Osakidetzak ez du ikusten "ohiz kanpoko egoerarik" ospitaleetako agerraldiengatik

Osasun arloko profesionalen arteko kutsatzeak gizarte osoan dagoen transmisio komunitarioaren proportzioko zerbait dela azaldu du Garitanok.

Ignacio Garitano Osakidetzaren eta Osasun Sailaren Kontrol eta Zaintza Programako koordinatzaileak esan du ez dutela "ohiz kanpoko egoera" kezkagarririk ikusten hainbat ospitaletako osasun langileen artean COVID-19 agerraldiak antzeman dituztelako. Sindikatuen arabera 200 profesional inguru egon daitezke kutsatuta.

Garitanok hedabideen aurrean egindako agerraldian Donostialdeko ESIak bizi duen egoerari buruz hitz egin du, baita Bizkaiko Basurto eta Gorliz ospitaleei buruz ere.

Gipuzkoako osasun zentroaren kasuan, Garitanok ukatu egin du agerraldi bakar bat izan denik. Azken asteotan 135 profesional kutsatu direla zabaldu dute sindikatuek.

Garitanok azaldu duenez, egoera hori normala da milaka langile dituen erakunde batean, 7.000 Donostialdean. Langile horiek gizartearen parte direla gogorarazi du, eta, hala, COVID-19arekin kutsatzeko arriskua dutela.

Agerraldiak izan dituzten beste ospitaleei dagokienez, Gorlizen (sindikatuen arabera, 40 langile eta 30 gaixo egon daitezke kutsatuta) positibo eman duen gaixoetako bat hil egin da.

Basurtukoan, dialisi-unitatean, dozena bat positibo diagnostikatu omen dituzte profesionalen artean, baina Garitanok ziurtatu du langileak eta pazienteak babesteko beharrezko neurri guztiak hartu dituztela, eta “ohiko” zerbitzua eskaintzen ari direla jada.

Bestalde, Arrasateko Aita Menni ospitalean ere agerraldi baten izan dela jakinarazi du. 30 gaixo eta 9 langile kutsatu dira bertan.

Osasun arloko profesionalen arteko kutsatzeak gizarte osoan dagoen transmisio komunitarioaren proportzioko zerbait dela azaldu du, eta onartu du osasun langile ugari isolatuta izateak sistema "apur bat tenkatzea" eragin dezakeela.

Kutsatzeak "moteltzen"

Garitanok esan du COVID-19aren kutsatzeak "moteltzen" ari direla, eta "adierazleek goi-lautada fase batera gerturatzen ari garela pentsarazten" dutela.

Lakuan emandako prentsaurrekoan azpimarratu duenez, badirudi murrizketa neurriek "emaitza ona" eman dezaketela, baina "datozen egunak giltzarri izango dira".

Hori dela eta, "zuhurtzia" eta "jokabide arduratsua" eskatu du, zeren "pertsonen jokabidea da kutsatzeak eragiten dituena".

9.221 positibo astebetean

Garitanok azaroaren 2tik 8ra bitartean 97.384 proba diagnostiko egin eta 9.221 positibo atzeman dituztela azaldu du.

COVID-19aren kasu berri gehienak Bizkaian (4.094 positibo) eta Gipuzkoan (4.024) izan ziren, eta Araban, berriz, 906.

Azaroaren 2tik 8ra 73 pertsona hil ziren koronabirusaren ondorioz. Gainera, azaroaren 8an, intzidentzia-tasa metatua 810,78 kasukoa zen 100.000 biztanleko, eta orain 845,15 kasukoa da.

Gaur egun, EAEn 14.029 pertsonak omen dute koronabirusa, eta prebentziozko isolamenduan dauden pertsonen kopuruak laukoiztu egiten du kopuru hori. 3 eta 16 urte bitarteko pertsonen artean, 1.835 pertsona daude kutsatuta, eta 4.076 isolatuta prebentzio-arrazoiengatik.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu dira; beraz, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu COVID-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela. Ahoa estaltzeko maskarak derrigorrezkoak dira EAEn eta Nafarroan. Iparraldean, espazio publiko itxietan, garraio publikoan eta udalerri eta hiri nagusietan da derrigorrezkoa.


Euskal Ligan Hernaniko mutilek garaipena lortu zuten larunbatean

2023ko lehenengo garaipena lortu zuten, Navarmutilak taldeari 3-0 irabazita, Hernaniko kiroldegian.

Ia bi hilabete oso itxaron behar izan dira 2023ko Hernaniren lehen garaipena ikusteko Euskal Ligan, mutilen mailan. Azkenean, larunbatean iritsi zen estreinaldia Navarmutilak talde nafarraren aurka, 3-0 irabazi ondoren.

Talde nafarrak ezer gutxi erakutsi zuen kantxan, etxekoak beldurtzeko, eta horrela lehen unetik Hernanik partidua kontrolpean izan zuen. Lehen bi jokoetan jaun eta jabe izan ziren hernaniarrak. Honela 25-17 eta 25-13 irabazita 2-0 aurreratu ziren markagailuan.

Hirugarren jokoan bisitariak saiatu ziren partidua luzatzen eta Hernaniren partidua ixteko ahalegina zapuzten, baina ez zuten lortu. Joko berdinduagoa izan zen arren, azken markagailua joko honetan 25-21 izan zen hernaniarren alde.

Beraz, 3-0ko emaitzarekin, garaipena eta puntuak etxean geratu ziren. Lesioak eta beste baldintza batzuk atzean uztea da taldearen helburua eta aurrerantzean emaitza onak lortzeko aukera izango du geratzen diren partiduetan.

Hernanik orain bost garaipen eta zortzi porrota ditu sailkapenean eta zortzigarren dago kokatuta. Hala ere, Bera Bera Bultz baino bi partidu gutxiago ditu eta lau puntura dago. Asteburu honetan Udapa Jatorkide jubenil taldearen aurka jokatuko du Hernanik.

Aste honetan beste partidu bat ere jokatu dute hernaniar taldeek. Kadete neska mailan bere egunean atzeratu zen, Udarregi Usurbil eta Hernani 2 izan ziren aurrez aurre Usurbilen. Hernaniarrak 0-3 irabazi zuten eta horrela ligako partidu guztiak irabazi dituzte oraingoz. Hernani 2 taldea sendo dabil eta txapelketa irabazteko hautagaiak dira.


'Lepoa aske eta burua aurrerantz'

Bizkarreko mina orokortuta dagoen arren 'ez da normala' eta ikasi dezakegu gorputzaren postura hobetuz, mina eragiten diguten tentsioak gutxitzen. Alexander teknika lagungarri da bide horretan.

Anne Landaren bisita izan dugu. Donostiarra musikaria da, soinujolea eta instrumentuarekin zuen harremanak eragiten zion mina sendatzeko bidean ezagutu zuen Alexander Teknika. Teknika hori Frederick Matthias Alexanderrek sortu zuen, XX. mende hasieran. Aktorea zen, eta ahotsarekin arazoak izaten hasi zen, egun batetik bestera. Afoniko geratzen zen batzuetan, ahotsik gabe. Askotariko azterketa medikoak egin zizkioten, baina dena ondo zeukala esaten zioten, ez zeukala arazo fisikorik. Hark, ordea, antzezten hasten zen aldiro, ahotsa atera ezinik jarraitzen zuen. Hala, ahots-arazoei aurre egin nahian, behaketa-lanetan hasi zen Alexander, eta konturatu zen bere ahots-mekanismoa ez zuela oztopa-tzen ahotsa erabiltzeko zuen moduak: hitz egiterakoan, bere gorputzaren altuera txikiagotu egiten zuen; lepoa uzkurtzen zuen, eta burua atzerantz botatzen zuen; gainera, laringea estutzen zuen. Erabilera horren ondorioz, ahuldu egiten zen haren ahots-mekanismoa; ahots-erlastura eragiten zion horrek, eta ahotsa galtzen zuen. Ahotsarekin zituen arazo horiei konponbidea jarri nahian garatu zuen Alexander teknika.

Faktorian egin diogun elkarrizketan, Annek teknikaz eta gorputzaren posturaz hitz egin digu.


"Elkartasunez Herrira" eguna izango da larunbatean, ekainaren 2a, Orion

Orioko Herrira taldeak antolatu duen jaia izango da

Bihar, ekainak 2, larunbata, Orioko 2. Elkartasunez Herrira eguna antolatu du Orioko Herrira taldeak. Orion hiru preso daudela eta, haientzako baliabide ekonomikoak lortzea da, besteak beste, jaiaren helburua.

Egitarau zabala antolatu dute. Goizean, 09:00etan Kukuarrira igoera izango da plazatik abiatuta. Gora iristean, 10:00-10:30 tartean, elkartasun argazkia aterako dute Kukuarriko gurutzean. Eguerdian, hamaiketakoa banatuko dute plazan eta, segidan, 14:30ean, herri bazkaria, zikiro jana, izango da –txartelak salgai daude Kolon Txiki eta Sarasuan 20 eurotan–. Bazkalondoren Egoitz Eizagirre eta Xabier Sukia izango dira bertso kantari.

Arratsaldeko 18:00etan, manifestazioa izango da plazatik aterata, Sakabanaketarekin amaitu, Euskal Presoak Euskal Herrira lelopean.

Bukatzeko, gauean kontzertuak izango dira gaztetxean eta lau talde hauek joko dute: The Friday's Crew, Ihes Naiz, Despervicio eta Akain. Egunean ateratzen den dirua presoen sakabanaketak sortzen dituen gastuei aurre egiteko erabiliko dute Herrira taldekoek.


Eguzki-eklipse anular batek Amerika zeharkatuko du ipar-mendebaldetik hego-ekialdera

AEBko mendebaldean, eta Erdialdeko Amerika eta Hego Amerikako zenbait tokitan (Mexiko, Belize, Honduras, Nikaragua, Panama, Kolonbia eta Brasil) ikusi ahal izango da fenomenoa, eta ozta-ozta, mendebaldeko kanariar uharteetan eta Cabo Verden.

Gaur, urriaren 14a, larunbata, eguzki-eklipse anular bat izango da. AEBko mendebaldean, Erdialdeko Amerika eta Hego Amerikako zenbait tokitan ikusi ahalko da fenomenoa, eta ozta-ozta, mendebaldeko kanariar uharteetan eta Cabo Verden. Guztira, eklipseak 351 minutu iraungo du (6 ordu eskas). Puntu gorena 17:59an izango da (ordu unibertsala) Karibe itsasoan, Punta Gorda (Nikaragua) parean; une horretan, eklipsearen magnitudea (Ilargiak ezkutatzen duen eguzki-diametroaren frakzioa) 0,95 izango da.

Eraztun-eklipsea Amerikan ikusiko da ondoen, ipar-mendebaldetik hego-ekialdera, Mexiko, Belize, Honduras, Nikaragua, Panama, Kolonbia eta Brasil aldean, eta Cabo Verden eta Afrikako mendebaldeko muturrean ere ikusiko da, oso ahul bada ere. Behatoki Astronomiko Nazionalaren arabera, Espainiako Estatuan, ikustekotan, Hierron, La Palman, Gomeran, Tenerifen eta Kanaria Handian ikusi ahalko da, baina fenomenoa ia ez da hautemango, eguzkia sartzearekin batera gertatuko baita.

Eklipse bat gertatzen da objektu astronomiko batek beste bat erabat edo partzialki ezkutatzen duenean. Lurretik, eguzki- eta ilargi-eklipseak ikus ditzakegu. Lehenengo kasuan, Ilargiak eguzki-diskoa ezkutatzen du, eta bigarrenean, Ilargia Lurrak espazioan proiektatzen duen itzalean jartzen da. Honen moduko eklipse batean, Ilargiak ez du Eguzkiaren diskoa estaltzen, nahiz eta bere erdiguneak ondo lerrokatuta egon, eta Ilargiaren diskoa inguratzen duen eraztun laranja distiratsua da horren emaitza.

1912tik ez da eguzki-eklipserik ikusi Iberiar penintsulan. Eklipse eskasia, ordea, laster amaituko da, 2026a eta 2028a bitartean bi eklipse oso eta anular bat izango baitira, eta Iberiar penintsulako lekuren batetik ikusi ahalko dira.


Orkatzak Araotzen

Orkatzak Araotzen. Duela 50 urte Irati inguruan bakarrik zeuden, baina egoera hau zeharo aldatu da azken 20 urteotan. Otso, hartz eta katamotzen presiorik ezak eragin nabarmena izan du gertaera honetan. Iheskorra da, baina lasai dabiltza.

Honi buruz jaso ditudan bi erantzun hemen:

@mikelab83 erabiltzaileak: "Hala da, bai! Eta bere habitataren zabalkundeak... lehen zelai eta solo ziren asko gaur pinudi, baso, sasitza edo otatzak dira".

Iñaki Peña Bandresek (@PatxiLurra): "Hainbeste galdu ziren pasaiatik, non araoztarrek (eta beste leku batzuetakoek be) "kortzoak" deitzen deutsie. Kostatzen da norbait topatzea orkatza esaten dauana. Orkatzategi hor dugu, orkatzak, deitu behar diegu berriro".

Oharra: Bideo hau Pepi Zumaldek grabatu zuen uztailaren 14an.


Bilboko portua eta Arasur, trenez lotuta ostegunetik

Arasur plataformaren tren terminal berriari esker, logistikako bi nodo garrantzitsu konektatu dira trenez. Merkantzia tren batek ostegunero egingo du Bilbotik Ribabellosarako hiru orduko ibilbidea.

Bilboko portuko edukiontzien terminaletik, Arasurren Aratrain tren terminal berrira. Bide hori trenez urratuko duen lehen trena ostegun goizean abiatuko da Bilbotik Arabarantz, itsasoz iritsitako merkantziekin. Hiru ordu inguruko ibilbidea egin ostean, karga Ribabellosako logistika gunean hartuko dute, eta gaiak handik banatuko dira, azken helmugaraino errepidez iris daitezen.

Trenak ostegunero egingo du ibilbide bera, baina haren sustatzaileen asmoa maiztasuna handitzea da, eskaria handitu ahala. Lotura berriak aukera ematen du ibilbide bakarrean 60 TEU (edukiontzietako neurria) garraiatzeko, 20, 40 eta 45 oinetako edukiontziak konbinatuz.

Logistikako bi euskal nodo garrantzitsu lotzeko inbertsioa 15,7 milioi eurokoa izan da orain arte. Eusko Jaurlaritzaren, Arabako Aldundiaren eta Bilboko Portuko Agintaritzaren arteko akordioa izan du abiapuntua.

Lan handienetakoa Arasurreko bertako Aratrain tren terminala izan da. 63.440 metro koadroko azalera du, eta bi trenbide ditu trenak hartu eta bidaltzeko, eta beste bi zamalanetarako. Lau trenbideek Iberiar penintsulako zabalerako 450 metroko luzera dute, nazioarteko zabalerara (UIC) migratzeko aukerarekin. Gainera, zamalanetarako lautada bat prestatu da, salgaien truke modala errazteko.

Aratrainen kudeatzailea Servicios Intermodales Bilbaoport (Sibport) da, zeinak Jundiz (Araba) eta Pancorboko (Burgos, Espainia) trenbide terminalak ere kudeatzen dituen.


Julen Urrutia eta Aitor Regaña arrasatearrek irabazi dute Osaba tabernako mus txapelketa

Atzo arratsaldean Osaba tabernako mus txapelketa jokatu zen. Urretxu, Zumarraga eta inguruko herrietako 48 bikotek parte hartu zuten. Osaban ez zegoen denentzako tokirik eta partida batzuk Apatxe eta Collin’s tabernetan jokatu ziren. Txapelketa Julen Urrutia eta Aitor Regaña arrasatearrek irabazi zuten. Bigarren postuan Aitor eta Flux urretxuarrak sailkatu ziren, hirugarrenean Mikel Gil eta Javier Aztiria urretxuarrak eta laugarrenean Marcelino Gutierrez eta Iñaki Ibarguren urretxuarrak.


SOINUGELA: Jeff Beck, Dr. John, Jimmy Cliff, blues klasikoa

Urtarrilaren 10ean hil zen Jeff Beck gitarra jole handia, 78 urte zituela. 60ko hamarkadan batez ere Yardbirds eta Jeff Beck Group taldeekin egindako lanari buruz zabaldu zen bere izena, Jimmy Page (Led Zeppelin) eta Eric Claptonekin (Cream) batera. Handik aurrerako Becken lana ez da hain ezaguna izan baina, Rolling Stone aldizkariaren arabera, bera da 5. gitarra jolerik onena rock-aren historian. Ehunka saio egin zituen estudioetan, esparru askotako musikariekin: blues, rock, rockabilly, heavy metal eta jazz estiloetan. Entzun ditugun kantuak: Shapes of Things (Yardbirds, 1966), Stroll On (Yardbirds, 1967), Beck’s Bolero (1966), All Shook Up (1969), Sugar Cane (1972), Superstition (1973), Dirty Mind (2001), Twenty Flight Rock (2011, Brian Setzer-ekin).

Malcolm John Rebennack, Dr John goitizenekoa, 2019ko ekainean zendu zen New Orleans bere jaioterrian, bihotzekoak jota. Dr. John-en musika, gehienbat, rhythm’n’blues, funk, eta sikodeliarekin batzen dugu, baina country musika ere maite zuen eta, hil zenean, Things Happen That Way diskoa bukatu zuen. Hiru urte geroago merkaturatu da, azkenean, eta country eremuko abesti batzuk ageri dira bertan, baita country kantariak ere. Entzun ditugunak: Ramblin’ Man, Gimme That Old Time Religion (Willie Nelsonekin), End of the Line (Aaron Neville-rekin), Guess Things Happen That Way.

Jamaikako Jimmy Cliff-ek, tenor ñabardura duen abeslaria, bilduma berriarekin datorkigu, 60 urte ska, rocksteady eta reggae kantatzen eman ondoren. Entzun dizkiogunak: Money Love, We Want Justice (Dwight Richards-ekin), Racism (No One Wins the Race) (Lifty Cliff-ekin) eta Refugees.

2004tik aurrera gure sukaldeko horman urtero eskegi ohi dugun Classic Blues Artwork from the 1920’s Calendar egutegia. Oregon-eko John Tefteller-ek blues bildumagileak argitaratzen du egutegi hori eta, harekin batera, aintzinako maisulanekin. Aurtengo aukeratik kantu hauek hautatu ditugu guk: Run, Mollie, Run (Henry Thomas, 1927), No More Ball And Chain (Joshua White, 1936), Old Rounders Blues (Funny Paper Smith, 1930) eta Blake’s Worried Blues (Blind Blake, 1926).

https://bilbohiria.com/docs2/2023/soinugela/230118_soinugela_jeff_beck.mp3

Deskargatu hemen.


Horrelakoa izan da 'Review: Aita Mari' ren aurrestreinaldia EITBren egoitzan

EITBren Bilboko egoitzak Europan aitzindaria den formatu digital honen aurrestreinaldia hartu du asteazken honetan.


[Bideoa] Interaleko langileek ez dute etsiko

Lan hitzarmen duinaren aldeko borrokaldian beste urrats bat egin dute gaur Interal enpresako langileek. Egun osoko greba dute gaurkoa. Irailaren 27an eta hilaren 4an egun erdiko greba egin zuten, baina gaur, eta egoera konpontzen ez bada hilaren 18an nahiz 25ean., egun osoan ariko dira protestan. Helburua: enpresak “lan baldintza duinak” berma diezazkiela langileei, 2020ko abenduaren 31tik iraungita dagoen lan hitzarmena berrituz, beti ere langileen onurarako baldintzekin. Baldintza horien artean, KPIaren igoera gakoa dela aldarrikatu dute beharginek.

Borroka eguna gaurkoa Interaleko langileentzat. 05:30ean informazio piketeak antolatu dituzte, enpresaren aurrean. 10:00etako gosari kolektiboaren ondoren, lantegitik Lezoko herriguneranzko manifestazioa egin dute, eta Gurutze Santuaren plazan elkarretaratzean bildu dira. Handik enpresara joan dira berriz ere, informazio piketeekin jarraitzeko. 19:00etan, berriz, Errenteria-Oreretako Gamon Zumardian elkarretaratuko dira.

ELA sindikatuaren babespean egiten ari dira mobilizazioak eta negoziazioak langileak, eta enpresa batzordearen ekimenez. Nerea Sainzekin hitz egin du HITZAk langileen borrokaldiaren zioetan sakontzeko. Oarso-Bidasoko ELAren Industria eta Eraikuntza federazioko arduraduna da Sainz. “2021aren hasieratik daude lan hitzarmenik gabe langileak. Enpresarekin bildu, eta haiek proposatu dutena izan da orain arte lortutako gauza asko kentzea: ez dute KPIaren igoera bermatzen, besteak beste. Enpresak mahaiaren gainean jarri duenak ez du langileentzako onurarik ekartzen”.

Gaintxurizketako industrialdeko egoitzatik Lezoko herrigunera manifestazioa egin dute goizean Interaleko langileek.

Are gehiago, enpresaren azken mugimenduek, borrokaldian dauden langileenganako “koakzioa” direla adierazi du Sainzek: “Behin-behineko lanaldian eta kontratu finko etenekin dauden langileak kontratatu dituzte. Hirugarren txanda ere martxan jarri dute; egia da enpresa honetan hirugarren txanda honek funtzionatu izan duela, baina justu langileak borrokaldian hasi direnean kontratazio berriak hasi dira egiten, eta etenda zegoen hirugarren txanda jarri dute martxan. Hori koakzioa da, edo gutxienez grebaren kontra doazen mugimenduak dira”.

Borrokaldiarekin bukatzeko “negoziazio erreala” eskatu du ELAko ordezkariak. 2022ko martxoan hasi ziren negoziazioekin. “Momentuz enpresatik proposatu duten guztia, langileek dituzten eskubideen murrizketak dira. Proposamen atzerakoiak egin dituzte. Aukera errealak behar dituzte langileek, KPIa bermatzea, eta ahalik eta onura gehien onartzea”.

Langile gehienek bat egin dute jada hiru egunez egin dituzten mobilizazioekin. Horietan, lantegiaren produkzioa ia erabat geldiarazi dutela azaldu du Sainzek. Akordioa iristen ez den arte borrokaldiari eutsiko diote langileek, ez dute etsiko. “Langileak indartsu daude. Euren lan baldintzak hobetzeko borrokaldian jarraitzeko gogoz”, adierazi du ELAko kideak.


Orain Presoak dinamika aurkeztuko dute bihar Azpeitian

19:00etan izango da, plazan, eta herritarrei agerraldian parte hartzeko dei egin die Azpeitiko Sare Herritarrak, "argazki erraldoia" ateratzeko.

Azpeitiko Sare Herritarrak agerraldia egingo du bihar, asteartea, Orain Presoak dinamika berria aurkezteko. 19:00etan izango da, plazan, eta bertara agertzeko dei egin diete nahi duten herritar guztiei. Izan ere, agerraldi jendetsua egin nahi dute, "argazki erraldoia" aterako dutelako Azpeitian Orain Presoak ekimena aurkezteko eta babesteko.


Auzoko ongizatea sustatzeko mahaia

Pandemiaren testuinguruan, udaleko Herri Partaidetza sailak auzoetan ongizatea eta kohesioa sustatzeko beharra nabaritu zuen, eta auzo bakoitzeko eragileek osatutako auzo mahaiak sortzeko lanean hasi zen. Horren berri izan zuen Loiolako Erriberako Erribertxo Kultur Elkarteak, eta udalarekin harremanetan jarri zen, elkarteko kide Ainhoa Elicesek azaldu duenez: «Gurea ez da auzo handia, baina hainbat eragile gaude, eta, normalean, bakoitza bere kabuz aritzen da. Horregatik, ideia polita iruditu zitzaigun, elkarlana sustatzeko».

Horrela, Erribertxoko kideak auzoko gainontzeko eragileei Auzo Mahaiaren berri ematen hasi ziren, proiektuan parte hartzera gonbidatuz. Besteak beste, Gipuzkoako Minbiziaren Aurkako Elkartea gonbidatu zuten, auzoan baitauka egoitza. «Beste herri batzuetan izan ditugu antzeko esperientziak, osasuna eta prebentzioa lantzen dituzten mahai komunitarioetan. Horregatik, aukera polita iruditu zitzaigun Loiolako Erriberako auzo mahaian parte hartzea eta beste eragile baten moduan funtzionatzea», azaldu du Maider Sierrak, Minbiziaren Aurkako Elkarteko Prebentzio arloko arduradunak. «Aurretik, gauza batzuk elkarrekin egiten genituen, Euskaraldiaren harira, besteak beste, baina auzo mahaia denak elkartzeko aukera bat izaten ari da», gaineratu du elkarteko langile Ainara Balerdik.

Horrela, gaur egun, eragile hauek osatzen dute Loiolako Erriberako Auzo Mahaia: Erribertxo Kultur Elkartea, Ikasbide Ikastola, Ikasbide Ikastolako Guraso Elkartea, Loiolako Erriberako Auzokideen Elkartea, Gipuzkoako Minbiziaren Aurkako Elkartea, M-etxea, Zubiberri elkarte gastronomikoa eta Donostiako Udala. Hain zuzen ere, udalak «beste eragile baten moduan» hartzen du parte mahaian, eta «gauzak errazten ditu», Elicesen arabera.

Bi hilabetean behin biltzen da Auzo Mahaia, gutxi gorabehera, eta Erribertxokoak nabarmendu du bilera «irekiak» direla, «bai egitura juridikoa duen edozein elkarterentzat eta bai edozein auzokiderentzat». «Auzo mahaiak elkar ezagutzeko aukera ematen digu, horretarako espazio bat da, eta horrek asko errazten du elkarlana», gehitu du Sierrak.

Helburuak eta lan ildoak

Auzo bakoitzak bere behar propioak ditu, eta, horregatik, Auzo Mahaia sortu aurretik, Loiolako Erriberaren beharrak identifikatzeko lanketa egin zuten, Elicesek azaldu duenez: «Lantalde txiki batean aurre lanketa bat egin genuen, gure beharrak identifikatzeko, eta auzo mahaiko gainontzeko eragileekin partekatu genuen diagnostikoa ondoren. Gehienbat, porlanarekin lotuta ez dauden beharrak eta lan ildoak identifikatu genituen: aisialdia, kultura, euskara, hirigintza zerbitzuak, bizitza soziala eta kohesioa, zerbitzuak, hainbat motatako eskaintza helduentzat, ingurumena, mugikortasuna, elikadura eta kontsumo arduratsuak, parte hartzea eta elkartegintza eta auzo izaera. Horien inguruan hitz egin genuen hasiera batean, ikusten genituen ahulguneak eta indarguneak mahai gainera eramateko. Eta, aurrerago hitz egiteko hainbat puntu gelditu ziren: genero arteko berdintasuna, kirola, osasuna, aniztasuna, eta abar».

Horrela, lan ildo horiek jorratzeko lantalde txikiak sortzen hasi ziren, proiektuak errazago bideratzeko, Elicesek dioenez: «Haurrentzako aisialdian, adibidez, hutsune handi bat nabaritu genuen, hemen ez daukagulako haurtxokorik edo gaztelekurik: Ernest Lluch Kultur Etxera bideratzen gaituzte, baina oso gertu ere ez zaigu gelditzen. Horregatik, lan ildo hori jorratzen hasiak gara. Bestalde, euskararen ingurukoa da Erribertxoren lan ildo nagusia, eta beste eragileekin batera lan egiteko asmoa dugu aurrera begira. Kultur arloan, Ernest Lluchekin bileraren bat egin dugu, aztertzeko zer egin dezakegun. Eta, helduentzako eskaintzari dagokionez, pentsatu genuen elikadura osasuntsuarekin lotutako zerbait antolatzea: Auzoa Sasoian».

Elikadura osasuntsua sustatzeko egitasmoa

Auzoa Sasoian da Auzo Mahaiak antolatutako lehenengo jarduera. Herenegun hasi zen, eta gaur gauean bukatuko da, Zubiberri elkartean egitekoak diren herri afari osasuntsuarekin. «Bultzatu nahi izan dugu tokiko eta garaiko produktuak erostea, gure elikadura jasangarria izan dadin. Horrekin batera, gaiari buruzko hausnarketa bat sustatzea izan da gure helburua», nabarmendu du Sierrak.

Horrela, tokiko eta garaiko produktuen azoka egin zuten asteazken goizean, elikadura osasuntsuari buruzko ikastaroak haurrentzat eta familientzat ondoren eta Gari zientzialariaren hitzaldia, Cristina Enea Fundazioarekin elkarlanean. Era berean, Ekolurra erakundeak utzitako erakusketa bat ikusgai izan zuten, elikagai osasuntsuen ingurukoa. Atzo, odola emateko jardunaldia egin zuten, Odol Emaileen Elkartearekin elkarlanean.

Azkenik, gaur iluntzean herri afari osasuntsua egingo dute Zubiberri elkarte gastronomikoan, 20:00etatik 21:00etara, 15 euroren truk. Afariaren aurretik, nutrizionista batekin solasaldia egingo dute. «Auzoan giro pixka bat sortzeko antolatu dugu afaria, elikadura osasuntsua ardatz izanda, beti ere», azaldu du Sierrak. Ildo beretik, Balerdik gaineratu du afarian ez dela alkoholik egongo, eta menua tokiko eta garaiko produktuekin osatuko dutela; asteazkeneko azokan erosi zituzten produktu horietako asko. Gainera, nutrizionista baten oniritzia izango du afariak. «Posible da goxo jatea eta gustura egotea, alkoholik edan gabe eta izugarrizko oturuntza egin gabe», nabarmendu du Balerdik.

Nagusiki, Erribertxo Kultur Elkarteak eta Minbiziaren Aurkako Elkarteak antolatu dute Auzoa Sasoian, baina Auzo Mahaiko gainontzeko eragileen laguntza izan dute, Elicesen arabera: «Zubiberrin egingo dugu afaria, M-etxeak egin dizkigu azokako apaingarriak, Ikasbidek zabalkundean lagundu gaitu eta udalak ere parte hartu du».

Lanean jarraituko dute, ilusioz

«Ilusio handia ematen digu Auzo Mahaiaren proiektuak», dio Elicesek, pozik, eta azaldu du datorren urtera begira jarriko direla jada: «Urtea amaitu baino lehen, berriz elkartu beharko gara, datorren urtera begirako lan ildoak zehazteko. Adibidez, planteatu genuen Auzoa Sasoian urtero errepikatu dezakegula».


Asteburuan N-I errepideko zirkulazioa eten egingo da Andoainen, Gasteiz-Irun noranzkoan

A-15etik sartzeko erreia ere itxi egingo da; beraz, Nafarroatik sartzeko Endarlatsatik joatea gomendatzen da.

N-I errepideko zorua birgaitzeko lanen ondorioz, zirkulazioa eten egingo da datorren asteburuan, Andoainen, Gasteiz-Irun noranzkoan, baita A-15etik N-I errepidera sartzeko erreian ere. Lanek abuztuaren 20ko (ostirala) 21:00etatik abuztuaren 22ko (igandea) 18:00etara iraungo dute.

Ostiraleko 21:00etatik larunbateko 22: 30era, N-I errepideko eskuineko erreia itxita egongo da Irunerako noranzkoan, 444,650 eta 445,610 KPen artean, hala nola, Andoaingo hegoaldera eta Adunara joateko 445. irteera eta A-15etik sartzeko erreia. Asteburu osoan zehar, N-121-A (Endarlatsa) errepidearen bidez Nafarroatik Gipuzkoara sartzea gomendatzen da, A-15eko Belabietako tuneleko lanek eta Andoaingo N-I errepideko zorua birgaitzeko lanek eragingo dituzten eragozpenak saihesteko.

Irunerako noranzkoan N-I errepidetik zirkulatzen ari diren ibilgailuek, Andoain edo Adunara sartu nahi badute, ezin izango dute 445. irteera hartu, eta honako aukera hauek hartu ahal izango dituzte. Villabonan, 443 irteera hartu eta GI-3610 errepidetik sartu Andoainera, Adunatik; edo, bestela, Andoaingo iparraldeko lotuneko 447-B irteeratik (Bazkardo), hirigunera iristeko.

Bestalde, A-15 errepidetik N-I errepidera sartzen diren ibilgailuak N-I-445 lotuneko eta Andoaingo hegoaldeko lotuneko adarretatik joango dira, eta N-I errepidera sartu Andoaindik 445,610 KPn sartzeko adarrean. Lotune horretan, behin-behineko seinaleztapen-neurriak hartuko dira, A-15etik datorren trafikoa lehenetsi ahal izateko. Larunbateko 22:30etik igandeko 18:00etara, N-I errepideko ezkerreko erreia itxita egongo da Irunerako noranzkoan. Ez du, ordea, eraginik izango N-I errepideko lotuneetan.


Deportivo – Fuenlabrada partida ostiral honetara atzeratu dute

LaLigak baieztatu duenez, Lehiaketa Batzordeak ontzat eman du asteazkenean jokatzekoa zen partida ostiralera pasatzea.

LaLigak baieztatu duenez, SmartBank Ligako azken jardunaldiari dagokion Deportivoren eta Fuenlabradaren arteko partida, asteazken honetarako aurreikusita zegoena, ostiralean jokatuko da, 20:00etan.

"Lehiaketa Batzordearen ebazpen bidez, RC Deportivo - CF Fuenlabrada partida, abuztuaren 5ean, 20:00etan, jokatu behar zena, azkenean, abuztuaren 7an (ostirala), 20:00etan, jokatuko da", adierazi du LaLigak ohar baten bidez.

Ordu batzuk lehenago, Espainiako Futbol Federazioak (RFEF) beste ohar plazaratu du, eta bertan jakinarazi du RC Deportivok, CF Fuenlabradak eta LaLigak aipatu neurketa datorren ostiralera atzeratzea eskatu dutela.

Horrela, LaLigak partida egun berri horretan jokatzea "onartu eta baimentzeko" konpromisoa hartu duela azaldu du federazioak, baita talde biek ziurtatu egin dutela norgehiagoka "COVID-19aren inguruko prebentzio-neurriak betez" jokatuko dutela ere.

Horrez gain, Espainiako Futbol Federazioak adierazi duenez, Galiziako taldeak "taldekako entrenamendurik ez egiteko konpromisoa" hartu du, "azken PCR proben emaitzak lortu arte". Proba horiek ostegun honetan egingo dituzte, 10:00etan.

"Halaber, Deportivok mezu publikoak zabaltzeko konpromisoa hartu du, partida jokatuko den estadioaren inguruan kontzentrazioak saihesteko, eta, badaezpada ere, hiru erakundeek esan dute kontzentrazio horiek gertatu eta ostiralean jokatzerik ez balego, hurrengo egunean, abuztuaren 8an, 20:00etan, jokatuko litzateke", gaineratu du federazioak bere oharrean.

Matematikoki Bigarren B Mailara jaitsita dagoen Fernando Vazquezen taldeak Fuenlabrada (60 puntu) hartuko du Riazorren. Madrildarrek Elx taldeari (61) txapelketako seigarren postua kentzeko asmoz zelairatuko dira, hau da, LaLiga Santanderrera igotzeko playoff'erako azken postua eskuratzeko xedearekin.


Martiodako dorreak argiztapen monumentala du dagoeneko

Aldundiaren 15.000 euroko inbertsioari esker, argiztapen monumentala jarri dute Martiodako Hurtado de Mendozatarren dorretxean.

Arabako Foru Aldundiko Historia eta Arkitektura Ondarearen Zerbitzuak bultzatuta, eta 14.995,53 euroko inbertsioarekin, Luminarias Electricas del Norte SL enpresak argiztapen monumentala jarri du Martiodako Hurtado de Mendoza dorrean.

"Argiztapen monumentalak dorreak berez duen erakargarritasuna areagotzea lortu du, eta lurraldeko ondasun kultural horren balioa nabarmendu du; izan ere, orain ikusi egingo dute gaueko paisaian, bai errepidetik pasatzen diren bidaiariek, bai lekua ikustera etortzen direnek", adierazi du Kultura eta Kirol Saileko diputatu Ana del Valek.

Historiaz beteriko dorrea

Hurtado de Mendozatarren dorretxea edo Martiodako dorrea Gasteizko Martioda herrian dagoen dorretxea da. Eusko Jaurlaritzak kultura ondasun izendatu zuen 2002ko urriaren 29an, monumentu sailkapenarekin.

Arkitektura gotikoko dorretxe honek XIII. mendean du bere jatorria. Jakina da XVI. mendean Hurtado de Mendozatarrak Gasteizen bizi zirela. 1527an, Hurtadotarrek jurisdikzioa zuten jaurerrien kartzela bezala erabiltzen zen dorrea.

Martiodako muino baten gainean kokatuta dago, eta, XVI. mendean, Badaiako mendilerrotik gertu igarotzen ziren bideak zain zitezkeen bertatik. Arratoko mendilerroaren aurrean zegoenez, balio estrategiko berezia zuen; izan ere, Arabako Lautadatik Zuiarako igarobide naturala zen, eta baita haran horretatik Bizkaiko portuetarakoa ere.

XVII. mendean, ordea, eraikina hondamenean zegoen, eta teilatuak hondoratuta zituen, besteak beste. XVIII. mendean, Joaquin Maria Hurtado de Mendozak —Villafuerteko kondea eta Miravaleko markesa— bizitza berri bat eman zien Martiodari eta bere dorreari, eta horren inguruan jauregia eraiki zuen.


'Sexberdinak', Tanttaka teatroa

Emanaldia doan izango da. Kepa Errastik eta Telmo Iruretak idatzitako lanak Udalbiltzaren babesa jaso du, eta antzezleak Aitziber Garmendia eta Telmo Irureta dira.


Irudimenez eta umorez betetako inauteriak

Oriotar askok elektrotxarangarekin batera zeharkatu dute herria eguerdi partean, kaleetan festa giroa zabalduz.

Urtez urte inauteriak indarra hartzen ari dira herrian, eta oriotarrek gero eta jantzi dotoreagoak prestatzen dituzte egun hauetarako. Batzuk talde handitan, besteak txikitan, bikoteka, bakarka nahiz familian, irudimenez betetako mozorroak atera dituzte kalera, eta eguerdian giro ederra izan da. Oriotar askok, gainera, Burrunka elektrotxarangarekin batera zeharkatu dute herria, festa giroa zabalduz.

Jaiak, ordea, ez du etenik izango, inauterietako bazkari herrikoiaren ondoren, familientzako disko-festa izango delako Herriko Plazan.


Adingabeei egindako bost sexu-abusu kasu ikertuko ditu Bilboko Elizbarrutiak

Erasoak 1950eko hamarkadatik 1990ekora egin ziren Bizkaiko bost zentrotan. Salaketek 'El País'-ek egindako azterlan batean dute jatorria


Txapel bat eta bost final jokatzeko txartelak bailarako pelotariek, asteburu gazi-gozoan

Baztango Udaberriko torneoa irabazi du Egoitz Elizegik eskuz, eta GRABNIko zein Mendialdeko finaletarako pasea lortu dute bost pelotarik.

Partidu garrantzitsuak zeuzkaten jokoan bailarako pelotariek, joan den asteburuan, modalitate eta txapelketa ezberdinetan. Eta txapel bat jantzi eta bost finaletarako txartela lortu arren, gazi-gozoak izan dira emaitzak, porrot mingarriak ere izan baitira tartean. GRABNI torneoan, esaterako, palaz jokatutako bi semifinalak irabazi dituzte CD Hernaniko pelotariek, nagusietan. Ezker horman, Amaia Irazustabarrenak 30-13 irabazi zuen semifinala, Maider Mendizabalekin batera, Arabako bikotearen kontra. Eta trinketean, 30-25 nagusitu zen Miren Goikoetxea, Leire Galdosekin batera, Ardanaz eta Murillo nafarren kontra.

Eskuzko lehian, aldiz, jokatutako hiru semifinaletatik bakarra irabazi dute bailarakoek. Ezker horman, nagusien mailakoa galdu zuen Markel Lizeaga hernaniarrak, Beñat Senarrekin batera, Gutierrez eta Altuzarra errioxarren kontra (17-22). Ekain Lizeaga astigartarrak, berriz, 22 urtez azpikoena irabazi zuen, Unai Amianorekin, De La Fuente eta Azpiroz nafarren kontra (22-12). Eta trinketean, azkenik, Unax Manterola hernaniarrak buruz buruko semifinala galdu zuen jubeniletan, Sagardia nafarraren kontra (33-35).

Lorpen bikoitza asteburu berean, Egoitz Elizegik

GRABNItik kanpo, Egoitz Elizegi izan da protagonista. Izan ere, Baztango Udaberriko Txapelketa irabazi zuen goizuetarrak igandean, Oier Zabaleta oiartzuarrarekin batera, Mikel Leoneten eta Aitz Aranbururen kontra (22-20). Gainera, bi egun lehenago, Mendialdeko Txapelketaren finalera sailkatu zen Elizegi, Gaztelekuko Cestaurekin batera, gazte mailan. Semifinalean, Oihan Legarreta aranoarra eta Larraungo Navarro menderatu zituzten (22-7).

Beste bi goizuetar ere izan dira Mendialdeko semifinaletan. Nagusien mailakoa jokatu zuen Beñat Apezetxeak, eta 22-13 irabazi zuen, Pagazpeko Urruzolarekin, Larraungo Astizen eta Buruzgaineko Garañoren kontra. Eta kadeteetan, finalera sailkatzeko aukerarik ez zuen izan Anartz Lujanbiok, Larraungo Olletarekin batera, talde bereko Lasoren eta Otamendiren kontra (4-22). Datorren igandean jokatuko dira final guztiak, Leitzan, 16:00etan.

CD Hernaniko esku pelotarien emaitzen taula:

TXAPELKETA OFIZIALAK:


Debagoieneko ikastolak eta Irungo Harrera Sarea elkarlanean

Azken urteetan elkartasun-ekintzak antolatu dituzte Debagoieneko ikastolek; oraingoan, migrazio politiken lanketa egin dute hiru ikastoletako ikasleekin eta hainbat jarduera prestatu dituzte bihar hasi eta hilaren amaierara bitartean.

Aranzadi, Arizmendi eta Txantxiku ikastolak migrazio politiken gaineko lanketa egiten ari dira Irungo Harrera Sarea elkartearekin batera, eta datozen bi asteetarako zenbait ekintza antolatu dituzte. "Hain presente dagoen problematika" ikusarazi nahi dute ekintza hauekin: "Askotan, migrazio politiken gaia lantzeko urrutira joaten gara, baina hemen Bidasoako muga daukagu". Irungo Harrera Sarea 2018an sortu zen Irungo eta Hendaia bitarteko migratzaileen egoera dela-eta, "modu solidario batean". Auzotarrek antolatzen dituzte lantaldeak, elikagaiak, arropa, garbitasuna eta bestelako laguntzak eskaintzeko. Ikastolen "balioekin bat egiten" zutela ikusita, proposamena egin zieten Irungo Harrera Sareari, eta elkartekoek "oso pozik" hartu zuten.

Elkartasun ekintzak

Hilaren 18an, material bilketak egingo dituzte Arrasateko Seber Altube plazan, Bergarako Irala kalean eta Oñatin Txokolateixa ondoan, 11:00etatik 13:00ra bitartean. Eskuko telefonoak –ahal den heinean, kargagailua barne– eta mendiko oinetako, txamarra, praka eta motxilak jasoko dituzte. Ikasleen adinaren araberako lanketak egiten ari dira, baina, bereziki, DBHko ikasleengan jarri dute arreta. Gazteek Amets Arzallusen Miñan liburua irakurri dute, eta egilearekin solasaldia egingo dute hiru zentroetako ikasleek martxoaren 29an, 11:00etan, Seminarixoan. Ekitaldi "berezia" izango dela aurreratu dute, hiru ikaslek Arzallusekin batera hartuko baitute parte solasaldian.

Aste hauetako elkarlana biribiltzeko, ikasleek Irunera egingo dute irteera elkarteak egiten duen lana euren begiekin ikusi eta arropategia nahiz jantokia bezalako txokoak gertuagotik ikusteko. Aranzadiko DBH3-ko ikasleak, martxoaren 30ean joango dira.

Bestalde, Bergarako Aranzadi ikastolaren kasuan, LH6-ko ikasleek azoka solidarioa jartzeko lanketa berezia egin dute. Postua hilaren 30ean jarriko dute Seminarixoko patioan, 17:00etatik aurrera, modu horretan, herritarrek aukera izan dezaten Irungo Harrera Sarearen aldeko ekarpena diruz egiteko.


Berdegune berria Santa Anan

Saihesbidea eraikitzeagatik Santa Ana parkinaren parean geratutako hutsunea landarez bete du Gernika-Lumoko Udalak. Saihesbidearen eta Carlos Gangoiti kalearen arteko lekua da udalak berdez jantzi duena. Hain zuzen ere, partzelak 250 metro karratu ditu, eta, bertan, lore tepexa eta soropila diuen parterrea sortu du udalak.


'Vending' edo salmenta makinak, hazten ari den sektorea EAEn

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan salmenta automatikoko 15.000 makina inguru daude, eta, batez ere, edari beroak eta hotzak eta elikagaiak saltzen dituzte. Halaber, produktu "osasuntsuen" aldeko eskaria hazten ari dela diote sektoretik. Betiko negozio askok horietakoak jartzeko hautua egin dute.

Salmenta makinak (vending izenaz ezagutzen dira) aspaldidanik daude gure kaleetan, eta denbora honetan kontsumitzaileak erakartzea lortu dute. Baina ba al dute etorkizunik? Eta, hala bada, betiko negozioen ordezko ala osagarri dira?

Zenbait kontsumitzailek nahiago dute denda fisiko batean erosi; eta beste batzuentzat, berriz, errazagoa da salmenta makinetara joatea.

Datu zehatzik ez badago ere, Euskal Autonomia Erkidegoan edari beroak, hotzak eta elikagaiak eskaintzen dituzten 15.000 makina inguru daude, EVE Euskadiko Vending Elkarteak emandako datuen arabera.

Elkarte horretatik adierazi dutenez, sektoreak hazten jarraituko du, instalatutako salmenta makinen kopurua gora egiten ari baita. Halaber, produktu "osasuntsuak" eskaintzearen aldeko apustua hazten ari dela nabarmendu dute.

Gaur-gaurkoz, marka batzuek beren negozioak makina horiekin osatzea erabaki dute, besteak beste, bezeroen beharrak asetzeko. Hori da, hain zuzen ere, Orion dagoen Kepa Loidi harategiaren kasua. Ainhoa Loidi arduradunarekin hitz egin dugu, eta berak esan digu iazko urtearen amaieran eman zutela pausoa denda itxita dagoenean ere 24 orduz zerbitzua emateko. Horren esanetan, zerbitzua ematea da helburua, dirua egitea baino gehiago.

Harategia astelehenetik ostegunera ixten dute arratsaldeetan, barruan haragi produktuak eta aurrez prestatutako elikagaiak egiteko. Ainhoa Loidik azpimarratu duenez, dendan gehien saldu ohi dutena jarri ohi dute erakusleihoan daukaten salmenta makinan: txistorrak, txorizoak, odolkiak, hanburgesak, enpanadak, pizzak...

Salmenta automatikoak harrera ona izan du bezeroen artean, eta, bereziki, gazteak eta adinekoak dira erabiltzaile nagusiak.

Makina horien etorkizunaz galdetuta, Loidik aitortu horien gainean egon behar dela eta denbora eskatzen dutela. Nolanahi ere, zerbitzua emateko eta jendea gustura izateko modu bat dela azpimarratu du.


Udaberria loratu da Andatza plazan

Urtaroko eguraldiari eutsi dio larunbat goizak eta herritar ugari bertaratu da Lore eta Landare Azoka berezira. Etxe barruko edo kanpoko txokoren bat apaintzeko erosketa eginda edo bertan zegoena ikusita, pozik joan dira.

Zuhaiskak, landare aromatikoak, cactusak, bonsaiak, kanpokalde nahiz barnealdeko landareak... Eskaintza zabala izan dute aukeran lasarteoriatarrek. Andatza plazan zazpi landare haztegik jarri dute postua, kolore eta ukitu berezia jarriz zabalgunean. Haiekin batera, Behemendi elkarteko zenbait kidek ere parte hartu dute kosmetika naturaleko artisau produktuak, haziak eta belarrak edota apaingarriak salduz.

Eguerdi partean, postuetan jendea batetik bestera zebilen kuxkuxean edo zer erosi bilatzen. Koronabirusa dela eta, neurri bereziak hartu dituzte, pilaketak saihesteko tartea utziz saltzaileen artean. Edonola, lasai begiratu, galdetu edo ukitzeko aukera izan dute balizko erosleek. Artisautza postuetan, adibidez, gel hidroalkoholikoa eskura zuten, lore prentsatuekin egindako apaingarri edo bitxiaren bat ukitu nahi zutenentzat.


Iker Dorronsoro: 'Klubaren barruan nesken taldeari ere garrantzia eman nahi zaio'

Eibar Futbol Klubeko emakumezkoen taldeko entrenatzailea da egun Iker Dorronsoro eta Triki Ta Ke taldeko trikitilari bezala egindako ibilbideaz ere hitz egin dugu berarekin.

Iker Dorronsoro Eibar Futbol Klubeko emakumezkoen taldeko entrenatzailea da eta taldea lehen mailan egonkortzeko jarri zuen helburua txukun ari dira betetzen. Hogei urte egin digu igeldoarrak Triki Ta Ke taldeko trikitilari bezala eta berarekin izan dugun solasaldian garai hori ere gogoratu nahi izan dugu "Faktoria"n.


Antzerkia: "Oh-Pera!"

Bizitzan bezala Oh-Pera!-an, egonkortasuna ez da existitzen! bi pertsonaia hauek sortutako mundu hau etengabe eraldatzen da... Antzerki, umore eta zirkuaren arteko nahasketa.


Hainbat konponketa eta mantenu lanak egin ditu udalak Laurgain auzoan

LED teknologiako argiztapena jarri du udalak; euri-urak bideratu ditu eta zoladura ere konpondu du. Horrez gain, auzoko elkartean hainbat lan burutu dituzte: leiho eta ate berriak jarri dituzte, eta hezetasun arazoei konponbidea eman diete.

Aiako Laurgain auzoan hainbat mantenu eta konponketa-lan egin ditu udalak, "auzoak zituen beharrak aztertu ondoren", azaldu du Jon Ander Azpiroz alkateak. Horrela, euri-urak bideratzeko lanak egin ditu udalak; zoladura ere konpondu du. Elkartean hainbat lan egin dituzte: leiho eta ate berriak jarri dituzte, eta bertan zeuden hezetasun arazoei konponbidea eman diete.

Bestalde, argi-energia kontsumoa murrizteko eta argiteria hobetzeko, auzoko argiztapena LED teknologiara aldatu da. Hartutako neurrien bidez, "energia kontsumo baxuagoa izango dugu, eta aldi berean, kalitate handiagoko argiak, iraupen luzeagoa dutenak eta mantentze kostua ere baxuagoa dutenak". Honekin guztiarekin, "ingurumena zaintzen jarraitzea da asmoa, Aia berdeago eta iraunkorrago baten alde".

Argazkiak: Jon Ander Azpiroz


'Besaide-Kobaundi-Udalatx' mendi ibilaldia

Zortzi kilometrokoa, ingurune harritsu batean. Izena emateko: Arrasate.eus edo 943-25 20 00.


Beatriz Unzue, Lehendakari Bolo Txapelketako txapeldun

Lau astez Bolo Txapelketan lehiatu ondoren, Beatriz Unzuek lortu du txapela jaztea.


'Emozioen kutxa' egitasmoa jarri dute martxan Gizarte Zerbitzuek

Ultzamako Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateko Miren Uharteren kolaborazioa izan dugu gaurko irratsaioan. Abian jarri berri duten 'Emozioen kutxa' egitasmoa aurkeztu digu: 16 eta 25 urte bitarteko gazteek etxeetan jasoko dute kutxa berezi hau, emozioak identifikatzen eta kudeatzen laguntzeko gidatxo modukoa izanen dena.


[ARGAZKIAK] Betizuak Lesakako Plaza Zaharrean

Batzuk Bankako Menditarren kantaldiaz gozatu duten bitartean, bertze batzuk betizuen bueltan ibili dira gaur eguerdian Lesakako sanferminetan. Gaur dute hondarreko besta eguna, 00:00etan agurtuko dituzte sanferminak Elutxa txarangarekin.


Hezkuntza arloko kontrol sozialaz hausnartu dute ikasleek Herri Eskoletan

Espainiako Konstituzioaren Eguna "jai egun arrotza" dela eta, urtero gisan Herri Eskolak antolatu ditu Azpeitiko Ikasle Abertzaleak antolakundeak gaurko. Igandea izanagatik, Herri Eskolak antolatzea erabaki dute, eta kontrol sozialaz hausnartzeko aprobetxatu dute goiza.

Ikasle Abertzaleek antolatuta, Herri Eskolak egin dituzte gaur, abenduak 6, Espainiako Konstituzioaren Egunean, Azpeitiko Gaztetxean. Konstituzioaren Eguna "jai egun arrotza" dela iritzita, urriaren 6a igandea izanagatik, aurten ere Herri Eskolak antolatzea erabaki du IAk. Antolakundeko kideek azaldu dutenez, "hezkuntza ereduaren inguruko hausnarketak emateko" aprobetxatu nahi izan dute eguna.

11:00etan elkartu dira Gaztetxean, eta bertan kontrol sozialaren eta horrek ikasleengan duen eraginaren inguruko hitzaldi-tailerra egin dute: "Kontrol sozialak zer diren azaldu dugu hasteko, baina tailerrean zehar hezkuntza mailan kontrol horrek zein funtzio dauzkan eta zer forma hartzen duen aztertzen aritu gara gehienbat. Ondoren, pandemiaren aitzakiapean kontrolaren areagotzea eman dela aipatu dugu, eta kontrol sozialaren aurrean ikasle langileok zer betebehar ditugun eztabaidatzen aritu gara, baita kontrol horri nola aurre egin hausnartzen ere". Behin hitzaldi-tailerra amaituta, Gaztetxean bertan bazkaltzeko aukera izan dute ikasleek.


Topatu.info: "Erasoak eraso, oraina kontatzen jarraituko dugu!"

Topatu.info-n gaur ateratako oharra osorik: "Gaur deklaratu dugu Topatu.info-ko hiru kidek Espainako Auzitegi Nazionalean, 2013ko Gazte Danbadako ekitaldi politikoaz informatzeagatik terrorismoa goratzea leporatuta. 2013ko martxoaren 29tik apirilaren 1a bitarte Urduñan ospatu zen Gazte Danbada jaialdiko ekitaldi politikoaz informatzeagatik deitu gaitu deklaratzera Eloy Velasco epaileak. Horren aurrean, gogor salatu nahi dugu prentsa askatasunaren aurkako eraso bat gehiago izan dela Topatu.info-ko kideon auzipetzea, eta epailearen aurrean ere horixe salatu eta egitasmo komunikatiboaren defentsa egin dugu. Bihotzez eskertzen dizuegu komunikabide zein herritarroi egunotan adierazi diguzuen babesa eta elkartasuna. Zuekin kontatzen dugu aurrerantzean ere; etorkizunean prentsa askatasuna amets bat izan ez dadin, oraina kontatzen jarraituko dugulako! Gora Topatu!"


Stingek kontzertua eskainiko du abenduaren 16an Nafarroa Arenan

Sarrerak ostegunetik aurrera egongo dira eskuragarri. "My Songs" bira ekainaren 1ean abiatuko da Europan, Bilboko hitzorduarekin, eta The Policeren eta Stingen bakarkako ibilbidearen abesti mitikoak joko dituzte.

Sting artista britainiarrak Iruñea gehituko du "My Songs" nazioarteko birara, eta Nafarroa Arena pabiloian joko du abenduaren 16an, 22:00etan. Sarrerak ostegun honetan, maiatzaren 11n, jarriko dira salgai, 10:00etan, lasttour.org eta seetickets.com webguneen bidez.

Europako bira ekainaren 1ean hasiko du, Bilbon, eta dagoeneko ia sarrera guztiak agortuta daude. Kontzertuan, The Police taldearen eta Stingen bakarkako ibilbidearen abesti mitikoak entzun ahal izango dira, besteak beste, "Fields of God", "Shape of my Heart", "Roxanne", "Demolition Man" eta "Englishman In New York" abesti arrakastatsuak.

Bira honetan, rock elektrikoko banda bat eta Joe Summer artista, abeslariaren semea, izango ditu lagun Stingek.


Eguraldi txarra ez da oztopo izan

41 pertsona animatu dira Bedaio inguruan mendi martxa egitera.

Artubi Kultur Elkarteak antolatuta XIV. Bedaioko Mendi Martxa egin dute goizean. Mendirako eguraldi txarra iragarrita zegoen, eta horren ondorioz normalean 100 parte hartzaile baino gehiago izaten baditu gaurkoan 41 izan dira goizeko lehen orduan Bedaioko frontoitik abiatu direnak.

Antolatzaileak pozik eta eskertuta azaldu dira, eta eskerrak eman dizkie proba egitera animatu direnei. Horiek bi aukera zituzten, luzea (23 kilometrokoa) eta motza (16,5 kilometrokoa). 23 kilometroko zirkuitua aukeratzen zutenek Larrondotik igaro ondoren, Artubi mendia (1.262 metro) igo behar zuten, eta gero, Zaratetik barrena joan Ziziolako gainatik eta Jazkugainatik, eta amaitzeko, Eskoletxera jaitsi eta Bedaiora itzuli. Bada, eguraldi txarragatik Artubirako igoera ez egiteko eskatu diete antolatzaileek parte hartzaileei.

Martxa amaituta hamaiketako ederra zuten zain mendizaleek gorputza berotu eta indarra hartzeko, eta ondoren, behin guztiek amaituta, bazkarirako aukera ere bai Bedaioko frontoian.


Bostak taldeak irabazi du Gabon Abestien Lehiaketa

Zazpi taldek hartu dute parte Erkibe Kultur Elkarteak antolatutako Gabon Abestien Lehiaketan. Gabon giro ederrean aritu dira denak kantatuan, maila ederrean. Hala ere, saria batek irabazi behar eta Bostak taldea izan da onena kantuan. Aiora Agirrezabalaga, Joane Zabala, Nerea Urteaga, Elena Sanchez eta Arianne Urangak osatu dute boskote irabazlea. Jaiotza eta jantzien kategorian, berriz, Txikiak taldea saritu du epaimahaiak. Hauek dira kideak: Goiatz, Nerea A., Naroa, Libe, Maddi, Janire, Garazi, Oihane, Nerea E. eta Julia.

Bostak talde irabazlea.

Zazpi taldek hartu dute parte Erkibe Kultur Elkarteak antolatutako Gabon Abestien Lehiaketan. Gabon giro ederrean aritu dira denak kantatuan, maila ederrean. Hala ere, saria batek irabazi behar eta Bostak taldea izan da onena kantuan. Aiora Agirrezabalaga, Joane Zabala, Nerea Urteaga, Elena Sanchez eta Arianne Urangak osatu dute boskote irabazlea.

Jaiotza eta jantzien kategorian, berriz, Txikiak taldea saritu du epaimahaiak. Hauek dira kideak: Goiatz, Nerea A., Naroa, Libe, Maddi, Janire, Garazi, Oihane, Nerea E. eta Julia.


Urdaibai Koparen azkenengo proba, Gautegiz Arteagan

Gautegiz Arteagako VII. Mendi Martxa eta Lasterketa amaituta argituko dira 2023ko Urdaibai Koparen irabazleak, domekan [apirilak 10]. 10:00etan irtengo dira korrikalariak eta 17 km-ko ibilbidea (970 m-ko desnibelagaz) egin beharko dute.

Ibarrurin, Ereñon, Gernika-Lumon eta Nabarnizen lehiatu zituzten aurreko probak, eta, gaur gaurkoz, Ekaitz Lejarzegi ajangiztarra eta Nora Narbaiza zaldibartarra dira sailkapen buru. Orain arteko lau lasterketa horietan 192 puntu bildu ditu Lejarzegik, eta haren atzetik daude Kepa Bastegieta gernika-lumotarra eta Xuban Muniozguren markina-xemeindarra, 181 puntugaz eta 174 puntugaz, hurrenez hurren. Narbaizak, berriz, 186 puntu dauzka; 173 puntu ditu Ziortza Barruetabeña gernika-lumotarrak eta Amelie Le Gall 179 puntu getxoztarrak.

Iaz Ainhoa Zelaiak eta Imanol Goñik irabazi zuten Gautegiz Arteagako mendi lasterketa, eta Urdaibai Kopa, ostera, Julen Aranguenak eta Maialen Basterrak.

Izen ematea. Lasterketan zein mendi martxan parte hartzeko aurretiazko izen ematea gaur gauerdian itxiko dute www.herrikrosa.eus webgunean, eta aurrez izena eman dutenekin gehienezko parte-hartzaile kopurura heldu ezean, domekan bertan ere izena eman ahalko da. Irailaren 3ra bitartean izena eman zutenek daukate kamiseta ziurtatuta.

Atzo arratsaldean 250 pertsona zeuden izena emanda: 40 lasterketarako, 150 martxa luzerako eta 60 martxa laburrerako.

Martxa luzeko parte-hartzaileek domekan 09:00etan hasiko dute 15 km-ko ibilbidea (740 m-ko desnibelagaz). Laburra, berriz, 6 km-koa izango da, eta hori egitera doazenentzat 11:00etan ipini dute irteera-ordua. Betiko moduan, ibilbidean zehar hornidura guneak egongo dira, eta, amaieran, luntxa eskainiko dute eta frontoian dutxatu ahalko da.

Antolatzaileek esan dutenez, ibilbidean aldaketa txiki bat egin dute, itsasadar ertzeko tarte batean: “Iaz, marea bizien ondorioz, itsasgoran ibilbideko zati hori urez bete zen Isla inguruan, eta partaide batzuk belaunetaraino busti ziren, beraz, hori zein bestelako arazoak ekiditeko Islan beste leku batetik joango dira errotaraino”. Bertaratzeko gonbidapena luzatu dute: “Eguraldiak ere lagunduko digu, eta jendeari animatzeko esan gura diogu; sekulako ibilbide polita daukagu, herri eta inguru ederra da, eta merezi du”.


"Establezimendu bakoitza gure giza paisaiaren parte da, eta pena litzateke galtzea"

Tabernak itxita daude, ostiralaz geroztik. Koronabirusari aurre egiteko neurriak direla eta eten da ostalarien zerbitzua, azken hilabeteetan hainbat araurekin mugatu ostean. Itxierek kinkan jarri dituzte familia asko. Mobilizazioak egingo dituzte bihar Laudio eta Amurrion.

Ostiral gauean itxi zituzten ateak eskualdeko taberna gehienek. "Batzuk ez dira berriro altxatuko", azpimarratu dute zenbait ostalarik. Horietako bat da Laudioko Arkupe taberna, Herriko plazan kokatua. "Hirugarren mundu gerraren aurrean gaude. Oraingoan ez dago lubakirik, ez bonbarik, ez borrokarako gurdirik. Arma bat, birus bat. Eta zalantzarik gabe, biktima asko, milaka kutsatu eta, zoritxarrez, hildako asko", zehaztu dute sare sozialetan.

Kaltetu asko

"Hirugarren mundu gerraren aurrean gaude. Oraingoan ez dago lubakirik, ez bonbarik. Arma bat, birus bat. Eta zalantzarik gabe, biktima asko, milaka kutsatu eta, zoritxarrez, hildako asko"

Emozio eta egoera berezien lekuko ere izan dira tabernak, gogora ekarri dutenez: kirol partidak, festak... "Tabernak, baina, lanpostu asko mugitzen ditu: zerbitzariak, sukaldariak, garbitzaileak... baina baita laneko eta fiskaltzako aholkulariak, edarien eta janarien hornitzaileak, aseguruak, ostalaritzako materiala ematen duten enpresak, makineria-enpresak, informatikariak eta abar ere. Ostalaritzaren atzean asko daude inplikatuta", ohartarazi dute.

"Abandonatuta sentitzen gara erakundeen aldetik", salatu dute, "establezimendu bakoitza gure giza paisaiaren parte da, eta pena litzateke galtzea".

Azaroaren 7an pertsianak jaitsita esnatu ziren Aiaraldeko tabernak, koronabirusak eragindako pandemiari aurre egiteko hartutako neurrien ondorioz.

Mobilizazioak bihar

Arestian aipatutako guztia dela eta, mobilizatzeko deia luzatu dute ostalariek. Elkarretaratzeak egingo dituzte bihar -azaroak 11- Laudioko Herriko eta Amurrioko Juan Urrutia plazetan, 12:00etan. Urduñan larunbatean egin zuten manifestazioa.


"Euskarak Twitchen tokia izan dezan lanean ari gara"

Interneten puntako joera da unean uneko emankizuna eskaintzea, edo haren jarraitzaile izatea. 'Streaming' ingelesezko adieratik dator streamerra, edo esataria. Gehiago jakiteko asmoz Aiurrik Ibai Lasarte streamerrarekin hitz egin du, gauza interesgarri asko azaldu ditu.

Lehenik eta behin, zer da streamer izatea?

Azalpenak askotarikoak izan daitezke, baina laburki, streaminga Internet bidez egiten den bideoaren eta soinuaren nolabaiteko zuzenekoa da. Zein da berezitasuna? Streamerrak egiten duena zuzenean ikusi eta entzun daiteke, eta nahi den edukiari buruzko "saioak" egin daitezke; bideo-jokoetatik hasi eta telebista saioei buruz hitz egiteraino. Ezin da aurretiaz grabatu, beraz, zuzenekoetan sortzen den hartu-emana handiagoa da. Gaur egun zuzenekoak egiteko plataforma ezagunena Twitch dela esango nuke. Izan ere, baliabide asko ditu, eta ikusleekin eta entzuleekin kontaktua mantentzeko aukerak eskaintzen dira.

Zer behar da horren beste fama lortu duten streamerra bilakatzeko?

Ezinbestekoa da ikusleak eta entzuleak harrapatzea, horretarako, eduki interesgarria egin behar da. Zeure tematika edota gaiak jorratzeko modua aspergarria izanez gero, jarraitzaile gutxiago izango dituzu. Ez hori bakarrik, ikusleekin hartu emana egotea ezinbestekoa da; elkar komunikazioa sortu behar da, eurak zuzenekoaren zati direla sentitu behar dute, interakzioa sortu behar da streamer-ikuslearen artean.

Materialari dagokionez, gomendagarria da audioa eta irudia txukuna izatea. Egia da, hasiberriek ez dutela izugarrizko materiala, baina etxeko tresnekin zuzeneko polita egin daiteke. Hasiera batean, behintzat, ez da beharrezkoa telebistan ikusten diren streamerren mikrofonoak, kamerak eta ordenagailuak edukitzea. Edozein has daiteke zuzenekoak egiten.

Egun, oso famatua bilakatzen ari da munduan Twitch plataforma. Zer dela eta?

Gaur egun, telebista tradizionala geroz eta gutxiago kontsumitzen da, batez ere, gazteengandik eta nerabeengandik. Gehiengoa Internet bitartez ikusten da, esaterako, Netflixen, HBOn, Youtuben edota, azken urtean, Twitch plataforman.

Twitch oso famatua bilakatu da bat-batean ikusle asko bereganatu dituelako. Hein handi batean, Youtuber gehienak plataforma honetara igaro zirelako. Gainera, gazteei asko gustatzen zaie gustuko duten pertsonaia famatuekin hitz egiteko aukera hori edukitzea.

Gauzak horrela, etorkizun laburrean telebista tradizionalak maldan beherako norabidea hartuko du?

Nire ustez, gaur egun telebista gainbeheran dago. Ez dugu etorkizun hipotetiko batetaz hitz egin behar telebista geroz eta gutxiago kontsumitzen dela ikusteko. Plataforma digitalek telebistari ikusle asko kendu dizkiete.

Nolako edukiak helarazten dira Twitchen?

Esango nuke, zuzenekoen ehuneko handi bat bideojokoei buruzko dela. Dena den, edozer eduki streameatu dezakezu; esaterako, musikari, telebista saioei eta marrazketari buruz, beste askoren artean. Naiz irratiak, "Bigarren kafea" izeneko saioa igortzen du Twitch bitartez, beste adibide bat jartzearren.

Gomendiorik Twitchen zuzenekoak egiten hasi nahi duenarentzat?

Ez naiz esperientzia luzeko streamerra, zeren eta euskal komunitatea orain dela gutxi sortu baitzen, nahiz eta jada zuzeneko ugari egin ditudan. Baina hasiberri bati esango nioke lehendabizi kamerak eta audioak ondo funtzionatzen duen ziurtatzeko. Horrez gain, plataformara eduki interesgarria eramatea ezinbestekoa da. Gainera, ikusle gehiago lortzeko garrantzitsua da ezagutzera eramatea, horretarako, sare sozialak erabiltzea gomendatzen dut. Existitzen den euskal komunitate bakarra Twitterren dagoela esango nuke.

Askok galdetzen dute zergatik Ibai Llanos eta bestelako streamerrek horrenbeste diru irabazten dute. Nolakoa da dirua irabaztearen prozesua?

Twitchen dirua irabazteko, lehenik eta behin baldintza batzuk bete behar dira; hau da, bataz besteko 3 ikusle, eta 50 jarraitzaile baino gehiago eta hilabetero gutxienez 50 orduz streameatzea. Horiek bete ostean, harpidetzak lortu eta dohaintzak jaso ditzazkezu. Harpidetza zeure kanalari laguntzeko diru kantitatea da. Horrez gain, dirua iragarkien bitartez irabazi daiteke. Adibidez, Ibai Llanos famatuak diru izugarria lortzen du, jarraitzaile ugari dituelako eta iragarkiak jartzeagatik asko ordaintzen diotelako. Berdina beste streamer famatuekin.

Bestalde, mundu hori oso erdalduna izan ohi da, baina 3000 Twitz izeneko ekimen bat martxan jarri zen duela gutxi.

Azaroan eta abenduan Iruñe Astiz (Arkkuso) eta Ainhoa Azkue (Nebukai) streamerrak batu ziren Twitch plataformari euskarazko etiketa jartzea eskatzeko. Gauzak horrela, 3.000 Twitz ekimena sortu zen. Kanpaina honekin zera lortu nahi da, hiru mila firma euskarak bere lekua edukitzeko zuzenekoen plataforman. Jada 4.255 bozka jaso dira, baina Twitchen esku dago aukera hori martxan jartzea. Esaterako, katalanek 2.905 bozkekin lortu zuten beren hizkuntza txertatzea. Ez dakit zer gehiago nahi duten. Askok galdetuko dute, zertarako balio du euskarazko etiketak? Bada, bilaketetan euskarak eta euskal streamerrek presentzia handiagoa edukitzeko. Bilaketak egin daitezke hizkuntzaren arabera. Oso aberasgarria da euskal komunitatearentzat, baita euskararentzat ere.

Arestian esan bezala, bi streamerrek bultzatu zuten arren euskaratze prozezua, Game Erauntsia bideojokoen euskal komunitatearen sostengua eduki zuten. Nolabait esateko, euskal gamerrak mugitzen diren gunea da.

Zein streamer euskaldun nabarmenduko zenituzke?

Musikaren arloan, Pubguitar. Solasaldiak egiten dituztenen artean, hasiberria den Aiora probatxoa eta Arkkuso. Bideojoko klasikoen arloan Zitalko aipatuko nuke. Baina euskal streamer ugari daude, zeuen kabuz bilatu ditzakezue. Merezi du.

Elkarrizketa ulergarriago egiteko oinarrizko hiztegia

Streaming: Internet bitartez egiten den bideoaren eta soinuaren zuzeneko igorpena da. Streamer-ak (zuzenekoaren egilea) egiten duena zuzenean ikusi eta entzun daiteke. Horretarako, askotariko plataformak baliatu daitezke, esaterako, YouTube, Instagram edota Twitch.

Twitch: Zuzeneko transmisioak egitea ahalbidetzen duen plataforma bat da. Bere funtzio nagusietako bat bideo-jokoak zuzenean emititzea da; YouTube lehiakide nagusitzat du. Baina mota guztietako edukiak igorri daitezke.

Gamer: Ingeles jatorriko hitza da eta bideo-joko jokalariei erreferentzia egiten die. Egun, gazteen artean oso erabilia den terminologia da.

3000 Twitz: Twitch plataforman euskarazko etiketa lortzeko sortu den ekimena da. Jendeak zuzenekoak euskaraz egitearen alde bozkatzen du, plataformak euskara ofizialki onar

dezan.

Game Erauntsia: Bideojokoei buruzko euskal komunitatea da.


1813ko sarraskia

Urteak daramatzagu 1813 urteko abuztuaren 31n Donostian gertatu zen sarraskiaren berri ematen.

Iaz, pandemia zela-eta ez genuen ezer askorik egiteko aukerarik izan. Aurten, nahiz eta pandemiarekin segitu, baimena eman digute Trinitateko Plazan, beste urteetan kaleetan zehar egin ohi dugun antzerki ibiltaria egiteko. Alegia, Trinitateko Plazan hasi eta amaituko den antzerkia egingo dugu.

Antzerki horren bidez azaldu nahi dugu zer gertatu zen duela 208 urte Donostiako hiribilduan. Hasi aliatuak deitzen ziren tropek hiribildua setiatu zutenetik, ondoren egin zuten sarraskiarekin segitu eta Espainiako agintari militarrek Cadizeko konstituzioa herriko agintariei sinarazi zien arte.

Antzerki hau antolatzen gabiltzanok donostiar guztiek, bereziki, eta hurbiltzen den herritar orok zer gertatu zen jakitea nahiko genuke. Ez litzaiguke gustatuko datozen belaunaldi berriek garai gogor haien oroitzapen faltsurik izatea, non alai-alai inperio desberdinetako militarrak elkarren aurka borrokatzen aritu ziren herritarrak ikusle soilak ziren bitartean. Egia, armada desberdinetako soldaduak herritar arruntak bortxatzen, zauritzen eta hiltzen aritu zirenean.

Donostia Sutan elkarteak sarraski hori irudikatu nahi du, eta horixe da azken urte hauetan egiten saiatu dena. Antzerki hau egiteko donostiar eta donostiar ez diren herritar boluntarioekin baliatzen gara. Arratsaldeko 21:00etan hasiko gara antzezpenarekin eta ordubeteko iraupena izango du gutxi gora-behera. Amaitzen denean dantza, bertsoak eta ereserki zaharra abestu ondoren. Muxikoekin amaituko dugu.

Donostiar guztiok ez ezik herritar oro ere gonbidatu nahi dugu antzerki honetara.


Hainbat aparkaleku gaituko ditu udalak Alabergan auzotarren eskaerei erantzuteko

Topoa lurperatzeko lanak direla eta, Alabergako aparkaleku kopurua murriztu zen iaz eta bizilagunei eragindako kalteak arintzeko, 54 plazako behin behineko gaueko aparkalekua egokitu zuen udalak Alaberga auzoko garajeen gaineko plazan. Orain, beste hainbat neurri hartuko ditu udalak aparkalekuen eskuragarritasuna hobetzeko Arditurri auzo elkartetik egindako eskaerari erantzunez.

Hala, aldi baterako, eta Topoaren lurperatze lanak amaitu arte Alaberga auzoko 32 eta 35 zenbakien artean dagoen kirolgunean kokatutako aparkalekuak TAO aparkaleku arautu gisa gaituko ditu udalak, 4. eremuari dagozkionak. Aparkaleku horiek gaueko aparkaleku gisa araututa daude egun, eta aldaketa berriarekin 24 ordukoak izango dira.

Neurri horiek guztiak maiatzaren 2an, asteartea, jarriko ditu indarrean udalak.

TAO aparkaleku arautu bihurtuko dira, halaber, Agrupacion Taurina Hermanos Camino elkartearen egoitzaren ondoan daudenak. Horrekin batera, Alaberga auzoko 33, 34, 35, 36, 37 zenbakietako bizilagunak TAOko 4. gunean sartuko dira eta egoiliar txartela eskuratu ahal izango dute. Izapide hori online zein Zu! Zure Udala arreta zerbitzuan egin dezakete. Horretarako eskaera orria eredu normalizatua, NANa, titularraren edo erabiltzailearen gida baimena eta ibilgailuaren zirkulazio baimena aurkeztu beharko dute.


Jarraitu zuzenean korrika gure eskualdea igarotzen

Eskualdea zeharkatuko du gaur goizean Korrikak. Hemen dituzue zuzeneko irudiak. Eta, Esan Erran irratian, irratsaio berezia.


Mobilizazio jendetsua egin dute Tubacexeko langileek, kaleratzeen aurka

Greba mugagabea hasi zutenetik bi hilabetera manifestazioa egin dute Bilbon, lan erregulazioko espedienteak ekarriko dituen kaleratzeen kontra. Herritarrei bat egiteko deia egin diete.


SKAPAk prest du santaklaretako egitaraua

Larunbat honetan abiaraziko dituzte festak Zarauzko auzoan, Azken Portuko mus txapelketarekin. Jai egun nagusiak abuztuaren 10etik 12ra izango dira, era guztietako ekitaldiekin.

EGITARAUA Abuztuak 4, larunbata

15:30. Mus txapelketarako izen-ematea Tentenea plazan.

16:00. Azken Portuko mus txapelketa. Txapelketa auzoko taberna desberdinetan izango da. Final-laurdenak, finalerdiak eta finala, berriz, Tentenea plazan jokatuko dira.

19:30-22:00. Pintxopotea laguntza eman duten auzoko tabernetan, Aizpitarte aita-semeek girotuta. Pintxo onenari saria emango zaio. Abuztuak 10, ostirala. Gazteen Eguna

10:00-14:00. Haurrentzat puzgarriak eta tailerrak, Plaza Gorrian.

12:00. Komisiokideen arteko pilota partida.

16:00. Jaiak iragartzeko suziria. Jarraian, buruhandiak izango dira, Goizeko Ihintza txistularien laguntzarekin.

16:30. Ume-jolasak Tentenea plazan.

18:00. Azken Portuko Auzo-Krossa, Plaza Gorrian. Hiru maila izango dira; 5 urtera artekoak (ez da irabazlerik egongo, parte hartzea bultzatuko da), 6-9 urte bitartekoak eta 10-14 urte bitartekoak. Parte hartzaileen artean Arrivatiko izozkiak banatuko dira.

19:00. Jalgi taldearen dantza erakustaldia, Plaza Gorrian.

19:30. Txokolatada gozozale guztientzat, Eroskiren eskutik.

21:30. Joxe Mari Artetxeren omenezko XXVII. Txirrindularitza Kriteriuma. Bai nesken kategorian bai mutilenean, bi maila izango dira; kadeteak eta jubenilak.

23:30-00:45. Glaukomaren kontzertua.

01:15-02:30. Tremenda Jauriaren kontzertua. Abuztuak 11, larunbata. Santa Klara Eguna

09:00. Goizeko Ihintza txistulariak eta suziria.

10:00. Buruhandiak, Plaza Gorrian.

10:00. Meza Nagusia Frantziskotarren elizan (bi hizkuntzatan).

10:30. Marrazki lehiaketa auzoko haurrentzat, Plaza Gorrian. Pinturak etxetik eraman beharko dira, eta bi maila izango dira; 9 urtera artekoak eta 10-14 urte bitartekoak. Sari banaketa 13:00etan hasiko da.

12:00. Hamabitakoa auzoko jubilatuentzat, Urpekoak elkartean.

17:30. Zumba, Vanesa Ocamposen eskutik, Urdaneta plazan.

18:30. Parrillada, Plaza Gorrian.

19:00. Herri kirol jaialdia, Plaza Gorrian. Aizkoran Aratz Mugerza, Irati Astondoa eta Maika Aristegi izango dira, eta harriak jasotzen, berriz, Izeta harrijasotzaile eskola.

23:30-01:00. Blue Beansen kontzertua.

01:30-02:30. Capsularen kontzertua.

02:45-03:30. Elektropeña eta Gertrudis DJak. Gauean mozorrotuta azaltzen direnek, Moscow Mule tragoa izango dute ibonen kontura. Abuztuak 12, igandea. Santa Klara bigarrena

09:30. Txistulariak, trikitilariak eta suziriak.

10:30. Patxi Iruretagoienaren omenezko IV. marmitako lehiaketa, Plaza Gorrian.

11:30. Joxe Aranbururen omenezko XI. toka txapelketa helduentzat eta xakela txapelketa haurrentzat.

12:30. Patata tortilla eta postre lehiaketa. Bitartean, epaimahai batek auzoko balkoi ederrena ere hautatuko du.

13:00. Bazkarirako toki-hartzea. Ondoren, bazkal aurreko auzo-poteoa.

13:45-14:00. Marmitakoak oholtzara eramango dira.

15:00. Auzo bazkaria. Bazkalostean, lehiaketak, sari banaketak eta omenaldiak izango dira. Ondoren, auzotik musika eta kalejira, Eonian elektrotxarangaren eskutik, eta tartean, auzoko inaugurazioa.

22:00. Bertso saioa. Sustrai Colina, Maialen Lujanbio, Nerea Ibarzabal, Aitor Sarriegi, Aitor Urbieta eta Unai Agirre.

00:00-03:30. Fan&Go erromeri taldearen kontzertua.


Zornotzako Modelismo Elkarteak Jabier Atxurra omendu du

Karmenetan urtero Ibaizabal errekan egiten duten erakustaldiaren ondoren elkartearen sortzailea omendu zuten domekan.

Ez ahazteko moduko eguna izan zen domekakoa Jabier Atxurrarentzat. Bere zaletasunaz gozatzeaz gainera, Bizkaiko Modelismo Elkarteak ezusteko omenaldia egin zion. Karmenetan urtero egiten duten erakustaldian jaso zuen sorpresa domekan. Ibaizabal errekan itsasontziak martxan jarri zituzten, eta horretarako estatuko beste hainbat zaletu gonbidatu zituzten, urtero legez. Elkarteak ekimen hori baliatu zuen Atxurrari 50 urteotan elkartearen alde egindako lana aitortzeko. "Sorpresa handia izan zen niretzat. Ez nuen espero. Familiakoek bazekiten omenaldia egingo zidatela, baina nik ez. Poztasun handia izan zen", aitortu du Atxurrak.

Bizkaiko Modelismo Elkarteak Zornotzan du egoitza. Guztira 18 kidek osatzen dute. 50 urteko historia duen elkartean Jabier Atxurra urte askoan izan da presidente.


Erromak aurrea hartu du eta Sevillak etxean irabazi beharko du

Xabi Alonsoren Bayer Leverkusenek buelta eman beharko dio markagailuari itzuliko partidan, eta Jose Luis Mendilibarren Sevillak dena izango du jokoan Sanchez-Pizjuanen.

Jose Mourinhoren Erromak Xabi Alonsoren Bayer Leverkusen hartu du mendean (1-0) ostegun honetan jokatu den Europa Ligako finalerdietako joaneko partidan, Edoardo Bove italiarrak sartutako golari esker. Beste norgehiagokan, Juventusek eta Jose Luis Mendilibarren Sevillak 1-1 berdindu dute. Espainiako taldeak aurrea hartu du Youssef En-Nesyri marokoarraren golaren bitartez, baina Federico Gattik markagailua parekatu du 97. minutuan.

Sei aldiz irabazi duen txapelketako bere zazpigarren finala izango zena lortzeko aurrerapauso handia egiteko zorian egon da Sevilla. Itxura bikaina eman du lehen zatian, ez du estutasunik izan, eta bere fruituak jaso ditu 25 minuturen buruan, En-Nesyriren golarekin. Bigarrenean, baina, Juventusek sakatu egin du, eta inork espero ez zuenean, azken hasperenean berdindu du partida, Gattiren burukada batekin, Pogbaren erdiraketa etsia baliatuta.

Erromako partidan, Bovek 63. minutua bete bezain laster sartu du garaipenaren gola, jokaldi pertsonal on batean. Partida osoan atera jaurtiketa bakarra eginda eta arerioak baino baloi jabetza txikiagoa izanda, Xabi Alonsoren mutilek joko eskasa erakutsi dute egoerari beste itxura bat emateko. Etxean, beraz, beste aurpegi bat erakutsi beharko dute, itzulikoan egoerari buelta eman nahi izanez gero.


Euskaltzain ohorezko berriek diplomak jaso dituzte Donostian

Tartean daude Maria Pilar Lasarte eta Pakita Zabaleta leitzarrak eta Manolo Arozena goizuetarra

Euskaltzaindiak diplomak banatu ditu ohorezko euskaltzain berrien artean gaur Donostian, Gipuzkoako Foru aldundiaren jauregian egin den ekitaldian. 2021eko azaroan, 26 ohorezko eta 19 urgazle berri izendatu zituen Euskaltzaindiak, eta urgazle berrioi apirilaren 29an banatuko zaizkie diplomak, Baionan eginen den ekitaldian.

2021ean izendatutako ohorezko berrien zerrenda:

Araba/Bizkaia: Antton Aldekoa-Otalora (Iurreta, 1951), Pilare Baraiazarra (Meñaka, 1938), Jesus Eguzkitza (Atxondo, 1946), Juan Luis Goikoetxea (Mungia, 1947), Lontzo Zugazaga (Gamiz, 1943).

Gipuzkoa: Luis Alberto Aranberri Amatiño (Eibar, 1945). Itziar Idiazabal (Gaintza, 1949), Anjel Lertxundi (Orio, 1948), Xabier Mendiguren Bereziartu (Ezkio-Itsaso, 1945), Jose Antonio Mujika (Donostia, 1943), Ramon Saizarbitoria (Donostia, 1944), Josu Zabaleta (Legazpi, 1948).

Nafarroa: Manolo Arozena (Goizueta, 1949), Carlos Garaikoetxea (Iruñea, 1938), Maria Pilar Lasarte (Leitza, 1937), Daniel Lopez (Ablitas, 1948), Rosa Miren Pagola (Iruñea, 1949), Pakita Zabaleta (Leitza, 1948).

Ipar Euskal Herria: Piarres Aintziart (Heleta, 1937), Luzien Etxezaharreta (Hazparne, 1946), Daniel Landart (Donoztiri, 1946), Mixel Oronoz (Baigorri, 1935), Marikita Tambourin (Baigorri, 1946).

Euskal Herritik kanpokoak: Bernhard Hurch (Schärding/Inn, Austria, 1955), José Antonio Pascual (Salamanca, 1942), José María Sánchez Txepetx (Cartagena, 1952).


Gabonetako ihes gela

Hiru saio egingo dira: 11:00etan, 17:00etan eta 19:30ean.


Odol emaileen loteria, Donostiako autobus geltokian

Urtero jartzen du Gabonetako loteria, odol emaileentzat eskuragarri, Gipuzkoako Odol Emaileen Elkarteak. Baina aurten ez dute erakunderik aurkitu, prest egongo dena loteriaren sarien ordainketak kudeatzeko. Horregatik, ezingo dute ohi bezala saldu loteria, odol emateen egunetan, partizipazioekin. Horren ordez, 56.389 zenbakia erreserbatu dute, Donostiako autobus geltokiko El Anden 28 loteria administrazioan. Nahi duenak, bertan eskuratu dezake dezimoa, edo internet bidez.


«Ez naiz inoiz oso diziplinatua izan entrenatzeko garaian»

Lanetik irten berritan iritsi da elkarrizketara Elena Calvillo (Ordizia, Gipuzkoa, 1970), eta ohikoa duen irribarrea aurpegian duela agurtu du argazkilaria. Goizean mendian korrika saioa egin duela ere aitortu du hizketan hasi orduko. Mendiaz eta korrika egiteaz gozatzen du oraindik ere. Urte asko jarraitzeko asmoa duela azaldu du.

Korrika urte asko daramatzazun arren, berandu hasi zinen. Nola gogoratzen dituzu hastapen haiek?

25 urte izango nituen lehen korrika saioak egiten hasi nintzenean. Bigarren semeak 6 urte zituen orduan. 16 eta 19 urte artean errugbian ibilia nintzen, baina unibertsitatean hastearekin batera amaitu nituen kirol saioak. Gogoan daukat semea igerilekuan utzi eta tarte hori aprobetxatzen nuela korrika egiteko, Maixabel Urdangarinekin. Gerora, eta senarra ere korrikalaria denez, herrietako krosetan parte hartzen hasi nintzen. Nire lehen lasterketa Josetxo Imazen omenezkoa izan zen, Ordizian. Handik gutxira, lehen Behobia-Donostia korritu nuen. Orduan ez zen orain bezala: askoz emakume gutxiago ibiltzen ginen korrika.

Hasieratik ondo moldatu omen zinen lasterketetan.

Bai, hala izan zen. Ordurako, senarrak lasterketa askotan hartzen zuen parte, eta, horren aitzakian, ni ere apuntatzen ninduen. Lasterketei gustua hartzen hasi nintzen, eta, parte hartu ahala, postuak hobetzen nituen sailkapenean. Konturatzerako, podiumeko postuetan amaitzen hasi nintzen.

Errepideko lasterketa asko jokatutakoa zara?

Bai, urte batzuetan hilean bi lasterketa ere korritu nituen. Urtea amaitzerako 25 lasterketa inguru jokatu nituen urte batzuetan. Lehen bi edo hiru urtertan errepidean lehiatzen nintzen. Ondoren etorri zen mendi lasterketetarako jauzia. Jada hasiak ziren mendi lasterketak ugaritzen inguruetan, eta niri ordurako jada izugarri gustatzen zitzaidan mendia.

Gogoan duzu zure lehen mendi lasterketa?

Gogoratuko ez naiz, ba! Urte asko pasatu dira jada, baina Zegama-Aizkorri izan zen, 2007an. Nik ordurako jada Zegamako lasterketa korritu nahi nuen. Juanito Rubio maratoilariaren bitartez izan nuen aukera; laguna dut. Lasterketako babesle izan da betidanik, eta hark aipatu zidan polita izango litzatekeela eskualdeko emakume batek bertan parte hartzea. Horrela animatu nintzen. Orduan ez ginen hainbeste emakume ateratzen Zegaman. Izugarri gozatu nuen lasterketan zehar, eta, lehen aldi hartan lortutako denborari esker, hurrengo urtean berriz ere parte hartzeko aukera izan nuen. Niretzat beti izan da berezia Zegama-Aizkorri, eta asko gozatu nuen lehen aldi hartan.

Elkarrizketa osoa Berria.eus webgunean.


'Durango 1937' dokumentala

Herritarrek bonbardaketaren inguruan dakitena dokumental batean jaso du Iban Gorritik. Beste bi emanaldi ere egongo dira: apirilaren 11n, 17:15ean eta apirilaren 12an, 17:00etan. Sarrerak ESKURATZEKO


Klima aldaketaren eta feminismoaren inguruko ikastaroa eskainiko dute Miramar jauregian

Emakundek eta Uda Ikastaroak Fundazioak antolatuta, Aldaketa klimatikoa eta feminismoa ikastaroa eskainiko dute Miramar jauregian ostegunean eta ostiralean. Bertan, egungo erronkei erantzuteko, feminismoaren, berdintasunaren eta klima-ekintzaren arteko harremanari buruz hausnartuko dute. Ikastaroa aurrez-aurre edo online jarraitu ahal izango da, eta izen-ematea zabalik dago Uda Ikastaroak webgunean.

Izaskun Landaida, Emakundeko zuzendaria, da ikastaroaren zuzendaria, eta jardunaldien azalpenean honakoa adierazi du: “Klima-politikek eta berdintasun-politikek elkarri begiratu behar diote egungo garapen-ereduari alternatibak sortzeko. Emakumeek, batez ere gazteek, gainditu gabeko ikasgaitzat dugun jasangarritasunaren kultura berri bati egindako ekarpenak aitortzearen garrantzia erakutsi behar da. Alde batetik, emakumeak ikusaraztea da helburua, bai eguneroko jarduera ekologikoetan, bai jarduera zientifiko edo humanistikoetan; eta bestetik, ingurumenarekiko eta gizateriaren zati handi baten bizitzarekiko errespetu-politikak bultzatzen lan egiten duten gizarte-mugimenduen praktikak baloratzea, bereziki emakumeengan eragina dutenak”.


Azkoitiko ikasleen proiektuak, Zientzia eta Teknologia Azokan

Iraurgi Berritzenek sustatuta, Urola Erdiko laugarren Zientzia eta Teknologia Azoka egin dute gaur goizean Azpeitiko plazan. 11:00etatik 13:00etara bitartean, eskualdeko bost ikastetxetako ikasleek ikasturtean zehar landu dituzten proiektuak aurketu dituzte. Bertan izan dira udal ordezkariak ere. Guztira, 11 proiektu ezagutzeko aukera izan da goizeko azokan, eta ikasleek horietako hainbat azaldu dizkiote Erlo Telebistari.

Urola Erdiko laugarren Zientzia eta Teknologia Azoka egin dute gaur goizean Azpeitiko plazan, Iraurgi Berritzenek sustatua. 11:00etan ekin diote azokari, Azpeitiko eta Azkoitiko udaletako ordezkarien hitzartzearekin. Nagore Alkorta Azpeitiko alkateak eta Javier Zubizarreta Azkoitiko alkateak hartu dute hitza, ikasleen lanari aitortza egiteko. Iraurgi Berritzeneko Begoña Beobidek eta Iosu Sorazuk ere hitz egin dute. Behin azalpenak amaituta, postuak bisitatzeko aukera izan da 13:00etara bitartean.

Azpeitiko Ikastola Ikasberriko, Urola Ikastolako, Iraurgi Ikastetxeko eta Azkoitia BHIko eta Floreaga Ikastetxeko ikasleek parte hartu dute gaurko azokan. Guztira, 300dik gora ikaslek jarri dute beren alea egitasmoan, eta 11 proiektu izan dira ikusgai; ikasleek ikasrturtean zehar landu dituzten proiektuak aurkeztu eta erakutsi dituzte. Azoka amaitu aurretik, diploma banaketa egin dute.

Ikastetxeen arteko lankidetza

Iraurgi Berritzenek eskualdeko eragileen parte hartzea nahiz lankidetza bermatzeko artikulatzen duen eragile sarean kokatzen da egitasmoa; zehazki, Hezkuntza Gunean. Eskualdeko bost ikastetxeen arteko lankidetza sustatzea da gune horren asmoa, eta haren jarduna DBH eta Batxilergo mailetara bideratzen da nagusiki. Guneak gaur egun eta etorkizunean gizarteak izango dituen erronkei aurre egiteko ingurune egokia sortzea du helburu.

Lankidetza horretan, hiru ardatz nagusi dituzte: batetik, ikasleei eskualdeko eragile sozioekonomiko ezberdinekin harremanak izan eta eskualdeko errealitatea ezagutzeko aukera eskaini nahi diete; bestetik, ikasleengan zientzia, teknologia nahiz ikerketa gaitasuna eta zaletasunak sustatu nahi dituzte; eta azkenik, garatzen diren proiektuen bitartez, metodologia berritzaileen aplikazioa sustatu nahi dute ikastetxeetan.


Webgune berria, Interneten presente egoteko helburuarekin

Gomiztegik berritu egin du bere webgunea, herritarrek hango informazioa eskuragarriago izan dezaten. Formakuntza aukerak, gazta salmenta, bisita gidatuak, artegia eta artaldea dira, besteak beste, Gomiztegi.eus-en daudenak.

Artzain Eskolaren ikasturtea bukatzen denean hasten dira bisita gidatuak Gomiztegi baserrian. Iazko ikasturte bukaerak bat egin zuen alarma egoerarekin. Hala, bisita barik dihardute ordutik hona. Herritarrak haraino joan ezin zirenez, Gomiztegiko arduradunek erabaki zuten Interneten presente egon behar zutela. "Askotan esan izan digute bisitariek eta erosleek Interneten guri buruzko informazioa topatzea oso zaila zela. Gure webgunera heltzea oso zaila zela. Komentario horiekin eta pandemiaren etorrerarekin erabaki genuen gure webgunea berritzea", esan du Gomiztegi proiektuko kide Batis Otaegik.

Begiz erakargarria

Aspaldiko proiektua zen webgunea berritzearena. Aurrekoa 2006koa zen, eta zaharkituta zegoen. Hortaz, sareko presentzia indartu guran, Joseba Attard diseinatzaileari azaldu zizkioten euren nahiak: webgune argia, erabiltzeko erraza, begiz erakargarria dena eta baserriari buruzko informazio osoarekin. "Egia esan, oso gustura gaude emaitzarekin. Ondo ulertu zituen gure helburuak, eta argazkien bidez ondo islatu du zer den eta zer eskaintzen dugun Gomiztegin", azaldu du Otaegik. Behin Gomiztegi.eus atarian sartuta Hasiera, Gaztak, Formazioa, Artaldea, Bisitak eta Kontaktua atalak ditu, informazioa jasotzeko.

Formakuntzarekin aurrera

Egun, etenda dituzte eskolekin, erretiratuekin eta herritarrekin egiten zituzten bisita gidatuak. Gazta salmentarekin eta formakuntzarekin jarraitzen dute. Bi horietan, bete-betean eragin du pandemiak. "Ez genuen uste inoiz online eskolak emango genituenik, baina horretara ere egokitu gara. Artzain Eskolako ikasleak Gomiztegin daude, baina hainbat irakaslerekin telematikoki hartu dituzte eskolak", gogora ekarri du Otaegik. Martxoan bukatuko dute 24. ikasturtea, eta, ondo bidean, irailean hasiko dute 25.a.

Gazta salmenta

Webgune berrituak, gainera, Gomiztegiren atal nagusietako bat indartuko du: gazta salmenta. Orain arte Whatsapp bidez egiten zuten gazta salmenta, eta aurrerantzean ere bide beretik jarraituko dute. Hori bai, atari berrian, gazta bakoitzari buruzko informazioa eta prezioa sartu dituzte. Tartean, ardi latxarekin eta azal naturalarekin egindako Maisu Nikolas gazta. "Baserrian bertan gutxi saldu dugu. Hemendik kanpo ditugun salmenta puntuei esker salbatu dugu urtea. Eskerrik asko erosle guztiei", dio Otaegik.


San Tomas Kanibala, iruditan

Beldurrezko Astea itzuli da hirira. Irati filmarekin abiatu zen atzo, eta, asteburuan, pelikulez gain, hainbat jarduera zoro izango dira hirian zehar. San Tomas Kanibala izan da horietako bat: taloak, marrazkiak, eta beldurrezko pinturak haurrentzat.

Izugarrizko ilara sortu da bulebarrean, aurpegia margotu nahi zuten haur –eta ez hain haurrekin–. Jarraian, Parte Zaharrean barrena abiatuko dira zonbi eta bestelako mamu mozorroekin; ez zaitzatela sorpresaz harrapatu!

Euskarazko eskaintza

Beldurrezko Astean hiru film proiektatuko dituzte euskaraz, Irati-z gain: Izurde mutikoa (Mohammad Kheirandish, 2022), Unicorn Wars (Alberto Vazquez, 2022) eta Barrexerka talde donostiarraren Txiza komunean. Izurde mutikoa bihar proiektatuko dute, 12:00etan, Viktoria Eugenia antzokian eta Unicorn Wars ostegunean, 19:30ean, Antzoki Zaharrean.

Txiza komunean-i dagokionez, asteazkenean eskainiko dute, 19:00etan, Viktoria Eugeniako Klub aretoan. Ikuskizun berezia izango da: “Lantalde osoa irrikaz dago burutu dutena jendaurrean erakusteko, baina, nahiz eta filma otsailera arte ez den aretoetara iritsiko, Beldurrezko Astean egingo duten aurkezpenean informazioa aurreratuko dutela iragarri dute. Bueno, edo hori zen asmoa…”, azaldu du jaialdiak.

Kanibala izango da

Danborrada zonbia, Behobia Z eta Hilerri Kirolak egitasmoen sortzaileek Azokanibal egitasmoa antolatu dute aurten. Azoka “paganoa eta politeista” izango da, eta San Tomas eguneko azoka du oinarri, baina desberdintasun txiki batekin: txerrikien ordez, giza gorpuzkiak eskainiko dituzte.

Azoka bihar jarriko dute, Bulebarreko kioskoan, Eko-nibal eta Hortz-ikara postuekin (17:00-19:30). Ondoren, The Wicker Manen errituala egingo dute 19:00etatik 20:30era, eta, jarraian, A&B Show taldearen kalejira pagano-kanibala Parte Zaharretik eta Amaia Ruiz de Galarreta aktorearen eta Jon K. Sanchez idazlearen Mariren oihartzuna antzezlana kioskoan. Etzi, aldiz, haurrentzako bidaia kanibal-gastronomikoa egingo dute txu-txu trenean, Dosekilibradosen eta Pijamamanen eskutik, 12:00etan, Viktoria Eugeniatik abiatuta.

Erakusketa eskaintza zabala

Askotariko erakusketak antolatu dituzte, beldurraren eta fantasiaren munduan are gehiago murgiltzeko: Alvaro Herranzen Fuego Fatuo: Ulertezinaren bestiarioa (azaroaren 13ra arte, San Jeronimo kaleko ekitaldi aretoan), Luis Gascaren omenezko Komikia eta zinema (azaroaren 8ra arte, Okendo Kultur Etxean), Arantza Sestayoren Euskadi Fantastikoa 18 (azaroaren 19ra arte, Udal Liburutegi Nagusian), Odol tinta. Banpiroari omenaldia (azaroaren 2tik 30era, Intxaurrondo Kultur Etxean), Zinema itsasoak (azaroaren 13ra arte, Euskal Itsas Museoan) eta Tito Saavedra (azaroaren 13ra arte, Tolosako TOPIC zentroan).


Peres Jepchirchir kenyarrak irabazi du emakumeen maratoia

Elena Loyo 29. izan da, eta 2.34.38ko denbora egin du. Korrikalariek 30 gradutik gorako tenperaturarekin eta %80ko hezetasunarekin jokatu dute lasterketa.

Eguraldiak baldintzatutako maratoia izan da gaurkoa Sapporon. Korrikalariek bazekiten bero eta hezetasun handia izango zutela gaur goizean, eta egoera horretara egokitu beharko zituztela beren lasterketa eta erritmoak, proba bukatu ahal izateko. Berez 07:00etan abiatzekoa zen maratoia (Japoniako ordua), baina atzo bertan 06:00etara aurreratu zuten, gaurko espero zen beroa pixka bat gehiago saihesteko. 26 gradurekin eta %80ko hezetasunarekin hasi dira korrika.

Elena Loyok, Ametzaga Zuiako (Araba) korrikalariak, pentsatu bezala egin du lasterketa: aurrena erritmo egoki bat topatu, 30. kilometrora arte osorik iristeko moduan, eta hortik aurrera, indarra edukiz gero, pixkana-pixkana erritmoa bizkortu, bukaeran geratzen zitzaizkion indarrak xahutzeko.

Loyo 45.a izan da 15. kilometroan; 47. maratoi erdian; 35. zenbaki bereko kilometroan; 27. bukatzear, 40. kilometroan; eta 29. helmugan. Haren denbora: 2.34.38, batez beste 3.40 minutu kilometro bakoitza egiteko. 35. kilometrotik aurrera erritmoa bizitu du, eta hainbat korrikalari gainditu ditu, kilometro askoan bere aurretik joan direnak. Pozik iritsi da helmugara, gustura, irribarrez. Besoak altxatu ditu.

"Esperientzia ederra izan da", azaldu du helmugan. "Sinestezina dirudi, baina egia da. Amets olinpikoa bete dugu". Gogoan izan du Tokioko Olinpiar Jokoetako maratoira iritsi aurretik egindako lan guztia: "Hilabete askotako lana, nekea eta ziurgabetasuna dago honen guztiaren atzean". Gozatu egin du, Sapporoko baldintzetan maratoi bat egiten gozatu daitekeen neurrian: "Esperientzia ederra izan da, eta aho zapore ona utzi dit. Hurrengoan pentsatzen ari naiz".

Pere Jepchirchir kenyarra izan da irabazlea. Denbora: 2.27.20, Olinpiar Jokoen historiako mantsoenetakoa, Sapporoko eguraldiaren eraginez. Batez beste 3.30 minutu kilometro bakoitzeko. Brigit Kosgei kenyarra izan da bigarren, 19 segundora, eta Molly Seidel estatubatuarra hirugarren, 26 segundora. Sei kilometroren faltan jo du aurrera, eta Kosgeik eta Seidelek ezin izan diote eutsi. Kosgeirena da emakumeen maratoiko munduko marka: 2.14.04, 2019ko urrian Chicagoko maratoian lortua.

Jepchirchir bi aldiz izan da maratoi erdiko munduko txapeldun, eta harena da distantzia horretako munduko marka: 1.05.16. Kosgeirena da, berriz, maratoiko marka: 2.14.04, 2019ko urrian Chicagoko maratoian (AEB) egina. Seidelen hirugarren maratoia izan da gaurkoa, eta brontzezko domina bat irabazi du.

Korrikalariek asko sufritu dute. Lehen kilometroetatik hasi dira ura hartzen, lepoaren bueltan eskuoihal hotzak jartzen eta arroparen barruan izotz poltsak sartzen.


Realak aurrera egin du Europa ligan, Willian Josek partidaren hondarrean egindako gol bati esker

Willian Josek 91. minutuen egin du berdinketaren gola, eta final-hamaseirenetan izango dira txuri-urdinak. Donostiarrek atzetik egin dute neurketaren zatirik handiena; saiatzen segi izanak eman dio txartela. Rijekak 2-1 irabazi dio AZ Alkmaarri.

Etsita zirudienean suspertu da Reala. Aurrera egiteko aukerek galduta ziruditenean, Europa ligan segitzeko maldak penditzik gogorrena zuen unean, gol bat egin du Willian Josek, 91. minutuan, eta gisa horretara final-hamaseirenetarako txartela lortu dute Imanol Alguacilen jokalariek. Ordura artekoari erreparatuta balekoa zen berdinketa (1-1), Rijekaren eta AZ Alkmaarren arteko neurketaren markagailua ondorio berarekin heldua baitzen partidaren hondarrera. Willian Josek baloia sareetara bota duen unean, ordea, gauza bera egin du Rijekak. Halaxe uxatu dira donostiarren zalantzak eta urduritasunak: Europan ligan segiko du Realak.

Arauzko denbora bete denean zalerik baikorrenek ere nekez sinets zezaketen txuri-urdinen aukeretan. Gol bakarraren beharra zuten donostiarrek, eta ezin lortuz ibili dira. Maldan gora egin dute norgehiagokaren zatirik handiena; 34. minutuan Zelinskik egindako jaurtiketa indartsu baten ostean lortu dute aurretik jartzea.

Zelaian presentzia handiago izan du Realak. Presio altu batekin ekin dio neurketari, eta baloiak bizkor berreskuratu ditu. Ezin, ordea azken metroetan minik egin. Aukera onak galdu ditu, eta horrek ate aurreko ezinaren mamua haizatu du berriz. Hala igaro da partidaren unerik gehiena. Harik eta kolpe batek egoera aldatu duen arte. Willian Josek azken unean sareratutako baloiak orekatu du markagailua, eta, horrekin batera, Europa ligako F multzoa. Kostata, sufrituta, baina hurrengo faseko zozketan izango da Reala. Hori da balio duen bakarra.


Tigrayko gatazka nazioartekotu egin da

Etiopia iparraldeko eskualdeko indarrek Eritreako hiriburua bonbardatu dute. Milaka herritarrek Sudanera egin dute ihes; gerran sartzen hurrengo estatua bihur liteke.

Abiy Ahmed Etiopiako lehen ministroak operazio militar «azkar bat» hitzeman zuen iparraldeko Tigray eskualdean, baina, ia bi asteren ostean, agintariak espero baino gehiago zaildu da gatazka. Tigrayn agintean dagoen TPLF Tigray Askatzeko Herri Fronteak nazioartekotu egin du gobernu federalarekin duen liskarra, atzo Eritreako hiriburua bonbardatuta. Sudanek ere zeresana izan lezake gatazka horretan, milaka herritar herrialde horretan sartu baitira erasoetatik ihesi; eta, zeharka bada ere, gerrak eragina izan lezake Somalian ere; batez ere, Al-Shabaab milizia islamistaren aurkako borrokan. Finean, Afrikako Adarraren egonkortasuna dago jokoan.

Getachew Reda TPLFren bozeramaileak Twitter sare sozialaren bidez eman zuen gatazkaren noranzkoa alda dezakeen erasoaren berri: «Tigrayko Defentsa Indarrek Tigrayn erasoak egiteko erabili dituzten Eritreako instalazioak jo dituzte, Asmara [hiriburuko] aireportua tartean». Lau leherketa zenbatu zituzten Asmaran, baina oraingoz inork ez du eman hildakoren berririk. Etiopian bertan ere, liskarrak Tigraytik kanpora zabaldu dira, TPLFk Amhara eskualdea ere bonbardatu baitu asteburuan; zehazki, Bahir Dar eta Gonder hirietako aerodromoak. Azken horretan hamar lagun hil dituzte, osasun iturrien arabera.

Egoera militarra bestelakoa den arren, Etiopiako lehen ministroak uste du bere soldadu federalak «gai» izango direla «beren kabuz helburu militarrak lortzeko». Abiyek hilaren 4an eman zuen Tigrayren aurkako operazioaren berri, argudiatuta TPLFk armada federalaren base bati eraso egin ziola; Etiopiako Gobernuak salatu zuen Tigrayn egiten ari diren ekintza «oldarkor eta ilegalak» konstituzioa eta ordena konstituzionala «arriskuan» jartzen dutela, baita herrialdearen subiranotasuna mehatxatzen ere.

Horren harira, gobernu federalak sei hilabeteko larrialdi egoera ezarri zuen iparraldeko eskualdean, eta parlamentuak Tigrayko Gobernua desegin, eta legealdia «legez kanpokotzat» jo zuen hilaren 14an eginiko saioan; horren ordez trantsiziorako gobernu bat eratzea onartu zuten diputatuek.

Etiopia iparraldeko Tigray eskualdea. Nazio Batuen Erakundea

Gatazkak egunotan izan duen garapena ikusita, badirudi TPLF bere burua defendatzen ari dela. International Crisis Grouperen arabera, Tigrayko alderdiak 250.000 miliziano mobilizatzeko gaitasuna luke, eta horri gehitu behar zaio armada federalaren Iparraldeko Komandoko militarren erdiak aliatu egin zaizkiela, Foreign Policy aldizkariak jakitera eman duenez.

Eritreak harreman txarra izan du historikoki TPLFrekin, eta Isaias Afwerki herrialde horretako presidenteak harreman ona du Etiopiako lehen ministroarekin, bi estatuen arteko bake akordioa lortu zutenetik; Abiyek horren harira jaso zuen Bakearen Nobel saria, iaz.

Halere, Asmarak adierazia du ez duela gatazkan parte hartu; kontrako iritzia du, ordea, TPLFren buruzagiak, atzo adierazi baitzuen «hainbat frontetan» ari direla borrokan Eritreako soldaduen eta tankeen aurka. Horrekin batera, NBE Nazio Batuen Erakundeari eta AB Afrikako Batasunari eskatu zien Etiopiako lehen ministroaren erasoaldia salatzeko: «Abiy Ahmed da giza sufrimendua eragiten ari dena, Tigrayko herritarren aurkako gerra elikatzen ari dena».

Al-Faxqako muga

Mendebaldeko mugan, Etiopiaren eta Sudanen arteko mugan dagoen Al-Faxqaren egoera izan liteke gatazka are gehiago nazioartekotu dezakeen auzia. Egun, Addis Abebak Sudanen subiranotasuna aitortzen du eremu horretan, baina praktikan ez du pausorik eman muga zehazteko, eta horrek gatazka diplomatikoak eragin ditu.

Horri begira, Etiopiako lehen ministroak Amhara eskualdeko gobernuaren babesa espero lezake Tigrayko gerran, Al-Faxqa bere eskualdearen partetzat baitu. Baina Etiopiako lehen ministroak jarrera horri eusteak bizilagunaren haserrea eragin lezake, Al-Faxqako Triangelua deituriko eremuaren kontrola nahi baitu; alde horretatik, Khartumek Addis Abebari presio egin liezaioke Tigrayko mugan armen eta elikagaien joan-etorriak ahalbidetuz, eta, zeharka bada ere, TPLFren aldeko jarrera hartuz.

Gatazka hasi zenetik, 25.000 herritarrek egin dute ihes Sudanera, NBEren arabera, eta litekeena da datozen egunetan are gehiago iristea herrialde horretara. Hildakoen kopuruaz ez dago xehetasunik, ehunka izan direla jakinarazi da, baina errefuxiatuek aire erasoak deskribatu dituzte, eta matxeteak erabili dituztela aipatu; Amnesty Internationalek, gainera, mugako Mai Kadra herrian «zibilen sarraski bat» egon dela salatu zuen iragan astean.

Eraso horretaz, Michelle Bachelet NBEren Giza Eskubideen Batzordeko goi mandatariak iragan asteburuan adierazi zuen «egoeraren kontrola galtzeko arriskua» dagoela, eta horrek ondorio larriak eragingo lituzkeela herrialdean. Horregatik, eraso horiek ikertzeko eskatu zuen, eta «gerra krimenak» izan daitezkeela adierazi.

Etiopiako giza eskubideen batzordeak, iragan astean jakinarazi zuenez, Tigrayra talde bat bidaliko du hilketa horiek ikertzeko helburuarekin.

Somalian, aldiz, beldur dira Tigrayko gerrak eragina izango duela Al-Shabaab milizia islamistaren kontrako borrokan. Izan ere, Etiopiak milaka soldatu ditu bi herrialdeen arteko mugan milizia horri aurre egiteko, baina dagoeneko 600 inguru handik atera ditu, bere iparraldeko eskualdera bidaltzeko.

Muqdishoren kezka da inguruan soldadu gutxiago izateak Al-Shabaabi balioko diola bere burua berriz antolatzeko eta indarra berreskuratzeko, nahiz eta ABren misioak han jarraitu.

Tentsioa, aspaldidanik

Talde etniko nagusiak tentsio handiko botere lehian bizi dira Etiopian. 1991tik TPLF gobernu nazionalean egon zen, harik eta 2018an EPRDDF Etiopiako Herriaren Fronte Iraultzaile Demokratikoa koalizio gobernuak agintari berria izendatu zuen arte: Abiy.

Izan ere, lehen ministroak Oparotasunaren Alderdia sortu zuen, eta EPRDDF frontea amaitutzat jo. Koalizioa osatzen zuten alderdi etniko guztiak batu ziren erakunde berri horretara, TPLF izan ezik. Haustura horretaz geroztik, Tigrayren eta gobernu nazionalaren arteko tentsioa nabarmena izan da.

Berez, aurtengo abuztu amaieran ziren Etiopian hauteskundeak egitekoak, baina gobernuak horiek atzeratzea erabaki zuen, COVID-19aren pandemiak sortutako egoera dela medio. Aldiz, Tigray eskualdean bai, han egin zituzten parlamenturako bozak, iragan irailean, herrialdeko lehen ministroari pultsu argia botaz. Etiopiako Gobernuak legez kanpokotzat jo zuen bozketa, eta tentsioa are gehiago areagotu zen.


HAPO eta erantzunik eza

Alkateak eta Sabai Arkitektoak taldeak Hiri Antolamenduaren Plan Orokorra (HAPO) aurkeztu berri dute gaztelekuan.

HAPOk Oñati nolakoa izango den erakusten du. Hainbat herritar, Kontzejupetik aldizkarian Berezao auzoan eta Autlan –lehen Cegasa– dauden lekuetan etxebizitzak eraikiko direla ikusi ondoren, kezka handiz eta galdera askorekin gerturatu ziren. Erantzunik gabe atera ziren batzarretik. HAPO egokia den ala ez alde batera utzita, ez dut uste hori gauzak egiteko modua denik; ez, behintzat, herritarrez kezkatzen diren agintarien aldetik. Gutxieneko enpatiarekin aurreikusi behar zen berri horrek Autlan-eko langileen eta Berezaon lantokiak eta etxebizitzak dauzkatenen artean eragingo zuen ziurgabetasun, eta kezka, egoera. Gainera, kontuan hartzekoa da Berezaon autonomoak badirela, eta jada oso egoera zaila dakartzate pandemiaren ondorioz.

Berriz diot: ez naiz HAPO baloratzen ari; salatzen ari naiz Udalak, kontu eta xehetasun faltagatik, herritar batzuen artean sortu duen larritasuna.


Danbor hotsak isiltzen ari dira


20 atxilotu, batez ere ebasketa eta lapurretengatik, Aste Nagusiko lehen gauean

Larunbat gauean eta igande goizaldera arte, "jende asko" bildu da jai-esparruan. Horren ondorioz, lapurreta eta ebasketa ugari izan dira.

Guztira 20 pertsona atxilotu dituzte, gehienak lapurretak egitea egotzita, larunbat honetan hasitako Bilboko Aste Nagusiko lehen gauean.

Udaletik jakitera eman dutenez, larunbat gauean eta igande goizaldera arte "jende asko" bildu da, bai jai-eremuan, bai inguruetan.

Udaltzaingoak guztira 20 pertsona atxilotu ditu, batez ere jai-eremuan egindako ebasketekin eta lapurretekin lotuta.


Udala landa eremuko hainbat bidetan egokitzapenak eta hobekuntzak egiten ari da

Mendiolan, Etxekuenen, Larrabide eta Guardi baserrien artean eta Manixene bidean ari dira lanak egiten, besteak beste.

Astigarragako Udala landa eremuko hainbat bidetan egokitzapenak eta hobekuntzak egiten ari da, besteak beste, Mendiolan egin ditu, Etxekuenen, Larrabiden eta Guardi baserrien artean eta Manixene bidean. Aurrekontua lan horiek egiteko guztira 123 mila eurokoa da gutxi gora behera, modu ezberdinean banatuta.

Mendiolakoa amaituta

Mendiola inguruan egokitzapen ugari egin dira eta dagoeneko amaituta daude. Egoera txarrean zeuden elementuak berritu dira eta ingurua txukundu da: aska txukundu da eta goiko belardia taluzatu. Ur-hartunea askara eraman da edateko ura egon dadin. Bertan dagoen intxaurrondoaren inguruan metro bateko horma bat eraiki da zuhaitza babesteko. Hasierako ezpondaren ondoan zintarri bat jarri da errepidea luizietatik babesteko. Eskailerak ere berregin dira, ubidea bideratu

da eta, azkenik, eremua asfaltatu da. Lan hauek 48.378,37 euroko aurrekontua izan dute.

Etxekuene

Txoritokietako bidean, hilerritik gora ezkerretara, lurrezko ubide bat dago. Errepidea zeharkatzen duen hormigoizko hodi bat zegoen bertan, urak bideratzen zituena. Baina hodiaren diametroa nahikoa ez zenez, urak gainezka egiten zuen. Horregatik, funtzio bera duen hodi haundiago bat sartu da.

Larrabide eta Guardi baserriak

Larrabide eta Guardi baserrien artean, errepidea zartatzen ari zen. Udala eremua aztertzera joan zenean, bertako eskoilera ezegonkortzen ari zela ikusi zuen. Hori dela eta, egin beharreko konponketa, alde batetik, eskoilera berria egitea da eta, bestetik, errepidea berriro asfaltatzea.

Dagoeneko hasita daude lan hauek eta ekainaren erdialdera amaituta egongo direla aurreikusten da. Iparlur da lanak burutzen ari den enpresa eta 29.881,98 euroko aurrekontua dute.

Manixene bidea

Kasu honetan ere errepidea zartatua dago, eta horrek adierazten du azpiko lurra ezegonkortu egin dela. Beraz, Larrabide eta Gurdi arteko bidean bezala, eskoilera berri bat egin behar da eta errepidea berriz asfaltatu. Bestalde, urak ondo bideratzeko bide bat eraikitzea aurreikusten da. Aurrekontua 35.517,23 eurokoa da, eta obrak esleitzeko daude.


Galtzaundik antolatuta Tolosaldetik lau autobus joango dira Herri Urratsera

Igandean ospatuko da Herri Urrats Senperen. Iparraldeko ikastolen festara eskualdetik jende ugari joango da. Galtzaundik antolatutako autobusetan 200 herritarrek eman dute izena.

Autobusak 9:00etatik aurrera irtengo dira eta itzulera ordua 19:00etan izango da, Senperen. Hauek dira autobusen irteera puntuak eta ordutegiak herriz herri:

IKAZTEGIETA: 9:00 Kiroldegiko geltokian.

ALEGIA: 9:05 Ferreteriko geltokian.

TOLOSA: 9:10 Santa Klarako geltokian.

ANOETA: 9:15 Apaetxe baserrian.

IRURA: 9:20 Ikastola parean.

VILLABONA: 9:25 Kale berria 8ko geltokia.

Jarraian, eguneko egitaraua.


Oiartzabal: "Legedi arruntarekin oso bestelako agertoki batean egongo ginateke"

Inaxio Oiartzabal Sareko bozeramaleak positiboki baloratu ditu azkenaldian eman diren pausoak, baina ohartarazi du aldatzeke dagoela oraindik espetxe politika.

Euskal Herriko 650 tontorretara igotzeko deialdia egin du gaurko Sarek, eta "Goiz Kronika"n izan da Inaxio Oiartzabal bozeramalea orain arte eman diren pausoak baloratu eta egiteke dagoenaz hitz egiteko.

Positiboki baloratu ditu orain arte eman diren pausoak, baina azaldu du oraindik badaudela sakoneko aldaketak egiteko, besteak beste, zigorraren hiru laurdena beteta dutenak askatzea edota gradu progresioan oztoporik ez jartzea.

Astelehenean, maiatzaren 10ean, Eusko Jaurlaritzak eta Espainiako Gobernuak sinatuko duten eskumen aldaketaz ere hitz egin du, eta esan du aldaketa nabarmena ekarriko duela, adibidez, ama presoen kasuan. Oharra egin du, halere: ikusi beharko da eskumen horiek zenbateko erabakigarritasuna izango duten.