoan —euskaraz egin dute—.


Nobedadeak, nagusi Loiuko jaietan

Argazkiak: Loiuko Udala

Pregoia ekainaren 28an irakurriko da eta halan, ohikoa danez, hasierea emongo jake Loiuko San Pedro eta Santa Luzia jaiei. Nolanahi be, aurreko orduetan be hainbat ekintza izango dira, motorrak berotzen hasteko. Hiru egunean zehar ume, gazte zein helduei zuzendutako ekitaldi-sorta zabala egongo da, baita barritasun pilo bat be. Aurtengo jai-egitarauak oso itxura ona dau. Josu Andoni Begoña Loiuko kultura zinegotziak azaldu deuskun moduan, nobedade horreek hiru esparrutan izango dira. “Lehenengoa musika arlokoa da. Herritarrek, eta batez be gazteek, eskatzen ditue kalidadezko musika-ikuskizunak. San Pedro eta Santa Luzia asteburuan izango dira aurten eta jaiek hiru egun iraungo ditue. Horrek aukerea emon deusku eskaereari erantzuna emoteko. Besteak beste, Tributo ABBA, Gatibu, Xabi Aburruzaga eta Akerbeltz arituko dira jaietan”. Bigarren nobedadea ipiniko dan segurtasun eta osasun-protokoloari dago lotuta. “Badakigu Txorierriko eta Bilboko gazte asko animauko dirala kontzertuetara etortzera. Arazoak eta istripuak sihesteko, erabagi dogu autobus bat ipintea. Autobusak gaueko 9etan, 10etan eta 11tan pasauko da Txorierriko geralekuetatik, eta goizaldeko 3etan, 4etan eta 5etan aterako da Loiutik”. Horrezaz gainera, alkoholemia-probea egiteko leku bat atonduko da kontzertuen gunean, eta gura dauenak bertan jakin ahal izango dau autoa hartzeko moduan dagoan ala ez. Hirugarren nobedadea motorren kontzentrazinoa da, aurten jai-egitarauaren barruan egingo dana. “Herrigunea ia hutsik, giro barik, lotzen da zapatu goizean eta arratsaldean, egun horretan landetan egiten dalako Paella Txapelketea. Horregaitik erabagi dogu Txori Bikers ekitaldia jaietara eroatea, herrigunea girotzeko eta gure ostalaritzarako eta komertziorako be onuragarria izan daiten”. Gazteei begira San Pedro eta Santa Luzia jaiak Loiuko Kultura Sailetik antolatu dira, gaur egun herrian ez dagoalako jai-batzordetik. Halan egiteko, urtean zehar nagusiengandik, helduengandik, gurasoengandik eta gazteengandik jaso dituen iradokizunak hartu ditue kontuan. Baina batez be gazteen inguruan batu ditue indarrak. Ekitaldien % 68 gazteei zuzenduta dagoz. “Inguruko beste herri batzuetan be badira jaiak, eta guk gure gazteak herrian lotzea gura dogu, eta lagunak Loiuko jaietara etortzera konbidau daiezala. Gure gazteei entzun deutsegu, hareen eskaerei erantzuna emoteko egin dogu behar eta uste dogu asmau egin dogula”. Udaletik espero dabe aurtengo jaiak oso parte-hartzaileak izatea, adin guztietako loiuztarrek zer ikusi eta zer egin eukiko dabelako: jubiladuentzako ekintzak, kontzertuak, gastronomia lehiaketak, umeentzako jolasak, kirola, motorren erakustaldiak... “Poztasuna eta giro ona nagusi izatea gura dogu, herritarrek egun batzuetan zehar arazoez ahaztea, eta hareen herriko jaiez harro egon daitezan”. Horretarako, 40 ekintza baino gehiago egongo dira. “Jai alaiak, dibertigarriak eta batez be biziak izango dira, eta loiuztarrak ez ezik txorierritar guztiak be badagoz konbidatuta”. Ekainak 27, eguena 19:00: Kirol erakustaldia, Herriko plazan: Li Karate Loiu. 19:30: Kirol erakustaldia, Herriko plazan: Club Doyan Yeol. 20:00: Pala Txapelketearen I. finalaurrekoa, Irtxan alkarteak antolatua. 21:00: Pala Txapelketearen II. Finalaurrekoa, Irtxan alkarteak antolatua. Ekainak 28, barikua 11:00: Kalejirea. 11:30: Umeentzako puzgarriak eta tailerrak. 12:00: Mezea. Pedro Guallaren organu kontzertua. 13:00: Aurreskua. 13:05: Iñaki Basabaren emonaldia Gure Etxea nagusien alkarteak antolatua. 14:30: Nagusientzako bazkaria Zabaloetxe frontoian, Gure Etxea nagusien alkarteak antolatua. Ostean, bilbaidanak Mikel Basaberen eskutik. 17:00: Dantza Lehiaketa, Zabaloetxeko frontoian. 19:00: Jatsierea, Ardoa Barrura fanfarreagaz. 19:30: Pregoia, Koldo Agirre Athleticen jokalari ohiaren eskutik. 19:45: Kartel Lehiaketearen sariak banatzea. 20:00: Dantzen agerraldia Goialde dantza taldearen eskutik, LEKE taldeak antolatua. 21:00: Tortilla Txapelketearen aurkezpena. 21:30: Kontzertua: Tributo ABBA. 23:30: Dantzaldia, Kresala taldeagaz. 03:00: Dj Ibai. Ekainak 29, zapatua. San Pedro Goizean, puzgarriak. 10:00: IX. Paella Txapelketea, Santa Luzia bidean. 10:00: II. Motorren kontzentrazinoa: izena emotea, Herriko plazan. 11:00: Haurren Pintura Lehiaketea, kirol pistan. 11:30: Motorrak herritik urtetea eta ibilpidea. 12:00: Haurren herri jolasak: III. Ugelaxo-toka Txapelketea eta Moltos motorren IV. Txapelketea. 12:00: Mezea. 13:30: Motorrak herrira itzultzea. 14:00: Paellak aurkeztea. 15:00: Motorzaleen bazkaria. 16:30: Apar jaia. 17:30: Paella Txapelketearen sariak emotea. 18:00: Emilio Zamora motor-gidariaren akrobaziak, Santa Luzia bidean. 19:00: Ibilpidea herritik. 19:30: II. Moto jokoak, Herriko plazan. 21:00: Berbena, Akerbeltz taldeagaz. 00:30: Kontzertua: Gatibu. 02:00: Dj Oihan Vega. Ekainak 30, domeka. Santa Luzia 10:00: II. Motorren kontzentrazinoa: izena emotea, Herriko plazan. 10:00: Erakusketea, Zabaloetxe frontoian. 11:00: Kalejirea. 11:30: Motorrak herritik urtetea eta ibilbidea. 12:00: Mezea. 13:00: Motorrak herrira itzultzea. 13:30: III. Pintxo Lehiaketearen aurkezpena eta sariak banatzea. 14:30: Motorzaleentzako agur-ekitaldia, hotelean. 15:00: Herri bazkaria (bakotxak berea eroan beharko). 17:00: Padel Txapelketearen finala (neskak), frontoian. 17:30: Padel Txapelketearen finala (mutilak), frontoian. 18:00: Pala Txapelketearen 3. eta 4. postuak, Irtxan alkarteak antolatua. 18:30: Oliver magoa. 19:00: Pala Txapelketearen finala, Irtxan alkarteak antolatua. 19:30: Bost urtetik 14 urtera bitarteko gazteei argazkia ateratea Udaletxeko eskilaretan, Loiu Laztana alkarteak antolatua. 19:30: Sardina jana. 20:30: Xabi Aburruzaga trikitilariaren emonaldia. 22:30: Pantxiko erretzea.


Ez gutxietsi Monako

Printzerriko taldeak 3-1 irabazi dio Manchester Cityri eta Txapeldunen Ligako final-laurdenetara igaro da. Atleticok ere aurrera egin du (0-0)

Inork ez dezala Monako gutxietsi. Europako liga handietan gol gehien sartu dituen taldea da eta Europan ere zeresana eman nahi du. Lehen fasean ez zuen partidarik galdu, eta atzo Manchester City kanporatu zuen. Balentria lortuta sailkatu zen gainera, Manchesterren 5-3 galdu ondoren, 3-1eko batekin eman baitzion buelta kanporaketari. Lehen zatian askoz hobea izan zen, eta horri esker irabazi zuen. Atzoko beste partidan Atleticok eta Bayer Leverkusenek husna egin zuten Madrilen. Atletico joaneko partidako 2-4koari esker sailkatu da laugarren urtez jarraian Txapeldunen Ligako final-laurdenetarako. Bihar egingo da hurrengo zozketa.

Monakok ezusteko handia eman zuen bi zati oso ezberdin izan zituen partida batean. Lehenbizikoan etxekoak askoz gehiago izan ziren, bigarrenean, aldiz, City izan zen gol aukera andana izan zuena. Manchesterreko taldearentzat bizkarreko oso handia da final-zortzirenetan kanporatua izatea. Cityren bidea gainera hasi eta berehala okertu zen, Monakok ordu erdian irauli baitzuen kanporaketa Mbapperen (1-0, 8. min.) eta Fabinhoren golei esker (2-0, 29. min.). Radamael Falcaok, min hartuta, ez zuen jokatu, baina erdilariek ondo bete zuten goleatzailearen hutsunea. Lehen zatian Monako nahierara ibili zen eta baloia ia une oro egon zen Cityren zelaian.

Bigarren zatian partida goitik behera aldatu zen, Cityk erasora jo baitzuen golaren bila. Saneren bitartez min handia egin zuen eta Aguerok gol aukera garbiak izan zituen. Aurrelariak, baina, Subasic atezainarekin egin zuen topo. Dena, baina, ezin da gelditu eta Sanek egin zuen 2-1ekoa (70. min). City askoz hobeto zegoen, eta partida kontrolpean zuela zirudien. Monako, aldiz, jota zegoen, baina taldeak gehien behar zuenean sartu zuen gola Bakayokok (77. min.). Erdilariak buruz bidali zuen baloia sareetara. Citiyk ordu laurden zuen 3-2koa sartzeko, baina Monakok ondo kontrolatu zituen azken minutuak ahal fisikoari esker.

Atezainari esker

Madrilgo partidak zer ikusi gutxi izan zuen Monakokoarekin. Atleticok 2-4 irabazi zuen Leverkusenen eta ondo kudeatu zuen errenta. Kudeatu bai, baina ez sufritu gabe, Atleticoren atzeko lerroa ez baita azken urteetan bezain sendoa eta Jan Oblak atezaina izan etxekoen onena. Haren beharra izan zuen gainera, Tayfun Korkut Realeko jokalari ohiak zuzentzen duen taldea gogotsu irten baitzen, eta gola bilatu zuen hasieran. Lehen minutuetan Bayerrek agindu zuen, baina partida luzatu hala orekatu egin zen.

Atleticok ordu erdi inguru behar izan zuen bisitariak baretzeko. Lehen zatiaren amaieran Leno Bayerren atezainak geldiketa on pare bat egin zituen. Bigarren zatian oreka hori mantendu egin zen, eta bi taldeek izan zituzten aukera garbiak. Onena Bayerrek izan zuen (68. min. ), eta Oblakek bideoan gordetzeko moduko geldiketa egin zuen. Buruz buruko jaurtiketa bat eta bi aldaratze gelditu zituen hiru segundotan. Partidako azken txanpan meritu handiko beste geldiketa pare bat egin zituen.