Pedro Murillo: “Urtebete edo bi biziko naiz; minbizia dut, amiantoak eraginda”

Pedro Murillo. (Argazkia: Ihintza Elustondo)

“Baikorra”. Hala definitzen du bere burua Pedro Murillok (Badajoz, Espainia, 1954), bizitzea tokatu zaiona tokatu arren. Amiantoaren eraginez, biriketako minbizia du, eta argi du non kutsatu zen: “Egun Sidenor izena duen Azkoitiko enpresan bakarrik egin dut lan amiantoarekin. Bestela, eraikuntzan eta autobusak zein kamioiak gidatzen aritu naiz. Argi dut enpresa horretan kutsatu nintzela”. Azkoitian bizi da 12 urte zituenetik, eta 1982tik 2003ra bitartean egin zuen lan lantegi horretan. Amorrua nabari da haren hitzetan, baina ez du irribarrea galdu.

Zer moduz zaude?

Orain, beno… ondo. Kimioa hartzen ari naiz, baina hau okerrera doala nabaritzen dut. Lehen, eskailerak erraz igotzen nituen hirugarren solairuraino, eta, orain, bigarrengoan gelditu egin behar izaten dut, ezin dudalako arnasa hartu. Argi dut zer dagoen. Minbizia dut, amiantoak eraginda; urtebete edo bi biziko naiz. Agian, hiru… Bizitza izorratu didate, diru madarikatuagatik.

Horrek ematen dizu minik handiena?

Ez, engainatu izanak baizik. Esan izan baligute kutsatzeko arriskua genuela, onartuko genuen edo ez. Baina gu engainatu gaituzten moduan engainatzea… Ez genuen arriskuen berri, eta ez gintuzten babesten. Horrek ematen dit minik handiena. Gainera, enpresak esaten du 1993an utzi ziola amiantoa erabiltzeari, eta hori gezurra da. 1982tik 1998ra arte egin nuen lan galdategian, eta hasi nintzenean bezalaxe lan egiten jarraitu zuten amaitu nuenean. Gero, 2003ra arte produkzio katearen akaberan egin nuen lan, eta, tarteka, galdategira joaten nintzen, eta berdin jarraitzen zuten. Galdategia kendu zutenean utzi zioten han amiantoarekin lan egiteari.

Zer lan egiten zenuen, zehazki?

Galdategian, altzairu likidoa bota aurretik, koilarak berotzen genituen, eta, horretarako, amiantozko bloke batzuk erabiltzen ziren. Eta horietatik erortzen ziren zatiak guk irensten genituen.

Babes neurriak betetzen ziren?

Prestatutako lekuetan, arropa bereziarekin… lan egin beharko genukeen, baina ez genuen horrelako ezer egiten. Ez maskararik, ez arropa berezirik… Gerora, abokatuak esan zidan, amiantoarekin lan egiten banuen, lanean erretzea debekatu behar lidaketela, baina nik erre egiten nuen, inork ez baitzidan debekatzen.

Amiantoak eragiten dituen kalteak aspalditik ezagunak dira…

Espainian 1940tik daude onartuta amiantoak eragin ditzakeen kalteak, eta 1903tik Ingalaterran. Alferrik esango dute informaziorik ez zutela. Baina gobernuek ez dute ezer egin. Denek ezkutatu dute egia: enpresariek, medikuek… Orain ari da kontua ezagutzera ematen.

Nola jakin zenuen kutsatuetako bat zinela?

2015ean orban bat aurkitu zidaten birikan, eta erretzeari utzi nion. Proba pila bat egin zizkidaten, eta negatibo ematen nuen denetan. Orduan, biopsia egitea proposatu zidaten, eta 2016ko urtarrilean egin nuen. Hor atera zen zer neukan. Biriketako minbizia diagnostikatu zidaten, baina une horretan ez zitzaidan burutik pasatu ere egin amiantoagatik izan zitekeenik, 45 urtez erre baitut. Baina mediku batek deitu zidan, esanez: “%90ean ziurta dezaket zuk duzuna ez dela tabakoagatik. Eta, are gehiago esango dizut: % 95-98an ziurta dezaket amiantoagatik dela”. Berak jarri ninduen harremanetan Osalanekoekin, eta lan gaixotasuna aitortu zidaten. Gero, abokatu batekin jarri nintzen harremanetan, eta salaketa jarri nuen. Epaiketaren zain nago.

Zer lortu nahi zenuke?

Oraingoz, pentsioa igotzea. Ze ni orain hilko banintz, emazteari pentsioaren %45 kenduko liokete, eta argia eta etxeko gastuak ordaintzeko ere ez litzaioke iritsiko. Berari bizitzeko adina gelditzea nahi dut behintzat, ez dezan eskailerak garbitzen hasi beharrik izan. Eta, gero hauei [enpresari], zenbat eta diru gehiago kendu, hobe. Nik ja ez dut beharko, baina emaztea eta seme-alabak hor daude. Gogorra da esatea, baina hori da errealitatea.

Azkoitiko enpresan aitortutako biktima bakarra zara?

Bada helegitea jarrita duen beste kasu bat. Bera hil zen, eta familia ari da orain borrokan. Eta beste kasu bat ere agertu da. Pleurako minbizia diagnostikatu diote 68 urterekin, eta Gizarte Segurantzan esan diote: “Hori amiantoagatik da, baina nola ja jubilatuta zauden…”. Esanez bezala: “Hil zaitez ja eta punto, ez duzu ezertarako eskubiderik”. Duela bizpahiru urte beste bat hil zen, 64-65 urtekoa. Biriketako minbizia zuen, baina ez dakigu amiantoagatik izan zen edo ez.

Enpresan zenbat lagunek egin zenuten lan amiantoarekin?

Galdategian 90 bat lagunek lan egiten genuen. Baina mantentze lanak egiten zituztenak ere galdategian aritzen ziren. Guztira, ehun lagunetik gora ginen.

Kasu gehiago ager daitezke, beraz.

Noski; eta aurrez hil direnak eta jakin ez direnak… Juanjo Basterraren Cuatro Lunas liburua irakurtzen ari naiz, eta, han jartzen duenez, amiantoarekin lan egin dutenen artean, hirutik bik izango dute biriketako minbizia. Eta, haien emazteek, lautik batek, senarraren arropa garbitzeagatik. Nire emaztea ere kutsatuta egon daiteke, eta seme-alabak ere bai.

Horren beldur zara?

Bai. 1982an hasi nintzen enpresan lanean, eta 1996-97an hasi ziren arropa bertan garbitzen. Hamar urtetik gora eman genituen jantziak etxean garbitzen. Kutsatu, eta ondorengo 40 urteetan gara daiteke gaixotasuna, eta, beraz, inor ez dago salbu.

Lankide ohien babesik sentitu al duzu?

Ez. Arkumeak baino okerragoak gara. Batzuengana jo nuen lekuko bila, baina beraiei ez zienez eragiten… Ez dakit jendeak zer duen buruan. Lankideek ere bizkarra eman didate. Gaur niri tokatu zait, baina edonori gerta dakioke. Arazoa da jendeak ez duela gaixotasuna ezagutzen, eta ez dakiela zer ondorio dituen.

Amiantoaren biktimak inoiz aitortuak izango zarete?

Ez dakit, zalantzak ditut. Ez dugu gauzak bere tokian jartzen dituen gobernurik. Iñaki Urdangarinen kasua ikusi besterik ez dago. Horrela doakigu jende honekin… Arazoa da amiantoarekin inplikatutako enpresak libre gelditzen direla. Hogei urteko kartzela zigorra jasoko balute, agian, bi aldiz pentsatuko lukete. Baina doan ateratzen zaie. Bizia kendu digute, eta, gainera, ez dute inolako ondoriorik jasotzen.

Arazoak badu irtenbiderik?

Osalanekoek amiantoarekin lan egin zutenen zerrenda eskatzen diete enpresei, eta horiek ukatzen ari dira. Legeak ezin ditu behartu enpresak zerrenda hori ematera? Gobernuak-edo egin behar luke hori, baina denak nahastuta daudenez… Nik ja garatuta dut gaixotasuna, baina garaiz harrapatuz gero, 10-12 urteko bizia izatera irits daitezke kutsatuak, bizi kalitate onarekin.

Nolakoa da zure egunerokoa?

Momentuz ez dut minik, eta nahikoa ondo bizi naiz. Nekea nabaritzen dut, eta hanketako min handia. Badakit honek ez duela atzera bueltarik; gehiagora eta gehiagora joango da, ibili ezinik geldituko naizen arte.

Lasai hitz egiten duzu gaixotasunaz.

Jendeak hori esaten dit. Eta, zer egin behar dut, etxean buruari bueltak ematen gelditu? Gustatzen zaidana egiten dut, eta lau egun gelditzen bazaizkit, lau egun horietan ahal dudan ondoen biziko naiz. Lur sail bat dut, eta bertan oiloak, txakurrak, ahuntzak… ditut. Hantxe pasatzen dut eguna, eta, behintzat, han nagoen bitartean, entretenitu, eta kontuaz ahazten naiz.


Mozioa aurkeztuko dute amiantoaren biktimak babesteko

Pasa den abenduaren 4an Angel Robles errenteriarra hil zen, amiantoak eragindako gaitzak jota. Egoera horren aurrean, Errenteriako Udalak “urrats bat egitea” beharrezko ikusi du, eta udal talde guztiek gai horren gaineko mozio bat sinatu dute. Astearteko udalbatzarrean eztabaidatuko dute.

Batetik, mozioak aurreko udal gobernuak onartutako neurriak berretsiko ditu Errenteria-Oreretan amiantoaren inbentarioa egitearen harira, hain zuzen. Udalak jakinarazi duenez, dagoeneko inbentarioa martxan jarri dute, “baina bultzada eta garapen berri bat” eman nahi diote.

Hurrengo neurria Roblesen heriotzaren testuinguruarekin lotuta dago: “Fagor-Luzuriagako langilea izan zen, eta hainbat komunikabidetan gaixotasunaren jatorri profesionala ukatu ziotela salatu ondoren hil zen. Hil honen hasieran, Gipuzkoako Gizarte Segurantzak gaixotasun profesional bezala onartu du amiantoa erabiltzeagatik eduki zuen biriketako minbizia”.

Horrenbestez, Eusko Jaurlaritzari eskatu dio zenbait neurri har ditzan: Osalanek amiantoa erabili duten erretiratuak zaintzeko protokolo espezifiko bat martxan jartzea; gaixotasun berriak detektatzeko protokolo bat aurrera eramatea; mutuekin elkarlan mekanismoak ezartzea eta amiantoaren biktimentzako konpentsazio funts bat sortzea, kaltetuei kalte ordainak bermatzeko.


«Bada urte eta erdi semea ikusi eta besarkatu ez dudala»

Lutxi Mintegik osasun arazoak ditu, eta ezin du bidaiatu Gorka Lupiañez semea dagoen espetxera. Urruntzeak «sufrimendu handia eta luzea» eragiten diola salatu du.

Lutxi Mintegik, Gorka Lupiañez euskal presoaren amak, 65 urte ditu. Semea 2007an espetxeratu zutenetik —egun Topaseko kartzelan dago (Salamanca, Espainia)—, milaka eta milaka kilometro egin behar izan ditu hura bisitatzeko. Bidaia luzeek «tentsioa, nekea eta tristura» sorrarazten zizkiotela gogoratu du. Osasunak okerrera egin zion 2016an, eta ordutik ezin izan du berriro semea bisitatu.

Azken hamar urteotan kilometro ugari egin behar izan dituzu semea ikusteko. Nolakoak ziren bidaiak?

Derrigorrez egin beharrekoak, inposatutakoak. Gurasook seme-alabak ikusi nahi baditugu, ez dugu beste aukerarik. Guk Salamancara autoz joatea beste aukerarik ez dugu. Bezperatik oso urduri egoten nintzen, tentsioan, beldurrarekin, pentsatuz ea nola egongo zen bera, zer arazo jarriko zizkiguten espetxera sartzeko... Bisitak maitasun handikoak izaten ziren, alaiak, baina berehala igarotzen zen denbora. Bisitatik bueltan, berriz, tristura sentitzen nuen. Berriro kilometro ugari egin behar genituen etxeraino, eta, etxera heltzean etsita, nekatuta eta triste sentitzen nintzen. Gogorra zen. Baina, aldi berean, lasaitua hartzen genuen etxera onik iristeagatik, bidean istripurik izan gabe.

Espetxeetarako joan-etorriek nola baldintzatu dute zure osasuna?

Osasun arazoak izaten hasi nintzenean, oso nekeza izaten zen bidaiak egitea. 2016an egin zidaten ebakuntza baten ondorioz, txarto geratu nintzen, eta medikuek autoz bidaiatzea debekatu zidaten. Soilik etzanda bidaiatu dezaket. Hortaz, urte eta erdi daramat semea ikusi gabe, hura besarkatu eta muxukatu gabe. Oso gaizki ari naiz pasatzen. Gorkaren amonak 91 urte ditu, eta lau urte daramatza biloba ikusi gabe; badaki ez duela berriro ikusiko. Lau aldiz eskatu dugu Gorka Euskal Herrira ekartzea, baina ez dute egiten.

Adinduek bereziki pairatzen dituzte urruntzearen ondorioak.

Guk bi aukera ditugu: bidaitzea eta gure osasuna jota uztea, edo seme-alabak ikusi gabe geratzea. Euskal presoen senideok 2.000 kilometro egiten ditugu 40 minutuko bisita bat izateko, eta horrek ondorioak izaten ditu ezinbestean. Kezkatuta bizi gara, eta egun osoa ematen dugu horretan pentsatzen. Argi dago ez genukeela halako bidaiarik egingo kartzelan seniderik izango ez bagenu. Urruntzea sufrimendu handia eta luzea da senideontzat. Eta zergatik guri zigor hau? Non daude gure eskubideak? Mendekua da.


Zalaingo langileek elkarretaratzea egin dute Berako Banco Santanderren bulegoaren parean

Lau orduko lan uzteak ere egin dituzte otsailaren 4an eta mobilizazioekin segitzeko asmoa dute

Condesa taldeko Zalain Transformados Lantegi Batzordetik jakinarazi dutenez, langileei zor zaien dirua kobratzea eskatzeko mobilizazioekin segituko dute. Honela, otsailaren 4an, ortzegunean, lau orduko lan uzteak egin dituzte eta lantegitik abiatu eta Berako Eztegara karrikan dagoen Santander Bankura joan dira 150 bat langile protesta moduan eta bere arazoa gizarteratzeko.

Gaur egun 350 langile ditu Zalain Transformados lantegiak eta Condesa taldean sartuak daude oraingoz, Euskal Herriko bertze hiru lantegirekin eta nazioartean dituzten bertze bortz lantegirekin batera. Zalaingo Lantegi batzordeak jakinarazi duenez, «2014ko martxoan taldeak zeukan finantza arazoak zirela medio Condesa taldea eta ondorioz Zalain Transformados hornidurarik gabe gelditu zen eta lan zama izanik ere, lana behar bezala ezin atereaz egon ziren». Taldea aurre konkurtso egoeran sartu zen, eta konkurtsoan sartzeko epea bukatzeko egun bat falta zenean ArcelorMittalek eta banku kontsortzio batek akordio bat lortu zuten taldeko lantegi batzuen kontrola hartzeko, tartean Zalain Transformados. Gelditzen zen azken tramitea Europako konpetentzia batzordearen oniritzia zen eta urtarrilaren 29an gauzatu zen.

Condesa taldeak Eguberrietako eta urtarrileko aparteko bi soldatak ez dizkiela ordainduko jakinarazi die eta hauek mobilizazioetan hasi dira. Zalaingo langileek txanda bakoitzean lau orduko lan uzteak egin zituzten urtarrilaren 18an. Ondotik, paga bakoitzaren %25 bakarrik ordaindu zutela ikusita, otsailaren 2 eta 4 bitarteko txanda bakoitzean bertze lau ordutako lan uzteak egin dituzte. Langileen ordezkariek eta langileek batzarretan argi utzi dutenez soldataren osotasuna kobratu arte ez dituzte mobilizazioak utziko eta beraz ordaindu ezean mobilizazio gehiago aurre ikusten dira.


‘Noche Loca’, gaurtik igandera

Biterin Noche Loca pelikula ikusteko aukera izango da asteburu honetan: gaur 22:30etan. Bihar 19.30etan eta 22:30etan. Igandean 19:30etan.


Garai berrietara egokitu

Hamabi urte nituen Euskararen Legea onartu zenean. Garai hartan, euskaraz hitz solte batzuk baino ez nituen ezagutzen. 30 urteotan eraldaketa nabarmena izan da. Bai eta lan munduan ere... Baina legeak eraginda?

Gizarte-erabilera arautzen duen kapituluan xedatutakoaren arabera, herri-aginteek neurri egokiak hartuko dituzte eta beharrezko bitartekoak jarriko alor guztietan euskararen erabilera sustatzeko, herritarrek jarduera guztiak euskaraz garatu ahal izan ditzaten.

Urte hauetan, enpresa ugari ohartu da euskaraz lan egiteko urratsak egiteak euren negozioak aberasten dituela, pertsonen motibazioa handitzen duela. Produktuak eta zerbitzuak euskaraz eskaintzeak negozio-aukerak handitzen dituela, bezeroarengandik hurbil kokatzen dituela, horiek fidelizatzeko eta berriak lortzeko aukera dela. Lehiakorrago izaten laguntzen die euskarak.

Bai Euskarari Ziurtagiria duten enpresak aztertuta eta euskara-planen mapa begiratuta, agerikoa da egoera zailenetan ere enpresa askok beren funtzionamendua euskalduntzeko eta zerbitzuak zein produktuak euskaraz eskaintzeko ahaleginari eutsi diotela. Urtez urte, gainera, beste enpresa batzuk gehitzen joan dira bide horretan, euren borondatez, legeak ez baitie horrelakorik eskatu.

Aurrera begira, zein da gure seme-alabei utzi nahi diegun joko-zelaia? Alor sozioekonomikoan euskara bermatuko bada, legea garai berrietara egokitu behar da. Marko berriak zehaztu beharko lituzke enpresetan ezagutza eta erabilera bermatzeko helburuak, zereginak, epe zehatzak, baliabideak eta jarraipenerako mekanismoak. Lanean ari diren pertsonen eskubideak babesteko neurriak finkatu eta kontsumitzaile zein erabiltzaileen hizkuntza-eskubideak ere bermatu beharko lituzke. Horretarako, elkarlana eta koordinazioa behar dira, praktika eta diskurtso koherenteak eta eraginkorrak zabalduko badira.

Euskaraz lan egin, saldu, erosi, sortu, ikertu, berritu... nahi duten pertsonei egoki erantzun behar zaie, justiziakoa eta eskubidezkoa baita pertsona orok bere hizkuntza erabiltzea gizarte-bizitzako hartu-emanetan.


Erreleboa eman dio

Mikel Landa da Euskadi Fundazioko presidente berria. Ez dute zehaztu datorren sasoian taldea kontinental edo amateur mailan ariko den

Euskadi Fundazioak badu presidente berria: Mikel Landa txirrindularia. Miguel Madariaga egungo presidenteak eman dio erreleboa. Hala, aro berri bat hasiko du. Biek «pazientzia» eskatu dute, proiektu berrirako. Baina berretsi dute aurrekoak bezalako oinarriak izango dituela: euskal txirrindulariz osatuta egongo da. Madariaga baikor da. «Gure artean oztoporik jartzen ez badiogu, bere garaian iritsi zen lekura irits daiteke proiektu berri hau». Oraindik, dena den, ez dute erabaki datorren sasoian taldea kontinental edo ametur mailan ariko den. Hala azaldu zuen Landak. «Oraindik ez daukagu garbi. Helburua fundazioa salbatzea da, eta bete betean egingo dugu lan datorren sasoiko taldea osatzeko. Ikusiko dugu zein mailatan». Dena den, etorkizunari begira helburua da Pro Tour mailan talde bat edukitzea.

Fundazioak 280.000 euroko aurrekontua du aurten. Diru gehiena bazkideen eta babesleen ekarpenari esker lortu dute. Landak fundazioaren ardura beregain hartuta, ekarpen horri eutsi nahi diote. Oraingoz, berak ez du dirurik jarriko. «Ez dugu halakorik aurreikusi. Miguelek nire esku utzi du fundazioa, zorrik gabe, gainera». Bazkideei eta babesleei orain arteko laguntzari eusteko eskatu die eskutitz bidez. «Umiltasun osoz nator, eta ezinbestekoa da zuen laguntza eta elkarlana. Merezi du fundazio honen alde borrokan jarraitzea, txirrindulari izan nahi duten gaztetxo askoren ametsa egi bihurtu ahal izateko».

Zorretan sentitzen zen Landa. «Ezin nuen beste alde batera begiratu. Txirrindulari moduan naizen guztia, fundazioari zor diot, Behar nuen guztia eman zidaten txirrindulari izateko, eta bai fundazioari, baita txirrindularitzari ere eman didatenaren zati bat itzuli nahi diet». Uste osoa du orain arte fundazioa kudeatu dutenengan, eta ez du aldaketa handirik aurreikusten.

Landa Movistar taldean ariko da datorren sasoian, baina bi proiektuak bereizi egin ditu. «Bi proiektu desberdin dira. Nik Movistarrekin lehiatzen izango dut burua, baina ahalik eta gehien laguntzen saiatuko naiz. Gainera, nire lan taldeak gertutik jarraituko du fundazioaren egunerokoa. Pertsona askok eskaini didate baita ere beren laguntza».

«Ezinbesteko» urratsa

Landak egindako urratsaren garrantzia nabarmendu zuen Madariagak, eta eskertuta mintzatu zitzaion. «Harrobirako ezinbesteko urratsa da». Azken hilabeteetan gaizki pasa duela nabarmendu zuen, eta gogora ekarri zuen Landak fundazioaren inguruan galdezka deitu zion eguna. «Torrueko erlojupekoaren egunean izan zen. Galdetu zidan ea egia zen esaten zena, eta fundazioa egoera zailean ote zegoen. Baietz erantzun nion, eta esan zidan lasai egoteko, deituko zidala. Esan zuen guztia bete du. 20 minutu baino ez genituen behar izan ados jartzeko». Madariagaren ustez, Euskadi fundazioak sorreratik izandako balioak islatzen ditu Landak.


Emakume Pilotariko finalak erabakita

Abenduaren 17an jokatuko dira finalak Tolosako pilotalekuan; eskualdeko bost pilotari izango dira lehian.

Iragarri bezala, larunbatean jokatu ziren Donostian Gipuzkoako Emakume Pilotari txapelketako finalaurreak. Hiru partida jokatu ondoren, erabakita geratu ziren abenduaren 17an Tolosan jokatuko diren finalak, eta Tolosaldeko bost pilotari izango dira tartean: lehen mailan, Garmendia-Eizmendik Otaegi-Mendizabal izango dituzte aurrez aurre; bigarrenean, Rodas-Arrillaga eta Otaegi-Erasun lehiatuko dira.

Lehen mailako partida izan zen gogorrena. Otaegi asteasuarra eta Mendizabal anoetarra Goikoetxea-Arrieta bikote hernaniarren aurka lehiatu ziren. Mendizabal, azken urte askotan arrasto bikaina uzten ari den pilotari beteranoa, eta Arrieta gaztea dira modalitateko atzelari onenak; hauen arteko gorabeheraren baitan joan zen partida: hasieran Arrietak agindu zuen eta Goikoetxea aurrelariak bere abilezia erakutsi ahal izan zuen; Mendizabalek neurria hartu ahala partida estutzen joan zen, aurrelari asteasuarra ere bere aukerak izaten hasi zen eta tantoak batera zein bestera erortzen joan ziren ia amaiera arte. Azkenean 30-27 irabazi zuten Tolosaldekoek eta finala jokatuko dute Ainhoa Garmendia alegiarra eta Eizmendi aiarraren aurka.

Bigarren mailako partidak irabazle garbiak izan zituzten. Lehenean Rodas (Berrobi) eta Arrillagak 30-18 irabazi zieten Galdos-Beldarraini; Arrillagak diferentzia handia jarri zuen atzeko koadroetan eta Galdosek ez zuen jokoan sartzeko ia aukerarik eduki. Eta antzekoa gertatu zen azkeneko partidan ere. Otaegi-Erasunek 30-18 irabazi zieten Senperena-San Sebastiani: partida erdira arte Senperenak nahikoa ondo eutsi bazion ere, Erasun zizurkildarrak agindu zuen partidan eta ondo aprobetxatu zituen Otaegik bere erremate aukera; San Sebastianek defentsa lanean jardun behar izan zuen batik bat.


Txelui Moreno ezker abertzaleko kideak iragarri du "hemendik gutxira gizarte osoarentzat oso berri onak" egonen direla

Vilaweb.cat Kataluniako webguneko elkarrizketan egin ditu adierazpenok. Ezker abertzaleko ordezkaritza Kataluniako eragileei proposamen politiko berria azaltzen ibili da egunotan.

"Hemendik gutxira ezagutuko ditugu gizarte osoarentzat oso berri onak: akordio zehatzak, oinarri sendoekin, herri ikuspegiarekin...". Txelui Moreno ezker abertzaleko kideak vilaweb.cat Kataluniako webguneko elkarrizketan errandakoa da. Azken astean ezker abertzaleko ordezkaritza Katalunian izan da proposamen politiko berria hango eragileei azaltzeko.

Morenok akordio eta negoziazioetarako epe zehatzak ez ditu aipatu, "herri atxikimenduaren araberakoa" izanen baita hori. Zehaztu du ezker abertzalea euskal eragile politiko eta sindikalekin harremanetan dagoela, baina EArekin akordioa lortzea dela "lehentasunezkoa".

ETAri buruz ere mintzatu da Moreno vilaweb.cat-en: "ETAren lehenengo agiriak argi erraten du prozesu demokratikoa dela alternatiba bakarra". Morenok gaineratu du ETAk badakiela ezker abertzaleak prozesuari ezarri dizkion "ezaugarriak" indarkeriarik eta "kanpoko esku sartzerik" gabekoak direla. "Borroka ideologikoa, masa borroka eta borroka instituzionala erabiliko dira prozesu demokratikoan, eta herri honetan erabili diren gainerako borroka moldeak prozesuaren arabera joanen dira". ETAren eta Espainiako Gobernuaren arteko negoziazioak "berehala" hasi beharko liratekeela ere erran du Morenok.

Espainiako Estatuaren egoera, berriz, "eutsiezina" da ezker abertzaleko kidearen iritziz: "Onura gehiago lortuko luke jende guztiak bozkatu ahal balu eta proiektu guztiak onartuko balitu". PSOEren eta PPren jarrerak ezker abertzalearen posizioa indartzen duela uste du Morenok, eta alderdi horiek planteatzen duten "irabazleen estrategia" bidegabetzat jo du: "Ezker abertzaleaz gain, pertsona eta kolektibo gehiagori kalte egin dio".

Joan den larunbatean Ondorioetatik, bidea eta urratsak. Ezker Abertzalea abian adierazpena plazaratu zuen ezker abertzaleak Iruñean, agerraldi jendetsu batean. Adierazpen horretan Bruselako Adierazpenari "erantzun eraikitzailea" emateko eskatu zioten ETAri zein Espainiako Gobernuari. Bruselako Adierazpenean su-eten iraunkor eta egiaztagarria eskatzen zaio ETAri eta neurriko erantzuna Espainiako Gobernuari.


Yolanda Lizarraldek irabazi du Aitz Garbiko argazki lehiaketa

Bigarren saria Ugaitz Iturberentzat izan da eta herritarrek aukeratutakoa, berriz, Patxi Martinentzat.

Domekan, Aitz Garbi tabernak antolatutako argazki lehiaketako sari banaketa egin zuten, tabernan bertan. Maila handiko lanak aurkeztu zituzten herritarrek, eta irabazle suertatu zena Yolanda Lizarralderen Luz fugaz izan zen. Hiru eguneko egonaldia eta bere argazkia mihisean inprimatuta irabazi ditu.

Bigarren saria Ugaitz Iturberentzat izan zen, Zu-bi izeneko lanarekin. Hark ere mihisean inprimatuta eraman ahal izan zuen argazkia, eta afaria eta otarrea ere irabazi zituen.

Horiek epaimahaiak aukeratutako bi irabazleak; sari herrikoia ere izan zen, ordea, herritarren botoek erabaki zutena. Patxi Martinentzat izan zen sari hori, Izotzpean argazkiarekin. Afaria eta otarrea irabazi zituen.

Bukatzeko, zortearen saria ere banatu zuten domekan, aurkeztutakoen artean zozketa bidez erabaki zena. Sergio Morenori egokitu zitzaion, Badwater lanarekin.

Erakusketa tabernan

Bestalde, maiatzaren 10az geroztik Usoa Mendikute bergararrak Raul Peñarekin elkarlanean egindako margo erakusketa ikusgai dago Aitz Garbi tabernan.


Torra: "Kataluniako diputatua eta presidentea naiz"

Adierazpen instituzionala egin du Generalitateko presidenteak, eta adierazi du ez dituela "onartzen" haren inhabilitazioari buruzko ebazpenak. Puigdemonten eta Cominen kontrako euroaginduei eustea erabaki du Espainiako Auzitegi Gorenak.

Espainiako Auzitegi Gorenak atzera bota du gaur Quim Torra Generalitateko presidentearen inhabilitazioa behin-behinean bertan behera uzteko eskaria. Erabakia arrazoitzeko, argudiatu du Kataluniako Parlamentuak duela azken hitza auzian, eta hark oraingoz ez duela urratsik egin hura inhabilitatzeko; beraz, ez zaio beharrezkoa iruditzen Hauteskunde Batzordeak onartutako zigorra etetea.

Gorenaren erabakiaren ondoren, hitza hartu du Torrak, eta adierazpen instituzionala irakurri du. "Kataluniako diputatua eta presidentea naiz, eta ez dut onartuko nire inhabilitazioari buruzko ebazpenik". Prozesu hori guztia testuinguru jakin honetan ipini du: "Independentismoaren aurkako errepresioaren beste kasu bat da, eta horrelakoekin amaitzeko eskatzen dut".

Roger Torrent Parlamentuko buruak berretsi egin du Gorenak aurreratutakoa, eta urrunago joan da, iragarri baitu Torrak ez diola diputatu izateari utziko. Haren arabera, hautagai bat aukeratua izan ostean, ezin da hura hautaezin izendatu, eta, logika horri jarraikiz, Torrak diputatu karguan jarraitu beharko luke. Horrez gain, Torrentek salatu du Hauteskunde Batzordeak ez duela eskumenik halako erabakiak hartzeko.

Ez du berdin pentsatzen Bartzelonako Hauteskunde Batzordeak, erresoluzio bidez jakinarazi baitu Torraren diputatu eserlekua baliorik gabe uzten duela. Ondorioz, zerrendako hurrengoari eman dio Torraren lekua, Ferran Mascarelli.

Euroaginduak, indarrean

Espainiako Auzitegi Gorenak indarrean mantenduko ditu Carles Puigdemont Kataluniako presidente kargugabetuaren eta Toni Comin Kataluniako kontseilari kargugabetuaren kontrako euroaginduak. Pablo Llarena instrukzio epaileak hala erabaki du, nahiz eta Europako Parlamentuak eurodiputatu estatusa onartu zien bi buruzagiei joan den asteartean. Puigdemonti eta Comini bezala, eurodiputatu izaera aitortu zion parlamentuak Junquerasi ere.

Llarenak ebazpenean aitortu du Puigdemont eta Comin eurodiputatuak direla —abenduan jaso zuten egiaztagiria—. Horrenbestez, immunitatea duten artean, Poliziak ezin izango ditu atxilotu Europako Batasunean. Hala ere, euroaginduak indarrean mantenduko ditu. Magistratuak Europako Parlamentuari eskatu dio bertan behera utzi dezala Puigdemonten eta Cominen zigorgabetasuna. Horrez gain, Espainiako lurraldera mugatzen den atxilotze agindua berretsi du.

Luxenburgoko auzitegiaren epaiaren kontrako erabakia hartu zuen, ordea, Espainiako Auzitegi Gorenak, atzo. Ebatzi duenez, Junquerasek ezin du eurodiputatu izan hamahiru urteko inhabilitazioa ezarri ziolako Gorenak berak. Horrenbestez, auzitegiak argudiatu du immunitate bermea galdu duela. Luxenburgoko auzitegiaren irizpidearen aurkakoa da erabakia. EBko Justizia Auzitegiaren arabera, Junqueras eurodiputatua —eta, beraz, zigorgabea— baitzen Gorenak hamahiru urteko espetxera eta epe bereko inhabilitaziora zigortu zuenean.

Junquerasek Twitter bidez gaitzetsi zuen atzo erabakia: «Auzitegi Gorenak Europako legetik kanpo kokatu du estatua. Europan justizia egingo dute, estatuak espetxea eta jazarpena ebatzi ditu. Baina demokraziak beti irabazten du».

Habeas corpus-a

Habeas corpus-a eskatu dute ERCko buru Oriol Junquerasentzat Artur Junqueras haren aitak eta Neus Bramona bikoteak. Manresako (Herrialde Katalanak) epaitegian aurkeztu dute eskaria, eta gutxira jaso dute erantzuna: ukatu egin diote. Epaitegiaren esanetan, ezin zaio habeas corpus-a aplikatu sententzia judizial baten bidez espetxeratutako preso bati.

Junquerasen gertukoek argudiatu dute haren atxiloketa «oinarririk gabekoa» izan zela, eta beraz eskatzen dute aske utz dezatela zaintzako epailearen aurrean deklaratu ostean. ERCko hainbat kideren babesean aurkeztu dute eskaria Manresako epaitegian.


VIKTOR FRANKL

Erabat ezezaguna zen niretako izen hau. Ez nekien ez psikiatra ez neurologoa zenik, edo Austrian jaio zelarik. Joan zen astean utzi gintuen lagun batek ezagutzera eman zidan gizon honek esandako esaldi batzuk: Ez badago zure esku mina sortarazten dizun egoera bat aldatzea, beti aukeratu ahal izango duzu zure jarrera egoera honen aurrean.Amaiaren jarrera borrokarena izan zen, isilpeko borroka bere gaitzaren aurrean. Esan beharra daukat ni neu harritu egin ninduela. Duela 18 bat urte ezagutu nuen itxura xume eta apala zuen neskatoa. Beti suabe baina kikildu beharrean indarrak ateratzen zituen ez zeuden lekutik. Amaia ez zen kexatzen zen horietarikoa, berari tokatu zitzaion beste hainbati tokatzen zaion bezala eta gaitzaren kontra borroka egitea zuen helburu. Lekzio handia eman diguzu eta horrekin geratuko gara.Borroka honen aurrean blog bat idazten hasi zinen, eta askorendako zutaz jakiteko modu printzipala bihurtu zen, batez ere azkenengo boladan, ezin baitzenuen zure kabia utzi. Baina ez bakarrik hori, idatzi horien bitartez zure indarrari buruz jakin genuen, tratamenduen ondorioei buruz edo eramaten zenituen txano berezi horiek non erosteko aukera zegoen. Gaitzaren egunerokotasuna kontatu zenigun. Baina nik batez ere zure jarrera sumatu nuen, zure indarra gaitzaren aurrean.Ez dut gehiegi luzatu nahi, badakizu asko maite izan zaitugula eta faltan botako zaitugula. Zurekin bizitako egoerak gogoratuko ditugu eta zuk irakatsitakoak erabiliko ditugu gure bizitzan pertsona hobeagoak izaten saiatzeko. Idatzi honen arrazoia ez da bakarrik Amaiari agur esatearena. Bere blogean Viktor Frankl-ek idatzitako bi esaldi jarri zituen, bere egoeraren isla bat bihurtu zirenak. Bat lehen aipatutakoa. Bigarrenak zera dio: Heriotza, bizi-denboraren amaiera izanez, beldurra sortarazten dio soilik bere bizi-denbora betetzen jakin ez duenari.Errexa da kanpotik irakurri eta pentsatzea: Bai, egia da, Viktor honek arrazoia zeukan... Benetan zaila izan behar du egoera latz batean esaldi honi kasu egitea. Baina Amaiak egin bazuen, zergatik ez dugu besteok egiteko ahamena izango?http://amaiagaztelu.blogspot.com/ Ibai Hernaiz Ormaetxea


Kulturguneko sarreren prezioa jaitsiko dute

Kultura Departamenduak jakinarazi duenez, 2014ean sarreren prezioak jaitsiko dituzte antzerki eta dantza ikuskizunetan. Ikuskizun orokorren kasuan, sarrera orokorra 8 eurokoa izango da, eta murriztua 6 eurokoa (gazte txartela, langabezia txartela, 65 urtetik gorakoak eta familia ugariek, besteak beste)

Haur eta familiarteko ikuskizunen kasuan, sarrera orokorraren prezioa 3 euro izango da.


«Ezin hobea da Armentiako baselizaren ingurunea»

Sanprudentzioetako pregoilari aritu da aurten Lasagabaster, eta gogoeta egin du arabarra izateari eta sentitzeari buruz. «Lanean lotzen zara komunitarera», argudiatu du.

Arabako Foru Aldundiko ondare zerbitzuan lehenbizi, eta Santa Maria Katedraleko fundazioan ondoren, bizi oso bat herrialdeko arkitekturari eskaini dio Juan Ignacio Lasagabasterrek (Gasteiz, 1950). Urtarrilaren 1ean erretiratu zen, eta festara deitzeko mezua enkargatu diote aurten.

Arabarra izatea zer den planteatu zenuen pregoian. Ia bakarrizketa baterako eman dezakeen galdera.

Erdi txantxetan, arabarra izateko moduei eta izatea lortzeko aukerei buruz aritu nintzen. Nola edo hala, Arabako ondarearekin lan egitea niretzat izan dena azaldu nahi nuen. Egin ditugun gauza asko berritzaileak izan dira, eta aurrera atera ditugu, gauzak egiteko modu eta egitura bat izan dugulako. Hori da kanpoan azaltzen saiatzen naizena. Niretzat arabarra izatea zer den modu familiarrean azaldu nahi izan dut, ez baitakit ezta ni neu noiz hasi nintzen arabar sentitzen ere.

Daukagun mundu aldrebes honek ematen al du denborarik nortasunaz gogoeta egiteko?

Erantzunak edozein tokitarako balio dezake. Nola lor dezakezu leku bateko kide zaren sentimendu bat garatzea? Lanean lotzen zara komunitatera, harentzako gauzak eginez. Agian alde egin behar duzu, eta beste nonbaiten parte sentituko zara. Lan egiten duzun lekukoa izan ohi zara.

Arabarrari arrakastak bere egitea kostatzen zaiola aipatu duzu. Apaltasuna edo apaltasun faltsua?

Bietatik pixka bat. Apaltasun faltsu horretatik bada zerbait. Hau beti izan da igarobidea; ez dakizu zer etorriko zaizun, eta nola eragingo dizun. Beti egokitu gara primeran, baina mesfidantza pixka bat badago arabarrarengan. Gero, Arabari buruz kanpoan hitz egitean ere entzun behar da nola saltzen dugun geurea.

Arabar faltsu eta sotilarekin zerikusirik al du horrek?

Badu. Zeure burua defendatzeko modu bat da, baina oldarkorra izan gabe.

Nork bere burua arabar eraikitzea ere posible dela ziurtatu zenuen pregoian.

Bai, VTV bizi osoko gasteiztarrei buruz aritu nintzen, eta, gero, VCTV direlakoak daude, ia bizi osoko gasteiztarrak. Kuriosoa da. Bigarren horiek dira orain bizi osoko gasteiztarrez erditzen ari direnak. Betiko tradizioena hor dago. Duela gutxi jabetu nintzen Zeledonen jaitsiera lehen aldiz izan zenean 7 urte nituela, eta han egon nintzela, osaba-izeba batzuen etxean. Tradizio baten hasieran egondakoa naiz. Esaiezu orain Zeledonena kentzeko!

Zer gustatzen zaizu gehiago jai hauetatik, erretreta edo danborrada?

Erretreta gehiago atsegin dut. Kaleko festa jendetsuak, blusenak eta, ez nau askorik erakartzen. Danborradak eta erretretak musika gogorarazten didate, eta neure amona.

Arkitektoa izanik, Armentiako baselizari buruz galdetu behar dizut.

Asko ikertu den lekua da, baina oraindik harribitxi nahiko ezkutua dena. Badakigu nolakoa zen aurreko baseliza, eta Leireko monasterioaren itxura zuen. Horma zahar batzuk ondo kontserbatu dira, eta ez litzateke zaila horiek bistara ateratzea. Oso leku berezia da, edonola ere.

Erromeria bat egiteko toki gutxiago dira aproposagoak herrialdean.

Ezin hobea da Armentiako baselizaren ingurunea. Kultur tradizioetan, elizetako inguruneak sakratuak ziren, eta babesleku jazarrita sentizen zirenentzat. Bake ingurune horretatik zerbait du oraindik ere Armentiak.


Festak antolatzeko batzar irekia egingo du Marea Arroxak asteartean

Ekaina ate joka dago. Behin ekainean murgildutakoan, berehala sartzen gara uztailean, eta konturatzerako sanferminak ospatzen ari gara. Saninazioak ere uste baino azkarrago iristen dira.

Horregatik, Marea Arroxa martxan hasteko garaia da. Indarrak batu, helburuak finkatu eta herritik eta herriarentzat izango diren festak antolatzeko unea da. Beraz, aurreneko urratsak egiten hasteko batzar irekia egingo du Marea Arroxak hurrengo asteartean, ekainaren 6an, 21:00etan plazako arkupetan.

Animatu, eta izan festa herrikoien marearen olatu!


Euria botako du gaur, goizean batez ere. Arratsaldean ere egin dezake, baina atertzera joko du. 14-17 gradu egingo ditu gehienez, Euskalmeten arabera.


«Grezia oso herrialde politikazalea izan da beti; orain, dena da ekonomia. Sutan jartzen nau horrek»


Internet bidez erosten dugunean kontuan hartzekoak

Tolosaldea Garatzenen tartean, ainhoa Orrantia kontsumitzaile bulegoko arduradunak internet bide egiten ditugun erosketen inguruko hainbat azalpen eman dizkigu.


Platini ere zipriztinduta

FIFAko Etika Batzordeak hiru hilabetez inhabilitatu ditu UEFAko presidentea eta Joseph Blatter. Erabakiak zaildu egingo du Platinik jomugan zuen helburua: FIFAko besaulkira iristea.


‘Bada garaia’ dokumentala sortu du Zero Zaborrek, atez ateko bilketa sustatzeko

Getarariako Zero Zabor taldeko kideek sortu duten ‘Bada garaia’ dokumentalaren aurkezpena (Argazkia: Gerariako Zero Zabor)

Hondakinen bilketa jasangarriaren garrantziaren inguruan herritarrak kontzientziatzeko asmoz, eskualdean hainbat eragile askotariko ekimenak antolatzen ari da, norbere herrian. Getariako Zero Zabor taldeak esaterako, Bada garaia izeneko dokumentala sortu du Hernanin eta Usurbilen bizi den hainbat getariarren bizipenak jasoz.

Getariarrek dute giltza

Getaria Zero Zabor taldeko kideek azaldu dutenez, dokumentalaren helburua «atez ateko bilketaren aurka eraiki den kriminalizazioa gainditzea eta herri bakoitzak bere hondakinak biltzeko sistema aukeratu edo asmatu dezan ahal den informazio guztia eskaintzea da». Horretarako, atez ateko bilketa dute herrietan bizi diren getariarrei eman diete hitza, euren bizipenak getariarrei ezagutarazi diezazkieten.

Zero Zabor taldeko kideek argi dute, alderdien borroka eta komunikabideen interesen gainetik, herritarrei «horrela ezin dugula jarraitu» esan nahi dietela. «Ahalik eta gehien birziklatu behar dugu» eta taldeko kideen iritziz, getariarrek dute horretarako giltza.

‘Bada garaia’ dokumentalaren emanaldia (Argazkia: Getariako Zero Zabor)

Gaika biltzen hasteko garaia

Getariako Zero Zaborreko kideek uste dute, «herritarrok hondakinen inguruan dugun jokabidea aldatuta erabat murriztu dezakegula sortzen dugun zabor kopurua. Hondakinak bereizita sailkatzen baditugu, hauek birziklapena ahalbidetzen dugu, herri garbi eta jasangarriago bat eraikiz».

Horretarako «etxetik hastea» ezinbestekoa da taldeko kideentzat. «Etxeetan hondakinak sailatu behar ditugu, organikotik hasi eta kartoiraino». Zero Zabor taldeko kideentzat «elkartasun kontua» da hondakinak etxean sailkatzea, «goizago ala beranduago denok egin beharko dugu. Gaur arte jarraitu dugun eredua bideraezina bilkatu baita. Horregatik, egoera honetara nola iritsi garen aztertu behar dugu eta herritarrok gai honetan dugun arduraz ohartu behar dugu. Goazen ekitera, bada garaia eta!».

Ahalegin txikia

Getariako Zero Zaborreko kideen ustetan atez ateko bilketaren inguruan hainbat alderdi politikok eta komunikabideek sortu dituzten aurreiritziek herritarren artean nahasmena sortu dute. «Oraindik gaika biltzen ez duenari, ez beldurtzeko esan nahi diogu. Erraza da eta oso gustura sentituko dira getariarrak hondakinak gaika biltzen hasiz gero. Ahalegin txiki horrek, planeta babesteko eta ekonomikoki aurrezteko balioko dio gizarteari».


Oñatin inora ez daraman bidegorria.

Aretxabaletatik edo Bergaratik bazatozte, bidegorri dotore batetik etortzeko aukera izango duzue. Berria, ondo seinaleztatua eta laua ahal den heinean. Gauza ederra da txirrinka gainean edo oinez arrisku barik ibili ahal izatea. Eta osasungarria. Arlo honetan Europako herri aurreratuenen artean gaudela esango neuke. Kostata, baina lortu dugu.

Zer egingo zenuke bidegorria horrela amaitzen dela ikusita?

Oñatira iristen zarenean arazo larri batekin egingo duzu topo. Bapatean, bidegorriak markatzen duen bidea amaitzen da, zirkulazio seinale gezidun batek esango dizu bidegorriak iradokitzen duen bidetik jarraitu behar duzula, eta beste batek beste aukera, Kale Zaharrean gora jarraitzea debekatuta dagoela. Lasai! Segi debekatutik. Kale Zaharrean arauak betetzen badituzu dontsu edo inuzente baten parean geratuko zara.

Bidegorri hori eta bere amaiera harrigarria abuztuan margotuta dago eta ez neukan honi buruz ezer idazteko asmorik pentsatzen nuelako lehenago edo beranduago margotzen jarraituko zutela horrela jasota baitago Oñatiko udaleko mugikortasuneko ekintza planean. Asmoa hori bada, pedagogia egiten hasteko une ona ere bazela pentsatzen nuen.

Kaleko tabernetako terrazetan sarri entzuten da: Hara! Nora doia hori? ; ikusi duzu beste horrek daraman abiada? Zuk ez duzu ikusi arratsaldeko fabriketako txanda amaitzen denean kalean gora kontrako noranzkoan igotzen den txirrindulari uholdea!

Astean adineko emakume batek (laurogei eta hamar pasa izan behar ditu gure ama zena baino zaharragoa baita), egunen baten horreittako batek aurrian eruango gaittu eta hor fango dira gure egunak bota dost txirrindulari batek gu bioi iskin egin ondoren.

Orduan animatu naiz hau idaztera, are gehiago, ikusita udal zinegotziek (pluralean) arauak errespetatzen eredu izan behar direnek, debekatutako noranzkoan gora egiten dutela txirrindutik jaitsi ere egin barik. Nekez egin daiteke pedagogia araua ezartzen dutenek araua hausten badute.

Ez dakit zein den Udalaren asmoa. Edo mugikortasun planak dioena aurrera eramatea, edota Kala Zaharrean txirrinduak bi noranzkoetan onartzea. Bigarrena bada, eskatuko nioke lehenbailehen egitea, bidegorria argi markatzea, autoen tokia ere garbi uztea, eta oinezkoei geratuko zaigun zatitxoa ere, ondo markatuta uztea defentsa bezala baliagarri gerta dakigun.

Neurea eta beste inorena ez da azken pasarteko iritzia. Beste guztian asko gatoz bat.


ICV eta Podemos Katalunia elkarrekin aurkeztuko dira hauteskundeetara

'Catalunya si que es Pot' izenaren baitan aurkeztuko dira hauteskunde orokorretara, eta programan erabakitzeko eskubidea eta Katalunia sujetu politiko subirano gisa aitortzea jasoko dituzte.

ICV eta Podemos Katalunia alderdiek akordioa erdietsi dute 2015eko Espainiako hauteskunde orokorretara elkarrekin aurkezteko. Irailaren 27ko Kataluniako hauteskundeetarako erabiliko duten marka bera erabiliko dute ('Catalunya si que es Pot') eta nahikoa boto eskuratzen badituzte talde propioa izango dute Espainiako Diputatuen Kongresuan.

Hala adierazi diote negoziazioen gertuko iturriek EFE albiste agentziari. Hauteskunde programan erabakitzeko eskubidea eta Katalunia sujetu politiko subirano gisa aitortzea jasoko dituzte.

Halaber, iturri horien arabera, Espainiako hauteskunde orokorretarako hauteskunde programan Espainia estatu "plurinazional" gisa definituko dute.

Hauteskunde orokorrei begira, irailaren 27ko Kataluniako hauteskundeetan erabiliko duten "Catalunya si que es pot" markari Podemos hitza gehituko diote.

Espainiako Diputatuen Kongresuan talde propioa izatea jasoko du hitzarmenak, beti ere, horretarako nahikoa boto eskuratzen badituzte. Ondorioz, Kataluniako Podemoseko ordezkariak Espainiako beste herrialdeetako ordezkariengandik bereizita egongo dira.

ICVk kontseilu nazionala egingo du astelehenean zuzendaritzak Podemosekin erdietsitako akordioa berretsi ala ez erabakitzeko.


Aizkoate elkarteko festa etzi egingo dute, Ataunen

Ataungo Aizkoate kultur elkarteak urteko ospakizun nagusia etzi, larunbata, egingo du, ohi bezala San Pedro inguruan. 16:30ean ume jolasak izango dira, 18:00etan herri kirol erakustaldia, 19:00etan sagardo eta arrain dastaketa, eta toka txapelketa. 21:00etarako afaria dute bazkideek eta gonbidatuek, aurrez izena emanda.


Xaloa Telebista jarriko dute martxan Iruñerrian

Gaur aurkeztu dute Iruñean Xaloa Telebista Iruñerrian martxan jartzeko kanpaina. Komunikabideak leiho berria irekiko dio euskal kulturari, euskara hutsezko programazioa eskainiz. Euskarazko telebista berriak abenduan hasiko ditu probako emisioak, eta azpiegitura teknikoak martxan jartzeko 50.000 euroko inbertsioa egin behar du.

Hori finantzatzeko, telebistak diru-bilketa edo crowdfunding kanpaina bat abiatu du KARENA plataforma euskaldunean. Besteak beste, Euskaltzaleen Topaguneak, TOKIKOMek eta Udalbiltzak ere bat egin dute kanpainaren helburuekin, euskalgintzako beste hainbat eragilerekin batera. Euskal Herri osora zabalik dagoen kanpainak 40 egun ditu 50.000 euro horiek ekarpen txikien bidez biltzeko.

Mahaiko argazkian ezkerretik hasita, Maite Iturre (Udalbiltza), Joseba Igerabide (XaloaTB), Urko Aristi (TOKIKOM) eta Oskar Zapata (Topagunea) ageri dira.

Crowfunding kanpainako lotura: http://karena.eu/proiektua/xaloa-telebista-irunerrian


Kirolak

Errugbia: Basurdeek liderzan den Arrangoitzeren zelaian 12-6 irabazi dute. Hurrengo asteburuan Azkaindarrekin berdindu dute 6-6.

Pasaka: Patrick Saski Etchegaray eta Matiau Berruet sasoi bikaina egiten ari dira. 2.mailako finalerako sailkatu dira Urruña 13-9 garaituta.


Gurasolagunek, hitzordua gaur

Gaur dauka urtarrileko azkeneko hitzordua, Gurolasolagun egitasmoak. Arratsaldeko 16:30etatik 17:30etara elkartuko dira, haur zein guraso, kafe baten bueltan euskeraz egiteko asmoz. Irekia eta doakoa da, Udalak, AEK euskaltegiak eta Xaguxar taldeak antolatuta.


Joxe Mari Agirretxe: "Denon parte-hartzea bermatzen denean, denok sentitzen dugu geure eraikitakoa"

Herri hezitzailearen filosofiaren eta proiektuen gainean hitzaldia emango du gaur, Amaia Etxaberekin batera, Sanagustin kulturgunean (19:00), Azoka Herritik egitasmoaren lehen ekitaldian. Francesco Tonuccik Haurren hiria lanean proposatutako eredua garatzeko Euskal Herrian baldintzak ematen direla uste du Porrotx-ek, eta Azpeitia eta Kultur Mahaia horren adibidetzat ditu.

Zertan oinarritzen da herri hezitzaileen filosofia?

Herri hezitzaileen filosofia da euskaraz, Euskal Herri parte-hartzaile bat nahi dugula, etxetik hasi eta aberriraino zabalduko dena: familietan, eskoletan, herrigintzan, udalean... Denak elkarturik, herrian eta Euskal Herrian, adin eta bestelako mugarik gabe, haurrak, gazteak, emakumezkoak, gizonezkoak, aiton-amonak... Maitasun eta gabezi, denetarik dugun guztiok, denok baitauzkagu, izan behar dugu aukera geure oraina eta etorkizuna arazteko. Hausnartuz, proposatuz, eztabaidatuz, erabakiz eta eginez. Esan bezala, etxetik hasita praktikan jarri daitekeen filosofia bat da. Denbora gehiago ematen du, noski. Baina uste dut, azkenean, denbora bat inbertitzen denean horretan, eta denon parte-hartzea bermatzen denean, denok sentitzen dugula geurea eraikitakoa; eta, horrela, gehiago zaintzen dugu, denona baita. Horrek edozertarako balio du, hirigintza plangintza baterako, parke baten diseinurako edo ekintza xume baterako. Inportantea da denek parte hartzea.

Francesco Tonuccik Italian eskola eta haurrak eta udala harremanetan jartzen zituen. Baina Euskal Herrian herrigintza dugu eta herrigintza sekulako aberastasuna da; eta Azpeitia bezalako herri batean gehiago, horretan eredugarria da eta. Udalean arauak egiten dira, eta hirigintzako edozein planteamendu udalaren eskuetatik pasatu behar da; orduan, nahitaezkoa da ere udalaren parte-hartzea. Baina udala ez da ezer herrigintzarik edota hezkuntza mundurik gabe. Beraz, denok gara beharrezkoak, nahitaezkoak.

Hori da filosofia. Euskal Herrian baldintzak ematen dira hori garatzeko eta, inertziak gaindituz, bide berri bati ekin behar diogu, etorkizun oparo bat eskainiko diguna guri, eta gurekin batera munduari.

Herri eta hirietako espazio publikoak berreskuratzeaz eta birpentsatzeaz ere hitz egiten du Tonuccik.

Haurren hiriaz ari gara. Tonucciren filosofiaren arabera, herriak gizon langile kotxedunaren ikuspegitik eratu dira, eta horrela dauzkagu dauzkagun desastreak; ezin herrian bizi, beti beldurrez eta 'kontuz eta kontuz'. Begirada hori aldatu egin behar da, eta haurrentzat egiten dena, denontzat egiten da. Eta areago, ekintzak antolatzen ditugunean (udalekuak, ludotekak...) haurrentzat egiten ditugu, edo gazteentzat, edo familientzat; eta kontua da haientzat egitetik, haiekin egitera pasatzea. Horrek, seguru aski, denbora gehiago kenduko digu hasieran behintzat, baina emaitza askoz ere aberasgarriagoa izango da, maila guztietan.

Noiz eta nola iritsi zinen zeu herri hezitzaileen inguruko proiektuetara?

Orain dela lau urte, bat egin genuen hainbat egitasmok. Txatxilipurdi Arrasateko aisialdi taldeak Francesco Tonucciren La citta dei bambini liburua euskaratu zuen, Haurren hiria argitaratuz. Hik hasi aldizkari pedagogikoa, berriz, Italian izan zen, Erroman, Tonucci elkarrizketatzen, eta Euskal Herrira etortzeko gonbidapena luzatu zioten. Eta orain dela hiru urte, Donostiako Kursaalen burutu genituen 500 pertsonatik gora elkartu zituzten jardunaldiak; udal teknikari eta ordezkariak, ikastetxeetako hezitzaile eta gurasoak izan ginen bertan, besteak beste. Irrien Lagunak klubak, bere aldetik, egitasmoa jarri zuen martxan Oarsoko mankomunitatean eta Oarsoirriak jaio zen; Huheziko Sorguneak egitasmoarekin batera garatu zuen, Lorea Agirrerekin eta Xabier Urruzolarekin, eta hango mankomunitatearekin batera. Gero, Nafarroan, Alfredo Hoyuelos eta Txusma Azkona irakasleek herrietako parkeak diseinatzerakoan prozesu parte-hartzaileak jartzen zituzten abian.

Ikusi genuen bide ezberdinetatik, baina gai berdinarekin ari ginela lanean. Elkartu ginen, Tonucciren jardunaldiak antolatu ziren eta sekulako arrakasta izan zuten. Geroztik, hasieran lau talde ginenak, gaur egun hamabi gara eta hiru norabidetan ari gara lanean: batetik, urtero jardunaldiak antolatzen ditugu; bigarren bidea formazioa da, eta iaz parte-hartzea ardatz zuten bost liburuxka kaleratu ziren, formazioa lantzeko eta tailerrak eskaintzeko; eta hirugarren bidea herri hezitzaileen sarea da, Euskal Herri mailan bultzatu nahi dena, udalak, hezkuntza komunitateak eta herrigintzak bat eginik.

Honek ez du esan nahi egun batetik bestera dena irauli behar dugunik. Poliki hasi behar dugu, egitasmo zehatzak aukeratuz. Eta ikasiz joan, sortzen joan, eta poliki-poliki filosofia hau hedatzen joan. Erabaki handi zein txikietan gaur egun dugun eredu delegazionista hori nolabait irauli, eta herritarrak protagonista bilakatu. Zuek Kultur Mahaia duzue, eredugarria dena; zentzu horretan, nahiko pauso emanda dituzue Azpeitian. Herrietan ere demokrazia erreala, parte-hartzailea eta arduratsua nahi dugu.

Gaur Azpeitian emango duzuen hitzaldira joango denak zer topatuko du?

Topatuko duena da amets baten edo ipuin baten hasiera, eta ipuinari eta ametsari jarraipena eman behar zaio. Nik uste dut Azpeitian dagoeneko badugula oinarri bat horretarako, oinarri sendo bat. Orduan, dagoeneko martxan dagoen lan bati jarraipena ematea da, dagoena aberastuz, eta gu ekarpen txiki bat egitera goaz. Nik uste dut Azpeitiak asko daukala erakusteko. Kultura, heziketa, aisia eta euskara eraldatzaileak eta gure herriarentzat estrategikoak direla iruditzen zaigu. Horrek batzen gaitu filosofia eta proiektu honen bueltan gabiltzanok. Batu egin gara sinergiak sortzeko, gure denbora libretik ari gara honi denbora eskaintzen, egiten ari garen horretan sinesten dugulako. Eta poliki-poliki goaz, ez pentsa erakunde handietatik-eta babes handirik daukagunik. Inertzia handiak daude. Nahiz eta parte-hartzea denen ahotan egon gero, praktikan... Zerbait erreala izan dadin, horretan sinestu eta boterea benetan herritarrengan delegatzea kostatu egiten da, marketinetik haratago benetan pausoa ematea. Bere denbora eskatzen du, partekatzea eskatzen du, herriari konfiantza ematea. Horrek askotan suposatzen du inertziak haustea, eta inertziak haustea ez da erraza izaten. Baina hori da guk proposatzen duguna eta iruditzen zaigu poliki-poliki etorriko dela, badatorrela.

Hitzaldira gerturatzen direnek beren galderak edota kezkak plazaratzea ere bada gaurko hitzaldiaren helburua. Horrelako hitzaldietan, nondik joan ohi dira galdera eta kezka horiek?

Oarsora joan ginenean, guk ere beldur pixka bat sentitu genuen hasieran. Nola egiten da hori? Nola, haurrekin? Erraza da esatea! Zalantzak egoten dira: 'bai, oso ondo eta oso polita, baina nola egiten da hori?'. Baina uste dut beldurra galdu egin behar dela, ekin egin behar dela, eta badaude laguntzeko prest dauden taldeak. Berri Txarrakek ere hala kantatzen du, ezta? "Ibili, erori eta altxa". Edo guk esaten dugun bezala: "Bihotza, burua, eskua. Sentitu, pentsatu, ekin". Sinistu eta aurrera egin, eta joan ikasten bidearekin. Ez dut uste Azpeitian Kultur Mahaia sortzea oso erraza izango zenik, eta gauza denak ez ziren ondo aterako. Baina, aizu, pozik, ezta? Bai zuek eta bai kanpokoak.


Garaipena eskuratu du Biok 2 taldeak gasteiztarren aurka

SASKIBALOIA // Bolada txarraren ostean, irabaztea lortu du Biok 2 saskibaloi taldeak. Electro Alavesa Marianistas taldearen aurka lehiatu en, eta hasieratik markagailuan aurretik joan ziren ordiziarrak. 7. minuturako 19-2 zihoazen. Bigarren laurdenean joko ona egin zuten, eta hogei puntuko aldea atera zuten. Amaieran, aldea murriztu zuten gasteiztarrek, baina ordiziarrek irabazi zuten.


Irailaren 7tik 9ra egongo da Aiara Dantza Taldean izena emateko epea

Hiru talde osatuko dituzte, eta 30 eurokoa izango da urte osoko kuota.

Datorren ikasturteari begira jarri da dagoeneko Aiara Dantza Taldea. Taldeko kideek jakinarazi dute irailaren 7tik 9ra egongo dela antolatzen dituzte ikastaroetan izena emateko epea. Dantza taldeak Reforren duen lokalera bertaratu behar da horretarako, ondorengo ordutegian: irailaren 7 eta 8an 18:00etatik 20:00etara eta irailaren 9an 10.00etan 12:00etara. 30 eurokoa izango da urte osoko kuota.

Hiru talde egongo dira datorren ikasturtean, eta bakoitza 20 kidez osatua egongo da gehien jota. Hauek izango dira talde bakoitzaren ezaugarriak:

*Umeak (5-16 urte bitartekoak, txikienak 2012an jaioak): Entseguak asteazken eta ostiraletan izango dira 17:00etatik 18:00ak arte.

*Helduak (16 urtetik gorakoak): Entseguak asteazkenetan izango dira, 18:00etatik 19:00ak arte. Talde honetan erromerietarako dantzak ikasteaz gain, plazan egiteko dantzak ere ikasiko dituzte eta Aiara Dantza Taldearen dantzaldietan parte hartzeko aukera izango dute.

*Dantza Plaza (16 urtetik gorakoak): Entseguak larunbat goizetan izango dira, 13:00etan. Talde honetan erromerietako dantzak ikasiko dira.

Taldetik ohartarazi dute behin izena emanda ez da kuotaren kostea itzuliko. Errua dantza taldearena izatekotan bakarrik itzuliko da kuotaren kostea; azken orduko ordutegi aldaketak badaude, adibidez.

Taldearekin harremanetan jartzeko korreo bat plazaratu dute: aiaradantzataldea@gmail.com. Bi telefono zenbaki jarri dituzte baita interesdunen eskura: 688 662 554 -Igone- eta 688 812 199 -Karlota-.


Trenbide pasako istripuaren kontura ika-mikak

Udalaren iritziaBakaikuko Udaleko zinegotzi Alfredo Zelaiak ukatu egin ditu kontseilariaren hitzak: "udalera sartu ginean mahai gainean proiektu bat genuen, ibaiko zubia pasa eta eskuinerantz joko zuen bidea eraiki eta trenbidea zubi baten bidez pasatzea. Zubira igotzeko lur piletan uholdeetako ura pasatzeko bi pasa gehiago egin eta espaloiak zabaltzeko proposamenak egin genituen udalak eta inguruan bizi diren herritarrek". Zinegotziak Herri Lan Departamentuko teknikoekin 6 bilera izan dituztela ziurtatu digu. Alfredo Zelaiak esan digunez, "guk ez dugu txostenik ikusi, baina antza uholde arriskuagatik Ebroko Ur Konfederazioak atzera bota zuen gobernuaren egitasmoa". Zinegotziak gogora ekarri du nola duela urte batzuk trenbide ondoko lantegi bateko langileak txalupetan atera behar izan zituzten suhiltzaileek. Bakaikuko zinegotziak adierazi digunez, "konfederazioak egitasmoa atzera bota eta gero, teknikariek hasierako egitasmoa berrartu zuten". Hau da, Bakaiku eta Iturmendi arteko autobiako borobiletik iparraldera bidea proposatzen duena eta trenbidea zubi baten bidez pasatzea. Zinegotziak aurreratu duenez, "Bakaikuko Udalari aukera egokia iruditu zaio uholde arriskua eragozten duelako". Aldi berean, berretsi du "Bakaikuko Udalak ez die bi proiektuei oposizio frontalik egin". Zinegotzia "harrituta" azaldu zen kontseilariak egindako adierazpenekin. GalderaNafarroa Baiko diputatu Uxue Barcosek Kongresuan bi galdera aurkeztu zituen Sustapen Ministeriora zuzenduta. Aurrena, "zergatik ez zuten abisu argiek eta sirenek funtzionatu?" eta, bestea, ministerioak erkidego autonomoekin trenbide pasak kentzeko sinatuak dituen hitzarmenei jarraipena egiten ote dien. Jakina denez, 2002rako kenduta egon behar zuen trenbide pasa. UGTSindikatu sozialistaren Nafarroako ADIFeko adarrak ohar baten bidez ukatu egin du "trenbidearen seinaleztapenean inolako akatsik zegoenik. Hala ziurtatu ahal izan zen istripuaren ondorengo ikerketan". UGTren oharrean jasotzen denez, "seinaleek makinistari bidea libre zuela adierazi zioten, bestela, trena automatikoki geldituko litzateke". Azkenik, sindikatutik adierazi dute, "ikerketak ez dio inolako ardurarik aitortzen ez makinistari ezta trenbidearen mantenuaz arduratzen den langileriari ere".


«Koalizio handia» bideratzen

Merkelek eta Schulzek aurreakordio bat lortu dute Alemanian gobernu koalizioa osatzeko

Alemaniako kantziler Angela Merkelen CDU Batasun Kristau-Demokratak eta Martin Schulzen SPD alderdi sozialdemokratak akordiorako oinarri bat lortu dute gobernu koalizioa eratzeko. Atzo egin zuten tratua, akordio bat lortzeko epe gisa jarria zuten egunean. Orain SPDko militantziak onartu beharko du proposamena, urtarrilaren 21ean egingo duten alderdiaren ezohiko kongresuan.

Hiru hilabete eta erdi igaro dira Alemaniako hauteskundeetatik; atzo sinatutako aurreakordioak, ordea, «Alemaniaren gobernabidea bermatzen du», sinatzaileen esanetan. Merkel bere laugarren agintaldira eraman dezake 28 orriko dokumentu horrek. Kantzilerrak «serioa eta solidoa» dela azaldu zuen, eta etorkizunean Alemanian «ondo bizitzen jarraitzea» bermatuko duela.

Merkelek eta Schulzek azaldu zuten «turbulentziaz betetako momentuak» egon direla elkarrizketetan, baina inoiz ez dela «porrot egitear» egon, bi aldeek akordio bat lortzeko izan duten nahiagatik. «Luzeak, gogorrak eta interesgarriak» izan direla azaldu du Schulzek, baina gehitu du gustura dagoela emaitzekin.

Ostegun goizean hasi zuten azken bilera sorta, eta, 24 ordu inguru bilduta eman ostean, atzo goizeko lehen orduan iritsi ziren bi aldeen arteko akordioa baieztatzen zuten albisteak. Izan ere, atzo zen akordio bat lortzeko ezarria zuten epemuga.

Halere, negoziazio berriei ekiteko, SPDko kideek oniritzia eman behar diote sinatutakoari. Schulzek adierazi du alderdiko zuzendaritza ados dagoela, eta koalizioa osatzeko mandatua emateko eskatu dio militantziari: «Alderdiko buruei koalizio gobernua negoziatzeko mandatua ematea gomendatzea erabaki du zuzendaritzak». SPDk zabaldu duenez, zuzendaritzako 40 kideetatik seik bozkatu zuten kontserbadoreekin adostutako dokumentuaren aurka. Militantzia konbentzitzea izan beharko da Schulzen hurrengo pausoa, eta urtarrilaren 21era arteko epea du horretarako. Ez du erraza izango, «koalizio handia» berriz egitearen aurka agertu baita orain arte. Alderdiaren gaztedia ere aurrez aurre izango du.

Schulz bera ere 2013tik agintean egon den koalizioa berriro osatzearen aurka agertu zen iazko iraileko hauteskundeen ostean, eta adierazi zuen SPDri oposizioan egotea tokatzen zitzaiola. Bozetan, inoizko emaitzarik txarrenak izan zituzten sozialdemokratek. Alemaniako presidente Frank Walter Steinmeierrek eskatuta, ordea, elkarrizketak hastea onartu zuen.

Steinmeierren eskaera CDUk berdeekin eta liberalekin gobernu koalizioa osatzeko negoziazioek porrot egin ostean iritsi zen, iazko azaro amaieran.

Orain, berdeen presidentekide Katrin Gorin Eckardek adierazi du CDU-SPD akordioa orain artekoaren jarraipena besterik ez dela izango. Liberalak ere ez dira alde agertu, eta FDPko lider Christian Lindnerrek azaldu du ez dela «behar bezain ona» Alemaniaren etorkizunerako.

Koalizioa osatzeko negoziazioei ekitea izango dute hurrengo pausoa. «Koaliziorako negoziazioak, segur aski, ez dira izango aurrez eginiko elkarrizketak baino errazagoak», adierazi zuen Merkelek. Kantzilerraren Bavariako CSU aliatuaren buru Horst Seehoferrek espero du, ordea, gobernua martxorako edo apirilerako prest egotea.

EBri «bultzada berri bat»

Ugari dira aurreakordio horretan lortu dituzten adostasunak. EB Europako Batasunera begira, Alemaniak Europari «bultzada berri bat» eman behar diola azaldu dute, eta hori Frantziako presidente Emmanuel Macronekin batera egin behar dutela. Horretarako, Berlinek EBko aurrekontuetan egiten duen ekarpena areagotuko du, gobernua osatzen bada. Europako Batzordeko presidente Jean Claude Juncker pozik agertu da akordioarekin, eta Europarentzat «onura handikoa» dela azaldu du.

Arma esportazioen murrizketa ere ezarri dute, eta Yemengo gerran parte hartzen duten estatuei armak saltzeari utziko diotela agindu. Saudi Arabia dago horien artean, Alemaniari arma gehien erosten dion estatua.

Immigrazio politiketan, berriz, CSUren esku hartzea nabaritu da. Politika sozialetan «oreka» eta «emaitza oso onak» lortu dituztela azaldu zuen Seehoferrek. Aurreakordioaren arabera, Alemanian ezingo dira urtean 220.000 errefuxiatu baino gehiago sartu, eta familiak berriz biltzeko planean ere murrizketak egongo dira, hilabetean 1.000 pertsona gehienez. EBra iristen diren asilo eskatzaileen banaketan ere aldaketak egin beharra azpimarratu dute.

Legealdirako 1,392 bilioi euroko aurrekontua ezarri dute, eta inbertsioak areagotuko dituzte hezkuntzan, segurtasunean eta digitalizazioan.


Egonarria

Aitaren lasaitasunak harrituta nauka. Informatibo guztiak ikusten ditu: badaki zaharrez eta gaixotasun kronikoez ari direnean, berataz ari direla, baina berak bere errutina mantentzen du. Ganadua gobernatzen du egunero eta inora ez joateak ez du kezkatzen. Beti bizi izan da etxe berean, beti zaindu izan du lur bera eta ez du bertan egotea zigortzat hartzen. Ez dauka ateratzeko antsietaterik, lasai dago. Eta hala daude gure herriko zaharrik gehienak ere. Lezio bat ematen ari zaizkigula iruditzen zait. Guztiok ez gaitu sistema kapitalista, patriarkal, ekozida honek berdin irentsi. Batzuek lurra sostengatzen dute, eta lurrak haiei eusten die.

Hor gaude gu estu eta larri, aita kutsa ez dadin, eta berak esaten digu ez zoratzeko, hil behar duenean hilko dela. Gauza bera esan die gure auzoko bikote batek seme-alabei: «egunen batean hil beharko dugu, bada, daukagun edadearekin». Batzuetan pentsatzen dut zein ederto biziko nintzatekeen lasaitasun hori banu, zoriontsua izateko munduan tokatu zaidan leku hau baino gehiago behar ez banu, egunero tabernara edo kafetegira joan beharrik ez banu... eta gero konturatzen naiz benetan ez dudala ia ezer behar, baina bizi gara behar ez duguna derrigor beharko bagenu bezala. Eta barrura bildu behar dugunean, ito egiten gara.


Onartutako halako biko abiaduran zihoan trena

Istripua izan zuen trena orduko 80 kilometroko abiaduran zihoan. Valentziako (Herrialde Katalanak) metroko kaxa beltzaren arabera onartutako abiaduraren bikoitza zeraman trenak bagoia bidetik atera zenean. Orotara 41 lagun hil eta 20 baino gehiago zauritu ziren. Hileta elizkizuna arratsaldeko zazpietan hasi da Valentziako katedralean. Txiki geratu da geratu da katedrala atzo hildako 41 lagunak agurtu eta senideei elkartasuna erakusteko.

Valentziako Generalitateko tren konpainiak (FGV) bilera egin du gaur goizean eta El Pais egunkariak bere webgunean adierazten duenez akta horretan biltzen da trenak orduko 80 kilometroko abiadura zeramala istripua gertatu zen bihurgunean.

El Paisek aipatutako akta horren arabera, FGVren batzordeak ez du azalpenik aurkitzen trenak abiadura hori nola hartu zuen argitzeko. Hori dela-eta, uste dute "gidaria ondoezik sentitu zelako edo konorterik gabe geratu zelako ez zela erreakzionatzeko gai izan".

Ikerlarien ziurtatu dute, istripua trenaren abiadura handiak eragin zuela, orain argitzeko dago gidariari zer gertatu zitzaion.

Guztira 41 lagun hil dira atzoko istripuaren ondorioz. Horietatik 29 emakumeak eta gainerako 12ak gizonezkoak. Koleperik handiena Valentziatik hurbil dagoen Torrent herriko bizilagunek jaso dute, biktima gehienak bertakoak izan baitira.

Valentzian gutxienez 41 bidaiari hil dira metroko tren bat bidetik irtenda


VI. Alegiako Festetako Txapelketa

Ostiralean, ekainak 17, emango zaio hasiera VI. Alegiako Festetako Pilota Txapelketari. Beti bezala, Intxurre Pilota Elkarteak antolatu du Alegiako Udalak babestuta, eta jubenil eta nagusi mailako pilotari onenetako batzuk hartuko dute parte.

2011an antolatu zen lehen aldiz txapelketa hau. Bi mailatan jokatzen da eta bakoitzean antolatzaileek gonbidatutako lau bikotek jokatzen dute; Intxurre PIlota Elkarteko pilotariak beti izaten dira tartean. Eskualdean goi-mailako pilotariak egonik bertakoak izaten dira gehienak, eta hala da aurten ere. Txapelketa laburra izaten da, final-erdiak eta finala. Aurten, jubenil eta nagusi mailako txapelketa antolatzea erabaki da. Hauek izango dira partaideak:

Jubeniletan: Altuna-Aranguren (Alegia-Usurbil); Alberdi-Irazustabarrena (Azpeitia-Alegia); Elola-Murua (Bidania-Altzo); eta Artola-Gaskue (Amezketa-Iruñea).

Nagusietan: Arrieta-Gorrotxategi (Hernani); Eneko Labaka-Telletxea (Albiztur; iazko txapeldunak); Peru Labaka-Erasun (Zizurkil); eta Urbieta-Urretabizkaia (Asteasu-Ikaztegieta). Urretabizkaia atzelari lanetan ariko dela da berrikuntza.

Pilota afizonatua jarraitzen duenak aguro ikusiko du zerrenda horretan daudela maila horietako egungo pilotari gipuzkoar onenak.

Finalak uztailaren 16an jokatuko dira, 18:00etan. Egun honetan profesionalen arteko partida handi bat ere programatuko da, tartean herriko semea, Iñaki Artola. Aurrerago emango dugu horren berri.

Alegiako Elorri frontoian, ostiralean, ekainak 17, gaueko 22:00etan emango zaio hasiera, beraz, edizio berri honi. Elola-Murua eta Artola-Gaskue lehenik; ondoren, Arrieta-Gorrotxategi ariko dira Labaka-Telletxearen aurka. Faborito garbirik gabeko bi partida dira.


Gutxienez 45 hildako Siriako erregimenaren bonbardaketa batean

Oposizioaren arabera, Damaskoko hegoaldeko Sayida Zeinabeko auzoan egiten ari ziren hileta baten aurka erasotu du Siriako gobernuak.

Bashar Al-Assaden erregimenak Sayida Zeinaben egiten ari ziren hileta baten aurka erasotu du eta gutxienez 45 pertsona hil dira. Atzoko atentatuaren ostean gobernuak egindako lehenengo erasoa izan da.

Hildakoen kopurua ezberdina da taldeen arabera: Shamek dio hildakoen kopurua 45ekoa dela, auzoko koordinazio batzordeek diote 60 izan direla, Siriako iraultzaren batzorde orokorrak berriz, kopurua ehundik gorakoa dela esan du, eta azkenik, Siriako giza eskubideen behatokiak hamarrekoak izan direla dio.

Istiluak

Bien bitartean, etengabekoak dira Siriako armada eta erreboltarien arteko liskarrak Damaskon. Atzoko erregimenaren aurkako atentatuaren ostean, oposizioak dio erasoak indartu egin direla hirigunean eta hego-mendebaldean.

Siriako iraultzaren batzorde orokorrak dio istilu gogorrak direla Al Mezzehen, non Siriako armada libreko matxinatuak daude alde batetik, eta bestetik gobernuko indarrak. Taldeak dio helikopteroen leherketa eta tiroketak etengabe entzuten direla.

Behatokiaren arabera, liskarrek hirugarren egunez jarraitzen dute Al Mayid mezkita inguruan, armadaren bonbardaketa artean. Gobernukoak erasoak indartu ditu atzoko atentatuaren ostean, non defentsa ministroa, Daud Abdelá Rayiha eta ministro ordea Asef Shaukat hil zituzten besteak beste.

Izendatu berri duten defentsa ministro berriak, Fahd Yasemek esan du atentatuak ez duela Siriako armada kokilduko eta ustezko terroristen aurka arituko dela.


Xabier Mendizabal eta Lurdes Imaz: "LOMCEri ez, gure hezkuntza sistemari bai"

Euskal Eskola Publikoa, gaur, bihar ekimena osatzen dugun EHIGE, BIHE eta Sarean elkarteok hau adierazten dugu:

Hezkuntza eragile gehienen artean otsailean publiko egin genuen LOMCEri ez, gure hezkuntza sistemari bai adierazpenak, eskola publikoko eskola komunitateen atxikimendu oso zabala jaso du.

LOMCE lege proiektua Estatuko Kongresuan eztabaida fasean dagoen une honetan, gure desadostasuna azaltzen jarraitzea eskatzen digu, eskola komunitatearen hitza kontuan hartuko dela bermatzen ez den bitartean.

Ibilbide honetan, EHIGE, BIHE eta Sarean elkarteentzako garrantzitsua da eragileen artean lehen lortutako indar metaketa mantentzea eta ahalko balitz indartzea. Lehengo adierazpenaren testua abiapuntu bezala hartuz, eta ekarpen berriekin aberastuz, lege honek gure hezkuntza sistemari egingo dizkion kalte larriak salatzen jarraitu behar dugu.

Eragileen arteko batasun zabalena oinarri bezala hartuz, denon artean adostu ditzakegun ekimenetan parte hartzeko eta hauek ahalbidetzeko gure konpromiso publikoa azaltzen dugu.

Gure ordezkari politikoei eskatzen diegu, adostasun politikoan oinarrituz, beraien esku dituzten tresna juridiko guztiak erabiltzea, legearen erretiratzea gauzatzeko, estatuak negoziaketa prozesu demokratiko bat bermatzen ez duen bitartean.

Ordezkari politikoen, hezkuntza eragileen eta jendartearen elkarlana eta konpromisoa ezinbestekoak dira LOMCE legeari aurre egiteko, eta gure hezkuntza sistema propioa eraikitzeko.

Aurrerantzean EHIGE, BIHE eta SAREAN elkarteok jarraituko dugu eskola komunitatea osatzen duten sektore guztiekin lanean, LOMCEk planteatzen dituen xedeen ezagutza zabaltzeko, eta Euskal Eskola Publikoa Haratago dokumentuak jasotzen dituen kalitatezko eskola publikoa bermatzeko proposamenak aurkezten.

Gure hezkuntza sistema ahazten duen, eta gure iritzia kontuan hartzen ez duen eta kanpotik inposatu nahi diguten lege honen aurrean, esaten dugu: LOMCEri ez, gure hezkuntza sistemari bai, eta nola ez, euskal eskola publikoari bai.

Xabier Mendizabal eta Lurdes Imaz.


Agintaldia amaitu aurretik Bilbo osora zabalduko dute bosgarren edukiontzia

Aho batez onartu du udalbatzak hondakin organikoen bilketa lehenbailehen hiri osoan orokortzeko proposamena.

Aho batez onartu dute Bilboko Udalean, hondakin organikoak jasotzeko bosgarren edukiontzioa zabaltzea. Datozen hilabeteetan 2, 3 eta 4 barrutietako auzo banatan jarriko dute martxan sistema, eta agintaldia amaitu aurretik Bilbo osora zabaltzeko plan bat egingo dute.

Ekologistak Martxan taldearen eta Bilboko Auzo Elkarteen Federazioaren eskutik ailegatu da bosgarren edukiontzia hiri osora lehenbailehen zabaltzeko proposamena udalbatzara. Izan ere, mozioaren gaineko arrazoibideak emateko testuan azaldu dute orain arte hirian egindako esperientziek —Deustun daramate denbora gehien— ez dutela «nahitaezko jarraipenik, eta ibilbiderik» izan, eta harago egitea ezinbestekoa dela.

Gogorarazi dute Zabalgarbin sartzen den materiaren %31k eduki organikoa duela, eta gehiena etxez etxeko bilketatik datorrela. Horregatik iruditzen zaie hain garrantzitsua hondakin mota hori Bilbon gaika era orokortu batean biltzen hastea. Ongi atera dadin sentsibilizazio kanpaina «esanguratsuak» egin beharko direla adierazi dute.


Kaixo gazte!

Egin klik guztia irakurtzeko


Torturari buruzko hitzaldia izango da gaztetxean

Jaiki Hadi taldeak antolatuta, Tortura Euskal Herrian izenburupean hitzaldia izango dute gaztetxean ostiral honetan, 19:30etik aurrera. Ekintza honekin lotuta, gaztetxeko presoen aldeko taldeak hilero KKinzonan egiten duen irratsaio berezira (bihar, 18:00etan) Gozanlo Rodriguezen senideak gonbidatu ditu.


Aner Peritz Manterola: «Galtzeko ezer ez daukagunez, ahal duguna egingo dugu eta kitto»

Etxe-beltz eta Motxian bertso eskoletan jarduna, Aner Peritz Manterola zarauztarra Ereñotzuko saioa irabazita zuzenean sailkatu zen biharko finalera.

Martxoaren 9an kantatu zuen Peritzek Ur-Mia elkartean, eta berekin batera, Oihana Arana, Kepa Galparsoro, Julene Iturbe eta Ekain Tolaretxipi jardun ziren kantuan. Peritz nagusitu zen bertan, eta saioa «ondo» jardun izanaren sentsazioarekin amaitu bazuen ere, ez zuen espero lehen postua eskuratzerik. «Nirekin batera kantatu zutenak entzunda, ez nuen uste zuzenean sailkatuko nintzenik». Txapelketan kantatzen duen bigarren urtea du, eta datozen bi urteetan ere kantatzeko aukera izango du.

Finalaren aurreko egun hauek «bertso munduan oso murgilduta» bizitzen ari da, baina oraindik «zorionez, oso lasai» dagoela adierazi du zarauztarrak. Biharko finalerako aukerei buruz galdetuta, ezer ez duela espero esan du, inongo espektatibarik ez duela. «Ez dut esango txapeldun nor gelditu daitekeen, badaezpada isiltzea hobe». Hala ere, bere buruari mugarik ez diola jarriko adierazi du. «Galtzeko ezer ez daukagu, ohore handirik ez zaigu geratzen, beraz, ahal duguna egingo dugu eta kitto».

Orain arte jokatutako finaletan «ume asko» egoten zirela azaldu du, eta hori sahiesteko asmoz, finala Lasturren, afari formatuan izatea, egokia iruditzen zaiola esan du Peritzek. «Aurreko urtean, esaterako, bertsokide batzuei masturbazioaren inguruko gai bat jarri zieten, eta umeen erreakzioak ez zien asko lagundu kantatzen ari zirenei». Hala ere, bere zalantzak ditu esperimentuari buruz, Lasturreko gazteentzako egonaldiaren egitarauaren barruan kokatze hori apur bat «behartua» iruditu baitzaio.


Renferen Bilbo eta Vigo arteko zerbitzuak bertan behera geldituko dira gaur

Madrildik Bilborako gaueko tren zerbitzuak ere atzerapenak izango ditu, Renfen asteazken honetarako deitutako lanuzteak direla eta.

Renferen tren zerbitzuetan lanuzteak deitu ditu gaurko CGT sindikatuak. 12:00etatik 16:00etara eta 20:00etatik 24:00etara egingo dituzte lan-etenaldiak. Ordu tarte horietan, Espainiako Sustapen Ministerioak % 50 eta % 75 arteko gutxieneko zerbitzuak ezarri ditu aldiriko trenetan, eta eragina nabarmena izan liteke, beraz, Hego Euskal Herrian; Bilbo eta Barakaldo arteko zerbitzuaren maiztasuna, esaterako, ohi baino handiagoa izango da.

Gutxieneko zerbitzuak % 65etik gorakoak dira, berriz, bidaia luzeagoetan. Bertan behera geratu dira Bilbotik Vigorako goizeko zerbitzua eta Vigotik Bilborako iluntzekoa, eta Madrildik Bilborako gaueko tren zerbitzuak atzerapenak izango ditu, Miranda de Ebron 50 minutuz geldituko baita.

Jaiegun bezpera eta abuztua izanik, lanuzteek eragin nabarmena izango dutela aurreikusten du CGT sindikatuak.


Askapena: "sarraskiaren aurrean, Israeli boikot!"

Israel Estatu terrorista Gazan sarraski berri bat egiten ari da, honezkero 300dik gora lagun hil ditu. Zoritxarrez, sionismoak (mendebaldearen laguntzaz) Palestina eurentzat izango zela aldarrikatu zuenetik, segida luze eta latz baten beste ale bat besterik ez da Gazako azken hau: eraso terrorista sionistak, 1948ko Nakba (Hondamendia), milioika errefuxiatu, palestinar lurren lapurreta etengabea, koloniak, lotsaren harresia, hildakoak, atxiloketak, kontrolak... Nola da posible, hainbeste urtez tamaina horretako zapalkuntzak irautea? AEBk eta Europar Batasunak Israel etengabe laguntzen dutelako: harreman politiko, ekonomiko, kultur zein kirol arlokoak erabateko normaltasunez egiten dituzte, euren hiztegian deitzen duten "gatazka"-ren jatorria (okupazioa) ukatzen dute, eta bi aldeen arteko norgehiagokatzat aurkezten digute F16 eta etxean egindako jaurtikien arteko desoreka dena, tanke eta harrien artekoa, kolonia sionista eta palestinar errefuxiatu eremuen artekoa, 300dik gora palestinar erailak eta israeldar emakume batena.

Zer egin ahal dugu?

Ia 200 elkarte zibil palestinarrek aldarrikatu eta behin eta berriz errepikatzen digute Israelen erasoari aurre egiteko modurik eraginkorrena boikotarena dela. Estatu sionistak palestinarren eskubideak errespetatzen ez dituen bitartean, Euskal Herriak ez du inolako harremanik izan behar Israelekin. Ez arlo ekonomikoan, ez politikoan, ez kulturalean, ez kirolean.

Ameriketako Estatu Batuak, Europar Batasuna eta Nazio Batuen Erakundearen jarreren aurrean, hiritarroi dagokigu zapaldu palestinarren alde eta zanpatzaile sionisten aurka gaudela agertzea. Eguneroko lana Israeli boikot kanpaina hedatzea da eta gaur berriz:

Euskal Herriko Arabiar Komunitateak eta Euskal Herriko Islamiar Komunitateak Bilboko Kale Nagusiko 33. zenbakian Europar Batasunak duen bulegoaren aurrean 19:00etan deitu duen elkarretaratzera euskal internazionalista guztiok joan gaitezela dei egiten dugu.

Euskal Herriak sionismoari ez!

Israeli boikota!

Gora Palestina askatuta!

Askapena


Konzezio ermitaren zaharberritzea bihar mustuko dute

Lan askoren ondoren despeditu dira Konzezio ermita berreskuratzeko lanak. Asmo horrekin elkartu ziren orain dela sei urte etxarriar talde bat eta Konzezio Baselizaren Lagunak taldea sortu zuten. Egitekoa bukatu ondoren, pozik daude taldeko kideak, lana egiteko etxarriarrek parte hartu duelako, argi baitute haiek bakarrik ezinen zutela, bestela, halako lanik egin. Zaharberritzea aurrera atera duten guztiei eskerrak eman dizkiete. Asko izan dira Migel Anjel Sagasetak idatzitako liburua edo loteria erosi dutenak, haien ekarpena Nafarroako Kutxako proiektuan egin dutenak edo zuzenean dirua eman dutenak. Gainera, udalaren, parrokiaren eta Etxarri Aranazko Abesbatzaren laguntza (eguberritako hiru kontzertutakoa egitasmorako izan da). Jendeak debozioa duela eta ermitarekiko lotura dagoela (jende askok paseatzen du handik) argi ikusi dute taldean. Inork galderarik badu erantzuteko prest ere azaldu dira.Lau zatitanKonzezio Baselizaren Lagunak 2007an sortu bazen ere, ermitan aurreneko lanak 2009an egin ziren. Teilatua, bobeda eta estalpea konpondu zituzten orduan. 2010ean ermitaren kanpoko eta barruko fatxadak konpondu ziren. 2012ko ilbeltzean jubilatu elkarteko boluntario talde bat lanean hasi zen eta korua, eskailerak, leihoak eta zorua konpondu zituzten. Azkenik, aurtengo garagarrilean, jubilatu talde berak sarrera txukundu du. Erretaula, bestalde, desmuntatu eta Iruñean zaharberritu dute. Gainera, inguruan zenbait zuhaitz landatu dituzte. Kofradia indartuBehin ermita zaharberritu ondoren, hondatu ez dadin hura mantentzeaz eta garbitzeaz kofradia arduratuko da. Kofradia izan zen aurri egoeran zegoen Lazkoz herriko eliza zutitu zuena eta 400 urteetan mantendu duena. Gaur egun Konzezioko kofradia kide gutxi ditu. Horregatik, interesa duenak abendura arte Blanka Kintanari izena eman diezaioke. Asmoa da gero, Konzezio egunaren inguruan (abenduak 8), bilera bat egitea. Bilera horretan mantenu lanaz gain, urtean behin ermitara erromeria egiteko data ere zehaztuko da. Berezko eguna, abenduaren 8a, udazkenen hotzean izatean beste data batera aldatzeko aukera ere izan liteke. Hala erabakiko balute, aukeretako bat litzateke urtean zehar ama birjinaren omenez ospatzen diren bost festetako batean izan daiteke. XX. mendean haien bezperetan joaten zen Konzeziora erromerian. OharraAutoak aparkatzeko tokirik ez dagoenez, ermitara oinez joateko gomendioa luzatu da.


Helduendako antzerki eskola martxan, urtarriletik

Jardun euskara elkarteak, Zurrumurru antzerki taldeko kideen bitartez, helduentzat antzerki eskola jarriko du martxan urtarriletik maiatzera bitartean. Ikastaro honen helburu nagusiak, ondo pasatzeaz gain, ahozkotasuna landu, hizkuntza aberastu eta euskararen erabilera sendotzea dira. Eskolak asteazkenetan izango dira, 19:30etatik 20:30etara Zubietako eskola zaharrean. Taldea osatu den arren indartzea komeni da eta horregatik guztioi animatu eta parte hartzera gonbidatu nahi zaituztegu. Zatoz probatzera!

-


Zazpigarrena kartzelara

Euren borondatez Espainiako Auzitegi Nazionalean aurkeztutako bi gazte altsasuarretako batek, Adur Ramirez de Aldak, kartzelan sartzeko agindua eman zuen epaileak. Soto del Real espetxean eman du gaua. Beste gazteari bi astean behin epaitegitik pasatzeko eta pasaportea kentzeko agindua eman zuen.

Bitartean, Altsasun, udal bilkura hastearekin batera, atxilotuen askatasuna aldarrikatzeko ordu bateko kontzentrazio isila egin zen udaletxe parean. Mila bat pertsonak parte hartu zuten, eskuetan kartelak zituztela. Haren bukaeran aurreratu zutenez, azaroaren 26ko manifestaziorako atxikimenduak jasoko dituzte heldu den astean. Azkenik, atxiloketek sortutako gastuei aurre egiteko diru bilketa hasiko dute. Horretarako Iortia kultur gunean kutxa bat jarriko dute.

Erreakzioak

Azken hilabetean izan diren gertakarien inguruan Koxka tabernatik jasotako babesagatik eskerrak eman nahi dizkiete altsasuar guztiei, Sakanari eta Euskal Herriari. Aldi berean, Koxka tabernakoek atxilotuen senideei elkartasuna adierazi diete, “gure herria sufritzen ari den polizia eta hedabideen muntaia” salatzearekin batera. Esker ona berretsiz eta “gora Altsasu!” esanez bukatzen da tabernakoen oharra.

Bestalde, Zelandi eskolako langile batzuk, Altsasun azken egunetan emandako egoera dela eta, atxilotuekin, familiekin, lagunekin eta momentu honetan sufritzen ari direnekin, elkartasuna adierazi dute.


Apustu etxeen zabalkundea Gasteiz eta Iruñean

Judimendi eta Txantreako auzotarrak antolatuta ari dira apustu etxeen ugaritzearen aurka.

Nafarroan, ostegunean, ahobatez onartu du parlamentuak gazteak ludopatiatik babesteko premia eta honenbestez neurriak hartzea. Hori dela eta, aurreikusita zeuden apustu etxeen irekierak atzeratu egin dituzte. Era berean, Gasteizen Judimendiko auzotarrek, bi urteko borrokaren ostean, ospatu egin zuten iraila bukaeran bertako apustu etxearen itxiera. Joan den astean, ordea, berriro ere zabaldu egin dute. Gatazka gertutik ezagutzeko, Heiko Bustillos Judimendiko gazte asanbladako kidea eta Isabel Egiguren Txantreako auzotarra elkarrizketatu ditugu 'Amarauna' saioan.


23 gorpu berreskuratuta Rigopiano hotelean; 6 lagun desagertuta daude

Egunek aurrera egin ahala, norbait bizirik topatzeko itxaropena itzaliz doa. Elurrak 'iglu' baten giroa sortu du eraikinaren barruan.

Farindola herrian elurpean harrapatuta geratu den Rigopiano hotelean (Abruzzo eskualdean) lanean ari diren taldeek 23 gorpu berreskuratu dituzte orain arte; hortaz, ezbeharrean hildakoen kopuruak gora egin du.

Guztira, 6 pertsonak desagertuta jarraitzen dute eraikinaren hondakinen artean eta beste 11 erreskatatu dituzte bizirik, horietatik bederatzi, eraikinaren barrualdean. Elur-jausi batek harrapatu zuen hotela aurreko asteazken gauean (hilak 18).

Luca Cari Suhiltzaileen bozeramale batek ziurtatu dutenez, ez dute itxaropena galdu, eta pertsona gehiago bizirik aurkitzea espero dute, bere ustean, elausoak ez zituen gela guztiak zertan suntsitu. "Oraindik ez gara heldu eraikinaren bihotzeraino", azaldu du, Reuters albiste agentziaren arabera.

Italiako hedabideek Bruno Di Tommaso hotelaren zuzendariaren mezu elektroniko bat argitaratu dute astelehenean. Bertan, laguntza eskatu zien agintariei, elur-jausiaren aurretik, errepideak garbitu zitzaten, asteazken goizean izandako lurrikara-segidaren ostean (horietako batzuek Richter eskalan 5. maila gainditu zuten).

"Egoera kezkagarria da", esan zuen. Gainera, gogorarazi zienez, Rigopiano hotelean bi metroko elur-geruza pilatuta zegoen ordurako. Bezeroak "ikaratuta daude (?) eta eraikinetik kanpo egotea erabaki dute", zioen. Alabaina, Di Tommasok ez zuen erantzunik jaso, Il Corriere della Sera egunkariak plazaratu zuenez.

Gaurkoarekin, sei dira jada bilatzen eman dituzten egunak. Argazkia: EFE

Fiskaltzak, bere aldetik, ikerketa abiarazi du, delituren bat egin ote zen argitzeko. Cristina Tedeschini Pescarako ondoko fiskalaren hitzetan, besteak beste, erreskatea egiteko "atzerapenak" eta zenbait gauzetan "eraginkortasun eza" aztertzen ari dira, baina ohartarazi du horietan guztietan ez duela zertan delitua egon.

Politikariek, halaber, gune horretarako emandako baliabide kopurua kritikatu egin dute. Luigi DI Maio Movimento Cinque Stelle alderdiko ordezkari batek penagarritzat jo du elurra kentzeko makinaren matxura bat konpontzeko "bost hilabete" daramatzatela eta eskualdeak baliabide barik uztea leporatu dio Gobernuari.


Maria Puy Perezen hilketa argitzeko epaiketa hastea erabaki dute

Emakumearen hilketaren inguruko ikerketa lanak amaitutzat eman ditu epaileak. 2008ko urriaren 11an hil zuten Lizarrako auzokidea.

Lizarrako 1. Instrukzio Epaitegiak bukatutzat eman ditu Maria Puy Perezen hilketa argitzeko ikerketa lanak. Horrela, hildakoaren senarra ohiaren aurkako ahozko epaiketari hasiera emateko erabakia hartu du. Puy Perez 2008ko urriaren 11an hil zuten eta senarra ohiari hilketa, badaezpadako neurrien urraketa eta gorpua donauste delituak leporatu dizkiote.

Nafarroako Justizia Auzitegi Gorenak jakitera eman duenez, horren inguruko informazio guztia Nafarroako Probintzia Auzitegira bidaliko dute orain. Ondoren, herri epaimahai batek erabakiko du.

Fiskaltzak 19 urteko espetxe zigorra eskatu du, emakumea hiltzeagatik, eta beste 11 hilabete, urruntze agindua urratzeagatik. Gainera, biktimaren bi seme-alabentzako 60.310 euroko kalte ordaina eskatu du.

Akusazio partikularrak, berriz, 21 urte eta bost hilabeteko espetxe zigorra eskatu du. Nafarroako Berdintasun Institutua eta Espainiako Gobernuaren Emakumeen Kontrako Indarkeriaren ordezkaritza ere epaiketan azaldu dira. Bakoitzak 21 urteko espetxe zigorra eskatu du.

Defentsak, berriz, absoluzioa eskatu du. Halaber, bi psikiatrak deituko dituzte deklaratzera, akusatua epaitzeko gai den erabaki dezaten.


Artelanak gurpil artean

Bibendum panpina ikonikoa ardatz duten piezak Afrikan zehar bildu, eta Donostian jarri dituzte ikusgai. Langileek beren tailerren iragarki moduan eginiko margolanak kaleko artea direla du aldarri mostrak

Harriz betetako bideak ugari dira Saharaz azpiko herrialde askotan. Haien ertzetan, tailer txikiren bat topatuko du gurpila zulatu zaion bidaiariak. Eta maiz etxolatxo bat besterik ez den hori tailer bat dela jakiteko, panpina ezagun bat ikusiko du ziurrenik horman, iragarki moduan. Bibendum izeneko gurpil gizona da, Michelin markaren irudia; ikono bat da jada, mundu osoan ezaguna baita. Eta iragarki ofizialik ezean, haien tailerretako hormetan margotu izan dute Saharaz azpiko herrixketako mekanikariek, nork bere molde eta estiloan. Pieza horiek kaleko artea direla aldarrikatu nahi du Liñiou Faté erakusketak. Hainbat adibide jarri dituzte ikusgai Donostiako San Telmo museoan, uztailaren 2ra bitarte.

Juan Mari Indok bildu ditu erakusketako piezak. Urteak daramatza munduan zehar bidaiatzen, eta Afrikan hamabost bat alditan izan da jada, Jose Luis Esarte erakusketako komisarioarekin batera hainbatetan. Tailerretako mekanikariek ondutako irudiei argazkiak hartzen hasi zen, eta 500 bat izango ditu bilduak jadanik. 150 argazkirekin eta jatorrizko 22 piezarekin osatu dute erakusketa.

Laborategia deritzon espazioan jarri dituzte ikusgai. Lehen aretoan, jatorrizko piezak ikus daitezke; metalezko kartelak dira, gurpil uztai batzuetan sartuak. Haien inguruan, dozenaka argazkirekin osatutako panelak daude hormetan. Barrurago, beste areto batean, argazki gehiago zintzilikatu dituzte. Handiak dira, berezko tamainan erakutsi nahi baitzituzten irudiak. Tailerra, inguruak eta herritarrak —umeak gehienetan— ageri dira hainbatetan, baina Bibendum da denetan protagonista erabatekoa. Gizon gurpildun zuriak, horiak, berdeak, beltzak; gizenak edo argalduak; gurpil batekin jolasean edo beso bat altxatuta agur egiten; betaurrekoak edo txapela jantzita, edo gabe; trazu lodiz edo ukitu abstraktuagoz onduak... guztiek irribarrez egiten diote harrera bezeroari.

Mali, Senegal, Gambia, Burkina Faso, Mauritania eta Beningo mekanikariak dira pieza horien egileak. Indok azaldu duenez, artisauak dira, dituzten baliabide eskasekin egiten baitituzte autoen konponketak. Baina artistak ere badirela nabarmendu dute Indok nahiz Esartek, kaleko artea egiten duten aldetik. Inguruetako herritar askok irakurtzen ez dakitela eta, ohikoa izaten da tokiko saltoki eta lantegiak marrazki bidez iragartzea, eta Bibendum hartu zuten askok tailerrak identifikatzeko irudi gisa, gehienak Frantziaren menpe egon zirenez Michelin marka aise zabaldu baitzen herrialdeotan. Argazkiekin batera, ikus-entzunezko zenbait lan jarri dituzte ikusgai aretoan: Indok eta Esartek hartutako irudiak erakusten dituzte, eta Michelin etxeak 1920-1930eko urteetan herrialde horiei begira egindako iragarki bat ere ikus daiteke.

Desagertzear den artea

Erakusketaren antolatzaileek azaldu dute errepide berriak egiten ari diren neurrian tailerrak desagertzen ari direla pixkanaka, eta, haiekin batera, baita arte berezi hori ere. Piezek analisi soziologiko eta ekonomiko bat ere badutela uste du Karmele Barandiaranek, museoko Garapen eta Publikoen arduradunak: «Baliabide gutxi baina sormen handia duten herrialdeak dira, baina ahaztutako irudiak dira». Horregatik erakusketaren izenburua, woloferaz ahaztutakoak esan nahi duena. Gaineratu du bildutako piezek errealitate «bizia, kolorez betea eta indartsua» erakusten dutela.

Ikusgai jarritako argazkietako bi museoaren bilduman geratuko direla jakinarazi dute. Halaber, erakusketaren osagarri, hainbat tailer egingo dituzte apirilean eta ekainean, baita haietan sortutako irudiekin beste erakusketa txikiago bat ere. Ekainaren 3rako, berriz, Liñiou Fate eguna antolatu dute, eta hainbat kultur jarduera izango dira Zuloaga plazan.


Hondartzetan preso eta iheslarien

eskubideak aldarrikatuko dituzte gaur

Etxerat elkarteak urtero udaran egiten duen ekintza antolatu du gaur Euskal Herriko hondartzetan, preso eta iheslarien eskubideak aldarrikatzeko. Hernanin 11:00etan gelditu dira, Atsegindegin, eta bertatik joango dira dagozkien hondartzetara.


Gaur irekiko dute Osasun Zentro berria etengabeko arreta guneagaz

Zornotzako Osasun Zentro berriak gaur irekiko ditu ateak. 17:00etatik aurrera, asteburuetan indarrean egon ohi zen Etengabeko Arreta Gunea zerbitzua eskaintzen hasiko dira azpiegitura berrietan. Osasun Zentroan eskainiko dituzten gainerako zerbitzu guztiak astelehenetik aurrera egongo dira indarrean eraikin berrian. Horrekin batera, astelehenean bertan Kaitanako parke berria ere irekiko dute.

2014ko azken hiruhilekoan hasi zituzten Osasun Zentro berria eraikitzeko lanak. Guztira, ia 4.000 metro karratu ditu lau solairutan banatuta.

Zentro berrian eskainiko duten zerbitzu berrietako bat birgaitze gunea izango da. Orain arte, zornotzarrek eta Arratia eskualdeko biztanleek Galdakaoko ospitalera joan behar zuten zerbitzu hori jasotzera. Osakidetzako datuen arabera, 2013an 5.520 pazientek erabili zuten birgaitze gunea Galdakaoko ospitalean. Zornotzako azpiegitura berrian lehen solairuan eta hiru gelatan banatuta egongo da.

Zerbitzuen banaketa

Beheko solairuan bezeroen arretarako gunea, familia medikuntzako eremua (erizaintza, sendaketa gela, odola ateratzeko gela eta proba osagarrietarako gela), eta pediatriako eremua egokitu dituzte. Lehen solairuan, birgaitze guneagaz gainera, emakumearen arreta gunea (ama hezkuntza, emagina, ginekologia eta azterketa guneek gela bana dute), eta familiako medikuntzarako beste gune bat (erizaintza eta sendaketarako hainbat gelagaz, besteak beste) jarri dituzte.

Bigarren solairuan ere familia medikuntzari bideratutako hainbat gela egokitu dituzte, eta baita kirurgia txikientzako gune bat ere. Osasun zentroko unitate buruaren bulegoa ere bigarren solairuan kokatuta egongo da.

Eraikin zaharra

Orain arte Zornotzako Osasun Zentroa hartzen zuen eraikina hutsik geratuko da astelehenetik aurrera. Udalak musika eskola berri bat egingo du gune horretan. Horretarako, idea lehiaketa bat abiatu eta 2015 erdialdean proiektu irabazlea aurkeztu zuten. Javier de las Heras Solé arkitekto katalanak aurkeztutako proiektua hautatu zuten Zubiaur Musika Eskola berria eraikitzeko. Hiru solairuko eraikina izango da, eta denera, mila metro koadroko azalerakoa.


Ia-ia... baina ez

Ondo lehiatu den arren, Baskoniak galdu egin du Moskuko lehen partida. Azken bi minutuak hobeto jokatu dituelako irabazi du CSKAk.


"Giza eskubideak, akordioa eta bakea bidea direla berresteko" joan zen Tejeria Bilboko martxara

Europa Press berri agentziari eginiko adierazpenen bidez erantzun die Eusko Legebiltzarreko Lehendakaritzak Jose Antonio Pastor PSE-EEko bozeramaileak Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidenteari bidalitako gutunari: "Gure ardura da bake prozesua bultzatzea, eta Eusko Legegbiltzarrak oso paper garrantzitsua jokatzen du prozesu horren sendotzean".

Gutun baten bidez, kontuak eskatu dizkio PSE-EEko Eusko Legebiltzarreko bozeramaile Jose Antonio Pastorrek Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidenteari, iragan larunbatean Bilbon eginiko manifestaldian parte hartzeagatik. PSE-EEren ustez, "soilik adostasun politiko eta sozial transbertsala duten manifestazioetara" joan behar du legebiltzarreko presidenteak.

Tejeria Bilboko martxan izateagatik "haserrea" azaldu du Pastorrek, eta oroitarazi dio Eusko Legebiltzarreko "ordezkari nagusia" dela. Eusko Jaurlaritzako sailburuak jarri ditu adibide gisa; ohartarazi du nahiz eta EAJkoak izan ez zirela bertara modu pribatuan joan.


PIPERPOLIS: Juanjo Olasagarrekin “ Poz aldrebesa” nobelaz solasean

Gaurko saioan Juanjo Olasagarreren bisita izan dugu. Argitaratu berri duen Poz Aldrebesa nobela izan dugu mintzagai. Gai asko jorratzen ditu nobelan, memoria, zaintza, gizonen arteko maitasuna, sexua.. Bi protagonista nobelan,homosexualak, Joseba eta Axi. Belaunaldi konkretu batekoa, belaunaldi baten argazkia da, 19 urte elkarrekin daramatzaten bikotea dira.

https://bilbohiria.com/docs2/2017/piperpolis/170606_piper_Juajo_Olasagarre.mp3

Deskargatu hemen.


Bitartekariei «kasurik» ez dienez egingo, ez deitzeko eskatu die PPK

AVTk uste du datorren urtea biktimentzat «historiako txarrena» izango dela, «politikoki ETAk irabazi duelako»

Antonio Basagoiti EAEko PPko presidenteak bitartekariei eta egiaztatzaileei «gehiago ez deitzeko» eskatu die, azalduta ez diela kasurik egingo «ETAren krimenarekin negozioa egin nahi dutenei eta negoziazioa planteatuz euren historia justifikatu nahi dutenei».

«Euskaldunok lortuko dugu terrorismoa amaitzea, espainiarrok garaituko dugu ETA; ez dute bitartekariek lortuko. Irlanda edo Israelen kasuak Euskadirekinarekin nahasten dituen inork ez gaitu salbatuko», adierazi du. Basagoitiren hitzetan, «horrek soilik balio du ETAk pentsatzeko ez dituen arrazoi batzuk badituela».

Atentatuak amaitzea «pauso handia» izan dela uste du Basagoitik. «Baina orain krimena sostengatzen duten ideia fanatikoetatik libratu behar dugu», adierazi du.

Horrez gain, herenegun indarkeria polizialaren biktimak omentzearen harira, azaldu du bere ustez ez zela «garaia» eta bera ez datorrela bat «planteatutako moduarekin».

Tortura edo gehiegikeria polizialaren arazorik ez dagoela esan du. «Gehiegikeria batzuk demokrazia guztietan egiten badira ere», ez duela ezagutzen tortura defendatzen duen manifestazio, alderdi edo herritar bakar bat ere. Baina badaudela «indarkeria terrorista defendatzen duten taldeak», ETA justifikatzen dutenak. Horregatik, gizartearen «arazo nagusia» ETA dela azaldu du. «Gauzak ez nahasteko» garaia dela pentsatzen du: lehenengo ETA «behin betiko desagertzea» lortu behar dela uste du, «ez dezala inork justifikatu», eta gero «beste gauzez» hitz egin ahalko dela.

«Urte negargarria»

AVT Terrorismoaren Biktimen Elkarteko presidente Angeles Pedrazak berriz, esan du «biktimentzat urte negargarria» izan dela aurtengoa, eta datorren urtea «historiako urte txarrena» izango dela uste duela, «ETAk politikoki jada irabazi duelako».

Aurtengoa, «biktimentzat txarra» izan dela eta «hiltzaileentzat oso ona» esan du. Horrez gain, nabarmendu du Bildu eta Amaiur koalizioak legez kanpo uzteko eskaera gabe amaituko dela urtea.


Zauritu bat Bergaran, kamioi baten eta auto baten arteko istripuan

08:05ean Bergarako Gi-632ko 22 km-an istripua gertatu da. Auto batek eta kamio batek elkar jo dute -atzetik-, eta autoa gidatzen zihoan emakumea Arrasateko Ospitalera eraman dute, Ertzaintzak baieztatu duenez. Istripua bidegurutzean gertatu dela esan du Ertzaintzak, kamioia Arrasaterantz zihoala.

08:40ean errepideko zirkulazioa normaltasunera itzuli da.


Dantzariak eta jai giroa izango dira nagusi Urkiolan

Errogatiba egunak hainbat abadiñar batuko ditu Urkiolara bidean, zapatuan, abuztuaren 31n. San Rokeren irudia igoko dute Urkiolara, oinez. Ondoren, 11:30ean, meza izango da, Santutegian. Meza ostean, dantzariek saioa eskainiko dute.

Bestalde, urtero bezala, herriko jubilatuek bazkaria izango dute Errogatiba eguna ospatzeko.