Zubiak lekuko

Badoaz. AEK-ko idazkari nagusiaren postua utziko du Mertxe Mugikak urrian, eta Euskaltzaleen Topaguneko presidentetza Elena Lakak. Zubiak ireki izana dute agintaldiko herentzia: elkarlan ildoak zabalik, Korrika inoiz baino onarpen handiagoarekin, eta Euskaraldia martxan. Egoera hobean emango dute lekukoa.

Despedidako elkarrizketa batek elkartu ditu biak. Euskalgintzako eragile nagusietako biren arduradun aritu dira urteotan, eta ez dute horretan segituko uda ostean. Konplizitatezko solasaldia izan da. Izatez, konplizitateak ereitea izan da bien zeregina urteotan: elkarlana zabaltzea, zubiak sendotzea. Ez dute legatua hitza aipatu nahi, baina agerikoa da nola emango duten lekukoa: Korrika, inoiz baino sendoago; Euskaraldia, abian.

Postua utziko duzue. Zergatik? MERTXE MUGIKA: Zikloak hasi eta bukatu egiten dira. Garbi esan nuen ez nintzela berriro aurkeztuko. Ilusio handiarekin hartu nuen kargua, eta ilusio handiarekin noa. Etxean jarraituko dut. ELENA LAKA: Nik arrazoi pertsonalengatik lagatzen dut: ez naiz iristen. Nire lana daukat, eta indar fisikoak ez dit ematen. Gainera, momentu ona da: garai diferente batean gaude. Satisfazioz noa. Satisfazioa, baina arantzarik bai? M. M.: Ezetz esatea gezurra litzateke. Baditut arantzak. Nagusia, bat: oraindik lortu gabe dagoela helduen euskalduntze-alfabetatzearen finantzaketa esparrua. Nafarroan daukat beste arantza: espero nuen Euskararen Legearekin beste aurrerapauso bat emango zela; ez da horrela izan, eta oraintxe beldurra ere badaukat. Eta etxe barruan ere baditut beste era batera egingo nituzkeenak. E. L.: Nik ez nuke aipatuko arantza konkreturik. Igual, zera: iritsi garela hona, baina harantzago ere joan gintezkeela. Zilegi da anbizio handiagoa. Baina balorazioa ona da.

Erreleboa dator. Belaunaldi aldaketarekin bada kezka euskalgintzan: gazteak ba ote datozen. E. L.: Mugimenduan badago gazte jendea, beste modu batera ari dena eratzen: beste egitura batzuen bila dabilena, ez doana betiko elkarteetara. Guk esan behar diegu gazteei zelan antolatu behar duten? Esan diezaiekegu zertan dihardugun, baina ez da gure lana esatea: «Etorri guregana». Beste era bat topatu beharko dute. Nire adinekoak eta hortik gorakoak, mugimenduan oso indartsu egon direnak, alde batera geratzen ari dira, eta horrek ematen du bidea jende gaztea sartzeko. M. M.: Gurean sumatzen ari gara gazteek ez dutela lan bizitza osoa euskaltegian ikusten. Badaukagu jende gaztea, oso prestatua. Ahalegindu naiz erakusten oso postu polita dela, asko ikasi eta jasotzen dela, eta aukera daukazula sinesten duzun horretan eragiteko. Inguruko kideak nola nabari dituzue? Aipatu da motxila kargatuarekin dabilela jendea, urteetako lanak eta zamak eraginda. E. L.: Ez nuke esango. Segun zeinekin egiten den berba... Egon da jendea euskalgintzaren muinean, eta beste batzuk, periferiagoan. M. M.: Nik, bai, ikusten dut motxila kargatuta gure arloan. Lotuta dago finantzaketarekin eta. Lan karga handitu egin zaigu, egiaztagirien gaia tarteko; baliabideak hobetu dira, aitortu behar da, baina ez daude balantza berean. Gure kideak igual oso pozik daude euskaltegian, baina beste leku batera joateko gogoz, lan kargarekin-eta lotuta. Segun zer sektoretan, badago motxila kargatua. Oso jende konprometitua dago euskalgintzan, eta horregatik jasaten dira askotan direnak eta ez direnak. Euskalgintza prekarizatua dago? E. L.: Bereizi behar dira lan boluntarioa eta langileena. Prekaritatea? Seguru asko. Saiatzen ari gara saihesten, baldintza duinak ezartzen. Bide bat egiten ari gara Topagunean behintzat. Elkarteetan aniztasun handiagoa dago. Prekaritatea baino gehiago, esan dezagun argi: soldatak ez dira izan beharko luketen neurrikoak.

M. M.: Euskalgintzakook ikusezinak gara. Ez gaude industria gisa hartuta: langile mordoa gara, oso jende kualifikatua. Eskatzen dena eta ematen dena sarri ez datoz bat. Kanpoko sentsazioa hauxe da: «Hortxe, gaztetxo kuadrilla bat, eskolak ematen dituena edo aldizkaria egiten duena». Eta egia da ez dugula zarata askorik ateratzen: noiz egin da greba bat euskalgintzan? Kanpoko sentsazioa izaten da ez gaudela hain txarto. Grebarik planteatu da sekula? M. M.: Ez. Eta sarritan esan dugu: imajinatu euskaltegi guztiok grebara goazela. Eskola barik geratuko lirateke milaka ikasle. E. L.: Baina greba, zeinen kontra? M. M.: Hori da... Euskalgintza ez da lan gatazka batekin lotzen, eta horrek askotan ekartzen du eskale gisa ibili behar izatea administrazioaren aurrean. Ez naiz esaten ari grebara jo behar dugunik, baizik eta sarritan ikusezinak garela: askori ez zaie burutik pasatzen AEKn 500 langile eta 12.000 ikasle garela. Enpresa potentea gara zenbaki horietan. Baina beste zenbaki batzuetan, ez hainbeste. E. L.: Faktore asko daude: norberak bere buruan sinestea ere bai, indar hori badaukala. Ahalduntze prozesu bat ere behar da hor. M. M.: Uste dut ahalduntze prozesu hori egina daukagula, baina hilabete bukaeran ez da nahikoa ahaldunduta egotea. Ez da aski esatea euskalgintza estrategikoa dela: baliabideak jarri behar dira, eta lanean ari den jendeak bizitza profesionala bertan egiteko modua ipini. Begira: euskaltegietan lana badago, baina ez ditugu giza baliabideak topatzen. Hori zeren seinale da? Prekaritatearen seinale: 08:00etan hasi eta 22:00etan amaitu, hurrengo urtean ez dakizu non ibiliko zaren... Lan profesionala eta boluntarioa ditu euskalgintzak. Ondo uztartuta daude biak? Non hasten da bat, eta amaitzen bestea? E. L.: Profesionalentzat maiz zaila da bereiztea noraino profesional, noraino boluntario. Duda barik, profesionalei eskatzen zaie alde boluntario bat: ezin duzu aritu torlojuak egingo bazenitu bezala. Atxikimendu hori aldatzen ari da urteotan? Gehiago kostatzen da langileak militante izatea? M. M.: Bai. Baina konparatzen dudalako ni AEKn sartu nintzeneko militantziarekin. Mundua aldatuz joan da, gure kideak ere bai. Baina, era berean, bi urtean behin Korrika antolatzen dugu, eta hor bat egiten dugu gure lanetik aparte. Baina, bai, egia da gehiago kostatzen dela. Antza, leku guztietan. Emakumeak euskalgintzan Arduradun izan zarete euskalgintzako bi erakunde handitan. Horrelako postuetan gutxiengo nabarmena zarete emakumeak. E. L.: Gurean zuzendaria [Jasone Mendizabal] eta biok gara emakumeak, eta oso modu naturalean eraman dugu. Azken urteetan, Eusko Jaurlaritzarekin emakumeen arteko bilerak izan ditugu. Hortik aurrera, bai, nonahi ikusten ditugu gizonak, eta, askotan, aspaldiko tik askorekin. Baita euskalgintzan ere. Bai, euskalgintzan gizon asko dago, eta segun zer ingurutan, gehiago. Eta adin batekoak. Askotan, behetik datozenak ere gizonak dira. Egin beharko da hor hausnarketa bat.

M. M.: Genero lanketa egina dugu gurean. Nire ordezkoa emakumea izango da; konpromiso hori hartua zegoen. Azken urteetan argazki hau izan da artezkaritza kontseiluan: denak gizonak, eta ni. Azken urteetan izan da hala, baina emakumeak egon dira lehen. Tik batzuk aipatu ditu Elenak. Bertsolaritzan zurrunbiloa eragin du Kontrako eztarritik lanak. Euskalgintzan egingo balitz... E. L.: Horrelako kasu gordinak ez ditut ikusi eta sentitu. Tikak, bai. Ezagutu dugu estilo bat: oilar estilo hori. Karmen Irizarrek, Topaguneko presidente zela, hala esaten zuen: «Joaten zara bilera batera, eta galtzontzillo kuadrilla». Tik horiek gehiago sumatu ditut mansplaining modura: «Nik esplikatuko dizut hau». Jakin izan dugu erantzuten: adin batekin eta ahalduntze batekin goaz, eta erakunde bat daukagu atzetik. M. M.: Askotan galdetu didate halakorik izan ote dudan, eta hausnartu ere egin dut zer rol izan dudan AEKn eta euskalgintzan. Tik batzuk, bai, ikusi ditut. Baita emakume batzuen aldetik ere. E. L.: Boterearekin lotuta. M. M.: Bai, boterearekin lotuak. Gizonen arteko oilar kontu hori ikusi dut, eta emakumeok gehiago jotzen dugula gauzak egitera, gero domina batek edo besteak jarri. Baina emakumeok ere jarri behar ditugu dominak, gauza asko geuk bideratu ditugulako. Emakumeen eta euskaren arteko harremana ikergai da: euskaltegietan emakumeak dira ikasle gehienak, erabilera handiagoa andreek, transmisioa... Zer gogoeta eragiten dizue? M. M.: Ardurarekin lotzen dut: euskara balio femeninoekin lotzea. Ikasle gehiago dira emakumeak, aldearekin. Konstantzian ere bai: ikasten hasi, eta jarraitu.

M. M.: Guk ez dugu analisirik egin. Gizartean nabari da: emakume gazteak askoz arduratsuago datoz bai ikasketetan, bai kaleko militantzian. Beste ardura bat dute. Seguruenik, gero lan mundura edo familia osatzeko garaia iristean gizonek aurrera egiten dute, eta emakumeek, atzera. Harremanak Euskaraldia izan da Topagunearen azken urteetako ardatz nagusia. Euskalgintzarentzat aldaketa handia ekarri du? Premia zegoen tokira ura eraman du? E. L.: Olatua izan da, oraindik irauten duena. Bazegoen premia: ez kanpaina jakin batena, baizik eta ohitura aldaketa bat eragitekoa. Garrantzitsua da nola ari garen antolatzen: eragile guztiekin elkarlanean. Ondorioak bezain garrantzitsua da bide hori. Sekulako pausoa izan da euskalgintzarentzat, baita herri honentzat ere: euskararen lurralde osoan egin da, elkarlanerako balio izan du, eta horrek konfiantza sortu du. Orain normala iruditzen zaigu, baina lubakiak bizi izan ditugu. Gehiago izan zitekeela? Hobea? Urrunago iritsi behar genuela? Bai. Baina ez dezagun gutxietsi. Gehiago espero zenuen, beraz? E. L.: Ez dakit... Txundituta geratu nintzen zazpi lurraldeetan egin izanarekin. Denak aldi berean aterki baten pean, eta tokian-tokian bultzatua. Hainbeste jende mobilizatu ondoren, gero agian laga zezakeela hondar gehiago? Pixka bat gehiago espero nuen. M. M.: Handia da 200.000 lagunek baino gehiagok izena eman izana. Oso arin pasatu zela? Bai. Baina pasatzeko, egin egin behar da. Hor aztarna bat geratu zen, eta marka bat: Euskaraldia. Hurrengo Euskaraldian, entitateek ekarriko dituzten aldaketekin, ea aztarna hori uzten den. Itxaropentsu nago. Batzuetan itxurakeria izango da, baina itxurakeriak bide laburra du, horretarako esparruak murriztuz joango baitira: herri gogoa badago, aktibazioa badago, eta exijentzia egongo da.

Bete zenuten Euskaraldiko rola? E. L.: Ahobizi izan nintzen, eta, seguru asko, ez nuen erabat bete. Pentsatzen nuen euskaldun militantea nintzela, leku guztietan euskaraz egiten nuela, eta konturatu nintzen ezetz. Uste dut rol hori geratu zaiola jende askori: gutxienez lehen hitza euskaraz, eta elkarrizketa elebidun gehiago. Jada inor ez da harritzen horrekin. M. M.: Ni ere batzuetan egon nintzen ahobizi rola bete ezinik. Baina bete nuen gehienean. Antolakuntzan elkarrekin ari dira eragileak eta erakundeak. Benetakoa da lankidetza hori? E. L.: Horrela sumatzen dut. Gertutasun handiko harremana dago. AEKn ere nabaritu da erakundeekiko harremana aldatu dela ? M. M.: Bai. Euskaraldia izan da adibidea, baina beste arlo batzuetan ere zabaltzen ari da; adibidez, lan esparruko plan estrategikoa. Galde liteke orain arte zergatik ez den posible izan... M. M.: Orain arte ere egin da lankidetza. Guk HABErekin egin ditugu hainbat kontu. Baina sektorialak. Lankidetza berri batzuk zabaltzen ari dira, eta indarra hor jarri behar da: zeharkakoa izatea. Nik pauso gehiago emango nuke.

Adibidez? M. M.: Edukiz bete behar da gobernantza partekatua kontzeptua. Behartuta gaude elkarrekin lan egitera. Eta hori ez da nik legeak egitea eta zuk betetzea: hasieratik bukaerara joan behar dugu elkarrekin. Ondo ulertu genuen Maialen Lujanbiok Korrikan emandako mezua: eragileok, eragin; administrazioak, eginarazi. Elena, lehenago zergatik ez zen posible? E. L.: Giro bat sortu da. Tontakeria dirudi, baina horrek lagundu du. Giroa, egoera politikoa? E. L.: Egoera politikoa, gizartearen egoera, eta pertsonen aldaketa. Aldaketa, erakundeetan? E. L.: Bai. M. M.: Eta apustu batzuk —eta esan egingo dut, barrikadaren beste aldean dauden batzuek esan baitidate—: Korrikan Santiagoko zubian egindako argazkia, adibidez. Batek baino gehiagok esan zuten poz-pozik ateratzeko argazkitxo bat zela. Ez: AEKren apustu sendoa izan zen, erakunde nagusiak eta euskalgintzako eragileak elkarrekin ateratzeko, eta modu bat izan zen elkarrekin zerbait egiteko, olatu bat sortzeko. Argazki batetik beste egoera batera pasatu gara. Argazkien sasoia pasatu da. Ekintzen garaia da orain.

Asko kostatu zen argazki hori? M. M.: Nire sorpresarako, ez. Uzkurtasunak izan ziren hasieran, baina argi genuen argazkiaren ondorengo pausoa zela elkarrekin zerbait egitea. Ordurako baziren aldaketa batzuk. Iritsita geunden egoera batera: hausnartu eta hausnartu egin dugu, eta denok, ñabardurak ñabardura, diagnostiko bera genuen. Orduan, zer ari ginen? Ekintzara pasatu behar da. E. L.: Elkarrekiko konfiantzaren aldeko apustua egon da. Hori, seguruenik, pertsonek sortua da. Alde guztietatik egin da apustu. Badirudi, beraz, pertsona kontua zela arazoa. Botere dema bat? M. M.: Beharbada, bai. Euskalgintzan egon dira mesfidantzak: ea honek kentzen didan boterea, ea zer egiten duen... Pertsonak, bai, asko egiten du. Baina berdin da pertsona hori non dagoen: egon liteke administrazioan edo euskalgintzan. Nik, adibidez, oso harreman onak izan ditut administrazioko jende batekin, eta ez beharbada euskalgintzako jende batekin. Ikusi, adibidez, herri batetik bestera nolako aldea dagoen, nahiz eta administrazioan kolore bera egon. Leial jokatzea da inportantea: egurra eman behar denean, eman; txalotu behar denean, txalotu. Baina teorian denok gaude gauza berberaren alde. Egurra eman, diozu. Badira diotenak euskalgintza otzandu egin dela, exijentzia jaitsi egin duela. M. M.: Bai, entzun dut, eta aurpegiratu ere egin didate. Erantzun diet ikusteko nire ibilbidea eta AEKrena. Berdina da duela hamahiru urte eta orain esaten dudana; Korrikaren mezuak ere bai. Ez dakit benetan horrela pentsatzen duten, edo baten batek kapituluren bat galdu duen. Aldarriak berberak dira; beharbada, era ezberdinean ulertzen ditugu. Argi esan diot beti administrazioari: ausardia handiagoa behar dugu.

E. L.: Guk ere entzun ditugu halakoak. Hori esaten duena gonbidatuko nuke gurera etortzera: ikusi gure jarduna, zertan kolaboratzen dugun eta zer kritikatzen dugun. M. M.: Eta, nire ustez, zilegi da horrela pentsatzea. Komenigarria da geuk ere gure lana beste betaurreko batzuekin ikus dezagun. Eragileen itxurakeria arriskua aipatu du Mertxek. AEKn bada kezkarik, Korrika horretarako erakusleiho bihurtu ote den? M. M.: Bai, kezka badaukagu. Baina kezka den bezala hau ere esan behar da: etorri egin dira, eta ez da gutxi. Eragile gehiago etorri dira azken Korrikan, eta ez gu joanda. Igual itxurakeria da, baina, era berean, beren burua behartuta ikusi dute. Itxurakeriak bide motza izan dezake, behin zeure burua ekintza batean jarri baduzu. Helduleku bat daukagu, joan eta esateko: «Euskara, zer?». Itxurakeriarekin lotuta, erabilerarekin ere kezkatuta egon izan gara: Korrikan, errepidean, erdara nonahi. Aurten, gutxiago. Beharbada, Euskaraldia tartean egon delako? Bigarren Euskaraldiaren erronketako bat izango da hori, entitateek benetako urratsak egitea, eta ez soilik izena ipintzea? E. L.: Izan daiteke erronka bat. Pentsatuko nuke, itxurakeria baino gehiago, erakunde batzuk etor daitezkeela merkataritza interesagatik: ikusten dutelako gizartea alde batera doala. Zilegi iruditzen zait: enpresa batek gako horiekin pentsatzen du. Jabetzen bada Euskaraldian parte hartzeak balio diola aurrera egiteko, eta horretarako parte hartzen badu, eta laguntzen badu, ongi etorria. Parte hartzeak ekarriko du hori itxurakerian gera ez dadila. Euskaraldiaren lana izango da.

Euskararen egoeraz Ondo goaz? E. L.: Bagoaz. M. M.: Uste dut ondo goazela. Baina hobetzeko asko dago. Orain arte egindako bideak ekarri gaitu honaino, eta, bere garaian hainbat erabaki hartu izan ez balira, ez ginen honetaz berbetan arituko. Hurrengo belaunaldiei begira hasi behar dugu lanean. Kaleko erabilera geldialdian, D ereduan hutsuneak nabari dira, arnasguneak gainbehera... Zerbait aldatu beharraren seinale? E. L.: Horretan dihardugu. Erabilera bultzatzeko neurriak behar ditugu, eta gizarteak horren alde egin behar du apustu. Oraindik bidea geratzen da, baina egoera hobetzen ari da. Adibidez, nik 25 urte baino gehiago daramatzat epaitegietan, eta azken urteetan Gipuzkoan sekulako saltoa izaten ari da: ia langile guztiekin hitz egiten dut euskaraz, eta epaileekin ere hasi naiz. Orain dela hogei urte, hori erabat pentsaezina zen. Baina ikaragarri dago egiteko. M. M.: Autokonplazentzian ezin gara erori. Ondo goaz, baina zuloak daude, eta tapatu egin behar ditugu. Bestela, hemendik urte batzuetara ez gara ondo joango. Esan izan da akordio soziopolitiko berriak behar direla. Badago hori lortzeko zimendurik? E. L.: Daukagunetik abiatuta, aurrerago joan beharko genuke. M. M.: Behar da akordio berria. Transbertsalitatea da horren gakoa. Aukerak egon daitezke. Eta euskalgintzan bertan, behar da adostasun berririk? Nolakoa da eragileen arteko erlazioa? M. M.: Harreman onak, sanoak eta eraikitzaileak ditugu. Nik ezagutzen dudan aldetik diot. E. L.: Azken urteetan ikaragarri hobetu da. Konfiantzan oinarritutako erlazioa da: gauzak zintzo planteatzea. Ez gara mundu idealean bizi, noski, baina bost urteotan aldaketa igarri dut. Nik hala bizi izan dut egon naizen eragile eta erakunde guztiekin. Eguneroko jardunean ere gauzatzen da. M. M.: Egia da neurri batean asko lehiakideak ere bagarela. Baina posible da lehiakide izatea eta lankidetza garatzea: beharrak eta aukerak denontzat dira berberak, eta sinergia horiek aprobetxatzen baditugu, gero zure lan egiteko moduak eta metodologiak erakarriko ditu ikasleak. Beharrak berberak dira. Lehia badago, baina sanoa. E. L.: Hamaika tokitan elkartzen gara. M. M.: Eta ez baduzu leial jokatzen, hurrengo bileran harrapatu zaitu. Mertxe, urritik aurrera Alizia Iribarrenek hartuko du AEKren idazkari nagusi postua. Zer esan diozu asteotan? M. M.: Lasai hartzeko. Nik egin badut, egingo duela, eta hobeto. Konfiantzaz, elkarlanean eta leialtasunez lan egiteko. Fokua pertsonetan jartzen dugu, baina AEK-k agindutakoa egin dut nik: lau urtean behingo plan estrategikoa. Aldaketa estiloan izan daiteke, baina oso zaila da bisioan eta ikuskeran, markatuta dagoelako. Oraindik ez dute iragarri nor izango den Topaguneko lehendakari berria. Elena, zer mezu eman diozu pertsona horri? E. L.: Disfrutatzeko. Nik neuk badut arantza bat: Topaguneak gehiago behar zuen. Ez naiz iristen. Iruditzen zait geratu dela aktibazio lan gehiago egiteko. Ea hurrengo presidentea iristen den. Eman diodan mezua da erakundeekin eta eragileekin zer konfiantza giro ederra dagoen, eta zer momentu ederra den disfrutatzeko.


Ortuzar: 'EAJ itzultzea da Gipuzkoak behar duena'

Jeltzalearen esanetan, "ezker abertzalea beti heltzen da berandu: trantsiziora berandu iritsi zen, eta autogobernura ere berandu heldu zen. 40 urteko atzerapenarekin heltzen dira beti".

Andoni Ortuzar EAJren presidentearen esanetan, "EAJ itzultzea da Gipuzkoak behar duena".

Ortuzarrek EGI Egunaren ospakizunean parte hartu du Elgoibarren (Gipuzkoa). CiU eta Conpromiso por Galicia taldeetako zenbait kide ere izan dira EAJren gazteriaren egunean.

“Ezker abertzalearen azken burutapena”, aipatu du Ortuzarrek, “EAJri erabakitzeko eskubidearen inguruan lezioak ematea" izan da, "EAJk XIX. mendetik aldarrikatu duen eskubide baten inguruko lezioak".

"Ezker abertzalea beti heltzen da berandu. Beti ibiltzen da berandu eta gaizki. Trantsiziora berandu iritsi zen, bizitza errespetatzera berandu iritsi zen. Bakera berandu iritsi zen. Autogobernura berandu iritsi zen. 40 urteko atzerapenarekin heltzen dira beti leku guztietara", nabarmendu du.

Eta gaineratu du enplegu, suspertze ekonomiko eta politika sozialei dagozkien gaietan "berandu iritsi bakarrik ez, egon ere ez daudela; eta egotea ere ez duela inork espero".

"Ez dakite ezer. Hauek atera behar gaituzte krisialditik? Garitano eta bere ingurukoek? Baita zera ere! Esperimentu gehiagorik ez. Gipuzkoak benetako gobernu behar du, ez arazoak eragingo dituen bat, atez ateakoa, esaterako", esan du.

EGIko gazteei beti "ateak zabalik" izateko eta EAJren kide direla inoiz ez estaltzeko eskatu die.


Korrika girotzeko, haurrentzako jolasak eta kantu-bertso-poteo herrikoia bihar

Hemeretzigarren Korrikaren etorrera girotzeko arratsalde berezia antolatu du egubakoitzerako Aretxabaletako Korrika batzordeak. Haurrek zein helduek gozatzeko ekintzak bilduko ditu arratsaldeak. Gainera, martxoaren 13an egingo duten bertso afarirako txartelak salgai jarri dituzte.

Haurrek eta gaztetxoek jolaserako aukera izango dute Herriko Plazan, 17:30etik aurrera, ludotekaren eskutik. Leku berean hasiko da kantu-bertso-poteo herrikoia (19:30), kanturako gogoz diren herrikide guztiekin eta Lekaixoka bertso-eskolako kideekin. Bi ekintza horiez gainera, 17:30etik aurrera Korrikalagun egiteko eta Korrikako arropak saltzeko mahaia izango da plazan.

Urtarrilean hasi ziren elkartzen herriko hainbat eragile Korrika girotzekoak eta herrian Korrikari dagozkionak antolatzeko. Gaurkoa otsailean egingo duten ekintza nagusia izango da, baina martxoan, Aretxabaletatik Korrika pasatu arte, izango dira beste hainbat ekintza esanguratsu. Datozen egunotan aurkeztuko ditu martxorako asmoak Korrika batzordeak. Horiek antolatzen bat egiteko edota beste ekintza batzuk proposatu eta aurrera eramateko, batzordea erabat irekia da herriko eragile zein herrikideentzat.

Bertso afaria Mantxi eta Fredi Paya lagun

Bertso afaria antolatu du martxoaren 13rako, egubakoitza. Uratz Alde elkartean egingo dute (21:00) eta Iñigo Mantzizidor Mantxi eta Fredi Paya bertsolari ezagunak gonbidatu dituzte bertara. Txartelak dagoeneko salgai dauzkate Gurea tabernan eta Loramendi elkartean; eta prezioa da 18 euro Loramendiko bazkideendako eta 20 euro gainerakoendako.


Ion Areitio Fagollagako erakustaldian, garaile

BI urtez jokatu gabe egon ondoren, igandean egin zen Fagollagan trialsin erakustaldia, eta Ion Areitio hondarribiarra izan zen garaile hirugarren aldiz. Areitio munduko laugarren onena da, duela bi aste Kataluiniako Kopan nagusitu ondoren.

Beste bost kategoria gehiago ere izan ziren

Beste bost kategoria ere jokatu ziren: Irene Caminosek irabazi zuen junior mailan; Iker Rodriguezek, kadetetan; Da Piérolak, infantiletan; Josu Perezek, alebinetan eta Traves Asenjok, benjaminetan.

KATEGORIA BAKOITZEKO IRABAZLEAK

n ELITE: Ion Areitio (02:05:00)

n JUNIOR-SENIOR: Irene Caminos (02:41:00)

n KADETE: Iker Rodriguez (02:13:00)

n INFANTIL: Da Piérola (02:01:00)

n ALEBIN: Josu Perez (01:50:00)

n BENJAMIN: Traves Asenjo (02:19:00)


Nomaden 150 furgonetak Lapurdiko bi zelai okupatu dituzte

Ibiltariak Donibane Lohizuneko Txantako eta Mugerreko Ibusti kirol zelaietan daude.Hamabost egun igaro nahi dituzte Mugerren

Uda hurbiltzean urtero ohi duten bezala, nomaden 100-150 bat karabana iritsi dira Lapurdiko kostaldera, eta Donibane Lohizuneko Txantako eta Mugerreko Ibusti kirol zelaiak okupatu dituzte. Bi herrietako udalek abian jarri dituzte nomada taldeak kanporatzeko prozedurak.

Ibiltariak igandean, arratsaldeko seiak inguruan, iritsi ziren Donibane Lohizuneko Txantako kirol zelaira; haien etorrera galarazteko harriak eta segurtasun hesia eraitsi ostean. Poliziak ehundik gora karabana zenbatu zituen tokian bertan. Udalak berehala hasi zituen nomadak handik kanporatu ahal izateko tramiteak.

Egoerari irtenbide bat aurkitzeko, baliteke Donibane Lohizuneko Herriko Etxeak, 2013an egin zuen bezala, nomadak Akotze auzoko lursail batzuetara eramatea erabakitzea. Orduko hartan, Poliziak lau egun behar izan zituen karabanak tokiz aldatu ahal izateko.

Mugerreko Ibusti kirol zelaira, berriz, duela hiru egun iritsi ziren. Alkateari mezu bat helarazi nahi izan zioten ibiltariek: bertan hamabost egun igarotzeko asmoa daukatela, eta zelai nagusia ez dutela okupatuko. Nomadek, euren kamioien tornuekin zelaiko hesia apurtu, eta sarrera oztopatzen zuen edukiontzi bat eraitsi zuten sartu ahal izateko, hainbat hedabideren esanetan. Poliziak argudiatu du haiek iristerako ibiltariak zelai barruan zeudela jada. 64 furgoneta zenbatu zituen han.

Roland Hirigoien Mugerreko alkateak egun berean azaldu zuen bera ez dela gai zelaiko kalteak zenbatzeko. Nomadekin negoziatzen saiatuko dela baina «esperantza handirik» ez duela aitortu zuen. Negoziazioak atzo ziren hastekoak.


Txertatzen

Hego haizearekin batera mukiak eta eztulak ekartzen dizkigu udazkenak. Tenperaturen gorabehera ero honetan, etxe guztietara sartzen da gripea. Zaharrak eta bronkioetako gaixotasunak dituztenak arrisku handia dutenez besteok baino gripe gogorragoak pasatzeko, txertoa jartzeko kanpaina egiten du Osakidetzak gurean. Ez digu esaten sintomaren bat badaukagu ohean gelditzeko, lasaitzeko, erritmoa jaisteko, ez. Badaezpada txertoa har dezagula da osasun agintarien aholkua. Eta ez dut nik esango txertoa txarra denik, baina gaixotasunei aurrea hartzeko beste bide batzuk ere izango dira. Kontua da enpresa farmazeutiko handiek saldu egin behar dutela eta guk gaixorik sentitu behar dugula horretarako. Txertoetan doan dirutzaz gain, kontrolik gabe kontsumitzen dira muki jarioa egun bakarrean kentzen duten pastillak edo sobreak, eta inor ez da egun batez ohean gelditzeko gai. Gure lanean ezinbestekoak bagina bezala joaten gara lanera sukar eta guzti, birusa etxean hil ordez, lantegian hedatuz. Iruditzen zait txertoa bera baino gehiago txertatzen digutela medikamentuak derrigorrezkoak diren sentsazioa, eta batzuek beherapenetara joaten garen moduan joaten direla beste batzuek medikuarenera eta farmaziara.


Altsasuko gazteen alde kontzentrazioa egingo dute bihar Iruñean

Gaztelu plazan izango da kontzentrazioa, 13:00etan. Altsasuko auziak presentzia handia izan du sanferminetan.

Altsasuko gazteen auzian justizia eskatzeko kontzentraziora deitu dute auzipetuen gurasoek biharko. Egurdiko ordu batean egingo da, Iruñeko Gaztelu plazan.

Iruñeko sanfermin bestetan presentzia handia duen gaia izan da Altsasuko gazteen auzia. Joan den uztailaren 6an, Altsasuko gazteen gurasoek bota zuten Herri Sanferminak guneko txupinazoa. Gurasoek auzia hasi zenetik jaso duten elkartasuna eskertu zuten, eta gogorarazi zuten Altsasuko hiru gaztek —Adur Ramirez de Alda, Jokin Unamuno eta Oihan Arnanzek— 600 egun baino gehiago daramatzatela kartzelan. Auzian epaitutako bertze lau, berriz —Jon Ander Cob, Iñaki Abad, Julen Goikoetxea eta Aratz Urrizola—, ekainetik espetxean direla oroitarazi zuten.

Uztailaren 3an, Nafarroako Parlamentuak eskatu zuen Altsasuko gazteak Iruñeko kartzerala ekartzeko.


1.340

Harresiak, paretak, hesiak… eta itsasoa bera erabiltzen du Europak bere ateak kanpotik datozenei ixteko. Errefuxiatuen dramak ez du etenik, eta egunero-egunero hainbatek bizia galtzen du Europa zaharreko ametsean sartzeko bidean. Eztanda egiten ez duten hildakoak dira, gorputz urratuak, baina ikusi ere egiten ez ditugunez, gure burutik ere kendu ditugu. Ahazturan itoak. Urtea hasi zenetik 1.340 dira, gutienez, itsasoan hildakoak. 34 atzo berean. 34.

Zahartzen ari den gizarte batean, zeren beldur da Europa? Nahi dugunean, nahi dugun tokira mugi gaitezke mundu osoan, eskubide osoz. Inork ez diezaiola mugarik itxi europar zuri bakar bati. Baina, guk, ez ditugu gure karriketan nahi miseritik, gerratik, gosetik, beharretik eskapo heldu direnak. Selekzio naturala. Trumpentzat alfonbra gorria, gainerakoentzat, itsasoa.

Zer egin behar dugu errefuxiatuen drama gehiago agerrarazteko? Herri mugimendutik zer ari gara gaizki egiten arazo hau guztiona dela ikusarazteko? Nire buruarekin haserre nago, nik neronek ere ez baitut asmatu gaiarekin, eta irudi lazgarria ikusi eta biharamunerako ahantzia dut, gaur, berriz ere, Europarako ametsetan gorpu geldituko direla hainbat. Nik bezala, etorkizun hobe bat nahi dutenak.


2005eko aurrekontuen kreditoen aldaketa onartuta

Aurtengo aurrekontuen kredituak aldatzeko espedientea onartu zuen atzo osoko bilkurak, Gobernu Taldean dauden alderdien aldeko botoekin. Oposizioko alderdiek aurkako botoa eman zuten eta salatu zuten legea behin baino gehiago ez dela bete Arrasaten. Alderdi sozialista aztertzen dabil Kultura Etxe berria egiteko lanetan, prebarikazioa egin ote duen gobernu taldeak.

Aurtengo aurrekontuen kredituen aldaketen gaineko espedientea onartzeko orduan, eztabaida sortu zen osoko bilkuran. Auzirik korapilatsuena izan zen Kultura Etxe berrian egiten dabiltzan lanena. Han, salatu zuen oposizioak, inon ere onartu ez den luzernario bat jartzeko obrak egiten dabiltzala.

Osoko bilkuraren eskuduntza

Alderdi Popularrak eskatutako txosten juridiko batek zehazten duenez, Kultura Etxean egiten dabiltzan lanen moduko erabakiak hartzeko eskuduntza Udaletxeko osoko bilkurarena da. Arrasaten, berriz, dio Itziar Lamarain zinegotzi popularrak, Kultura Etxe berrian jartzeko luzernarioaren lanak aurreratuta daudela eta inon ez dagoela jasota Udaletxeko organorik onartu duenik proiektua edo aurrekontua. Gaineratu du lan horiek asko igoko dutela aurrekontua, milioi bat eurotik gertu hain zuzen.

Alderdi Sozialistak ere salatu egin du Kultura Etxe berrian irregulartasunak egiten dabiltza eta urrutirago jo du. Sozialistak aztertzen dabiltza Kultura etxeko luzernarioaren lanen inguruan prebarikazioa ote dagoen. Hori frogatuko balute, epaitegietara jotzeko gertu daude.

Arrasateko Alkatea, bere aldetik, esan du ez duela uste prebarikazioa egon denik. Azaldu du eraikuntzaren lanen erritmoa dela eta, luzernarioaren lanak aurreratu egin behar izan dituztela, baina laneko zuzendaritzarekin oraindik ez dutela zehaztuta ezer, hau da, ez guztik bukatuko duten ez eta zein aurrekontu izango duen ere.


Natxo Parronek irabazi du udaberriko argazki rallya

Azpeitiko Argazki Elkarteak larunbatean banatuko ditu sariak, 18:30ean, Azpeitiko Trenaren Museoan

Aurtengo edizioan 60 parte-hartzaile baino gehiagok hartu dute parte

Azpeitiko Argazki Elkarteak antolatuta, hilaren 5ean egin zen Urola Bailarako XXXII. Argazki Rallya eta argazki bilduma onena Natxo Parron donostiarrarena izan da. Sari banaketa eta argazki rallyra aurkeztutako argazki guztien erakusketa larunbatean izango da, 18:30ean, Trenaren Museoan.

Aurten udaberriko argazki rallyan 60 parte-hartzaile baino gehiagok parte hartu dute, iazko bikoitza. Argazki Rallya Azpeitia eta Azkoitia artean egin zuten, aurretik gaiak emanda.

Urola Bailarako XXXII. Argazki rallya

Lehen saria. Natxo Parron (Donostia). 120 euro eta Azpeitiko eskudela.

Bigarrena. Julian Gil (Legazpia). 90 euro eta garaikurra.

Hirugarrena. Luis LLavori (Zumaia). 60 euro eta garaikurra.

Lehen azpeitiarra. Iñigo Korta. Garaikurra.

Fototekako argazki onena. Fernando Oregi (Soraluze). Garaikurra.

Argazki Rallyko argazki onena. Miguel Iriarte (Azpeitia). Garaikurra.

16 urtetik beherakoak, lehena. Iker Garcia (Azpeitia). Garaikurra.

16 urtetik behera, bigarrena. Jon Zengotita (Azkoitia). Garaikurra.

16 urtetik behera, hirugarrena. Unai Azkune (Zumaia). Garaikurra.


Ereaga, Larrabasterra eta Plentziako hondartzetan ere izango da igandean euskal presoak Euskal Herriratzeko aldarria

Gorka Martinez Urdulizko euskal preso politikoari 32 urteko kartzela zigorra jarri diote

(Argazkia Indymediatik hartua)

Uztailaren 31n, irteera operazioarekin batera, Euskal Herriko errepide sareko gunerik garrantzitsuenetan egin ziren mobilizazioekin bat eginez, beste ekimen bat antolatu du abuztuaren 8rako Etxeratek, euskal presoen Euskal Herriratzea eskatzeko. Horrela, azken urteetan egin den bezala, elkarretaratzeak egingo dira datorren igandean, 12:00etan, Euskal Herriko hondartzetan. Algortako Amnistiaren Aldeko Mugimenduak oihu@ agerkari elektronikoaren bidez adierazi duenez, hiru areatzetan izango dira mobilizazioak Uribe Kosta eskualdean: Ereagan Igeretxetik (Erandio, Leioa eta Getxoko lagunentzat), Larrabasterran (Berango, Sopela eta Hego Uribekoentzat) eta Plentzia-Gorlizen (Plentzia, Gorliz, Lemoiz, Barrika eta Urdulizko lagunentzat) Etxerat-ek hauetan parte hartzearen garrantzia nabarmendu du; horrela, "euskal gizarte osoa" deitu du ekimenotara.

Gorka Martinez urduliztarrari 32 urteko espetxe zigorra

Gara egunkariak joan den ostegunean adierazitakoaren arabera, Espainiako Entzutegi Nazionalak 32 urteko espetxe zigorra jarri dio Gorka Martinez Ahedo preso politikoari, 1994ko apirilaren 28an, Trapagaranen, ETAk eginiko atentatu batean "laguntzaile lana" egin zuelakoan. Benigno Villalobos guardia zibila hil zen ekintza hartan. Epaitegiak guardia zibilaren senideei 120.000 euro ordaintzera ere zigortu du presoa. Horretaz gainera, herri-salatariaren eskaerari jarraiki, epaitegi bereziak eginbideak hasi ditu, epaiketa egunetan, Martinezek "epaitegi batean kalte edota bake egoera hauste delituak" egin zituen aztertzeko.

Etxerat-ek bere eskaerak errepide eta hondartzetara eramango ditu - Berria (2004 Uzt 28)


Igandean Belokiko gurutzearen festa ospatuko da

Igandean Belokiko gurutzearen festa ospatuko dute. 11:00etan erromeria egingo dute, Zaldua anaiekin. Ondoren, meza egongo da azken urtebetean Zumarragan hil direnen alde. Bukatzeko, erromeria eta hamaiketakoa egingo dituzte. Eguraldi txarrarekin, meza Antioko ermitan egingo da. Festa hau Belokiko Lagunen Elkarteak antolatzen du, Zumarragako Udalaren laguntzarekin.


Hasi gara aurrez aurreko castingak egiten 'Bago!az'en

Hala ere, jarraitu internet bidezko castingera bideoak bidaltzen; aurten lehiakide gehiago behar ditugunez, oraindik ere hautaketa prozesua zabalik dago eta.

'Bago!az' lehiaketaren bigarren edizioa prestatzen buru belarri jarrita gaude eta hasi gara, dagoeneko, aurrez aurreko castingak egiten. EiTBko Donostiako egoitzan izan ditugu hautagaietako batzuk.

Hala ere, internet bidez bideoak bidaltzeko epea ez da amaitu. Aurten lehiakide gehiago izango ditugunez, casting prozesua luzeagoa izango da eta oraindik hautagai gehiago behar ditugu. Beraz, jarraitu zuen bideoak bidaltzen 'Bago!az'en webguneko formularioaren bidez.

Gogoratu 'Bago!az' lehiaketan parte hartzeko ongi kantatzea beharrezkoa dela, baina horrekin batera, abestia behar bezala interpretatzen jakitea ere oso garrantzitsua da. Izan ere, lehiaketa honetako irabazlea 'Go!azen' telesaileko denboraldi berriko aktoreetako bat izango da.

Iazko 'Bago!az' saioa Iholdi Beristainek irabazi zuen. Ikuskizun gogoangarriak utzi zizkigun Iholdik lehiaketa honetan. Oso polita izan zen Aritz Mendiolarekin abestutako "Nire mundu txiki polit hontan", eta baita, Maria Amolategirekin batera Amy Winehousen paperean sartu zeneko unea ere. Emanaldi horiei esker, Naiaren rola egin ahal izan du orain emisioan dagoen 'Go!azen'en denboraldian.

16 eta 23 urte arteko gazteei zuzendutako casting da hau. Baldintza horiek betetzen badituzu eta ‘Bago!az’eko izarretako bat izan nahi baduzu, grabatu ezazu bideo bat zeure burua aurkeztuz eta nola abesten duzun erakutsiz eta igo ezazu webgunean aurkituko duzun formularioaren bidez.

Gogoan izan, casting-bideo hauek eitb.eus-en erakutsi ahal izango dira, hala erabakitzen bada. Hori dela eta, horizontalean grabatuta egon behar dute eta hauetako formatoren bat izan behar dute: avi, mov, mp4, flv, mpeg, 3gp edota mkv.

Informazio gehiago izango duzu bagoaz@eitb.eus helbidean edota 943 01 16 74 telefono zenbakian.

Animatu! 'Go!azen 5.0'ko izarretako bat izatera iritsi zaitezke!


«Kontsulta hau, astigartar guztion kontsulta da»

Joan den larunbateko Plenoan, aho batez onartu zen hiri hondakinen bilketari buruzko kontsulta egitea eta balorazio oso positiboa egin du Gobernu Taldeak. Astigarragako EAJ-PNVk bere hauteskunde programan herri galdeketa egiteko asmoa jaso zuenean, erantzukizun haundiko konpromisoa hartu zuela nabarmendu du, «hautesleekiko ez ezik, astigartar guztiekiko». Hori horrela, adierazi du hau ez dela EAJ-PNVren kontsulta, ezta EAJ-PNVren gobernuarena ere; «astigartar guztion kontsulta da».

«Kontenedoreen sistema erosoagoa izateaz gain, araudiak eskatzen dituen bilketa portzeintaiak betetzen ditu»

Eta gaineratu du: «Kontsultak, aukera emango die herritarrei atez ateko sistemarekin jarraitu edo edukiontzi sistemaren aldeko apustua egin nahi duten erabakitzeko; jakina den arren, herritarrentzat kontenedoreen sistema erosoagoa izateaz gain, araudiak eskatzen dituen bilketa portzentaiak betetzen dituela».

«Herriaren erabakia errespetatuko dugu»

Kontsultaren emaitza zein izango den alde batera utzita, udal gobernuak herriaren erabakia errespetatuko duela argi utzi du: «Alderdi jeltzalea oso pozik dago bizilagunak izango direlako, askatasun osoz, erabakia hartuko dutenak. Izan ere, Bilduren aurreko gobernuak duela ia hiru urte ez zien erabakitzeko inolako aukerarik eman».

Egungo gobernuak kontsulta lantzeko prozesu partehartzailea egingo zuela ere, hitzeman zuela gaineratu du: «Parte Hartze Mahaien helburua izan da herriko elkarte ezberdinei zein bertaratu nahi izan duten bizilagun guztiei erabakitzeko prozesuaren parte direla erakustea».

Gobernu taldeak bilera horiek izan duten harrera eta parte hartzea positibotzat jo ditu, «bizilagunen inplikaziorik gabe ez zelako adostasun politikorik lortuko. Astigarragako biztanleak izan dira EH Bilduren jarrera aldatu eta zuzentzea lortu dutenak».


Futbola: Burrull epailea, hurrengo jardunalditik kanpo

Haren jokabidea asko kritikatu zen Atletico Madrid-Valentzia partidaren amaieran. Mejuto Gonzalez izango da bere ordezkoa.

Espainiako Futbol Federazioko Epaileen Batzorde Teknikoak hurrengo jardunalditik kanpo utzi du Perez Burrul epailea. Osasuna-Getafe partida zuzendu behar zuen, baina bere ordez Mejuto Gonzalez arituko da. Arrazoia, Atletico Madrid-Valentzia neurketan hartutako erabaki kaskarrak.

4-1 gainditu zuen Atletico Madrilek Emeryren taldea eta partidaren amaieran bi taldeetako jokalariek haren jokabidea kritikatu zuten.


Hatortxu Rock-eko egunez-eguneko emanaldiak zehaztu dituzte

Ostegunean 18 talde ariko dira, ostiralean 29, larunbatean 28 eta igandean 13.

Lau egun, 96 ordu, 85 talde. Horiek dira Hatortxu Rock musika jaialdiaren datuetako batzuk. Euskal preso politiko, iheslari eta deportatuen eskubideen aldeko musika jaialdiak garilaren 27tik 30era izanen da, Lakuntzan. 20. edizioan egunez egun ariko diren taldeak zein izanen diren jakinarazi du antolakuntzak. Jaialdi guztirako txartela 70 eurotan eskuratu daiteke Internet bidez. Eguneko txartelak garagartzaroaren 6an jarriko dituzte salgai.

Jaialdiaren zergatia

Jaialdiaren antolatzaileek hura antolatzearen arrazoiak gogorarazi dituzte: “338 euskal herritar daude oraindik espainiar zein frantziar estatuetako espetxeetan dispertsatuta, honek senide eta lagunentzat suposatzen duen zigor eta bizi zein arrisku ekonomiko guztiekin. Beste ehunka herritar dira Euskal Herrira itzuli ezin direnak. Horregatik, egoerak honela dirauen bitartean Hatortxu Rockek lanean jarraituko duela berresten dugu. Denak etxean izan arte. Beraz, Hatortxu Rock 20 antolatzea, beharrezkoa baino, ezinbestekoa da”.

Euskal jendarteari Lakuntzako jaialdian parte hartzeko deia egin diote: “bada garaia gatazka hau errotik hartu eta konponbide bat bilatzeko. Eta horretarako ezinbestekoa da errepresioa pairatzen duten herritarrak etxera itzultzea. Egun horrek ez du etorkizuneko egun bat izan behar, egun horrek gaur izan behar du”.

Egitaraua

Garilak 27, osteguna

Estricalla, Proco Bravo, El Sonido de la Metralla, Green Valley, Strombers, Def Con Dos, Skakeitan, Narco, Leihotikan, Tximeleta, Elepunto vs Jotatxo, El Diluvi, Dakdarria, Raperos de Emaus & The Titanians, Sorkun, Soziedad Alkoholika, Willis Drummond eta Esne Beltza.

Garilak 28, ostirala

Betagarri & Xavi Sarrià eta Miquel Gironès (Obrint Pas)*, Gatillazo, Amparanoia, Berri Txarrak, Su Ta Gar, Josetxu Piperrak & The Riber Band, Chti Chat Sex Band, Tremenda Jauria, Lendakaris Muertos, Gatibu, Lurra, Sara Hebe, Glaukoma, Mafalda, Arkada Social, Kop, Liher, Hesian, Anari, Lagrimas de Sangre, Hibakusha, Occhi Di Farfalla, Doctor Deseo, Trikidantz, Talco, Kaos Urbano, Governors, Reviverb live! eta Ehun Kilo.

Garilak 29, larunbata

Juantxo Skalari & La Rude Band, Des-Kontrol*, Vendetta, El Corazon del Sapo, Los Zopilotes Txirriaos, Zoo, Kaotiko, Inadapats*, Non Servium, Revolta Permanent, Reimy dj, Bad Sound, Zea Mays, Auxili, Jo & Swiss Knife, Bizardunak*, Riot Propaganda, Kerobia*, Akerbeltz, Txarango, Dremen, The Guilty Brigade, Iseo & Dodosound, The Icer Company, Ekon*, Txuma Flamarique & The Zaratamakers eta Anestesia.

Garilak 30, igandea

Ken Zazpi, Oreka TX, Zartako-k, Irrien Lagunak, Gozategi, Porrotx, Enkore, Skontra, Huntza, Bultz, Alerta Gorria, Itaca Band eta Izerdi Gorria.

*Aurten kontzertu bakarra emanen duten taldeak


Orioko estropalarien neguko entrenamendua

BERRIAk Orioko estropalarien entrenamendu saio baten nondik norakoak bildu ditu. Goiko bideoa, erreportajetik horretatik ekarri dugu gure webera.


Gamonalak eta Santa Agedak

Azken aste hauetan sinbolo bihurtu da estatuan Burgosko Gamonal auzoa, hiritarrek korrupzioaren aurrean duten haserrearen eta aldi berean hiritar horien elkartasunak duen indarraren sinbolo.

Egun batzuk beranduago madrildarrek ospatu dute beste garaipen garrantzitsu bat: esku pribatuetan utzi nahi ziren osasun zerbitzuak esku publikoetan jarraituko dute momentuz. Berriro hiritarren batasunak lortutako garaipena. Hipotekak kaltetutakoen plataformak erabali duen lema,“sí se puede” hori, egia bihurtzen ari da.

Sakanan izan ditugu baita gure “gamonaltxoak”, modu baketsuan eta kalera ateraz gelditu dira zentzurik gabeko proiektu batzuk (ditxosozko “makropoligonoa”, hirigintza proiekturen bat...). Baditugu beste hainbat, era desberdinetakoak, oraindik gure indarrak eskatzen dituztenak: autopista elektrikoaren proiektua edo D ereduaren kontrako erasoa, besteak beste.

Baina aste honetan festarako bilduko gera Sakanan. Santa Agedak ospatuko ditugu mahaiaren inguruan eta dantza eta farre ugari ere egingo dugu. Pare bat egunetan ahaztuko ditugu aurrean ditugun erronka borobil horiek, arnasa pixka bat hartzeko eta biziak ematen dizkigun momentu onak gozatzeko. Hala ere bizi behar da elkartasuna.

Eta festa pasa ondoren, lanari ekin beharko zaio berriro. Datozen erasoak gelditzeko lanari eta herria eraikitzeko lanari. Azken honi lotuta zorionak eta animo handiena luzatu nahi diet Guaixen, azken aldi hontan, azaldu diren gure arteko ekintzaile desberdinei, beraiek ere beharko dute denon elkartasuna.


Indian 600 milioi lagun argindarrik gabe geratu dira, azpiegituren egoera txarra eta eskaera handia direla eta sistemak gainezka egin baitu


PLAZERA ZEURE ESKUETAN: Zakilaren neurria

Gaurko saioan Mikel Oribe sexologoa izan dugu bidelagun, zakilaren neurriaz mintzatu zaigu, agian kontua ez da zakila, baizik horren inguruan urteetan sortutako aurreiritzi guztiak; garrantzia zeri ematen zion edo arreta non jartzen den da kontua. Nabarmena da zakilaren eta barrabilen neurriarekiko obsesioa. Askotan ere, gizonen arteko lehia izaten da; zakil handia izatea abantaila dela diote, baina ez du horrela izan behar. Aspektu fisiologikoak eta psikologikoak aztertu ditugu gaurko saioan.

https://bilbohiria.com/docs2/2018/plazerazeureeskuetan/181213_Sexologia_32_Zakilaren_neurri.mp3

Deskargatu hemen.


Inuzenteak

Gaur Inozente eguna da. Normalean irakurtzen ditugun egunkarietan gezurra zein den identifikatzen saiatuko gara. Telebista eta irratia azti jarraituko ditugu, ea gezurra zein izango ote den. Kalean gelditzen gaituen oro susmagarri egingo zaigu. Ez dugu edozein galdera edozelan erantzungo. Inork esaten badigu hirugarren pertsona bati deitzeko edo haren bila joateko, ziurtatu egingo dugu hala eskatu duela norbait horrek. Badaezpada, tarteka, eskua bizkarrera botako dugu ea ezer itsatsi diguten jakiteko. Eta etengabe esango diogu geure buruari aurten ezetz; aurten ez digutela ziririk sartuko.

Eta urte guztian gaur bezain azti ibiliko bagina? Urte guztian esaten dizkigute gezurrak prentsan, irratian eta telebistan. Gu ez gara konturatzen, baina etengabe ari zaizkigu bizkarrean berez ez dagokigun motxila bat itsasten: dela zaintza, dela maitasuna, dela zikina ez izateko modu bakarrean egin behar den sexua... etengabe egiten ditugu norbaitek eskatutako gauzak beste batzuentzat. Eta ez diogu geure buruari aitortzen ziria sartu digutenik. Baina sartzen digute; bai ederto sartu ere! Beraz, urte guztian ibili behar genuke gaur bezain azti, gaur bezain gezur harrapatzaile. Gaurkoak gezur estrafalarioak dira; besteek modu konkretu batean bizitzera kondenatzen gaituzte.


Errokanbolesko

Batzuetan gertatzen zait. Hitz baten agerpenak (dena zor diegu hitzei eta tarteka kasu eman behar diegu) arras desbideratzen nau nire xedetik. Urtebete pasa den honetan, Cervera kasu bitxiaren kronika irakurtzen hasi naiz prentsan. Lehendabiziko esaldian xantaia errokanboleskotzat jotzen dute. Gogora etorri zait hitza nondik datorren.

Rocambole XIX. mendeko foilletoizko eleberri sail bateko pertsonaia nagusia da, Pierre Alexis Ponson du Terrailek sortu eta hogei urtez bizirik mantendu zuena. Xarmagarri eta limurtzailea, menturazalea, manera oneko lapurra, egoera zailenei aurre egiten diena. Gogoan dut bat. Etsaiek hilkutxa batean sartu eta itsasora bota dute, hor amaitzen da eleberria. Irakurleak irrikan gelditu ziren egileak zer asmatuko zuen heroia ataka ezin txarrago horretatik onik ateratzeko, Rocambolek zer egingo. Hurrengo eleberria, gutxi gorabehera, «Behin itsasora botatako kutxatik ateratzea lortu zuenean, Rocambole…» hasten zen.

Cerveraz akaso gauza bera esanen dute egun batean.

Etimologia literario honi ezikusia eginez, hiztegiek «harrigarri, sinestezin, gorabeheratsu, bitxi, xelebre» hitzak dakartzate rocambolesco hitzaren euskal ordaintzat. Nik beti errokanbolesko edo rocamboletarra.


Infanta ez epaitzeko eskaria egin du defentsak, eta fiskalak babestu

Cristina infantaren abokatuak haren kontrako akusazioa bertan behera uztea eskatu du, 'Botin doktrina' oinarri hartuta.

Orduko (09:15) eta ikusmin handiarekin abiatu da Balear Uharteetako Administrazio Publikoaren Eskolan, Palmako kanpoaldean, Noos auziaren epaiketa. 18 lagun jesarri dira akusatuen aulkian, tartean Cristina infanta eta Iñaki Urdangarin senarra. Guztira, 100 urte pasatxoko kartzela zigorrak eskatu dituzte akusatuentzat, diru publikoarekin aberasteko ustezko sareko kide izateagatik.

Arreta mediatiko eta segurtasun neurri handien artean hasi da epaiketa, lehen aldia baita Espainiako errege familiaren kide bat akusatuen aulkian jesartzen dena. Hain justu, Cristina infanta ez epaitzea defendituko dute gaur haren defentsak eta Ustelkeriaren kontrako Fiskaltzak, 'Botin doktrina' aplika diezaioten.

Aurretiazko arazoak edo gaiak azaltzeko saioa da gaurkoa, epaiketa hasi baino lehen argitu beharreko gaiei dagokiena, alegia. Behin horiek ebatzita, epaiketa otsailaren 9an abiatuko da berriro, akusatu guztien deklarazioarekin.

Jesus Maria Silva defentsaren abokatuak Cristina Infantaren aurkako akusazioa baliogabetzea eskatu du, "oinarrizko eskubideak urratzen" ari direla argudiatuta. Aurretiazko arazoei dagokien txandan, Silvak adierazi du Auzitegi Goreneko jurisprudentzian oinarrituta eskatu duela Infanta leporatzen zaion erantzukizunetik salbu uztea.

Defentsaren iritzian, Manos Limpiasek ez du zilegitasunik Cristina infantaren aurkako akusazioari "bakarka" eusteko, Fikaltzak eta akusazio partikularrek hala egiten ez badute.

Pedro Horrach ustelkeriaren aurkako fiskalak, bere aldetik, defentsaren eskaria babestu du; Infantarentzat "erantzun judizial bakarra" haren inputazioa artxibatzea dela esan du Horrachek.

Modu horretan, Espainiako Erregearen arrebaren kontrako akusazioak artxibatzea eskatu du fiskalak ere. Infanta auzipetzeko arrazoirik ez dagoela uste du Fiskaltzak.

'Botin doktrina', gako

Manos Limpias herri akusazioak bakarrik eskatu du zigorra erregearen arrebarentzat, senarrari zerga iruzurra egiten lagundu ziolakoan. Ustelkeriaren Kontrako Fiskaltzak eta Estatuko Abokatutzak infantaren aurkako prozedura artxibatzea eskatu zuten.

Cristina infantaren defentsak eta Fiskaltzak Prozedura Kriminaleko Legearen 782.1 artikulua eta Auzitegi Gorenak 2007an ezarritako doktrina aplikatzea eskatu dute: 'Botin doktrina' bezala ezagutzen dena. Horren arabera arabera, herri akusazioak ezin du bakarka inor zerga delituengatik akusatuen aulkian eseri.

Cristina infanta, gaurko saioan. EFE

Jesus Maria Silva Cristina infantaren abokatuak gaurko saioan nabarmendu duenez, erregearen arrebaren "oinarrizko eskubideak urratzen" ari dira eta Auzitegi Gorenak 'Botin doktrina' delakoaren harira ezarritako jurisprudentzia aplikatzea eskatu du.

Silvaren esanetan, Manos Limpiasek "ezin dio Cristina anderearen kontrako akusazioari bakarrik eutsi". Nabarmendu duenez, "Lege urraketa bat saihestu dadin, ez dugu 'Botin doktrina' ezartzea eskatzen, horren inguruan Gorenak emandako jurisprudentzia aplikatzea baizik. Izan ere, hasierako epaiaz gain, bigarren bat egon zen , eta baita hirugarren bat ere; biek lehenengoa osatu zuten". Are, azpimarratu duenez, zazpi lurralde auzitegik gaiaren inguruan emandako epaiak ere badaude.

Samantha Romerok, Eleonor Moyak eta Rocio Martinek osatutako epaimahaiak lau aste izango ditu erabakitzeko; izan ere, epaiketak otsailaren 9an jarraituko du.

Otsailaren 9tik 26ra, akusatuek deklaratuko dute, eta gerora, martxoaren 8tik maiatzaren 17ra, 352 lekukok.

100 urteko zigor eskaerak

Urdangarinek eta haren bazkide ohiak, Diego Torresek, sortutako entitateak diru publikoarekin aberasteko ustezko sarea epaituko dute. Entitateek 3,5 bat milioi jaso zituzten Valentziako administrazio publikoen eskutik, beste 2,5 milioi Balear Uharteetako Gobernuarengandik, eta Madrilgo Udalak ere beste 114.000 euro eman zizkien. Ogasunari egindako iruzurra ere epaituko dute.

Urdangarin eta Torres, gaurko saioan. EFE

Akusatu nagusiak biak dira, baina Cristina infantak eta Ana Maria Tejeiro Torresen emazteak ustezko sarean erantzukizun zibila dutela uste du magistratuak, diru-sarrerak gastu pertsonalentzako erabiltzeagatik.

Marco Antonio eta Miguel Tejeiro (Torresen koinatuak), eta Jaume Matas Balear Uharteetako presidente ohia ere badaude akusatuen artean. Horiekin batera, Jose Luis Ballester, Gonzalo Bernal, Juan Carlos Alia eta Miguel Angel Bonet Balear Uharteetako Administrazioaren goi-kargudun ohiak, Alfonso Grau, Luis Lobon, Jose Manuel Aguilar, Jorge Vela eta Elisa Maldonado Valentziako arduradun publiko ohiak, Mercedes Coghen Madrid 16ko kontseilari delegatu ohia eta Salvador Trinxet aholkulari fiskala daude auziperaturik.

Gainera, zerga delituetan laguntzea leporatu dio Manos Limpiasek Cristinari, eta dirua zuritzea Tejeirori.


Tubacexeko lantaldeak baietz esan dio itunari

Laudioko Tubacexeko fabrikako lantaldeak oniritzia eman dio bost urteko iraupena izango duen enpresa hitzarmenari. Itun horrek KPItik gorako igoerak jasotzen ditu, CCOO sindikatuak jakinarazi duenez. Beharginek baietz esan zioten atzoko galdeketan.

Soldata igoeraz harago, 87 langile gehiago kontratatzeko akordioa jaso du itunak. 2023. urte arte errelebo kontratuaren aplikazioa da lortutako beste aldagai bat. CCOOk dio 30 milioiko inbertsioa ere lotu duela zuzendaritzarekin, Tubacex taldearen plantetan baliatzeko.

Horrez gain, kontziliaziorako neurriak ere islatzen ditu akordioak, eta langileak trebatzeko ikastaroak. Hurrengo ituna sinatu arte indarrean egongo da hitzarmen egin berria, ultraaktibitate mugagabea ere onartu duelako enpresak. CCOOren ustez, lan baldintzak «nabarmen hobetu dira».


Sahararen aldeko janari bilketa egin dute Zarautzen

Mendebaldeko Saharara bidaltzeko janari bilketa egin zuten Zarautzen larunbat goizean udaletxe parean.

Gainera, Hassanna Aaliari buruzko informazio banatu zuten. Euskal Herrian bizi da Aalira, eta Espainiak Marokoren esku utzi nahi du, asilo eskubidea ukatuta.


Lagun Onakeko mendizaleak Sierra Nevadan izan ziren Aste Santuan

Aurten ere azkenengo urteetan bezala Aste Santuetako jaiak aprobetxatu dituzte Lagun Onak Mendi Bazkunakoek mendi berriak ezagutzeko. Apirilaren 16tik 21a bitartean Sierra Nevada inguruan ibili dira, 36 lagun izan dira bertan eta Mulhacén (3.479 metro), Loma Pelada (3.185 metro) eta La Veleta (3.396 metro) gailurrak igotzea lortu dituzte.

Pirineotara irteera ugari egiten badituzte ere Lagun Onak MBkoek baina aurten Andaluziako mendietara joatea erabaki dute, "urrunago geratzen zaizkigun mendietara joateko ez dugu aukera gehiegirik izaten bidaiak berak ere denbora eta nekea baidakartza berarekin, baina aurtengo egutegia egiterakoan ilusio handiz prestatu genuen Sierra Nevadara egingo genuen irteera hau", diote Lagun Onakekoek. "Sierra Nevada ingurua ezezaguna zen ibilaldira gindoazen gehienontzat, eta horrek sortzen zigun zirrara berezia".

Sierra Nevadako mendikatean penintsulako kotarik garaienak daude, eta hiru mila metroak gainditzen dituzten mendi ugari daude bertan, baita Mulhacén bera ere. Hau penintsulako mendirik garaiena da, 3.479 metro ditu.

Sierra Nevada 1989an Parque Natural izendatua izan zen, 169.239 Ha ditu eta Almería eta Granada artean banatzen da. Izendapen honek inguruaren babesa eta zaintza ekarri zuen turismo eta aisialdirako leku moduan.

"Eguraldia nahi genuen bezala portatu ez bazitzaigun ere, ezin gara kexatu eta genituen asmo gehienak bete genituen. Horrela Mulhacén (3.479 m), Loma Pelada (3.185 m) eta La Veleta (3.396 m) gailurrak igotzea lortu genuen", diote mendizaleek. "Oporrak bukatu ondoren berriro datorren urterako ilusioak pistu zaizkigu, beti ere mendi eta inguru berriak ezagutuz baina, etxekoak ere ahaztu gabe Kakuteko, Txalintxoko eta Xoxoteko egunak laster baititugu eta egun horietarako gonbidapena luzatzen zaizue elkartearen izenean".


«Gai sozialak dira gure oinarri nagusia»

Arantzazu Zugastik 13 urte daramazki komunikazio munduan eta ilusio haundiz heldu dio erronka berriari. Bere hitzetan, Gipuzkoako egunkari berriaren oinarri-oinarrian dagoen filosofia da iritzi ezberdinak plazaratzeko plaza izatea.

Arantzazu Zugasti kazetari hernaniarra da Noticias de Gipuzkoa egunkari berriko zuzendari albokoa. Egunkariak ia hiru hilabete bete ditu eta Zugasti oso gustora dago proiektu berriak jaso duen erantzunarekin. Hernaniarrak egunkariko bere bulegoan hartu du Kronika, bileraz bilerako egunari tarte bat kenduta.

2005eko azaroan atera zen Noticias de Gipuzkoa egunkari berria. Denbora tarte horrek eman duenarekin zer balorazio egin duzue? Askotan, hiru hilabete gutxi da, baina, gure aldetik oso balorazio ona egiten dugu. Oso gustora gaude, bai helburu aldetik eta bai, enpresa aldetik. Lehenengo momentutik guk azaldu nahi genuena zen egunkari berria ginela, eta eduki berriak ere eskainiko genituela. Bestetik, orain arte Gipuzkoan egunkari bakarra zegoen Gipuzkoa mailakoa, eta azkeneko 30 urteotan ia monopolio bihurtu da. Egia da, baita, Gipuzkoako argazki ideologiko-soziologiko batekin horrelako egunkari batek kontraesanak ere jartzen dituela mahai gainean. Hor, guk ikusten genuen aukera bazegoela lana egiteko. Hortik aurrera, gure filosofiaren oinarri-oinarrian dago egunkari transbertsala izan nahi dugula, iritzi ezberdinak plazaratzeko plaza. Alde horretatik, guk distantzia planteatu nahi dugu alderdi oso konkretu batzuekin oso lotuta dagoen prentsarekin.

Eta Arantzazu Zugasti nola sentitzen da proiektu berriaren zuzendari lanetan? Zuzendariari galdetzen badiozu, esango dizu asko kosta zitzaidala baietz esatea (erdi brometan). Oso seguru sentitzen naiz, alde batetik, goitik bidea norbaitek urratu didalako, eta bestaldetik, atzetik izugarrizko ekipoa daukadalako. Ikaragarria! Guztira, 70 pertsonako lan taldea gara, eta horrek izugarrizko babesa ematen dizu. Gero, nik epe luzerako mentalitatea daukat, eta gustatzen zait jakitea nora joan behar dugun. Hori buruan edukitzea eta neurtzea informazio bakoitza zer izango den, hori da nik dudan erronka, ez prentsaurreko batera joan edo bestera joan. Lan giroa ona izatea ere oso garrantzitsua da. Lan giro onarekin erdia egina daukazu. Guk oso ona daukagu eta horri eustea da nere beste erronka bat.

Kontatu egun bateko lana Goizean 10:00ak aldean hasten naiz, eta goiza nahiko lasaia izaten da. Lana bezperatik antolatua dago. Eguerdian, 13:00ak aldera bilera egiten dugu egunak dakarrena aztertzeko (gero dena goitik behera aldatu liteke, baina, beno). Gero, gu hiru egunkari gara taldean -Nafarroa eta Arabako Diario de Noticias eta gu- eta daukagun informazioa nola antolatu ere koordinatzen dugu. Informazio hori guztia nola koordinatu eta nola atera etekin gehiena, hori da aurrera begira dugun erronka haundietako bat. Eta alde komertzialerako ere aukera haundiak ematen ditu. Arratsaldean, erredaktore buru bakoitzak bere saila antolatzen du, informazio bakoitzari dagokion espazioa emanez eta nere lana da iritzi saila antolatzea. Azkenik, iluntzeko 20:00etan gai nagusi guztiak mahai gainean jarri, egunak eman dituenak eta geuk sortuak, eta portada antolatzen dugu denon artean. Hori da ariketa politena, arriskutsuena, hurrengo egunean neurtuko zaituena.

Ze kriterioren arabera ematen diozue titularra gai bati edo besteari? Gu, azkenean, Gipuzkoako egunkari bat gara. Zenbait gauzetan sortzen den gaia sortzen dela horrek dauka garrantzia. Horrek ez dauka bueltarik. Baina, guk gai propio asko sortzen ditugu eta gai sozialetan oinarritu dugu gure lana. Horrek aukera pila bat ematen dizu. Ze, hor daude eguneroko bizimoduko gauzak, zerikusia daukatenak zure bizimoduarekin, zure familiako egoerarekin, bizitzaren antolaketarekin... Eta horrek titular oso politak ematen dizkigu. Gureak baldin badira horri ematen diogu lehentasuna. Hori da apustua. Noski, horrek ez du esan nahi politikan sartzen ez garenik, noiz eta orain. Baina, politika gaietan saturazio puntu bat dago.

Gai sozialak dira orduan zuen apustuaren oinarri? Bai, hasieratik, eta lan taldea bera ere egituratuta daukagu maila horretan. Gai sozialetan egunero 5-6 lagun dabiltza lanean. Eta gai sozial asko herrietatik ateratzen ditugu. Guk Gipuzkoako ikuspegia ematen dugu, Gipuzkoa begirada batean, hori da gure planteamendua. Eta Gipuzkoa oso txikia denez, berehala jabetzen gara herri bateko gai sozial batek Gipuzkoa osoko transzendentzia daukala. Hernanin txotxeko gaiarekin gertatzen da hori, edo Irunen garbitasun grebarekin edo beste gai askorekin. Eta horrek izugarrizko jokoa ematen digu.

Euskera, «naturaltasunez» Gipuzkoan 15 urtetik gorako pertsonen % 48ak dakizki euskera eta gaztelera, eta beste % 12 pasak euskera ulertu egiten du. Jaurlaritzako datuak dira. Noticias de Gipuzkoa egunkarian euskerak beste proportzio batzuk ditu. Hizkuntz irizpideei buruz galdetuta, Arantzazu Zugastik dio euskerarekin naturaltasunez jokatuko dutela, baina, argi izanda «gazteleraz dabilen merkatuaren bila dijoazela, eta ez euskeraz dabilen merkatuari eustera. Gu ez gara Berria. Era berean, argi daukagu Gipuzkoan gaudela eta gure kazetari ia denak elebidunak dira, eta gure korresponsari denek dakite euskeraz eta erderaz. Orduan, notizia bat euskeraz sortzen bada, euskeraz ematen dugu, eta erderaz bada erderaz. Ez dugu kuotarik aplikatzen».


Afizionatu mailako txirrindulari onenak eta goi mailako pilotariak Andramaixetan

Urteroko ohiturari jarraituz, afizionatu mailako txirrindularitza izango da protagonista Aretxabaletako Andramaixetan, aurten 78 urte egingo dituen Leintz Bailarako itzulia. Abuztuaren 16an, martitzena, egingo da lasterketa (10:00). Bestalde, goi mailako pilota jaialdia egingo da egun berean Iturrigorri pilotalekuan (22:00).

Leintz Bailarako Itzuliaren 78. edizioa dela-eta, antolakuntzako kide Manolo Zubillaga aretxabaletarrak haren garrantzia ekarri du gogora. "Oso lasterketa inportantea da. Ez da nik esateagatik, baina Espainiako Itzulia baino zaharragoa da gurea eta, beraz, garrantzitsuagoa", dio umoretsu.

Urte asko dira eta, logikoa denez, gorabeherak ere izan ditu proba bereziak. Duela ez asko ez antolatzeko arriskuan ere egon zen: "Akordatzen naiz duela urte batzuk esan nuela lasterketa antolatzeaz nekatuta nengoela... Sekulakoa muntatu zen. Behin utzita zaila izaten da gero lasterketa bat berreskuratzea eta, azken orduan izan bazen ere, lortu genuen antolatzea".

Afizionatu mailako txirrindulari onenak elkartuko dira aurten ere, 100 ziklista baino gehiago. Ibilbidea Leintz Bailaran zehar egingo du probak, Gatzagako mendatea barne, besteak beste. Antolakuntzako kide Manolo Zubillagak ez daki faborito nor izango den esaten baina ziur lehia bizia izango dela Duranan lehen postuan helmugaratzeko.

Pablo Berasaluzeri omenaldia

Bestalde, aurten ere ez da goi mailako pilotarik faltako Aretxabaletako jaietan. Proba ziklistaren egun berean, abuztuaren 16an, pilota jaialdia egingo da Iturrigorri pilotalekuan, gaueko hamarretan hasita. Sarrera hamar euro ordaindu beharko da, bi partidu interesgarri ikustearen truke. Lehen lehia Lau t’erdi barruan izango da, Tainta eta Arteaga II.aren artean.

Ondoren, jaialdiko binakako partidu nagusia etorriko da. Berasaluze IIa eta Larunbe, Victor eta Aretxabaletaren aurka. Osagai berezi bat izango du, gainera, pilota jaialdiak. Izan ere, Pablo Berasaluzeri omenaldia egingo zaio, aurtengo utziko du-eta pilota profesionala.


‘11 etxe eta kolore’ erakusketa ikusgai dago Iztietako Diputazio plazan

Errenteriako Udalak antolatutako ‘11 etxe eta kolore’ erakusketa ikusgai dago gaurtik aurrera Iztietako Diputazio plazan. Jada Gabierrotako eta Beraungo auzoetan erakutsi ostean, Iztietan ikus daiteke orain, abenduaren 14ra arte.

Konfinamendu garaian 70 gaztek etxetik edota etxean ateratako argazkiak eta istorio motzak dira bertan jasotakoak. La Basu euskal rap kantariak argazkietan oinarrituriko abestia hemen entzun daiteke, hain zuzen, egileei egindako ekitaldian estreinatu zen abestia.

Halaber, udalak animatu nahi ditu herritarrak erakusketa birtuala ere hornitzera, webgune honetan eskegita dagoen proposamena jarraituz. Ondoren, udalak hornituko du webgunea herritarren parte hartzearen bidez sortzen diren argazkiekin.


EAJn "denak" daude ados EH Bildurekin adostutako oinarriekin, Erkorekaren arabera

Idoia Mendiak esan du PSE-EE "jada" mugitu dela, estatutuaren erreforma onartuta. PPk, berriz, egitasmo bat aurkeztuko du Eusko Legebiltzarrean, autogobernu lantaldean onartutako oinarriak "erretiratzeko".

Eusko Jaurlaritzako bozeramaile Joseba Erkorekak hizpide izan du gaur Eusko Legebiltzarreko Autogobernu Lantaldean talde politikoak izaten ari diren eztabaida, Araba, Bizkai eta Gipuzkoako estatus politiko-juridikoa adosteko. Erkorekak ziurtatu du EAJ barruan "denak" daudela ados jeltzaleek EH Bildurekin adostutako oinarriekin, baina "akordio barneratzaileago bat" nahi dutela guztiek.

Izan ere, Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakariak astelehenean adierazi zuen "aztertu" beharra dagoela EAJk eta EH Bilduk adostutako edukiak, baina, atzo, Markel Olano Gipuzkoako ahaldun nagusiak azpimarratu zuen oinarri horiei ez zaiela uko egin behar. Erkorekak argitu du ez dagoela "sakoneko desberdintasunik" bi iritzien artean.

Onda Vascan elkarrizketatu dute Erkoreka. Zehaztu duenez, Autogobernu Lantaldeak "bide luzea" du aurrean, "lehen fasean" dagoelako eztabaida. Hortaz, "normala" iruditzen zaio "alderdien jarrerak azaleratzea eta adostasuna zailagoa izatea". Azaldu du "antzera" gertatu zela 1979ko estatutuarekin: "Hasierako akordioak mugatuagoak ziren, eta zabalduz joan ziren, lortu zenean hasieran urrun zeuden alderdiek bat egitea".

PSE-EE "jada mugitu da"

Jeltzaleen kritiketako bat izan da PSE-EEk eta PPk ez dituztela beren jarrerak moldatu akordio bat errazteko. Kritika horri, ordea, gaur erantzun dio Idoia Mendia PSEko idazkari nagusiak, Radio Euskadin: esan du sozialistak "jada mugitu" direla estatutua erreformatzea onartuta, PSEk nahiago baitu "Espainiako Konstituzioaren erreforma bat", eta ohartarazi du "guztiek" egin beharko dituztela ekarpenak estatus berriak "denak babesteko". Horrez gain, "errealitate printzipiotik" abiatzeko eskatu du: "Gauza bat dira asmo nazionalistak, eta beste bat, horiek gauzagarriak izatea".

PP ere agertu da EAJren eta EH Bilduren akordioaren kontra. Alfonso Alonso presidenteak jakinarazi duenez, PPk egitasmo bat aurkeztuko du Eusko Legebiltzarrean, EAJk akordio horretan "atzera" egin dezan. Zehazki, proposatuko du autogobernu lantaldean onartutako oinarriak "erretiratzea" eta batzorde horrek "berriro ekitea" estatutua moldatzeko lanei, "legaltasunetik eta modu transbertsalean".

Gaiaz hitz egin du Adolfo Muñoz Txiki ELAko idazkari nagusiak ere, Euskadi Irratian eginiko elkarrizketa batean. Uste du EAJ "debaluatzen" ari dela EH Bildurekin eginiko akordioa, eta erantsi "eskertuko" lukeela bi taldeek orain arteko akordioari eustea: "EH Bilduk dio akordio estrategiko bat lortu duela EAJrekin, baina guk sumatzen dugu EH Bilduk gauza bat dioela eta EAJk beste bat".


Jon Arruti: “Izugarrizko altxorra dugu, intxaur barietate asko dugu-eta hemen”

Jon Arruti, hiru neurritako intxaur olio botilekin. (Argazkia: Ainitze Agirrezabala)

Intxaur olioa ekoiztea hobbya dela diozu. Izan ere, ogibidez abeltzaina zara. Baserritik bizi zara, beraz?

Haragitarako 70 behi ditut, eta anaiaren eta bion artean txerriak ere hazten ditugu; 135 ditugu une honetan. Horiez gain, basoa ere asko lantzen dugu. Batxilergoa bukatu eta soldaduskatik bueltan, oso garbi nuen baserrira dedikatu nahi nuela. Emaztea erizaina da eta kanpoan egiten du lan, baina esan dezakegu behiek ematen digutela jaten.

Intxaur olioa ekoizteko ideia nolatan otu zitzaizun?

Izatez Frantziako arraza den limusina behiak ditugu, eta haien harira duela zortzi urte Frantziara egindako bisita batean, hango baserri batean bazkaltzen ari nintzela, entsalada ongarri berezi batekin atera zidaten. Intxaur olioa zuen. Euskal Herrian dugun intxaur pilarekin, zaindu gabe fruitua ematen digutela, jabetu nintzen intxaur olioarena guretzat irteera egokia izan zitekeela, baina horretan geratu zen kontua. Duela hiru urte, behien inguruko proiektu batean laguntza eskatu zidan Iraurgi Berritzenek. Orduan eman nien intxaur olioaren inguruan buruan nuen ideiaren berri, eta beka bati esker proiektuari heldu genion. Euskal Herrian eta Espainian, beste inork ez du aurrez intxaur olioa ekoitzi.

Nola hezurmamitu duzu ideia?

Frantzian, Dordogne Perigorden, intxaur olioa ekoizten dute, eta lehenbizi hara bisita batzuk egin nituen, prozesua ezagutzeko, eta konfiantza irabazten joan ginen. Intxaur olioa egin nahi nuela erabaki nuenean, etxeko eta Azpeitiko eta Zumarragako baserritar banaren intxaurrak hartu eta hara joan nintzen. Esperimentu hartan, 40 litro olio ekoiztu genituen. Etxean, lagunekin eta zenbait jatetxetan probatu, eta jendeari gustatu zitzaion.

Frantzian, beraz, errotuta dago intxaur olioaren kultura?

Dordogne inguruan, bai, baina hemen ez, oliba olioa kontsumitzen dugu. Haiek intxaur olio mota desberdinak dituzte, eta oso landuta dute ekoizpena.

Olio litro baterako zenbat intxaur behar da?

Zazpi kilo. Kalitate oso oneko intxaurra bada, sei. Pertsonak ordubetean kilo bat intxaur zuritzen du. Pentsatu kostuak noraino joaten diren!

Zer ezaugarri ditu Maitia intxaur olioak?

Frantzian probatu nituen batzuk oso fuerteak ziren, eta nik zapore suabeagoa duena nahiago nuen. Dudako intxaurrak baztertu eta kalitate onekoak hautatzen ditut. Oso-oso aberatsa da kolesterola orekatzeko lagungarriak diren Omega 3 eta Omega 6 gantz azidoetan. Intxaurrari alergia diot, baina olioak ez dit kalterik egiten. Harrigarria da. Horregatik, fruitu lehorrei alergia dietenentzat alternatiba oso ona izan daiteke.

Eta zer erabilera du?

Gordinik, hotzean kontsumitu behar da; berotuz gero, propietateak galtzen ditu eta. Guk etxean lortu dugu gosarian umeek gaileten ordez intxaur olioa ogi xigortuarekin jatea. Entsalada, pasta eta arroza gozatzeko ere erabiltzen dugu. Olio honek duen alde ona da kopuru gutxi botata ugaria dela. Frantzian, esaterako, medikuek aholkatzen dute gurina saihesteko, eta bi heren oliba olioa eta heren bat intxaur olioa kontsumitzeko. Jenero batera ohituta gaudenean, kostatu egiten zaigu aldatzea, baina behin bi-hiru aldiz janez gero, zapore berrira egiten zara.

Esperimentu haren ondoren, lehen sorta komertzializatu berri duzu. Zer moduz?

Ikusita olioaren lehen linea hark harrera ona izan zuela, ezaugarri berekoa ekoiztu dugu. Beizamako, Zumarragako, Itsasondoko, Aramako, Baliarraingo eta Aiako bi tona intxaur eraman ditut oraingoan. Baserritar askok hots egiten didate intxaurra eskainiz, baina ni ez naiz horretatik bizi, eta ez dut ekoizten olioa bolumen handietan. Gainera, prozesua alderantziz ari naiz egiten: lehenbizi, baserritarrari ondo ordaindu nahi diot; eta kostuak ezarri ondoren, zeozer irabazten badut, gustura. Nire ilusioa da intxaurrari irteera bat ematea. Egunen batean lortzen badut Euskal Herriko intxaur guztiak biltzea eta saltzea, orduan bai, aberastuko naiz.

Zer-nola merkaturatzen duzu?

Hiru neurritako botiletan saltzen dugu: 10cl, 25cl eta 50cl. Dendariak errespetatzeagatik, estrategia da herri bakoitzeko pare bat saltokitan eskaintzea olioa. Azpeitian, esaterako, Odriozola Ardoak eta Kiribil dendetan eros daiteke, eta nahikoa harrera ona ari da izaten. Ordizian eta Donostian ere aurkitu daiteke, eta asmoa dut jeneroa Urola Kosta osora zabaltzea. Ostalaritzan ere egin nahi ditut harremanak, neurri formatu handiagoak eskainiz.

Ekoizpen eta merkaturatze prozesuei dagokienez, oztoporik izan al duzu?

Etiketen diseinuari eta osasun arloko neurriei dagokienez, bete beharreko burokrazia handia da. Bestalde, Espainian intxaur olioaren ekoizpena erregulatu gabe dago eta, beraz, intxaurrak Frantziara eraman behar

izaten ditut elaboratzera.

Zer pauso ditu elaborazioak?

Aurrena, intxaurra zapaltzen dute; gero, pixka bat berotu eta, azkenik, pasta prentsatzen dute. Ezpurutasunak kendu eta ontziratu aurretik, olioa jalkitzen utzi behar da, hilabetez.

Intxaurrarekiko pertzepzioa aldatu egin al zaizu?

Bai, horixe! Beste begi batzuekin begiratzen diot. Jabetu naiz ezjakin hutsak garela. Ez dakigu

tratatzen; erori ahala jaso eta azkar lehortu behar da, hezetasunik har ez dezan. Frantzian intxaurrak sarezko apaletan zabalduta jarri eta gasarekin sua eginda lehortzen dituzte. Euskal Herrian izugarrizko altxorra dugu, intxaur barietate asko dugulako.

Zer etorkizun ikusten diozu intxaur olioaren negozioari?

Nik ikusten diot. Nahiz garestia izan, jendea badago dirua duena, osasuna estimatzen duena eta gauza berriak probatu nahi dituena. Emakumea da bezero perfilik onena; baita kirolariak ere, jende heldua eta kolesterolarekin-eta arazoa duena.


Jokoak eta jolasak trukean

Igande eguerdian asko izan ziren Irurtzungo plazako aterpeetara hurbildu ziren haur eta gurasoak. Mahai luzeetan makina bat popin, puzzle eta jolas zeuden. Aurreko astean Atakondoa eskola publikoan jaso zituzten gehienak, baina izan zen igandean ere trukean parte hartzeko jostailua eraman zuen haurrik. Ekimenaren helburua jostailu trukaketa egitea zen: hau da, etxeetan erabili gabe baina egoera onean zeuden jolasak eraman zituzten haurrek, eta trukean beste jostailu bat hartu ahal izateko txartela jaso zuten. Horrela, mahai luzeetan pilatutako jostailu eta jolasetatik makina bat haurren begirada pasa zen. Ez zen gutxirako, eskutan zuten txartelak haietako batekin trukatzeko aukera ematen zien eta. Batzuk azkarrago, zalantza askoren ondoren besteak, aterpetik pasa ziren haur guztiak trukatutako jostailu batekin bueltatu ziren etxera. Txikiekin batera, gurasoek ere joko kooperatiboak ezagutu eta haiekin jokatzeko aukera izan zuten. Guztia Atakondoa eskolako guraso elkarteak, Itxipuru Taldeak eta Irurtzungo eskualdeko Gizarte Zerbitzuek antolatuta izan zen. Antolatzaileak pozik zeuden ekimenak izandako erantzunarekin, eta arrakasta, hein handi batean, talde guztiak inplikatu izanagatik izan zela argi zuten. "Eskolan jostailu bilketa egitea ideia bikaina izan da, Atakondoako haur guztiek parte hartu dutelako. Eta horretaz gain jende asko etorri zen igandean bertan bere jostailuak ekarri eta beste batzuekin trukatzera. Jakina, haurrak pozik zeuden, gustukoa zuten jostailu "berri" bat eraman zutelako etxera" zioten. BanaketaIgandean jaberik gabe gelditu ziren jolas eta jostailuak haurren arloan lan egiten duen elkarte bati emanen dizkiote. Bestalde, Atakondoako guraso elkarteko kideek aurreko ostiralean haur premiadunei edo beharra dutenei ere jostailuak eman zizkien.


Alavesek kanporaketa bideratuta utzi du Formenteran irabazita (1-3)

Gasteiztarrak balearrak baino gehiago izan dira, bi gol egin dituen Demirovic aurrelaria protagonista izan den partidan.

Alavesek ia erabakita utzi du Formenteraren aurka lehiatzen ari den Errege Kopako final-zortzirenetako kanporaketa (1-3). Hiru goletatik bi talde gasteiztarrean debuta egin duen Ermedin Demirovic aurrelari bosniarrak egin ditu. Hirugarrena Munir El Haddadik sartu du.

Formenterako taldeak belar artifizialeko bere estadiora lezioa ondo ikasita zelairatu da: defentsako ordenari ondo eustea; golik jasoz gero, lanean jarraitzea eta bere aukerari itxarotea.

Aurrez aurre Abelardoren Alaves eraberritua izan du Tito Garcia Sanjuanek entrenatzen duen taldeak. Gasteiztarrek bi taldeen artean dagoen bi mailako tarteaz fidatu gabe jokatu dute.

Etxekoek lanak izan dituzte bi-hiru pase jarraian emateko, arabarrek zelaiko eremu guztietan presio handia egin baitute, eta horrek jokoaren nagusitasuna aitortu die kanpotarrei.

Horrenbestez, soka alderik ahulenetik hautsi da 35. minutuan. Ermendin Demirovic bosniarrak gol bikaina egin du buruz bere estreinako partidan lehenengo taldearekin.

Dena dela, Formentara ez da kikildu, eta atsedenaldira iritsi orduko zutoinaren aurka bidali du baloi bat (42. min).

Abisua izan da Alavesentzat bigarren zatiari begira. Eta hala egiaztatu ahal izan du oso goiz (56. min), Javi Rosa Formenterako atzelariak berdinketaren gola egin duelako korner batean.

Babazorroek okerren zeudenean, berriz ere Demirovic bosniarra agertu da (64. min), eta aurrelari onaren itxura emanez egin ere, orpoz sartu baitu gola.

Bigarren gol hori kolpe gogorra izan da Formenterako jokalarientzat. Alabaina, aurrera egin du asko arriskatuz, eta Munirrek ez du barkatu kontraeraso batean bere taldearen hirugarrena erdietsi eta kanporaketa oso aldeko uzteko.

Fitxa teknikoa:

SD Formentera 1: Contreras; Samu, Javi Rosa, Kiko, Bonilla (Ojeda, 66. min); Álvaro, Omar, Gabri (Crespo, 66. min), Nando, Adrián Riera; Juan Antonio.

Alavés 3: Sivera; Víctor, Ely, Maripán, Diéguez; Sobrino, Torres, Ibai (Munir, 73. min), Wakaso; Medrán (Manu García, 65. min), Demirovic (Martí Aguirregabiria, 78. min).

Golak: 0-1, 35. min: Demirovic; 1-1, 56. min: Javi Rosas; 1-2, 64. min: Demirovic; 1-3, 80. min: Munir.

Epailea: Hernández Hernández (Comité de Las Palmas).


Hazilan proiektuaren bigarren edizioan parte hartzeko epea luzatu egin da

Izen-emate epea ostiralera arte, hilak 14, egongo da zabalik.

Gazteen laneratzea sustatzea helburu duen Hazilan proiektuaren bigarren edizioan parte hartzeko izen-emateko epea ostiralera arte, urriak 14, luzatu du Debegesa garapen agentziak. Parte hartzeko interesa dutenek izena eman dezakete online debegesa.eus webgunearen bitartez.

Hazilan proiektua goi mailako ikasketak dituzten (unibertsitate titulua edo goi mailako prestakuntza zikloa) eta lana aurkitu ezinik dabiltzan 20 eta 35 urte bitarteko gazteei zuzenduta dago.

Hautatutako lagunek prestakuntza pertsonalizatua jasoko dute. Lehen fase batean, euren gaitasun pertsonalak eta profesionalak hobetzeko trebakuntza jasoko dute, lan mundura sartzea erraztuko dieten erreminten bitartez, eta, bigarren fase batean, enpresetan praktikak egingo dituzte edo proiekturen bat garatuko dute. Honela, lan munduko errealitatea gertutik ezagutzeko aukera izango dute.

Hazilan proiektua Euskadiko Programa Operatiboaren baitan kokatzen da eta Europako Gizarte Funtsak finantzatzen du %50ean. Proiektua Garapen garapenerako agentzien euskal elkarteak koordinatzen du.


Miren Agur Meabek irabazi du Mikel Zarate haur literatur saria

Miren Agur Meabe idazle lekeitiarraren Itsasoaren atea eleberriak irabazi du Lezamako Udalak eta Elkar argitaletxeak elkarlean urtero antolatzen duten 2020ko Mikel Zarate haur literatura saria. Sari legez, Elkar argitaletxeak kaleratu du eleberria, eta 3.000 euroko diru saria ere jasoko du.

Leire Bilbaok, Julen Gabiriak eta Xabier Mendigurenek osatutako epaimahaiaren iritziz, aurten lehiaketara aurkeztu diren 22 lanen artean onena idazle lekeitiarrarena izan da. Kontakizunaren hari guztiak “bikain josteko abilezia” azpimarratu du epaimahaiak, eta “hizkuntza jori, dotore eta adierazkorra”. Epaimahaiak gaineratu duenez, aurkeztu diren lanen arten, dozena erdi bat, “maila handikoak” izan dira. “Horien artean Meabek idatzitako eleberria hautatu du epaimahaiak”.

Itsasoaren atea eleberria XIX. mendean dago oinarrituta, eta Atlantikoan kokaturiko Ile Cormoran edo Ubarrorien uharte asmaturiko batera eramango du irakurlea. “Hor hainbat abentura kontatzen ditu: amodio debekatuak, pasadizo sekretuak, ihes egindako espetxeratuak, iragarletzaren dohaina duten andrazkoak, gorrotoak eta misterioak… Literatura erromantikoaren gustua dakarkiguten motibo eta gaiak, azken batean”.

Meabe Lekeition jaio zen 1962an. Irakasletza eta Filologia ikasitakoa da, irakasle lanetan eta editore jardundakoa, eta gaur egun idazletzari emana bizi da. Prestigio handiko egilea da, sari ugari irabazitakoa, bai helduentzat bai haurrentzat, eta bere azken liburuak izan dira Hezurren erretura (ipuinak, helduentzat) eta Begiak zerumugan (poemak, haurrentzat).


Poesia kalean Ean

Poesia Egunek hamargarren urteurrena bete dute aurten Ean. Gizakiaren eta poesiaren arteko lotura aztertzen ari dira egunotan, eta errezitaldiak, musika emanaldiak eta ibilbide literario bat egin zituzten atzo, betiere Gabriel Aresti gogoan.


Masarako legamia

Euskalgintzari, herrigintzari eta naziogintzari ahal zuen dena emanda joan zen Joxemi Zumalabe, 42 urte besterik ez zituela. Hogei urte egingo ditu urtarrilaren 12an, baina haren itzalak luzea izaten segitzen du. BERRIAren 'Igandea' gehigarrian erreportajea argitaratu dute.

Lotan ere ez zioten uzten barruan zituen proiektuekiko sinesmenak, adrenalinak begiak biltzea eragozten zion. Behin asmoa proiektu bihurtu eta martxan jarrita hartuko zuen deskantsu pixka bat, baina hurrengora arte. Joxemi Zumalabe "proiektu kontinuo bat zen. Bere burua beti aktibo zegoen. Gauza bat aurrera ateratzen bazuen, hurrengoan pentsatzen hasten zen", Ostaizka Irastortza haren neska-lagunaren esanetan. Beti, euskalgintzara, herrigintzara eta naziogintzara emana. Euskarazko prentsan mugarrietako bat izan zena duela hogei urte hil zen, baina argiztatua utzi zuen bidea.

1950eko urriaren 14an jaio zen, Axentxi Goenaga eta Jose Migel Zumalaberen semea. Donostia erdiguneko kale batean, Urbieta kaleko 56an bizi ziren. Gurasoak euskaltzale eta abertzale peto-petoak ziren, eta Karmele Esnal andereñoaren eskutik sartu zen ikastola klandestinoetan, 3 urterekin. Santo Tomas lizeoa sortu zuten gero, besteak beste, Jose Migel Zumalabek berak sustatuta. 1960. urtea zen.

Aita etxegilea zen lanbidez, eta amak maistra ikasketak zituen, inoiz jardun ez bazuen ere. Etxe onekoa zen. Familia giro gozoan hazi eta hezi izan zen. Bazen gurasoekin batera kuttuna zuen beste etxeko bat: Pilar Garmendia etxeko langilea. Bigarren amatzat zuen, eta Garmendiak semetzat. "Aldi hartan, bizkarroi bizimodu hartan ezagutu nuen Pilar. Hori zen bigarren ama Joxemirentzat eta bere lagunentzat. Edozein ordutan joan eta jartzen zigun jatekoa, eta aitarekin eta amarekin berdin. Dena eskuzabaltasuna", gogora ekarri du Josu Landak, Zumalaberen lagun min eta lankideak.

Nerabezaroan ernai

Koldo Mitxelena eta Ricardo Arregi izan zituen, besteak beste, maisu. Mendi irteeratarako talde bat osatu zuten ikastola orduetatik kanpo. Irteera haietatik literatura eta antzerkirako beste mundu bat ireki zitzaion, besteak beste, Ramon Saizarbitoriaren eskutik. Berritasunen egarri zen. Arte diziplina ugari ukitu zituen: literatura, antzerkia, marrazkigintza eta musika. 17 urterekin lehen antzerki obra idatzi eta taularatu zuen lagun talde batekin: Makina. Euskarazko rock talde bat ere osatu zuten 1960. hamarkada amaieran.

1968an Bartzelonara joan zen arkitektura ikastera, baina Euskal Herrian zuen gogoa. Urtebeterik ez zuen egin han, aitaren disgusturako. Halere, beti errespetatu zuen semearen ibilbidea. 1970eko hamarkadan etxera itzulita zegoen, ikasketak utzita eta orduko giro politikoan buru belarri. Modu oso anarkikoan bazen ere, iraultzarako egarria zuen gaztedia ernaltzen ari zen.

Testuinguru horretan sartu zen 1971n ETAn, garai hartako beste gazte asko bezala. Erakundea banatu berri zen: ETA V eta VI. Bera VIan sartu zen. Orduko irakurgai ezkertiar eta iraultzaileak mamituak zituen, eta haietatik txostenak egin, batzarrak antolatu eta eztabaidak bultzatu ohi zituen. ETA VI sortu eta gutxira beste zatiketa bat egon zen: mayoak eta minoak. Joxemik bere burua anarko-komunistatzat zuen. Baina minoen taldea ere desegin egin zen, indefinizio horretan.

1972an, soldaduska egin ostean Ordizian (Gipuzkoa) hasi zen lanean, Gaztañaga galdarategian, delineatzaile. Baina han ere langile borrokan murgilduta ibili zen hiru bat urtez, 1976 arte, utzi zuen arte.

Familia eta lagunak, bat

Donostiara itzuli eta alokairuan bizitzen jarri zen Juanjo Landarekin eta Pello Iturainekin, heriotzeraino alboan izango zituen lagun minekin. Familia bat osatzen zuten. Ezberdinak izan arren oso, ondo konpontzen ziren eta 1980an hiruren artean etxe bat erosi zuten Donostiako Ulia auzoan. Ez zen erreza elkarbizitza, batek dena garbitu beharra ikusten zuelako eta besteak inoiz ez. Jendea ere erruz ibiltzen zen etxe hartan. Musikari eta bisitari askoren ostatu bihurtu ohi zen. Lorea Agirre kazetariak Joxemi Zumalaberen heriotzaren 10. urtemugaren harira egindako liburuan —Ipurtargiaren itzal luzea— zehaztasun osoz jasotzen ditu bere bizimoduko pasadizoak, eta han jasoa da Pello Iturainek esana: "Ordu txikitan itzuli ginen etxera Juanjo eta ni, eta etxeko atea ezin ireki, atearen kontra norbait lo zegoelako. Korridorea, sukaldea eta logela guztia jendez beteta zegoen. 45 lagun zeuden gurean lo!". Hor bukatu ziren ateak nornahiri eta noiznahi irekitzeko baimenak.

Iturainekin eta Landarekin bizi izan zen 1988ra arte, Joxemiren alaba Maddi jaio zen arte. Orduan Uliako etxea utzi eta Elkano kalean jarri zen bizitzen, Ostaizka Irastortza neska lagunarekin eta alabarekin. Desordena zen bere ezaugarrietako bat. Irastortza: "Igual goizaldeko ordubietan afaltzen ari zen". Eta gerora, haurrak izanda eta gaixoaldiak harrapatu zuenean, bilerak eta lagunak etxera biltzen zituen.

Elkano kalera joaterako, ordea, euskal prentsan ibilbide malkartsua egina zegoen. Kolaboratzen ibilia zen, eta 1979an Zeruko Argia-ra gerturatu zen. Krisi latzak jota zegoen, eta kaputxinoek utzi egin nahi zuten. Aldizkariak bazuen kazetari talde zaildu bat, eta 1980an talde hori aldizkaria bere gain hartzeko prest agertu zen. Zeruko Argia izatetik Argia izatera igaro zen. Uda ostean, ordea, Joxemari Ostolaza eta Zumalabe ez beste guztiek aldizkaria utzi egin zuten, egoeraren larriak itota. Ostolaza eta Zumalabek ordea, ez zuten hiltzen utziko eta testuinguru horretan sartu zen Josu Landa: "1978. urtean edo hasi nintzen Zeruko Argia-n kolaboratzen. Uda ostean Joxemi eta Joxemari bakarrik geratu ziren, besteak alde egin zuten. Hantxe harrapatu ninduten eta hasi ginen elkarlanean". Iñaki Uria ere sartu zuten abenturan: "Joxemi bakoitzarekin egongo zen, banaka, denbora hartu eta dena lotu xamar ikusten zuenean taldea biltzen zuen. Joxemik biltzen gintuen. Taldea koipezten zuen. Gosaldu, bazkaldu, afaldu, gaupasak... eta segi eta beti problemekin bueltaka ibiltzen ginen".

1980ko hamarkadako lehen urteak Argia-ri nola hala eusten eman zituen talde txiki eta trinko horrek: Joxemari Ostolazak, Joxemi Zumalabek eta Josu Landak. Geroxeago Iñaki Uriak, eta geroxeago Pello Zubiria eta beste zenbait sartu ziren proiektuan. Uria: "Gu sartu ginenean hura hilda zegoen. Kanpoan lana egiten genuen itzulpenak eta euskara klaseak eta ematen, gero, diru hori Argia-ra eramateko".

Marearen kontra

Garai oso latzak ziren, baita euskalgintzarentzat ere. Euskaltzaleak eta abertzaleak ziren zenbait sektorek ere ez zuten sinesten aldizkarian; hura hiltzen uztea zela egokiena pentsatzen zuten. Landa: "Ia jende guztia sinestuta zegoen etorkizuna prentsa elebiduna zela, baita euskararentzat ere. Euskarak prentsan bere tokia bilatu behar zuela espainolarekin batera, eta hori zela etorkizuna. Gu ez geunden konforme, eta burbuila batean gotortu ginen, eta aurrera. Kosta ala kosta, entzuten zenituen mespretxu edo komentarioei entzungor eginda".

Bizitzeko modu bat zen, era naturalean halaxe irteten zitzaien. 1982an Argieroen taldea sortu zuten. Landa: "Pixkanaka jendea gure proiektuan sartzeko konbentzitze lanetan hasi ginen". Eta Joxemiren horretarako dohaiak azpimarratu ditu: "Inork baino hobeto zekien nola goxatu jendea. Jendea limurtzen espezialista zen, egindako gauzetatik abiatuz gauza berriak egiteko estimulu positiboa sortzen".

Argia-ko egoera onbideratzen hasi zirenean, euskarazko egunkariaren beharra aldarrikatzen hasi ziren. Uria: "Erakundeetatik eta ez genuenez babesik ikusten, momentu bat iritsi zen esan genuena: hau egin egin behar da. Eta martxan hasi ginen".

Eztabaida gogorrak izan zituzten urteetan esfortzu eta desgaste handi batekin Argia altxatzen aritu zirenek, Egunkaria egingo bazen, taldeak ireki egin behar zuelako. Euskararen mundura, euskalgintzako eta kulturako beste eragileengana ireki egin behar zutela sinestuta zegoen Zumalabe. Uria: "Gu ginen talde bat txikia, sinplea eta estigmatizatua. Eta hortik atera egin behar genuen, ireki. Horrek eztabaida sortu zuen gure artean, irekitzeak esan nahi zuelako urteetan esfortzu handiarekin eraikitakoa konpartitu egin behar zela. Gehitzea, biltzearen aldekoa zen". Landa: "Egunkaria-rena sortzen hasi zenean, eta diru laguntzak desblokeatuta eta, eztabaida ikaragarriak izaten genituen orduko erakundetako arduradunekin. Orain begiratuta pentsatzen dut ez ote geunden itsutuegi. Ohitzen zara burbuilan eta... oso garbi daukat ere, horrela egin ez bagenu, ez zela izango".

1983ko urrian, diru laguntzen desblokeoa hasi zenean, hiru editorial segidan izan ziren Argia-n euskarazko egunkariaren aldekoak. Landa: "Ildo edo zirriborro nagusiak bere insomnio gauen ondorio ziren, beste proiektu ugari bezala".

Ezagutu zutenek baieztatzen dute bera gabe euskarazko egunkaririk ez zela izango. Egunkaria Sortzen martxan zegoen tarte horretan Martin Ugalde eta Joan Mari Torrealdai proiektura erakartzeko lanean zebilen Zumalabe, bere konbentzitzeko dohaiak azaleratuta. Landa: "Joxemiren beste ezaugarrietako bat, ez beti hain positiboa niretzat, zen insistitzearena. Ez zuen etsitzen. Garai hartako giro politikoan eta oso ohituta zegoen, eta mahaitik azkena altxatzen zenak, hark irabazten zuen eztabaida, karikatura eginda. Eta Joxemi espezialista bat zen. Ekin, ekin, ekin. Eta gaur utzi behar badugu bale, baina bihar berriro ekin, ekin, ekin". 1990erako Egunkaria martxan jartzea lortu zuten horretara dena emanda osatutako lantalde bati esker.

Hori dena egitea hilabete gutxitan izugarrizko desgastea izan zen. Landa: "Beti ezagutu dut Joxemi digestio txarrak egiten, beti Almax eta horrelakoak hartzen. Gero 1985ean edo hernia hiato bat diagnostikatu zioten. Eta gau askotan insomnioa izaten zuen, baina ez lo egiteko problemak zituelako, adrenalinagatik ez zuen lorik egiten, egiten ez zuenean. Digestio txarrak eta gau asko lo egin gabe, beti ezagutu dut horrela".

1990eko abenduaren 6an Euskaldunon Egunkaria jaiotzen ikusi zuen. 1991ko otsailean hil ala biziko ebakuntza egin zioten. 1992an Jon bere semea jaio zen. Azaroan bigarren ebakuntza egin eta 1993ko urtarrilaren 12an hil zen, minbiziak jota, 42 urterekin. Hil aurreko hilabeteetan eguneroko bat idatzi zuen. Azken testuak hauxe idatzi zuen: "Jende gutxik izan du, neuk orain bezela, jendearen maitasunaren adierazle hain argigarriak jasotzeko aukera (...) Maitatua sentitzen naiz albo guztietatik eta neure barnean ez da kabitzen horrek sortzen didan poza. Gainezka egiten dit emozioak eta negarrez urtzen naiz. Nire bizitzaren kapitalik handiena nere inguruan sortu zaidan laguntasun oparo hau dela sentitzen dut. Oharkabean aberats sentitzen naiz".

Bat eta bat hamaika baino gehiago direla erakutsi zuen Joxemi Zumalabek, txikia handi egiten, legamiak masa bezela.


Hondartzak betetzeko deia

Abuztuaren 6an, Etxerat-ek euskal presoen urrunketa amaitzeko eskatuko du hainbat hondartzatan. Senideek politika horren "zama eta oinazea" pairatzen dutela salatu du.

Etxerat Euskal Preso eta Iheslari Politikoen Senide eta Lagunen Elkarteak, beste urte batez, elkarretaratzeak egingo ditu Euskal Herriko hainbat hondartzetan datorren abuztuaren 6an. Presoak "bizirik eta etxean" nahi dituztelako, sakabanaketa amaitzeko eskatuko dute.

Donostian egin duten prentsaurreko batean, Etxerat-eko bozeramaile Patricia Velez eta Urtzi Erazkinek herritarrei mobilizazioetan parte hartzeko deia egin diete. Euskal Herriko kostaldeko hainbat herritan izango dira; adibidez, Hendaian (Lapurdi), 12:00etan. Gipuzkoako hainbat hondartzatan ere elkartuko dira: Deban, Zarautzen, Orion eta Donostian, 12:00etan baita ere. Bizkaiari dagokionez, 12:00etan izango da Laida, Laga, Lekeitio, Ondarroa eta Muskizen; 12:30ean Mutrikun eta Bakion; eta 13:00etan Ean eta Laidatxun.

Gainera, abuztuaren 5ean, 12:30ean, Gorliz-Plentziako hondartzan elkartuko dira. Salbuespenezko espetxe politikak dituen ondorioak salatu dituzte prentsaurrekoan, eta adierazi dute ezin dela sakabanaketa "gauza normaltzat hartu, euskal gizartea ezin baita normaltasunez bizi".

Salatu dute sakabanaketaren ondorioek, "sufrimenduak eta minak, ehunka familiarengan eta milaka pertsonarengan" eragiten dutela egunero. 30 urtean bizitza "arriskuan jarri" dute asteburuero, nork bere oldez egiten ez dituzten bidaietan.

Gainera, azpimarratu dute aldaketa bat izan dela euskal instituzioetan, alderdi, sindikatu eta eragile sozialen artean, "PP izanik salbuespen bakarra". Adierazi dutenez, "aho batez eskatzen dute" larri gaixo dauden presoak askatu eta preso guztiak Euskal Herritik gertu dauden kartzeletara hurbiltzeko.

Bukatzeko, esan dute "ezinbestekoa" dela oraindik ere mobilizazioa, "isilarazitako egoera" bati ahotsa emateko, "sufrimendua helburu duen politika eskubide-urratzaile batetik jaio dena".


Ur mozketak gaurtik ostiralera

Ereñotzun ur presioa jaitsi egingo da gaurtik ostiralera, eta tarteka moztu ere egin liteke. Izan ere, ur biltegia edo depositua garbitzen eta konpontzen ariko dira aste honetan zehar.


“Lobo-Otsoa” liburua argitaratu du Endika Lahaine rap abeslariak

Endika LaHainek bere lehen poema bilduma aurkeztu digu. “Lobo- Otsoa” hainbat olerkiren bilduma da. Liburu formatuan bildu ditu azken urteetako bere idatziak, eta bere bizitzan parte hartu duten olerki guztiak batu ditu. Urteak daramatza musika munduan, kantatzen hainbat proeiktutan parte hartu izan du. Abeslari barakaldoarra nerabezaroan hasi zen idazten, baina orain artean bere lanak argitara eraman gabe zituen eta Taupaka elkartearen laguntzaz argitaratu duen bilduman hainbat alorretako aleak bildu ditu.

https://bilbohiria.com/docs2/2018/DurangokoAzoka/181208_EndikaOtsoa.mp3

Deskargatu hemen.


Azaroaren 25a eta Euskararen Egunaren inguruko adierazpen instituzionalak

Atzo arratsaldean, azaroako osoko bilkura hasi aurretik, udaleko alderdi guztiek adostutako bi adierazpenak irakurri zituen Xabier Txurruka alkateak. Bata, gaurko egunaren harira, Emakumeenganako Indarkeriaren Aurkako Nazioarteko Egunaren inguruan, eta bestea, abenduaren 3an ospatuko den Euskaren Egunaren inguruan.


Hiru Txirlo Bola Txapelketa jokatuko da Arraten

Hiru Txirlo Bola Joko Txapelketa Arratera ailegatuko da asteburuan. Arrateko Amaren Sari Nagusia jokatuko dute domekan [irailak 8].

17:00etan hasiko da norgehiagoka Arrateko bolatokian, eta ohi modura, nahi duten guztiek parte hartu ahalko dute. Sari ederrak egongo direla aurreratu dute antolatzaileek. Lehenengo gelditzen denak txapela, 100 euroko diru saria eta urdaiazpiko bat irabaziko ditu, bigarrenak 70 euro, hirugarrenak 50 euro, laugarrenak 30 euro eta bosgarrenak ezustekoa.

Euria egingo balu norgehiagoka atzeratu egingo litzatekela jakinarazi dute antolatzaileek. Horrela, hurrengo domekan, irailaren 15ean, jokatuko litzateke Eibarko Asola Berriko bolatokian.

Bizkaiko txapelketari dagokionez, momentu honetan Markina-Xemeingo hiru bolari daude sailkapenaren buruan: Mateo Guenaga dago lehen postuan 30 txirlo botata, bigarrena Antonio Ibarluzea da 30 txirlogaz bera ere, eta 29 txirlo bota ditu momentuz Iker Arizmendiarrietak.

[BEHIN BEHINEKO SAILKAPEN NAGUSIA]

Bizkaiko 30. Hiru Txirlo Bola Joko Txapelketa irailaren 22an amaituko da Aulestiko Santa Eufemiko bolatokian egingo den azken jaurtialdian.


Mikel Landa: 'Prest nago taldeburu izateko, horren bila nenbilen'

Arabarra Bahrein taldean arituko da datorren denboralditik aurrera, eta Frantziako Tourra da bere helburu nagusia.

Movistar taldetik alde egiteko arrazoietako bat taldeburu bakarra izatea dela aitortu du Mikel Landak arabarrak. Murgiakoa Bahrain taldean arituko da datorren denboraldian, eta Frantziako Tourra izango da bere helburu nagusia.

"Emozionatuta eta oso pozik nago nire talde berriaren liderra izateko aukerarekin. Oraindik ez dakit egitaraua zein izango den, horretaz hitz egin behar dugu, baina taldearen helburua Frantziako Tourra da. Ni taldeburu izateko prest nago. Hori da nire helburua eta horren bila nenbilen", adierazi du Landak Cyclingnews atarian.

Arabarra hirugarren izan zen 2015eko Giroan eta laugarren 2017ko Tourrean, eta argi dauka taldeko lider bakarra izan nahi duela, Movistar, Sky eta Astana taldeetan gertatutakoa ez errepikatzeko.

Movisterren Alejandro Valverderekin eta Nairo Quintanarekin partekatu behar izan du lidergoa; Skyn, berriz, Chris Froome zegoen bere gainetik, eta Astanan Fabio Aruren alde lan egin behar izan zuen. Egoera horiek "zailak" izan direla azpimarratu du Mikel Landak.


‘#resistOndarru’ ekitaldia egingo da barikuan, Ondarroako Bide Oneran

Ekitaldia 19:30ean hasiko da. #resistOndarru izenburupean, ekitaldian Ondarroako Aske Gunean (maiatzaren 10etik 15era) jasotako irudiak proiektatuko dira, besteak beste. Emanaldia doan izango da eta herritarrei bertara gerturatzeko deia egin diete antolatzaileek.

Lau zatitan banatuta egingo da ekitaldia. Aske Gunean bizitakoa erakustea zaila izango dela esan dute antolatzaileek. «Zaila izango da bost egunetan bizitakoa gogora ekartzea edota barriro sentitzea, baina saiakera egingo dugu. Ekitaldiagaz, batez be, eskerrak eman nahi ditugu. Jasotako herri babesa behar bezala eskertu nahi dugu», azaldu dute antolatzaileek.

Ekitaldia lau zatitan egongo da banatuta, eta proiekzioetaz gain, musika eta dantzak be ekitaldia arintzen lagunduko dute. «Nolabait esateko, Aske Gunea irudikatzen saiatuko gara ekitaldian; Aske Gunean egongo baginen bezala izango da. Eta bide beretik, herri bezala noraino ailegatzeko gai garen islatzen saiatuko gara».

Aske Gunea, hasieratik amaierara

Aske Gunearen sorrera, egunetako bilakaera, jasotako herri babesa eta Urtza Alkortaren atxiloketa momentua. Lau proiekzioekin, bost egunen laburpen xumea egingo dute.

Horrela ba, Aske Gunea gertutik bizi ezin izan zutenei, bateko edo besteko arrazoiak tarteko, maiatzaren 10etik 15era bitartean bizitakoa eta jasotako irudiak ikusteko aukera ez galtzeko deia egin diete antolatzaileek. «Asko adinez nagusiak izango ziren, eta horiek ezingo zioten Aske Guneari jarraipen zehatza egin, bada, horientzako aukera paregabea da barikuko ekitaldia»

Etenaldiekin, bestelako ikuskizunak tartekatu dira proiekzio batetik bestera.

Ekitaldiak ordubete inguru iraungo du. Eta irakurketa orokor batekin amaituko da.