71 urteko gizon bat atxilotu dute Bilbon, emaztea jipoitzea egotzita

Emakumeari sudurra hautsi zion, eta biktima Basurtuko Ospitalera eraman behar izan zuten. Aurpegian jo, iletik tira eta logelako armairu baten aurka bota zuen.

Ertzaintzak 71 urteko gizon bat atxilotu zuen astelehenean, Bilboko Ametzola auzoan, emaztea jipoitzea leporatuta. Emakumeari sudurra hautsi zion, eta ospitalera eraman behar izan zuten.

Segurtasun Sailak jakitera eman duenez, gizonak eguna etxetik kanpo igarotzera behartzen zuela azaldu zuen emakumeak salaketan. Antza denez, Bizkaiko hiriburuko etxebizitza partekatu batean bizi ziren, logela bakarrean. Dirudienez, gainerako maizterrek ez ikustea nahi zuen erasotzaileak.

Etxera 23:00ak baino lehen heltzeagatik behin baino gehiagotan astindu zuela erantsi du biktimak. Gainera, asteburuetan etxean egotea debekatu omen zion.

Astelehen gauean, logelara sartu zenean, ordua baino lehen heltzea aurpegiratu eta eraso egin zion gizonak. Aurpegian jo, iletik tira eta armairu baten aurka bota zuen.

Ukabilkada batek sudur-trenkada hautsi zion biktimari, odoljarioa eraginez.

Ertzaintzak ustezko erasotzailea atxilotu zuen, genero indarkeria delitua egotzita. Biktima Basurtuko Ospitalera eraman zuen anbulantzia batek.


Gaurko partidak

Xalaparta elkartean honakoak jokatuko dira. Justo-Javi/Ruiz-Ruiz; Txema-Goyo/Portillo-Ivan; Jesus-Gorrotxa/Bosteko-Agustin; eta Isidro Gil-Peli-Roman. Aralar tabernan beste partida hauek jokatuko dira: Josu-Gorka/Joseba-Karlos; Javi-Biki/Ceci-Bitxo; Javi-Patxi/Felix-Javi; eta Rafa-Kaki/Jonkar-Joseba.


Asteartero jasoko dituzte ‘Mundubira 500’ egitasmoa garatzeko proposamenak, Getariako turismo bulegoan

Urrian aurkeztu zuten ‘Mundubira 500: Elkano Fundazioa’ egitasmoa garatzeko parte hartze prozesua.

Getariako Udalak eta Elkano Fundazioak parte hartze prozesua jarri zuten martxan urrian, herritarren proposamenak jasotzeko. 2019 eta 2022 urte bitartean Getarian martxan jarri daitezkeen ekimenen ideiak bildu nahi ditu udalak, eta turismo bulegoan egongo da asteartero ideiak jasotzeko teknikaria; 17:00etatik 19:00etara.

Hala ere, herritarren iritziak biltzeko bide ezberdinak abiatu ditu udalak. Alde batetik, postontziak jarri dituzte udaletxean, turismo bulegoan, eskolan eta kiroldegian. Datozen egunetan parte-hartze tailerretako saioak izango direla ere iragarri dute. Internet bidez ere proposamenak egiteko aukera zabaldu dute, eta udalaren webgunean dagoen inkesta bete daiteke horretarako. Abenduaren 5a izango da guztiak jasotzeko azken eguna.


«Mexiko turista exotikoa izateko ongi dago, baina bizimodua ez da erraza»

Igor Susaeta (Urretxu, 1981) Mexiko hirian da orain urte eta erdi. Apirilean itzuliko da eta Berria-n kazetari lanari segida emango dio. Kirol zalea da, musika zalea eta zinema zalea.

Nolatan Mexiko?

Laguna, neska-laguna, Mexiko Hirira etorri zen lanera, eta, hortaz, Berria-n eszedentzia eskatu eta nik ere hona etortzea erabaki nuen. 2015eko azaroan heldu nintzen. Dena den, aurretik, laguna bisitatzen, eginak neuzkan hilabete banako bi egonaldi.

Zer egiten duzu han?

Ba hemen, hasieran, esaten zidaten europar batentzako lana topatzea nahiko erraza zela: «Zu, gainera, ilehoria izanda…», zioten. Ahalegindu nintzen instituzio pribatuetan eta unibertsitateetan-eta kazetaritzarekin lotutako eskolak ematen. Baina gizarajoa ni; errealitateak nire tokian jarri ninduen. Oro ez da urre; are gutxiago, ni bezala, turista baimenarekin baldin bazaude. Bai, badaude moduak paperak tramitatzeko, baina ez nuen sistema ustel-ustel bat elikatzen duen ekintza batean parte hartu nahi.

Beraz, bat ezagututa, bestearekin hitz eginda, pixkat mugituta, bakarkako euskara eskolak ematen hasi nintzen. Hiru ikasle dauzkat. Eta gehiago izan zitezkeen, baina haien konpromiso ezak eta, hasieran behintzat, «ez» ez esateko daukaten gaitasunak ezaugarritzen ditu orokorrean mexikarrak.

Tarte honetan kazetari lanak bidali dituzu Euskal Herrira.

Freelance bezala gauza dezente edo nahikotxo bidali ditut, zorionez; gehienak Berria-ra. Euskal Herriarekin loturaren bat duten gauzak dira salgarriak: pertsonak, istorioak, bizitzak… Eta hemen nabarmena da euskal komunitatea. Bestela, gai sozialak lantzeko parada ere ematen du. Hemengo argitalpenenen baterako ere idatzi izan dut zerbait, baina anekdotikoa izan da. Pertsonalitate batzuk elkarrizketatzeko aukera ere eduki dut: Elena Poniatowska idazle eta kazetaria, Silvia Pinal aktorea… Halere, Josetxo Zalduari egindako elkarrizketa nabarmenduko nuke. ETAkidea zen, Mexikora alde egin zuen duela 35 urte, eta ia orduz geroztik La Jornada egunkariko edizio arduraduna da. Morroi interesgarria… Baita Josu Landa ere. Radio Euskadiko Boulevard saioan bi astez behin hitz egiten dut, astearteetan.

Arte espazioa bat zuzentzen duen azkoitiar batekin, Gorka Larrañagarekin, ere egin izan ditut gauzak. Lagunaz gain, noski, Gorka eta Mikel Jauregi urretxuarra izan dira hemen gehien lagundu nautenak.

Bloga berritzen duzu astero ‘Berria’-n.

Berria-n daukadan blogean nire barrenak askatzen ditut. New Yorken pasa nuen urtean gauza bera egin nuen eta lagungarria izan zen. Halere, ez du asmo analitikorik edo antropologikorik; pare bat ordu pasatxotan idazten dudan kontua da.

Nolakoa da Mexiko euskaldun baten begietara?

Ez da komeni orokortzea, baina… Latinoamerikak ez du, sekula, nigan interes berezirik sortu. Etorri nintzen laguna hona etorri zelako. Kito. 2015ean etorri aurretik egindako egonaldietan konturatu nintzen hau ez nuela oso gustuko. Dena dela, inork ez dezala pentsatu sufrikario bat denik. Ez, hori ere ez da. Egia da, ordea, hiriari neurria hartzea kostatzen dela. Hiri hau, bere erraldoitasunean, kaotikoa da, zirku bat, deserosoa, oso zaratatsua, eta konturatzen naiz isiltasuna eta sosegua geroz eta gehiago estimatzen ditudala.

Hemen ezagututako euskaldunen artean denetik topatu dut: batzuek hiria maite dute, eta beste batzuek ez. Atzean ezer uzten ez baldin baduzu, ba Mexikon, Shangain edo Oslon, aurrera egingo duzu. Jaioterrian, herrian, lagunekin eta familiarekin oso sustraituta baldin bazaude, lurrarekiko, nolabait, harreman telurikoa baldin baduzu, itzuli nahi izango duzu.

Zer diote han euskaldunei buruz?

Ba, ezinbestean, ikuspegi folklorikoa daukate; baita hemengoak diren baina Euskal Herriko arbasoak dituztenek ere. Horiek barne-gatazka eskizofreniko samarra bizi dutela esango nuke… Noski, ezingo diegu eskatu Asier Mendizabal eta Itziar Okariz nor diren jakitea, edo Ruper Ordorikaren kantuen hitzak aletzea. Normala da. Penagarriagoa iruditzen zait hemengo euskal komunitate ofizial itxiak, Euskal Etxeak barne, topikoei tira egitea, baina zer egingo zaio ba.

Zer esango zenuke AEBekin duten harremanaz?

Harreman eskizofrenikoa daukatela esango nuke. Gorroto bezala maite dituzte, ene uste apalean. Absolutuki hitz egitea ez da zuzena, baina tira… Mexikok nahiko ondo eusten dio AEBen pisu kulturalari, baina normala denez, kutsatuta daudela esango daude. Dibertitzeko moduan, autoaren gehiegizko erabileran, keinuetan, kontsumoan… Ziurrenik oker nabil, e? Baina tira, fantasioso samarra naiz, eta… [barreak]. Nik New Yorken ezagututako mexikarrek AEBak gorroto zituzten, baina ez zuten itzuli nahi.

Orain Donald Trump Etxe Zurian…

Ba ez dakit… Sare sozialetan ikus-entzundako suminduratik eta afari batzuen bueltako solas ez oso zehatzetan aditutako teoria eta ondorioetatik harago, ezer gutxi dakit. Euskal Herrian ez diet kasu gehiegi egiten alderdi politikoen edo instituzioen arteko ika-mikei, umekeriei; bada, hemen, gutxiago. Dakidana da Enrique Peña Nieto presidentea ezin dutela parean ikusi ere egin. Analista ekonomiko bat elkarrizketatu nuen duela gutxi, eta zioenez Trumpen eragina ez da hainbesterainokoa izango. Analista, NAFTA zalea izaki, esango nuke ikuspegi neoliberali batetik mintzo zitzaidala… Baina bai, jendea arduratuta dago Etxeko Zuriko maizter ahoberoarekin.

Zerk eman dizu atentzio gehien?

Klasismoak eman dit atentzioa. Hemen bada esaera bat: O chingas o te chingan. Hots, edo ondokoa izorratzen duzu edo izorratuko zaituzte. Esfera guztietan gertatzen da. Zure gainetik dagoena zu izorratzen saiatuko da. Hori, hemen gidatzen ez dudan arren, trafikoan nabaria da. Nolabait esatearren, heziketa zibiko gutxi dutela iruditzen zait. Bestetik, gehiegizko protokoloa eta lausenguak edukazioarekin nahasten dituztela esango nuke.

Zuretzat talka kulturala handia izan al da?

Talka handia da; edo nire kasuan, behintzat, bai. Pragmatikotasun zalea naiz, ez zait itzulinguruka ibiltzea gustatzen, eta hemen, ba… Bai mexikarrek eta bai guk espainolez hitz egin arren, batzuetan iruditu izan zait ni serbokroazieraz ari nintzela eta bestea persieraz.

Halere, baditu bere gauza onak, e? Mexikarrek umore ona dute, hizketarako pronto daude orokorrean, badakite disfrutatzen, oso-oso irudimentsuak dira… Eta bizitzari baikortasunez begiratze diote. Hori atsegin dut. Gero, kontuan hartu behar da jasan zuten konkista, horrek koipekerian hazitako gizarte bat sortu du, eta hori gainetik kentzea oso zaila dela. Arantxa Urretabizkaia idazle eta kazetariak zera esan zidan elkarrizketatu nuen batean: «Latinoamerika ederra da oporretarako, baina ez bizitzeko». Ados nago. Turista exotikoa izateko ongi dago, baina bizimodua ez da ez erosoa ez erraza.


«Herriari dagokio hitza»

Tolosaldeko dozenaka hautetsik babestu dute hilaren 19ko herri galdeketa. Bi galdera egingo dituzte Lasarte-Orian maiatzaren 7an

«Hemen bildu garen alkate eta hautetsiei herriak eman digu udaleko giltza. Orain ere herriari dagokio hitz egitea. Zuek duzue giltza. Zuek zarete giltzarri, guztiok gara herri. Giltza, herria, erabaki». Tolosako (Gipuzkoa) alkate Olatz Peonen eta Orendaingo alkate Gorka Egiaren ahotan, Tolosaldeko dozenaka hautetsik hitz horiekin deitu dituzte herritarrak datorren igandeko herri galdeketetan parte hartzera.

«Nahi al duzu euskal estatu burujabe bateko herritarra izan?». Horixe izango da Tolosaldeko 28 udalerrietan egingo duten galdera, martxoaren 19an. Hautetsiek nabarmendu dutenez, «erabaki nahiaren adierazpena» izango da egun hori, «ezberdinen arteko topagune, elkarbizitzaren giltzarri». Oiartzualdean, Astigarragan, Hernanin (Gipuzkoa) eta Larrabetzun (Bizkaia) bezala, hasiak dira aurretiazko botoak jasotzen, eta hainbat udaletan mozioak ere onartu dituzte herri galdeketen harira.

Lasarte-Orian maiatzaren 7an bozkatuko dute, eta galderak ere badituzte jada. Errenterian bezala, bi izango baitira, bakarra beharrean. Atzo aurkeztu zituzten galderak Loratu taldekoek, dozenaka herritarren babespean. Lehenengoa: «Erabakitzeko dagokizun eskubidea erabili nahi duzu interes publikoko gaietarako?». Eta, baiezko kasuan, bigarrena: «Zure erantzuna baiezkoa bada, izan nahi al duzu euskal estatu burujabe bateko herritarra?».

Uribe-Butroen (Bizkaia) ere maiatzaren 7an jarriko dituzte hautetsontziak herritarren esku, eta Mungian, ostiralean aurkeztu zuten galdera, ehundik gora herritarren aurrean: «Gura dozu Euskal Estatu burujabe bateko herritarra izan?».

Babes eta aurkezpen ekitaldiak ez ezik, bestelakoak ere izan dira asteburuan erabakitzeko eskubideari lotuta. Gernikan (Bizkaia), esaterako, mahai inguru bat egin zuten atzo —apirilaren 2an dute herri galdeketa—, Xabier Goirigoltzarri (EAJ), Laura Mintegi (EH Bildu) eta Elsa Pamparacuatrorekin, eta argazki bat ere atera zuten gero han bildutako denek. Lezon (Gipuzkoa), bestalde, kultur ekitaldi bat osatu zuten diziplina ugaritako zenbait artistak, atzo.

Independentisten deia

Herri galdeketen harira, euskal estatuaren aldeko botoa eskatu du Independentistak sareak. Ostiralean Larrabetzun egin bezala, Villabonan (Gipuzkoa) egin zuten atzo ekitaldia. Munduan «burujabetza homologatu bakarra» estatua dela azaldu zuen sareko kide Txutxi Ariznabarretak. Gaur, Hernanin egingo dute ekitaldia, 12:30ean.


Aldaketa klimatikoa

Gure etxeak, Lurrak, aldaketa klimatiko ugari izan ditu, izotz garaiak eta guzti; aldaketa bakoitza izaki bizidunek sufritu dute eta aldaketara denboraz ez direnak egokitu desagertu egin dira.

10.000 urtean hozberoan bost graduko aldaketak egon dira eta izaki bizidunek denbora horretan egokitu behar izan dute.

Orain, gizakiak sortutako aldaketa klimatikoarekin, 2050ean bost gradu inguru gehiago edukiko dugu. Izaki bizidunek ez dute denborarik egoera berriari ohitzeko, eta, gainera, etengabe berotzen joango den arriskua daukagu.

Venus planetan CO2 asko dago eta 500 gradu inguruko hozberoa, eguzkitik gertuago dagoen Merkurio planeta baino 100 gradu gehiago ditu.

Ekonomian galera galantak ekarriko ditu; orain dela 500 urte egon zen hotzaldi txikian Valentziako laranja eta limoi zuhaitzak desagertzen joan ziren. Orain jasango duguna aldaketa bortitzagoa izango da, batez ere, herrialde txiroetan.

Gizakiaren historiako une kritiko honetan ezin dugu galarazi aldaketa klimatikoa, bertan gaude murgildurik; ziur asko, aurten gure kostaldean jasan ditugun ekaitz eta olatu handiek eragindako kalteak aldaketa klimatikoaren froga bat izango dira.

Kontua da bere ondorioak gutxitzea, eta ezinbestekoa da gure Ama Lurrean bizi garen gizaki guztiak elkarlanean hastea; planeta bat daukagu eta gure etxea balitz bezala bere hozberoa kontrolatzen ikasteko asko falta zaigu. Bitartean, gure eskuetan dagoen dena egin dezagun: ingurugiroa zaintzeaz gain, esaten diguten aholku guztiak praktikan ipintzen.

----------

Josu Garitaonandia

(Equo Bergara)

Bergara


ALTSASUKOAK ASKE!

78koaren pareko salbuespenezko Erregimenak indarrean jarraitzen du Euskal Herrian eta salbuespenezko Tribunalek salbuespenezko zigorrak jartzen dute euskal gazteen aurka. Elkartasun osoa Altsasuko senideei eta zigorra jaso berri duten Altsasuko gazteei. Oñatiko EH Bilduk bat egiten du herriko hainbat eragilek bihar 13:00etarako deitutako mobilizazioarekin.


Inauterietako kartela erabakitzeko lehiaketa antolatu du Udaleko Kultura Sailak

Gabonak oraindik amaitu ez diren honetan, Inauteriak antolatzeko lanetan hasi da Udaleko Kultura Saila. Festa horiek iragarriko dituen kartel lehiaketako oinarriak iragarri ditu Udalak.

Lehiaketa hau zumaiarrei dago zuzendua, eta parte hartzaile bakoitzak gehienez hiru lan aurkeztu ahal izango ditu. Gaia eta karteleko testua Zumaiako Inauteriak 2020 izango da.

Teknika librea izango da, eta lanek DinA3 neurria izango dute (297x420mm). Egilearen izena eta datuak kartazal itxi batean ekarriko dira.

Lanak urtarrilaren 30a baino lehen aurkeztu beharko dira Alondegia kultur etxean. Lanak otsailaren 6tik 24ra bitartean erakutsiko dira, Alondegia bertan. Epaimahaia Festa batzordeak osatuko du, eta bi sari emango ditu. Kartel irabazleak 300 euroko saria jasoko du. Kartel irabazlea Udalaren esku geratuko da eta Inauterietako festa egitaraua kaleratzeko erabiliko da. Herritarren saria, berriz, erakusketan jasoko diren botoen bidez hautatuko da. Saria herriko jatetxe batean bi lagunentzat afaria izango da.


ETAren erabakiak ez duela Kataluniako Hiruko Gobernua hautsiko adierazi du Maragall presidenteak

PSCk, ERCk eta ICVk Kataluniako Gobernua eratzeko egindako hitzarmena sendo dagoela agertu du Pasqual Maragall Kataluniako presidente eta PSCko buruzagiak, eta, ondorioz, ETAren iragarenak ez duela itun hori hautsiko. Kataluniako Legebiltzarrean egin ditu adierazpen horiek Maragallek, presidentearen kontrolerako saioan.

"Ez ETAk gaur egindako su-eten iragarpenak, ez martxoaren 14ko Espainiako hauteskundeek, ez dute Kataluniako Gobernua baldintzatuko", aldarrikatu du Maragallek Parlamenetuko saioan. Beraz, gobernu hitzarmena hausteari uko egin dio.

ETAren erabakiaren berri jakin bezain laster, Kataluniako zenbait buruzagik, eta, batik bat, Espainiako alderdi eta agintariek, ERCrekin duen gobernu hitzarmena bertan behera latzeko eskatu diote Maragalli. Izan ere, atentatuen etetea ERCko idazkari nagusi Josep Lluis Carod-Rovirak ETArekin izan zuen bileraren ondorio izan zela iritzi diote.

Katalunian, CiUk zein PPren hango adarrak, egoera "bere onera itzultzeko" laguntza eskaini diote Maragalli, ERCrekiko ituna apur dezala iradokiz.

Espainian, Madrilgo Gobernuko buruzagiak eta PPkoak izan dira gogorrenak Maragallekin: ERCrekin gobernatzen segitzea onartezina dela esan diote. PSOEko buruzagi batzuk ere jarrera bertsua hartu dute; esaterako, Juan Carlos Rodriguez Ibarra Extremadurako presidenteak. PSOEko idazkari nagusi Jose Luis Rodriguez Zapaterok ETAren iragarpenak derrigorrean "ondorioak" izan beharko lituzkeela adierazi du. Ondorioak, lehendabizi, ERCren baitan, eta alderdi horretan edukitzen ez baditu, PSCk ERCrekin duen harremanean.


GAZTELEKUA ARTISTAZ JOZIA DAGO! !

Pasa den asteburuan konturatu gara, gaztelekua artistaz jozita daukagula eta hau aprobetxatuz eta gazteen nahiei jarraiki gaztelekua atontzen igaro genuen asteburua.

Lehenengo berdea izan beharko litzatekeen eta ain berde ez zegoen pareta pintatu genuen. Plana da hurrengoan gazteek nahi bezala, gaztelekua beraiena sentitzeko, bertan gaztelekuari bizipoza emango dion marrazki abt egitea, baina lehenengo atonketa lanak egin behar! !

Ondoren, pareta berderako sormen lanetan genbiltzala, gaztelekurako animali berezi bat topatu genuen, eta bi aldiz pentsatu gabe berari ere lekua eman genion gure txokoan.

Kañoaiarekin gure zebra berriaren silueta marraztu genuen lehenengo, musika apur batekin lagundurik eta lagun giroan oso gustura egon ginen.

Pintura beltzaren laguntzarekin forma ematen hasi ginen gure marrazki berriari

Eta azkenean lagun berria gaztelekuan!! !


Ane Bergara futbolari beratarrak Realean jokatuko du denboraldi honetan

Zazpi denboraldi egin ditu Bartzelonako Espanyol taldean

Zazpi denboraldi egin ditu Bartzelonako Espanyol taldean. Tarte horretan, hiru aldiz irabazi du Erreginaren Kopa eta bertze behin Espainiako Liga. Champions-en jokatzeko aukera ere izan du 24 urteko gazteak.

Etxetik hurbilago jokatuko du Ane Bergara futbolariak (Bera, 1987) denboraldi honetan. Izan ere, Bartzelonako Espanyol futbol taldean zazpi denboraldi egin ondotik, Realera etorri baita. 2004az geroztik talde kataluniarrean jokatu ondotik, emaitza bikainak eskuratuta etorri da Euskal Herrira: urte hauetan Espainiako Liga behin irabazi du eta Erreginaren Kopa hiru aldiz. Champions-en jokatzeko aukera ere izan du 24 urteko gazteak.

Talde donostiarrak eskaintza bat baino gehiago egin izan dizkio Berako futbolariari eta azken eratzuna baiezkoa izan da. Uztailaren 28an hasi zen Jose Manuel Etxaberen aginduetara Realarekin entrenatzen eta irailaren 4an izanen dute lehendabiziko partida, Valentziako taldearen kontra kanpoan.


Euskal Herriko Superkopa irabazi dute Leioak eta Askartzak

Euskal Herriko Superkopa leioaztarra da. Emakumezkoetan zein gizonezkoetan herri horretan geratu dira garaikurrak, Leioa Waterpoloren eta Askartzaren egoitzetan, hurrenez hurren, Askartza kiroldegian waterpolo-jardunaldi polita eman ostean.

Leioa Waterpoloko emakumezkoen taldea zorionekoa da: laugarrenez segidan lortu du nazioko koparik garrantzitsuena, denboraldi berriko lehenengo titulu ofiziala dena, gainera. Finalean, Leioa Waterpolo taldeak Waterpolo '98 '02 talde nafarra menpean hartu zuen, 13-7; hala, berretsi zuen joan den irailaren 22an Gabon Kopan iruindarren aurka lortutako garaipena. Aurretiko denboraldiko sariketa hori ere eskuratu zuen Sakonetako taldeak.

Askartza waterpolo-taldearen gizonezkoen taldeak, berriz, gainditu behar izan zituen Portugaleteko Nautika-eskolako talde, finalerdietan, eta Eibarko Urbateko arerioak finalean. Askartzako emakumezkoen taldeak laugarren postuan amaitu zuen Superkopa.


Mendizabal bikario nagusi ohia zigortu du Elizak, sexu abusuak leporatuta

2001ean eta 2005ean bi mutili «ukitze desegokiak» egin zizkiela aitortu du. Elizak barruko prozedurei jarraituz epaitu eta zigortu du. Biktimek dei egin dute abusuak salatzera, gehiago jazo badira

Juan Kruz Mendizabal apaiza zigortu egin dute Elizako barne prozedura batean, adingabeei sexu abusuak egiteagatik. Donostiako Elizbarrutiak jakinarazi duenez, 2001ean eta 2005ean gertatu ziren abusu horiek, Mendizabal Donostiako Alde Zaharreko San Vicente parrokiako apaiz zenean: bi mutili «ukitze desegokiak» egin zizkien, gotzaindegiak berak «egiaztatu» duenez. Mendizabalek berak gertaerak aitortu dituela aipatu du elizbarrutiak, eta Zuzenbide Kanonikoaren Kodeak jasotako zigorra eta «beste administrazio eta diziplina neurri batzuk» ezarri dizkiote apaizari. Erabakia «irmoa eta behin betikoa» dela adierazi du elizbarrutiak. Era berean, salatzaileei jakinarazi die auzitegietako alor zibilera jo dezaketela, delituak preskribatuta dauden arren.

Jose Ignacio Munilla Donostiako gotzainak 2016ko martxoan izan zuen salaketen berri, eta hilabete geroago egotzi zuen Mendizabal bere arduretatik; Gipuzkoako bikario nagusi zen, garai hartan, Mendizabal. Elizbarrutiak «mina eta lotsa» adierazi ditu abusuengatik; «barkamena» eskatu du, eta halakorik berriro ez gertatzeko «konpromisoa» azaldu du.

Halaber, «gertutasuna» agertu die biktimei, baina Mendizabali berari ere bai: «Egindakoengatik bere barruko damua agertu ondoren eta aipatutako erabakia apaiz espirituz onartu ondoren, gertatutakoaren ordainean lagunduz, une honetan prozesu terapeutiko psikologiko eta espirituala egiten ari da».

Nolanahi ere, Donostiako Elizbarrutiak gertatutakoen berri eman du, sexu abusu haiengatik kaltetutakoen ordezkariek auzia publikoki jakinarazteko asmoa hartu dutelako. Efe albiste agentziara mezu bat igorri diote, eta, haren arabera, biktimek kontatu dute Xirimiri Gazte Taldea aisialdiko elkarteko kide zirela gertatu zirela abusuak. Elkarte horretako arduraduna zen Mendizabal.

Elizak berak esan zien justizia arruntera jotzeko aukera bazutela, baina aholkatu zien, era berean, Elizaren barruko prozedura bati jarraitzea. Beren borondatez onartu zuten biktimek bide hori, «auzia bakana zelakoan, eta ahalik eta zuhurtasun handienarekin» aritzeagatik.

Salatzera animatu dute

Biktimek nabarmendu dute Elizaren eta Munilla gotzainaren tratua eta arreta oso egokiak izan direla. Baina esplikatu dute entzun dutela eurenaz gain beste sexu abusuren bat ere gertatu zela garai hartan. «Horregatik, erabaki dugu gertakarien egia argitara ateratzea». Sexu eraso gehiago gertatu balira, beraz, salatzera animatu dituzte haiek jasan zituztenak: «Gu asko lagundu gaitu gertatuak salatzeko urratsa egin izanak, eta pentsatzen dugu beste batzuentzat ere lagungarri izango dela».

Sei urteko zigorra, Iruñean

Bestalde, Nafarroako Lurralde Epaitegiak sei urteko espetxe zigorra jarri dio 37 urteko gizonezko bati, Iruñean bere bikotekidearen alabari sexu abusuak egiteagatik. 2015ean eta 2016an gertatu ziren delituak, biktimak 14 eta 15 urte zituenean. Lehendabizikoan, ukituak egin zizkion; bigarrenean, berriz, bortxatzen saiatu zen, adingabea lotan zegoela. Urte bateko eta bost urteko zigorrak jarri dizkiote delituongatik; 2016ko erasoan gizona alkohola edanda zegoela eta, aringarri bat ezarri diote. Biktimarengana gerturatzea ere debekatu diote.


Pujol sendia: Nor da nor eta zer egozten diete?

Epaileek Jordi Pujolen hiru seme inputatu dituzte, eta familiako beste lau kide ere ikertzen ari dira.

Justiziak hainbat ikerketa abiatu ditu Jordi Pujol Kataluniako Gobernuko presidente ohiaren sendiko zazpi kideren kontra, ustelkeria delituak egotzita, eta horietako hiru inputatu ditu, Pujolen hiru seme, hain zuzen ere: Oriol, Jordi eta Oleguer.

Bost epailek jarri dute kolokan Pujol sendia: Bartzelonako bi, Auzitegi Nazionaleko beste bi eta Liechtensteingo bat. Egotzitako delituak askotarikoak dira: dirua zuritzea, iruzur fiskala, funtzionario-eroskeria, influentzia-trafikoa…

- Jordi Pujol i Soley (1930): Zita Hernandez Bartzelonako 31. zenbakiko Instrukzio Epaitegiko epaileak ikerketa abiatu du Kataluniako Gobernuko presidentearen eta Marta Ferrusola emaztearen aurka, Manos Limpias sindikatuak aurkeztutako kereila bat onartu eta gero.

Udan, 30 urtez atzerrian dirutza ezkutatu izan duela aitortu zuen Pujolek, eta diru hori aitak oinordetzan eman ziola esan zuen.

Halaber, Liechtensteingo epaile batek ere ikerketa hasi du Jordi Pujolen aurka, dirua zuritzea egotzita. Prozedura horren baitan, epailea Interpoli zuzendu zaio, Bartzelonako epaitegiari president ohiaren aurrekariak eska diezazkion.

- Jordi Pujol Ferrusola (1958): Pujol-Ferrusola senar-emazteen seme zaharrena eta Merce Girones emazte ohia inputatu egin ditu Pablo Ruz Auzitegi Nazionaleko epaileak. Izan ere, hainbat enpresari legez kanpoko komisioak kobratzea egotzi die, kontratu publikoak esleitzearen truke.

Epaileak dirua zuritzea eta iruzur fiskala egozten die, eta, azaroaren 12an, senar-emazteen 11 ustezko kolaboratzaile galdekatuko ditu; Ramon Girones eta Merce Riera (Jordi Pujol Ferrusolaren aitaginarreba eta amaginarreba), besteak beste.

Epailaren arabera, Jordi Pujol Ferrusolak 2,4 milioi euro mugitu zituen Andorran zuen kontu korronte batetik Mexikora, Auzitegi Nazionalak deklaratzera deitu eta sei egunera. Irailaren 15ean, baina, atzerrian dirurik ez duela deklaratu zuen epailearen aurrean.

Pujol Ferrusolaren bikotekide ohi batek, Maria Victoria Alvarezek, ustelkeria kasuak salatu ondoren hasi zen ikerketa.

- Oriol Pujol (1966): Ibilgailuen azterketa teknikoen (IAT) esleipenen auzian inputatuta dago iazko martxotik. Epailearen ustez, Oriol Pujol bere "eragin politikoaz" baliatu zen hainbat enpresabururen alde egiteko, horien enpresen deslokalizazio prozesuan. Horren truke, enpresa horiek Oriol Pujolen emaztearen (Anna Vidal) enpresaren zerbitzuen kontratazio simulatua egiten zuten. Horren emaztea ere inputatu dute.

Horrela, Anna Vidalen enpresak (Alta Partners) gutxienez 699.752 euro lortu zituen zazpi urtean, Sharp, Yamaha eta Sony konpainien deslokalizazio prozesuetan laguntzeagatik.

CDCko idazkari nagusi eta CiUko diputatu zen Oriol Pujol, baina utzi egin ditu karguak.

- Oleguer Pujol (1972): Santiago Pedraz Auzitegi Nazionaleko epaileak dirua zuritzea eta Ogasunaren aurkako delituak egotzi dizkio, higiezinen sektorean egindako zazpi operazio direla eta. Adibidez, Oleguer Pujolek Kanariar uharteetako hotel bat erosi zuen, 8 milioi euroren truke, paradisu fiskal batean zituen funtsekin.

Santander bankuko 1.152 bulego eta Bankiaren eraikin bat erosteko erabilitako dirua ere ikertzen ari dira.

- Josep Pujol (1963): Paradisu fiskaletan dirua duela eta amnistia fiskalarekin 2 milioi euro erregularizatu dituela aitortu du.

EuroPraxis Consulting Holding konpainiaren fundatzaile eta kontseilari izan zen. Konpainia horrek hainbat kontratu sinatu zituen Generalitatearekin. Josepen beste konpainia bat, Tourism and Leisure, ikertu egin zuen Bartzelonako epaile batek 2002. urtean, Gobernuarentzat hainbat ikerketa egin zituelako.

- Pere Pujol (1965): Kataluniako Gobernuarekin hainbat kontratu sinatu zituen Entorn enpresan egin zuen lan. Dirutza du Andorran.

- Marta Pujol (1959): Generalitatearekin 120 milioi euroko kontratuak sinatu zituen, eta PSCk auzia Parlamentura eraman zuen 1999. urtean. Andorran dirutza zuen, eta 22.000 euro eskudirutan atera zituen, dirutza hori erregularizatu baino lehen.

- Mireia Pujol (1969): 157.000 euro eskudirutan atera zituen Andorratik, bertan zuen dirua erregularizatu baino lehen.


"Aspaldiko San Nikolasak aurten"

Aurten Uribarrin bizi izan dugun San Nikolasak gogora ekarri...

... dizkigu txikitako oroimenak.

Azkenaldiko San Nikolasak Herriko Plazako bolo-bolora murriztuta zeuden.

Aurten, Uribarrin, trikiti soinuz alaiturik kalejira egin da eta bertako haurrek, familiez lagundurik, kalez kale eta atez ate abestu dute eguneko kantua.

Batetik, umeek ezagutu dute benetako tradizioa zein den; bestetik, auzoa piztea lortu da.

Horrelako ekintzek asko indartzen dituzte auzoak.

Auzotarrek ere hartu dute parte, hain giro aparta ikusita.

Eskerrik asko, horrelako ekintzak aurrera eramaten lagundu dutenei, eta ea datorren urtean ere errepikatzen den!

--------------------

Jon Petreñas, Asier Urgoitia, Iñigo Saizar eta Aitor Elortondo

(Uribarri auzoko guraso talde baten izenean)

Arrasate


Madrilgo gobernuak eten egin ditu Zubietako espetxeko lanak, diru faltagatik

Murrizketengatik lan eskaintza publikorik ezin dutenez egin, langilerik ezin dutela hartu dio Madrilek. EAJ, PSE eta PP ez daude ados.


Zein baino zein

Boterearen aldaera guztietako aktoreek atzo Helsinkin zeuzkaten begiak, Vladimir Putinen eta Donald Trumpen arteko bilerak eman zezakeenari begira. Baina bileraren ondorioak soilik aztertu ahal izango dira —ondoriorik bada—, antzerkiaren oihartzuna isiltzen denean; izan ere, harropuzkeriak batzen dituen bi gizonena izan da irudia, elkarri bostekoa ematen, eta munduari erakusten Lurraren orainaz eta geroaz hitz egin behar izango ez balute gustura joango liratekeela arrantza egitera edota golfean jokatzera. Zein baino zein handiagoa dela ikusaraziz, baina bientzat lekua dagoela; lagunak izatea ez dela txarra, eta, gainera, uste dutela Kremlinek eta Etxe Zuriak komunikazioa hobetu beharko luketela. «Hasiera oso ona izan da», azaldu du Trumpek.

Baina errealitatea bestelakoa da. Trumpez haragoko Etxe Zuriak urruti nahi du Putinen Kremlin, are gehiago Russiagate auziaren ondoren —AEBetako bozetan ustez, Errusiak izan zuen esku hartzea—. Ia Gerra Hotzean bezain hotz daude bi herrien arteko harremanak Krimea Errusiarekin anexionatuz gero, eta nagusitasunak neurtzen ari dira, munduaren geopolitikaren geruzak etengabeko mugimenduan dauden honetan: Siria da, gaur egun, potentzien mugimenduen islarik nabarmenena, baina fronteak nahi adina dituzte.


Videlak 50 urteko kartzela-zigorra jaso du haurrak lapurtzeagatik

Ebazpenean agertzen denez, diktadore argentinarrak "10 urtetik beherako haurrak lapurtu, atxiki eta ezkutatzen zituen iraultzaileak desagerrarazteko plan baten baitan".

Argentinako Justiziak 50 urteko kartzela-zigorra ezarri dio Jorge Rafael Videla diktadore ohiari azken diktadura militarrean (1976-1983) etengabe haurrak lapurtzeagatik.

Videla izan zen erregimen militarraren agintari nagusia, baina berekin batera zigortu dituzte, 15 urtera, Reynaldo Bignone diktaduraren azken presidentea, eta garai hartako beste 8 agintari.

Ebazpenean agertzen denez, diktadore argentinarrak "10 urtetik beherako haurrak lapurtu, atxiki eta ezkutatzen zituen etengabe", diktadura garaiko "iraultzaileak desagerrarazteko plan baten baitan".

Buenos Aireseko Auzitegian egindako epaiketan biktima eta biktimen senide ugari elkartu dira eta oso pozik hartu dute ebazpena. Biktimen poztasun oihuen aurrean, 86 urteko diktadoreak ez du aurpegia aldatu ere egin; izan ere, Videlak dagoeneko bi biziarteko kartzela-zigor ditu.

34 lapurreta

Epaiketan 34 haur lapurturen kasuak ikertu dituzte. Haur horietako gehienak kartzeletan edo atxilotze zentroetan jaio ziren.

2011ko otsailean hasi zen prozesua, Maiatzeko Plazako Amonek duela 15 urte baino gehiago aurkeztutako salaketa baten harira.

Auzi-saioetan lekuko askok deklaratu dute, Videlak besteak beste. Diktadoreak ukatu egin zuen haurrak lapurtzeko plana egin zuela eta haur horien amak "terrorismoaren militanteak" zirela eta "haurrak giza ezkutu bezala" erabiltzen zituztela salatu zuen.


Errepideak hobeto, baina herrietako kaleetan izotza

Egoera hobetu da, baina Herrizaingo Sailetik kontuz ibiltzeko diote. Sare nagusia hobeto dago, nahiz eta puntu askotan kamioi eta autobusendako itxita jarraitu. Kateak ere behar dira leku askotan. Debagoienean atzo baino hobeto. Mendateen berri jaso dugu Herrizaingo Sailetik.

Arlaban


"Haurrak erlijioan ez matrikulatzeko" hitzaldia, ostegunean, Irunen

Irungo Nicolas Gerendiain Errepublikazaleen Elkarteak antolatuta, “haurrak erlijioan ez matrikulatzeko” hitzaldia emango dute Laikotasuna elkarteko kideek, hilaren 30ean (osteguna), 19:00etatik aurrera Amaia KZn.


Herriaren alde ari direnekin lan egingo duela esan du EH Bilduk

Bizkaiko zerrendaburu Jasone Agirreren hitzetan, «herri honen alde azala utzi» dutenen aldeko politika egingo dute. Urizar eta Mintegik ere hitz hartu zuten«Ezpain gorrien iraultza hasi da». Hala hasi zuen EH Bilduren Bizkaiko zerrendaburuak eguazten arratsaldean Gernika-Lumoko Pasealekuan eman zuen mitina. Nazio mailako ekitaldia izan zen, eta Agirrek ondoan izan zituen Bizkaiko hautagaiak. Pello Urizar eta Laura Mintegik ere hitz hartu zuten ekitaldian. Lan egiteko konpromisoa nabarmendu zuten hautagaiek, herriagaz eta herriarentzat lan egiteko konpromisoa.«Nire ezpain gorriak ez dira itxura bakarrik»esan zuen Agirrek, Amagoia Mujika kazetariaren zutabeari erreferentzia eginez, «Magala, patxada, koherentzia, konpromisoa, lan egiteko gogoa eta ekina ere badira».Kanpainako egun bakoitzeko argazki bat gorde duela esan zuen Agirrek. Gernikan astelehenean, baserritarrak entzun eta lehen sektorea zaintzeak duen garrantzia ikusi zuela esan zuen. Sektore hori babesteko neurriak hartuko dituztela azpimarratu zuen, programan jasota dutela, gainera.Astra eredu, autogestioa babesteko eskatu zuen. Horren alde egingo dutela, «eta ez postaleko kultura, Urdaibaiko Guggenheima den bezala». Bilboko Guggenheimeko langileen borroka ere aipatu zuen, eta haiekin izan zenean prekarietatearen argazkia ikusi zuela. «Herri ho


Zegamarrek Oria ibaia garbituko dute larunbatean

ZEGAMA // Larunbatean zegamarrek Oria ibaia garbituko dute. 09:00etan elkartuko dira, eta Olaberri eta Txarape auzoen arteko gunea garbitzen saiatuko dira. Biltzen duten materiala plazan jarriko dute ikusgai asteburuan zehar. Nahi duten guztiek parte har dezakete (10 urtetik beherakoek gurasoekin). Eskularruak eta oinetako egokiak eraman behar dira. Amaieran hamaiketakoa izango da plazan parte hartzaile guztientzat.


2019rako diru laguntzak eskatzeko epea zabalik daukate Markina-Xemeingo taldeek

Markina-Xemeingo kultur eta kirol elkarteek abenduaren 31ra arteko epea edukiko dute 2019rako diru-laguntza eskaera egin eta datorren urtera begira dituzten ekintzak edo programa osoaren proposamenak aurkezteko. Eskaerak eta agiriak udaletxeko harreran entregatu beharko dituzte PDF bihurtuta, USB memoria edo diskete batean, edota mezu bat bidalita udaletxeko helbide elektronikora.

Diru-laguntzak emateko prozedura kasuan kasukoa izango dela jakitera eman dute, eta irizpide batzuk ezarri dituzte eskabideak onartzeko. Hala, euskara, parekidetasuna, autojestioa, beste talde zein udalaren ekintzetan parte hartzea, gazteen artean kultura eta kirola bultzatzea, sormena sustatzea, etorkinak gizarteratzeko ekintzak barne hartzea, balioak bultzatzeko jarduerak barne hartzea eta aurreko urteetan gauzatutako egitaraua eta balantzea kontuan hartuko dituzte.

Era berean, 2018ko udal diru-laguntzak justifikatzeko epea ere 2018ko abenduaren 31n amaituko dela jakitera eman du udalak. Diru laguntzak eskatzeko orria eta xehetasunak Markina-Xemeingo Udalaren webgunean jarri dituzte eskura.


Arana eta Arana Goikoa arteko ibilgailuaren proiektua gauzatzeko prozesua hasiko du udalak

Arana eta Arana Goikoa auzoetako bizilagunekin bilera egin zuten atzo Josu Labaka zinegotziak eta Arturo Rivas Azpeitiko Udaleko arkitektuak. Hain zuzen ere, bi ordezkari horiek Arana eta Arana Goikoa lotuko dituen igogailuaren proiektua azaldu zieten auzotarrei.

Igogailua Arana Goikoarako maldaren hasieran kokatzea aurreikusten du udalak, eta bi solairu izango ditu. Bigarren solairuan auzoaren goialdera joateko pasagunea eraikiko dute. Eta, era berean, auzoko azken etxeetara arteko igarobidea egokituko dute.

Udalak jakinarazi duenez, auzotarrak “gustura” agertu ziren proiektuaren nondik norakoekin, eta erakundeak proiektua martxan jartzeko prozesua eta izapideak hasiko ditu: “Kreditu aldaketa egingo dugu datorren udalbatzarrean, eta obren lehiaketa publikoa egin beharko da gero. Ondo bidean, 2021eko udaberri alderako hasiko dira obrak, eta urte hori bukatzerako abian beharko luke igogailuak, azaldu du Josu Labaka zinegotziak.


«Txalapartak kutsu sinbolikoegia dauka»

Bazterreko tresna zena euskal kulturaren abangoardia bihurtu zen txalaparta epe laburrean. Eubaren ustez, horren ondorioz jasotako zama sinbolikotik askatu behar da orain instrumentua.

Txalapartaren inguruko doktore tesia egiten aritu da Argibel Euba etnomusikologoa azken urteetan (Galdakao, Bizkaia, 1979). Lan mardulean bildu ditu soinu tresnaren inguruko historia, organologia eta sinbolismoa, eta ondorioztatu du euskal kulturaren ikur bilakatu bada ere ugari direla oraindik askatu gabeko korapiloak. Bihar, EHUk eta Donostiako Orfeoiak emandako saria jasoko du lanagatik. Txalapartaren berreskuratzeaz, bilakaeraz eta erronkez hitz egin du BERRIArekin.

Txalaparta: musika praktika baten azterketa kritikoa du izena zure tesiak. Musika tresna bat baino gehiago al da txalaparta?

Saiatu naiz aztertzen txalaparta fenomeno oso baten moduan, ez soilik soinu tresna baten moduan. Dimentsio historikoari erreparatu diot, eta, batez ere, sinbolikoari. Ikusi dut nola bilakatu den txalaparta euskal kulturaren ikur. Frogatu nahi dut txalaparta tresna bat baino askoz gehiago izan dela.

1960ko hamarkadan izan zen txalapartaren loraldia. Zerk ahalbidetu zuen testuinguru horretan tresna berreskuratzea?

Ordura arte Donostia inguruko nekazaritza guneetako toki batzuetan soilik jotzen zen txalaparta; bazterreko praktika zen. Bat-batean, ordea, berrikuntza gisa jaso zuen belaunaldi gazteago batek, eta ikusi zen euskal sinbolo musikal oso indartsua zela. Horrela sortu zen fenomeno guztiz berri bat: indarrak pilatu ziren euskal kulturaren inguruan, eta hainbat diziplina artistikotako kideak elkartu ziren. Belaunaldi horrentzat txalapartak erakarpen berezi bat izan zuen.

Paradoxikoa izan arren, tradizionala zena abangoardista bihurtu zen, beraz?

Guretzat gaur egun nahiko paradoxikoa da, baina [Joxan eta Jexux Mari] Artze anaiek oso modu naturalean eta zintzoan egin zuten trantsizioa. Uste dut horrek, zentzu onean, erabat baldintzatu zuela txalapartaren ibilbidea. Bitxia izan daiteke, baina garai hartan Jorge Oteizaren inguruan bildu zen taldearentzat ez zen izan hain konbinazio arraroa.

Euskal kulturaren eta musikaren ikur bilakatu zen orduan txalaparta. Baina esan al daiteke aurretik musika tresna bat zenik?

Nik zalantza dut hori baino lehen musika tresna gisa ulertzen ote zen. Historikoki ez dut topatu hori froga dezakeen dokumenturik. XX. mendearen hasieran sortu zen lehen interesa, batik bat toberekiko. 60ko hamarkadan izan zen txalaparta arretagunea. Hain zuzen, horregatik uste dut garai hartan zerbait berria sortu zela zerbait berreskuratu baino gehiago.

Frankismo garaia izan arren, Donostiako instituzioek ere izan zuten eragina, ezta?

Donostiako KTE Kultur eta Turismo Ekintzetxea izan zen erakunderik garrantzitsuena. Pentsatu zuten txalaparta izan zitekeela amu erakargarria turistentzat. 1963an, Donostia aldera Suediako bi kazetari etorri ziren euskal kulturaren inguruko dokumentalak egitera, eta KTEkoek txalapartariak ikustera eraman zituzten. Harritzekoa da, euskaldun gehienek ez baitzuten ezagutzen.

Beraz, gauza asko elkartu ziren: batetik, sortzaile talde batek indar berri bat eman zion txalapartari, eta beraien ikur bilakatu zen. Bestetik, Donostiako erakundeek turistentzako elementu erakargarri gisa erabili zuten. Gainera, atzerriko bi kazetarik jaso zituzten xehetasunak. Garai hartako egonezinaren eta euskal kulturarekiko interesaren sintoma bat da hori.

Balio sinboliko handia hartu zuen orduan txalapartak?

Orduan hasi zen txalaparta ikur izaera hori hartzen, eta, dudarik gabe, sinbolo kutsua hartu du. Horrenbeste, ezen uste dut sinboloak praktika musikalari gain hartu diola. Txalaparta gehiago da euskal kultura tradizionalaren ikur bat benetan sendotuta dagoen praktika musikal bat baino. Horrekin kritikoa naiz. Uste dut konplazienteegiak garela. Txalapartak erronka handiak ditu praktika musikal gisa. Zama sinboliko hori apur bat lausotu behar dugu, eta zentratu praktika musikal hori garatzean.

Ez al da txalaparta gaur egunean musika praktika bat?

Gure ondare musikalaren parte da. Baina ez dago modu erosoan txertatuta, idiosinkrasia propioa duelako. Txalapartak aurretik ez zuen gainontzeko euskal musika tresnekin loturarik. Ez zuen kantu bildumarik, ez ditu erritmo berak... Horregatik jotzen da txalaparta hainbat modutan. Tradizioari hertsiki eutsi diotenek zerikusi gutxi dute txalaparta talde gazteagoek jotzen duten moduarekin. Egungo joera da mendebaldeko musikaren oinarrietara jotzea.

Xilofonizazio prozesuaz hitz egin izan duzu.

Perkusiotik harmonizaziora egin den bidea nabarmena da, eta erritmikoki jotzen denean ere, metrika erregularragoak erabiltzen dira. Baina ez dut uste aldaketa hori txarra denik. Aberastu egin du, nahiz eta uste dudan garai bateko jotzeko modua ere aztertu eta gorde behar dugula. Gogoeta egitea ezinbestekoa da: ea gehiago garatu nahi dugun, edo ea konformatzen garen txalaparta sinbolo gisa edukitzearekin.

Sinbolismo horren ondorioz mitifikatu da txalaparta bera?

Zalantzarik gabe. Denetariko hipotesiak sortu dira jatorriaren inguruan, eta uste dut esanguratsua dela. Badago esentzialismo kutsu bat, beti bilatzen dugu ezberdin egiten gaituen zerbait. Beste gauza batzuekin ez dugu horrelako obsesiorik. Jatorria garrantzitsua al da? Inportanteena da balio handiko gauza bat dugula; berdin du zaharra izan ala berriagoa izan. Ondo dago aztertzea zein den jatorria, baina badaude aztertzeko gauza garrantzitsuagoak ere.


Euskadik eta Kataluniak kontsultak deitzeko 'bide legalak' eskatu ditu Urkulluk

Euskadi edo Katalunia bezalako errealitate nazionalak juridikoki eta politikoki aintzat hartzeko bidean aurrerapausoak ematea eskatu du lehendakariak Europar Batasuneko diplomaziaren aurrean.

Erakunde eta parlamentuek hala erabakitzen baldin badute, Euskadik eta Kataluniak galdeketak deitu ahal izateko “bide legalak” eskatu ditu gaur Iñigo Urkullu lehendakariak Madrilen, Europar Batasuneko (EB) enbaxadoreen aurrean.

Euskadi edo Katalunia bezalako errealitate nazionalak juridikoki eta politikoki aintzat hartzeko bidean aurrerapausoak ematea eskatu du Urkulluk Europako diplomaziaren aurrean. Horretarako, akordio eta itunerako borondatean oinarritutako “garai berri” bati hasiera ematea beharrezkoa dela uste du buruzagiak.

Lehendakariaren hitzetan, irtenbide politiko batean “aurrerapausoak” emateko kultura plurinazionala onartu eta herrien nortasunaren defentsa bultzatu behar dira.

"Autogobernu perfektuaren" defentsa

Bileran gehienbat ekonomia jorratu badute ere, “autogobernu perfektua” eta Estatutu berri batean jasotako Euskadiren berezitasuna defendatzeko hitzak izan ditu Urkulluk.

Gainera, EAJren bokazio “euopeista” argi utzi nahi izan du lehendakariak. “Hori da gure proiektuaren etorkizuna”, adierazi du.

Kontzertu Ekonomikoa

Enbaxadoreen aurrean, 'Europar Batasunaren 2020 Estrategiarekin' bat egin du Urkulluk, “zentzuzko” hazkunde “jasangarri” bat bultzatzen duelako. Bestalde, “hamarkada bateko desadostasunen ondoren” Kontzertu Ekonomikoaren eguneraketa “positiboa” goraipatu du agintariak.

Kontzertu Ekonomikoaren inguruko akordioa bi aldeentzako “positiboa” izan dela esan du Urkulluk. Harremanen aldebikotasuna “indartzen” duela uste du lehendakariak.

“Dimentsio politikoa” onartu du EAEko buruzagiak; izan ere, Kontzertua Euskadiko autogobernuaren “funtsezko euskarria” da eta bi exekutiboen arteko harremanak “elkarrenganako errespetu eta aintzatespenean” oinarritzen ditu.

Aldebikotasuna

“Inork beste aldeari bere jarrera inposatu ezin diezaiokeela esan nahi du aldebikotasunak”, zehaztu du lehendakariak.

Gainera, aldebiko harreman sistema hitzartu hori historian sustraiturik dagoela gogorarazi du Urkulluk; izan ere, 1878an martxan jarri zuten eta orduz geroztik indarrean izan da, “frankismo garaian, Bizkaian eta Gipuzkoan izan ezik”.


Franco osteko erreferendumak: abstentzioa, baiezkoa, ezezkoa

Frankismotik ateratzean hainbat galdeketa funtsezko egin ziren. Berrogei urteko diktaduraren ostean alderdi bakoitzaren jarrera ikusteko zegoen. 1976an Lege Politikoaren Erreforma onartzeko erreferendumak, adibidez, bakoitzaren indarrak neurtzeko balio izan zuen. Ondoren etorri ziren Konstituzio, Estatutu eta NATO-ri buruzko erreferendumak.

Francok urtebete zeraman hilobian, baina Gorte frankistak oraindik indarrean zeuden Erreforma Politikoaren Legea abiarazi zutenean; frankismo osteko lehenengo erreferenduma. Orduan ilegalak ziren alderdi ezkertiarrek abstentzioaren aldeko jarrera azaldu zuten aho batez. Baiezkoaren alde, berriz, Gobernua eta hainbat talde eskuindar agertu ziren eta eskuin muturrean zeudenak baiezko eta ezezkoaren artean banatu ziren. 40 urtean lehen aldiz kanpaina moduko bat egin behar zuten batzuek eta besteek, baina egoera eta baldintza oso ezberdinetan.

Gobernuak 1.200 miloi pezeta erabili zituen aldeko botoa lortzeko propagandan. Legeritik kanpo zeuden alderdiak –PSOEtik ezkerrera zeudenak– alderdi sozialista bera eta EAJ bezalako nazionalistak, ezinezkoa izan zuten nolabaiteko berdintasunez lehiatzea. Klandestinitatetik ateratzen ari ziren eta aldizkari eta medioak hobetu eta ugaritu zituzten arren, hori eskasa zen oso Gobernuak zuen komunikabideen hegemoniaren aurrean. Hainbat egunkari eta kazeta –Berriak eta Punto y Hora de Euskal Herria jaioberriak, Cuadernos para el Dialogo, Triunfo, edo aitzinagotik zetorren Argia...– ikuspegi kritikoagoa zabaltzen saiatu ziren, baina komunikazio ahalmen askoz apalagoarekin, isunen edo itxieraren ezpata oso gertu baitzuten. Oztopo horien gainetik, Euskal Herrian talde guztiek bat egin zuten abstentzioa eskatzeko. Horien arabera, alderdiak legalizatu gabe eta oinarrizko eskubideak bermatu gabe zeuden bitartean ez zegoen parte hartzerik.

Hainbat alderdirekin aginteak bigun jokatu zuen bitartean –batez ere PSOE eta EAJrekin–, beste batzuekin errepresioa gogortu egin zen eta atxiloketa masiboek berdin jarraitu zuten. Bestalde, presoen auzia kalean zegoen egundoko indarrarekin: “Gabonetarako danak etxera” ekimena aurrera eraman nahian zebiltzan milaka lagunek zapalkuntzarekin egin zuten topo. Testuinguru horrek akuilatu zuen abstentzioaren aldeko jarrera, baina erakunde guztiek oso ongi zekiten egoera horretan ezinezkoa zela Erregimenak prestaturiko dema irabaztea. Izan ere, abstentzio aktiboaren aldeko kanpaina sutsua egin zuten arren, Espainiako Estatuan aise nagusitu zen baiezkoa. Aldiz, euskal lurraldeetan emaitzak ezberdinak izan ziren. Gipuzkoan abstentzioa gailendu zen erabat, eta baita Bizkaian ere, baina modu lausoagoan –erroldaren erdia abstenitu zen kasik–. Araban eta Nafarroan, nahiz eta botoa ematera joan ez zirenen kopurua garrantzitsua izan, Estatuko lurraldeetako portzentajeetatik gertuago ibili ziren.

1978: Konstituzioari... abstentzioa

Arras ezberdina izan zen Trantsizioko bigarren erreferenduma, hau da, 1978ko Konstituzioa erabaki behar zuena. Ordurako erakunde gehienak legalizaturik zeuden: ezker muturrekoak, ETA (pm)tik zetorren EIA, HBren koalizioa... Bestalde, Fran Aldanondo kartzelatik atera zenetik amnistia emanda zegoen arren, espetxeak preso berriez betetzen hasi ziren. Baina 1978ko ardatz politiko nagusia Konstituzioaren eztabaida izan zen. Estatuaren oinarrizko lege horren aurrean indar politiko guztiak birkokatu egin behar izan ziren. Euskal Herrian, erakunde abertzaleak ez ezik, ezker muturreko talde gehienak ere gogor azaldu ziren Konstituzioaren aurka. Aitzitik, UCD eta AP eskuindarrekin batera, Alderdi Komunista, PSOE eta ORT zein PTE aritu ziren Konstituzioaren alde. Jakina, lerrokatze hori aurretik zetorren, Suarezen alderdiak, sozialistek eta PCEk Parlamentuan adostu baitzuten Konstituzio, talde abertzaleak zokoratuz. Txosten konstituzionaletik at geratzeaz gain, Euskadiko Ezkerrak eta Eusko Alderdi Jeltzaleak aurkeztu zituzten emendakinak atzera bota zituzten. Horregatik, alderdi honek bat egin zuten Konstituzioa errefusatzeko kale mobilizazioetan. Dena den, carta magna arbuiatzeko jarrera ezberdinak plazaratu zituzten: ezezko botoa EEk, HBk, LKIk, HASIk eta LAIAk bultzatu zuten; ESEI, EMK-OIC eta EAJ, ostera, abstentzioaren alde aritu ziren.

Duela 30 urteko abenduaren 6 hartan, Konstituzioak erreferendumaren froga gainditu zuen Espainiako Estatuan –parte -hartzea %70era iritsi zen eta horietatik %87 aldeko botoak izan ziren–. Euskal Herriko emaitzak hagitz desberdinak izan ziren ordea. Nahiz eta baiezkoak irabazi, askoz era otzanagoan egin zuen. Nafarroan eta Araban ozta-ozta nagusitu zen baiezkoa abstentzioren gainetik. Gipuzkoan eta Bizkaian, abstentzioak irabazi zuen eta ezezkoen portzentajea oso altua izan zen.

Konstituzioa Espainiako Aldizkari Ofizialean azaldu zen egunean bertan, 1978ko abenduaren 29an, Eusko Kontseilu Nagusiak Estatutuaren azken testua prestatzeari heldu zion. Orduz geroztik, 1979an zehar, parlamentuko ekimenak eta ekitaldi publikoak ugaldu egin ziren Autonomia Estatutuaren alde, eta UCD eta EAJ negoziatzen hasi ziren. Erabateko onespena izateko baina, azken urratsa falta zen: 1979ko urriaren 25eko erreferedumean herritarren babesa lortzea. Eta hain zuzen, euskal lurraldeetako foruak konstituzio espainolaren menpe jarri zituztenetik 140 urte betetzen ziren egun berean, hain zuzen ere.

Instituzioetan Estatutua onartzeko erabateko adostasuna zegoen bitartean, euskal gizartean zatiketa oso sakona zen, esparru abertzalean bereziki. Esaterako, ETA(pm)-k Estatutuarekin Presoak Kalera! zioen; antzekoak izan ziren Euskadiko Ezkerraren argudioak ere. Noski, izan zen abertzaleen artean aurkako jarrera gartsua azaldu zuenik. Herri Batasunak abstentzioaren aldeko kanpaina erraldoiari ekin zion: Moncloan negoziaturiko Estatutua oso gogor gaitzetsi zuen koalizio berriak, batez ere Nafarroa euskal erkidego berritik landa geldituko zelako. EMK eta LKI alderdiek bat egin zuten ideia horrekin eta Autonomia Estatutua gaitzetsi zuten hauek ere. Norabide politiko desberdinetako atentatuek eta manifestazio-kontramanifestazioek giroturiko testuinguru zail hartan, mitin erraldoi eta bateratuak egin zituzten. Estatuko alderdiek buruzagi zenbait Euskal Herriratu zituzten aldeko botoa hauspotzeko. EAJk Euzko Gudaroste-ko gudari ohien izenak plazaratu zituen “Estatutuaren alde” zeudela aldarrikatzeko. Donostiako Belodromoa izan zen mitinak antolatzeko batzuek eta besteek erabili zuten aretorik handiena eta neurgailu esanguratsuena. HBk ezetza eskatzeko 10.000 lagun bildu zituen, EAJk, EPKk, PSEk eta ESEIk aldiz, 12.000 jarraitzaile elkartu zituzten baiezko botoaren alde. Azkenean, urriaren 25ean Estatutuaren aldeko jarrera nagusitu zen. Dena den, Gipuzkoan eta Bizkaian abstentzioa %40ra iritsi zen eta Araban %36ra.

Nafarroa berriz ere baztertua

Estatutuaren kanpaina puri-purian zegoen unean, Hego Euskal Herriko lurraldeak batzeko beste erreferenduma bazterrean geratu zen. Konstituzioko 4. xedapen iragankorrak Nafarroa eta erkidego berria lotzea aurreikusten zuen, baina Nafarroako Parlamentuak atzera bota zuen aukera hori. Izan ere, xedapen horrek proposatutako bidean sakontzeko asmoz Euskadiko Ezkerrak, ESEIk eta PTEk aurkezturiko mozioa ez zen onartu, UCD eta UNren botoekin eta PSOEren abstentzioarekin. Beranduago, Nafarroako Diputazioaren zati batek –PSOE eta UCD– Foru Hobekuntza negoziatu zuen Madrilgo Gobernuarekin; jakina, inolako erreferendumik egin gabe. Garbi gelditu zen alderdi horien bikoiztasun zikoitza, nafarrek gainontzeko euskal biztanleekin bat egiteko ezinbestekotzat jotzen baitzuten Parlamentuaren baimena eta herri kontsulta, baina beraiek prestaturiko “Amejoramendu” horrentzat herritarren iritzi edo borondatea hutsaren hurrengoa zen. Ederki asko zekiten buruzagi nafar horiek erreferenduma egiteak kolokan jar zezakeela hain era ertsian prestaturiko Foru Hobekuntza. Eta hori pasa zitekeela arras argi gelditu zen 1986ko martxoak 12an, egun horretan, arabarrek, bizkaitarrek eta gipuzkoarrek bezala, NATOn sartzearen kontra bozkatu baitzuten nafarrek. Orduz geroztik, agintetik gertu dagoen inongo politikarik ez du maite herri kontsulta, eta askoz gutxiago Euskal Herrian egina bada.

Franco osteko erreferendumak: abstentzioa, baiezkoa, ezezkoa

Francok urtebete zeraman hilobian, baina Gorte frankistak oraindik indarrean zeuden Erreforma Politikoaren Legea abiarazi zutenean; frankismo osteko lehenengo erreferenduma. Orduan ilegalak ziren alderdi ezkertiarrek abstentzioaren aldeko jarrera azaldu zuten aho batez. Baiezkoaren alde, berriz, Gobernua eta hainbat talde eskuindar agertu ziren eta eskuin muturrean zeudenak baiezko eta ezezkoaren artean banatu ziren. 40 urtean lehen aldiz kanpaina moduko bat egin behar zuten batzuek eta besteek, baina egoera eta baldintza oso ezberdinetan.

Gobernuak 1.200 miloi pezeta erabili zituen aldeko botoa lortzeko propagandan. Legeritik kanpo zeuden alderdiak –PSOEtik ezkerrera zeudenak– alderdi sozialista bera eta EAJ bezalako nazionalistak, ezinezkoa izan zuten nolabaiteko berdintasunez lehiatzea. Klandestinitatetik ateratzen ari ziren eta aldizkari eta medioak hobetu eta ugaritu zituzten arren, hori eskasa zen oso Gobernuak zuen komunikabideen hegemoniaren aurrean. Hainbat egunkari eta kazeta –Berriak eta Punto y Hora de Euskal Herria jaioberriak, Cuadernos para el Dialogo, Triunfo, edo aitzinagotik zetorren Argia...– ikuspegi kritikoagoa zabaltzen saiatu ziren, baina komunikazio ahalmen askoz apalagoarekin, isunen edo itxieraren ezpata oso gertu baitzuten. Oztopo horien gainetik, Euskal Herrian talde guztiek bat egin zuten abstentzioa eskatzeko. Horien arabera, alderdiak legalizatu gabe eta oinarrizko eskubideak bermatu gabe zeuden bitartean ez zegoen parte hartzerik.

Hainbat alderdirekin aginteak bigun jokatu zuen bitartean –batez ere PSOE eta EAJrekin–, beste batzuekin errepresioa gogortu egin zen eta atxiloketa masiboek berdin jarraitu zuten. Bestalde, presoen auzia kalean zegoen egundoko indarrarekin: “Gabonetarako danak etxera” ekimena aurrera eraman nahian zebiltzan milaka lagunek zapalkuntzarekin egin zuten topo. Testuinguru horrek akuilatu zuen abstentzioaren aldeko jarrera, baina erakunde guztiek oso ongi zekiten egoera horretan ezinezkoa zela Erregimenak prestaturiko dema irabaztea. Izan ere, abstentzio aktiboaren aldeko kanpaina sutsua egin zuten arren, Espainiako Estatuan aise nagusitu zen baiezkoa. Aldiz, euskal lurraldeetan emaitzak ezberdinak izan ziren. Gipuzkoan abstentzioa gailendu zen erabat, eta baita Bizkaian ere, baina modu lausoagoan –erroldaren erdia abstenitu zen kasik–. Araban eta Nafarroan, nahiz eta botoa ematera joan ez zirenen kopurua garrantzitsua izan, Estatuko lurraldeetako portzentajeetatik gertuago ibili ziren.

1978: Konstituzioari... abstentzioa

Arras ezberdina izan zen Trantsizioko bigarren erreferenduma, hau da, 1978ko Konstituzioa erabaki behar zuena. Ordurako erakunde gehienak legalizaturik zeuden: ezker muturrekoak, ETA (pm)tik zetorren EIA, HBren koalizioa... Bestalde, Fran Aldanondo kartzelatik atera zenetik amnistia emanda zegoen arren, espetxeak preso berriez betetzen hasi ziren. Baina 1978ko ardatz politiko nagusia Konstituzioaren eztabaida izan zen. Estatuaren oinarrizko lege horren aurrean indar politiko guztiak birkokatu egin behar izan ziren. Euskal Herrian, erakunde abertzaleak ez ezik, ezker muturreko talde gehienak ere gogor azaldu ziren Konstituzioaren aurka. Aitzitik, UCD eta AP eskuindarrekin batera, Alderdi Komunista, PSOE eta ORT zein PTE aritu ziren Konstituzioaren alde. Jakina, lerrokatze hori aurretik zetorren, Suarezen alderdiak, sozialistek eta PCEk Parlamentuan adostu baitzuten Konstituzio, talde abertzaleak zokoratuz. Txosten konstituzionaletik at geratzeaz gain, Euskadiko Ezkerrak eta Eusko Alderdi Jeltzaleak aurkeztu zituzten emendakinak atzera bota zituzten. Horregatik, alderdi honek bat egin zuten Konstituzioa errefusatzeko kale mobilizazioetan. Dena den, carta magna arbuiatzeko jarrera ezberdinak plazaratu zituzten: ezezko botoa EEk, HBk, LKIk, HASIk eta LAIAk bultzatu zuten; ESEI, EMK-OIC eta EAJ, ostera, abstentzioaren alde aritu ziren.

Duela 30 urteko abenduaren 6 hartan, Konstituzioak erreferendumaren froga gainditu zuen Espainiako Estatuan –parte -hartzea %70era iritsi zen eta horietatik %87 aldeko botoak izan ziren–. Euskal Herriko emaitzak hagitz desberdinak izan ziren ordea. Nahiz eta baiezkoak irabazi, askoz era otzanagoan egin zuen. Nafarroan eta Araban ozta-ozta nagusitu zen baiezkoa abstentzioren gainetik. Gipuzkoan eta Bizkaian, abstentzioak irabazi zuen eta ezezkoen portzentajea oso altua izan zen.

Konstituzioa Espainiako Aldizkari Ofizialean azaldu zen egunean bertan, 1978ko abenduaren 29an, Eusko Kontseilu Nagusiak Estatutuaren azken testua prestatzeari heldu zion. Orduz geroztik, 1979an zehar, parlamentuko ekimenak eta ekitaldi publikoak ugaldu egin ziren Autonomia Estatutuaren alde, eta UCD eta EAJ negoziatzen hasi ziren. Erabateko onespena izateko baina, azken urratsa falta zen: 1979ko urriaren 25eko erreferedumean herritarren babesa lortzea. Eta hain zuzen, euskal lurraldeetako foruak konstituzio espainolaren menpe jarri zituztenetik 140 urte betetzen ziren egun berean, hain zuzen ere. Instituzioetan Estatutua onartzeko erabateko adostasuna zegoen bitartean, euskal gizartean zatiketa oso sakona zen, esparru abertzalean bereziki. Esaterako, ETA(pm)-k Estatutuarekin Presoak Kalera! zioen; antzekoak izan ziren Euskadiko Ezkerraren argudioak ere. Noski, izan zen abertzaleen artean aurkako jarrera gartsua azaldu zuenik. Herri Batasunak abstentzioaren aldeko kanpaina erraldoiari ekin zion: Moncloan negoziaturiko Estatutua oso gogor gaitzetsi zuen koalizio berriak, batez ere Nafarroa euskal erkidego berritik landa geldituko zelako. EMK eta LKI alderdiek bat egin zuten ideia horrekin eta Autonomia Estatutua gaitzetsi zuten hauek ere. Norabide politiko desberdinetako atentatuek eta manifestazio-kontramanifestazioek giroturiko testuinguru zail hartan, mitin erraldoi eta bateratuak egin zituzten. Estatuko alderdiek buruzagi zenbait Euskal Herriratu zituzten aldeko botoa hauspotzeko. EAJk Euzko Gudaroste-ko gudari ohien izenak plazaratu zituen “Estatutuaren alde” zeudela aldarrikatzeko. Donostiako Belodromoa izan zen mitinak antolatzeko batzuek eta besteek erabili zuten aretorik handiena eta neurgailu esanguratsuena. HBk ezetza eskatzeko 10.000 lagun bildu zituen, EAJk, EPKk, PSEk eta ESEIk aldiz, 12.000 jarraitzaile elkartu zituzten baiezko botoaren alde. Azkenean, urriaren 25ean Estatutuaren aldeko jarrera nagusitu zen. Dena den, Gipuzkoan eta Bizkaian abstentzioa %40ra iritsi zen eta Araban %36ra.

Nafarroa berriz ere baztertua

Estatutuaren kanpaina puri-purian zegoen unean, Hego Euskal Herriko lurraldeak batzeko beste erreferenduma bazterrean geratu zen. Konstituzioko 4. xedapen iragankorrak Nafarroa eta erkidego berria lotzea aurreikusten zuen, baina Nafarroako Parlamentuak atzera bota zuen aukera hori. Izan ere, xedapen horrek proposatutako bidean sakontzeko asmoz Euskadiko Ezkerrak, ESEIk eta PTEk aurkezturiko mozioa ez zen onartu, UCD eta UNren botoekin eta PSOEren abstentzioarekin. Beranduago, Nafarroako Diputazioaren zati batek –PSOE eta UCD– Foru Hobekuntza negoziatu zuen Madrilgo Gobernuarekin; jakina, inolako erreferendumik egin gabe. Garbi gelditu zen alderdi horien bikoiztasun zikoitza, nafarrek gainontzeko euskal biztanleekin bat egiteko ezinbestekotzat jotzen baitzuten Parlamentuaren baimena eta herri kontsulta, baina beraiek prestaturiko “Amejoramendu” horrentzat herritarren iritzi edo borondatea hutsaren hurrengoa zen. Ederki asko zekiten buruzagi nafar horiek erreferenduma egiteak kolokan jar zezakeela hain era ertsian prestaturiko Foru Hobekuntza. Eta hori pasa zitekeela arras argi gelditu zen 1986ko martxoak 12an, egun horretan, arabarrek, bizkaitarrek eta gipuzkoarrek bezala, NATOn sartzearen kontra bozkatu baitzuten nafarrek. Orduz geroztik, agintetik gertu dagoen inongo politikarik ez du maite herri kontsulta, eta askoz gutxiago Euskal Herrian egina bada.


Kontrolak azkartuko dituzte Ipar Euskal Herrian

Hego Euskal Herritik Ipar Euskal Herrira sartzeko baldintzak indartu ditu Frantziako Estatuak. 500 jendarme eta polizia arituko dira lanean pazko asteburuan.

Eric Spitz Pirinio Atlantikoetako prefetak iragarri du Hego Euskal Herritik Ipar Euskal Herrirako muga zeharkatzeko agiri berezi bat erakutsi beharko dela. «Baliozko arrazoi bat beharko du Ipar Euskal Herrira sartu nahi duen pertsona orok», esan du Spitzek. Hala, ziurtagiri bat erakutsi beharko zaio Frantziako Poliziari. Laneko arrazoia bada, enpresaren agiria ere beharko da. Frantziako Gobernuaren webgunean eskura daiteke agiria.

Pazko asteburua dela eta, kontrolak azkartu egingo dituzte Ipar Euskal Herrian. Guztira 500 polizia eta jendarme arituko dira kontrolak egiten, turisten etorrera oztopatzeko eta herritarrek konfinamendua errespetatzen dutela egiaztatzeko. Bigarren etxebizitzak diren lekuetan «begirantza handia» izanen dutela esan du.

Iragan asteburuan Miarritzeko ordainlekutik 63 auto «soilik» pasatu eta «guztiak kontrolatuak» izan zirela gehitu du Spitzek.

Bestalde, egoera ekonomikoa ere aipatu du Spitzek. Langabezia partziala 9.450 enpresa baino gehiagotan eskatu dute; orotara 70.000 langilek egin dute galdea merkataritzaren sektorean.

Turismoaren sektorean «eragin handia» izango duela esan du Spitzek, baina uste du «goizegi dela» kaltea neurtzeko. «Aurrekaririk gabeko egoera ekonomikoan gaude, baina oraindik ezin dugu neurtu zer heinetarainoko ondorioak izanen dituen», deitoratu du. Frantziako Estatuaren zorrak mila milioi euroko heina gainditu du atzotik, Spitzek esan duenez.


Bigarren Euskaraldiaren bideoklipa estreinatu dute

Gehiago, gehiagorekin, gehiagotan. Erritmo bizia edukiko du aurtengo Euskaraldiak. Horren bideoklipa aurkeztu dute gaur. Broken Brothers Brass Band & The Blackbirdsek egin dute, Ion Celestinoren musikarekin, eta, hitzak Sustrai Colinak ondu ditu. Iruñeko euskalgintzako jende ezagun ugarik hartu du parte grabaketan.

Aurreko Euskaraldiko bideo klipa Hartu kontrola, aukera rola lelopean grabatu zuten. Orduan Maddalen Arzallusek eta La Basuk egin zituzten hitzak, eta azken horrek Ines Osinagarekin jarri zion ahotsa. Musika Las Tea Party disko jartzaileek sortu zuten.


Gatazkaren ondorioak eta bakearen aukerak

Hasiko al ditu Espainiako Gobernuak ETArekin elkarrizketak? Galdera horixe dabil denen ahotan. Nazioarteko ordezkarien deklarazioei eta PSOE eta PPren jarrera nagusiari erreparatuz, badirudi baietz. Baina zein arlotan has daitezke neurriak hartzen? Kartzeletako eta auzitegietako egoera gainbegiratzea nahikoa da, jabetzeko terreno aski zabala dutela Rubalcabak zein Rajoyk jokoan sartzeko.

Gatazkaren ondorioak. Hitz horiek erabili zituzten Donostiako Adierazpeneko bigarren puntuan ETAren eta Espainiako Gobernuaren artean hitz egin beharrekoa zehazteko. Anoetako proposamenean ere aipatzen zen bigarren errail hori (desmilitarizazioa, presoak eta iheslariak, eta biktimak); baina ordukoan, ETAk armak utzi aurreko negoziazio baten ondorio lirateke. Oraingoan, ez omen da ezer negoziatu, ez da kontzesiorik egin –Rajoyk berak adierazia–, ETAk armak utzi ditu eta kito. Brian Currinek Aieteko konferentziaren bukaeran esan zuen ETAren amaiera etorriz gero, seguru zegoela gobernuek berandu baino lehen erantzungo zutela eta hitz egin beharko zutela segurtasun kontuez, armen dekomisioaz eta abar. Kofi Annan eta Tony Blair-en inplikazioa ere esanguratsua da; azkeneko horrek The New York Times-en argitaratutako artikuluan berretsi egin du gobernuei egindako elkarrizketa eskaera eta hitz egin beharreko puntuak zehaztu ditu, Ipar Irlandako elkarrizketak eredu hartuta. Nazioarteko jarrera hori ikusita, iduri luke “alde tekniko” horretan Zapaterok konpromiso batzuk hartu dituela, publikoki onartu ezin duen arren.

Ez da gutxi Espainiako Gobernuak arlo horretan egin lezakeena, azken urteetan ikaragarri estutu baitu torlojua, legez oso zalantzagarriak diren neurriak hartuz eta guzti. Nahikoa luke legea aplikatzearekin de facto preso askoren egoera izugarri arintzeko, adibidez eritasun larriak dituzten presoena. Oraindik gauza mordoa jorratu behar da normalizazio eta bakerako bidean; Gernikako Akordioan egiten diren hainbat eskaera errepasatzea nahikoa da jabetzeko zein bide luzea dagoen urratzeko: inkomunikazioaren amaiera, auzi politikoetan zigortutakoen errebisioa, Alderdien Legea indargabetzea, amnistiarako bidean urratsak ematea presoen arloan… Batzuk urrun ikusten dira oraindik, baina badaude hainbat gauza zalaparta handiegirik gabe egin litezkeenak, eta azkar asko gainera, A-20ko hauteskundeei itxaron gabe.

Ilegalizazioaren lokatzetatik ateratzeko ordua

Ezker abertzalearen sigla ezberdinen ilegalizazioaren atzean, Gobernuaren bultzada egon da. 2002an Batasuna ilegalizatu zenetik, Estatuko Fiskaltzak behin eta berriz inpugnatu eta auzitan sartu izan ditu hauteskundeetara aurkeztu nahi izan diren alderdiak (AuB, Herritarren Zerrenda, Aukera Guztiak, Abertzale Sozialistak, ANV, D3M…). Gogoratu besterik ez dago, su-eten betean, Bilduren kontra fiskalak erakutsitako gogortasuna, udal eta foru hauteskundeetan aurkeztu ez zedin bide guztiak agortzeraino. Alderdien Legea eta Hauteskunde Legea ere behin baino gehiagotan aldarazi dute, ezker abertzaleak erakundeetan egoteko zirrikiturik txikiena izan ez zezan. Ilegalizazioek epaitegien bermea izan duten arren, erabaki politikoak izan dira, justiziaren jantziaz mozorrotuta.

Duela aste batzuk, asko eta asko ziur zeuden Bildurekin foru eta udal hauteskundeetan gertatutako eszena berdinak ikusiko genituela A-20ko Espainiako hauteskundeetan indar subiranisten koalizio berriarekin: pertsekuzio judiziala eta in extremis erabakitako epaiak. Bateragune auziaren sententziak giro hori zetorrela iradokitzen zuen, eta Conde-Pumpidok Sortu legalizatzeko auzian hartutako jarrerak ere –“ETA existitzen den bitartean Sortuk ezingo du legala izan”, esan zuen fiskal buruak– konfrontazio garaiak gogorarazten zituen. Amaiur aurkeztu zenean, tentuz aztertuko zutela esan zuten Estatu aparatuek; biktimen elkarteek eta PPk berriz, arrapaladan eskatu zuten haren kontrako neurriak hartzeko. Inpugnazio hotsak berriz ere. Baina hurrengo asteetako gertakariek erabat aldatu dute testuingurua: euskal presoen kolektiboak Gernikako Akordioarekin bat egitea, nazioarteko egiaztatze batzordearen osaketa, ETAren agiria egiaztatzea onartuz, Ekin-en disoluzioa, bake konferentzia, ezker abertzalearen eskaera ETAri armak uzteko, eta ETAk armak uztea. Ondorioz, diskurtso ilegalizatzailea erabat zapuztuta geratu da eta dena ondo bidean, Amaiurrek ez du inolako arazorik izango hauteskundeetan aurkezteko. Ezker abertzaleak, beraz, hanka bat jada atera du lokatz ilegaletatik, beste hanka ateratzea falta zaio orain, Sortu alderdia.

Sortu legezko izan edo ez Konstituzio Auzitegiaren eskuetan dago momentu honetan. Lehendik ere Sortu ilegalizatzeko argudioak hari ahul batetik zintzilik bazeuden, ETAren amaierarekin hari hori jada hautsi egin da. Beraz, ez dirudi epaimahaiak Sorturen kontrako epairik kaleratuko duenik, baina alderdi berriak jadanik ez du aukerarik izango A-20ko hauteskundeetan parte hartzeko.

‘Parot doktrina’renak egingo al du?

ETAk armak betiko utzi ditu, baina askoren iritziz bere desagerpena ez da gertatuko hainbat kontu konponduta utzi gabe, tartean preso politikoen bizi baldintzak arintzea. Espainiako eta Frantziako gobernuek kartzeletako politika erabili izan dute presionatzeko. Azkeneko urteetan presio hori gehiagora joan dela salatu dute presoen senideek gainera. Parot doktrina da horren adibide. 2006an Auzitegi Gorenak Henri Parot presoak jarritako helegite bat atzera bota zuen eta indarrean jarri zuen zigor-erredentzioak zenbatzeko modu berri bat. Ordura arte, erredentzioak legez kartzelan igaro zitezkeen 30 urteei aplikatzen zitzaizkien, baina geroztik zigor bakoitzari aplikatzen hasi zitzaizkion, presoak ehunka urtetako kartzela zigorra izanik ere. Ondorioz, 1973ko Kode Penalarekin epaitutako presoek 30 urte arte igaro ditzakete kartzelan, zigor gogorrak jaso badituzte.

Momentu honetan hamarnaka lagunek egon beharko lukete kalean baina doktrina hori aplikatuta preso segitzen dute. Horietako askoren helegiteak Konstituzio Auzitegian onartu dituzte eta aztergai daude. 2011ko maiatzean El País egunkariak albistea kaleratu zuen, Konstituzionala Parot doktrina bertan behera uzteko deliberatzen ari zela esanez. Baina auzitegiak ukatu egin zuen halakorik eta kasu bakoitza banan-banan aztertuko zuela azaldu zuen. Lehenengo 14 helegiteak uztailean aztertu behar zituen, baina azkenean irailera arte atzeratu zuen auzia eta oraindik ez die erantzunik eman. Bestalde, duela gutxi Fiskaltza doktrina horren kontra azaldu da, Joseba Artolaren babes helegitearen kasuan. Konstituzionaleko mugimenduek eta fiskaltzaren irizpide aldaketak doktrina baliogabetzeko norabidean jarri dute iparrorratza.

Sakabanaketa, Gobernuaren erabaki politikoa

Gaur egun 703 euskal preso politiko daude eta horietatik 35 baino ez daude Euskal Herriko kartzeletan –EPPKtik kanpo dauden Langraitzeko 20 presoak barne–. Behin eta berriz salatu izan da presoak ez ezik, haien senideak ere zigortzen dituela dispertsioak. Batez beste astero 1.200 kilometrotik gora egin behar izaten dituzte senide eta lagunek, horrek dakartzan ondorioekin (istripuak, gastuak, osasun arazoak…). Aljerreko negoziazioen porrotaren ondoren ekin zion Felipe Gonzálezen Gobernuak sakabanaketari, presoen artean disidentziak eragiteko asmo argiaz. Urte batzuen buruan baina, garbi geratu zen neurri horrek ez zuela eraginik eta azken helburua “presoa bera deuseztatzea” zela, senideen esanetan. Hargatik, presoak Euskal Herrira hurbiltzea senideen eta euskal gizarteko eremu zabal baten aldarrikapen nagusietakoa izan da.

Sakabanaketa ez da inolako legetan oinarritzen, Gobernuak arbitrarioki harturiko erabaki politikoa da, eta zentzu horretan, behin eta berriz erabili izan du arma politiko moduan. Esaterako, Aljerreko zaputzaldiaren hurrengo urteetan Gobernuak oso estu hartu zituen presoak sakabanaketaren bidez; aldiz, Lizarra-Garaziko su-eten garaian, Aznarrek hainbat preso Euskal Herrira hurbilduz egin zituen keinu ahul batzuk.

Egun batetik bestera har litekeen erabakia den arren, ez dirudi presoen hurbilketa berehalakoan gertatuko denik. Senideentzat aldarrikapen ezinbesteko bihurtu den bezala, aldarrikapen historikoa eta sinbolikoa ere bada, eta bai biktimek bai PPko sektore kontserbadoreenek “kontzesio” gisa ikusiko lukete hurbilketa masibo bat –“beti egongo naiz presoen hurbilketaren aurka” zioen Mari Mar Blancok, Miguel Ángel Blancoren arreba eta PPko senatariak–. Hortaz, logikoena da hurbilketa epe ertainean eta pixkanaka gertatzea.

Zigor Kodeak eta graduak

1995ean Zigor Kode berriarekin eta 2003an errebisioarekin, ETAko presoei zigorrak eta baldintzak gogortzeko neurri bereziak hartu ziren. Hala, espetxealdi maximoa 30 urtetik 40 urtera igaro zen eta erredentzioen bidezko murrizketak desagertu egin ziren. Gainera, baldintzapeko askatasuna lortzeko, terrorismo delituagatik kondenatutakoek beste presoek baino denbora gehiagoz egon behar dute kartzelan –zigorraren hiru laurdenak– eta kalera ateratzeko indarkeria gaitzetsi eta euren biktimei barkamena eskatu behar diete. ETAren amaierarekin baldintza horiek zein egoera legaletan geratzen diren aztertu beharko litzateke. Bestalde, egun Espainiako Estatuan 337 preso daude lehen graduan, ia egun osoa ziegatan sartuta. Abian jarri den bake prozesuak presoen bizi baldintzen normalizazioa eta espetxe barruko gatazkak arintzea ekarriz gero, horietako askok bigarren gradura igarotzeko aukera izango dute eta hainbat onura izango lituzkete (ziegatik kanpo ordu gehiago, espetxetik kanpora irteteko baimenak…).

Iheslariek, paperak eta bermea

Ehunka dira Euskal Herritik kanpo bizi diren iheslari eta errefuxiatuak: Kuban, Venezuelan, Mexikon, Urugain, Belgikan… Horietako asko duela hamarkada batzuek alde egin zuten eta haien delitua preskribitua legoke; beste batzuek ez dute haien kontrako auzirik. Testuinguru berrian Euskal Herrira itzultzea xamurragoa izango dute, baina horretarako Gobernuaren bermea eta kasu batzuetan etxera itzultzeko “paperak” ezinbesteko dituzte, Anai Artea elkarteak berriki azaldu duen bezala.

Barkamenaren prezioa, biktimak eta berradiskidetzea

Zalantzarik gabe, damua eta barkamena hitzak behin eta berriz entzungo dira “gatazkaren ondorioak” konpontzeko prozesu luzean. Biktimen elkarteek argi dute presoek damua eta barkamena erakutsi behar dutela haien aldeko neurriak hartzen hasteko, legeak ere hala dio gainera. Baina barkamen eskaera ez litzateke “garaituen eta garaitzaileen” diskurtsoaren ikuspegitik exijitu behar, berradiskidetzerako bidean jarrera funtsezkoa delako baizik. Jonan Fernandez Baketik-eko zuzendariak Larrun-en argitaratutako artikuluan zioen barkamenak borondatezkoa izan behar duela, ez dela berradiskidetze-prozesua abian jartzeko ezinbesteko baldintza, baina bai erabakigarria.

Biktimak dira bizi izan dugun gatazka honen ondorio mingarriena, alde batekoak zein bestekoak. Donostiako Adierazpenak haien aitortza eskatzen du, “errekontziliazioaren indarra gorrotoan oinarritutako ohiturei nagusitzean dator” dio adierazpenak. n


Klika, Kaledonia Berrian

Kaledonia Berrian kanakiar hizkuntzen alde lanean ari diren elkarteekin batera egingo dute KORRIKA.


Maialen Axpe: 'Ez nuen pentsatzen honaino helduko nintzenik'

Urrezko domina lortu du Espainiako Exapelketan 4,5 metroko jauziarekin. Glasgown izateko jauzi minimoa ere egin du.

Urrezko domina lortu du Maialen Axpek Espainiako Txapelketan, 4,5 metroko jauziarekin. Glasgown izateko jauzi minimoa ere egin du.


Web-orrialde berriaren link-a!! !

Hemen daukazue gure buruhandi mitologikoen web-orrialdearen link-a!!! www.sorginlarren.es.tl


Honki jin, EHKO!

Beste mugarri bat gainditu du Euskal Herri osoko laborari ekologikoek 2008an hasitako hausnarketa prozesuak. Azken urte eta erdian jarraitutako dinamikaren ondotik, EHKOlektiboak aurrerapauso handiak eman ditu: ekoizpenaren arabera finkatutako lantaldeetan oinarriak ezarri dira, kolektiboak komunean dituen irizpideak adostuta daude, eta Euskal Herriko laborantza bio-ekologikoa, etxaldekoa eta herrikoia ezagutarazteko identifikatzailea prest dago. Zuek, laborariek egin duzue lan hori.

Ezin albo batera utzi animatzaileek, Aloña eta Itziarrek, jokatu duten ezinbesteko papera: haiek hauspotu dute EHKOren sua, laborariak elkartzeko ahalegin berezia eginez. Aldi berean, zuzendaritza batzordeko kideen lemazain lana ere funtsezkoa izan da, indarrak ongi bideratu ahal izateko. Baina behin elkar hartuta, baserritarrak ederki moldatu zarete EHKO elikatzeko.

Asko aurreratu da, eta, oraindik ere, bide luzea dago urratzeko. Mauleko topaketan erabaki bezala, EHKO elkarte autonomo moduan eratuko da aurki. Datozen urteetarako erronka izango da EHKOren sua, mantendu ez ezik, are gehiago hauspotzea. Horretarako, laborarien parte hartzea bere horretan mantendu beharko da, eta herritarrena bilatu. Dinamikak maila egokian jarrai dezan, ezinbesteko baldintza izango da animatzaileen lana finantzatzeko bideak topatzea. Gauza horietaz arduratzen direnak jadanik badabiltza horretan lanean. Bitartean, laborari, eutsi EHKOren txingarrari. Euskal Herri agroekologikoa pizten ari gara.

2011-2013 epean egindako lanaren dosier modura, Ekolurra aldizkariaren azken zenbakia berezia izango da, izenetik hasita. EHKOlurra honetan, ekoizpen motaren araberako lan taldeetan sortu diren zuhaitzak topatuko dituzue, baita kolektibo osoarentzat komuna den zuhaitz bateratua ere. Horrezaz gain, EHKOren betebehar nagusietako bat laborarien arteko ezagutza sustatzea baita, hainbat laborariri egindako elkarrizketak irakur ditzakezue. Zenbaki berezi hau osatzeko, prozesuan identifikatutako gabezia komunak lantzen dituzten adibideak ere ekarri ditugu: proiektu kolektiboen beharra, sareak ehuntzeko beharra, eta beste era batean komunikatzeko beharra. Ekolurra-ren harpidedunek (udal liburutegi gehienak talde horretan sartzen dira) aurki izango dute paperezko edizioa. Beste guztientzat, bertsio digitala eskuragarri egongo da urtea bukatu baino lehen, www.eneek.org webgunean.

Biolur-Gipuzkoa Nekazaritza Ekologikoaren Aldeko Gipuzkoako Elkartea. Tel. : 943-76 14 47

biolur@biolur.net

ENEEK- Euskadiko Nekazaritza eta Elikadura Ekologikoaren Kontseilua. Tel. : 902-54 01 65

info@eneek.org


Jaietan Larrain Dantza egiteko ikastaroa

Aurreko urteetan moduan, aurtengo herriko jaietan ere Larrain Dantza egingo da plazan. Hala, ikastaroa antolatu dute dantza ikasi edo entseatu nahi dutenendako. Entseguak martitzenetan izango dira, 20:00etan, eskolan.


Apple munduko enpresa miretsiena da beste behin

Konpainiak gailu berriak ateratzeko duen maiztasunari esker gainontzeko enpresak gainditu ditu.

Applek munduko enpresarik "miretsiena" izatea lortu du beste behin, Fortune aldizkariak argitaratu duenaren arabera. Googlek bigarren postua lortu du eta Berkshire Hathaway taldeak, hirugarrena.

Gainontzeko lehen hamar postuei dagokienez, aurten, Southwest Airlines, Procter &' || 'amp; Gamble, Coca-Cola, Amazon.com, FedEx, Microsoft eta McDonald''s izan dira.

Fortunek jakinarazi duenaren arabera, konpainiak gailu berriak ateratzeko duen maiztasunari esker gainontzeko enpresak gainditu ditu. Gainera, Steve Jobs bajan izan arren, iPad berrairen aurkezpenean agertu zela eta konpainiak primeran funtzionatzen jarraitzen duela adierazi zuela azpimarratu du aldizkariak.

Horrez gain, aldizkariak hainbat sektore eta industrietako enpresa miretsienen zerrendak ere egin ditu. Horrela, Applek informatika alorreko enpresarik miretsiena izatea ere lortu du. Telekomunikazioan, berriz, Telefonica espainiarra izan da.

Bestalde, Coca Colak edarien enpresetako gailurrera iritsi da, McDonald''s elikagai zerbitzuenera, Novartis farmazia alorrekora, Statoil findegietakora, BMW autoenetakora eta Delta Air Lines airelonienetakora.


Elkartasun olatuak horiz jantzi ditu kaleak

‘Gu be zuek gara’ maratoi solidarioan ehunka lagun batu ziren domekan. Gernika Atletismo Taldea eta Ospitaleko Lagunartea guraso elkartearen ekimenak aurreikuspen guztiak bete ditu.Ehunka herritarrek bat egin zuten domekan Gernika-Lumon Gu be zuek gara elkartasun maratoiaren olatu horiagaz. Umeen minbiziaren ikerketan laguntzeko ekimenak antolatzaileen aurreikuspenak bete ditu, bai parte hartzeari dagokionez eta baita helburu ekonomikoari dagokionez ere.Hain zuzen ere, elkartasun maratoiaren helburua Biocruces osasun ikerketa institutuaren Linfoma Linfoblastiko T-aren ikerketa genetikoa diruz laguntzea izan da, eta antolatzaileek domekan esan zutenez, 30.000 euro biltzea lortu dute.Gernika Atletismo Taldearen eta Ospitaleko Lagunartea guraso elkartearen deialdiak arrakasta eduki zuen. Gernikarrek zein inguruko udalerrietako bizilagunek ez zuten hutsik egin gura izan, eta beste behin agerian utzi zuten elkartasunak ez duela mugarik.Horren adierazgarri da, esate baterako, tonbola solidarioan batu zen jendetza. Herriko merkatari, ostalari, ikastetxe, enpresa eta norbanako askok emandako askotariko produktuak jarri zituzten bertan, eta antolatzaileek horiek eman dituztenen laguntza eskertu dute.Era berean, herritarrengandik zein askotariko elkarte, talde, enpresa edota eragileengandik domekara aurretik zein egunean bertan jasotako babesa eta laguntza goraipatu eta eskertu dute.Goizetik jai giroanEgun osoan jai giroa nagusitu zen Pasealekuan eta inguruko kaleetan. Eguerdian, Aittitta Makurra Txarangako kideak ibili ziren kaleak musikaz girotzen.Minbizia daukaten zenbait haurrek zinta moztu ostean, 5 kilometroko lasterketa burutu zuten ume, gazte zein nagusiek, eta, horren ostean, 500 metroko lasterketaren txanda izan zen. Parte hartzaileek, tipi-tapa tipi-tapa, irribartsu egin zuten arineketan.Ondoren, tailer, puzgarri eta jolasetan primeran pasatzeko aukera eduki zuten umeek, eta esaterako, minbizia duten umeei babesa emanez, marrazki dotoreak egin eta Pasealekuan eskegi zituzten. Halaber, Amets Arzallus eta Julio Soto bertsolariek ere minbizia duten umeen kemena nabarmendu zuten bertsotan.Bertso saioa amaituta, Segundo Olaeta Musika eskolako kideak igo ziren oholtzara, eta ondoren, The Uski’s taldeak eta Oxabiren erromeriak jarri zioten doinua ekimenari. Hala, dantzan eta kantuan borobildu zuten herritarrek arineketan hasitako eguna.


Usurbildarrak ere 155.aren aurka manifestatzera joanak dira Bilbora

"155.aren kontra demokrazia eta erabakitzeko eskubidea" aldarripean, hainbat eragileek larunbat arratsalde honetarako Bilbon (17:00etan Kasillatik) deitu duten manifestaziorantz abiatu da usurbildar eta lasartearren autobusa arratsaldeko 15:30ak pasatxoan Oiardo Kiroldegi paretik. Ondoko argazkian duzue Bizkaiko hiribururantz joan den herritar taldea.

Eragile politikoen artean, EHBilduk eta Ahal Dugu Podemosek bat egin dute mobilizazioarekin. Baita euskal gehiengo sindikalak eta Gure Esku Dago mugimenduak ere. Usurbilen EHBilduk eta Gure Esku Dagok ere atxikimendua adierazi diote Bilboko manifestazioari.

Espainiar estatuak duela astebete onartu eta azken egunotan aplikatzen ari den Espainiako Konstituzioaren 155. artikularen aurka protesta egingo dute milaka herritarrek Bilboko kaleetan zehar. Azken ordu eta egunotan nabariak dira hartu dituzten neurriak; Espainiako Gobernuak Kataluniako autogobernuaren agintea bereganatu edota abenduaren 21erako hauteskundeak deitzeaz gain, azken erabakiak, ostegun arratsaldean hartu zituzten. Generalitate osoa espetxeratzea agindu zuen, Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile Carmen Lamelak.


Arantzara irteera, bihar

Zikloturista taldea Arantzara (104 km) joango da bihar. 08:00etan jarri dute hitzordua, Zinkoenean.


Nigerian kartzela arriskuan, lesbiana izateagatik

Hendaiako atxikitze zentroan dago, eta 26 urte ditu. Kanporatze arriskuan da: herrira itzuliz gero, hamalau urteko zigorra izango luke.


Bada etorkizun ziberpunk desiragarririk


LABek alarde ez baztertzailearekin bat egitera deitu du

Alarde barrutik edo espaloitik parte hartzeko deia egin du LABek.

Bihar beteko dira hogei urte Irungo hainbat emakume alardean sartzen saiatu zirenetik. Horren harira, LAB sindikatuak deialdia egin du alarde publikoa babestera joateko.

1998ko ekintza hark emakumeen eskubideen aldeko borroka feministan pauso bat gehiago suposatu zuela esan du LABek. “Orain hogei urte Irungo emakumeek sinbolikoak duen garrantzia argi ikusi zuten, argi izan zuten emakumeon parte hartze librerik gabe jaiak ez direla ez parekideak ezta askeak ere. Argi izan zuten kaleak ere emakumeonak ere badirela”.

Parte hartze saiakera hark izan zuen erantzuna ere gogorarazi dute. “Hogei urtez ukazioa, gatazka, biolentzia, irain eta ezegite politikoa ezagutu ditugu, baita gure alkate [Jose Antonio] Santano jaunaren eskutik ere, herria zatitzen duen gatazkari irtenbidea emateaz baino, hauteskunde kalkuluekin kezkatuago”, gaineratu dute.

Mugimendu feminista, ikono

Gatazka gainditu ez dela berretsi du LABek, eta oraindik sistema kapitalista heteropatriarkala indarrean dagoela gaineratu dute. Alarde parekidearen zein emakume langileen eskubideen alde aritu direnen borroka txalotu dute, eta eskerrak eman dizkiete. “Mugimendu feminista eraldaketaren ikono bihurtu da”, ziurtatu dute. Martxoaren 8an hori argi geratu zela nabarmendu dute.

Horregatik, langile klasea alarde publikoko emakumeak txalotzera deitu dute. “Desfilean nahiz espaloian txaloka, langile klasea atera dadila kalera alarde publikoarekin”.


Beste COVID-19 positibo bat, Jesusen Bihotza adinekoen egoitzan

Gizpuzkoako Foru Aldundiak zabaldu duen azken informazioaren arabera, Jesusen Bihotza adinekoen egoitzako egoiliar bat COVID-19an positiboa izan da azken orduetan. Iraila amaieratik ez zen kutsaturik egoitza horretan, baino atzokoa eta gaurkoarekin bi dira une honetan COVID-19an positiboak diren egoliarrak Errenteria-Oreretako erresidentzia horretan.


Miren Lore: "Mimo handiz zaintzen ditugu Corpuseko arropak"

Domeka. 08:00. Santa Ana komentua. Askotariko tamainatako 25 kaxa. Kofradiako kideek guztiak jaso eta Santa Ana antzokira eroango dituzte. Barruan, Corpus prozesioko pertsonaia garrantzitsuenen arropak, ileordeak, maskarak eta osagarriak: San Migelenak, Kristorenak eta apostoluenak. Guztiak, ondo aireztatuta, eta kaxatan sartuta. Horren guztiorren ardura dauka Santa Ana komentuko kide Miren Lore ahizpak. Izan ere, Corpuseko arropak eta beste komentuan gordetzen dituzte.

45 urte daramatza elgoibartar horrek arropak zaintzen. "Lan handia" dela esan digu, baina "gustura" egiten duela. "Herriaren onurarako lana da, eta oso-oso gustura egiten dut. Oñatiarra izango banintz, harro egongo nintzateke prozesioan horren garrantzitsuak diren elementuak nire zaintzapean egonda. Urte asko dira, baina, osasunak laguntzen didan artean, jarraitzeko asmoa daukat", dio, barrez.

Dena den, erretiroa hartzen duenerako ordezkoa baduela esan digu. "Egun, nire laguntzailea da, eta oñatiarra, gainera. Urte batzuk barru, hark arduratu beharko du", kontatu digu.

San Migelendako hiru kaxa

Corpuseko elementuak gordetzeko kaxak ondo baino hobeto antolatzen ditu Miren Lorek, Kofradiako kideen laguntzarekin. Apostoluen eta Kristoren maskarak banaka gordetzen dituzte. Kaxa bakoitzean norberak erabiliko duen atributua eta eskularruak ipintzen dituzte.

San Migelen arropak eta elementu guztiak gordetzeko hiru kaxa behar dituzte: lehenengoan maskarak daude –bost–, bigarrenean armadura eta hegoak eta hirugarrenean kaskoa. Apostoluek eta Kristok erabiltzen dituzten kapak eta soinekoak kaxa baten gordetzen dituzte eta Kofradiako kideen kapa beltzak, pertxatan zintzilik.

Ileorde sintetikoak eta natura

Santa Anan gordetzen diren elementuetatik berrienak ileordeendako manikiak dira. Iaz erosi zituzten. "Orain arte poltsatan gordetzen genituen, baina zabaltzeko orduan lizunduta egoten ziren. Egun, ileorde bakoitzak maniki bat dauka eta ile-apaintzaileak dagokion moduan gordetzen du: makoekin, erruloekin... Ileorde guztiak sintetikoak dira, San Migelena izan ezik: ile naturala da. Ile-apaintzaileak guztiak orraztu ditu dagoeneko", esan digu.

Ezkutuko lana egiten du Miren Lore ahizpak, baina ezinbestekoa, domekako prozesioa ondo irten dadin.


ETAk ukatu egin du lehendakaria hil nahi izan zuela

Erakunde terroristak azpimarratu egin du iazko otsailean "eraso ekintza armatuak" etetea erabaki zuela, eta Gobernuak bazekiela.

ETAk ukatu egin du Otazua taldeak Patxi Lopez lehendakaria eta Rodolfo Ares Herrizaingo sailburua hiltzeko asmoa zuela.

Otazua taldea martxoan desegin zuten. Orduan, Guardia Zibilak Daniel Pastor, Iñigo Zapirain, Beatriz Etxebarria eta Lorena Lopez atxilotu zituen.

Handik eta egun batzuetara, hedabideek talde horren ustezko asmoen berri eman zuten eta, besteak beste, iazko ekainaren 19an, Eduardo Puelles zenaren aldeko omenaldian, lehendakaria eta Herrizaingo sailburua hiltzeko atentatua egin nahi zuela publikatu zuten.

Albiste horren arabera, baina, azkenean ezin izan zuten atentatua gauzatu, ez zutelako jaso hori egiteko behar zuten arma.

Hori horrela, ETAk azpimarratu egin du iazko otsailean "eraso ekintza armatuak" etetea erabaki zuela, eta Espainiako Gobernuak "jakin" bazekiela.

Erakunde terroristak Zutabe aldizkariko azken alean adierazi duenez, informazio horren helburua ezker abertzaleak maiatzeko hauteskundeetan parte hartzea galaraztea da, Gara egunkariak gaur zabaldu duenez.


Otsaileko zita, larunbat honetan

Larunbat honetan izango da, otsaileko erromeria, Jeiki Hadi taldearekin, San Joan Konpartsak antolatuta. Arratsaldeko 18:30etan izango da, Plaza Berrin; eguraldi txarra egingo balu, Atsegindegin.


Urtarrilaren 14an presoen eskubideen alde "inflexio puntua" ezartzera deitu du Sarek

Urtarrilero euskal presoen eskubideen alde egiten den manifestazioa 17:30ean abiatuko da Casillatik: "Bilboko urteroko mobilizazioa salbuespeneko zerbait izan dadila, gure arestiko historiaren bilakaera marka dezan, euskal jendartearen gehiengoak hainbeste desio duen bake eta elkarbizitza etorkizun baterantz".

Bilboko udaletxe atarian aurkeztu du Sare plataformak urtarrilaren 14rako deitutako manifestazioa. Martxa hori "inflexio puntu" izatea nahi dute: "Alde anitzeko konpromisoak piztuko dituen sugar moduko bat izan dadila, bai maila orokorrean, baita maila lokalean ere. Jardun-eremu edota alor bakoitzean".

Urriaren 15ean Donostian eginiko manifestazioarekin ekin zion Sarek aktibazio sozialaren ziklo berri bati, eta ziklo hori "erabakigarria" izan behar dela uste du: "Bai espainiar eta frantziar kartzeletan giza eskubideen errespetua lortzera begira, nahiz gatazkaren eta bere ondorioen konponbidean aurrera egitera begira ere".

Horretarako, gizarte osoari luzatu dio deia: "Eragile sozial, politiko eta sindikal guztiei, instituzioei, eta oro har, pertsona orori. Esfortzuak bikoizteko, borondateak gehitzeko eta ibilbide orri komuna partekatzeko deialdia da. Ideologien eta alderdikerien gainetik".

Eusko Legebiltzarreko hauteskundeen nahiz Espainiako Gorteetarako bozen emaitzek sortutako egoera ere gogora ekarri dute: "[Eusko] Legebiltzar berri bat osatu berri da, osaketa eta gehiengo berriekin. Eta gehiengo berri horiek, gauzak aldatzeko balio behar dute. Ezin dugu pentsa, denak berdin jarraituko duenik". Gogorarazi dute, gainera, Espainiako Kongresuan "erabateko gehiengorik gabeko" legealdia abiatuko dela eta kongresuko indar politiko gehienek beharrezkotzat jotzen dutela espetxe politika aldatzea.


JON MAIAREN BISITA

Jon Maia etorri zitzaigun bisitan eskolara. Hau aitzaki hartuta, hainbat gauza ikasiz gozatu dugu.

http://www.zumaialhi.eus


Garai hartako gizartearen isla

1979ko urriaren 5ean hasi zen ofizialki erreferendumari buruzko kanpaina. Denetik egon zen: alderdiek elkarri ezabatutako siglak, presoen gose grebak eta EAJren propaganda erakustaldi nabarmena. Gizarte oso bat, irudi eta paskinetara eramana.


Zeinek prestatuko ote du ondoen bakailaoa pil-pil eran?

Bakailao Astearen barruan, Bakailaoa pil-pil erara lehiaketa antolatu dute urriaren 28an. Atsegindegin izango da 11:00etatik aurrera. Bikoteka hartu behar da parte eta izena emateko azken eguna urriaren 26a da, datorren ostirala.

Datorren astean izango den Bakailao Astearen barruan, besteak beste, Bakailaoa pil-pil erara lehiaketa antolatu dute. Urriaren 28an izango da, goizeko 11:00etatik 12:30etara, Atsegindegi plazan. Lehiaketan, bi pertsonek osatutako taldeek hartuko dute parte, hau da, bikoteka izango da. Nahi izanez gero, elkarte gastronomiko bat ordezkatzeko aukera izango dute parte hartzaileek. Izen ematea dohainik da. Hori bai, epea 25 bikotek izena ematerakoan itxiko da. Beranduenez, urriaren 26an, ostiralean eman daiteke izena, eguerdiko 13:00ak arte.

Bakailaoa, antolatzaileek emandakoa

Bakailaoa prestatzeko antolatzaileek emango dizkiete hainbat osagai lehiakideei. Honako osagaiak jarriko dituzte euren esku: 2 kilo bakailao, Lizartza Selekziokoa (ezingo da beste bakailaorik prestatu), mahaia (2x0,80 m), egurrezko ohola (40x40cm) eta mantala. Bakailaoa pil-pil eran prestatzeko beste osagaiak, sua, kazola... partaideek eraman beharko dituzte.

Ondoren, pintxotan probatzeko aukera

Parte hartzaileek prestatutako bakailaoa antolakuntzaren esku geratuko da lehiaketa amaitzean eta pintxoetan banatuko da festara hurbiltzen direnen artean jateko. Pintxoak dohainik banatuko dituzte.

Bitartean ere, pintxoak eta sagardoa

Lehiaketak irauten duen bitartean, Hernaniko 9 sagardotegitako sagardoak eta lau elkartek prestatutako bakailao pintxoak probatzeko aukera izango da. Sagardotegiak honakoak izango dira: Altzueta, Iparragirre, Akarregi, Otsua-enea, Larregain, Rufino, Olaizola, Itxasburu eta Zelaia. Elkarteak berriz: Elizatxo, Santa Barbara, Lagun Artea eta Xalaparta.

Hiru onenentzako saria, eta zozketa denen artean

Lehiaketan, hiru hoberenak izango dira sarituak eta epai-mahaikideek hartutako erabakia apelaezina izango da. Sari banaketa egiteko orduan saridunak edo beraien ordezkariren bat bertan egongo ez balitz, sariari uko egin diotela ulertuko da eta ez da saririk banatuko. Bestalde, lehiaketan parte hartzen dutenen artean 2 pertsonentzat afaria zozketatuko da Hernaniko Fagollaga jatetxean.

Izena emateko, hainbat aukera

Esan bezala, izena datorren ostirala baino lehen eman behar da. Horretarako, hainbat modu daude: bakailaoastea@gmail.com helbidera mezu bat bidalita edo telefono hauetara deituta: 943 33 70 28 edo 943 33 70 10. Eman beharreko datuak: izen-abizenak, telefono zenbakia, e-posta, herria, eta elkarte gastronomikoa ordezkatuz gero, elkartearen izena.

EGITARAUA

URRIAK 22, ASTELEHENA:

19:00etan, Bakailaoaz gozatzen: sagardo eta bakailao dastaketa eta show coocking (bakailaoarekin), Basque Culinary Centerren.

URRIAK 23, ASTEARTEA:

19:00etan, Mahaingurua Hernaniko Biteri kultur etxean.

‘Zentzumen eta Sensibilitatea. Aztertu, ohartu, sentitu eta

hunkitu: sagardotegiko menua’.

Dr. Iñaki Alava (BCC. Basque Culinary Center): ‘Cata hedonista y percepción, cómo disfrutar en la sidreria’

Dr. Iñaki Etaio (LASEHU. Laboratorio Analisis Sensorial Euskal Herriko Unibertsitatea): ‘Zentzumenen bidezko kalitatearen kontrola kalitate bereizituko produktuetan: Idiazabal gaztaren

eta txahala haragiaren adibideak’.

URRIAK 28, IGANDEA:

10:00etatik 14:00etara, Azoka berezia: bakailaoarekin lotura duten produktuak. Hernaniko Urbieta

kalean.

11:00etan, Festa Atsegindegin. Lehiaketa: Bakailaoa pil-pil eran lehiaketa, sari banaketa, bakailao pintxoez eta sagardoaz gozatzeko aukera...

12:00etatik 13:00etara, Bertso saioa Hernaniko ikastetxeetako eta Bertso eskolako ikasleekin, Atsegindegin.

Goizean zehar, NABARRHERRI ekimena: Plaza Berrin.


"Zarata handia" bakegintzaz mintzatzeko

Orain bi urte eta lau hilabete ez zen presiorik Aieteko Nazioarteko Konferentzia antolatzeko. Orain bai, eta Lokarrik behin-behinean utzi egin dio "prozesua bultzatzeko" zen topaketari.


Josetxo Gamio XXXI. Pala Txapelketan izena eman daiteke

Josetxo Gamio txapelketa, iazko edizioa

Girizia elkarteak XXXI. pala txapelketa antolatu du beste urte batez elkarteko pilotaria izan zen Josetxo Gamioren oroimenez. Izena emateko epea zabalik dago dagoeneko, hilaren 28a bitarte. Horretarako 656 711 275 telefono zenbakira dei daiteke edo esait[abildua]euskalnet.net helbidera idatzi.

Mailari dagokionez, gizonek hiru mailatan jokatuko dute eta emakumeek bitan (helduak eta 23 urte azpikoak). Partidak Madalensoro pilotalekuan jokatuko dituzte larunbat goiz eta arratsaldetan eta igande eta jai egunetan goizetan.


Belarmiñak, Perlak, Joseba Irazoki eta Mikel Urakenen kontzertuak asteburuan

Belarmiñak eta Perlak taldeak izango dira ostiralean Bonberenean. Belarmiñak taldeak bere lan berria aurkeztuko du: "Haztearen izerdia". Gauari errematea emateko Perlak taldeak joko du, eta sarrera 8 eurokoa izango da.

Larunbatean, urriaren 22an, Mikel Uraken eta Joseba Irazoki izango dira Bonberenean. Gaueko 22:30ean izango da, eta sarrera 6 eurokoa da.


EH Bilduk hiru barrutitan irabazi du, Trintxerpen PSE-EEk

Botorik ez ematea erabaki zutenek irabazi zuten atzo Pasaian. Abstentzioa %61,83koa izan zen, 2009ko hauteskundeetan baino hiru puntu baxuagoa (orduan %64,52koa izan zen), baina oso altua edo nola ere. Bestela, Donibanen, San Pedron eta Antxon EH Bilduk irabazi ditu hauteskundeak eta PSE-EEk Trintxerpen. Edonola ere, PSE-EEk boto dezente galdu ditu Pasaian, zehazki, 543, eta EH Bilduk ere botoak galdu ditu; 283. EAJk gora egin du eta bigarren indarra da Pasaian, eta Podemosek 407 boto lortu ditu, IU-Ezker anitzak baino gehiago. PPk botoak galdu ditu Pasaian.

Jarraian Pasaiako alderdiek lortutako emaitzak; parentesi artean 2009 urtekoa:

EH Bildu: 1.363 (1.646)

EAJ: 999 (784)

PSE-EE: 736 (1279)

Podemos: 407

PP: 332 (437)

IU-Ezker Anitza-Ezkerra: 250 (97).

UPD: 159 (42)

EB: 61

PACMA: 52 (10)

Primavera Europea: 50

Movimiento Red: 34