Urola Erdiko biztanleen herenak ez du energia «arrazionalki» kontsumitzen

Ingurugiro Etxea Fundazioak energiak Urola Erdiko etxebizitzetan duen eragin ekonomikoa aztertu du. Iraitz Solabarrietak, ikerketaren egileak, adierazi du Azkoitia, Azpeitia eta Zestoako «argazki energetikoa» egin dutela. Energia kontsumoak herritarren bizi kalitatean duen eragina aztertu dute. «Urola Erdiko herritarrek energia modu eraginkorrago batean kontsumitzeko neurriak hartzearen aurrean duten jarrera aztertu da», adierazi du fundazioak. Horretarako, hiru herritetako 212 etxebizitzatan inkestak egin zituzten iaz. Behin datuak eskuartean izanik, egileek ondorioztatu dute Azkoitiako, Azpeitiako eta Zestoako herritarrek energia eraginkortasuna hobetzeko duten jarrera errentak baldintzatzen duela. «Gero eta errenta altuagoa izan, handiagoa da aurrezkiaren zati bat energia eraginkortasuna hobetzera bideratzeko proportzioa». Izan ere, Solabarrietaren arabera, herritarren %45 dago prest aurrezkien zati bat energia eraginkorragoetara bideratzeko, baina epe ertain edo luzera amortizatzen diren inbertsioak egiteko biztanleen %25 soilik dago prest. Fundazioak ebatzi du errenta maila baxua «oztopoa» dela horretarako, diru sarrera gutxi duen inor ez dagoelako prest inbertsioak egiteko, luzera «ekonomikoki eta energetikoki» aurreztu egingo duten arren. Honen aurrean, erakundeek proposatu diete honen inguruko «informazio baliagarria» eskuratzea, «erabakigarria» izan daitekeelako kontsumo ohiturak aldatzeko. Halaber, fundazioak ondorioztatu du energia eraginkortasuna hobetzeko jarrera ingurugiroarekiko kontzientziazioarekin lotuta dagoela, eta honen aurrean, hezkuntza politikek duten garrantzia nabarmendu dute. Era berean, azterketa egin dutenek energia pobreziaren fenomenoa ikertu dute. Energia [...]

Iraitz Solabarrieta ikerlaria, Leire Etxaniz Azpeitiko zinegotzia eta Orkatz Goenaga Ingurugiro Fundazioko kidea (Ane Olaizola/Hitza)

Ingurugiro Etxea Fundazioak energiak Urola Erdiko etxebizitzetan duen eragin ekonomikoa aztertu du. Iraitz Solabarrietak, ikerketaren egileak, adierazi du Azkoitia, Azpeitia eta Zestoako «argazki energetikoa» egin dutela. Energia kontsumoak herritarren bizi kalitatean duen eragina aztertu dute. «Urola Erdiko herritarrek energia modu eraginkorrago batean kontsumitzeko neurriak hartzearen aurrean duten jarrera aztertu da», adierazi du fundazioak. Horretarako, hiru herritetako 212 etxebizitzatan inkestak egin zituzten iaz. Behin datuak eskuartean izanik, egileek ondorioztatu dute Azkoitiako, Azpeitiako eta Zestoako herritarrek energia eraginkortasuna hobetzeko duten jarrera errentak baldintzatzen duela. «Gero eta errenta altuagoa izan, handiagoa da aurrezkiaren zati bat energia eraginkortasuna hobetzera bideratzeko proportzioa». Izan ere, Solabarrietaren arabera, herritarren %45 dago prest aurrezkien zati bat energia eraginkorragoetara bideratzeko, baina epe ertain edo luzera amortizatzen diren inbertsioak egiteko biztanleen %25 soilik dago prest. Fundazioak ebatzi du errenta maila baxua «oztopoa» dela horretarako, diru sarrera gutxi duen inor ez dagoelako prest inbertsioak egiteko, luzera «ekonomikoki eta energetikoki» aurreztu egingo duten arren. Honen aurrean, erakundeek proposatu diete honen inguruko «informazio baliagarria» eskuratzea, «erabakigarria» izan daitekeelako kontsumo ohiturak aldatzeko.

Halaber, fundazioak ondorioztatu du energia eraginkortasuna hobetzeko jarrera ingurugiroarekiko kontzientziazioarekin lotuta dagoela, eta honen aurrean, hezkuntza politikek duten garrantzia nabarmendu dute.

Era berean, azterketa egin dutenek energia pobreziaren fenomenoa ikertu dute. Energia pobrezia identifikatzeko hainbat irizpide zehaztu dute; besteak beste, diru sarreren %10 edo gehiago energia fakturak ordaintzera bideratzen dituzten etxebizitzak multzo honetan sartu dituzte. Irizpide hori kontuan hartuta, Urola Erdiko biztanleen %4 eta %17 artean energia pobrezia bizi dela ohartarazi dute. Zentzu honetan, gas naturala eta elektrizitatea erabiltzen duten %11,72k pairatzen dute fenomeno hori, eta butanoa eta elektrizitatea erabiltzen duten %10,85ek, gutxienez. Tasa horiek «altuak» direla deritzote fundazioko kideek, eta horiei laguntzeko egitasmoak martxan jartzea «ezinbestekoa» dela nabarmendu dute, hala nola, diru-laguntzak sustatzea. Familiek, berriz, pobrezia bizi dutela frogatzea «erraza» dutela adierazi dute. Horretarako, etxebizitzetako errenta aitorpena eta urteko energia gastuak justifikatu behar dituzte.

Kontsumoa, sarreren arabera

Urola Erdiko familien diru sarrerak energia kontsumoan ere zuzeneko eragina duela jakinarazi du Solabarrietak. Izan ere, honen arabera, errenta maila altuagoa dutenek baxuenek baino %60 gehiago kontsumiten dute elektrizitatea. Halaber, ezagutzarekin ere badu zerikusia kontsumoak; Urola Erdiko biztanleen %35ek ez dutela «kontsumo arrazionala» egiteko ohitura ondorioztatu dute, eta horren «kontzientzia faltaren» eraginez, urtean 95.551 eta 134.932 euro artean «xahutzen» direla nabarmendu dute.

Gas naturalaren kasuan, ordea, aurkako jarrera antzematen dela nabarmendu dute. Izan ere, ebatzi dute errenta maila baxuena dutenek gehiago kontsumitzen dutela gas naturala, eta hori «erabilera ohitura txarra», «etxebizitza zaharra eta isolamendu eskasa» eta «inslatazio ez eraginkorrak» izatearen eraginez gerta daiteke. Egoera horrek hainbat herritar «energia pobrezian erortzeko arriskuan» egotera sortu lezakeela adierazi dute ikertzaileek. Hori ekiditeko, gas naturalaren kontsumo altuaren faktoreak identifikatzeko beharra azpimarratu dute.

Tenperaturari dagokionez, berriz, galdeketa egin duten %90inguruk tenperatura «onean» izaten du berogailua piztuta, eta gauez berogailua itzaltzen dute. Oro har, energiaren erabilera «ona» dela azpimarratu dute, baina laginaren laurden batek erradiadoreak arropekin estaltzeko edota etxea aireztatzen ari diren bitartean berogailua piztuta izateko «ohitura txarrak» dituztela jakinarazi dute.

Erakundeei deia

Fundazioak ondorioztatu du energia eraginkortasuna hobetzeko neurriek familiek baliabide ekonomiko gehiago izatea eragiten duela, horien kontsumoa «arrazionalagoa» eta «arduratsuagoa» izatea ahalbidetzeaz gain.

Horretarako, udalek eskualdeko «ongizatea» butzatzeko eta energiak familien ekonomietan duen eragina gutxitu eta energia pobrezia gutxitzeko politikak abiatu ditzala azpimarratu dute.


Mirari Etxegia Orioko Pilota Elkarteko kidea, Gipuzkoako paleta argentinarreko 2. mailako txapeldun

Orioko Pilota Elkarteko pilotariak Leire Aizpururekin batera osatu zuen bikote irabazlea. Ozta-ozta gailendu ziren finalean, 29-30 emaitzarekin.

Lehengo ostiralean, maiatzak 4, trinketeko kluben arteko Gipuzkoako txapelketaren finalak jokatu ziren, paleta argentinarra modalitatean. Donostiako Gaska trinketean izan ziren norgehiagokak. Orioko Pilota Elkarteko Mirari Etxegiak, Leire Aizpururekin batera, 2. mailako finala irabaztea lortu zuen. Alderik txikienarekin gailendu zitzaizkien aurkariei, 29-30 emaitzarekin bukatu baitzuten partida.


Askotarikoak protagonista izango dira aste-akabuan Uribe Kostako inauterietan

Urtero legez, otsailaren akabuan inauteriak ospatzeko garaia helduko da gure inguruetara. Hala, hainbat egunez, mozorroak izango dira nagusi Uribe Kostako kaleetan. Horretarako, gainera, gazte eta ez hain gazteentzako hamaika jarduera prestatu dituzte.

Aratusteak direla eta, Mankomunitatea osatzen duten udalerriek jarduera bereziak prestatu dituzte egunotarako. Berbarako, barrikoztarrak zapatu (otsailak 26) eta domekan (otsailak 27) mozorrotuko dira. Haurrentzako zirku-tailerra antolatu dute zapaturako, 12:00etatik aurrera, eta disko-festa eta otordua egingo dute domeka arrastian; jarduera denak Goierriko Ander Deuna Aretoan egingo dituzte.

Lemoizen ere mozorroak izango dira nagusi zapatuan, hilaren 26an. Pandemiaren eraginez jaia urtebetez bertan behera egon ondoren, Udalak disko-festa eta txokolate-jana egingo du Armintzako frontoian, 18:00etatik aurrera.

Sopelan ere egitarau oparoa prestatu dute barikutik, hilaren 25etik, martxoaren 1era bitartean. Horien artean, nabarmentzekoak dira Leo Bassi, Korrontzi eta Go!azen taldeen emanaldiak Urko kiroldegian. Martitzenean, martxoaren 1ean, gainera, egun handia ospatuko dute, umeentzako askotariko ekitaldiakaz.

Berangon, Sabino Arana kalea izango da jaiaren erdigunea zapatuan, 19:00etatik 21:00etara umeentzako tailerrak, kalejirak eta giroa bermatuta egongo baitira bertan.

Gorlizen, aldiz, mozorroen kalejira egingo dute barikuan, hilaren 25ean, baita Aratz Dantza taldearen ikuskizuna 18:30etik aurrera. Hurrengo egunean ere jaia izango da protagonista, umeentzako tailerrak eta fanfarrea bategaz. Plentzian, ordea, programazio berezi bat prestatu du egunotarako. Barikuan umeentzako aktibitateak egingo dituzte Jai Alai frontoian, 18:00etatik aurrera, eta, hurrengo egunean, zapatuan, ipuin-kontalaria izango da Goñi Portalen, besteak beste.


Egun Ero: abenduak 23

Elkarrizketaren tartean Zepelorekin hitz egin dugu. Urtarrilaren 8ko Bilboko euskal presoen aldeko manifestaziorako eskualdean izanen den autobusaz; eta, Euskal Herriko mus txapelketaren azkeneko berrien inguruan. Kolaborazioan sukaldaritza tarte berri bat izan dugu, Auzako Ana Maria Gubiaren eskutik: tiramisu arina. Gainera, opor aurreko azken 15ERO ZOZKETA! Irratsaioaren bukaeran, adi, sorpresatxo bat ere eskaini dizuegu...eskerrik asko Irungo Joxeja gure entzuleari neguko oporretako bertso polit horiek bidaltzeagatik!


Anari

Anari abeslariaren kontzertua maiatzaren 7an, Baluarten. Sarrerak 15 euroan daude salgai.


Visesak eten egin du du Idiakez Ederra eraikinaz Azkoitiko Udalarekin zuen akordioa

Azkoitiko Udalak eta Visesak 2018ko maiatzaren bukaeran sinatu zuten eraikin horretan babes ofizialeko hamalau etxebizitza eraikitzea ahalbidetzen zuen hitzarmena. Lizitazioa hutsik gelditu da, eta etxebizitza horiek eraikitzeak dituen "gainkostuengatik eta konplexutasunagatik" egin du atzera Visesak. Udal Gobernua eraikinari bizitza emateko "formula berriak" aztertzen ari da, eta EH Bilduk etxebizitza tutelatuak eta eguneko zentroa eraikin horretara lekualdatzea proposatu du.

Visesa sozietate publikoak bertan behera utzi du Idiakez Ederra edo Nagusia 80 eraikina tarteko Azkoitiko Udalarekin zuen hitzarmena. Hala jakinarazi du Azkoitiko EH Bilduk gaur argitaratu duen oharrean, baita Azkoitiko Udal Gobernuak ere, handik gutxira zabaldu duen agirian.

Udalak eta Visesak 2018ko maiatzaren bukaeran sinatu zuten eraikin horretan babes ofizialeko hamasei etxebizitza eraikitzea ahalbidetzen zuen hitzarmena, baina EH Bilduk adierazi duenez, etxebizitza horiek eraikitzeak dituen "gainkostuengatik eta konplexutasunagatik" egin du atzera Visesak. Horrenbestez, 2018aren erditik bere esku izan den eraikina udalari itzuliko dio sozietate publikoak.

Udal Gobernuak kaleratu duen oharrean irakur daitekeenez, Visesak martxoan atera zituen lehiaketara Idiakez Ederra eraikineko obrak, 2.431.004 euroko (BEZ gabe) balioarekin, baina hutsik gelditu da lizitazioa Altuna y Uriak, Campezok eta Teusak osasutako aldi baterako enpresen elkarteak aurreikusitako obren kostua lizitazioan aurreikusitakoa baino "askoz ere altuagoa" delako eta lizitazio prozesutik erretiratu delako.

Hori horrela izanik, Azkoitiko Udalarekin zuen akordioa bertan behera uztea erabaki zuen Visesaren Administrazio Kontseiluak astelehenean, uztailaren 20an. Udal Gobernuak jakinarazi duenez, akordioa bertan behera uzteko aukera jasota dago hitzarmenean, galera ekonomikoak ehun mila eurotik gorakoak baldin badira. Gainera, Visesaren arabera, "bideraezina" bilakatu da proiektua; izan ere, EAEko etxebizitza politiketan jasota dago jabetzan ematekoak diren babestutako etxebizitzek autofinantzatuak izan behar dutela, baliabide publikorik kontsumitu gabe.

Udal Gobernuak jakinarazi duenez, Idiakez Ederra eraikinak kultur ondare izendapena du, eta daukan konplexutasun teknikoa tarteko, igo egin dira hasierako inbertsio aurreikuspenak. "Etxea hustu ondoren 3Dn egindako eskaneatuek eta barruko hormaren azterketak argi utzi zuten hasierako kalkuluak baxuegiak zirela. Hilabete hauetan, hainbat bilera egin dira Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailarekin eta Ondare Kulturalaren Zuzendaritzarekin, eta eragozpenei konponbidea eman ahal izan zaie, baina hitzarmena baztertuta orain arte egindako ibilbide luzeari itxiera eman dio Visesak".

Azkoitiko Udalak 2015ean adostu zuen eraikin historikoa birgaitzeko izapideak hastea Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza Sailburuordetzarekin eta Kultura Sailarekin. Udalak eraikinaren jabetza eskuratu zuen, etxejabe guztiekin negoziatu ostean, erakundearen arabera, "guztiz geldituta zegoen egoera desblokeatuz". Udal Gobernuak esan duenez, ordutik, "pixkanaka, baina etenik gabe" urratsak egiten joan da udala.

Formula berriak aztertzen

Udal Gobernuak azaldu duenez, eraikinari bizitza emateko "formula berriak" aztertzen ari da, obren lizitazioa hutsik eta akordioa bertan behera gelditu direlako. Eraikinaren etorkizuna birplanteatu behar izatea "kolpea" da Udal Gobernuarentzat, "2009.etik andamioen azpian dagoen eraikin historikoari erabilera soziala ematea oso aukera egokia" zelako.

Javier Zubizarreta alkateak esan duenez, Visesaren erabakiak "min" egin arren, "zenbakiei lotutako administrazio kudeaketaren bueltan" ulertu behar da gertatutakoa. "Eraikinaren singularitateak hain esku-hartze zehatza eta kirurgikoa eskatzen du, ezen orain arteko ahalegin guztia alferrikakoa izan den. Zailtasunak gaindituko ziren ustearekin, proiektuari tira eta tira egin zaio, baina azkenean, babestutako hamasei etxe eraikitzeko hartutako konpromisoa etsipenean geratu da. Udalari dagokio berriro Idiakez Etxearen etorkizuna birplanteatzea, 2015. urtean egin genuen bezala, eta nahiz eta jakin bidea luzea eta neketsua izango dela, berriro egingo dugu".

Zubizarreta "baikor" dago, "galera handia" dela onartzen badu ere: "Egia da epe batzuk zehaztuta zeudela eta etxebizitzetako giltzen entrega 2023rako aurreikusten zela. Bagenuen, eta arrazoiarekin, begietako mina egiten duten andamio horiek aurki kentzen ikusteko esperantza. Baina atzerakada honek ez gaitu geldiaraziko. Bideragarritasuna bilatzeko formula eta aukera berriak aztertzen hasita gaude".

EH Bilduk, bere aldetik, "kezkagarritzat" jo du albistea, baina udalak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak elkarlanean eraikin horri beste erabilera bat emateko "aukera paregabea" dela uste du. Koalizioak lehen egin zuen proposamenari eutsi dio, eta azaldu du San Jose egoitzan kokatuta dauden pisu tutelatuak eta eguneko zentroa eraikin horretara lekualdatzea aztertu eta gauzatu behar litzatekeela. "EH Bilduk Nagusia 80rako egindako proposamena hori zen hasieratik, etxebizitza tutelatuak herri erdigunera jaistea eraikin hori erabiliz".

Koalizioak azaldu duenez, erabaki horrek ez luke egoiliar guztien beharra asetuko, baina "pauso handi bat" izango litzatekeela ziurtatu du: "Ezin dugu aukera hori galtzen utzi. Adinekoak herrian integratzeko aukera paregabea dugu esku artean". EH Bilduren aburuz, alderdi guztien nahia da egoitza herrira eramatea, eta horregatik, Udal Gobernuari eskua luzatu dio proiektua aurrera ateratzeko elkarrekin lan egiteko.


Gaur gauean, suak eta Demode Quartet Zarautzen

23:00etan botako dituzte su artifizialak, eta ondoren izango da ikuskizuna.

Aurrera doa Aste Nagusia. Duela bi egun bota zuten txupinazoa, eta igandera arte askotariko ekitaldiak izango dira. Gaur, Ama Birjinaren bigarren egunean, buruhadi eta trikitilariekin kalejira izango da herrian 12:00etan zein 19:00etan. Atzo gauean bezala, gaur ere su artifizialak botako ditu Ricardo Caballer etxeak 23:00etatik aurrera. Ondoren, Demode Quartet taldearen emanaldia izango da Daman atondu duten oholtzan. Joli Paskualena, Mikel de la Fuente, Mikel Huitzik eta David Roscok osatutako laukoteak abestiak a capella eta umorea uztartzen dituen ikuskizuna eskainiko dute. Ekitaldia irekia izango da.


Jon Albizuri triatletari egindako erretratua

Jon Albizuri triatletari urtarrileko Maxixatzen aldizkarirako egindako 'Erretratua'.


Pemex petrolio enpresako gas isuri batek urpeko sutea piztu du Mexikoko Golkoan

Bost ordutan itzali zuten sutea. Mexikar petrolio konpainiak jakitera eman duenez, ez da zauriturik egon.

Gas ihesaldi batek urpeko sutea piztu du Petroleos Mexicanosek (Pemex) Mexikoko Golkokoan duen plantan, Campecheko kostaldetik gertu.

Sutea 5:15ean (tokiko ordua) jazo zen, ekainaren 2an. Petrolio enpresako iturrien arabera, Pemexen ur azpiko instalazioko tutuetako bat hautsi eta gas ihesaldia eragin zuen. Langileak bost orduz aritu ziren sua itzaltzeko lanetan.

Reuters agentziak Pemexek argitaratutako txostena bildu du. Bertan, enpresaren bozeramaileek azaldu dute "trumoi ekaitz batek eta euri-jasa bortitzek" eragin zutela hodiaren haustura. Albiste agentziaren informazioaren arabera, enpresako tripulazioak nitrogenoa erabili zuen sua itzaltzeko.

Mexikar konpainiako arduradunek jakitera eman dutenez, ez da zauriturik egon, eta enpresak ohi bezala ekin dio lanari. Hala ere, konpainiak ikerketa abiatuko du, istripuaren nondik norakoak argitzeko.

Iragan ostiralekoa ez da Pemex enpresan jazo den lehen ezbeharra. Izan ere, antzerako sutea piztu zen apirilean, Veracruzeko plantan. Orduan, baina, zazpi langile zauritu ziren, eta enpresak lana eten behar izan zuen.

Greenpeacek erregai fosilak erabiltzea salatu du

Istripuak itsasoan eragindako kalteak argitzeko dauden arren, ingurumenaren defentsan lan egiten duten organizazioek gogor salatu dute gertatutakoa. Greenpeacek, kasu, adierazi du Pemexen gertatutakoak agerian utzi duela erregai fosiletan oinarritutako energia eredua arriskutsua dela.

"Erregai fosilen eredu estraktibistak egunero jartzen gaitu arriskuaren aurrean", esan du Gustavo Ampugnani Greenpeace Mexikoko zuzendari exekutiboak. Gainera, herrialdearen eredu energetikoa aldatzeko garaia heldu dela azpimarratu du.

Miyoko Sakahitak, Bioaniztasunerako Zentroko ozeano programako zuzendariak, berretsi du Mexikoko Golkoko irudiek erakusten dutela "itsaso sakoneko zulaketak zikinak eta arriskutsuak" direla.


"Korronte eta ikuspuntu guztietara irekita gaude"

Euskal kulturaren eta pentsamenduaren transmisioa du helburu Jakin Fundazioak. Sorreratik duen aldizkaria oinarri, proiektu zabalagoaren zertzelada batzuk eman ditu Xabier Eizagirre erredaktoreburuak (Zarautz, 1966).

(Onintza Lete Arrieta)

Ezin abiatu elkarrizketa hau uztailean zendutako Joan Mari Torrealdai Jakinen sortzaileari buruz galdetu gabe. Zure bizitzan, zure lanean, nor izan da?

Laguna, maisua, eredua. Laguna, Jakinen elkarrekin egin ditugun urteetan gure lankidetza gertutasunean, konfiantzan eta lagun giroan oinarritu zuelako. Maisua, talde lanetik abiatuta euskalgintzaren egitasmo estrategikoak diseinatzeko eta bideratzeko zeukan gaitasun izugarria gurekin elkarbanatu zuelako. Eredua, gure herria, hizkuntza eta kultura ezagutzeko eta maitatzeko oinarriak, kateari eusteko kontzientzia transmititu dizkigulako. Eta orain, gainera, gure artetik joan denean, sinbolo bihurtu zaigu: euskararen eta euskal kulturaren aldeko borrokaren eta horien aurkako jazarpenaren sinbolo, borroka horrexegatik atxilotu baitzuten, torturatu, epaitu, epaiaren zain zazpi urte eduki... azkenean ke bihurtu zen auzi umiliagarri batean.

Haren zer ekarpen nabarmenduko zenuke?

Torrealdairen bi alderdi azpimarratuko nituzke, beren artean estuki lotuak daudenak. Alde batetik, Jakin Taldetik, euskararen eta euskal kulturaren ikuspegi zehatz bat sustatu zuen: batetik, kulturaren edozein esparrutan erabilgarria izango den euskara batu eta modernoaren alde egin zuen; bestetik, gizarte zibilean errotutako kultura nazional, ireki eta autonomoaren alde. Ikuspegi horretatik abiatuta, azken bost hamarkadetako eragile garrantzitsuena izan da euskal kulturaren alorrean, unean uneko egitasmoen oinarriak eta egiturak sortuz eta aldamioak altxatuz: Jakin, Elkar, UZEI, Euskal Idazleen Elkartea, Egunkaria... ezin dira bera gabe ulertu. Beste aldetik, intelektual handia izan da; intelektuala, zentzurik onenean: bere jakinduria euskal gizartearen unean uneko premiei erantzutera bideratu du. Torrealdairen ekarpen intelektuala hainbat esparrutan izan da bide urratzailea: liburuaren munduan, zentsuran, euskararen historia sozialean, kulturgintzan, kazetaritzan... Hortxe dugu bere herentzia, aurrera begirako iparrorratza.

Zeure lanari dagokionez, udan gai ezin aktualago batekin egin duzue Jakin Jardunaldia UEUko udako ikastaroetan.

Hala da, bai. Pandemiak, distopiak eta mundu berriak izenburupean, egungo egoeraz egin da jardunaldia, hasieran geneukan asmoa aldatuta, martxotik hona gertatu den guztiarekin.

Beharbada herritar batzuentzat ez da oso ezaguna Jakinen lana, baina esan daiteke aldizkaria oinarri duen kulturarako eta pentsamendurako plataforma izan nahi duela, ezta?

Bai, tresna bat pentsamendua eta kultura sortzeko eta zabaltzeko. Horri gehituko nioke politikoki independentea dela, korronte eta ikuspuntu guztietara irekia.

Hori, Euskal Herrian, ez al da zaila?

Bada zaila, baina hasieratik izan du jarrera hori Jakinek, eta nik uste, bere historiari gainbegirada bat emanez gero, mantendu duela. Egon dira, tarteka, polemikak, baina polemiketan ere batzuei eta besteei eman zaie adierazteko bidea.

Kultura esaten duzunean, zentzurik zabalenean ulertu behar da, ezta?

Hori da. Kultura esaten dugunean ez gara bakarrik ari kultur politikaz edo kulturgintzaz beraz–alegia, antzerkiaz, zinemaz–, baizik zentzu zabalenean. Jakinen betidanik landu izan dira politika gaiak, ekonomia gaiak, gizarte auziak, literatura, hizkuntza, filosofia, pentsamendua, hedabideak... Beti izan da azterketarako leku pausatu bat.

Azterketa eta pausatu, diozu. Garai hauetan ez da erraza izango hori.

Ez, ez da. Digitalizazioak abantaila asko ekarri ditu, baina eragozpen batzuk ere bai. Guk, zorionez, historikoki, harpidetza poltsa handi bat eduki dugu, hain zuzen 1960-1970eko hamarkadatik gatozelako; orduan aldizkari gutxi zegoen eta euskaltzaleek, konpromisoz, militantziaz, harpidetzak egiten zituzten. Berez, gure tankerako aldizkari batek beste hizkuntza batean eduki ditzakeenak baino gehiago ditugu, eta horrek arnasa eman izan digu beti.

Aldizkari fisikoaz gain, PDF formatuan ere eskaintzen duzue, eta webgunean ikus-entzunezkoek pisu handia dute. Hor dituzue liburuen argitalpenak ere; sailak.

Bai. Azken urteetan aurrerapauso nabarmena eman dugu digitalizaziorantz, eta liburu argitalpenak ere azpimarratu nahiko nituzke. Hainbat bilduma ditugu: esaterako, Txillardegiri buruzkoa da bat; feminismoaz ere badugu, eta beste hainbat.

Bukatzeko, zeuk zer argazki egiten duzu euskal pentsamenduaz?

Euskal pentsamenduaren egoera lotuta dago euskararen egoerarekin eta pentsamenduaren eta kulturaren egoera orokorrarekin. Euskal pentsamenduak bi adar horiek ditu. Hizkuntzari dagokionez, hizkuntza gutxitu batez hitz egiten jarraitzen dugu, eta bere inguruan bi hizkuntza hegemoniko dituena. Zorionez, euskalgintza indartsu bat badago Euskal Herrian, historikoki egon da, baina azken urteak eta hamarkadak ez dira onenak horrelako proiektuetarako; jendearen militantziarako, etab.

Eta pentsamenduari dagokionez?

Pentsamenduari dagokionez, ez da jarduera elitista bat, noski, baina bada gutxiengoa. Edozein kultura eta hizkuntzatan izaten da hala. Baina gutxiengoa izanagatik, beren garrantzia dute, gizarte batean egon daitezkeen aldaketetan eragina edukitzen dutelako. Guk uste dugu Euskal Herrian badaudela pentsalari garrantzitsuak, obra garrantzitsua egin dutenak, eta guk gure gain hartzen dugu pentsalari horien obra gizarteratzearen ardura edo lana.

Txillardegiren obra bildu eta argitaratu duzue.

Hori da, bai, eta Joxe Azurmendi ere ezingo nuke aipatu gabe utzi. Haren obra oparoa bildu dugu.


Euskaltel Masmovilen esku geratu da

Euskal operadorearen akzioen %98 erosi du. Jabe berriak esan du eutsi egingo diela egungo lanpostuei, eta gehiago sortzeko asmoa agertu du.

Ostegun honetan amaitu da Euskaltelen historia, telefonia konpainia independente gisa behintzat. Masmovilek lortu du haren jabetza. Euskal jatorriko enpresa horrek Madrilen du egoitza, eta Jersey uharteko paradisu fiskaleko bi inbertsio funtsek kontrolatzen dute: Euskaltelen akzioen %98 eskuratu ditu, 1.965 milioi euroren truke. Euskaltel erosita, Masmovil Hego Euskal Herriko lehen telefonia operadorea izango da, Movistar, Vodafone eta Orangeren gainetik. Hiru bezerotik bat berea izango da, taldeak dituen marka ezberdinetan banatuta. Operazioak, halaber, lau milioi euro utziko ditu Bizkaiko Ogasunaren kutxan, Eusko Jaurlaritzak Espainiako Gobernuarekin hitzartu berri duen Tobin tasaren transferentziari esker, Derion egoitza duen konpainiaren akzioen salmentagatik.

Salmentak akziodunen % 75en oniritzia behar zuen. Martxo amaieran, Masmovilek erosketa eskaintza iragarri zuenean, Euskalteleko inbertsiogile nagusien oniritzia zuela jakinarazi zuen: Zegona funts britainiarrarena, Kutxabankena eta Alba korporazioarena (hiruren artean akzioen %52 zituzten); trukean, 421, 390 eta 216 milioi euro jasoko dituzte, hurrenez hurren. Euskalteleko 52 kideren artean, halaber, 27 milioi euroren pizgarriak banatuko dituzte: Jose Miguel Garcia kontseilari ordezkariak 7,5 milioi euro jasoko ditu, eta Xabier Iturbe presidenteak, 675.000 euro.

Gainerako inbertsiogileentzat, eskaintza ekonomiko erakargarria egin zuen Masmovilek: 11,17 euro akzio bakoitzeko. 11 euro izan dira azkenean, akziodunek beren buruari emandako saria deskontatu ondoren. Aurreko sei hilabeteetan akzioek batez beste kotizatu zutena baino %27 gehiago da hori.

Operazioa telekomunikazioen sektorearentzako garai erabakigarri batean gauzatu da. Euskaltelek, gainera, zenbaki gorrietan hasi du urtea. Konpainiak joan den astean jakinarazi zuenez, urteko lehen seihilekoan 5,5 milioi euro galdu ditu. Bi arrazoirengatik: Espainiako merkatuan zabaltzeko Virgin Telco marka sortu eta horrek eragindako kostuengatik, eta bere sarea berritzeak eragindakoengatik. Gastu horiek gabe urtearen lehen erdian 13,4 milioi euroko irabazia izango zukeela ziurtatu zuen Euskaltelek.

Erosketa estrategikoa

Gaur kaleratutako ohar batean, Mamovilek berretsi egin du Euskaltel markari eutsiko diola, egoitza soziala eta fiskala Euskal Herrian mantenduko dituela gutxienez bost urtez; ziurtatu du ez duela langileei eragingo dien «neurri traumatikorik» hartuko, eta lanpostu gehiago sortzen saiatuko dela telekomunikazio taldeak garatu nahi dituen beste negozio esparruetan, hala nola energien eta aseguruen alorretan.

Duela urtebete, gainera, Guuk telefono operadorea sortu zuen, Hego Euskal Herrian bakarrik jarduteko. Masmovilen asmoa da biei eustea eta elkarren artean lehiatzea. Azpimarratu du Euskaltelentzat duen plana «industriala» dela, ez dela espekulatiboa, eta Euskaltel burtsatik ateratzeko asmoa agertu du. Gaineratu du hura erosita haren 5G sarea eta zuntz optikoa baliatu nahi dituela, eta horren bitartez «Euskadi telekomunikazioen abangoardia teknologikoan» jarri nahi duela. Markak lurraldearekiko duen «konexio emozionala eta kulturala» sustatuko duela agindu du, halaber.

Euskaltel duela 25 urte sortu zen, Espainiako telekomunikazioaren sektorea liberalizatu ondoren, EAJk Jose Maria Aznar PPko lehendakarigaiaren inbestidurari bide emateko egindako itun baten ondoren. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan soilik aritzen zen konpainia txiki bat zen hasieran, eta bere sarea batez ere diru publikoarekin finantzatu zen. Gaur egun, Euskal Herritik kanpora hedatuta dagoen konpainia guztiz pribatu bat da. 2015ean, Galiziako R operadorea erosi zuen, eta, 2017an, Asturiasko Telecable. Iaz, Virgin marka sortu zuen, Iberiar penintsulan zabaltzeko.

Bere ibilbidean, aldaketa ugari izan ditu bere jabeen artean. Nagusia 2019an gertatu zen, Kutxabankek konpainiaren kontrola galdu zuenean eta Zegona funts britainiarraren esku geratu zenean. Inbertsio funts horrek hasieratik argi utzi zuen zein zen bere asmoa:konpainia handiago eta errentagarriago bat egitea, bere partaidetza mozkinekin saldu ahal izateko. Eta hala gertatu da, azkenean, Masmovilen esku geratuta.

Operazioak Urkulluren gobernuaren babesa izan du hasieratik. Kritika ugari ere izan dira; esaterako, Jose Angel Corres Bilboko Merkataritza Ganberako presidente eta Euskalteleko presidenteorde ohiarena eta Alfonso Basagoiti Bizkaiko Ogasun sailburu ohi eta Euskalteleko kontseilari izandakoarena. EH Bilduk, Elkarrekin Podemosek eta sindikatuek ere gogor kritikatu dute Euskaltelekin azken urteetan gertatutakoa.


Bihartik, 'Margoak' erakusketa

Bihartik, abenduaren 11 arte, Margoak erakusketa egongo da ikusgai Biterin, Arantxa Agirreren eskutik.


Iparragirreren melodia ezagunenak maisutasunez ekarriak

Pandemia egoerara bereziki egokituta egin zuten Urretxutik mundura ikuskizuna, atzo, Bergarako Seminarixoan. Salmentara ateratako sarrera ia guztiak agortu ziren.

Irailean Donostian egindako estreinaldia beste formatu bateko ikuskizuna izan zen; orkestra txiki batekin eta abesbatza handi batekin. Atzoko emanaldia oso bestelakoa izan zen, baina oholtza gaineko musikariek erakutsi zuten talde txikian ere ikuskizun aski dotoreak egin daitezkeela.

Duela 200 urte Urretxun jaiotako Jose Maria Iparragirre musikagileari eskainitako omenaldi ikuskizuna da Urretxutik mundura, eta Urretxuko Udalak Gorka Hermosa musikari urretxuarrari enkargatutako obra handia da ikuskizunaren muina.

Ikusleek berehala ezagutu zituzten Iparragirreren melodia ezagunak, umetan etxean entzundako abestiak gehienak. Horrekin batera bardo urretxuarraren bizi ibilbidea ere ezagutzeko aukera izan zuten bai argazki proiekzio baten bidez bai Jon Maia bertsolari urretxuarraren bertso sortei esker.

Urretxutik mundura emanaldi exijentea da, eta bost musikari izan ziren oholtza gainean, atzo. Akordeoiarekin Gorka Hermosa bera. Berak egin zuen Iparragirreren melodia ezagunenen orkestrazioa eta kalitate handiko akordeoi-jolea dela erakutsi zuen, beste behin, atzo.

Lau Haizeetara ahots laukotea ez zen atzean gelditu. Isabel Lacarrek, Xabier Barriolak, Pablo Azpeitiak eta Marije Ugalde soprano bergararrak osatzen dute laukotea.

Ikuskizunaren zati txiki bat jaso dugu ondorengo bideoan.


Abisu horian segiko dugu gaur ekaitzagatik

Azken orduotan Gipuzkoako eta Bizkaiko zenbait lekutan uholde txikiak eragin dituen ekaitza edonon lehertu daiteke datozen orduotan.

Larunbat arratsaldean gertatu bezala, ekaitza lehertu daiteke berriz datozen orduotan. Asteburuko giro ezegonkorrarekin jarraituko dugu, beraz, astelehen honetan, ekainaren 19an. "Prezipitazio handiagatik" abisu horiak indarrean segiko du Euskalmet meteorologia agentzitik ohartarazi dutenez. Azken orduotako alerta goizeko 9:00etan eten dute, baina 15:00etan eta gauerdira arte berriz ere kolore bereko abisupean izango gara. Denbora tarte horretan, "ordubetean 15-20 l/m² baino gehiago pila daiteke EAEko zenbait lekutan. Zaparrada trumoitsuak bota ditzake eta zenbait lekutan handiak edo oso handiak izan daitezke; zaparradekin batera txingorra egin dezake eta haize-boladak gogorrak edo oso gogorrak izan daitezke", Euskalmet-ek berri eman duenez.

Honenbestez, astelehen honetan, Usurbilen, "zerua hodeitsu egongo da, tarteka oso hodeitsu goizaldean eta egunaren bigarren partean, bero-hodeiak nagusituz. Zaparrada trumoitsuak bota ditzake, probabilitate handiagoarekin goizaldean eta egunaren bigarren partean. Norabide aldakorreko haize ahula ibiliko da; barnealdean hego-osagaia nagusituko da, tarte biziekin. Eguerditik aurrera haizea ipar-osagaitik finkatuko da. Tenperaturan aldaketarik ez".

Asteartean, "zerua hodeitsu egongo da, tarteka oso hodeitsu. Zaparrada txiki-ertainak bota ditzake, eta zenbait tokitan trumoitsuak izan daitezke. Ipar-osagaiko haize ahul-bizia ibiliko da. Tenperatura minimoetan aldaketarik ez edo gutxi jaitsiko dira. Tenperatura maximoak nahikoa edo nabarmen jaitsiko dira".

Etzi, "zerua oso hodeitsu egongo da. Zaparrada txiki-ertainak eta zenbait tokitan trumoitsuak bota ditzake. Ipar-osagaiko haize ahul-bizia ibiliko da; goizean ipar-ekialdekoa nagusituko da eta gauean ipar-mendebaldekoa. Tenperaturan aldaketarik ez edo gutxi jaitsiko da".

Informazio eguneratua hemen: euskalmet.eus


Sei emakume sexualki esplotatzen zituen sare bat desegin dute Bilbon

Lau pertsona atxilotu dituzte; batek aurrekariak zituen adingabekoen pornografiagatik. Guztiak karguekin aske utzi dituzte.

Sei emakume prostituitzera behartzeagatik eta talde kriminal baten parte izatea egotzita, lau pertsona atxilotu dituzte Bilbon. Espainiako Poliziak zabaldu duen ohar baten arabera, Bolueta auzoko txalet batean behartzen zituzten emakumeak prostituzioan aritzera, haien osasuna larriki hondatzen zuten «abusuzko baldintzetan». Atxilotuak karguekin aske utzi dituzte.

Lau atxilotuak sexu esplotaziotik eratorritako diruaren erdiarekin geratzen ziren, eta droga kontsumitzera eta «beren onespenik gabeko praktika sexualak» egitera derrigortzen zituzten. Maiatzaren 11n erregistratu zuen Poliziak Boluetako etxe hori, eta bertan, prostituitzera behartuta zeuden sei emakumeez gain, horiek «kontrolpean mantentzeaz» arduratzen zen talde kriminaleko kide bat ere atzeman zuten. Hurrengo egunetan atxilotu zituzten beste hiru kideak; horietako batek aurrekariak zituen «adingabeen pornografiagatik». Bilboko epaitegira bideratu zituzten, eta hark aske utzi zituen, karguekin.

Erregistro horretan, gainera, 1.000 euro, viagra pilulak eta kalamua zeraman poltsa bat ere aurkitu zituzten, baita «emandako zerbitzuen inguruan» oharrak biltzen zituen koaderno bat ere.


Familien eta adingabeen beharrei erantzuteko programa

Irungo Udalak programa multzo handi bat abiarazi du familien eta adingabeen beharrei erantzuteko asmoz. Gaur goizean egin duen agerraldian Cristina Laborda Gizarte Ongizateko ordezkariak eskainitako programez hitz egin du.

“Irungo Udalak ibilbide oparoa dauka gurasoei, nerabezaro betean dauden gazteei eta edonolako arreta behar duten haurrei laguntza ematearekin lotutako proiektuetan. Aproposa iruditu zaigu, ikasturtea hasten ari den honetan, horiek berriz ere aipatzea, argi gera dadin zer garrantzi handia ematen diogun herritarrek behar dituzten tresnak eskaintzeari”, adierazi du Labordak.

Eskaintzen diren programa guztiak doakoak dira, eta beharraren arabera egokitzen dira. Programa orokorrak izateaz gain, badira espezifikoagoak ere, eta beharrezkoa izanez gero, baliabide osagarriak ere aktibatzen dira.

Programa ezberdinak

Gurasoekin izeneko programak gurasotasun positiboa bultzatzen du, talde txikitan elkartzen dituzte gurasoak eta hamabost egunean behin elkartzen dira Palmera Monteron. Sei psikologo eta psikoterapeutaz osatutatko lantalde profesionalak laguntzen die ikasturte osoan zehar. 0 eta 18 urte harteko seme-alaben gurasoak elkartzen dira bertan, eta familien lotura afektiboak indartzen dituzte.

Gazteekin programan aldiz, 12 eta 17 urte arteko nerabeak bizitzako gaitasunetan trebatzen dituzte. Programak Osasunaren Mundu Erakundearen nazioarteko ekimen bat du inspirazio-iturri, eta horiei esker, nerabeak eta gazteak prestatuago daude egungo munduak dakarzkien erronkei aurre egiteko.

Bi programetan izen emateko Irungo webgunean egin daiteke, baita telefono bidez 943 50 51 52 zenbakian. Irailaren 15ean, bihar, irekiko da epea eta urriaren 15ean itxiko da, eta plaza mugatuak dira.

Ingurune irekia

Labordak ingurune irekiko hezkuntzen garrantzia aipatu du: “Auzoetan ezaguna da, eta aurrekoak bezain garrantzitsua da nolabaiteko beharren bat duten gazteei laguntzeko”. Komunitatean integratzeko beharrei eta beste testuinguru batzuei erantzuten dien nerabeentzako arreta da.

Arreta pertsonalizatua

Arreta pertsonalizatua lantzeko programa ere badute eskuartean. Iaz 242 familiarekin lan egin zuten eta bertan Irungo haur eta nerabeen babesa bermatzeaz arduratzen dira. Lan horretarako, Gizarte Ongizateko sailak 4 profesional ditu. Antzematen dituzten egoerak oso larriak direnean Udaleko gizarte zerbitzuek Foru Aldundiari jakinarazten diote kasua.

Azkenik, eskola prebentzia ere lantzen dute. Labordak esan du ezinezkoa litzatekeela esku-hartze komunitarioko zerbitzuak egiten duen lana ulertzea ikastetxeetako prebentzio proiektuak aipatu gabe. Bertan lantzen dituzte, adikzioen prebentzioa, teknologia berriak arduraz nola erabili, osasuneko eta ongizateko ohiturak eta beste hainbat arlo.

Aurrekontuari dagokionez, Udalak milioi erdi euro baino gehiago ditu bideratuta programa horietara.


Jendetza bildu da Azpeitian Santio egunez

arratsaldez ere egongo da zer egina: 18:00etan kantu poteoa egingo dute, 18:30ean errekortarien txanda izango da eta 19:30etik aurrera txarangak alaituko ditu kaleak.

Baserritarren eguna ospatzen ari dira Azpeitian gaur, astelehena, Santio jaien baitan. Eguraldia lagun, jende ugari bildu da herriko plazan eta inguruetan, eta hamaika ekitaldiz gozatzeko aukera izan dute azpeitiarrek. Napar Zuzterrak taldeak eman dio hasiera egunari, txistularien laguntzarekin, eta omenaldia egin diote Nafarroako banderari. Ondoren, sagardo, txekor eta hegaluzea egon da dastatzeko, eta sagardo zein gazta txapelketa egin dituzte. 44. Sagardo Txapelketa Altzuetak irabazi du 134 puntu eskuratuta. Bigarren izan da Alorrenea, 133 punturekin, eta hirugarren Begiristain 127 puntu batuta. Gazta Txapelketa, berriz, Urbiko Aizpea gaztandegiak irabazi du. Bigarren Markiña-Xemeingo Santamaña izan da, eta Elgoibarko Mausitxak eskuratu du hirugarren gazta onenaren saria. Azpeitiarrez gain, hainbat bisitari ere badira herrian. Haien artean, Hazparneko (Lapurdi) herritarrak etorri dira, Azpeitiarekin duten senidetza eta harremana indartzeko. Udalak harrera egin die, eta politikari zein herri eragileak bildu dira. Hori guztiaz gain, urtero legez, XXXII. Cesar Valverderen oroimenezko pilota txapelketaren finalak jokatu dituzte Frontoi Txikian, Ilunpe Pilota Elkarteak antolatuta, eta herritar ugari bertaratu da partidak ikustera. Aurre benjaminetako B kategorian Mikel Iturraldek irabazi dio Aratz Urrestillari, 16 eta 9. A kategorian, berriz, Imanol Lazkanok Iker Urrestilla hartu du mendean, 16 eta 3. Benjaminetan, B multzoan, binakako finalak jokatu dituzte: Zigor Etxeberriak eta Eriz Etxeberriak 18 eta 16 irabazi diete Pello Ziarsolori eta Oihan Sarasuari. A multzoan, aldiz, 18 eta 17 nagusitu dira Xabat Azpiazu eta Iker Zabala, Iker Urrestillaren eta Odei Labakaren aurka. Alebinetan, Haritz Zubimendik eta Eneko Odriozolak 18 eta 9 hartu dituzte mendean Imanol Iturralde eta Unax Elosegi. Txapelketako azken partida, infantilena, estu-estua izan da, eta Auritz Arrizabalak eta Aratz Buldainek irabazi dute 18 eta 17, Iker Egigurenen eta Oier Alonsoren kontra. Giro bikaina dago herriko Alde Zaharrean, eta arratsaldez ere egongo da zer egina. 18:00etan kantu poteoa egingo dute, 18:30ean errekortarien txanda izango da zezen plazan eta 19:30etik aurrera txarangak alaituko ditu kaleak. [flickr_set id="72157671438722506"]


Sturgeonek ez zuen urratu Ministroen Kodea

Eskoziako Gobernuak ikerketa independentearen ondorioak argitaratu ditu. Toryek lehen ministroaren kontrako konfiantza mozioa aurreratzea erabaki dute: bihar bozkatuko dute.

Nicola Sturgeon Eskoziako lehen ministroak lasaitua hartu du, James Hamilton ikertzaile independenteak ondorioztatu baitu agintariak ez zuela urratu Ministroen Kodea Alex Salmond gobernuburu ohiaren kontrako sexu-eraso salaketen auzian izandako jarreragatik.

Hamiltonen ondorioak erabakigarriak dira Eskoziako independentismoaren etorkizunarentzat, alde batera edo bestera egiteak eragin nabarmena izango baitzuen bigarren independentzia erreferenduma egiteko asmoan eta SNP Eskoziako Alderdi Nazionalaren hauteskundeetako arrakastan. Hala, krisi politiko erraldoi bilakatu beharrean, beste bide bat hartuko du eztabaidak, eta Sturgeonen alderdiak kezka pisutsurik gabe egingo dio aurre maiatzaren 6ko bozen kanpainari.

Eskoziako lehen ministroa pozik agertu da ikerketaren ondorioekin, eta oposizioko alderdiei eskatu die horiek errespetatzeko: «Frogetan oinarriturikoak dira, eta eztabaidarik gabekoak. Ofizialak eta behin betikoak ere bai. Prozesuan zintzotasunez aritu naiz, argi bainuen ez nuela urratu Ministroen Kodea». Ikerketa independentearen helburua zen argitzea Eskoziako lehen ministroak nola jardun zuen Salmonden kontrako sexu-eraso salaketen kudeaketan.

Sturgeonek hainbatetan esan du agintari ohiarekin 2018ko apirilaren 2an izandako bilkura SNPko buruzagi gisara izan zuela, eta ez Eskoziako gobernuburu bezala; horretan zegoen eztabaida, Ministroen Kodearen arabera grabatu egin behar baitira «kanpoko norbanakoekin» izandako hitzorduak, norekin biltzen den eta zertaz hitz egiten den jakinaraztearekin batera.

Egoera gehiago zaildu zuen Sturgeonek bilera horren eta beste hainbaten berri bi hilabete geroago eman ziolako funtzionarioen buruzagiari, unean bertan egin beharrean; eta, horrekin batera, publiko egin baitzen Eskoziako Parlamentuko diputatuei 2018ko martxoaren 29ko bilera aipatzea ahaztu zitzaiola.

2018ko apirileko hitzorduaz, Eskoziako lehen ministroak adierazi zuen uste zuela karguan haren aurrekoak bere dimisioaren berri emateko baliatuko zuela, baina Salmondek beti defendatu du «parte hartzaile guztiek aurrez» bazekitela bilkuraren arrazoia zein zen; hau da, haren kontrako sexu-eraso salaketez aritzea. Eskoziako gobernuburu izandakoak horri tiraka argudiatu du Sturgeonek gezurra esan zuela, eta, hortaz, Ministroen Kodea urratu zuela. Galderak sortu ziren bidean: zer zekien lehen ministroak auziaz, eta noiztik?

Ikerlari independentearen arabera, hitzorduak gobernuaren auzi bat lantzeko izan ziren, ez alderdiaren bat, baina ados agertu da lehen ministroarekin, horiek grabatzeak eragina izango zukeela konfidentzialtasunean eta prozesuak aurreiritzirik gabekoak izateko helburuan.

Hamiltonen lana Eskoziako lehen ministroak berak eskatu zuen, 2019ko urtarrilean, auzitegien ebazpen baten ostean gobernuak aitortu baitzuen Salmonden kontrako sexu-eraso salaketen barne ikerketa legez kanpokoa izan zela. Orduan izendatu zuten Hamilton aholkulari berezi —kargu bera eman zion Galesko Gobernuak—, eta, bi urteko lanaren ostean, Irlandako Errepublikako Fiskaltzaren buruzagi izandakoak ebatzi du ez zela kodearen urraketarik izan.

Ikerlariak dio Sturgeonek ez zuela «gertakarien narratiba osoa eman», baina hori ez zela berariazkoa izan, «froga guztiak biltzeko hutsegite bat» baizik. Ministroen Kodea ez errespetatzeko, balizko gezurrak edo urraketak «nahita egindakoak» izan behar dira.

Errugabea dela ebatzi duen arren, Hamiltonek argi utzi du Eskoziako lehen ministroaren eta gobernuaren kudeaketa ez dela egokia izan. Dena den, gaurko ondorioak jakinda, Eskoziako Alderdi Kontserbadoreak aurkeztuko duen konfiantza mozioak ez du arrakastarako aukerarik izango, Sturgeonek Eskoziako Alderdi Berdearen babesa jasoko baitu; berez, etzi ziren bozkatzekoak, baina azkenean bihar egingo dute, azken orduko aldaketarik ezean.

Egun berean, parlamentuko ikerketa batzordeak auzi berari buruzko bere ondorioen txostena argitaratuko du, baina Erresuma Batuko hedabideek iragan astean filtratu zuten horren edukia: diputatuek ondorioztatu dute Sturgeonek parlamentua «engainatu» zuela, baina ez dute zehaztu Ministroen Kodea urratu ote zuen.

Oposizioko alderdiek urteak daramatzate lehen ministroa agintetik botatzeko edo ahultzeko arrazoien bila, baina orain arte ez dira gai izan hura pixka bat bada ere kezkatzeko. Asteotako gertakariek, baina, atea ireki diete hori egiteko, mugimendu independentista eta SNP bitan zatitzeko arriskuan baitaude, hain justu, alderdia aspaldidaniko garairik hoberenean dagoen honetan.

Bigarren galdeketa, 2023a amaitu aurretik

Hamiltonen ikerketaren ondorioak argitaratu aurretik, Eskoziako Gobernuak bigarren independentzia erreferendumaren xehetasunei buruzko lege proiektua egin du publiko, eta horretan dio 2023a amaitu aurretik egin nahi duela bigarren independentzia erreferenduma. Halere, argi uzten du parlamentuari egokituko zaiola data zehatza erabakitzea, betiere galdeketa «osasun krisi publikoa» amaitu ondoren egiteko.

Dataren inguruko zehaztapenak emateaz gain, gobernuak jakinarazi du hitzordu horri begirako galdera 2014ko erreferendumaren berbera izatea nahi duela: Eskoziak herrialde independentea izan behar al luke?. SNPk uste du esaldia «ulergarria» dela, eta, hortaz, baliagarria, baina oraingoan ere hauteskunde batzordeari egokituko litzaioke horretaz erabakitzea. Boto emaileez, 16 urtetik gorakoek, atzerritarrek eta errefuxiatuek izango lukete iritzia emateko aukera.

Lege proiektua argitaratu eta berehala, Mike Russell Eskoziako Konstituzio Harremanetarako ministroak adierazi du gobernuaren lehentasuna «pandemiari aurre egitea eta herrialdea seguru egotea» izango dela; izan ere, SNPk kritikak jaso ditu oposiziotik galdeketari buruzko testua argitaratzeagatik, egungo «lehentasuna koronabirusak izan behar» duela argudiatuta.

Toryen iritziz, «zentzurik gabeko hutsegite bat da», eta, liberal-demokraten ustetan, testua «zakarrontzira bota beharrekoa» da. Eskoziako Alderdi Berdeak, berriz, adierazi du bozei begirako programan txertatuko dutela hori babestea. Itxura guztien arabera, parlamentuak lege proiektu hori onartuko balu, auzitara eramango lukete.

Datorren maiatzaren 6an egingo dituzte hauteskundeak eta, inkesten arabera, SNPk gehiengo osoa jasoko luke, gutxigatik bada ere; independentisten kopuruak gora egingo luke ekologistek ere ordezkari gehiago izango lituzketelako.


Jaurlaritzak EAEtik kanpo dauden trenbide batzuen eskumena ere bere egitea proposatu du, Garamendiren ahotan

Eusko Jaurlaritzako Gobernantza Publiko eta Autogobernu sailburuak aitortu duenez, tren lineen transferentzia da Espainiako Gobernuarekin zabalik duten "negoziazio bakarra". Halaber, salatu du Ministerioak eskuduntzen "bideragarritasun juridikoa zalantzan" jartzen jarraitzen duela.

Olatz Garamendi Eusko Jaurlaritzako Gobernantza Publiko eta Autogobernu sailburuak iragarri duenez, trenbideen transferentzian "harago" jotzea proposatu dio Euskadik Espainiako Gobernuari, eta Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) mugetatik kanpo igarotzen diren trenbide zati batzuk kudeatzea ere eskatu dio. Horien artean leudeke, zehaztu duenez, Bilbo-Karrantza artekoa, Villaverde Turtziozetik (Kantabria) igarotzen dena; Bilbo-Balmaseda, Bizkaiko hiriburutik La Roblara (Leon) doana, eta Irun-Gasteiz tartea, Sakanatik (Nafarroa) pasatzen dena. Dena dela, azpimarratu du negoziatzen jarraitzen dutela; "oraindik asko dago lantzeko", ohartarazi du.

Radio Euskadiren "Boulevard" saioari eskainitako elkarrizketa batean, Garamendik kritikatu du ez dela aurrerapausorik egon transferentzien alorrean eta "zabalik dagoen negoziazio bakarra" trenbideen kudeaketa dela. Argitu duenez, bera "pertsonalki" ari da auzia lantzen. Sailburuak ez du negoziazioaren inguruko xehetasunik eman, "aldeei zor diedan errespetuagatik" —argudiatu du—, baina argitu du euren proposamenean EAEko mugaz harago doazen tren lineen ardura hartzea dagoela, baita Bilboko Metroaren 4. lineari dagozkion azpiegituren inguruko zenbait kontu ere. Ez du zehaztu, ordea, Renfeko linean Euskotrenen menpe geratuko ote diren, eta itxaropena agertu du urte amaierarako eskumena lortzeari dagokionez. "Gustatuko litzaidake, baina ez dago nire esku, eta eskarmentuak diost ezin naizela baikorra izan", deitoratu du.

Era berean, salatu du Lurralde Politikako Ministerioak joan den astean bidalitako azken idatzi teknikoan "transferentzien bideragarritasun juridikoa" aipatzen zela, eta, beraz, Espainiako Gobernuak oraindik ere horren inguruko zalantzak dituela. Garamendiren aburuz, "bada garaia Ministerioak argitzeko zeintzuk diren arazo juridiko horiek, guk geure burua defendatu ahal izateko".

Eneko Andueza PSE-EEren buruak "lasaitasuna" eskatu duela eta, honakoa ihardetsi du sailburuak: "Anduezak 11 eskuduntza aipatu ditu, nik 43 urte igaro direla erantzuten diot".

Funtzionarioentzat Espainiako Gobernuak egin asmo duen soldata igoeraz galdetuta —informazio batzuen arabera, % 3,5eko igoera proposatuko du—, Garamendik argitu du ez duela horren inguruko informaziorik jaso. Dena dela, sindikatu batzuek iragarritako plantoari buruz esan du ez dela garaia "ziurgabetasun gehiago sortzeko, laguntzeko baizik".

Azkenik, adierazi du Eusko Jaurlaritzako zerbitzu juridikoak aztertzen ari direla EAEko Auzitegi Nagusiak emandako azken epaia (Gabonetan covid ziurtagiria eskatzen jarraitzeari oniritzia eman zion erabakia bertan behera uztea), Gorenean kasazio errekurtsoa aurkeztu ala ez erabakitzeko.


'Euskaraz gara' aldarria zabalduz

Ekainaren 14an Tolosan Udalerri Euskaldunen Eguna ospatuko dute. Asmoa da udalerri euskaldunek euskararen geroan jokatzen duten paper garrantzitsua lau haizeetara zabaltzea, herritarren sentsibilizazioan eragitea eta euskararen aldeko konpromisoak sustatzea. Aurten lehen aldiz urrats bat aurrera eman, eta udalerri euskaldun guztiek bertan parte hartzea nahi du Uemak. «Udalerri euskaldunek garrantzi handia dute euskararen normalizazio prozesuan, ezinbestekoa da gune batzuetan euskara osasuntsu mantentzea beste eremu erdaldunetan eragin dezaten», azaldu du Goizane Arana Uema Udalerri Euskaldunen Mankomunitateko teknikariak. Uemak Euskaraz gara aldarriaren barruan bi ekimen antolatu ditu eskualdean. Zarautzen ikus-entzuneko bat filmatuko dute, eta Orion mosaiko erraldoia osatu eta argazki jendetsua atera. Bideoa eta argazki jendetsua Zarauzko euskalgintza eta Uema elkarlanean ikus-entzuneko bat osatzen ari dira herritarrak euskararen garrantziaz kontzientziatzeko eta zarauztarrak ekainaren 14an Tolosan egingo den festan parte hartzera gonbidatzeko. «Ikus-entzunezkoan hainbat arlo jorratzen dituzten Zarauzko eragilek, taldek eta langilek parte hartuko dute, harrotasunez irudikatzeko Zarautz euskaraz bizi den herri bat dela», adierazi dute. Ostiralean 18:00etan egingo dute Euskaraz gara ikus-entzunezkoaren grabaketaren azken saioa udaletxeko plazan, eta zarauztarrak bertan parte hartzera animatu nahi dituzte. Uemako kideen esanetan, Zarautz euskararen arnasgunea da: «Zarautzen naturala da euskaraz aritzea, euskaraz bizi dira zarauztarrak nahiz eta horretarako oztopoak izan. Herri euskalduna izaten jarraitzea nahi dugu, eta horretarako konpromisoak hartzeko lanean jarraituko dugu eragileok», azaldu dute. Orion, bestalde, udalak Aita, ama... kontu bat dut zuei esateko egitasmoa abiatu du gurasoen hizkuntza ohituretan eragin eta euskararen erabildera sustatzeko asmoz. Ekimenaren barruan gaur 17:00etan argazki jendetsua atera nahi dute arranpla ondoko plazan Euskaraz gara leloa mosaiko jendetsua osatuz. Udalak, Zaragueta Herri Eskolak eta Orioko Herri Ikastolak antolatu dute egitasmoa, eta 133 lagun bildu nahi dituzte hitzorduan. Haur, guraso eta oriotar oro animatu nahi dituzte argazki jendetsura. Parte-hartzaile bakoitzak kartulina bati eutsiko dio, eta denen artean Euskaraz gara leloa osatuko dute.


Bide berriak irekitzen eta helburuak betetzen

Zuhaitz Gonzalez, Eskoriatzako saskibaloi saileko kirol zuzendaria, Baskoniaren junior mailako emakumezkoen taldeko entrenatzailea izango da. Hala ere, Ointxe! Arrasatek eta Eskoriatzak elkarlanean sortutako taldearen gidari izaten segituko du.

"Eskoriatza Kirol Elkartean harro gaude gure klubean egiten duzun lanaz; batez ere, saskibaloi sailean. Ahalegin bakoitzak bere saria dauka". Eskoriatza Kirol Elkarteko kideek hitz horiek sare sozialetan zabalduta jakinarazi dute Zuhaitz Gonzalez Eskoriatzako saskibaloi saileko kirol zuzendaria Gasteizko Baskoniaren junior mailako emakumezkoen taldeko entrenatzailea izango dela denboraldi honetan.

Komunikatua orain irten den arren, uztaila ezkero da Gasteizko taldeko entrenatzaile

Gazte-gaztetatik jokalari moduan urte askoan aritu da Zuhaitz Gonzalez zenbait taldetan, eta entrenatzaile ere ibilbide luzea du. Hain zuzen ere, geroz eta ardura gehiago hartzen ari da azkenaldian, batez ere, Eskoriatza Kirol Elkarteko saskibaloi sailean, baina, Eskoriatzara mugatu barik, ikasteko gogoz dago, proiektu berrietan aritzeko interesarekin, eta beste zenbait ate ere ireki zaizkio parez pare.

Arduraz, baina ikasteko gogoz

"Egia esan, orain jakinarazi dugu Baskoniaren junior mailako emakumezkoen taldearekin arituko naizela, baina, egia esan, abuztu aurretik hasi nintzen entrenatzen. Sorpresaz jaso nuen egin zidaten eskaera, eta, Baskoniaren talde baten entrenatzaile gisa aritzea ardura handia den arren, oso pozik nago. Nire helburu nagusia hazten joatea da, ikastea, disfrutatzea, eta, hori ardatz, minutu guztiak aprobetxatu nahi ditut. Hilabete daramagu txapelketan, eta taldea sendoa da. Konfiantza izatea ezinbestekoa da, jokalariengan sinistu behar da, eta beraiek ere sinistu behar dute. Hala irteten dira ondo gauzak. Honekin batera, beste hainbat proiektu ere baditut esku artean, baina pausoz pauso joan nahi dut, eta laster etorriko dira albiste berriak...", adierazi du Zuhaitz Gonzalezek, Eskoriatzako saskibaloi saileko kirol zuzendariak eta, orain, Baskoniaren junior mailako emakumezkoen taldeko entrenatzaileak.

Zuhaitz Gonzalez aginduak ematen, Goiena Saski Hemen Garbiketak taldearen eta Luberriren arteko partiduan.

Eraikitakoa baztertu gabe

Baskoniaren taldearekin arituko den arren 2021/2022 denboraldian, ez du utziko Eskoriatza Kirol Elkarteko saskibaloi saileko kirol zuzendari kargua, eta ezta ere Goiena Saski Hemen Garbiketak taldearen gidaritza. Ointxe! Arrasatek eta Eskoriatzak elkarlanean sortu berri duten taldea urratsak egiten ari da denboraldi hasieran. Izan ere, orain arteko partidu guztiak irabazi dituzte, eta asteburu honetan, laugarren jardunaldiko garaipenaren bila joango dira Irunera, Erroibide Urbycolan taldearen aurkakora.


Udane Juaristi azkoitiarrak Mendaroko Aire Libreko Margo Lehiaketa irabazi du

Mendaroko Udalak antolatutako txapelketa larunbatean egin zen, eta guztira 22 margolari aurkeztu ziren.

Udane Juaristi margolari azkoitiarrak Mendaroko Aire Libreko Margo Lehiaketa irabazi du. Mendaroko Udalak antolatutako txapelketa larunbatean egin zen, eta guztira 22 partaide aurkeztu ziren. Goizean zehar margotu ostean, epaimahaiak 14:30ean eman zuen jakitera bere erabakia, eta Juaristiren lana saritu zuen. Azkoitiarrak 700 euro eskuratu zituen.


Txarretik festa atera dute Iñigo de Loiola kaleko bizilagunek

Iñigo de Loiola kaleko bizilagun elkarteak antolatutako festa aurrera eraman dute larunbatean. Egun osoko egitaraua prestatu zuten, baina eguraldi txarra dela eta, Oriarte Landaberriko jolastokian egin behar izan dituzte ekimen gehienak. Ez dirudi gehiegi inporta izan zaienik, hala ere parte hartze zabala izan baitu jaiak.

Pandemiak eragindako etxealdian sorburu du festak. Kale gehien-gehienetan bezala, Iñigo de Loiolako bizilagunak balkoira ateratzen ziren eta ordu luzeak arintzeko jarduerak egin zituzten, tartean, musika jartzen zien DJ bat zegoen. Hala, elkar ezagutu eta lagun egin ziren. Ohikora bueltan, Ilbe elkartea sortu zuen talde batek eta urtean behin hura gogoratzeko festa bat egitea erabaki zuten. Hazten joan zen ekimena eta emaitza gaurko egitaraua izan da. "Ez genekien zer aurreikusi, agian ez zen inor etorriko... baina elkarlan handia izan dugu, bai saltokien eta tabernen bai jendearen aldetik" aitortu du Idoia Arteagak. Horren erakusgarri dira paella jaterako 160 txartelak lehen egunean bertan agortu izana eta bizkotxo lehiaketara aurkeztutako 45 gutiziak, "gainditu egin gaitu". Konfinamendu garaian gozogintzak izandako arrakastarekin bat dator ere, asko praktikatu zuten seinale.

Euriari aurre egiteko prestatuta, Ankoker trikitixa laukoteak diana egin du auzoan barrena, bizilagunei festara dei eginez. Oriarten bitartean, barra ireki eta pintxo poterako dena prestatzen ari ziren. Antolatzaile taldeko parte den Iñaki tabernak urdaiazpikoa ekarri du, Ogi Berrik ogia eman die, eta Hiru aldetak 25 bat patata tortilla. Ardoa eta sagardoa ekimena babestu duten beste kide batzuek jarri dute. Barra inguruan jendea biltzen joan da goizean zehar eta txikienek jolasetan aritzeko aukera izan dute zaku lasterketa, igela, dardoak...

Eguerdian, Gautxori txarangak girotze lanari ekin dio eta pare bat orduz ibili da auzoko kaleetan barrena. Bien bitartean, Oriarten hiru epaileek bizkotxo lehiaketan parte hartu duten aleak dastatu dituzte hiru onenak aukeratzeko. Hurrenkerarik gabe, sari ugari jaso dituzte irabazleek. Musikak etengabe girotu du festa eta uneren batzuetan zuzenean aritu dira Easo abesbatzako kide Alain Sanchezek eta Arteaga bera.

Gutxika gutxika, lekua hartzen joan dira bazkarirako. Antolatzaileetako batek une hori aprobetxatu du otordu ostean egitekoak ziren bingorako txartelak saltzeko. Mahai artean eta paella hartzeko osatu den ilara luzean aurrera eta atzera ere ibili da. Postrerako nahi beste bizkotxo izan dute eta DJ Karpinek jarritako dantzarako musika protagonista izan duen arratsaldean bertaratu direnek ere izan dute jateko aukera.

Pozik zeuden antolatzaileak parte hartzearekin eta jendea ilusioz ikusi izanarekin. Urtero maiatzeko lehen larunbatean egitea da beraien nahia, aurten ere hori zuten asmo, baina ezusteko baten ondorioz, astebete atzeratu behar izan zuten.

Egitasmoa babestu dute: Lasarte-Oriako Udala, Frutas Ruiz, Clover, Bronx, Buenetxea, La Vie, Avenida, Patricio, Abend, Belatz, Kukulaser, Korricolari, Gautxori txaranga, De Norte ileapaindegia, Juan Iraola e Hijos iturgintza, Gandarias Uribe Botika, Mapfre, Maite liburu denda eta Valen mertzeria.


Zumaia-Donostia ibilbidea egiten duten autobus zerbitzuek aldaketak izango dituzte larunbatetik aurrera

[caption id="attachment_299050" align="aligncenter" width="300"] Autobusa Orion geldialdia egiten. (Aiora Larrañaga/Hitza)[/caption] Zumaia-Donostia ibilbidea N-634 errepidetik eta A-8tik (Oriotik pasa gabe) egiten duten autobus zerbitzuek Donostiako autobus geltoki nagusitik pasako dira larunbatetik aurrera. Ondorioz autobusek ibilbide luzeagoa egin beharko dute, eta ordutegian hainbat aldaketa egingo dituzte. Antiguatik barrena sartuko dira autobusak Donostian, eta gero San Martin kalean egingo dute geldialdia. Ondoren, autobus-geltoki berriraino joango dira eta han bukatuko du ibilbidea. Bestalde Zumaia-Donostia ibilbidea A-8 errepidetik, Oriotik pasatuta, egiten duten autobusek ez du geldialdia egingo Donostiako autobus geltoki berrian. Lurraldebus autobus ordutegi berria


Kontu kontalari saioek aurrera egingo dute

Otsail hasieran bete dira zortzi urte Ipuinen Ordua ekimena martxan jarri zenetik. Ordutik saioen maiztasuna eta iraupena aldatzen joan da, baina beti izan du boluntario talde baten lana atzetik, eta, batez ere, umeen onarpena eta jarraipena.

Gaur egitekoa den ipuin saioarekin estreinatuko dute 2022a Ipuinen Ordua ekimeneko kideek. Udal liburutegitik bultzatutako eta koordinatutako egitasmoa da, eta dozena bat kontu kontalari boluntarioren babesa du.

Koronabirusak baldintzatutako protokoloa moldatuz joan dira azken boladan; izan ere, beharrezkoa izan da saioen maiztasuna, antolaketa eta abar egokitzen joatea. Hiru adin tarteko umeendako saioak izan ohi dira, eta otsailetik aurrera hiruak hileko egun berean egingo dira, atzera ere.

Hogei minutuko saioak izango dira. Aurrerantzean, 17:30ean hasiko da HH3, HH4 eta HH5 geletako umeendako saioa. HH5, LH1 eta LH2koen txanda 18:10ean hasiko da; eta LH3 eta LH4ko neska-mutikoena 18:50ean.

Kontalaritza tailerra

Aurreko urteetan moduan kontalaritza tailerra egingo dute liburutegian. Kontalari boluntarioendako ez ezik interesa lukeen edozein herritarrendako da. Otsailaren 16an emango diote hasiera, eta bina orduko lau saio izango dira guztira. Amaia Elizagoien kontu kontalari nafarrak gidatuko du. Interesatuek martitzenera arteko epea dute izena emateko. Liburutegian jaso daiteke argibide gehiago.


Errigoraren kanpainak, 236 saski bailaran

Guztira, 13.000 saski banatuko dituzte, eta 200.000 euro bideratu Ager zonaldeko euskalgintzara.

Bukatu da Errigoraren aurtengo kanpaina, Bat egiteko garaia da lelopean; eta aditzera eman dutenez, 13.000 saski banatuko dituzte, Nafarroa erdi eta hegoaldeko dozenaka nekazarik bildutako uztarekin osatutakoak. Horietatik, 236 saski iritsiko dira Urumea bailarara: 176 saski eskatu dituzte Hernanin, 32 Goizuetan, eta 28 Astigarragan.

Saldutako saski guztiei esker, 200.000 euro bideratu ahal izango dituzte Ager zonaldeko euskalgintza egitasmoetara: bertako AEKren euskaltegietan bekak lantzeko, eskoletan D ereduko lerroak bultzatzeko, eta Agerraldia egitasmoaren baitan urte osorako agenda zabala osatzeko.


Espainiako estatuaren "eraso zaparrada" salatu dute Azpeitian

Azken egunotan Euskal Herriak eta euskal herritarrek pairatutako erasoak salatu dituzte gaur, asteartean, Azpeitiko plazan. Sortuk antolatutako elkarretaratzea hastear zela adierazi dute Espainiako estatuak eginiko "eraso zaparrada" salatzea duela xede mobilizazioak. Beraz, honakoak salatu ditzute: Guardia Zibilak atxilotutako abokatuak, Hasier Arraiz Sortuko bozeramailearen esanak fiskalarengana eraman izana eta presoek Frantzian betetako kondena urteak deusteztatzea. Sortuko kideek herritarrak animatu dituzte "datozen mobilizazioetan" parte hartzera, eta jakinarazi dute autobusa antolatuko dutela larunbatean Donostian egingo den manifestaziora joateko. Horrenbestez, autobuseko txartelak Orkatzen jarriko dituztela azaldu dute ordezkariek.


Gizon batek sexu erasoa egin dio emakume bati Grosen

Ertzaintzak 20 urteko gizon bat atxilotu du, larunbat gauean etxera zihoan emakume bati eraso egin ondoren. Emakumeak SOS-Deiak larrialdietako telefonora deitu zuen erasoa salatzeko. Gizonari sexu eraso bat egitea leporatu diote.

Ertzainak lekura joan ziren, eta emakumeari laguntza emateaz gain, erasotzailearen bila hasi ziren, eta emandako deskribapenarekin bat etor zitekeen gizon bat aurkitu eta atxilotu egin zuten. Agintari judizialaren eskuetan utzi dute Donostiako Guardiako Epaitegian.

Itaiak, emakumeen antolakunde sozialistak, elkarretaratzera deitu du erasoa gaitzesteko. Gaur egingo dute protesta, 20:00etan, Bulebarrean. “Indarkeria matxista orori” aurre egiteko beharra azpimarratu dute.

Groseko Asanblada Feministak ere kontzentrazioa egingo du. Bihar aterako dira kalera, 19:30ean, Groseko Katalunia plazara. Asanbladak “erabat gaitzetsi” du erasoa, eta mobilizazioa antolatu du sexu erasoa jasan zuen emakumeari “elkartasuna eta indarra helarazteko. Eta erakusteko nazkatuta gaudela, elkarrekin indartsuak garela, eta eraso bakoitzari erantzuna emateko prest gaudela”.

Era berean, Donostiako Udalak erasoa gaitzetsi du, udal talde guztiek sinatutako adierazpen baten bidez. Gainera, erasoa salatzeko, Alderdi Ederren elkarretaratuko dira bihar, hilaren 10ean, 12:00etan.


BKLko juniorrak txapeldun itzuli dira

BKL Murumendik eta BKL Esparruk junior mailako Gipuzkoako txapelketa irabazi zuten asteburuan, Zarautzen (Gipuzkoa). Mutilek Hondarribiako Ama Guadalupekoa hamar puntuko aldeagatik menderatu zuten; neskek, berriz, 56 eta 61 irabazi zuten Urretxuko eta Zumarragako Goierri UZ Baleikeri. Klubak denboraldia amaitu duen arren, saskibaloiak ez du etenik. Larunbatean 3×3 txapelketa egingo dute, 09:00etatik aurrera, La Sallen. Izen ematea zabalik dago.


Palestinari elkartasuna adierazi diote hainbat herritarrek Zestoan

Erresistentziarekin elkartasuna, Palestina askatu! lelo hartuta, hainbat lagunek elkarretaratzea egin dute Zestoako plazan. Gaur, Azkoitian egingo dute mobilizazioa, 19:00etan, plazan.

Hamasek asteburuan Israelen egindako erasoen ondoren nabarmen egin du gora tentsioak ekialde hurbilean. Israelek gerra egoera deklaratu du, eta haren armadak erabat blokeatuta du Gaza. Bada, bertan gertatzen ari dena salatzeko eta Palestinako herriari babesa adierazteko mobilizazioak egiten ari dira egunotan eskualdeko hainbat herritan. Herenegun Azpeitian, Zarautzen eta Zumaian egin zituzten elkarretaratzeak, eta atzo Zestoan egin zuten mobilizazioa. Zestoako Gazte Asanbladak deituta, dozenaka lagun elkartu ziren 19:00etan plazan, Erresistentziarekin elkartasuna, Palestina askatu! lelo hartuta.

Azkoitian, berriz, gaur, ostirala, 19:00etan elkartuko dira, plazan, gaiarekin keztatuta dagoen herritar talde batek deituta. Palestina askatu! lelopean egingo dute protesta.

(Argazkia: ZGA)


'Zumaia, herri bat COVID-19 olatuen aurrean' dokumentala, osorik ikusgai

BALEIKEn osorik ikus daiteke jada Zumaia, herri bat COVID-19 olatuen aurrean dokumentala. Jon Maiak zuzendu du ikus-entzunezkoa, Urola Kostako Komunikazio Taldearekin elkarlanean. Laster aterako da argitara gaztelaniazko azpitituluak dituen bertsioa.


Hego Sudan, gerra zibila eta klima aldaketaren ondorioz goseak kolpatutako herrialde aberatsa

Gerra Zibilak 400.000 hildako inguru utzi ditu herrialdean eta kontrolik gabeko milaka arma daude kaleetan. Horretaz gain, uholdeen eraginez 4 milioi desplazatu daude. Gosea gatazkaren eta uholdeen ondorioa da.


Alarma morea

Aranazko udalak antolatuta Alarma morea errunba eta flamenko feminista.

Aranazen, Musika plazan, arratsaldeko 19:30ean.


Borras diputatu eta Kataluniako Parlamentuko presidente kargutik kendu dute

Kataluniako Parlamentuko Mahaiak Laura Borras presidentea kargugabetzearen inguruan bozkatu du; ustez, kontratuak zatikatu zituen Institució de les Lletres Catalanes erakundeko buru zebilela.

Kataluniako Mahaiak Laura Borras diputatu eta Kataluniako ganberako presidente kargutik kentzea onartu du ostegun honetan (PSC, ERC eta CUP alderdiek aldeko bost boto eman dituzte, eta JxCatek bat kontra), auzi judiziala abiatu baitute haren aurka ustelkeriagatik.

Hala azaldu diote Efe albiste agentziari parlamentuko iturriek Mahaiak bilera 12:15ean hasi ondoren, gai zerrendan puntu bakar bat zutela: Borrasen kargua bertan behera uztea, Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiak epaiketara bidali ondoren prebarikazioa eta dokumentuak faltsutzea egotzita, ustez erakunde horren kontratuak zatikatu dituelako.

Borrasek ez du parte hartu ez eztabaidan ez eteteari buruzko bozketan, ageriko interes-gatazka dela eta; hori dela eta, 13:00ak baino lehentxeago joan da aretotik, Mahaiko gainerako kideak 25.4 artikulua eztabaidatzen eta bozkatzen hasi direnean.

Borrasek bere errugabetasuna aldarrikatu du ostegun honetan Ganberako Mahaiaren aurrean. Azken egunotan, PSC, ERC eta CUP alderdiek eskatu diote Borrasi borondatez aldentzeko, eta ohartarazi dute bestela kargugabetzearen aldeko botoa emango zutela Araudiko 25.4 artikulua oinarri hartuta. Artikulu horren arabera, Mahaiak ustelkeriarekin lotutako epaiketaren bat duten diputatuak kargugabetu beharko ditu.

Dena dela, Borrasek beti adierazi du errugabea dela, ez duela dimisiorik emango, eta 'lawfare' (legen borrokaldia) izenekoaren biktima dela. Eskatu die Mahaiko kideei "oinarrizko eskubideekiko errespetua duten diputatu demokrata gisa" jokatzeko, "ez epaile edo inkisidore gisa".

Testuinguru honetan, Quim Torra Kataluniako presidente ohia Kataluniako Parlamentura joan da Borras babestera: "Zintzoa eta zuzena den pertsona baten aldamenean egoteko etorri naiz. Biok elkarrekin sartu ginen Kataluniako Parlamentuan diputatu, elkarrekin irten ginen Generalitateko Jauregitik ni inhabilitatu nindutenean, eta gaur berriro irtengo gara elkarrekin Parlamentutik kargugabetzen badute", esan die kazetariei: "Mina ematen dit ustelkeria leporatzeak".


Aulki mugikorreko distantzia luzeko Euskadiko Txapelketa jokatuko da igandean Orion

Arraunlariek 13:00ean hasiko dituzte estropadak errioan. Mapiletik, Sarikolatik eta Donparnasetik aterako dira ontziak.

Aulki mugikorreko estropadez gozatzeko aukera izango da igandean errioan. Normalean Legution (Araba) egiten den distantzia luzeko Euskadiko Txapelketa jokatuko dute estropalariek, 13:00etatik aurrera. Agidanez, ur-mailarekin arazoak dituzte Legution, eta horregatik erabaki da txapelketa Orion egitea.

Euskal Arraun Federakuntzak antolatutako proba hiru mailatan banatuta egingo da. Seniorrak eta jubenilak Mapiletik aterako dira, eta 6.000 metroko ibilbidea egingo dute; kadeteek eta beteranoek irteera puntua Sarikolan egongo da, eta 4.000 metroko distantzia izango dute helmugaraino; azkenik, infantilak Donparnas inguruan hasiko dira arraunean, eta 2.500 egingo dituzte arraunean herriraino.

Arraun elkarteek gaur arratsaldera arte dute zabalik inskripzioa egiteko aukera.


Getari Etxegarai aktorea eta Karmele Gisasola herri kirolaria, gaur, "Udak Dakarrena" saioan

Ana Ramos, Yogurinha Borova eta Xabi Aburruzaga ere hartuko ditu Julian Iantzik Bilboko set-ean. Soinujolearen musika zuzenean entzuteko aukera izango da, eta Yogurinha kantuan entzungo dugu.

Gaurkoan ere, Bilbotik egingo dute "Udak Dakarrena" saioa, zuzenean, Julian Iantzik aurkeztuta.

Bertan, Getari Etxegarai aktoreak bere proiektuen inguruan hitz egingo du, eta Karmele Gisasola herri kirolaria ere saioan izango dute, azken lorpenen inguruan aritzeko.

Ana Ramos EITBko kiroletako aurkezlea izango da Julianen beste gonbidatuetako bat, eta kazetariaren ibilbideari errepasoa egingo diote.

Bestalde, Xabi Aburruzaga soinujoleak bere azken diskoaren berri emango du, eta zuzenean entzuteko aukera izango da.

Horrez gain, Yogurinha Borovaren bisita izango dute, eta kantuan ere arituko da.

"Udak Dakarrena" astelehenetik ostegunera izan ohi da ikusgai, zuzenean, 21:30etik aurrera, ETB1en eta eitb.eus-en.


Hitz eta pitz Agotzenea-ko Urtzirekin eta Anderrekin

https://arranotxikiarenhegaldia.blogspot.com/2021/09/hitz-eta-pitz-agotzenea-ko-urtzirekin.html


"Arraun surfean ari naizenean ahaztu egiten ditut arazo guztiak"

Begoña Zalduak arraun surfaz gozatzen jarraitzen du laurogeita bi urterekin. 'Biba zuek!' telebista programan azaldu duenez, duela zortzi urte hartu zuen kirol horretan jarduteko afizioa, eta ordutik bere "pasioa" dela aitortu du.

Begoña Zalduaren bideoa ikusteko, egin klik hemen.


Zumaiako 37. Herri Lasterketa

Otsailaren 19an jokatuko da Zumaiako 37. Herri Lasterketak. 15:45etik aurrera hasiko dira korrika saioak. Izenak www. kronoak.com atarian eman daitezke.


ITVko txartel faltsuak jartzeagatik bi salaketa egin ditu Foruzaingoak Elizondon eta Sunbillan

Elizondoko komisaldegiko hiritar segurtasunerako patrullek bi gidari dokumentuak faltsutzeagatik salatu dituzte berriki Elizondon eta Sunbillan, beraien ibilgailuetan ITVko eranskailu faltsuak zituztelako paratuak.

Elizondon, 2022ra arte baliagarria zen ITVko eranskailua zuen, baina gidariak erakutsitako ikuskaritza teknikoko txartelak ez zeukan derrirrorrezko zigilua. Gidariak ikuskaritza Sunbillako ITVn pasatu zuela adierazi arren, hori ez zela horrela baieztatu zuen foruzaingoak eta dokumentuak faltsutzeagatik salatu du ibilgailuaren jabea, 62 urteko Bertizaranako bizilaguna.

Sunbillan, berriz, ITV azterketa gainditua zuela adierazi zuen gidariak, 37 urteko irundarrak. Baina erakutsitako pegatina (argazkian) martxoan kadukatua zegoen eta gainera, gaur egun ez dagoen modelo batekoa zen. Hau ere dokumentu publikoa faltsutzeagatik salatu zuten.


Azken zazpi egunetan 52 eri eraman dituzte ospitalera

Azken kontaketan, hamahiru izan dira; maiatzaren 15etik ez zen izan horren kopuru handirik. 162 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian. Apiril amaieratik, kasu gehien detektatu duten epealdia izan zen iragan astea


"Las huellas de elBulli" mundu-estreinaldiak hasiera emango dio Culinary Zinemari

Sailean bildutako bost film luzeekin batera, afari tematikoak ere antolatuko dira Basque Culinary Center-ean irailaren 20tik 24ra. Emanaldiak eta afariak barne hartuko dituzten sarrerak irailaren 6an jarriko dira salgai.

Las huellas de elBulli Ferran Adriak zuzendutako jatetxeari buruzko filmaren mundu-estreinaldiak inauguratuko du Culinary Zinema, Donostiako Zinemaldiaren 69. Edizioan. Sailean bildutako bost film luzeekin batera, afari tematikoak ere antolatuko dira irailak 20 eta 24 bitartean, Basque Culinary Center-ean. Emanaldiak eta afariak barne hartuko dituzten sarrerak irailaren 6an jarriko dira salgai. Filmetarako bakarrik balioko duten sarrerak, aldiz, irailaren 13an.

Programatutako filmen artean, lau mundu-estreinaldi izango dira: Las huellas de elBulli, The Pursuit of Perfection, Reinventing Mirazuz eta Michelin Stars II: Nordic By Nature. Bestalde, Delicieux / Delicious filmak amaiera emango dio sailari.

Iñigo Ruizek eta Jose Larrazak aurkeztuko digute Las huellas de elBulli mundu-estreinaldia, Ferran Adriaren ikuspegi ezberdinei eta Gironan izan zuen jatetxeari errepasoa egiten dion filma. Sukaldari katalanak beste diziplina batzuetako sortzaileengan izandako eragina erakusten digu.

Saileko beste film luzeen artean, Toshimichi Saitok zuzendutako The Pursuit of Perfection aurkitu dezakegu. Filmak sukaldaritza japoniarra aztertzen du herrialde hartako gastronomiaren lau chef garrantzitsuenen begiradaren bidez.

Rasmus Dinesen buelta da Culinary Zineman, Michelin Stars II: Nordic by Nature lanarekin. Danimarkako errealizadorea KOKSen sartuko da, Feroe uharteetako paraje natural batean kokaturiko jatetxe ospetsuan. Bestalde, Franck Ribière eta Vérane Frédiani frantziarrek Reinventing Mirazur zuzendu dute, Mauro Colagreco sukaldari argentinarra deskribatzen duen filma.

Azkenik, Eric Besnard zinemagile frantziarraren Deliceux / Delicious filmak amaiera emango dio Culinary Zinemari. Film luzeak Frantziako Iraultzaren hasieran girotuta dago.

Donostiako Zinemaldiaren Culinary Zinema sailean bildutako bost film luzeekin batera, afari tematikoak ere antolatuko dira Basque Culinary Center-ean irailaren 20tik 24ra. Emanaldiak eta afariak barne hartuko dituzten sarrerak irailaren 6an jarriko dira salgai, 09:00etan, eta 70 euroren balioko dute. Aldiz, filmetarako bakarrik balioko duten sarrerak irailaren 13tik aurrera jarriko dira salgai, 7,90 euroko prezioan.


Aldatu eta egokitu, jaiaz gozatzen jarraitzeko

Gaur arratsaldean ospatuko dute Zestoan Santa Kutz eguneko umeen danborrada. Haur guztien neurrira pentsatutako jantzi eta pertsonaia berriak estreinatuko dituzte, haurren parte hartze aktiboa indartuz.

Atzo gauean helduen danborrada ospatu eta gero, gaur umeen danborradaren txanda izango da Zestoan. 18:00etan hasiko da danbor festa; Arocena hotela zenaren parean elkartu eta handik hasiko da erdiguneko kale nagusienak zeharkatu ondoren plazan bukatuko den desfilea.

Urteak joan, urteak etorri, Zestoako Santa Kutz jaien osagai ezinbestekoa dira danborradak. Urteen joanean, badira bere horretan mantentzen diren gauzak, baina baita garaian garaikora moldatuz irauten dutenak ere, eta festak ez dira bilakaera horretatik kanpo gelditzen. Horren erakusle da Zestoako umeen danborrada. Hasieratik gaur arte, herritarrek –boluntario zein guraso– antolatu izan dute beti festa, udalaren ezinbesteko laguntzarekin. Hainbat antolatzaile eta hainbat aldaketa izan ditu danborradak, halabeharrez zein hautuz; azken horietako batzuk iaz gertatu ziren, eta joan den urtean ekindako bideak jarraipen borobilagoa izango du aurten.

Berdindu, denen neurrira

"Urte mordoxka da genero berdintasuna-eta kontuan hartzen hasi zirela danborradan, banderadunak eta kantinerak neska zein mutil izaten hasi zirela, adibidez", dio Naiara Expositok. Bera da danborradaren antolaketan iaz hasi zen guraso boluntario taldeko kideetako bat. Zestoan, 5 eta 12 urte arteko "ume guztiek" izaten dute danborradan parte hartzeko aukera, eta hori ahalbidetzeko neurriak ere hartu behar izan dituzte antolatzaile belaunaldi desberdinek. "Finean, garaian garaiko soluzioak bilatzen joan dira, une bakoitzean egokienak zirela iruditzen zirenak".

Iaz, antolatzaile talde berria danborradak "bateratasuna falta" zuela ohartu zen, jantzietan eta desfilearen egituran, besteak beste. Horri irtenbidea eman behar ziotela erabaki, eta joan den urtean bertan aldaketa batzuk egin zituzten: taldeak kolorezka banatu zituzten, banderadun guztiak berdin jantzi –Itxaropena dantza taldearen laguntzarekin–, eta txapel berriak egin zituzten talde gorriarentzat. 2022an denborak eta aurrekontuak baldintzatuta egindako aldaketa haiek talde barruko hausnarketa prozesu baten hasierako emaitzak izan ziren. 2023an jarraipena ematea nahi zieten, bai hausnarketari, bai aldaketei, eta horrela egin dute.

Pertsonaia berriak

Bi helburu nagusirekin aritu dira lanean umeen danborradaren antolatzaileak. "Bateratasuna lortzea eta genero aldetik roletan bereizketarik ez egotea" izan da helburuetako bat, "edozeinek betetzeko moduko rolak izatea; eta uniformeak, jantziak, ez izatea baldintza batek edo besteak danborradan irten ahal izateko". Beste helburua, berriz, "umeek danborradan parte hartze aktiboa edukitzea" izan da.

Helburu horiek betetzen laguntzeko asmoz egin dituzten aldaketak nabarmenagoak izango dira aurten. Itxurari lotutako bateratasunaren haritik, banderadun guztiek uniforme berria estreinatuko dute gaur, "denentzat berdina"; eta banderadunek zein danbor jotzaileek polaina beltz berriak eramango dituzte soinean. "Carlos Alkortak lau bozeto egin zizkigun, horietatik bat aukeratu, eta haren gainean aldaketa batzuk sartuta, egin ditugu banderadunen jantzi berriak", azaldu du Expositok.

Baina umeen parte hartze aktiboaren ildotik dator aurtengo berrikuntza handiena: genero estereotipoekin eta parte hartze aktiboarekin ondo ezkontzen ez zen kantineren rolaren ordez, zirikatzaileak sortu dituzte. Donostiako helduen danborradetan hain ohikoak diren sukaldari dantzarien rola herrira ekarrita, bainuetxearen bueltako turismoa puri-purian zegon Zestoa hartan oso ohikoak ziren lanbideak eta pertsonaiak irudikatuko dituzte zirikatzaileek: zerbitzariak, hoteleko mandatu-mutilak, jauntxo aberatsa eta emaztea, inudea, gidaria eta tren geltokiko nagusia, "bere lorotxo eta guzti". Dantza bat ere prestatu dute zirikatzaileentzat, eta antolatzaileak gustura daude; "kezka pixka bat" bazuten umeek nola hartuko zuten aldaketa, baina "entseguetan dena ematen eta pertsonaietan buru-belarri sartuta" ikusi dituzte.

Era berean, pozik eta eskertuta daudela dio Expositok, urte luzez danborrada antolatzen ibili ziren Olga eta Maria Angeles Goiak zein Kontxita Zunzunegik "hasieratik babestu" zutelako aldaketa. Gainera, Goia ahizpek, Petra Pozok, Mari Lurdes Alberdik eta Mari Lurdes Peñak zirikatzaileen "jantziak moldatzen eta" egindako lana goraipatu nahi dute antolatzaileek, baita "prozesu osoan" bidelagun izan duten Amaiur Aristirena ere.


Enara Perez dominen atarian geratu da Espainiako txapelketan

Brontzezko domina irabaztetik segundo-ehunen batera gertatu da.

Joan zen asteburuan, 16 urtez azpiko Espaniako atletismo txapelketa —pista estalian— lehiatu zuten Madrilen. Bertan, lan bikaina egin zuen Durango Kirol Taldeko (DKT) Enara Perez Martin durangarrak. 600 metrotako finalerdietan bigarren denbora onena eginda heldu zen finalera: 1.38.07. Ondoren, finalean, segundo-ehunen batera geratu zitzaion brontzezko domina.

Bestalde, DKT taldeko Eva Muñoak Master mailako Espainiako txapelketa irabazi zuen mailu-jaurtiketan. Nuria Etxegarai eta Nahia Ibarzabal onenak izan ziren 10.000 metroen Bizkaiko txapelketan eta maila absolutuan. Izaro Aranburuk beste hainbeste egin zuen 5.000 metrotan eta 20 urtez azpiko mailan. Azkenik, Julen Beltranek brontzea jantzi zuen 18 urtez azpiko kategorian.


Errespetuan, berdintasunean eta askatasunean oinarritutako besten alde lanean segituko duela adierazi du Berako udalak

Besten ondoko oharra karrikaratu du, ziztadak salatuz eta hauek jaso dituztenei babesa, elkartasuna eta laguntza eskainiz

Berako besten ondoko oharra argitara eman du Berako udalak. Lehenik, Berako bestetan ziztada bidezko erasoak jasan dituzten pertsona guztiei «gure babes eta elkartasunik zintzoena» helarazi nahi diete, «ezertan lagundu ahal izatekotan, gure prestutasuna adieraziz».

Berako udalak argi utzi nahi du «ez duela inolako erasorik onartuko» eta adierazi du «errespetuan, berdintasunean eta askatasunean oinarritutako besten alde» lanean jarraituko duela».

Horregatik, edozein eraso motaren aurrean bere gaitzespenik irmoena adierazi du eta «kalea, gaua eta besta ere denok gozatzekoak direa eta herritar guztiok horiek beldurrik gabe hartzeko eskubidea dugula» azpimarratu nahi du. Era berean, «ez gure herrian, ez bertze inon horrelakorik errepikatuko ez den itxaropenarekin berdintasunaren alde modu aktiboan» lanean jarraitzeko konpromisoa adierazi du. Bukatzeko, udalak bere esker ona adierazi nahi die Barako Txosna Batzordeko kideei ortzirale gauean izandako erreakzioa azkarragatik eta erakutsitako prestutasunagatik eta bere esker onena ere, «erasoak gaitzesteko elkarretaratzean parte hartu duten herritar guztiei, erasoen aurrean zero tolerantzia jarrerari eusteko deia egiten zaielarik».


Foru Gobernuak eta Iruñeko Udalak helegitea aurkeztuko dute Angel Bozari ezarritako zigorra murriztearen aurka

Bi erakundeek herri-akusazio gisa jardun zuten auzian. Nafarroako Gobernuko Berdintasun kontseilariak adierazi du Foru Exekutiboaren "lehen gomuta" biktimarentzat dela.

Nafarroako Gobernuak eta Iruñeko Udalak helegitea aurkeztuko dute Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiaren erabakiaren aurka, La Manadako bost kondenatuetako bati ezarritako espetxe-zigorra urtebetez (15 urtetik 14ra) murriztea, 2016ko sanferminetako talde-bortxaketagatik.

Felix Taberna Nafarroako Gobernuko lehen presidenteorde eta Presidentetza eta Berdintasun kontseilariak gaur iragarri duenez, Nafarroako Berdintasun Institutuak kasazio helegitea aurkeztuko du lehen auzialdian, eta "aurrera egiten ez badu, Auzitegi Gorenean helegitea aurkeztea aztertuko dugu".

Gobernu bileraren osteko prentsaurrekoan, Tabernak gogorarazi du Foru Exekutiboak herri-akusazio gisa parte hartu zuela auzi honetan, eta adierazi du Auzitegi Gorenak mugatuko duela hori, helegiteen bidez.

Esan duenez, Nafarroako Gobernuaren "lehen gomuta" biktimarentzat da, "ez bakarrik pertsonek, baizik eta erakundeek ere izan beharreko sinpatia eta enpatia, une hartan jazotako gertakari latzen aurrean".

Epai hori 'bai bakarrik da bai' legearen inguruko eztabaida berriro irekitzeko baliatu ote den galdetuta, Tabernak esan du ez duela merezi "besteen zorigaitzaz baliatzea", eta gaineratu du "Espainiako Gobernuari dagokion kapitulu bat" dela, eta legea aldatu zuela "lege horrekin ematen ziren ondorio txar batzuk ikusi zituenean". "Sanchez presidenteak iragarri zuen atzeraeraginezko ondorioak izango zituela", gaineratu du.

Bestalde, Cristina Ibarrola Iruñeko alkateak "asko" deitoratu du zigorra jaistea, eta Auzitegi Nagusiaren erabakia zuzentzeko aukerari buruz honakoa esan du: "Beldur naiz ezer gutxi dagoela egiteko, ez baita ados egotea edo ez, legeak babesten baitu gertatzen ari dena". Iruñeko Udalak ere jardun zuen prozesu judizialean herri akusazio gisa, Nafarroako Gobernuak bezala.


Korrikarako girotzen hasi dira Berrobin

Hodei magoa, txokolatada eta buruhandiak izan zituzten atzo arratsaldean Berrobiko plazan; biharko ere egitarau oparoa antolatu dute.

Hodei magoaren ikuskizunarekin eman zioten hasiera, atzo arratsaldean, Korrikaren aitzakian Berrobin antolatu duten egitarauari. Jarraian txokolatada egin zuten eta buruhandiak atera ziren kalera, jendeari korrika eginarazi eta ipurdiko batzuk ematera.

Biharko ere prestatu dute festa. 15:30ean Korrika txikia egingo dute eskolako haurrek. Ondoren, merienda egongo da haurrentzat, guraso elkarteak eskainita. 19:00etan hasita, trikipoteoa egingo dute Jon Ostolaza trikitilariarekin eta 20:30ean, zahagiardoa izango dute afaltzeko. Korrika 23:00ak aldera iritsiko da Berrobira eta behin korri eginda, trikitilariak alaituko du giroa ostatuan.

Eta igandean, egitarauarekin amaitzeko, Frontona ikuskizunaz gozatzeko aukera izango da. 17:30ean izango da, pilotalekuan.


El Rapero Caseroren kontzertua Latasan

Latasako Biltegian

Datorren ostegunean, urriak 8, arratsaldeko 19:00tan

Txoriburu, El Rapero Caseroren emanaldia

Leku mugatua, egin erreserba 948 39 16 73 telefonoan


Aizkardi mendi elkartea, Zuberoara

Urriaren 2an, igandean, Aizkardi Mendi Elkarteko kideek, Zuberoara egingo dute irteera. Larrainetik abiatu (664m), Erroimendiko lepotik (1360m) Orhiko (2017m) gaillurrera joango dira. Itzulera, Millagate (1445m) lepotik izango da. Ibilaldiak 7 ordu iraungo ditu eta 21 kilometro izango dira denera. Irteera, goizeko 06:00etan izango da Olaederra kiroldegitik

Izena emateko, telefono honetara deitu 649717182 20:00 tik 22:00 era. edo Aizkardi aretoan

ostegunean ordutegi berdinean 2021-09-29 baino lehen.


AEBk "errusiar jeneralak akabatzen" lagundu dio Ukrainari, "The New York Times"en arabera

AEBko hedabideak zabaldu duenez, tropa errusiarren mugimenduen berri emanez eta goi-arduradunen kokalekuak jakinaraziz lagundu die Joe Bidenen Gobernuak Ukrainakoari.

Errusiako Armadako gutxienez dozena bat goi-arduradun, gehienek jeneralak, hil dituzte soldadu ukrainarrek, Ameriketako Estatu Batuek emandako laguntzari esker. Hala jakinarazi du, gaur kaleratutako zenbakian, The New York Times egunkariak. Horren arabera, militar errusiarren mugimenduei eta kokalekuei buruzko informazioa helarazi zion AEBk Volodimir Zelenskiren Gobernuari.

Estatu Batuetako goi-funtzionarioen lekukotzak aipatzen ditu agerkariak informazioa baieztatzeko. Antza, tropa errusiarren lokalizazioari buruzko "unean uneko informazioa jaso zuen Ukrainako Armadak Joe Bidenen Gobernuko inteligentzia zerbitzuen bidez".

Zabaldutako informazioaren arabera, Ukrainako Gobernuak onartu du joan den otsailaren 24an 12 jeneral errusiar akabatu zituela, baina The New York Times egunkariari informazioa eman dieten funtzioarioek ez dute zehaztu "euren laguntzari esker" hildako errusiarrak zenbat diren.

Besteak beste, Kieveko eta Donbasseko okupazio militarren inguruko datuak helarazi omen zizkion Bidenen Gobernuak Zelenskirenari: soldadu errusiarrak noiz sartu ziren, non kokatu ziren edota nola ari ziren hiritik ateratzen. Halaber, Errusiako Armadaren kuartel mugikorren kokalekua ere jakinarazi zion, eta horien komunikazioak atzeman ondoren, jeneralak non zeuden jakin ahal izan zuten.

Errusiak Ukrainako inbasioa abiatu orduko iragarri zuen Bidenek, "laguntza ekonomikoa" ez ezik, "armak eta gerrarako ekipemandua" ere bidaliko zizkiola Zelenskiren Exekutiboari. Gaurko informazioaren arabera, informazio estrategikoa ere pasatu dio.


Berako Agerra Mendi Taldekoak Aizkorrira joanen dira igandean

Hilabeteroko irteera igande honetan, hilaren 25ean eginen du Berako Agerra Mendi Taldeak. Gipuzkoa aldera joanen dira, Zegamatik Aizkorriko tontorra igoko dute.

Beratik Zegamara autoz joanen dira eta bertan ondoko ibilbidea osatuko dute: Aldaola, Linategi, Aizkorri, Sancti Spiritu eta Aldaola. Denera 10 kilometroko ibilbide zirkularra izanen da, 700 metroko desnibel positiboarekin.

Irteeran parte hartzeko ezinbertzekoa izanen da aitzinetik izena ematea parte hartzaileen kontrola izateko eta une oro informatuak egoteko. Horretarako 647 29 61 04 zenbakira whatsapp mezu bat bidali beharko da.

Hitzordua 07:00etan paratu dute Agerra Mendi Taldearen egoitzan, eta bertatik kotxeak antolatu eta 07:15ean aterako dira.

Agerra Mendi Taldea ez da gerta daitezkeen ezbeharren erantzule eginen.


Dantzaren Nazioarteko Eguna ospatuko dute etzi

Dantzaren Nazioarteko Eguna izango da hilaren 29a, larunbata. Hori ospatze aldera, bi egun lehenago, hilak 27, diziplina artistiko hori lantzen duten herriko zenbait eragilek emanaldiak egingo dituzte 19:30etik aurrera. Eguraldiak laguntzen badu, Okendo plazan jardungo dira, eta laguntzen ez badu, kultur etxean.

Hauek dira parte hartuko duten taldeak: Kukuka Antzerki eta Dantza Eskola, Semblante Andaluz, Erketz EDT, Amaia Gonzalez Caballeroren akademia eta Sahara Taldea.


Erakusketa areto erraldoi bat Zarautzen

Ikusi Arte! ekimenak Zarautz erakusketa areto erraldoi bihurtuko du azaroaren 3tik 16ra bitartean. Zarauzko Murkil Dendarien Elkarteak eta Xpressionk taldeak udalaren laguntzarekin antolatzen duten egitasmoak 10 urte beteko ditu aurten, eta urteurrena ospatzeko aldaketak izango ditu egitasmoak. «Aurtengoan ez dugu modalitate artistiko soil bat jorratuko. Kategoria berean parte hartuko dute, besteak beste margolanek, eskulturek eta teiluek, argazkiek eta karikaturek, artelanen aniztasuna sustatuz», azaldu dute antolatzaileek. Ikusi Arte!-k kultur ekimen irekia izan nahi du, eta modu berean, «herriko merkataritza dinamizatzea» du helburu. Horretarako, Zarauzko 65 dendatako erakusleihoetan artisten lanak ikusgai jarriko dituzte. Zarauzko Udaleko Kultura zinegotzi Gari Berasaluzek eskerrak eman dizkie Murkil elkarteari eta Xpressionk taldeari 10 urtetan zehar «artearen kontsumoa normalizatzeko egindako ahaleginagatik». Ildo horretatik, artistak egitasmoan parte hartzera animatu ditu, eta zarauztarrak eta bisitariak azaroaren 3tik 16ra bitartean arteaz gozatzera gonbidatu. Erakusketa izateaz gain, lehiaketa ere izango da Ikusi Arte! eta aukeratzen duten lanaren egileak 500 euroko erosketa bonoa eta Torre Luzean erakusketa jartzeko aukera jasoko ditu. Egitasmoan parte hartu nahi dutenek hilaren 20ra arte izango dute beren lanak aurkezteko aukera. Jasotzen dituzten proposamen guztiak aztertuko ditu antolakuntzak, eta erakusleihoetara hoberen egokitzen direnak aukeratuko dituzte ekimenean parte hartzeko. Ikusi Arte!-n parte hartu nahi duten artistek oinarriak ikusgai dituzte www.murkil.com helbidean. Horretaz gain, murkilwebberria@hotmail.com helbidera idatzita zehaztapen guztiak jasoko dituzte.


Odonatuen etxe atarian

Kintanan daude Las Rozas eta Las Huertas urmaelak, eta Las Rozas baltsaren inguruan erkidegoko odonatuen espezie ezberdinen populazio handienetariko bat. Txango ugari egin daitezke bertatik.

Urez inguratuta dago Kintana, Ega ibaira doazen zenbait errekaren gainean kokatuta baitago, Izkiko parke naturalaren hegoaldean eta Nafarroako Cabredo herriaren mugan. Herriaren inguruek gorde duten aberastasun naturalaren lekuko da Kintanatik kilometro eskasera dagoen Las Rozas izeneko baltsa. Nekazaritza lurrak ureztatzeko sortu zen urmaela, baina denboraren poderioz eta nekazaritzaren gainbeherarekin, gero eta gutxiago erabiltzen dute eta naturalizatu egin da. Bertan aurkitu daitezke erkidegoan dagoen era askotako odonatuen –sorgin-orratz, burruntzi, txitxiburduntzi eta mariburduntzi– populazio handienetako bat.

Arabako Natura Institutuko kide Jose Antonio Gainzarainek 2012. urtean Izkiko parkearen odonatuen inguruan argitaratu zuen azterketa batean jasotzen du Las Rozaseko baltsaren berezitasuna. "Horren tamaina txikia duen hezegune batean, mota horretako hainbeste espezie biltzea salbuespena da, baita penintsulan ere; izan ere, orain arte aztertutako kokagune iberikoen artean, Gironako Banyoles lakuak soilik ditu espezie gehiago, eta handiagoa da baltsa hori –kilometro koadro bat du, 2,5 hektarearen aldean–". Espezie mota desberdinen kopuru handiaren atzean dago, besteak beste, Kintanako baltsaren ingurua ondo gorde izana eta uraren kalitate ona.

Izkin ere, baina Las Rozasetik urruti, Birgarako Olandina urmaela dago, eta inguruan ditugu Urturiko Espinal baltsa eta Maeztuko Haritzaren urmaela. Guztietan nabarmentzekoa da odonatuen fauna aberatsa.

Hala, intsektu hauen eta Izkiko parkean bizi diren hegaztien behaketa sustatzeko orain dela urte batzuk Hezeguneen Ibilbidea egokitu zuten. Bi orduko txango lasai horren abiapuntua Urturi da. Marizurieta bidexka hartu beharko da El Espinal eta El Raso urmaeletara iristeko, eta aurrerago aurkitzen dira Kintanako Las Rozas eta Las Huertas baltsak.

Mandazainen zidorra

Herriaren inguruetan ere antzinako benta zaharra eta ondoan dagoen Sortzez Garbiaren ermita bisitatu daitezke, Aragoitik, Nafarroatik eta Errioxatik Kantaurirantz joan nahi zuten mandazainak hartzeko eraikitakoak. Bertatik igarotzen da, bestalde, Mandazainen zidorra eta, besteak beste, ametz-baso ederra ezagutzeko aukera ematen du.

Kintanako kale lasaiek ere bisita bat merezi dute. Herriaren erdian elkartzen dira plaza moduan eta herriko ia etxe guztiak harlanduzkoak dira. Nabarmentzekoa da Latinaren eta Katedraren Etxea, 1608an eraikita. Gainera, 1802. urtean gramatika eta lehen letren maisuak zeuden, eta ikasleak eta etorkizuneko erlijiosoak prestatzen zituzten bertan.

Kuadrilla: Arabako Mendialdea.

Udalerria: Bernedo.

Biztanleak: 20.

Bitxikeriak: Zuhaitzen enborretan erlauntzak jartzen zituzten Kintanako bizilagunek.


Herriak agurtu du Etxebehere

Sorterrian egin diote azken agurra Graxi Etxebehereri, Ortzaizen. Ehunka lagun bildu dira haren ibilbidea goraipatzeko, eta Euskal Herriari «eskuzabaltasunez dena eman» dion emazte gisa oroitu dute. 72 urte zituela hil zen, asteartean, luzaz minbiziaren kontra borrokatu ondoan.


Kejie ta desditxie: "Pintxo begetarianoak noizko?"

Batxilergoko ikasle begetariano talde baten izenean A. O. G. erabiltzaileak azaldu du, pintxo-potean pintxoak aukeratzeko «arazoak» izaten dituztela. Hona hemen idatzitakoa:

«Batxilergoko ikasleak gara eta gure adinean ohikoa den bezala, ia ostegunero irteten gara pintxo-potera. Garbi izaten dugu beti edan nahi duguna, baina jatekoarekin izaten ditugu arazoak. Guk, beste askok bezala, ez dugu animaliarik jaten eta ez dugu aukerarik izaten pintxoa aukeratzeko, ohikoak izaten direlako arrain pastela edota haragia duten pintxoak.

Arazoa konpontzeko, eskaera bat egin nahiko genuke animaliarik jaten ez dugun pertsonen izenean: aintzat hartzea batzuk ezin dugula horrelako pintxorik jan. Gehiegi ez bada, gu bezalakoentzat edota zerbait desberdina probatu nahi dutenentzat barazkidun hirugarren pintxo bat eskaintzea nahiko genuke. Azkenean, nork ez du gustuko tortilla edo berenjena pintxo bat?»


Artiumeko langileek greba ziklo bat abiatuko dute murrizketak gelditu ezean

Negoziazioak "bide onetik" ez badoaz, irailaren 4an, 9an eta 11n lanuzteak egingo dituzte, eta 15etik aurrera greba mugagabea. Bere aldetik, Artium Museoak gatazka "lehenbailehen" konpontzeko nahia adierazi du.

ELA sindikatuak deituta eta CNT sindikatuaren babesarekin, Gasteizko Artium Museoko publikoaren arretarako laguntzaileen zerbitzuko langileek elkarretaratze berri bat egin dute asteazken honetan museoaren aurrean.

Langileek mobilizatzeari ekin zioten uztailean, Artium Fundazioaren Batzorde Betearazleak uztailaren 15ean onartutako zerbitzuaren lizitazio berrian aurrekontua %20 murriztu dela salatuz; aurreko lizitazioa 2018an egin zen. Mobilizazioez gain, egungo enpresa esleipendunarekin eta Aldundiarekin harremanak orduan hasi zirela azaldu du ELAk, "lanpostuak eta lan-baldintzak babesteko eta kalitatezko zerbitzua defendatzeko".

Abuztuan zehar, erabiltzaileen artean gatazka gizarteratzen jarraitu dute, asteazken honetan mobilizazioei berrekin aurretik. Hurrengo urratsen berri eman du ELA sindikatuak: irailaren 4rako, 9rako eta 11rako lanuzteak deitu dituzte, eta irailaren 15etik aurrera greba mugagabea hasiko da, negoziazioak "bide onetik" ez badoaz.

Iragarritako murrizketak ez aplikatzea eta lanpostu guztiak mantentzea exijitu du sindikatuak. Horrez gain, "zerbitzuaren kalitatea bermatuko duten agiri berriak berregin daitezen" eskatu du ere.

Artium Museoa, konponbidearen alde

Zuzendaritzak, ordea, murrizketak eta kaleratzeak egon direnik ukatu egin du hasieratik. Asteazken honetan, sindikatuek iragarritako greba zikloaren berri izan ostean, Artium Museoak ohar bat plazaratu du publikoaren arretarako laguntzaileen azpikontratatutako zerbitzuko "langile batzuek planteatutako gatazkaren" harira.

Oharrean, "alde guztien jarrerekiko erabateko errespetutik, gatazka hau lehenbailehen konpontzeko nahia" adierazi du Artium Museoak: "Ez baita batere egoera egokia, ez aldeentzat, ez erabiltzaileentzat, ezta ekoizpen artistiko eta kulturalaren sektorearentzat ere".

Besteak beste, Artium Fundazioaren Batzorde Betearazleak onartutako baldintzen agiriak Arabako Hezkuntza-aisialdiko eta Animazio Soziokulturaleko Sektorearen hitzarmen kolektiboaren "puntu guztiak" barne hartzen dituela azpimarratu du Museoko zuzendaritzak, eta, azaldu du agiriak aukera ematen duela publikoari arreta emateko zerbitzua ematen duten langile mugagabe finko guztiak subrogatzeko, "gaur egungo lanaldien portzentaje berekin".

Horrekin batera, Museoak dio lanbide-kategoriak sektorearen Arabako hitzarmenean ezarritako berberak direla: "Ez da inongo kategoriarik ezabatu". Hala ere, "museoaren eta haren erabiltzaileen premiei hobeto erantzuteko" asmoarekin, lehiaketak antolaketa-aldaketak planteatzen ditu, "egin beharreko moldaketak egiteko". Zuzendaritzak azaldu duenez, lehentasuna emango zaie erakusketa-aretoetako publikoaren arretari eta segurtasunari.

Gainera, Artiumek ziurtatu duenez, agiriak aintzat hartzen du hasieran aurreikusitako orduen bolumena handitzeko aukera, aurrekontu erabilgarriaren eta, horrekin batera, erakundean garatuko diren ekitaldien eta erakusketen arabera.


Nork jaso beharko luke lehendabizi COVID-19aren aurkako txertoa?

Adituen arabera, jendeari mesede egin beharko litzaioke kaltea mugatuz, desabantailak dituzten biztanleei lehentasuna emanez eta gizabanako guztientzat berdintasunezko kezka morala emanez.

Nazioarteko osasun adituek plan bat prestatu dute COVID-19aren aurkako txertoa nork jaso behar duen erabakitzeko, nahiz eta oraindik ez dakiten noiz egon daitekeen prest immunizazio segurua eta eraginkorra emango duen koronabirusaren aurkako txerto hori, Science aldizkarian ostegun honetan argitaratutako artikulu baten arabera.

"COVID-19aren aurkako txerto eraginkorrak garatzen direnean, hornidura urria izango da ezinbestean", adierazi dute egileek, eta Osasunaren Mundu Erakundeak, mundu osoko agintariek eta fabrikatzaileek eurek "txerto horiek herrialde guztietan nola esleituko diren aztertzen ari dira".

Ezekiel Emanuelek zuzendu du artikulua, Ekimen Globalen zuzendariorde eta Pennsylvaniako Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko Medikuntza Etika eta Osasun Politiken zuzendariak.

"Txertoak populazioan oinarrituta banatzeko ideia estrategia ekitatiboa dela dirudi", adierazi du Emanuelek, baina, "normalean, larritasunaren eta sufrimenduaren arabera banatzen ditugu gauzak leku jakin batean, eta, kasu honetan, uste dugu txertoak saihestuko lituzkeen heriotza goiztiarren kopuruak izan beharko lukeela neurri nagusia".

COVID-19aren txertoen banaketarako esparru bakar eta global baten diseinuan aurrerapen handirik egin ez bada ere, halakorik dagoenean, bi arazo planteatuko dira, artikuluaren arabera.

Alde batetik, aditu batzuen arabera, osasunean lan egiten duten langileek eta arrisku handienak dituzten biztanleek, 65 urtetik gorakoek adibidez, immunizazioa jaso beharko lukete lehenik, eta Osasunaren Mundu Erakundeak dio herrialdeek beren biztanleriaren araberako dosia jaso behar dutela.

Etika medikoaren ikuspegitik, bi estrategiek "akats larriak" dituzte, Emanuelen arabera.

Oinarrizko balioak

Aditu horiek adierazi dute funtsezko hiru balio hartu beharko liratekeela kontuan COVID-19aren txertoa herrialdeen artean banatzeko unea iristen denean.

Balio horiek jendeari mesede egitea dira, kaltea mugatuz; lehentasuna ematea desabantailak dituzten biztanleei, eta berdintasunezko kezka morala ezartzea gizabanako guztientzat.

Ereduak printzipio horiek hartzen ditu kontuan, COVID-19k eragindako kalteak mugatzera bideratuz, hala nola heriotzak, organoetako kalte iraunkorrak, zeharkako ondorioak, hala nola osasun-sistemen gaineko presioak eta suntsipen ekonomikoa.

Emanuelen taldearen arabera, "hiru dimentsio horietatik heriotzak prebenitzea, bereziki heriotza goiztiarrak, premiazkoa da".

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu dira; beraz, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu COVID-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela. Ahoa estaltzeko maskarak derrigorrezkoak dira EAEn uztailaren 16tik, eta Nafarroan, uztailaren 17tik. Iparraldean, "espazio publiko itxietan" derrigorrezkoa da uztailaren 20tik.