Argazki Bilerako lanak ikusgai daude Zarauzko hiru lekutan

Azken hiru hamarkadatan egin izan duen bezala, Argazki Bilera antolatu du Zarauzko Photomuseumek. Ohi bezala, herriko hiru lekutan ikusi ahal izango dira lanak. Argazkigintza dokumentalari eta artistikoari egin diote aurten tartea.

Photomuseumek antolatzen duen Argazki Bilerak 30 edizio beteko ditu aurtengoarekin. Aste Santuaren hasieran zabaldu zituzten erakusketak herriko hiru lekutan: Photomuseumen bertan, Sanz Enea kultur etxean eta Kale Nagusiko Torre Luzean. Argazkigintza mota desberdinak ikusteko aukera izango da leku bakoitzean.

Izan ere, herriko argazki zaharrak erakusketaz gain, argazkigintza dokumentalari eta artistikoari egin nahi izan diote lekua Argazki Bileraren aurtengo edizioan.

Bi artistaren lanak erakutsiko dira Photomuseumen uztailaren hasierara bitartean. Batetik, Erika Ederen Grosse Tropenhaus (Negutegi handia) bilduma izango da ikusgai maiatzaren 21era arte. Bilduma honekin, Edelek paisaia handi eta txikien (argazkiak eta testuak) ikuspegiak jasotzen ditu, "XVIII. mendeko espediziokideek itsasoaz bestaldetik espezie botanikoak ekartzen zituzten moduan katalogatzeko eta biltzeko asmoz. Bere kameraren lente sabelduaren azpian, Berlingo Negutegi Handiko kristalezko kupulen azpian bezala, irudi-landare hauek historia ezberdina jarraitzen dute hemen".

Maiatzaren 23tik uztailaren 2ra arte, aldiz, Justy Garciaren Bestaldetik bilduma izango da ikusgai. "Kontingentearen entsegu" gisa definitu dute Garciaren lana. Errealtzat hartzen den zerbait hartzen du abiapuntu bezala, "materiagabeak nahitaez garrantzitsu" bihurtuz.

Bi erakusketa hauek asteartetik igandera bitartean izango dira zabalik, 10:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 20:00etara.

Argazki zaharrak Sanz Enean

Argazki Bileraren barruan, Zarauzko aspaldiko argazkiak ikusteko parada izango da Sanz Enea kultur etxean. Bertan, XX. mende hasierako beira estereoskopiko originalen kopia digitalak erakutsiko dira. Antolatzaileen esanetan, "orain arte museoko erakusketa iraunkorrean ikusgai dagoen bisore estereoskopiko baten barruan zeuden" argazki hauek.

Photomuseumeko kideek informatu dutenez, argazkigintza estereoskopikoa giza ikusmen binokularrean oinarritzen da, "eta beraz, bi irudi sortzen ditu (begi bakoitzeko bat), garunean elkartzen direnak, irudia hiru dimentsiotan sortuz. Argazki-kamerarekin propietate hori imitatzen da, bi objektibo erabiltzen dira irudia aldi berean hartzeko, eta emaitza gisa bi argazki antzekoak (ez berdinak) lortzen dira. Efektu tridimentsionala bisore egokiarekin ikusiz lortzen da".

Sanz Enean ikusgai daudenak, inguru eta eraikin ezagunetan –Villa Elvira eta Villa Teresa, Golfa, hondartza, Sanz Enea bera– egindako aristokrazia eta goi-klaseko familia-eszenen argazkiak dira. "Horrela, herria Kantauri itsasoko turismo-gune garrantzitsuenetakoa bihurtu zen. Hemen udako opor luzeez gozatzen zuten hondartzan jolasten, solasaldiak eginez eta tenis partidak jokatuz, eta hemen eraiki zituzten herriko hirigintza eraldatu zituzten txaletak".

Erakusketa hau maiatzaren 28ra arte bisitatu daiteke, astelehenetik igandera, 18:00etatik 20:00etara.

Txurroen infernua Torre Luzean

Pio Guerendarain argazkilariaren Vulkanoren Sutegia izeneko argazki bilduma izango da ikusgai Torre Luzean. Iruñeko Mañuetako txurro-dendan egindako argazki lana da hau, "berak hain ongi ezagutzen zuena eta Pradoko sutegia bezain mitikoa dena. Piok sutegi horri argazkiak egin dizkio olio, ke, egur eta bero artean, familia-tradizioari eusteko martxan jartzen den urteko egun gutxietan. Zalantzarik gabe, sanferminetan ezinbesteko hitzordua da", azaldu dute antolatzaileek.

Maiatzaren 21era arte izango da erakusketa hau bisitagai Torre Luzean, astelehenetik igandera, 18:00etatik 20:00etara.


Laminatuturrek gutunak jasoko ditu

Abenduaren 18an, igandea, Olentzeroren Olaztiko mezularia Maisuenean egonen da gutunak jasotzen.

Laminatutur Olaztiko Maisuenea gaztetxera abenduaren 18an, igandea, 18:00etan, iritsiko da olaztiarren Olentzerori gutunak jasotzera. Laminatuturri harrera bikaina egiteko eta mezularia eroso egoteko gaztetxea apaintzeko laguntza behar dela esan dute Olaztiko gaztetxetik, beraz, abenduaren 17an, larunbata, 10:30ean, gaztetxean auzolan egitera gonbidatu dituzte olaztiarrak.


Gazteen erantzunarekin, pozik

Ikertzen ari dira oraindik ere Euskal Herria Plazako haurrentzako atrakzioa kiskali zuen sutearen jatorria. Aurretik nahaspilatuta zegoen giroa, kale zurruta eta horren bueltan asteburu gauetan sortutako zarata, zikinkeria, liskarrak eta txikizioen harira ondoeza agertu zuten hainbat bizilagunek eta giroa lasaiagoa izaten hasi zenean heldu zen atrakzioan izandako sutea.

Lezoko gazte talde batek salto saltoarekin gertatutako gogor salatu eta langileari elkartasuna adierazteko kanpaina abiatu dute. Euro bateko bonuak jarri dituzte salgai herriko tabernetan, eta jasotako diru guztia atrakzioko langilearentzat izango da. Gainera, argazki jendetsua egin zuten, halaber, elkartasuna adierazteko. Hausnarketa ere egin dute, eta herri txikia izanik, irtenbidea belaunaldi ezberdinetako herritarren arteko sareak sortzea den zalantzarik ez dute.

Gazteen ekinbidearen gaineko balorazioa egin du gaur bertan asteburu gauetan gertatzen ari zirenen inguruan kezkatuta lanean hasi zen herritar taldeak. “Poztekoa”, hala definitu du gazteen urratsa: “Poztekoa da herriko gazte batzuk elkartu, adierazpen bat plazaratu, eta argazki jendetsua atera izana”. Ados daude gazteek zabaldu duten mezuarekin, bat datoz.

Azken asteetan errepikatu duen ideiari tarte eman dio herritar taldeak, hau da, “guztiok daukagu biltzeko eskubidea, eta ulertzen dugu, halaber, ongi pasatzeko nahia eta beharra izatea. Baina asteburu batzuetan, zarata, zikinkeria, liskarrak eta txikizioa izan dira Lezoko herrigunean”. Horren harira, hasieratik egindako eskaera bera errepikatu dute: “Errespetua eta elkartasuna. Elkar zaindu behar dugu, eta irtenbidea ez da polizia bidaltzea. Denontzat egoera hobetzeko zerbait egin daitekeela iruditzen zaigu, xumea bada ere; guztion proposamenak ongietorriak izan daitezela, beraz”.

Argi dute bidea: “Guztion artean arituz arazoei erantzun hobea emango diegu”.


Kantabrian irabazita, Gran Canarian eta Caceresen ditu hurrengo erronkak Ainara Urribarrik

Kantabriako kilometro bertikala irabazi du Ainara Uribarri oñatiarrak asteburuan, ilunetan, frontalarekin irtenda. Martxoan beste bi lasterketa egingo ditu: Transgrancanaria eta Espainiako kilometro bertikala.

Bere erritmoan atera, segi eta bukatu du Kantabriako kilometro bertikala asteburuan Ainara Uribarri korrikalari oñatiarrak, eta irabazi egin du. "Espainiako txapelketan egin aurretik kilometro bertikal bat egitea gura nuen. Oso ondo ikusi dut nire burua".

Datorren hilabetean, martxoan, bi erronka handi ditu oñatiarrak: lehen asteburuan Gran Canarian egingo den 20. Transgrancanaria lasterketa batetik Brooks etxearekin, eta bigarren asteburuan Caceresen izango den Espainiako txapelketako kilometro bertikala, Euskal selekzioarekin.


Unibertsitatera Sartzeko Ebaluazioko probei aurre egin beharko diete gaurtik aurrera 12.767 ikaslek

Batxilergoko ikasle gehienek, lautik hiruk ( % 76), euskaraz egingo dute proba, eta % 23k, gaztelaniaz. LHko ikasleei dagokienez, datuak banatuago daude: % 56k euskaraz egingo dute, eta % 43k gaztelaniaz.


'Garai zuri beltzen Swing'

Musika emanaldia Bart..Sax! taldearen eskutik.


Orbela tabernak hirugarren aldiz irabazi du Azkoitiko IV. Zakelmari Pintxo Lehiaketa

Azkoitiko Herrixen Elkarteak Azkoitia Egunaren baitan antolatutako IV. Zakelmari Pintxo Lehiaketa irabazi du Orbelak. Hirugarren aldiz irabazi du lehiaketa tabernak.

Orbela tabernak irabazi du IV. Zakelmari Pintxo Lehiaketa. Azkoitia Egunaren harira, Herrixen Azkoitiko merkatari elkarteak antolatuta egin dute laugarrenez pintxo lehiaketa. Aurtengoarekin hirugarren aldiz irabazi du Orbela tabernak lehiaketa; gainerako biak lehen eta bigarren edizioetan irabazi zituen.

Iaz bezala, aurten ere zazpi tabernak hartu dute parte: Zurt, Latz, Orbela, Koxka, Tta-kun, Errexil eta Etxe-Aitz. Epaimahaia 19:00etan hasi da lehiaketara aurkeztutako pintxoak tabernaz-taberna dastatzen, eta segidan erabaki du pintxo irabazlea. Tabernan bertan "gustura" jaso du saria Orbela tabernako arduradunak. Iaz, Zurt tabernak irabazi zuen lehiaketa.


DBHko azken ikasturteetako gazteek ikasketak euskaraz jarraitzera animatzeko kanpaina bideratuko dute Berangoko, Erandioko eta Getxoko udalek

Ikasketak euskaraz egiten jarraitzera DBHko azken ikasturteetako ikasleak animatzea da, beste urte batez, abian jarritako "Nahi dudalako!" lelopeko kanpainaren helburua. Egitasmoa Bizkaiko 16 udaletan, tartean Berangokoan, Getxokoan eta Erandiokoan, eta bi mankomunitatetan eramango dute aurrera, Foru Aldundiaren, Alkarbide (Bizkaiko Euskara Zerbitzuek osatuta) eta Eudelegaz elkarlanean.

Getxoko Udalak ikastetxeetan animatzeaz gain, DBHko hirugarren eta laugarren mailako 1.480 gazteri kanpainaren informazio foiletoa bidaliko die. Horretan ekimenaren berri azaldu eta www.nahidudalako.eus webgunean sartzera animatuko ditu, bertan egun dagoen hezkuntza eskaintza azaltzen delako. Gainera, inkesta bat betetzen badute hainbat sari irabazteko aukera izango dute. Bestalde, DBHko laugarren mailako ikasleen 733 familiek Amaia Agirre alkatearen eskutitza jasoko dute eta horretan azpimarratzen du “orain arte hizkuntza ereduan ikasten jarraitu ahal izatearen garrantzia, ikaste prozesuarekin jarraitu ahal izateko”.

Zozketa eta sariak

Webgunean sartu eta inkestan parte hartzen duten gazteek hainbat sari irabazteko aukera izango dute, hola nola ordenagailu portatil bat, patinete elektriko bat eta kultura edo kirol materiala erosteko 200 euroko opari txartela.


'Landa aldeko neskak' liburua hizpide, Astigarragako irakurketa klubean

Euskerazko irakurketa kluba izango da bihar, arratsaldeko 19:30etatik aurrera, Erribera kulturgunean. Edna O'Brien idazlearen 'Landa aldeko neskak' liburua izango dute hizpide, eta Isabel Etxeberriak zuzenduko du saioa. Parte hartzea irekia eta doakoa da.


Tecnaliak 1.500 adituren langa gainditu du, eta ia %7 handitu du fakturazioa

Iaz, 128 milioi euroko diru sarrerak izan zituen. Tecnaliako lanpostu bakoitzeko, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 6,88 lanpostu mantentzen direla azaldu du zentroak.

Tecnalia ikerketa eta garapen zentroak 128 milioi euro fakturatu zituen iaz, 2021ean baino %6,7 gehiago. Taldeak gaur aurkeztu ditu iazko zenbakiak Bilbon, eta Jesus Valero zentroko zuzendari nagusiak azaldu du arazoak bata bestearen atzetik iritsi zaizkiela, pandemia atzean uzten ari ziren tartean Ukrainako gerra eta krisi energetikoa iritsi baitziren. Hala ere, esan du «arazoak gogoko» dituztela, «teknologia berriak garatzeko eta berrikuntzak egiteko aukera» ematen dutelako.

Zentroak berak egin duen ikerketa baten arabera, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 678 milioi euroko eragina izan du Tecnaliaren jardunak zeharka.

Iaz, 1.500 adituren langa gainditzea lortu zuen Tecnaliak, eta 2021ean baino %2,5 aditu gehiago ditu orain. Bestalde, ondorioztatu dute Tecnalia zentroko lanpostu bakoitzeko 6,88 lanpostu mantentzen direla Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, 2021ean baino %9 gehiago: 9.706 lanpostu dira guztira. Gainera, Tecnaliak 90 langile ditu parte hartzen duen enpresetan, %29 gehiago.

Kalitatezko enplegua

Enpleguak gora egin duela nabarmentzeaz gain, enpleguaren kalitateari ere egin dio erreferentzia Valerok. Sinatutako kontratu gehienak mugagabeak izan direla adierazi du, eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoako kalitate handiko enplegatzaile handienetako gisa definitu du Tecnalia. Genero berdintasunean ere aurrerapausoak eman dituztela dio. Izan ere, langileen %44 emakumeak dira, eta hori «oso adierazgarria» da teknologiaren sektorean, Valeroren hitzetan, eta goi eta erdi mailako aginte postuetan ere %43 emakumeak dira.

Jabetza intelektualaren salmentak ere oso onak izan direla adierazi du zuzendari nagusiak, eta bide horretatik 8 milioi euro sartu dira Tecnaliaren itsulapikoan, diru sarrera guztien %6. Valeroren arabera, Europan oso zentro gutxik gainditzen dute jabetza intelektualaren salmenten bidez beren diru sarrera guztien %5. 740 patente ditu enpresak. Hala, Europako 1.822 ikerketa erakundeen artean lehen hamabosten artean dago Tecnalia.

Aurrerantzean ere punta-puntako zentroa izan dadin, gainontzeko ikerketa zentroekin aliantzak egitea funtsezkoa da, Valeroren hitzetan, «onenekin aurrera egiteko». 2021ean beste zentro batzuekin zituen aliantzak halako bi zituen 2022an Tecnaliak, 35 lankidetzarekin amaitu baitzuen 2022a, 2021ean baino %40 gehiagorekin.

Deskarbonizazioa eta teknologia

Aurten, inbertsioak %11,2 handituko dituzte, eta 13 milioi eurora iritsiko dira hala. 2023rako plan estrategikoan ezarritakoa gainditzen ari direla esan du Valerok, eta gehitu du ia erdia bete dutela: «Oso pozik gaude». Inbertsio horiek etorkizuneko teknologietarako erabiliko dituzte, bi eremutan nagusiki: punta-puntako teknologietarako —konputazio kuantikoa eta adimen artifiziala—, eta deskarbonizaziorako eta trantsizio ekologikorako.

Tecnaliako buruek garbi dute 2023ko eta datozen urteetako erronka nagusiak klima larrialdiarekin lotuak daudela: deskarbonizazioa, energiaren menpekotasuna... Valerok adierazi du enpresa askori laguntzen ari direla deskarbonizatzeko, baina Tecnalia bera eredu izan dadin nahi du; hori dela eta, lanean ari dira zentroek «ahalik eta lasterren» lortzeko karbono neutraltasuna.

Horren eredu da Nautilus, iaz sortu zuten enpresa. Aurrera begirako enpresa da, eta itsasoko haize errota flotagarriak garatzen ditu. Izan ere, Valerok azaldu duen moduan, euskal kostan plataforma kontinentala txikia da, eta uretan flotatzen duten eolikoak «beharrezkoak» izango dira. Nautilusen, eoliko flotagarrien teknologia propioa garatu dute, plataforma egonkorrak sortzeko.

Bestelako enpresak sortzen ere laguntzen dute: aurten hiru sortuko dituzte, eta 2024an bost sortzea espero dute. Aurreko urteetan sortutako hamalau enpresari laguntzen diete oraindik ere, eta beste enpresa batzuek, berriz, beren bidea egin dute. Horietako bat da H2SITE, eta eskala txiki eta ertainean hidrogenoa sortzeko teknologia garatu dute. Norvegiako, Frantziako eta Amerikako Estatu Batuetako hainbat inbertsiogilek 12 milioi euro jarri dituzte enpresa horretan, eta Bizkaian mintzak fabrikatzeko lantegi bat egin dute; «poztasun handiak» ekarriko dituena, Valeroren arabera.

Mugikortasun jasangarrian ere buru-belarri dabiltza. Autogintzaren industria «aldaketa handia» izaten ari dela adierazi du, auto elektrikoa dela-eta, eta gehitu du Tecnaliak «hor egon behar» duela. Taxi hegalariaren proiektuan ere aurrera doazela adierazi du, barre artean; Tolosan (Frantzia) eta Jaenen (Espainia) kanpoaldeko proba «oso arrakastatsuak» egiten ari direla.


[16. ANTZERKI AMATEUR JAIALDIA] 'Zaharrak berri', Txalo Talo

Tradizioa, lehenengo bizimodua, ohitura zaharrak eta gaur egungo berriak uztartu ezin direnean… gatazkak sortzen dira. Hori da, lan honetako eszena ezberdinetan ikusiko dena. Gizakiaren beharrak ordea, lehenengoak izaten jarraitzen dute. Sarrerak Kultur Etxean Salgai. Informazio gehiago: http://teatroamateur.com/2022


Bizi ohiturak irauli dizkio pandemiak Iturbideko Carlos Olabe egoiliarrari

Carlos Olabe arrasatearrak hiru urte daramatza herriko Iturbide zaharren egoitzan bizitzen. Pandemia iritsi aurretik apenas egoten zen egoitza barruan; soilik otorduak egin eta gauak pasatzeko. Gainontzeko denboran lagunekin egotea zuen gustuko. Koronabirusaren pandemiak, baina, bizi ohiturak aldatu dizkio erabat, eta azken urtea nola pasa duen ezagutzen berarekin izan da GOIENA.


PCR bidezko 11 kasu positibo berri detektatu dituzte Durangaldean, euretatik 5 Elorrion

Atzo 11 PCR positibo detektatu zituzten atzo Durangaldean. Horietatik 5 Elorrion, bina Durangon eta Zornotzan, eta bana Berrizen eta Iurretan.

EAEn, 8.907 proba egin zituzten atzo, eta euretatik 410 positiboak izan ziren. Horietatik 191 positibo detektatu zituzten Bizkaian, 82 Araban eta 133 Gipuzkoan. Gainontzeko positiboak, 4, EAEtik kanpo bizi diren pertsonenak dira.

Ospitaleetan, berriz, 41 lagun ingresatu zituzten atzo eta ZIUn 93 pertsona daude.

Azken 14 egunetako positibo kopurua eta intzidentzia tasa herriz herri


Ez daki

Uriaren erdian dagoan gasolindegi txikiko beharginak ez daki denpora gitxi barru lapurretan egingo deutsenik. Ez daki gertaera horrek une horrexetan eskuetan daukan egunkari bereko orri bateko izkina beteko dauanik. Ekainaren 18a da, eta BBK-k lortu dituan irabazien zifrea (eztabaidaren baten erabili ahal izateko) memorizetan ari da, eta kopuruaren neurria bisualizetan lagunduko deutson irudiren bat garunean margozten. 59 milioi euro dira. Ez daki handik urtebetera bere gasolindegian buruturiko atrako txikia barriro egunkarietan etorriko dala, BBKren irabazi barrien alboan.

Gasolindegi pareko tabernan dagoan agureak ez daki denpora gitxi barru lapurreta baten lekukoa bihurtuko danik eta, bere testigantzean oinarrituta, fiskalak lapurrarentzat hamahiru urte t’erdiko zigorra eskatuko dauanik. Egunkaria leiduten dago: Gürtel kasuan 50 milioitik gorako lapurretea egin dabenen historia. Ekainaren 18a da, eta ez daki handik urtebetera Auzitegi Nazionaleko epaileak ahozko epaiketearen hasierea aginduko dauala, hamalau akusaduren kontra. Hamaika urteko espetxe-zigorra izango da fiskalaren eskaerarik irmoena, euretako batentzat; hiru urtekoa, beste seirentzat; 1,75 milioi euroko isuna, gainontzeko zazpirentzat.

M.H.D.k ez dau egunkaririk irakurten, eta ez daki Nafarroako Nekazal Kutxaren irabaziak 29,8 milioikoak izan diranik, ezta be Bill Gates Osasuneko Mundu Erakundeari donazino bat egitea pentsetan ari danik, gaixotasun larriei buruzko ikerketak bultzatzeko. Ekainaren 18a da, eta ez daki handik urtebetera Nafarroako Kutxaren irabaziak %7,4 potolotuko diranik eta Bill Gatesek O.M.E.ari, azkenean, 200 milioi emotea erabakiko dauanik.

M.H.D. toxikomanoa da, eta bere eguneroko ardura bakarra heroina-txute bat edo bi sartu ahal izateko behar dauan dirua eskuratzea da. Ez daki denpora gitxi barru atxilotu egingo dabenik eta gaurkoa baino lehen burutu dituan beste bi atrakoren erantzukizuna be leporatuko deutsenik. Lehendabizikoa estanko baten izan zan eta, ugazabeari labana erakutsi ostean, 100 euro hartuta egin eban ihes; bigarrenean, ostera, kopisteria baten sartu zan eta 60 euro hartuta alde egin eban; gaur, aldiz, zorte hobea izango dau eta 220 euro ostuko deutsoz gasolindegiko gizajoari. Bere lapurretak ez ditu aurretiaz prestetan eta, egia esan, labana erakusteak ez daki zenbateraino larritzen dauan bere delituaren tipifikazinoa, ostutako diruaren kopurua 380 eurokoa baino izan ez arren.

Ekainaren 18a da, eta urtebete barru albiste horreek danak jasoko dituan kazetariak ez daki zuzenbideari buruzko tesi kasual bat idatziko dauala, legeen eta justizia sozialaren arteko hariaren fintasuna egunkariko orri baten laburtasun inuzentean biluztuko dauala.


Gipuzkoako Kopa martxan, bihartik

Bihar hasiko dute Gipuzkoako Kopa, bailarako bolariek. Lau tiraldi izango dira guztira, eta Legazpin egingo dute aurrenekoa, bihar bertan. Datorren igandean, berriz, Lasarten ariko dira, eta apirilaren 10ean Aian. Bi asteburuko etenaldia izango dute ondoren, azkeneko tiraldiaren aurretik: Altzan izango da hori, maiatzaren 8an. Gainera, lau egun horietan, toka txapelketako tiraldia ere izango da. Gipuzkoako Koparen ondoren, Gipuzkoako Txapelketa jokatuko dute, bolan eta tokan, maiatzaren 14an Zerainen.


Final handitik pauso bakarrera

Lointek Gernika Bizkaiak atzamar puntekin ukitu du Erregina Kopako final handia, Zaragozan. Barikuan (martxoak 31) Spar Gironaren kontra 65-79 gailendu ondoren, finalaurrekoan 53-59 jausi ziren Perfumerias Avenidaren kontra, zapatuan (apirilak 1). Salamancako taldea nagusi agertu zen gernika-lumotarren aurka, eta ezin izan zuten finalerako txartela eskuratu. Gironaren kontrakoan, Lointekek joko distiratsua eta goi mailakoa egitea lortu zuen, baina Avenidaren aurka, ostera, defentsa beharretara baino ezin izan ziren mugatu.

Igerabide, Buch, Spreafico, Meskonyte eta Da Silva izan ziren finalerako sailkapena lehiatzera kantxaratu ziren bost jokalariak. Lehen minutuetatik oso begibistakoa izan zen defentsa lerro zurruna eraiki zutela baina, era berean, erasoaldietan ahuleziak zituztela Malostekoek; 1-6 aurreratu zen Avenida, hark ere mailarik onena erakutsi ez arren. Gernikak, hasieran, markagailuak erakusten zuena baino sentsazio txarragoak bistaratu zituen, eta aurkariak 24-37 ihes egin zion. Wojta eta Cvitkovic jokoan sartu zirenean hasi zen Lointek jokoari neurria hartzen. Aipagarria izan zen, bestalde, Ariztimuño bilbotarrak egindako beharra, beti bezain eraginkor eta fidagarri. Gernika-Lumokoek partidu oso gaitza zuten aurrean, baina ez ezinezkoa.

Argazkia: Angel Grande.

Azeleragailuari sakatu beharra zuten Anna Montañanarenek, finalerdian lehiakor agertuko baldin baziren. Atsedenaldiaren ondoren, Buchek jokoaren zirkulazio bikaina erakutsi zuen, jokoari bizkortasuna eman asmoz; 7-0ko partzialagaz, 34-44ko markagailua ezarri zuten. Oraindik bazegoen tarterik esperantzarako. Entrenatzaile biek hutsarte bana egin ostean, 36-50ekoagaz, Lointekek Avenida estutasunetan ipini zuen, baina ez zuen nokeatu. Cvitkovicek behin eta berriro astindu zuen aurkarien saskia, eta, amaierarako minutu biren faltan, Lointekek 11-0eko partziala eta 52-55ekoa lortu zituen.

Azken minutuan, Igerabideren hiruko jaurtiketa bat partidua iraultzeko puntuan egon zen, baina ez zen saskiratu

Partidua, jaurtiketa baten menpe. Azken minutuan, Gernikakoek partiduaren lehen erdiko hutsegiteak igarri zituzten, ezin izan baitzuten berdinketa ezarri. Azken minutuan, Igerabidek hiruko jaurtiketa bota zuen, baina baloiak ez zuen saskian sartu gura izan, eta orduantxe ihes egin zuen finalerako txartelak. 53-59ko markagailuagaz agurtu behar izan dira gernika-lumotarrak Erregina Kopaz. Dena dela, ikuskizun handia utzi dute bidean: Spar Girona, ligako hautagai boteretsuenetakoa, lehiaketatik kanporatu zuten barikuan, eta zapatuan Erregina Kopako estatistikarik onenak dituen taldea, Perfumerias Avenida, larritasunean jarri zuten.

Anna Montañana: “Partidua orduko egindako lanagaz geratzen naiz, lantalde osoaren konpromisoagaz; mailako taldea garela frogatu dugu”

Azken minutuetako protagonistak, Igerabidek, adierazi zuen “egindako lanaz harro” daudela: “Lehen zatiko gabeziek zeresan handia eduki zuten amaieran, eta Avenida gehiago izan zen testuinguru horretan. Nolanahi ere, denboraldia ez dago amaiturik; oraindik gauza politak ditugu egiteko aurten”. Montañana valentziarra ere pareko iritziagaz agertu zen. “Berandu sartu gara partiduan, eta Avenidak ez du barkatu. Euren lehen 20 minutuak izugarriak izan dira, kontaktu ugarikoak, eta asko sufriarazi digute. Garaipena lortu ez arren, partidua orduko egindako lanagaz geratzen naiz, lantalde osoaren konpromisoagaz; mailako taldea garela frogatu dugu”, azaldu du.

Atsedenerako asti barik, ligako play-offengatik lehiatzeko garrantzitsua izango den partidua jokatuko dute eguaztenean (apirilak 5) Lointekekoek, Valentziaren aurka, Malosten.


Antonio Tàpiesen erakusketak ireki du artista gonbidatuen atala, Chillida Lekun

Chillida Lekuk erakusketa lerro berri bati ekin dio: artista gonbidatuen programa. Proiektu hau 'Tàpies Zabalagan' erakusketarekin hasi da, Antoni Tàpies sortzailearen omenez. 2022ko urtarrilaren 10era arte egongo da ikusgai.

Joan den ostegunean, erakusketa lerro berri bati ekin zioten Chillida Lekun. Hemendik aurrera, artista gonbidatuen erakusketak jarriko dituzte bertan, Zabalaga baserrian. Azaldu duenez, artista gonbidatuen programa honekin, helburua da «Chillidaren unibertsora gerturatzea», eta horixe bera egingo dute ikusgai jarriko dituzten artisten obra guztiekin. Proiektua Antonio Tàpiesen erakusketarekin ireki dute, eta 2022ko urtarrilaren 10era arte egongo da ikusgai.

Tàpiesen lana, Zabalagako hirugarren solairuan

Joan den osteguneko prentsaurrekoan azaldu zutenez, lan ildo berri hau erronka «liluragarria» da museoko taldearentzat. «Guretzat erantzukizun haundia da museoa beste artista batzuei irekitzea», aipatu zuen Mireia Massaguék, Chillida Lekuko zuzendariak.

Bestalde, aurrez aipatu moduan, Antonio Tàpiesen erakusketarekin emango diote hasiera proiektuari. «Zalantzarik gabe, Antoni Tàpiesen lana eta irudia ezin hobeak dira Eduardo Chillidaren ondare historikoarekin elkarrizketa hasteko; eta erakusketa honen sustraiak bien bizitza eta praktika artistikoa gidatu zituzten printzipio komunak dira. Gainera, haren lanak, euskal eskultorearenak bezalaxe, arrasto sakona utzi zuen arte modernoaren eta garaikidearen bilakaeran».

Lana Zabalaga baserriaren goiko solairuan egongo da ikusgai, eta 2022ko urtarrilaren 10era arte bisitatu ahal izango da. Formatu txiki zein haundiko obrek osatuko dute, batez ere 80ko eta 90eko hamarkadetako eskulturek. «Horrela, elkarrizketa zuzena izango dute Eduardo Chillidaren piezekin (beheko solairuan jarriko baitira ikusgai), eta baita Zabalaga baserriarekin ere, donostiar artistak zaharberritu baitzuen eraikina».

Horrekin batera, Antonio Tàpies Fundazioaren eta Tàpies familiaren laguntza izango du erakusketak, eta zenbait bilduma pribaturen maileguak ere jaso dituzte Chillida Lekukoek, proiektua aurrera eramateko


Oroitzapenekin apustuan

Bizitakoaren oroitzapenek garrantzia galtzen dute etorkizuna ikusteko aukera jokoan dagoenean. Baina etorkizuna bat-batean bukatu daiteke.


Aralar ezagutzeko jarduera programa prestatu du Plazaola Partzuergoak abuzturako

Abuztuan, hainbat bisita eta jarduera egingo dira Aralar mendian, ingurune natural berezi horren balioak ezagutzeko

Seigarren urtez jarraian, eta Aralarko San Migel Santutegiaren, Aralarko Batasunaren, Sakana Garapen Agentziaren eta Plazaola Partzuergo Turistikoaren arteko lankidetzaren ondorioz, Aralarren hainbat bisitaldi eta jarduera gidatuak antolatu dira bisitariei eta bertako biztanleei mendizerrako balio naturalak, historiko-kulturalak eta ingurumenekoak ezagutarazteko.

Bisita gidatu teknikoak: Aralarko paisaiak eta Aralarko trikuharriak

Aralarko paisaiak ezagutu eta interpretatzeko bisitak abuztuaren 6an eta 11an izango dira. 8 km inguruko ibilbidea dugu honakoa (erraza/ertaina. 4 ordukoa). Bertan, pagadia, “arkuek” (harrizko etxola kupularrak), karst-a (leizeak, hustubideak, dolinak...), belardien kudeaketa eta erabilera tradizionalak eta gizakiak paisaian utzitako aztarnak ikasi eta interpretatuko dira. Hori guztia, besteak beste, Bustintzako hustubidea, “el raso” belardi berdeak eta Txorrotxetarako igoera (1230 m) bisitatuz, bertatik Aralarko zabalguneen gaineko panoramikez gozatzeko.

Aralarko trikuharriak abuztuaren 4an eta 13an bisitatuko dira. 4 km-ko ibilbide erraza (3 ordukoa), Aralarko San Migel santutegian paisaiaren interpretazio labur batekin hasiko da bisita. Hortik, ibilgailu partikularretan, Guardetxera joango dira, eta han ekingo diote ibilaldiari, pagadia ezagutzeko eta, tarteko, hainbat trikuharri bisitatzeko. Trikuharri hauek Neolitotik artzaintzaren presentziaren lekuko dira.

Jarduera “MIRUA, Actividades de Naturaleza” enpresaren eskutik egingo da, eta pertsonako 8 euroko prezioa izango du. Bisitak egiteko aldez aurretik izena eman behar da (plaza mugatuak) info@mirua.com helbide elektronikoan edo 608 560 369 telefonoan. Informazio gehiago: www.mirua.com

Behaketa astronomikoa Aralarko San Migelen

Aralarren azken urteotako jarduera garrantzitsuenetako bat behaketa astronomiko gidatua izan da. Aurtengo proposamena abuztuaren 20an gauzatuko da, Aralarko San Migel santutegian. Berez, meteorologiak uzten badu, kalitate bikaineko obserbatorio natural bat da santutegia. Abuztuan, besteak beste, pertseida famatuak (izar-zaparrada) ikusi ahal izango dituzte.

Jarduera hau Astronavarra Sarearekin egiten da, baina izena Lekunberriko turismo bulegoan eman behar da, 948 50 72 04 telefonora deituz edo oit.lekunberri@navarra.es helbide elektronikoan... Pertsona bakoitzeko prezioa 5 eurokoa da eta aldez aurretik ordaindu behar da bulegoan. Informazio gehiago: www.astronavarra.org.

Baso bainuak

Aralarrek datorren abuztuaren 21erako (igandea) esperientzia paregabea proposatzen du; Aralarko natura harrigarriak eskaintzen digun guztia ikusteko, usaintzeko, probatzeko, sentitzeko eta entzuteko aukera emango du. Egunerokoarekin deskonektatzeko ariketa, zentzumenen eta behaketaren bidez natura eta gure barne alderakin batera konektatuz.

Yugen Green tokiko enpresa da ekintza honen garapenaren arduraduna, erreserbak 626 983 912 edo info@yugen.green.com korreoaren bitartez egin behar ditugularik. Prezioa pertsona bakoitzeko 15 euro dira. Informazio gehiago: www.basanatura.com

“Escape” bisitak Mendukilon (Astitz-Larraun)

Aurten ere, Mendukiloko lezeak bisita bereziak eskaintzen ditu, urtean zehar haitzulora egiten diren ohiko bisitak aberastuz. Oraingo honetan, familientzako eta haurrentzako jarduera da, eta, bertan, aurretiazko proba-sorta batzuk “giltza” emanen digute kobazulora sartzeko. Taldean edo familian egiteko jarduera bat da, haitzuloaz eta haren ingurune hurbilaz beste era batera ezagutzeko aukera ematen di-guna, kasu honetan “escape route” eran.

Bisita hauek abuztuak 3, 10 (euskaraz), 17, 24 eta 31n izanen dira. Erreserbak www.mendukilo.com webgunearen bitartez egin behar dira eta informazio gehiago behar izatekotan 948 396 095 / 608 623 604 telefonora deitu dezakegu.

Lankidetza-hitzarmena

Programazio hori, 2018az geroztik, Aralar mendian eta inguruetan bultzatzen ari diren jardueretako bat da, urte horretan Aralarko San Migel santutegiak, Aralar Elkarteak, Sakana Garapen Agentziak eta Plazaolako Turismo Partzuergoak sinatutako lankidetza-hitzarmenetik abiatuta. Akordio honen bidez, eremu horretan erabilera publikoa sustatzeko ekintzak bultzatzen dira, baita eremu natural honen balio naturalak, kulturalak eta historikoak babestu eta sustatzen dira ere, turismo jasangarria (soziala eta ingurumenekoa), ingurumenarekiko sentsibilizazioa eta hezkuntzaren helburuak lortzeko helburuan.

Sakana Garapen Agentziak, Aralar Elkarteak eta Plazaola Partzuergo Turistikoak programa hau antolatu eta finantzatu dute, ahalik eta jende gehien erakartzeko asmoarekin, batez ere, gure lurraldera bisitan etortzen direnak, hoiek ere gure zonaldea, helmuga turistiko bezala sustatu eta promozionatu dezaten. Horrela, erakunde hauek hobetsi egiten dituzte jarduera bakoitzerako ezarritako prezioek. Gainera, Nafarroako Gobernuko Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Zuzendaritzaren laguntza du.


'Héroes de la retirada' liburua aurkezteko solasaldia antolatu dute biharko

Mario Onandia Fundazioak antolatu du ekitaldia eta Felipe Juaristi idazlea, Gaizka Fernandez historialaria, Sara Hidalgo Garcia de Orellan Zientzia Politikoetan doktorea eta Arantza Leturiondo politikari sozialista izango dira hizlariak.

Duela 40 urte gertatu zen ETA politiko-militarraren desegite prozesua azaltzeko Juan Avilés Farré historialariak idatzi duen Héroes de la retirada. La disolución de ETA político-militar liburua aztertuko dute bihar Felipe Juaristi idazleak, Gaizka Fernandez Soldevilla historialariak, Sara Hidalgo Garcia de Orellan Zientzia Politikoetan doktoreak eta Arantza Leturiondo politikari sozialistak. Lau hizlarietatik hiruk parte hartze zuzena izan dute: Juaristik idatzi du hitzaurrea, eta Fernandez eta Hidalgo koordinatzaile lanetan aritu dira.

Gauzak horrela, Juan Jose Roson Espainiako barne ministro izan zenak, Mario Onaindia Euskadiko Ezkerrako (EE) idazkari nagusiarekin eta Juan Mari Bandres EEko diputatuarekin erakundearen amaiera bideratzeko egin zituzten urratsak jaso dituzte liburuan.

Hain justu, prozesu horretako protagonista nagusietakoa izan zen Mario Onaindiaren izena hartu duen Fundazioak antolatu du biharko jardunaldia. 19:00etan hasiko da Zarauzko Zazpi kultur aretoan.


Nepaletik atera ezinik egon diren euskal mendizaleak, etxean daude jada

Sergio Bravo eta Txusmi Perez etxean dira jada. Orain dela hilabete joan ziren Nepalera dokumental bat grabatzera. Euren lehenengo aldia izan da Nepalen, eta oso une zailak bizi dituzte.


Atzeratu dituzte urriaren 12ko ekitaldiari buruzko deklarazioak


Hiru hernaniar podiumean, amateur mailako lehenengo fasean, igandean

June Clementek eta Ainara Ruedak lehenengo postua lortu zuten eta Nerea Etxarrik, bigarrena.

Joan den igandean, Gipuzkoako amateur mailako txapelketako lehen fasea jokatu zen Ibarrako Belabieta kiroldegian. Hernaniko gimnastak parte hartu zuten bertan, eta bikain aritu ziren, gainera, taldeka eta bakarka.

Bakarkako lehian, June Clemente eta Ainara Rueda txapeldun geratu ziren. Nerea Etxarrik, berriz, bigarren postua lortu zuen.

Bere aldetik, kadete mailan, Maider Iriondo ere ederki lehiatu zen, eta sailkapen orokorrean laugarren izatea lortu zuen.

Joan den urtean, Tolosan jokatu zuten txapelketa, eta igandean podiuma lortu zuten gimnastak gailendu ziren, baita ere: Clementek eta Echarrik urrea lortu zuten, eta Ruedak, aldiz, zilarra. Aurten bide onetik doaz hernaniarrak, txapelketako garaile izateko aukerak dituztela erakutsi baitzuten Ibarran.

Bestalde, Hernani Gimnastika Kirol Klubeko entrenatzailearen hitzetan, «txalotzekoa da» ere Jone Aguilarrek (kadete B) eta June Ruedak (Jubenil B) egindako lana. «Akats batzuk izan arren, oso ondo defenditu zuten beraien dantza».

Hurrengo faseetan, «hobetzea helburu»

Joan den igandekoa Gipuzkoako amateur mailako txapelketako lehenengo fasea izan zen. Datozenetarako, aipatu dutenez, «lanean jarraituko dugu, hurrengo faseari begira, gauzak hobeto atera daitezen».


Olatz Salvadorren proposamenak: Ür, L'Imperatice, Hubbabubbaklubb eta Rusowsky

Euskal Herria, Frantzia, Norvegia eta Espainia lotu ditu musikaren bdiez Olatz Salvador kolaboratzaileak.

Olatz Salvadorren musika proposamenak "Baipasa"n:

-ÜR - Save me

-L'IMPERATRICE - Vanille fraise

-HUBBABUBBAKLUBB - Mopedbart

-RUSOWSKY - So so


Zumaia bosgarren izan da Pedreñako estropadan

Marina de Cudeyoko XVIII. Bandera-Dynasol Sari Nagusiko proba jokatu dute gaur arratsaldean, eta Zumaiako trainerua nagusi izan da bigarren txandako lehian. Arkotek irabazi du estropada.

Pedreñako (Kantabria, Espainia) uretan jokatu dute gaur arratsaldean KAE 1 ligako zazpigarren jardunaldia. Marina de Cudeyoko XVIII. Bandera-Dynasol Sari Nagusia izan dute jokoan, eta Arkoterentzat izan da garaipena, sailkapenean lider doan Lapurdiri sei segundoko aldea aterata. Zumaiako Telmo Deunek bosgarren bukatu du sailkapenean, lanak txukun eginda.

Eskualdeko bi ordekariek, Zumaiak eta Zarautzek, bigarren txandan egin dute arraunean, Pedreña etxeko taldearekin eta Camargorekin batera. Beraien multzoan, Zumaiak lehen luzetik hartu du 5 segundoko abantaila, eta Zarautzek tarteari eutsi nahi izan badio ere, ihesten joan zaio estropadak aurrera egin ahala. Azkenean, hirugarren luzerako 11 segundoko aldea atera dizkio, eta gisa horretan helmugaratu dira hurrenez hurren, Zumaiak txanda irabazita eta Zarautz bigarren; Camargo izan da txandako hirugarrena eta Pedreña laugarrena.

Sailkapen orokorrean Zumaiak bosgarren jarraitzen du 56 punturekin, eta momentu honetan nahiko isolatuta dago postu horretan. Izan ere, goitik 69 punturekin berdinduta daude Arkote eta San Juan, hirugarren eta laugarren postuan; eta behetik, seigarrenean dago Camargo, 49 punturekin.

SAILKAPENA


«Autonomoenganako tratu txartzat har daiteke Nafarroako Gobernuak ezarri nahi duen fiskalitate berria»

Mikel Saralegi, TRADISNAko kide den garraiolari autonomoa

Larraungoa sortzez, Irurtzunen bizi den kamioi gidari autonomoa da Mikel Saralegi Sukuntza. Garraiolari autonomoak biltzen dituen TRADISNA elkarteko kide ere bada. Azken hilabetean zenbait mobilizazio egiten ari dira, langile autonomoen bertze elkarteekin batera, Nafarroako Gobernuak proposatu duen fiskalitate aldaketaren kontra protesta egiteko. Joan den urteko itxialdi garaian oinarrizkotzat jotako sektorea kaltetua eta baztertua dela uste dute.

Zein da garraiolarien eta gainerako langile autonomoen eskakizuna?

Laburbilduz, iruditzen zaigu egoera kontuan hartuta, hau ez dela momentua Nafarroako Gobernutik proposatu duten fiskalitate aldaketa egiteko. Oraingoz moduluak mantentzea eta igoerarik ez izatea da gure eskakizun nagusia.

Hartu nahi diren neurriekin, Nafarroan sektorea, estatuaren aldean, kaltetua dela aipatzen duzue…

Konpetentzia aldetik galtzen ateratzen gara nabarmen, hemen fiskalitatea igotzen den bitartean mugakide ditugun bertze komunitate batzuetan, Errioxan edo Aragoin esaterako, jaitsi egin delako. Dauden prezioekin borroka latzagoa heldu zaigu.

2020an oinarrizkoa izan den sektorea kaltetzen dela diozue. Diskriminatuak eta ahaztuak sentitzen zarete…

Joan den urtean ahoa bete zitzaien gure sektorea funtsezkoa eta nahitaezkoa zela esanez, baina bultzada ematerako orduan ahaztu zaie, nonbait. Baina ez gure sektorea bakarrik, denak garrantzitsuak dira: nekazariak eta abeltzainak hor daude eta guk ezin dugu materiala mugitu beraiek sortzen ez badute, edo ileapaindegiak edo harategiak edo tailerrek ez badute gastatzen… Dena kate bat da eta denak gara garrantzitsuak. Poltsa nondik bete dezaketen ikusi dutenean, horri jo diote zuzenean.

Nafarroako Gobernua ez dela hitzegitera jarri ere aipatzen duzue … Oraindik ez duzue lortu mahai inguruan esertzea?

Eseri egin dira, baina ez dute negoziatzeko borondaterik. Beraien informazioa eman egin digute soilik, baina ez dute gure iritzia kontuan hartu, ezta gure arazoak ezta gure beharrak ere. Ez da elkarrizketa bat, jakinarazpen bat baizik. Proposatu dizkiogun soluziobideak ez dituzte kontuan hartu, ezerezean gelditu dira. Beraien bidea zein izango den eta nola egingo duten aipatu digute, besterik gabe.

«Ez dugu baztertzen greba gogor bat egitea ere, autonomo erregimen horretan sartuak dauden langile ahalik eta gehienak sartuz»

Mobilizazioaren bidea hartu duzue orain arte… Aurrera begira gehiago?

Egoera ikustarazteko mobilizazioak eta manifestazioak egin genituen joan den urte bukaeran eta aurrera begira ere horretan segitu beharko dugu, ez dago gelditzerik. Covid-19aren eraginez, ezin dugu manifestazio handirik antolatu, neurriak oso zorrotzak direlako. Baina mugimenduan segituko dugu eta txarrari ona bilatuz, langile autonomoak biltzen dituzten elkarte ezberdinak orain kontaktu estuagoa daukagu. Lehen bakoitza bere aldetik ibiltzen ginen, baina orain badugu helburu amankomun bat, moduluen erregimena eta horren inguruan, saiatuko gara informazioa hedatzen, manifestazioak antolatzen… eta elkarrizketarako bidea ixten badigute, ez dugu baztertzen greba gogor bat egitea ere, autonomo erregimen horretan sartuak dauden langile ahalik eta gehienak sartuz.

Besterik?

Emma Saiz, Nafarroako Gobernuko Ekonomia eta Ogasun kontseilarik egindako agerraldian nahi izan zituen datuak aipatu zituen, fiskalitate berriak ez duela hainbesteko eraginik izango esanez, etab… Ez da egia. Fiskalitate berriak asko kaltetzen gaitu. Gaur egun ordaintzen ditugun zergen gainetik, %28tik %200 batera edo gehiagora ere ailegatzen da zenbait kasutan eta hori eramangaitza da. Hori da ulertzen ez duguna. Iruditzen zaigu orain ez dela momentua fiskalitatea aldatzeko, zergak igotzeko eta autonomoak estutzeko. Autonomoenganako tratu txartzat ere hartu daiteke fiskalitate aldaketa hau.


Iñaki Bergara 'Pio'-k jasoko du aurten Antzerki Topaketen Txalo Saria

Topaketen XXIX. edizioa azaroaren 4tik 20ra izango da

19an sarituko dute Bergara eta egun berean aurkeztuko du Uztarria Komunikazio Taldeak hari eskainitako liburuxka biografikoa, Monika Juaristik idatzi duena


Gabonak girotzen hasteko kantuak

Bedoñabe haur eskolako neska-mutikoek Gabon giroko kantuak eskaini dizkiete ikus-entzuleei, datozen jai-egunei giro alaian egiteko ongietorria.


Bizi-Connect Bizikleta besta ospatuko da bihar Lesakan

Bizi-Connect bizikleta besta eginen da bihar Lesakan. Antolatzaileen artean dagoen Nasuvinsako Lursareako teknikaria den Micaela Garcia Etxeberriarekin egon gara.


20 eta 29 urte artekoen txertaketa abuztuan abiatzea espero du LABIk

16 urtetik gorako herritarren % 66k jaso du dosi bat gutxienez eta EAEko biztanleen % 46,3k bukatu du bere txertaketa prozesua. Bestetik, orain arteko datuek erakusten dutenez, % 1,6 izan dira txertoa jarri ez dutenak (kontraindikazioengatik edo uko egin diotelako).

Jonan Fernandez LABI teknikoaren koordinatzaileak esan du gazteenen txertaketa ez dela aurreratuko; hots, ez dela aldaketarik egongo Jaurlaritzak markatutako irizpideetan. Horri lotuta, azaldu du 20 eta 29 urte artekoen txertaketa abuztuan abiatzea espero dutela.

Bestetik, Delta aldaerak adituen artean kezka eragiten duela esan du Fernandezek –izan ere, erkidegoko laginen % 15 Delta aldaerakoak dira–, eta horren aurrean, arakatzaileekin kolaboratzea eskatu die herritarrei: "Txertoa jartzea bezain zeregin garrantzitsua da arakatzaileena. Atzera egitea dago jokoan, eta garrantzitsua da arakatzaileei laguntzea".

Bukatzeko, immunitateari lotuta, aurreko astean Urkulluk esandakoak baieztatu ditu; koordinatzailearen arabera, uda amaitu aurretik lor daiteke EAEn talde-immunitatea.

Txertaketaren kanpaina, EAEn

Txertoen konpainiei erreparatuta, Pfizerren 1.408.339 txerto jarri dira, AstraZenecaren 333.235, Modernaren 201.136 eta Janssenen 72.865. Eta honako adin taldeetan banatu dira:


AEBko Senatuak atzera bota du abortu eskubidea bermatzeko lege proiektua

Ekimenak aldeko 60 boto behar zituen Senatuan eztabaidatzen hasi ahal izateko. Bozketan, 49 senatarik alde bozkatu dute eta 51k, ostera, kontra. Senatari demokrata batek aurkako botoa eman du.

Ameriketako Estatu Batuetako Senatuak baztertu egin du abortu eskubidea bermatzeko lege proiektua.

Espero zen bezala, demokraten saiakerak porrot egin du. Bart egin den bozketan, 49 senatarik alde bozkatu dute eta 51k kontra. Ekimenak aldeko 60 boto behar zituen Senatuan eztabaidatzen hasi ahal izateko.

50 senatari errepublikanok aurka bozkatu dute, eta Joe Machin senatari demokratak ere aurkako botoa eman du.

Senatuak lege proiektua atzera bota duela jakin ondoren, Joe Biden AEBko presidenteak ohar batean adierazi duenez, "emakumeen eskubide konstituzionalak aurrekaririk gabeko eraso baten aurrean daude, eta hori estatubatuarraren gehiengoaren borondatearen aurka doa".

Iragan astean hedabideetara filtratu zen zirriborro baten arabera, AEBko Auzitegi Gorenak abortatzeko eskubidea baliogabetuko du.

Roe versus Wade deiturikoa bertan behera gelditzeak atea irekiko lieke errepublikanoei eskubide hori murrizteko. Kasu horretan, itxuraz, AEBko 50 estatuetatik 26tan murrizketak izango lirateke.


Zinema: 'Izurde mutikoa'

Izurde mutikoa filma eskainiko dute Erripagañako Auzo Lokalean arratsaldeko 17:30ean.


[Galeria] Errimekin atzamarka eginez, bidea urratu

Bizkarrez, Zapiain, Alcantarilla eta Arana.

Atzamarka neska gazteen talde feministak antolatuta, bertso saioa egin zuten atzo arratsean Kontzejupe plazan. Irati Alcantarilla, Haizea Arana eta Ekhiñe Zapiain bertsolariak jarri ziren mikrofonoen aurrean, eta haiek sortu zuten giroa.

Izaro Telletxea aritu zen gai-jartzaile lanetan. Gaiek hainbat ertz ukitu zituzten, batzuetan umoretsuago eta besteetan serioago, baina ardatzak hiru izan ziren, oro har: neskak* izatearena, gazte problematika eta sexualitatea. Hurbildutako hamarnaka lagunek adi-adi entzun zituzten bertsolariek botatakoak.

Arana, Zapiain eta Alcantarilla kantuan ari ziren bitartean, jateko eta edatekoak egon ziren. Atzamarkako kideek prestatutako tortilla pintxo goxoak eros zitezkeen, baita bestelako jateko batzuk ere egon ziren. Edaria Sorgin tabernak jarri zuen, eta Endika Loiola aritu zen soinu ekipamenduarekin.


Egitaraua: Matadeiko IV. Antzerki Jardunaldiak

Otsaila

Otsailak 3, igandea. Metrokoadroka Kolektiboaren Poza antzezlana, 19:00etan.

Otsailak 24, igandea. Ttak Teatroaren Ta oain ze? antzezlana, 19:00etan. Martxoa

Martxoak 10, igandea. Huts teatroa eta Artetrama taldearen Publikoari gorroto antzezlana, 19:00etan.

Martxoak 17, igandea. Aldatzen Laguntzen antzerki taldearen Ispilua antzezlana, 19:00etan. Apirila

Apirilak 14, igandea. Txori mugariak performancea, Maialen Lujanbio eta Xabi Erkiziarekin, 19:00etan.

Apirilak 28, igandea. Idazlea zeu zara haurrentzako antzezlana, Artedrama eta Dejabu taldeen eskutik, 19:00etan. Maiatza

Maiatzak 5, igandea. Legaleón taldearen Ella y el: ficciones antzezlana, 19:00etan.

Maiatzak 19, igandea. JB Pedradas taldearen eskutik, No estoy para nadie antzezlana, 19:00etan. Ekaina

Ekainak 9, igandea. Biboterik gabea taldearen Kontuk eta komerik antzezlana, 19:00etan.


Disney Plus katalanez hasi da, apal bada ere

Disney Plus plataformak bi film jarri ditu katalanezko audioarekin. Katalanaren eskubideen alde lanean ari diren mugimenduei esker izan da hori. Gehiago iritsiko direla iragarri du Kataluniako Generalitateak.


Txondorra piztuta, hura zaintzen segituko dute ondoko egunetan Goizuetan

Mendialdeko Azoka Ibiltariarekin batera, larunbatean, I. Txondor Eguna egin zuten Goizuetan. Hitzordu berezia izan zen, eta antolatzaileak eta herritarrak gustura gelditu ziren. Txondorra biztuta, ondoko 15-20 egunetan zaintza lanetan segituko dutela kontatu dio txondorgileen taldeko Fernando Goiak TTIPI-TTAPAri. Ikusi bideoa albiste barrenean.

Argazkiak eta bideoa: Goizuetako Txondorgileak eta Felix Loiarte.

«Zerbait berezia eta polita egin nahi genuen, eta dena arrunt ongi atera zen. Herritarrak ere oso gustura gelditu ziren, eskerrak emanez aritu zaizkigu, eta gu pozik». Hitz horiexek erabili ditu Txondorgileen Taldeko Fernando Goia goizuetarrak larunbateko I. Txondor Egunaren balorazioa egiteko eskatuta.

Irrintziek eman zioten hasiera Txondor Eguneko ekitaldiari. Ondoren, txalaparta doinuek segitu zuten eta Goizuetak txondorrarekin izan duen harremanaren berri eman zuten segidan. Izan ere, Goiak kontatu duenez, «ikatza oso aspalditik izan da gure mendietan. XIV. mende erdi aldetik XIX. mendi erdi aldera arte, Goizueta inguruan, zortzi kilometroren barrenean, 25 bat burdinola izan ziren martxan minerala urtu eta burdina lortzeko. Horien hauspoek sua indartsu mantendu behar izaten zuten, eta horretarako, ikatza behar zuten».

Eta azalpen guztiak antzerkiarekin uztartuz eman zituzten. «Txondorrak taldean egiten zituzten, batzuk trontzan aritzen ziren, besteak aizkorarekin, besteak egurra pilatzen, talde bat txondorra muntatu eta pizteaz arduratzen zen, hura eginda beste toki batera joanen zen, beste bat zaintzen ariko zen... Eta hori irudikatu nahi izan genuen larunbatean».

Gaineratu duenez, «gure mendiak txondorrez beteta egon dira eta oraindik ere gure mendietan nonahi ikusten dira txondor plazak eta transmotxatutako haritzak eta pagoak». Eta badira datuak ere: «Arranbideko burdinolak 10.000 karga ikatz gastatzen zituen urtean. Karga bat 115 kilo dira, hau da, 1.150.000 kilo ikatz behar zituen Arranbideko burdinolak. Eta ikatz hori lortzeko lau aldiz egur gehiago behar dira, hau da, 5.000.000 kilo egur».

Iñigo Elizegik piztua

Aurtengoa aurreneko Txondor Eguna izan bada ere, 2011n ere beste bat egin zuten Goizuetan, azaroko feriari lotuta. Aurten zortzi bat tona egur erabili omen dituzte, baina Goiak gogoan du, 2011n askoz haundiagoa egin zutela: «Oraingoaren doblea egin genuen, eta 28 egunez egon zen piztua».

Bestalde, «orduan txondorra egiten ibili ginenok hitz eman genuen hurrengoa Iñigo Elizegi –orduan preso zegoen– herrira etortzean zen piztuko zela». Eta hala izan zen, Iñigo bera izan baitzen larunbatean txondorra piztu zuena. Gehiago ere bai: «2011ko ikatzarekin eta lehengo urtean Antzin herrian egindako ikatzarekin piztu zuen».

Antzinekin senidetuta

Txondorra tarteko, Antzin herriarekin senidetua da Goizuetako herria. «2011n Antzin herriko txondorgile bat, Karlos, Goizuetara etorri zen, prentsaren bidez Goizuetan txondorra egitekoa genuela jakin zuenean. Berak kontatu zigun beraien aurrekoak, garai batean, Artikutzara etortzen zirela txondorra egitera eta sei hilabete pasatzen omen zituzten hemen txondorra egiten». Larunbatean ere bertan izan zen Antzingoa, laguntzeko prest.

Eta Karlosi esker oneko hitzak eskaini ondoren, Ane Taberna Etxeberriak hartu zuen lekukoa. Garai bateko ikazkinen bizimodua eta Goizuetako inauterien ikurra den Zahagi Dantzaren jatorria kontatuz, Ni ez naiz zomorroa ipuina argitaratu berri du Tabernak, eta lau bat ume suaren bueltan jarrita, istorio horixe gogoratu zuen: «Ikazkin bat herrira jaitsi omen zen, ardo gehixko edana omen zuen eta aurpegi zikinarekin herriko jendea izutu omen zen. Zirikatzen hasi omen zen eta herriko jendeak elkartuta makilekin erantzun omen zion. Horixe da Zahagi Dantzak iruditzen duena».

Eta hain egun berezian, ezin alde batera gelditu Zahagi Dantza. Tabernak istorioa kontatzetik bukatuta, trikitixa eta korneta hotsak nagusitu ziren eta han agertu zen Zahagi Dantza dantzatzen talde bat. Ordurako txabolara sartua zen beste taldea ere Zahagi Dantzarako prestatu zen, eta elkarrekin aritu ziren.

Zaintza lana

Txondorra piztuta, orain zaintza lanetan ari dira Goizuetako txondorgileak. Goiaren arabera, «txandak eginez, batzuk gauez, besteak egunez... Egunak 24 ordu ditu eta 24 orduz zaindu behar da. Hori da gogorrena». 15-20 bat egunez egin beharko dituzte zaintza lanak.

Eta hortik haratago, txondorraren bueltan herrian sortu den «giro ederra» nabarmendu du Goiak: «Batzuk 2011n aritutakoak ginen, baina horiez gain, gazteak ere bildu dira. Hainbat kuadrillatako jendea bildu gara eta oso giro polita izan dugu». Eta jaso duten laguntzaz ere ez da ahaztu: «Goizueta Udalak, Kultur Taldeak, Elama garraio enpresak eta Umore Onak elkarteak lagundu digute».

Etorkizunera begira, argi utzi du «berriz txondorra eginen dugula». Noiz izanen den, ordea, ez du argitu: «Antzinen bi urtetik behin egiten dute, baina honek nekatu egiten du, lan haundia eskatzen du, eta igual lau urtetik behin egitea planteatzen ari gara. Seguru eginen dugula, baina noiz ez dakigu».


«Lehen jendeak aunitzez gehiago estimatzen zuen plazako musika»

Xalbador MADARIAGA ALMANDOZ, Lesakako akordeoilaria

43 urtez Lesakako Musika Eskolako irakasle izan denak erretiroa hartu du. Solfeo eta akordeoi irakasle lanetan eta plazaz plaza musika jotzen egin duen ibilbideari errepasoa eman diogu.

Aurtengoa ezohiko ikasturtea izaten ari da Xalbador Madariaga Almandozentzat. 43 urtez akordeoi eta musika irakasle izan ondotik, joan den ekainean hartu baitzuen erretiroa. Akordeoiarekin plazaz plaza ere urte azkarki ibilitakoa da, musika izan baita bere bizia. Erretiroa hartuta ere ez du bere musika tresna kuttuna alde batera uzteko intentziorik. Haurtzarotik hasita musikaren bueltan egin duen ibilbideaz aritu da TTIPI-TTAPArekin.

Arantzan sortua zara, zazpi urterekin Lesakara bizitzera joana...

Bai, Arantzako Zerrado baserrian sortu nintzen, eta urte bat nuenean, Artikutzara joan ginen. Sei bat urtez han bizitu ginen eta zazpi urterekin Lesakara etorri nintzen. Geroztik Lesakan bizi naiz.

Hortaz, aranztarra edo lesakarra?

Aranztarra naiz, hori ezin dut ukatu, eta beti gustukoa izan dut herria. Udan hamar-hamabortz egunetarako amaren sortetxera, Erreneko bordara, joaten ginen uda pasatzera eta hagitz gustura egoten ginen. Geroztik Arantzara beti gustura joan naiz eta orain ere kinto besta egiten dugunean han izaten naiz. Baina gazte denborako lagunak Lesakan ditut.

Nolako haurtzaroa duzu gogoan?

Artikutzako gauza batzuez oroitzen naiz, han nola aritzen ginen jostetan. Baloi bat izaten genuen, frontoi ttiki bat ere izaten zen, gauza haundirik ez genuen izaten, eta lagunak edozein gauzarekin aritzen ginen jostetan. Arrantzan ibiltzea ere gustatzen zitzaidan, eta oroitzen naiz hurritz batekin attak kanabera bat egin zidala eta harekin ibiltzen nintzela. Debekatua izaten zen arrantzan ibiltzea eta administratzaileak behin baino gehiagotan erran izan zidan amuarrainik ez harrapatzeko». Eta noizbait bat harrapatzen banuen, amuarraina kanaberatik kentzeko astirik hartu gabe lasterketa joaten nintzen etxera. Gero Lesakara etorri nintzen eta eskolan hemen ibili nintzen.

Etxean hartu zenuen musikarako afizioa. Kontatuko zeniguke?

Attak akordeoia jotzen zuen. Artikutzan ez zen deus izaten, eta neska batzuek dantzatzeko musika nahi izaten zuten eta attak jotzen zuen. Nik, berriz, tomate poteekin bateria bezala egina izaten nuen eta han aritzen nintzen berarekin.

Lehenbizi solfeoa ikasten eta gero akordeoiarekin hasi zinen, Lesakan...

11 urte nituenean solfeoa ikasten hasi nintzen Santiago Irigoienekin eta 12 urterekin akordeoia ikasten Pepito Iantzirekin. 17 urtera arte egon nintzen Iantzirekin. Baina titulua atera nahi nuen, eta horretarako kurtsoak egin behar ziren kontserbatorioan eta Mikel Bikondoarengana joan nintzen Donostiara. Bere akademian akordeoia ikasten aritu nintzen, azterketak nire aldetik egin nituen eta bertze ikasgai batzuk kontserbatorioan egin nituen. Horrela atera nuen akordeoi titulua.

Hasieratik garbi zenuen akordeoia ikasi nahi zenuela?

Bai. Solfeoan hagitz ongi hasi nintzen eta Santiago Irigoienek instrumentuarekin hasteko erraten zidan. Halako batean bere txistu bat eman zidan, txistua jotzen ikasteko. Etxera eraman nuen, baina attari ez zitzaion gustatzen aunitzik, eta ez nuen kasik deus egin. Segidan akordeoiarekin hasi nintzen eta akordeoiarekin segitu nuen.

Ikasketak bukatuta hasi zinen lanean?

Ikasketa guziak bukatu baino lehenagotik hasi nintzen klaseak ematen Lesakan. Orduan Jabier Igoak musika eskola sortu berria zuen, eta klaseak emanen nituen galdetu zidan. Hiru bat urte izanen zituen musika eskolak, instrumenturen bat edo bertze ematen ere hasia zen, eta hortik aparte, fabrikan lanean ari zen. Denetara ez zen ailegatzen eta orduan hasi nintzen, soldaduskatik etorri berritan, 22 urterekin.

Geroztik urte batzuk pasatu dira...

Bai, 43 urte egin ditut musika eskolan. Solfeo klaseak ematen hasi nintzen. Hasiera hartan Jabierrek [Igoa] instrumenturen batzuk erakusten zituen, tronpeta, saxofoia... baina ez zegoen bertze instrumenturik, ezta piano bat ere. Akordeoia ere beranduago sartu genuen. Gaur egun, eskaintza aunitzez zabalagoa da.

Musika eskolaren ibilbidean, zein aldaketa nabarmenduko zenituzke?

Gaur egun musika eskolak duen martxarekin konparatuz, lehengoa aski diferentea zen. Orduan Pablo Sarasate Nafarroako Kontserbatorioaren filialak ginen, eta nahitaez kontserbatorioko programazioa egin behar izaten genuen. Dena egina izaten genuen, eta hura bakarrik eman behar genuen. 1992an aldatu zen, LOGSE (Espainiako Hezkuntza Sistemaren Antolamendu Orokorrerako Legea) indarrean sartu zutenean. Geroztik diferentea da, orain musika eskola bakoitzak bere programazioa egiten du eta lan gehiago da. Horrez gain, garai hartan azterketek eta denek balio akademikoa zuten eta klaseak emateko manerak ere pixka bat diferenteak ziren. Orduan solfeoa astean hiru egunez ematen genuen, hiru ordu astean, eta orain bi dira, eta eman nahi den materia gutti goiti-beheiti igualtsua da. Solfeoan doinua, irakurketa, erritmoa, teoria, diktaketak eman behar dituzu, eta denetara ailegatzea zaila da.

Musika eskolako zuzendari ere izan zinen, eta ez Lesakan bakarrik...

Lesakako Musika Eskolan hamar urtez izan nintzen zuzendari. Doneztebeko eta Olaztiko musika eskoletan ere ibili nintzen zuzendari lanetan.

Nolatan ailegatu ziren gonbitak?

Lehenbizian ez nintzen batere mugitu Lesakatik. Gero, ordea, akordeoi ikasleen kopuruak beheiti egin zuen, eta gustuko lekuak lortu arte probak egiten hasi nintzen. Donezteben Iñaki Dieguezen ordezkapen bat egiten aritu nintzen, eta hark utzi zuenean berriz sartu nintzen. Tartean bortz urtez Doneztebera joan gabe pasatu nituen, eta orduan hasi nintzen Olaztin. Gero berriz Iñaki Dieguezek utzi behar zuela eta, berriz hasi nintzen. Hiru musika eskoletan izan nintzen zuzendari.

«Hasi ginenean akordeoiaren booma izan zen, gero jaitsi zen»

Ikasle kopuruak beheiti egin zuela aipatu duzu...

Hasi ginenean booma izan zen, izugarrizko jende pila apuntatzen zen solfeoa ikasteko. Bizpahiru urtez urtero 35 ikasle apuntatu ziren. Eta urte batean 35, hurrengoan bertze horrenbertze... Akordeoiarekin ere lauzpabortz urte fuerteak izan genituen, urtero 15-17 ikasle apuntatzen ziren eta hori hagitz aunitz da, ia ezinezkoa. Gero trikitixa goiti joan zen eta akordeoiaren booma jaitsi zen.

Xalbador Madariaga Harriondoa atarian. Gaur egun horixe da Lesakako Musika Eskolaren egoitza. Garai batean, Lesakako eskolan izaten zen.

Akordeoiarekin lotu izan zaitugu normalean, baina pianoa jotzen duzu eta trikitixa erakusten ere aritu zara...

Bai. Pianoarekin Ekaitz taldearekin jotzen hasi nintzenean hasi nintzen. Bi edo hiru kurtso egin nituen. Trikitixa, berriz, bat erosi eta ikasten hasi nintzen, eta Lesakako, Doneztebeko eta Olaztiko musika eskoletan eman nituen klaseak.

Notekin, noski...

Bai. Ematen du jendeak zenbakiekin errazago ikasten duela. Ez dakit errazagoa den edo ez, nik ez dut zenbakiekin ikasi eta niretzat notekin errazagoa da.

Zure erakusteko modua aldatu da urteotan?

Pixka bat bai. Hasieran ez genuen ez pianorik ez deus, eta pianoa solfeoan laguntzeko tresna ona da. Instrumentuarekin, ordea, lehen bezalatsu aritu naiz. Klaseak beti banaka eman ditut. Eta titulua atera nuenetik irakaslerik hoberenekin ikastaroak egiten saiatu naiz: errusiarrekin, finlandiarrekin, italiarrekin...

«Gaur egun gauza aunitz egin nahi dituzte, baina egunak, lehenago bezala, 24 ordu ditu»

Musika eskola eskolaz kanpoko jarduera da. Gaur egun aukera zabala dute eta nola ikusten duzu?

Gaur egun gauza aunitz egin nahi dituzte, baina egunak, lehenago bezala, 24 ordu ditu. Hori ez da aldatu eta zaila da hainbertze gauza dituztenean dena ongi egitea.

Zuk garbi zenuen...

Gure garaian ez zen eskolaz kanpoko jarduerarik izaten. Ni akordeoiarekin hasi nintzen eta horrekin segitu nuen. Gainera, baserrian bizi nintzen, eta kasik ez ginen herrira jaisten. Denbora aunitz pasatzen nuen akordeoiarekin. Batxilergoa egiten ari nintzenean, bazkalondoan hiru ordu laurdenez jotzen nuen, berriz eskolara joan arte. Solfeora, berriz, eskolako errekreo denboran joaten nintzen. 19:30ean eskolatik joaten nintzenean, afaltzeko denbora bitarte, berriz akordeoia hartzen nuen, eta afalondoan eskolako lanak. Ez nituen behin ere biharamun goizera arte utziko. Nahiago nuen ohatzera berandu joan, baina lasai joan.

Plazaz plaza ere urte azkarki egindakoa zara. Noiz hasi zinen?

14 urterekin hasi nintzen, eta pixkanaka-pixkanaka herri pila batetik deitzen hasi ziren. Nire bizi guzia hola izan da. Hasi nintzenean ez nuen ez anplifikadore ez deus, akordeoiarekin bakarrik ibiltzen nintzen. Handik bi urtera Beti Jai taldeak anplifikadorea saldu behar zuela eta haiei erosi nien.

Lehenbiziko emanaldia non eman zenuen?

Urtezahar gau batean izan zen, Sunbillako Fonda ostatuan. Attak motoan eraman ninduen, akordeoia bizkarrean. Lehenbiziko inauteriak Iruritako errekan izan ziren, eta bestetan, berriz, lehenbiziko herria Zilbeti izan zen. Lau egunetarako joan nintzen eta egun bat edo bi gehiago gelditu nintzen. Iruritako errekako inauterietan ere hala egin nuen. Hortik aitzinera gero eta gehiago deitzen hasi ziren, eta 18 urterako urtean ehun bat saio izanen nituen.

«Hasi nintzenean herri guztietan jendea esperoan egoten zen»

Urteotan plazako giroa aldatu da?

Bai, bai, aldatu da. Hasi nintzenean, herri guzietan jendea esperoan egoten zen. Hagitz ongi tratatzen gintuzten, orain baino aunitzez gehiago estimatzen zuten musika eta jendeak aunitz dantzatzen zuen. Denborarekin, teklatua, erritmo kaxa...Denak paratu genituen, baina hala ere, lehen baino aunitzez ere gehiago kostatzen da jendea mugitzea. Lehen jendeak bazuen gogoa; orain jendea zuk animatu behar duzu. Orain, orain bat gehiago zara, eta lehen ez.

Ekaitz taldea ere ezin dugu aipatu gabe utzi. Nola ailegatu zitzaizun taldean jotzeko proposamena?

Gregorio Mitxelena taldeko akordeoilariak utzi behar zuela eta, niregana etorri ziren, eurekin jo nahi nuen galdetuz. Proba egiteko hasi nintzen eta esperientzia polita izan zen. Aldaketa ere sumatu nuen, ez baita bakarrik aritzea bezala. Bakarrik joaten nintzenean, jo behar ez nuen denbora guzia bakarrik pasatzen nuen, eta buelta bat ematera joateko probesten nuen edo plazan norbait baldin bazen harekin egoten nintzen. Taldea duzunean, aukera gehiago dituzu, eta jotzeko denboran ez zaude bakarrik. Denen artean egin beharreko zerbait da, eta elkar babesten da. Biak politak dira.

Zenbat urte pasatu zenituen Ekaitz taldearekin?

24 urterekin hasi nintzen eta sei bat urte egin izanen nituen, 29 urte izan arte.

Hainbertze urtez anekdotak ere izanen dituzu...

Bai, bai... [irriz]. Ekaitz taldearekin herri bateko bestetan ginen. Egunero bazkaltzeko eta afaltzeko xuri-beltxak ateratzen zizkiguten, eta egun batean bokadiloak eta baloi bat hartu eta Leurtzara joatea pentsatu genuen. Hantxe joan ginen. Baina baloiarekin hasi ginenean, presara joan zitzaigun. Ni joan nintzen baloia eske, eta barrenera sartua bazen ere, harrapatzeko moduan nuen. Inguruan hezetasun haundia zegoen eta hanka paratu nuenean irristatu eta uretara joa nintzen. Nik igerian ez dakit eta ez dakit nola atera nintzen. Taldekideak etortzerako kasik idorrera aterata nintzen, baina kristoren soinuak ateratzen omen nituen...

Maiatzaren 7an omenaldi ederra egin zioten Madariagari Lesakan. Argazkia: Pako Sanchez.

Bertzalde, omenaldi polita egin zizuten maiatzaren 7an...

Bai, sorpresa handia izan zen. Badira Lesakara sanantonetan etortzen diren Oiartzungo gaitero batzuk. Ba aurten, maiatzaren 7a baino hilabete edo hilabete eta erdi lehenago, akordeoilarion Whatsapp taldean Oiartzungo gaiteroek maiatzaren 7an Oiartzunera joanen ote ginen galdetu zutela idatzi zuten. Zerrenda egiten hasi ziren, eta saila apuntatu ginen. Eguna ailegatu baino egun batzuk lehenagotik, Maider Goizuetari Oiartzunera joateko gelditu beharko genuela aipatu nion, eta berak, baietz, Litrirekin egon eta abisatuko zidatela nola joan behar genuen. Hurrengo egunean Litri nire etxera nire bila etorriko zela idatzi zuten. Dozena bat ardirekin eta oilo batzuekin txabola bat izaten dut, eta bezperan, Aitziber ilobak biharamunean lanak egitera bere atta joanen zela erran zidan, ni ez joateko. Eta hurrengo goizean, maiatzaren 7an, gauza bera. Nik «09:00etan geldituak gara Oiartzunera joateko eta ordurako goiko buelta aisa eginen dut» erantzun nion. Halaxe egin nuen joan-etorria. Oiartzunera joateko ideiarekin, akordeoia maletan sartzen ari nintzenean, Mikel ilobak terrazara joateko eta joateko erran zidan. Terrazara atera eta akordeoi soinua sumatu nuen, eta bi egun lehenagotik urteak beteak nituenez, zorionak jotzeko kalejiran etorriko zirela pentsatu nuen. Baina ailegatzen hasi zirenean, jende aunitz ikusi nuen, normalean biltzen ez den jendea, eta pankarta bat ere bai. Aitziber ilobak «Gaur probestu eta ongi pasatu, zure eguna da eta» erran zidan. Negarra etorri zitzaidan. Kalejiran gosaltzera joan ginen, eta trago batzuk hartu eta gero Oiartzunera joanen ginela pentsatzen nuen. Ez nuen imajinatu ere plazakoa. Gosaldu eta bueltan, plazara ailegatzerakoan, Beñat Mitxelena ikusi nuen akordeoiarekin, bozgorailuak paratuak, eta plaza inguruan jendea. «Hemen ere badiagu zerbait» pentsatu nuen, eta hala izan zen. Beñatek pieza bat egin zidan eta hura jo eta partitura marko batean sartuta eman zidan. Gero bertso batzuk... eta bazkaltzera. Inondik inora espero ez nuen sorpresa izan zen, egun ederra eta polita. Lagun aunitz elkartu ginen, Enrike Zelaia bera, Iruñerriko akordeoilariak, ikasle ohi aunitz, familia... Kasik ehun lagun bildu ginen, tartean inondik inora espero ez nuen jende aunitz.

35 urteren ondotik, Ekaitz taldea ere bildu zen zure omenaldirako...

Bai, bai... Plazara ailegatu ginenean taldekide batzuk ikusi nituen, eta bazkaltzera joan ginenean konturatu nintzen bertzeak ere han zirela. Taldea berriz elkartzea eta eurek aditzea hagitz polita izan zen, oroitzapen aunitz ekarri zizkidan...

Erretiroa hartu duzunetik aunitz aldatu da zure eguneroko martxa?

Lasaiago nabil. Lehen beti zerbait prestatzen aritzen nintzen. Aurten ez dut deus prestatu beharrik, eta espero dut entseatzeko denbora gehiago izatea. Ez naiz behin ere denbora ezin pasatuz egon. Beti harrapatu izan dut distraitzeko modua.

Kalejiratan ikusiko zaitugu?

Momentuz, bai. Bestetan eta inauterietan ez naiz lehenago bezala ibiliko, baina bazkariren bat edo zerbait baldin bada bai. Lesakatik kanpo inauterietan jotzeari aspaldi utzi nion, gero musika eskolako klaseak errekuperatzea ezinezkoa izaten zelako. Udan oporrak izaten nituen eta pandemia hasi arte segitu nuen. Pandemiarekin dena gelditu zen, eta hor utzi nuen. Geroztik deitu izan didatenean ezezkoa erran izan dut. Ez da 20 urterekin bezala, erritmoa galtzen da eta gogorragoa da.

Zer eman dizu musikak?

Dena eman dit, nire bizia izan da. Jende eta herri aunitz ezagutzeko aukera eman dit, eta hori polita da. Musikari esker bertzela behin ere ailegatuko ez nintzatekeen tokietara joan naiz, eta bertze tokietako ohiturak ezagutu ditut. Aunitzetan urruti joaten gara, baina hemen ere bada zer ikasi eta zer ikusi.


Zestoako Alonderoneko igogailuaren lanak, azken fasean

Datorren astean hasiko dira igogailua eta Portale kalea lotuko dituen pasarela jartzen. Bitartean, hiritartze lanak egiten ari dira.

Igogailuaren egitura eta inguruko lanak, joan den asteburuan. (Ihintza Elustondo) Zestoan Zubimusu eta Idiazpi kaleak Portale kalearekin lotuko dituen igogailuaren lanak azken fasean sartuta daude. Igogailua kokatuko den hormigoizko egitura bukatuta, azken asteotan inguruaren hiritartzea osatzeko lanak egiten hasi dira. Igogailuak saihesten lagunduko duen aldapa eta hango espaloiak txukuntzen hasi dira, besteak beste; aldapa hori oinezkoentzat izango da aurrerantzean. Era berean, obrak bukatu ahala, igogailua egiteko kendu zuten aparkatzeko tokia lehengoratu egingo dute; uztail erdi alderako berriro erabiltzeko moduan izatea aurreikusten du udalak. Uztaileko lehen astean hasiko dira jartzen, Alondero eraikinaren kontra, igogailutik Portale kaleraino iritsiko den pasarela, eta igogailua bera jartzea izango da azken pausoa. Igogailua martxan noiz egongo den ez du zehaztu oraindik udalak, baina abuztuan izatea espero du.


Duplak estreinatu zuen Lamuzako frontoiko kontzertu gunea

Bikote aguraindarrak erritmoz beteriko kontzertua eskaini zuen bart, Laudioko Udalak Lamuza Parkeko frontoian atondutako espazioan.

Argazkiak: Aimar Gutierrez Bidarte


Zatoz ‘Gaztea Cover’en grabaketara, gaur, Gasteizko Foruen Plazan

Bertsio lehiaketan parte hartu duten hamar kide gaur lehiatuko dira, Gasteizen. Denek zuzenean joko dute, ETB1en ikusgai izango den finalerdiko bigarren saiorako.

'Gaztea Cover' lehiaketaren bigarren finalerdia gaur grabatuko da, Gasteizko Foruen Plazan, 17:00etatik aurrera.

Gaztearen bertsio lehiaketako aurtengo hamar finalistek kanta bana joko dute zuzenean, eta Ainhoa Arroitajauregi, Chica Sobresalto eta Leire Letu artistek osatuko duten epaimahaiak hiru bertsio onenak aukeratuko ditu.

Zuzeneko musikaz gozatu eta saioaren grabaketara publiko bezala etorri nahi izanez gero, hurbildu Foruen Plazara, gaur, osteguna, 17:00etan. Entseguaren ostean, 18:00etan hasiko da grabaketa.


Josefina Lamberto hil da, Maravillas Lambertoren ahizpa, 93 urte zituela

Frankismoaren biktimen oroimen historikoaren alde lan egiteagatik ezaguna, Nafarroako fusilatuen senitartekoen elkartearen sortzaileetako bat ere izan zen.

Josefina Lamberto atzo hil zen Iruñean, 93 urte zituela. Maravillas Lambertoren ahizpa eta Vicente Lambertoren alaba izateagatik ez ezik, frankismoaren biktimen oroimen historikoaren alde lan egiteagatik ezaguna zen.

1929. urtean jaio zen Larragan. 1936an tropa kolpistak bere etxean sartu ziren aitaren bila, nekazari sozialista bera, eta harekin batera eraman zuten 14 urteko Maravillas ahizpa ere. Aita fusilatu egin zuten falangistek eta haren gorpua desagertuta dago geroztik. Maravillas, ostera, bortxatu, hil eta erre egin zuten.

Entzun hemen Josefina Lambertori Mikel Donazarrek egindako elkarrizketa, EITB Podkasteko 'Los hilos de la memoria' saioan

21 urterekin moja sartu zen eta gerora 14 urtez egon zen Pakistanen, berak sarritan esan izan duenez, esklabuen pare lanean.

Nafarroako fusilatuen senitartekoen elkartearen sortzaileetako bat izan zen. Azken egunera arte ez du etsi bere aitaren gorpuaren bila, baina hura aurkitu gabe hil da.


Guruzne Carrassonek (EH Bildu) Sopelako Alkatetza eskuratu du Elkarrekin Podemos eta Auzo Alternatibaren babesagaz

Guruzne Carrasson da Sopelako alkate berria joan den zapatutik, ekainak 17tik. EH Bilduren hautagaiak zinegotzi baten babesa baino ez zuen behar koalizio abertzaleak maiatzaren 28an hauteskundeetan lortutako garaipen erosoaren ostean. Horrela, Carrasson Sopelako Auzo Alternatiba (AVS) taldeko Marisa Gadea zinegotziaren eta Eder Garcia Elkarrekin Sopelako zinegotzi bakarraren babesa jaso zuen Alkatetza lortzeko.

Koalizio subiranistaren hautagaiak Udaleko 17 zinegotzien aldeko 10 boto jaso zituen. Horrela, EH Bilduren eta Elkarrekin Sopelaren udal gobernuak bederatzi zinegotzi izango ditu (8+1), EAJk sei, Sopelako Auzo Alternatibak bat eta PSEk bat.

EH Bilduk honako arlo hauek kudeatuko ditu: Kultura, Euskara, Hezkuntza, Kirola eta Aisialdia; Gizarte Ekintza, Gazteria, Emakumea, Berdintasuna eta Garapenerako Lankidetza; Ogasuna eta Kontuen Berezia; Udal Administrazioa, Pertsonala, Herritarren Segurtasuna, Komunikazioa eta Informatika eta Hirigintza, Etxebizitza, Ingurumena, Obrak eta Zerbitzuak. Bestalde, Elkarrekin Podemos arduratuko da Toki Garapenaren arloaz, Merkataritzaz, Turismoaz, Enpleguaz eta Sustapen Ekonomikoaz.

Gainera, Sopelako Auzo Alternatiba (AVS) taldeagaz lankidetza-hitzarmen bat sinatu dute eta besteak beste, Uribe Kostako Mankomunitateko Berdintasun Batzordean Udalaren ordezkaritza eta Tokiko Gobernu Batzarrerako sarbidea jaso ditu, hitzagaz baina botorako eskumenik gabe.

Halaber, alkate berriak “aldaketa sakonak” egitearen alde egin du eta bere ahaleginak “herritarren benetako arazoak” konpontzera bideratuko dituela azpimarratu du. Trafikoa, berdintasuna, adinekoak edo euskara aipatu ditu bere lehentasunetako batzuk bezala. Carrassonek adierazi du “errespetu osoz eta modu eraikitzailean" jardungo dutela aurreko udal gobernua osatu zuten EAJ eta PSE udal-taldeakaz: "Gure ateak beti egongo dira irekita eztabaidarako eta ideien eta proiektuen eztabaidarako”.

Bestalde, Elkarrekin Sopelako Eder Garciak azpimarratu du datorren legegintzaldia “gobernu hurbila, feminista eta euskalduna” izango dela. Bere aldetik, kargua utzi zuen alkate Josu Landaluzek Guruzne Carrasson alkate berria zoriondu zuen: “Merezi duzu”.


Haurren gutun eta ilusioak jaso ditu ikazkinak Ugarten

Gabonetarako motorrak berotzen ari dira dagoeneko eskualdeko hainbat txokotan. Ugarteren txanda izan da gaur iluntzean. Ikazkinak bisitatu du Laudioko auzoa, eta bertaratutako dozenaka haurren gutunak jaso ditu, Olentzero eta Mari Domingiri eramateko. Arloteak ere bertaratu dira, eta tabernaz taberna aritu dira kantari, auzoa girotzeko.

Bihar eta etzi ere dozenaka zita izango dituzte Olentzero eta Mari Domingik Aiaraldean barrena. Hemen kontsultatu daitezke guztiak.


Hitzaldia: 'Zein da jostailu egokia?'

Udaleko Gazteria eta Parekidetasun sailek antolatuta.


40. Euskal Antzerki Topaketak: 'Balbea'


Fiedrich Nietzscheri saioa eskainiko diote Photomuseumen gaur arratsaldean

Gela programaren barruan arituko dira filosofo alemaniarrari buruz XIX. mendeko jenioei eskaintzen ari zaizkien sailean.

Fiedrich Nietzsche filosofo alemaniarra izango da XIX. mendeko jenioak aztertzeko Photomuseumeko gela programaren barruan abiatu duten saileko hirugarren protagonista. Hil ondoren egin ziren ospetsu Nietzscheren idatziak, eta, hala, filosofia garaikideko figura garrantzitsuenetakoa bilakatu zen XX. mendearen bigarren erdian. Mendebaldeko kultura, erlijioa eta filosofia kritikatu zituen, besteak beste, eta Honela mintzatu zen Zaratustra eta Moralaren genealogia dira bere lanik ezagunenak.

Ohi bezala, 18:00etan hasiko da pentsalari alemaniarrari Photomuseumen eskainiko dioten gaurko saioa eta sarrera doakoa izango da.


Igeriketa klaseetarako eskola garraiorik gabe daude Artziniegako eta Aiarako ikastetxeak

Guraso elkarteek salatu dute Arabako Foru Aldundiak adierazi diela bakarrik lagunduko dituela ekonomikoki eskolaz kanpoko orduetan ematen badituzte ikastaroak.

Urte hasiera gogorra ekarri zuen eskola garraioaren aferak Aiaraldera, baina enpresen eta Eusko Jaurlaritzaren arteko akordioak ez du guztiz itxi arazoa. Izan ere, Arabako Foru Aldundiak autobusa ordaintzeari utzi dio Artziniegako Gure Arteko Ama Ikastetxeari eta Etxaurren Ikastolari, igeriketa klaseak jaso ditzaten euren ikasleek.

Igeriketa klaseak jasotzeko beharrezkoa den autobusa ordaintzeari utzi dio Arabako Foru Aldundiak

Igeriketa heziketa fisikoaren ikasgaiaren barruan lantzen da eskoletan eta Artziniega zein Aiarako ikasleek beste udaletara jo behar dute klase horiek izateko, euren herrietan ez baitaude azpiegiturak horretarako. Hasi berri den ikasturtera arte, Arabako Foru Aldundiak hartzen zuen bere gain gastu hori. Orain, ordea, finantzazio hori etetea erabaki du.

Hala azaldu du Artziniegako ikastetxeko guraso elkarteak: "Arabako Foru Aldundiak argudiatzen du hezkuntzari lotutako gai oro Eusko Jaurlaritzaren eskumena dela eta, ondorioz, ezin duela ordaindu".

Eskolaz kanpoko jarduera gisa

Guraso aiararrek, okondoarrek (Okondoko hainbat ume Etxaurren Ikastolan matrikulatuta daude) eta artziniegarrek saiakera egin dute bestelako ereduak topatzeko: "Hasieran Aldundiak aipatu zigun eskolaz kanpoko ordutegian kokatuz gero, gastu guztia bere gain hartuko zuela, baina gero komunikatu digu begiraleak ez dituela ordainduko. Izan ere, norbaitek lagundu behar ditu umeak burua lehortzen, adibidez".

Hori dela eta, Artziniegako IGE eskolako zuzendaritza taldearekin batera bide berriak bilatzen ari dira herriko gurasoak igeriketa ikastaroak eskaintzen jarraitzeko. Aldi berean, Etxaurren Ikastolan aztertzen ari dira aukera egongo litzatekeen ikastaroa ikasturte amaieran egitea bertan dauden udal igerilekuetan.

Baina hori guztia kudeatzeak zama gehigarria ekarri die; bai baliabide pertsonalengaitik eta baita baliabide ekonomikoengaitik ere.

Izan ere, igeriketa eskolaz kanpoko ordutegian egiteak ikasleen arteko zaurgarritasuna eta diskriminazioa handitzea eragingo luke, Artziniegako guraso elkartearen aburuz: "Seguruenik familia batzuek beraien seme alabak ikastarora ez eramatea erabakiko dute arrazoi ezberdinengatik, eta politika aldaketa horren kaltetuak Airaldean ditugun moduko herri txikietako ikasleak izango dira, berriz ere, landa eremuko biztanleen desabantailak areagotuta eta euren oinarrizko eskubideak urratuta".


Marka saiakera egingo du Urrak asteazkenean

Hiru minutuan 125 kiloko zilindro berriari ahalik eta altxaldi gehien ematen ahaleginduko da. Egun indarrean dagoen marka Urrak berak ezarritakoa da, joan den maiatzean egin baitzizkion 37 altxaldi 125 kiloko zilindroari.

Zarauzko Udalak udako asteazkenetan antolatzen dituen herri kirol jaialdien barruan, Mikel Lopetegi Urra harri-jasotzaile zarauztarrak marka saiakera egingo du etzi. Zehazki, 125 kiloko zilindro berriari 37 jasoaldi baino gehiago egiten ahaleginduko da hiru minutuan. Egun indarrean dagoen markarik onena Urrak berak ezarritakoa da, joan den maiatzaren 22an eman baitzizkion 37 altxaldi Gipuzkoako Harri Txikien txapelketan zilindroari.

Marka saiakera Euskadiko Herri Kirol Federazioko epaileek kontrolatuko dute, eta amaieran dopinaren aurkako proba egingo diote.

Jaialdia osatzeko, ZKEko Herri Kirol ataleko kirolariek modalitate ezberdinetan erakustaldiak egingo dituzte, ohi bezala. Hala nola aizkora, txingak, ingudea edota trontza erakustaldiak izango dira.


Bilboko ustezko hiltzailea Katalunian aritu ote zen ikertzen ari dira

Lekuko batek Esquadra Mossoei azaldutakoaren arabera, Bilboko krimenen ustezko egilea bere etxean egon zen, baina handik bota zuen drogatu egin nahi zuela ohartu zenean.

Bilbon hainbat lagun hiltzeagatik joan den maiatzaren 5ean atxilotutako gizonak Katalunian deliturik egin ote duen ikertzen ari dira, EITB Mediak jakin ahal izan duenez.

Lekuko batek Esquadra Mossoengana jo zuen susmagarriaren argazkia komunikabideetan ikusi zuenean eta pasa den astean izan zen polizia-etxean bere testigantza emateko.

Agenteei azaldutakoaren arabera, susmagarria bere etxera gonbidatu zuen, baina berehala jabetu zen bera mozkortzea edo drogatzea zela haren helburua, eta etxetik bota egin zuen. Gertakari horiek 2020an jazo ziren.

Esquadra Mossoek Ertzaintzaren esku utzi dute txostena.

Ustezko hiltzailea bere kabuz joan zen Irungo komisaldegira bere bila ari zirela jakin zuenean. Han atxilotu zuten eta ondoren Basauriko kartzelara eraman zuten.

Ertzaintza homizidio bat, bi hilketa-saiakera eta bere garaian naturaltzat jo ziren hiru heriotza ikertzen ari da.


Azken Portuko Bertso Eguna ospatuko dute hilaren 24an

Besteak beste, bertso saioa eta Bi Bala taldearen kontzertua izango dira gaztetxean.

Azken Portuko jaiak abuztuan ospatzen badira ere, aurtengoan aurreratu egin dituzte ospakizunak. Datorren larunbatean, otsailaren 24ean, Bertso Eguna antolatu du Komisiyuak egitarau zabalarekin. Arratsaldeko 16:30ean emango diete hasiera egunari Plaza Berrian Belarrioren omenezko I. Bertso Paper Lehiaketarekin. Bi kategoria ezberdinetan banatuko da lehiaketa. 16 urtetik beherakoetan lehenengo saria Toki Ona jatetxean bi pertsonentzako afaria eta gaueko ekitaldietarako bi sarrera izango dira. 16 urtetik gorakoetan, berriz, Urdaneta jatetxean bi pertsonentzako afaria eta gauerako bi sarrera. Bertso paperak 18:00etarako aurkeztu beharko dira eta sari banaketa 19:00etan hasiko da. Sariak banatu ondoren Triki Pintxo Poteoa egingo dute Plaza Gorritik Putzuzulo gaztetxeraino, eta bertan, 21:00etan patatak errioxar erara jateko aukera egongo da. 22:00etan bertso saioa hasiko da, Sustrai Colina, Eneritz Artetxe, Iker Zubeldia, Beñat Jauregi, Amets Arzallus eta Oihana Iguaranen eskutik. Horren ostean, 00:00etan, Bi Bala taldeak kontzertua emango du gaztetxean bertan. Sarrerak Juli-juli tabernan egongo dira salgai 5 eurotan.


Irungo EAJk energia kontsumoa murriztearen alde egingo du

Irun Mugikortasunaren Europako Astean murgilduta dago larunbatetik. Udalak bat egin du Europa mailako egitasmo horrekin, eta ostiralera arte mugikortasun jasangarria ardatz duten hainbat jarduera izango dira hirian. Aurtengo kanpaina energia eraginkortasunean zentratua dagoela gogorarazi du Irungo EAJk, eta hiriko alderdi jeltzaleak “energia kontsumoa murriztearen eta 2050erako karbono neutroa izango den Europa eraikitzen laguntzearen alde” egingo duela jakinarazi du.

Hirietan energia kontsumoa murrizteko, garraioak asko lagunduko duela ziur da EAJ. Hori dela eta, honako neurrien alde egin du:

Pixkanaka Irunbusen flota berritzea. Orain egun batzuk hiru autobus elektriko berrien erosketa babestu zuen EAJk.

Lineak etengabe hobetzea, egungo eta etorkizuneko erabiltzaileei ahalik eta zerbitzurik onena eskaintzeko.

Bestalde, garraio aktiboaren sustapena eta energia erabiltzea, ikatzaren erabilera alderatzeko eta pixkanaka horri agur esateko “faktore garrantzitsua” dela esan du EAJk. Alderdi jeltzaleak gaineratu du Irun ez dela “distantzia handiko” hiria, baina puntu batzuetan bere orografia “erraza” ez dela nabarmendu du. Ildo horretatik, honakoak proposatu dituzte:

Lapitzeko konexioa, Gain-Gainean eta Larretxipi kaleen bidez, Alde Zaharrarekin, oinezkoentzako ibilbide berri bat irekiz, Uranzu kaletik barrena.

Mendibil inguruko irisgarritasuna hobetzea, Musika Kontserbatoriora, parkera edo adinekoen egoitzara etengabe joateko lekua baita.

Plaiaundiko oinezkoentzako eta bizikletentzako pasealekua gauzatzea. Horri esker, eskualdeko hiru hiriak batu ahal izango dira, eta laster hasiko da.

Via Irun proiektuak hiria egituratuko duen eta barne mugikortasunean lagunduko duen beste aukera ba izan behar du.

EAJk uste du “ezinbestekoa” dela “mugikortasunaren kudeaketa eraginkor bat” sustatzea, “are gehiago planteatzen zaizkigun erronken aurrean”. Horretarako, Hiri Mugikortasun Jasangarriko Plan berria (PMUS) osatzen eta idazten laguntzeko prest daudela aitortu dute. Izan ere, Irunek XXI. mendeko “hiri berrien abangoardian” egon behar duela ziur dira jeltzaleak. Irun hiri “erakargarria” izan dadin, “herritarren oparotasuna eta ongizatea” lortzen lagunduko duten jarduerak garatu behar direla adierazi dute. Hori dela eta, beren “lehentasuna” hiriko “mugikortasuna hobetzea eta pertsonen egunerokotasuna erraztea” dela iragarri dute.


Jaurlaritza pandemiaren aurkako legea izatea ari da aztertzen zerbitzu juridikoekin

Lehendakariak gaur berretsi duenez, Sanchezen erantzunaren zain dago eta, aldi berean, Jaurlaritza covid-19aren aurkako euskal lege bat egitea ari da aztertzen.


Eroskik 64 milioiko irabaziak izan ditu 2022an, aurreko urtean baino % 40 gutxiago

Taldeak % 7 handitu ditu salmenta gordinak, 5.476 milioi euroraino, besteak beste, inflazioaren eraginez.

Taldeak 64 milioi euroko irabazi garbiekin itxi ditu 2022ko kontuak, salmenta gordinak % 7 igo ostean, 5.476 milioiraino. Irabazi garbiak % 38,9 jaitsi dira, aurreko urteko datuekin alderatuta, besteak beste, kostuen igoeragatik.

Ohar baten bidez, taldeak azpimarratu du "eragin handia" izan duela saldutako produktuen kostuen igoera "handiak" (batez beste, % 15), taldeak "partzialki" bere gain hartu baitu "salmenta prezioei eusteko".

Hego Euskal Herrian lider izaten jarraitzen du Eroskik, eta nabarmendu du salmenta gordinen hazkundea inflazioak prezioen gainean duen eraginagatik izan dela batez ere; izan ere, taldearen kasuan, batez beste % 12 hazi dira prezioak, eta produktuen kostuak, berriz, % 15.

"2022ko ekitaldia positiboa izan da, konplexua izan arren. Kostuak igotzearen ondorioz, finantza-emaitzak normalizatzearen ondorioz eta, bereziki, prezioei eusteko eta gure sustapen-jarduera areagotzeko marjinak murrizteko erabakiaren ondorioz, aurreko urtean baino etekin txikiagoa lortu dugu", adierazi du Rosa Carabel Eroski taldeko zuzendari exekutiboak.

Bestalde, Eroski kooperatiba nagusiak 32,07 milioi euroko emaitza positiboa izan du, 2021ekoa baino % 45,3 txikiagoa.


Mikel Lizartzak 40 kilogatik galdu du apustua

Iñigo Merkaderrek 3017 kilo pilatu ditu, Lizartzak 2981,50. Korrika tolosarra izan da azkarrena, baina segan buelta eman dio apustuari hernaniarrak.

Urnietako Xoxokan jokatu dute gaur goizean herri kirol apustua Iñigo Merkader eta Mikel Lizartzak. Korrika ekin diote desafioari, 6 kilometroko ibilbidea eginaz. Hasieratik hartu du aurrea Lizartzak, baina alde handirik atera gabe, Merkadarrek bere erritmoari bikain eutsi baitio. Ondoren, ordu eta erdi osatu arte segan aritu dira. Segundo gutxiko abantailari segidan eman dio buelta lan horretan Merkaderrek. Lizartzari kosta egin zaio trantsizioa egitea. Hala eta guztiz ere, segan atzetik aurrerako lana egin du tolosarrak, eta sailetan bera izan da gehien moztu duena. Kiloek, ordea, alderantzizkoa erakutsi dute. Txartel gorri bat, hau da, 20 kiloko zigorra izan arren, hernaniarrak irabazi du apustua 3017 kilorekin. Lizartzak 2981,5 bildu ditu. 3.000 euroko jokoa, beraz, hernaniarrak irabazi du.


Abenduaren 17ko auzo galdeketari lotutako kanpaina abian

Abenduaren 17ko auzo galdeketari lotutako bi asteko kanpaina ofiziala abian da gaurtik Santuenean.

"Nahi al duzu auzoaren erdigunea berrantolatu, horretarako eskubaloi kantxaren neurriak txikitu behar badira ere?". Hortxe abenduaren 17rako antolatu duten auzo galdeketan auzoko bizilagunek erabaki ahalko dutena. Kantxa dagoen bezala utzi edo neurriz txikiagotu azken urte eta erdiko parte hartze prozesuan osatu duten Auzo Planeko eskuhartzeei bide emateko, auzoa berrantolatzeko.

Galdeketaren testuingurua edota baietz edo ezetz bozkatzeko argudioak biltzen dituen erakusketa ere ikusgai duzue Santueneko jubilatuen elkartean. Asteartean egitekoa zuten baita galdeketari begirako solasaldia, baina azken orduan atzeratu egin zuten. Data berria finkatzen dutenean ezagutaraziko dute noiz egingo den solasaldia.

Galdeketa abenduaren 17an izango da, baina aurrez, hilaren 13an aurretiaz bozkatzeko aukera egongo da. 16 urtetik gorako eta auzoan erroldatutako pertsona guztiek hartu ahalko dute hitza. Galdeketaren emaitza loteslea izango da, hau da, Santueneko bizilagunek erabakitakoa errespetatuko da. Erantzuna edozein dela ere, auzoak eskubaloi kantxa izaten segiko du.

Datozen deialdiak

Abenduaren 15era arte

Erakusketaren Santuenea 11, Zahar Etxea, atzeko aretoan.

Abenduak 1-15

Kanpaina.

Abenduak 13, asteartea

Aurretiaz bozkatzeko aukera, 9:00-14:00 artean udaletxeko idazkaritzan eta 16:00-20:00 artean Santuenea Kultur Elkartean.

Abenduak 17, larunbata

10:00-20:00 Auzo galdeketa:

Nahi al duzu auzoaren erdigunea berrantolatu, horretarako eskubaloi kantxaren neurriak txikitu behar badira?

Bai/Ez/Zuri

Antolatzailea: Santuenea Elkarlanean.


Etxez etxeko laguntzako langileek baldintzen hobekuntza eskatu dute

Zumarragako etxez etxeko laguntza zerbitzuko langileak lan baldintzez eta soldatez kexu dira eta mobilizazioak hasi dituzte. Joan zen astean kontzentrazioa egin zuten udaletxe azpian. Zumarragako etxez etxeko laguntza zerbitzuan 24 emakumek lan egiten dutenez, delegatu bakarra dute. CCOO sindikatukoa da.Hala, kontzentrazioa CCOOk deitu zuen. 2020an zerbitzua Gizatzen enpresari esleitu zitzaionetik lan baldintzak okertu egin direla salatu zuten. «Lan hitzarmenari buruz hitz egin nahi dugu eta enpresak ez duela hitzarmenik negoziatuko erantzun digu. 2021ean soldata izoztu egin digute, 2022, 2023 eta 2024an %0,8 bakarrik igoko da eta 2025ean izoztu egingo digute. Onartezina da, 2021ean KPIa %6,4 igo baita».Carmen Sanchez CCOOko Gipuzkoako arduradunak, Mari Carmen Etxaniz delegatuak, Lurdes Arsuagak eta Ana Cuadradok bizi duten egoeraren berri eman diote GOIERRIKO HITZAri.Langile guztiak Urretxukoak eta Zumarragakoak dira. Mendekotasun arazoak dituzten adin guztietako pertsonei eta beraien familiei egunerokoa errazten diete. Bi zerbitzu eskaintzen dituzte: pertsonala eta domestikoa.Pertsonalaren barnean, ohetik altxatzea, dutxatzea, botikak ematea, erosketak eta bazkaria egitea… sartzen da. Lan domestikoei dagokienez, etxea txukuntzen diete.Pandemian beraien lana funtsezkotzat jo zen, baina langileen esanetan, beraien lan baldintzak eta soldata ez dira funtsezko zerbitzu bati dagozkionak. «Egun, gutako inork ez du lanaldi osoa. Askok sekula ez dugu lanaldi osorik izan. Eta izan dugunok, epe labur batean izan da. Izan ere, ez dago nahikoa lan ordu guztiok lanaldi osora egoteko. Gainera, bat-batean guk zaintzen dugun pertsona adinekoen egoitza batera joatea edo hiltzea gerta daiteke. Gorabehera handiak ditugu. Inoiz ez dakigu hurrengo hilabetean zenbat kobratuko dugun. Hilabete batean 40 ordu lan egin dezakegu eta hurrengoan 100. Egun, ordu kopuru txukuna badugu, lankide batzuk bajan daudelako da. Tristea da, baina hala da».Oreka handiagoaUdalak langileek ahalik eta lan ordu gehien edukitzea bultzatu beharko lukeela diote. «Zerbitzua udalak eskaintzen du, baina enpresa pribatu bat azpikontratatu du. Gizatzen, OHL multinazionalaren filiala da. Ordu banaketa askoz ere hobeto erregulatu daiteke. Donostiako etxez etxeko zerbitzuak 400 langile ditu eta ordu banaketa askoz ere orekatuagoa du. Zumarragako etxez etxeko laguntza zerbitzuaren apustua egin behar da. Udalak enpresarekin hitz egiten ari dela esan digu, baina ez dugu hobekuntzarik nabaritu».Oso zerbitzu garrantzitsua eskaintzen dutela gogoratu dute. «Denetik egin beharra dugu. Laguntza fisikoa eta psikologikoa eskaintzen dugu. Lan gogorra da, baina esker onekoa. Erabiltzaileak eta beraien senitartekoak, ia beti, oso esker onekoak dira. Politikariek mendekotasuna dutenak beraien etxean bizitzea komeni dela esaten dute, emakumeok lan baldintza kaskarrak ditugula salatzen dute… Egin dezatela etxez-etxeko laguntza zerbitzuaren aldeko apustua! Egun, familia bakoitzak bi orduko laguntza bakarrik jaso dezake eta gu lan gehiago egiteko prest gaude. Baina erabiltzaile batzuei ordu kopurua murriztu diete, beste batzuei prezioa igo diete eta ondorioz zerbitzuari uko egin diote…».


Abuztuaren 2an irekiko dute Orioko eguneko zentroa

"Prebentzio neurriak berrikusita", gaurtik aurrera bisitak baimenduko dituzte berriro ere egoitzetan. Hala ere, egoiliarren kanpo irteeren etena eta eguneko zentroen itxiera beste astebetez luzatuko dutela jakinarazi du foru erakundeak; hain zuzen ere, abuztuaren 2ra arte.

Orain dela astebete hartu zuen Eusko Jaurlaritzak eguneko zentroak behin-behinean ixteko erabakia, baita adinekoen egoitzetako egoiliarren irteerak etetekoa ere. Egun batzuk igarota, neurri horiek arintzen hastea erabaki du Gipuzkoako Foru Aldundiak. Maite Peña Gizarte Politikako foru diputatuak jakinarazi duenez, “prebentzio neurriak berrikusi” dituzte, eta adinekoen egoitzetan egoiliar bakoitzak bi pertsonaren bisitak jaso ahal izango dituzte. Bisitetara joaten diren pertsonak “desberdinak” izan daitezkeela ere nabarmendu du Peñak.

Hala ere, egoiliarren kanpo irteeren etena eta eguneko zentroen itxiera beste astebetez luzatuko du foru erakundeak; hain zuzen ere, abuztuaren 2ra arte. Peñak aitortu duenez, ordea, zentroak itxita egon arren, “bertako langileek egunero egiten dute jarraipena telefonoz, eta premia handiena dutenen kasuetan, arreta indartu egin da etxeetan”.

Bestalde, aldundiak azaldu duenez, uztailaren 27an irekiko dituzte desgaitasuna duten pertsonei zuzendutako eguneko zentroak —Eibarrekoa, Bergarakoa, Tolosakoa eta Ibarrakoa izan ezik—, eta egun horretatik aurrera baimenduko dituzte desgaitasuna duten egoiliarren kanpo irteerak ere. Peñak nabarmendu duenez, erabakiaren helburua oraindik ere “birusarekiko ahulenak” diren pertsonen “osasuna eta ongizatea zaintzea” da.


Ipuin kontaketa

Azaroak 29 Ipuin kontaketa, Maite Frankoren eskutik. 4-6 urte arteko haurrentzat, 17:30etan, liburutegian.


Ustezko hauteskunde-iruzur bat ikertzen ari dira Melillan, posta bidezko 10.000 boto erosi dituztelakoan

Melillako Asanblean ordezkari gehien dituzten bi alderdiek, PPk eta CPMk, posta bidezko boto horien ustezko irregulartasunen erantzule izatea leporatu diote elkarri, baita Correoseko langileei hauteskunde-dokumentazioa lapurtzea ere.

Espainiako Polizia Nazionala ustezko hauteskunde-iruzur kasu bat ikertzen ari da Melillan, posta bidezko 10.000 boto erosi dituztelakoan. "Melillako Asanbleako ordezkarien herena aukeratzeko boto-eskaera adina dira horiek", esan du Sabrina Moh Espainiako Gobernuak Melillan duen ordezkariak, 2019ko hauteskundeetako boto-emaileen kopurua aintzat hartuta.

"10.000 pertsonak eskatu dute jada posta bidezko botoa, eta 55.000 hautesleko errolda dugula kontuan izanda, oso datu altua da", azaldu du Mohek. Horren aurrean, gogora ekarri du aurreko hauteskundeetan Melillan 34.000 pertsonak eman zutela posta bidezko botoa. Testuinguru horretan, hauteskundeak "normaltasunez" igarotzea espero duela esan du.

Aurretik ere hauteskunde-iruzurrari buruzko susmoak izan dira inoiz Melillan, eta hainbat ikerketa abiatu dira tokiko hainbat hauteskunde-prozesutan. Melillako Asanblean ordezkari gehien dituzten bi alderdiek, PPk eta CPMk, posta bidezko boto horien ustezko irregulartasunen erantzule izatea leporatu diote elkarri, baita Correoseko langileei hauteskunde-dokumentazioa lapurtzea ere.

"Ikerketa abian da, gertaera guztiak argitu ahal izateko. Susmo hori egia balitz, gertatutakoa hauteskunde-iruzurra izango litzateke", adierazi du Espainiako Gobernuak Melillan duen ordezkariak. Hala, Polizia Nazionalak, Guardia Zibilak eta Udaltzaingoak dena lehenbailehen argituko dutela ziurtatu du.

"Egun gutxi barru izango dira hauteskundeak, baina denbora asko daramagu lanean hauteskunde-prozesu garbia eta gardena bermatzeko. Herritarrek benetan nahi dituzten ordezkariak aukeratzeko aukera izan behar dute", gaineratu du Mohek.


Keu Agirretxeak ‘Minaren Poema’ single berria argitaratu du

Lagun baten heriotzaren urteurrenean hari buruzko poesia idatzi zuen Kirmen Uribe idazle ondarrutarrak. Minaren Poema izenburuagaz, Uribek 17 segundo poema liburuan jaso zuen olerki hori. Orain, Keu Agirretxea musikari ondarrutarrak abesti bilakatu du.

Esan dutenez, Uribek saminetik idatzi zituen letrok. Bide beretik, Agirretxeak ere erraietatik sortu du melodia, soilik gitarraz eta ahotsaz baliatuz. “Parafernaliak alde batera utzita, sinpletasunak eman dakiokeen sentimendua da nagusi, azaleratu nahi denari garrantzia emanez, inongo apaindurarik gabe”.

Abestia Mutrikuko AME estudioan grabatu du ondarrutarrak, Axular Arizmendi mutrikuarraren gidaritzapean. “Ahalik eta soinurik organikoena eta gordinena bilatzen saiatu dira, konposizioari zor zaion naturaltasuna mantendu asmoz”. Azala, ostera, Freddy Agirretxea ondarrutarrak egindakoa da.


Gobernuaren bazkideek eta Podemosek ere Melillako gertaeren inguruko azalpenak eta ikerketa eskatu dute

Melillan izandakoaren kasuan gaur Kongresuan Espainiako Gobernuaren bazkide diren alderdiek gaitzetsi egin dituzte heriotzak, eta bereziki Pedro Sanchezek esandako hitzak, Marokoko poliziaren eginkizuna ontzat ematen zutenak.


Gero eta ahots gehiago gerraren aurka, Errusian

Putinek oposizioa gogor zapaltzen jarraitzen du eta zerrenda gero eta luzeagoa da. Tartean Errusiako petrolio enpresarik handienak ere gaur Ukrainako gerra bukatzeko eskatu dio.


Behargin bat hil da Derion, teilatu batetik behera erorita

11:00ak aldera jazo da ezbeharra, eta gizona unean bertan hil da.

Teilatu batean lanean zebilen behargin bat hil da Derion, bertatik lurrera erori ostean.

Radio Euskadik jakitera eman duen, 11:00ak aldera jazo da istripua. Erori aurretik, gizona Erdiko kaleko etxebizitza baten teilatua konpontzen ari zen. Jausi eta unean bertan hil da, Jaurlaritzako Segurtasun Sailak berretsi duenez.


Joxan Artzeren obra interpretatu du Peru Galbetek bere film berrian

Bide bazterrean hi eta ni kantari du izena film laburrak. Iruñeko Ikuspuntu jaialdiaren Sail Ofizialean plazaratu dute lehenbiziko aldiz.

Soinuz, giza ahotsez, iraganeko irudiz, eta gaur egungo begiradaz ondutako film bat sortu du Peru Galbete artistak (Usurbil, Gipuzkoa, 1987): poemaz osatutako poema bisual bat, Joxan Artzeren (Usurbil, 1939-2018) olerkien oihartzunei segika. Bide bazterrean hi eta ni kantari du izena, eta bederatzi minutuko iraupena du. Zehazki, Artzeren audiopoema batzuetan oinarritutako film labur bat da. Egileak azaldu duenez, poetaren hitzen gaineko interpretazio pertsonal bat egin du, eta berak urteetan grabatu dituen askotariko irudiz jantzi. Gaur estreinatu du obra, Iruñean, Ikuspuntu Nafarroako Zinema Dokumentaleko Nazioarteko Jaialdiaren Sail Ofizialean.

Bigarren aldia du Peru Galbetek Ikuspuntun. 2020an aurkeztu zuen ikus-entzunezko lan bat jaialdian estreinakoz, Sail Ofizialetik kanpo izanagatik ere: Ura sartu zen barrura (2019). Iradoki duenez, baina, aurten beste urrats bat egin du aurrera, eta «poz-pozik» da hori erdietsita. Urteetako lanaren emaitza da Bide bazterrean hi eta ni kantari. Aspaldi zuen ikus-entzunezko batean herrikideaz aritzeko desioa. «Beti eman dit atentzioa», kontatu du. Dena dela, hasierako asmoek ez dute bete-betean bat egiten azken emaitzarekin. Galbetek iritziz aldatu du bidean. «Garai batean, Joxan Artzeri buruzko zerbait egin nahi nuen, Joxani berari buruzkoa, ulertu nuen arte berak ez zuela nahi pertsona ezagutarazi; bai, ordea, obra», esplikatu du. Gainera, oroitu duenez, behin baino gehiagotan hitz egin zuten biek gaiaz: «Dokumentalaren ideia botatzen nion aldiro, ezezko bat jasotzen nuen bueltan».

Joxanenak eta Perurenak

2018ko urtarrilean hil zen Artze, eta, egileak aitortu duenez, haren heriotzak franko baldintzatu du film laburra eraikitzeko manera. «Luze izan nuen ideia buruan bueltaka». Ordurako, Galbetek grabatuak zizkion zenbait audio eta bideo poetari, errezitatzen ari zela, besteak beste. Horiek horrela, haiek baliatzea erabaki zuen azkenean, bere beste irudi batzuekin elkartuta. «Bizitza osoan grabatzen joan naizen irudiak dira, askotarikoak. Eta ez soilik nireak, baita nire aitarenak ere», zehaztu du. Hain zuzen ere, irudion muntaketak berebiziko garrantzia izan du filma sortzeko lanean. «Intuizioak» gidatu du pauso horretan, azaldu duenez. Arian-arian ikusteak zerk funtzionatzen duen hobeki, eta zerk ez hain ongi.

Nabarmendu duenez, Artzeren poemetan dagoen «atmosfera» irudikatzea izan da asmoa film laburrean. «Ez poemak literalki esaten duena irudietara eramatea, baizik eta nire interpretazioa irudikatzea. Uste dut haren poemetatik abiatuta konta dezakedala nirea den zerbait», argitu du. Gainera, azpimarratu du poemak ez direla film labur osoan zehar aditzen edo ikusten. Ahotsik gabeko tarteak ere baditu, eta horiek ere parada ematen dute inspirazioari tokia egiteko.

Filmean azaltzen diren olerkiek askotariko gaiak jorratzen dituztela aipatu du Galbetek. Mintzo dira heriotzaz, denboraren joanaz eta bizitzaz. Baita ametsez ere. Dena dela, aitortu du Artzeren Bide bazterrean hi eta ni kantari lana —film laburraren izen berekoa— bereziki inportantea dela harentzat. «Bakoitzak bere bidea egiten du, eta, justuki, poemak dioena da zu irits zaitezkeela puntu batera, eta, gero, obra hartzen duenak ere bidearen beste parte bat egin beharko duela. Polita iruditzen zait, hemen ere horrela gertatzen delako: nik egin dut nire partea bidean, eta, orain, ikusleak berea egin beharko du».

Poemen hitzei ez ezik, franko erreparatu dio soinuari ere. Izan ere, dioenez, Artzek alderdi horrekiko zuen sentiberatasuna aipatzekoa da. «Artze bere poema ospetsuekin eginiko kantengatik eta txalapartagatik da ezaguna batez ere. Baina, horretaz gainera, soinu eremua ere asko landu zuen», zehaztu du egileak.

Dagoeneko hilik den norbaiti eskainitako lan bat egiteak ekarri dionaz hausnartu du Galbetek aurkezpenean. «Badauka halako karga gehigarri bat. Pisu bat. Nahita edo nahi gabe, lana omenaldi bihurtzen da. Oso prozesu polita izan da, baina baita asko zaindu beharrekoa ere». Behin lana bukatutakoan, Galbetek Artzeren familiari bidali zion dokumentala; ikusia dute jadanik, eta, egileak azaldu duenez, harrera ona izan da: «Esan didate gustatu zaiela». Pozik da, hortaz.

Estreinaldi gehiago

Aurten hamalau herrialdetako hemezortzi film ari dira lehiatzen Ikuspunturen Sail ofizialean. Zerrenda horretako bi lan dira Euskal Herrikoak: Galbeterena da horietako bat, eta Maria Elorzaren eta Iñigo Salaberriaren Al borde del agua (Uraren ertzean) da bestea. Super 8 formatuan filmaturiko irudiak nahasiz sortutako film labur bat da, eta bihar pantailaratuko dute, hain justu ere. 10:00etan dute estreinaldia, Baluarten.