Atarrabiako bere zinegotziei bizkarra eman die PSNk

Pasa den astean, Atarrabiako udalbatzak Navarra Sumak herriko festetan izandako jarrera gaitzetsi zuen. PSNko zinegotziek bat egin zuten adierazpenarekin. Gaur Nafarroako Parlamentuan, adierazpen horrekin bat egiteko ekimenaren kontra bozkatu dute sozialistek.

PSNk agerian utzi ditu bere Atarrabiako zinegotziak eta bizkarra eman die. Pasa den astean, Atarrabiako udalbatzaren gehiengoak, herriko festetan giroa lokazteko Navarra Sumak izan zuen jarrera salatu zuen. PSNko kideek ere bat egin zuten irakurketarekin. Eskuinaren koalizioak txupinazo unean bere kideen kontra izan ziren erasoak salatu eta Atarrabiako udaltzainen jarrera pasiboa kritikatu zuten. Eguneko bideo eta lekukoek erakutsi zuten ez zela erasorik izan ordea. Atarrabiako udalbatzak Navarra Sumaren jarrera hau salatu zuen, herriaren festa, giro eta izen ona zikintzen saiatzeagatik.

Gaur, gaia Nafarroako Parlamentura ailegatu da. Atarrabiako udalbatzaren adierazpena ezagututa, Geroa Baik, EH Bilduk, Ahal Duguk eta Izquierda Ezkerrak, harekin bat egiteko ekimena aurkeztu dute. PSN-k ordea, Atarrabian egin ez bezala, Navarra Sumaren alde lerrokatu da. Ramon Alzorriz eledunak “jaien politizazioa” salatu eta eskuinako koalizioaren kide bati antza egindako lesioak salatu ditu.


Urkulluk biktimen sufrimenduaren 'erabilpen maltzurra' kritikatu du

Terrorismoaren Biktimen Elkarteak larunbatean, Madrilen, Sortu legeztatzearen egingo duen manifestarioaren harian egin ditu adierazpen horiek Iñigo Urkullu agintari jeltzaleak.

Iñigo Urkullu EAJko EBBko presidenteak "terrorismoaren biktimen sufrimenduaren erabilpen maltzurra" kritikatu du. Horrekin, bere ustez, Euskadin eta Estatu espainolean elkarbizitzaren aldeko prozesua "baldintzatzea" baino ez dute nahi.

Adierazpen hauek Terrorismoaren Biktimen Elkarteak (AVT) larunbatean, Madrilen, Sortu legeztatzearen egingo duen manifestarioaren harian egin ditu. Konkretuki, protesta horren bidez, elkarte horretako biktimek "ETA erakundeetara itzultzearen eta terroristak kartzelatik ateratzearen kontrako iritzia" adierazi nahi dute.

Sabino Arana Fundazioaren ''Goaz Museum'' zentro berriaren inaugurazioan egindako hitzaldian, erabilpen hori "ezaguna dela" azpimarratu du.

"EAJ bezala, elkarbizitzarako euskal esparruak terrorismoaren biktimen memoria eta gainontzeko biktimeena ere kontuan izan behar duela oso argi daukagu", gaineratu du politikari jeltzaleak.


Autonomoendako eta mikroenpresendako zerbitzua jarri du martxan Oñatiko Udalak

COVID-19aren ondorioz erakundeek martxan jarri dituzten laguntza neurrien inguruko oinarrizko informazio eta aholkularitza zerbitzua emango zaie Oñatiko merkataritza, ostalaritza eta zerbitzu sektoreko autonomo eta mikroenpresei. Udaleko Sozioekonomia Sailak kudeatuko du.

Autonomoendako eta mikroenpresendako aholkularitza eta informazio zerbitzua jarri du martxan Oñatiko Udalak. COVID-19aren ondorioz erakundeek martxan jarri dituzten laguntza neurrien inguruko oinarrizko informazio eta aholkularitza zerbitzua emango zaie Oñatiko merkataritza, ostalaritza eta zerbitzu sektoreko autonomo eta mikroenpresei.

Udaleko Sozioekonomia Sailak kudeatuko du zerbitzu hau. Beharra duen herritarrak bi modu ditu zerbitzua erabiltzeko: 943 00 31 98 telefono zenbakira deituta edo mezu elektroniko bat bidalita helbide honetara: enplegu@onati.eus.

Egun bizi duen egoera honetan herriko zerbitzuetan lan egiten duten herritarrei lagundu gura die modu honetara Udalak, ezohiko egoera honen aurrean izan ditzaketen edozein zalantza edo galdera argitzeko eta beharrezkoa duten laguntzan aholkuak emateko.


Azoka berezia Urretxu eta Zumarragan Santa Luzia ospatzeko

Santa Luzia azokako protagonista nagusia zaldi-azienda da. Aurtengo lehiaketan 135 buru izango dira

Urretxu eta Zumarragako kaleak Santa Luzia eguneko azokaren eszenatoki izango dira abenduaren 13 honetan. Beste urte betez azokak kaleak hartuko ditu. 393 postu jarriko dituzte. Baserriko produktuak, ganadua, gozoak eta artisautza izango dira.

Santa Luzia azokako protagonista nagusia zaldi-azienda da. Aurtengo lehiaketan 135 buru izango dira: 37 pottoka, 79 Euskal Herriko mendietakoak eta 21 haragitarakoak. Baserritarrek ganadua erosi eta saltzeko ere baliatuko dute eguna.

Horrez gain, bi herriek partekatzen duten Areizaga-Kalebarren enparantzan kapoi eta oiloen lehiaketa izango da.

393 postuetatik 258 Zumarragan jarriko dituzte eta 135 Urretxun. Salmenta postuetan, hainbat produktu erosi ahalko dira: frutak eta barazkiak, ahate produktuak, erroskillak, gaztak, esnekiak, hestebeteak, loreak eta landareak, ogiak, taloak, gozoak, turroiak... Nekazaritzako tresnak eta makinak ere izango dira salgai.

Egitarau zabala prestatu dute Urola Garaian eta Arabako Errioxako ardoaren azoka ere izango da. Antzarekin aritzen diren txakurren erakustaldia ere izango da. Kaleetan, berriz, trikitilariak, txistulariak, dultzaineroak… izango dira.

Kirol aukera zabala ere izango da: aizkolariak, harri-jasotzaileak, idi-demak eta Urretxuko Ederrena pilotalekuan Binakako Txapelketako pilota partidak, besteak beste


Abuztuaren 31

19:30. Sarriegi plaza. Jendetza San Juan kalearen ertzean. Bulebarretik datozen tiroak gertu entzuten dira. Tokia hartzen saiatu zara, baina zure aurrean dena grabatzeko prest dagoen gizonaren sakelako pantailatik ikusi beharko duzu. Bitartean, McDonaldsean dauden turistek VIP eserlekuak lortu dituzte oharkabean. Hasi dira kanoikadak Bretxan. «Badator Napoleon!», bota du historian zeropatatero daukan batek. «Zergatik dira ia denak mutilak?», galdera ona, mutiko batena. Azken burrunba. Kea. Barruan dira. «Benga, benga!», animatu ditu beste batek, herrikideak hiltzera eta bortxatzera datozen soldadu malapartatuak. Kaskarin deituko ez digute, ba…

21:30. Abuztuaren 31 kalea, Emakume Berreraikitzailearen eskulturaren plazatxoa. Itzali dituzte argiak. Denak? Ez, noski. Begirunea bezeroei baino zor ez dieten tabernetako distirek iluntzen dute uneari dagokion dolua. Jende gutxi, kandelak piztu dituzten balkoi bakanetan. Parte Zaharreko azken mohikanoak. Arimarik ez, VT plakadun gainerako leihoetan.

22:00. Gaztelubide. Kanpoan, jakina. Elkarteak parez pare zabaldu ditu ateak, bazkideek eta beren besotik helduta baino sartzerik ez duten emakumeek ekitaldia ikus-entzun ez baina txor-txor komenta dezaten; sakelakoa esku batean, kopa bestean. Abesbatza kantatzen hasi da Santa Mariako eskaileratan, eta zu haiekin, ahotsa behartuz, ia garrasika, jendea isilduko den itxaropenez. Alferrik. Zarata iraingarria da.

Sarriegi Plazako mutikoak arrazoi zuen. Emakume gutxiegi. Zuk gustura hartuko zenuke fusila. McDonaldsari goitik behera zabaldu bretxa. Tiroka txikitu tabernetako halogenoak. Kolpeka itxi zeharkatu ezin dituzun elkarteko ateak. Shut up edo cala-te oihukatu historia errepasatu behar duten kaskarinei. Ea jabetzen diren. Ea jabetzen garen. Oroitzea eta ospatzea ez direla gauza bera. Ez zirela su artifizialak. Kanoiak zirela.


Urkulluren asmoek aurrera egitea zail ikusten du oposizioak

EH Bilduk dio PSE-EEren eta Elkarrekin Podemosen «betoek» oztopatzen dutela akordio zabalago bat lortzea estatutuan


Barreda: 'PPk ETAren amaierarako ardurak kudeatzen jakingo du'

EAJk laguntzea espero du PPko bozeramaileak, Leopoldo Barredak, "orain arte egin ez duen guztian; besteak beste interes orokorraren zerbitzuan egoten, ETArekin bukatzen eta krisiari aurre egiten".

Hauteskundeak irabazten baditu, "ETAren behin betiko amaiera lortzeko", PPk "Gobernuko ardurak kudeatzen jakingo du", esan du EAEko PPko bozeramaileak, LeopoldoBarredak. "Irabazle eta galtzailerik gabeko eszenatokirik" ez duela onartzen eta "EAJk orain arte egin ez duen guztian (interes orokorraren zerbitzura egoten, indarkeriarekin bukatzen eta krisiari aurre egiten, besteak beste)" Gobernuari laguntzea espero duela gaineratu du.

EEBko presidenteari, Iñigo Urkulluri, erantzun dio Barredak horrela, EAJk "Euskadin ireki den aukera berri honen aurrean" PPri "jarrera itxia" alde batera uzteko eskatu eta,hauteskundeak irabazten badituzte, PPri bakea lortzeko "laguntza" eskaini ondoren.

Berdinketarik gabe

Berdinketan, ez eta irabazleak eta galtzaileak ez dauden eszenatokietan sinesten ez duela esan du Barredak. "Bertute demokratikoek irabazi behar dute, eta terroristen nahi totalitarioak gainditu behar ditugu", gaineratu du Barredak.

Zentzu honetan, Urkullu gizarteak aukeratuko duen gobernuarekin elkarlanean aritzea espero du Barredak, "interes orokorraren zerbitzura egoteko, askatasuna defendatzeko, indarkeriarekin behin betiko amaitzeko eta krisiari aurre egiteko, azken urte hauetan EAJk egin ez duen guztia egieko, alegia", gaineratu du.

"Hori izango litzateke eszenatoki berria, dudarik gabe. Guk ez dugu aldatu behar, EAJk hausnartu behar du bere ibilbidea eta askatasunaren defentsarako eszenatokira iristeko laguntza eman, ETArekin ordainik gabe eta abantailarik gabe bukatzeko", esan du.


Kantxa, pista eta zelaietan merezita irabazitako sariak

Lasarte-Oriako Udalak 2017ko kirolari nabarmenenak saritu ditu: Axier Arteaga pilotari profesionala, Eneritz Busto atleta gaztea eta Mikel Etxarri entrenatzailea

Euskal Herri zein Estatu osoko kantxa, pista eta zelaietan aritzen dira Axier Arteaga, Eneritz Busto eta Mikel Etxarri lasarteoriatarrak. Kirol arloan, herriaren enbaxadore apartak dira aipatutako hiru pertsona hauek, eta merezitako aitortza jaso dute gaur eguerdian udaletxe zaharreko udalbatzar aretoan. Gunea txiki geratu da, herritar askok gertutik jarraitu nahi izan dutelako gaurko ekitaldia.

Jesus Zaballos alkateak gidatu du aitortza ekitaldia. Azpimarratu du gaurko hiru kirolari sarituak herritarrek hautatu dituztela. "Zalantza izpirik gabe, eredu dira guretzat hiru herritar hauek, belaunaldi gazteentzat batez ere". Era berean, "ahal den neurrian", alkateak kirola egitera animatu ditu herritar guztiak. Esaldi honekin biribildu du sarrera: "Harro egon zaitezkete orain arte lortu duzuenaz; ziur etorkizunean ere berri on gehiago emango dizkiguzuela".

Ondoren, banan bana, euren sariak jaso dituzte Arteagak, Bustok eta Etxarrik. Alkateak bakoitzaren ibilbidearen errepaso labur bat egin du, eta ondoren protagonistak jarri dira mikrofonoaren aurrean. Bustok, hunkituta, eskerrak eman dizkio Udalari, saritzeagatik, eta baita bere lagun eta ahaideei ere: "Ohore bat da niretzat aitortza hau jasotzea; erakusten du atletismo pistetatik kanpo ere norbaitek baloratzen duela egiten dugun lana". Aulkitik irribarretsu altxa da Axier Arteaga pilotaria ere: "Egun eta ordu asko ematen ditugu entrenatzen, momentu oso onak eta txarrak pasatzen ditugu, eta gaurkoa bezalako egunetan ikusten dugu gure ahaleginek ematen dituztela fruituak". Luzexeagoa izan da Etxarriren solasaldia. "Sorpresa atsegina" jaso duela esan du, eta "oso pozik" dagoela jakinarazi: "Udaletxetik 50 metro eskasera jaio nintzen; bizitza osoa futbolari eman eta gero, sari hau jasotzeak bete egiten nau, eskerrik asko guztioi. Nik asko gozatu dut egindako bideaz, hau baita gehien gustatzen zaidana, baina familia eta lagunek gehixeago sufritu dute, etxetik kanpo egon naizen urteetan batez ere; eurena ere bada sari hau". Gazte denboretako anekdotaren bat edo beste ekarri du gogora: "1959an zutoinak eta langa hartuta joaten ginen Hipodromora Julian Sagardia eta biok, baita beste hainbat ere, eta futbol txapelketak antolatzen genituen. Kirola errotu genuen herrian".

Hitzaldiak amaitu eta gero, udal korporazioko hainbat kiderekin batera talde argazkia atera dute hiru sarituek. Ekitaldia amaitu eta gero, ahaideek eta lagunek ez dute etorkizunean gogoratzeko argazkiak ateratzeko aukera galdu.

Bi txapel, buru bakarrean

Gogoratzeko moduko urtea burutu du Axier Arteaga pilotari profesionalak. Apirilean, promozioko binakako txapelketa irabazi zuen, merezimendu osoz, Jon Erasun zizurkildarrarekin bikote eginda. Ander Peña eta Ruben Salaverrirekin neurtu zituzten indarrak Tolosako Beotibar pilotalekuan, eta 22-12 nagusitu ziren. Zale lasarteoriatar ugarik gogotik animatu zuten partidak iraun bitartean. Txapela lortzeaz gain, finaleko pilotari onena ere izendatu zuten herritar gaztea.

Binakakoa irabazi eta hilabete t'erdira, buruz buruko promozioko txapelketa ere poltsikoratu zuen, Joanes Bakaikoa nafarrari 22-18 gailenduta. Iruñeko Labrit pilotalekuan jokatu zuten final handia, eta Tolosan bezalatsu, zale lasarteoriatarrek frontoiko harmaila zein butaka ugari bete zituzten. Hilabete eta erdian, bi txapel, buru bakarrean.

Hurrengo hilabeteak, ordea, gazi-gozoak izan dira. Buruz burukoa irabazi eta oso gutxira, hilabete batzuez geldirik egon behar izan du Arteagak, bi belaunetan tendinitisa izan baitu. Halere, udazken-negu parterako osatu da berriro, eta kantxetara itzuli da, maila onean. 2018ari ekiteko gogotsu dago Asegarce enpresako jokalaria.

Hesi guztien gainetik, marken azpitik

Amaitzear dagoen urtea ez zuen espero bezala hasi Eneritz Bustok: anemia bat tarteko, ez zen sasoiko egon denboraldiko aurreneko konpetizioetarako, baina pista estaliko zein aire libreko une erabakigarrienetara sasoi betean iritsi zen: hesi guztien azpitik egin zuen jauzi, eta ordura arteko marken azpitik ibili.

60 metro hesietako proban lortu ditu 2017ko emaitza aipagarrienetako batzuk: otsail erdialdean, esate baterako, Gipuzkoako absolutu mailako txapeldun izan zen, pista estalian. Astebete barru, denboraldiko marka ondu zuen, Espainiako absolutu mailakoan; 8.79 segundoko denbora puska egin zuen. Martxoan biribildu zuen pista estaliko denboraldia: zilarra kolkoratu zuen Espainiako junior mailako txapelketan. Final handian 8.82 segundotan geratu zuen kronometroa, baina marka onena finalerdietan ezarri zuen: 8.75.

Uda partean ere egurrean jarraitu zuen atletak: aire libreko Espainiako junior mailako txapelketara joan, eta urrea ekarri zuen bueltan Lasarte-Oriara. 14.16 segundoko denbora eginda, Europako Udako txapelketara sailkatzeko zorian egon zen, baina kanpoan geratu zen azkenean. Dena dela, denboraldi bikaina osatu du.

LOKE Lasarte-Oria Kirol Elkartean eman ditu orain arteko urrats guztiak, baina 17-18 denboraldian taldez aldatu eta Atletico San Sebastianen ariko da. Gaurko ekitaldian alkateak nabarmendu duen bezala, "segundo gutxi batzuetan" denboraldi osoko lana jartzen du jokoan Bustok. Eta, 2017an behintzat, emaitza paregabeak lortu ditu.

Futbolaren entziklopedia

Tartekiak guztiz balio dezake Mikel Etxarri definitzeko (Lasarte-Oria, 1946). Kronika idazten ari den kazetariak apirilean bazkaldu zuen Etxarrirekin eta beste hainbat pertsonarekin, Semblante Andaluz elkartearen 25. urteurrenean, eta erabat txundituta geratu zen: jokalari guztiak ezagutzen ditu, profesionalak eta afizionatuak, eta hainbat datu eta anekdota ere badakizki. Futbolaren entziklopedia bat da.

Futbola zelai barrutik ezagutu du, jokalari izan baitzen gaztetan; besteak beste, SD Eibarren aritu zen. 25 urterekin erretiratu eta gero, entrenatzaile lanetan hasi zen, 27rekin: hainbat urtez aritu da hango eta hemengo hainbat talde zuzentzen. Horren ostean, Realean ibili da lanean hemezortzi urtez, hainbat kargutan. Gaur egun, futboleko Euskal Selekzioa zuzentzen du, Jose Mari Amorrorturekin batera.

Arroyo, Indias eta Puertas

Iaz banatu zituen Lasarte-Oriako Udalak kirolari nabarmenen sariak, aurrenekoz: Aizpea Arroyo gimnastak, Txema Indias Leganeseko kirol zuzendariak eta Jon Ander Puertas errugbi jokalariak irabazi zituzten 2016ko kirolari nabarmenenen sariak.


[BIDEO-ERREPORTAJEA] Milaka emakumek* egin dute planto Aiaraldean, greba-egun historiko batean

Sakona izan da greba feministak Aiaraldean utzi duen oinatza. Milaka emakume* atera dira kalera gaur egungo sistemari planto egiteko.


Laura Mintegi: Gorazarre

Atzo gorazarre egin zioten euskarari Espainiar Erret Akademian. Eta han bildu ziren euskaltzain gutxi batzuk, euskararekiko inoiz, inon, inolako ardurarik adierazi ez dutenak eta, baita ere, euskararen aurka jesukristorenak eta bi eremu pribatuan eta publikoan behin eta berriz esan dituztenak, Jon Juaristi kasu.

Eta norberari bururatzen zaio euskarari gorazarre egitea dela euskararen berezko lurraldean hizkuntzari begirunea adieraztea. Esaterako, errolda zibilean jaioberria erregistratzeko euskaraz egin ahal izatea. Edo epaitegi batean normaltasun osoz eta itzultzailerik gabe euskaraz jardutea, funtzionariek hizkuntza ofizialak jakin behar dituztelako. Edo gidatzeko karneta lortze aldera, praktikak eta azterketa euskaraz egitea. Edo ziurtaturik edukitzea kioskora noanean euskara hutsezko produktuak erosi ahal izango ditudala, besteen parean, besteen prezioan. Edo dialean nabilenean euskarazko eskaintza orotarikoa eta kalitatezkoa entzun ahal izatea, hau bezalako kalitatezko irratia-emisora, esaterako, ekonomikoki babestua eta lizentziaz.

Baina euskarazko irrati emisoreei lizentzia ukatzen zaien bitartean, eta ia 50 komunikabidek itomen ekonomikoa salatzen duten bitartean (zentsura mota da dirua ukatzea); edo eskoletan D ereduaren kaltetan A eredua (eta X eredua Nafarroan) sustatzen den bitartean; edo ofizialtasuna lurralde zati garrantzitsuari ukatzen zaionean; edo osasungintzan lan egiteko euskara jakitea ezinbestekoa ez denean, edo gure agintariek euskaraz mintzatzeko gai ez diren bitartean, mesedez, arren, otoi, ez egin gorazarrerik euskarari, non eta Madrilen. Iraingarria da egunez egun euskaraz Euskal Herrian bizi nahi dugunontzat.


Asteasuko saioak eman duena

Asteasuko plazan izan da gaur goizean Ataria irratia, eta bertatik, Hamaiketako berezia egin du, herriko protagonistekin.

Pili Legarra alkateak herriko proiektuez hitz egin digu, herrian martxan duten ondo aparkatzeko partaidetza prozesuaz, laster aurkeztuko duten turismoarekin lotutako proiektuaz... hitz egin digu.

Haritz Mujika zinegotzi eta bertsolariak herriaren inguruko bertsoak kantatu dizkigu.

Juan Tapia soinujoleak Santa zezili egunerako antolatu dutenaz, edota Asteasuko musika eskolaz hitz egin digu.

Pello Errota eskolako gazteak ere gerturatu dira herriko plazara, eta bertan herritarrak ondo aparkatzearen inguruan sentsibilizatzeko mezuak idatzi dituzte. Ekimenaren berri eman digute gure mikrofonoetan.

Guraso elkarteko kide Ane Elola ere izan dugu gurekin, eta urtean zehar antolatze dituzte ekimenen inguruan hitz egin digu.

Iñaki Sorarrain baserritarrak euren ekoizpenaren inguruan hitz egin digu, Asteasu eta lehen sektoreaz, eta Londresera bertako azoketako egoera ikusteko egin berri duten bidaiaz, berak eta Tolosako udaleko, Jaurlaritzako eta Aldundiko hainbat kidek, hitz egin digu.

Kirolari asko eman dituen herria da Asteasu, eta horren adibide, gurean izan ditugu Jose Angel Sarasola gure herri kirol aditua eta harri jasotzaile izandakoa, Txomin Isunza ultra trailetako lasterkaria eta Isabel Dumall eskiatzaile eta lasterkaria.

Aiora Zulaika 'Pirrix' ere izan dugu gurean. Pirritx eta Porrotxek euren azken emanaldia, Amalur izenekoa aurkeztuko dute igandean asteasun, eta horren inguruan hitz egin digu.


‘Los 40 Summer Live’ jaialdia egingo dute Zarautzen, bigarrenez

(Los 40)

Aurten ere Los 40 Summer Live jaialdi itzulia antolatu du los 40 Principales enpresak. Hala, uztailaren 15ean hasita, Espainiako estatuko hamalau herritan egingo dituzte geldialdiak; tartean, Zarautzen. Duela bi urte ere bertan egin zuten udako itzuliko jaialdietako bat, eta iaz, Orio hautatu zuten helmuga modura. Aurten, aldiz, Zarautzera bertaratuko dira berriz.

Uztailaren 30ean izango da Zarauzko hitzordua, eta 20:30ean hasiko dira kontzertuak, itsas pasealekuan. Los 40 Summer Livek EAEn egingo duen geraldi bakarra izango da. Besteak beste, Lola Indigo, Alfred Garcia, Don Patricio y Sinsinati edota Beret igoko dira itsas pasealekuko oholtza gainera.

Ciudad Realen hasiko dute itzulia, eta gero, Badajozetik, San Fernandotik (Cadiz), La Mangatik, Valentziatik, Mallorcatik, Castelldefelsetik, Torrelavegatik edota A Coruñatik igaroko dira, besteak beste.


'Zurt' edo zart

Mirentxu Larrañaga Sueskunek Maxixatzenen urtarrileko aldizkarirako idatzitako iritzi artikulua: 'Zurt edo zart'.

Bakarne sekula baino bakarrikago sentitu zen atzen-hurrengo Gabon haietan. Jendez inguraturik ere hain bakarrik sentitu zen, atal honetantxe kontatzea erabaki baitu zerk eragin zion halakoxe bakardadea!

Urtezahar iluntze aldean gertatu zitzaion, afalaurreko poteo hutsezinean hasi bezain laster.

Kalera bakarrik irten nahi ez zuenez, senarraren kuadrillakoekin elkartzea pentsatu zuen, aspaldiko partez. Hain aspaldikoz ere!

Hemezortzi urte inguru izango ziren, bai, etxera gabon-afarikoak egitera erretiratu aurretiko taberna-jira hartara irteten ez zela; seguru asko, Erregeen bezperako kabalgatara bildutako haurren eta haien aitzakian inguratutako helduen ekarriko erregu-oihu ametsetakoekin batean, ezaugarri horrexek emango dio ospe berezia Azkoitiko gabon-giroari, inguruko herrietakoenaren aldean.

Atzen-aurreko horretan, bada, herriko tabernetako batean fortunaturiko pasadizo batek sekula ez bezain bakartua sentiarazi zuen Bakarne, ezustean; ezinago ezustean harrapatu baitzuen harrapatu zuenez.

Herrian urte-sasoi horretan kalean tabernaz taberna ibili ohi denak ondotxo daki zer errenta oparo dakarkion –bai bertako jendeari bai kanpotik datorrenari– taberna bateko eta besteko zerbitzariek eskura jartzen dioten karta-joko zorabiagarriak; nekez uko egin ahal zaio zurrunbilo halakoan murgiltzeari!

Eta halaxe sartu zen Bakarne, gabon-jaien bozkarioaren tropelean, Zurten. Eta hantxe egin zion zart buruak handik gutxira.

Karta-festari ginga jarri nahian bezala, berehala hasi zitzaien ekinean zerbitzaria –azken belaunaldiko mutil gaztea bera–, tabernara batutakoen artean karta-sortako ale guztiak banatzeko asmoz. Eta hara non bota zuen, bat-batean: "Zazpiko urrie, neskazarrak lenbailen nobixue topau daxen". Eta, abantaran, berak bere burua zuzendu: "Batte mutilzarrak e nobixie".

Mutil gazteari bere hitzen hotsak zapart egin arterainoko tarte labur horretan, baina, Bakarneren inguruko inortxok ere ez zuen inolako imintziorik egin, entzun nahi gabeko kirtenkeria hartaz ahots goraz kexatzeko. Ezta Bakarne berak ere, beldur izan baitzen alboan zituen ezagunek azkenean ez ote zioten berari kargu hartuko, galaniaz kexatzen ari zela-eta!

Zer axola zion hango inori tabernako barran bermaturik aditu berri zituzten paola haiek baten bati inolako ondoezik eragin ote zioten? Zer ondoez eta zer ondoez ondo! Orduan ere, betiko moduan, kejie ta desditxie elkarren enkontruan!

Eta, istant hartantxe, Bakarne bakar-bakarrik eta txiki-txiki sentitu zen hainbeste jenderen artean, beldurraren beldurrez mutu… Ezen ez itsu, argi baino argiago ikusi baitzuen zelakorik ez zuen entzun nahi; are, gustura txalo jo nahi izango zion tabernako zerbitzari gazteari, eta erantsi: "Neskazarrak nobixie, mutilzarrak nobixie, eo dana dalakue"; bai eta gainerakoei lotsa-izpirik gabe aldarrikatu ere: "Esazue hitz bat, eta sendatuko naiz", harako hark esan zuen moduan.

Besterik ezinean, aurtengo Gabonak bitarte, gurari bakarra bete ahal izatea opa dio Bakarnek bere buruari eta hurko orori: kemen nahikoa biltzea eta, kartak harro altxatuz, enbido handira jotzea bidegabe hitz egiten ausartzen den edonori!

Um-blem-ble, zut-tente, gutxinaka, aurreraka, jostan argi joka, topaz ospa opa, ieup!


Kantari 2019: 14. saioa

14. saioko bideoa osorik.

Saio honetako parte hartzaileak: Izar euria taldea, Udarako gau luzeak kantua abestiarekin; Izar taldea, Zarena zarelako kantuarekin; Kantari taldea, Amets abestiarekin; Hoberenak taldea, Arratsalde honetan kantuarekin; Lau euskaldunak taldea, Begitara begira abestiarekin eta Abeslari txikiak, Euskaraz bizi nahi dut kantuarekin.


La Perlan patinatzen

Espainiako errege familia XIX. mendearen bigarren erdialdean Donostiako Kontxako hondartzan udak pasatzen ibili ondoren, ospe handia hartu zuen hiriak. Garai berrietara egokitzeko,ordea, orduko egurrezko errege etxola aldatzeko erabakia hartu zuen udalak XX. mendearen hasieran. La Perla del Oceano izena hartuko zuen Europako bainuetxe aurreratuena eraikitzea zen udalaren asmoa, eta 1910ean Kontxa pasealekua zabaldu ondoren ekin zion eraikitzeari. Izan ere, urte berean diseinatu zuen Ramon de Cortazar arkitektoak La Perla eraikina.

Bi urte beranduago ireki zituen ateak bainuetxe berriak, eta jatetxe bat, kafetegi bat, dantza aretoak, balkoiak eta argazkian ikusten den patinaje pista zituen. Festak egiteko erabiltzen zen, eta patinajeak arrakasta handia zuen garai hartan bainuetxeko erabiltzaileen artean.

Hamarkada eskas bat iraun zuen eraikinaren arrakastak, hainbat krisialdik eta 1924an jokoa debekatu izanak bainuetxearen gainbehera ekarri baitzuten, eraikina erortzeko arriskuan egotera helduz.

1960ko hamarkadan, ordea, Aurelio eta Andres Sabadell Martinez anaiek eraikina alokairuan hartu zioten udalari, urtean 106.000 pezeta ordainduz. Festa areto gisa erabiltzeko alokatu zuten, eta hala egin zuten 1979an egungo Bataplan diskoteka ireki zuten arte.

1990eko hamarkadan jasan zituen azken aldaketak eraikinak, 1991. urtean itxi ondoren, 1993an eraikina osorik bota baitzuen udalak. Urte berean ekin zioten berreraikitzeari, hasierako diseinua errespetatuz. Horren emaitza izan zen egungo eraikina; bainuetxea, jatetxea eta diskoteka uztartzen dituena.


«Eredutzat jartzen direnak dira, maiz, moralki nazkagarrienak»

'Camembert helburu' saiakera-nobelako pertsonaia nagusia, Enekoitz Ramirez 'Lanbas', berreskuratu eta, halabeharrak hartaratuta, ustezko zintzo eta zuzenekin lerratu du Jon Alonsok 'Zintzoen saldoan' nobelan.

Sei urteko etenaldia urratuz, Zintzoen saldoan (Txalaparta) argitaratu du Jon Alonsok (Iruñea, 1958), gizartearen aurrean beren burua eredutzat jartzen duten ustezko zintzoen munduaren alderdi ilun batzuk erakusten dituen nobela beltza. Enekoitz Ramirez Lanbas etakide ohi, preso ohi, arte salerosle ohi eta ohoin profesionala hartu du bidelagun horretarako, Camembert helburu (Susa, 1998) saiakera-nobela laudatuko pertsonaia nagusia. Nobela berrian, ordea, zintzoen saldoan lerratu da Lanbas, beste erremediorik gabe, Kepa Pedrotegi sukaldari ospetsu eta mediatikoaren hilketa bidegabeki lepora diezaioten saihesteko. Ez da irakurlea lasai uzteko modukoa Lanbasek zintzoen saldoan ikusten duena.

Ez da giro zintzoen saldoan.

Hemen ematen du batzuk delinkuente potentzialak garela; edo behintzat hainbat urtetan jende jakin batek estigma hori izan du bere gainean, delinkuente potentziala dela edo izan zitekeela. Horri buelta emanda, ikusi beharko litzatekeela kriminalizatzen dutenen arteko giroa nolakoa den. Horiek dira zintzoak. Leku guztietan daude kontuak eta istorioak, baina askotan beren jokabideak adibidetzat edo eredutzat jartzen dituzten horiek izaten dira justu moralki nazkagarrienak, edo zalantzazkoenak behintzat.

Liburua artean argitaratu berria zela gertatu zen Santiago Cerveraren kasua. Nafarroa berezia da horretan?

Hemen ez da gertatzen beste inon gertatzen ez denik, baina dena esperpentikoagoa da. Cerveraren kasuan, askori entzun diet esaten ergela izan dela, baina niri, alderantziz, tipo azkarra iruditu izan zait beti, eta uste dut harrapatu duten bezala harrapatu badute izan dela ohituta dagoelako horrela ibiltzen. Ez zen izango informazioa modu horretan jasotzen zuen lehen aldia; ez justu harresiko zulo batean, baina bai antzeko modu batean. Harentzat ibiltzeko modu normal bat izango zen; eta, harentzat bezala, beste askorentzat.

Nobela beltzak idazteko inspirazio iturri oparoa, horrenbestez.

Bai, bai, dudarik gabe. Katebegi galdua [Susa, 1995] idatzi nuenean ere, saiatu nintzen horretan. Izan daiteke, baina uste dut, oraingoz behintzat, ja beste nobelista batentzat izango dela. Nik ez dut horretarako gogo berezirik.

Zintzoen saldoan nobelak kritika gordina egiten die zuk «zintzoen saldoan» kokatzen dituzun horiei. Gizartean ere oso errotuta dago kritika hori. Baina badirudi horrek ez dituela dagoeneko «zintzoak» ikaratzen.

Zoritxarrez hala da. Gaur egun gizartean eta kalean gertatzen ari dena ikaragarria da. Kristoren iruzurra egin digute, argi eta garbi, iruzurra beste izenik ez baitauka gaur egun dagoen egoerak, eta inork ez du ezer esaten. Seme ezindu batekin bizi den 75 urteko emakume bat etxetik kalera botatzen dute, eta bien bitartean argi eta garbi lapurtzen digute guztioi. Ez dakit lozorroa, beldurra edo ezina den, edo dena batera, baina halakoxea da egoera.

Egungo gizartearen erretratu gordina egiten du nobelak, baina bada samurtasunerako tarterik ere, Lanbas eta Florindaren arteko harremanetan bereziki.

Bai, bai. Azken finean, ibili-ibilian konturatzen zara nork bere inguruan atxiki dezakeen maitasunean, rollo onean, komunikazioan edo dena delakoan dagoela salbazio bide bakarra, salbazio biderik baldin badago, edo gutxienez munduan ongi edo ahalik eta ongien ibiltzeko modua.

Camembert helburu nobelan agertu zen lehenengoz Enekoitz Ramirez Lanbas, eta berriro jarri duzu martxan Zintzoen saldoan-en. Nobela beltzetan detektibeak dira idazleek nobelatik nobelara eramaten dituzten pertsonaiak, baina Lanbas ez da detektibea.

Euskal Herrian detektibe bat, garai batean behintzat, nahiko kontu arrotz gisa ikusten genuen, sinesteko zaila. Orain akaso errazagoa da Euskal Herrian detektibe bat imajinatzea. Detektibe izan gabe parekoa izan zitekeen beste pertsonaia bat sortzeko garaian egokia iruditu zitzaidan hau. Zertarako sortu beste bat hura aprobetxatu banezakeen?

Lanbasen hainbat ezaugarri eta ideia ezagututa, pentsa daiteke baduela alter ego-tik pixka bat, nahiz eta autofikziotik urrun egon.

Bai, badu alter ego-tik, eta baita han eta hemen ikusi eta ezagututakotik ere. Horrelako pertsonaia bat beti aprobetxatzen duzu zure ideia eta kezka batzuk islatzeko. Dena den, nik uste dut nobela baten barruan inoren ideologia edo ikuspegia ez dela, azken batean, pertsonaia bakar batekin ematen, pertsonaia denen bidez baizik. Eta pertsonaia guztiek dute zerbait norberarengandik, baina baita ikusi edo ezagututako kontuetatik ere, asmatutakoetatik…

Hurrengo nobelan ere Lanbas izango da pertsonaia nagusi eta kontalari?

Ikusiko dugu. Pentsatzen dut baietz, niri iruditzen zait aukerak badaudela horretarako. Baina lehenik ikusi beharko da liburu honek zer erantzun jasotzen duen. Ikusten badut inori ez zaiola interesatzen, orduan… Baina ikusten badut funtzionatzen duela, seguru asko beste bat etorriko da.

Nobela eta saiakera batzen ditu Camembert helburu-k. Oso bestelakoa da Zintzoen saldoan, arinagoa...

Askoz ere arinagoa. Diferentea zen. Camembert helburu-ren kasuan, saiakera bat idazteko beka jaso nuen, eta saiakera edukia zuen testu bati mozorro narratiboa jarri nion, atseginagoa izan zedin. Zintzoen saldoan, berriz, nobela beltza da.

Lanbas ez da, ordea, kultur kezkarik gabeko gizona, eta kulturari buruzko gogoetak egiten ditu nobelan. Kulturari «bizitzaren ankerkeriaren aurkako leungarri guztiz dezepzionagarria» deritzo, adibidez.

Klasiko bat da hori. Denetariko gauzak asmatzen ditugu gizakiok bizialdian zehar beldurretatik eta abarretatik libratzeko, eta horietako bat kultura da. Beste bat futbola izan daiteke, adibidez. Une batetik aurrera horiek denek dezepzionatu egiten gaituzte, ikusten dugulako azken finean leungarriak baino ez direla. Hori da Lanbasek duen ideia, kultura leungarri txatxu bat baino ez dela. Leundu egiten du, baina ezer konpondu gabe. Felix de Azuaren El aprendizaje de la decepción datorkit orain burura, baina beste obra askotan ere harrapa daiteke ideia honen arrastoa.

Liburuen berezko lekua komuna delakoan dago Lanbas, eta apalategia jarri nahi du bere etxekoan. Jon Alonsok, berriz, honako hau dio Idazleei galdezka liburu kolektiboan (EHU, 2012): «Benetan inporta duena da liburuak dagokien tokian edukitzea: komuneko apalategian». Zergatik?

Batetik, kulturaren dezepzionagarritasunagatik da hori. Bestetik, gaur egungo bizimoduarengatik. Tira, bakoitzak bere bizimodua dauka, baina nik jende asko ikusten dut, neu bezala, lanetik bueltan erosketak egiten, gero bazkaria prestatzen, gero umearen bila, gero ez-dakit-zer… Nahiz eta irakurri nahi, askotan ezin duzu tarterik hartu horretarako. Orduan, noiz irakurtzen duzu? Ohean, komunean, prestatzen ari zaren makarroiei bueltak ematean… Gustatuko litzaidake jakitea gaur egun irakurketarako zer-nolako ohiturak ari diren zabaltzen. Nik uste dut bi alderdi horiei begira erabakitzen duela Lanbasek liburuei komunean egitea lekua.

Nork bere burua «berrasmatu» beharra dagoela dioen aldarriaren aurrean oso kritikoa da Lanbas.

Askotan gertatzen da bat-batean termino bat edo hitz bat boladan jartzen dela, eta bat-batean leku guztietan ikusten duzula. Azken hilabete hauetan modan jarritako esaldia da hori, nork bere burua berrasmatzea, itzulpen bat eginda; ze hori, berez, gaztelaniazko reinventarse-tik dator. Batzuetan pentsatzen dut jakingo bagenu benetan hitz horiek boladan nork jartzen dituen, orduan jakingo genukeela nork, Espainiako estatuan behintzat, agintzen duen. Niri horrelako hitzek, normalean, nazka ematen didate. Kasu honetan, uste dut hitz horren atzean dagoen ideologia benetan lotsagarria dela. Azken finean, prekarietateari, lan baldintza kaxkarrei eta gero eta okerrago egoteari zelofan bat jartzen diote, eta karamelua balitz bezala saltzen digute berez kakazahar bat dena.

Euskal sukaldaritzako izarren gehiegizko ospea eta batzuek horren inguruan muntatutako negozioa ere kritikatzen du nobelak.

Gehiegikeria guztiekin azkenean nazkatu egiten zara. Musikarekin ere askotan gertatzen da. Gustuko duzun kantari edo talde bat behin eta berriz entzunarazten badizute, nazkatu egiten zara. Sukaldariei hori gertatzen zaie. Nik benetan asko estimatzen dudan garapena izan dute; gauza handia egin dutela iruditzen zait, baina denak bere neurria dauka eta uste dut sukaldariak neurriz gain jarri direla. Leku guztietan agertzen dira, eta, gainera, batzuetan sukaldariak gaur egungo filosofoak balira bezala erakusten dizkigute. Hori niri erridikulua iruditzen zait. Gainera, gero eta elitistago bihurtzen ari dira. Merkatuko sukaldaritza egitetik merkatuentzako sukaldaritza egitera pasatu dira. Eta nor joan daiteke gaur egun horrelako lekuetara? Zintzoen saldoan bete-betean sartuta dagoen norbait, zintzoen saldoko zuzendariak bakarrik.

Erretzaileen eremua narrazio bilduma (Susa, 2006) argitaratuz geroztik, sei urte eman dituzu beste libururik argitaratu gabe. Hura argitaratu eta gero idazten jarraitu edo ez ere planteatu zenuen. Baina idazten jarraitzea erabaki duzu.

Bederatzi edo hamar bat liburu nituen argitaratuak, eta bidetxo hori egin eta gero pentsatu nuen bazela ondorio batzuk ateratzeko unea eta planteatzeko benetan merezi al zuen jarraitzea. Eta utziz gero, zer irtenbide eman nire kezkak agertzeko premiari. Ibili-ibilian, erabaki nuen, nahiz eta jakin hau ez dela zoragarria izango, nahiz eta jakin jardun minoritarioa eta bazterrekoa dela, jarraitu egingo nuela, editorialik dagoen artean eta editorialek nire lanak argitaratu nahi dituzten artean behintzat. Erantzunaren arabera, hori bai. Benetan ikusten badut egiten dudana ez zaiola inori interesatzen utzi egingo dut, baina interes minimo bat dagoen artean jarraituko dut.

Literatura jardun «minoritarioa eta bazterrekoa» dela diozu. Gero eta minoritario eta bazterrekoagoa?

Bai, liburua beheraka egiten ari da. Oso poliki, aspalditik datorren kontua baita. Orain dela 15 urte ere esaten zen liburua desagertu egingo zela, baina oraingoz ez da desagertu eta ez dirudi berehalakoan desagertuko denik. Eta, agian, inoiz ez da desagertuko. Baina argi dago birmoldaketa bat izango dela horretan.

Horrek arduratu egiten zaitu.

Bai. Bakoitzak bere moduan ulertzen du literatura, jakina, baina literaturaren osagarri bat baldin bada —eta niretzat hala da— komunikazio bat, gauzen gainean ikuspegi kritiko bat edukitzea eta konpartitzea eta eztabaidatzea, orduan kezkatzen nau hori desagertzeak. Eta galdera izango litzateke: horren ordez, zer dago? Zein izango da gauzen gainean eztabaidatzeko foroa edo modua? Ez dakit. Alde horretatik iruditzen zait kezkagarria. Inork esaten badit horren ordezkoa sare sozialak izango direla, ez zaizkit iruditzen inondik inora ere ordezko egokia.

Argia aldizkariaren 2007ko urtekarian argitaratu zenuen artikulu ospetsu batek (Euskadi Sariak) jarri zuen plazan Euskadi Literatura sarien inguruko eztabaida eta polemika. Badirudi orain bareago daudela kontuak eta onarpen zabalagoa dutela sari horiek. Zer iritzi duzu?

Nik uste dut, gai honetan, orria pasatzeko ordua dela. Maccarthysmoa desagertzen ari da, poliki-poliki bada ere, euskal gizartetik; beraz, literaturatik ere bai. Eta guztiz desager dadin, segurutik, onena litzateke kontu hau ahaztea. Horretan ere asko lagunduko luke saria bera aldatzeak eta berritzeak («berrasmatzeak» esatekotan egon naiz). Baina gertatzen dena da, zoritxarrez, artikulua eta sei urte geroago ere, oraindik badagoela publikoki esaten duenik salaketa hori txarra izan zela euskal literaturarentzat. Nola izango da txarra literaturarentzat urte askotan ustelkeria, adiskidekeria eta maccarthysmoa osagarri nabarmen eduki dituen sari bat salatzea? Hori literatura maite ez duen batek edo analfabeto funtzional batek baizik ezin luke defenditu.


Bollywood, kubatar dantzak, autobus magikoa... Eskoriatzako kaleetan izan dira guztiak

Luis Ezeiza Herri Eskolako jolastokitik atera dira mozorro desfileko karroza eta pertsonai guztiak gaur eguerdian. Musikaz lagunduta, kalerik kale ibili dira, bakoitza bere paperean ondo sartuta.

Eguraldi onak lagunduta, ezin gogotsuago atera dira Eskoriatzarrak gaur kalera mozorroa soinean. Batzuk ikusle moduan, eta beste batzuk berriz, mozorro desfilean parte hartzera, azken asteetan egindako lanaren emaitza izan diren karrozak erakutsi eta denetariko pertsonaien azalean sartzera.

Desfilean atera diren taldeen artean, dantzari eta musikariak ugari izan dira: Bollywood-ekoak, txaranga bat, salsa dantzari kubatarrak...

Bestalde, piraten barkua, zonbien kanposantua, 1 Formulako autoa, autobus magikoa... denetariko talde-mozorroak luzitu dituzte gaur eskoriatzarrek. Halaxe ibili dira kalerik kale, harik eta Herriko Plazara iritsi arte. Han, karrozak aparkatu eta festarekin jarraitu dute, DJ Motoren musikaz lagunduta.


Libiakoa da Afrikako iheslarientzat Europara iristeko biderik zailena

Karlos Zurutuza kazetaria "Libia: europa ala heriotza" proiektua garatzen ari da Ricard Garcíarekin batera. Astral belaontzian izan dira, eta orain Libia barnealdera doaz.

"Libia: Europa ala heriotza" proiektua garatzeko Astral belaontzian izan dira Karlos Zurutuza eta Ricard García, eta orain Libia barnealdera doaz iheslari afrikarren berri jasotzera. Astral luxuzko belaontzi bat da iheslarientzat erreskate itsasontzi bihurtuta. Hari buruzko dokumentala egin du Jordi Ebolek eta hamabost egunero aldatzen dute tripulatzioa. Zurutuzak 6.ean parte hartu du. "Dingi" gomazko txalupa batean zetozen 60 lagun igo ziren belaontzira, 40 orduz izan zituzten barruen eta han bizitakoak eta iheslariek kontatutakoak azaldu ditu Zurutuzak "Amarauna" saioan.


Zuiako X. Gazte Eguna ospatuko dute larunbatean

Herri bazkaria, bertso saioa eta Eskean Kristoren kontzertua izango dira, besteak beste.

Datorren larunbatean, uztailaren 13an, Zuiako gazteek haien hamargarren eguna ospatuko dute Murgian. Urteurrena ospatzeko asmoz, egitarau oparoa prestatu dute Batu, antolatu, ekin, 15 urte elkarrekin! lelopean.

Goizeko 11:30etik hasita, kuadrillen arteko olinpiadak, trikipoteoa, herri bazkaria, bertso saioa –Ane Labaka eta Xabi Igoa bertsolariekin– eta kontzertuak egongo dira. Kontzertuak 20:30ean hasiko dira eta Paradixo, Eskean Kristö eta BassAgain taldeek joko dute. 23:00etan ekitaldia izango da.


Portun bilera, gaur

Aste honetan egingo dituzte auzoz auzoko azkeneko lau bilerak, Erabaki Hernani prozesuan. Portun izango da gaur, 19:00etan; eta ordu berean, Karabelen asteazkenean eta Antziolan ostegunean; ostiralean 20:00etan, Latsunbeberrin.


Auzo batzarrak abenduan egingo dira

Udalak antolatzen dituen auzobatzarren edizio berri bat egingo da, udalerrian bizi diren auzo ezberdinetako auzotarren parte hartzea bermatzeko asmoarekin. Aurreko asanbladekin gertatu zen bezala, Udalak herriko auzokide eta herritarrak animatu nahi ditu batzar horietan parte hartzen.

Udalak antolatzen dituen auzo asanbalden edizio berri bat ospatu egingo da, udalerrian bizi diren auzo ezberdinetako auzotarren parte hartzea bermatzeko asmoarekin. Aurreko asanbladekin gertatu zen bezala, Udalak herriko auzokide eta herritarrak animatu nahi ditu batzar hauetan parte hartzen. Era berean, asanblada hauetan, bertaratzen diren herritarrek, euren kexak, zalantzak, ekimenak, iradokizunak edo proposamenak aurkez dezaten espero da; horien bitartez, auzo bakoitzean zein udalerri osoan, azpiegiturak, ingurumena, zirkulazioa, segurtasuna, ekipamenduak eta zerbitzuak hobetzeko urratsak eman daitezen.

Bertan bildutako guztia, Laudio hobeago bat eraikitzen laguntzeko balio izatea espero du Udalak, herritarren partehartzearen laguntzaren bitartez.

Haurtzaindegi zerbitzua auzo batzarretan

Abendu osoan zehar, eta asambladetan parte hartu nahi dutenen herritarrei laguntza eskaintzeko, Udalak doako Haurtzaindegi zerbitzua eskaini egino du. Horretarako, interesdunek telefono zenbaki honetan egin beharko dute erreserba: 944034850. Erreserba hori zenbaki horretara gehienez parte hartuko den batzarra baino hiru egun lehenago egin beharko da.

Auzo eta Asanbladen egitaraua

Arrañoko auzo asanblada

Abenduak 2, asteartea, 19:00etan,

plazako balio anitzeko aretoan

Gardeako auzo asanblada

Abenduak 3 asteazkena 19:00etan

Gizarte Etxean

Nekazal eremuko auzo asanblada

Abenduak 4, osteguna 19:00etan

Plazako balio anitzeko aretoan

Ugarteko auzo asanblada

Abenduak 15 astelehena 19:00etan

Ugarteko elizan

Latiorroko auzo asanblada

Abenduak16, asteartea, 19:00etan

Latiorroko ikastetxean

Larrazabalgo auzo asanblada

Abenduak 17, asteazkena 19:00etan

Toki On/Gurdi jatetxean

Herriguneko auzo asanblada

Abenduak18 osteguna 19:00etan

Kultura Etxeko Arraño gelan


'Zidorrean' saioko urriaren 26ko abestien zerrenda

Proposatutako talde eta musikariak: Soak, Alejandro Escovedo,Gari, Matthew E.White, Zahara, Montauk, Alynda Segarra, Phoebe Bridgers, Baobabs Will destry Your Planet eta Rufus T. Firefly.

Jon Basagurenek urriaren 26ko 'Zidorrean' saioan proposatutako musikari, talde eta abestiak:

SOAK - EVERYBODY LOVES YOU

ALEJANDRO ESCOVEDO - FOOTSTEPS IN THE SHADOWS

GARI - BESTE DENBORA BATEAN

MATTHEW E. WHITE - NO FUTURE IN OUR FRONTMAN

ZAHARA - MULTIVERSO

MONTAUK - GERUZAK

ALYNDA SEGARRA - DRUNKEN ANGEL

PHOEBE BRIDGERS - MOTION SICKNESS

BAOBABS WILL DESTROY YOUR PLANET - GOGOAN

MGMT - LITTLE DARK AGE

RUFUS T. FIREFLY - RIO WOLF

CURTIS HARDING - WHERE WE ARE


Estreinatu dute Zigarrolako haur parke berritua

Uda honetan Nao Santiago parke berria estreinatu dute. Izan ere, azken hiru urteetan Arrasateko Udalak haurren aisialdirako jolas gune eta aukera berriak eskaintzeko helburuarekin, herriko hainbat parke egokitu ditu eta horietako bat Zigarrolakoa izan da, horretarako 82.300 euroko inbertsioa egin delarik.

Lehiaketa publikoa

Udalak jolas gunea berritzeko, lehiaketa publiko bat martxan jarri zuen urte hasieran eta guztira hamar enpresen proposamenak jaso zituen. Azkenean, Sumalim enpresaren proposamena aukeratu zen eta parkea eraberritzeko lanak esleitu zitzaion. Hala, uztailean amaitu zituzten lanak.

Berrikuntzak

Bata bestearen ondoan, baina bereizita dauden bi jolas gune berritu dira guztira. Guneetako batean matxinsalto itxura duen txirrista jarri dute eta beste berritasun bat family zabua da. Aldameneko guneari dagokionez, mega swing zabu oszilatzailea da berritasuna.


Sagardo lehiaketa urriaren 11n

Xalaparta elkarteak sagardo lehiaketa antolatu du urriaren 11rako eta afaria izango da lehiaketaren bueltan. Jakinarazi dutenez, izena emateko epea zabalik dago.


Isuntzak seigarren denborarik onena egin du XIV. Mutrikuko Ikurrinean

Mutrikuko XIV. Ikurrinak badauka jabea. Orio (21.04.54). Gipuzkoarrek estropada txukuna egin zuten, hasieratik amaierara arte, eta merezimendu osoz eskuratu zuten garaipena. Lehia amaieran, sentsazio onak eskaini zituen Oriok. Isuntza seigarrena izan zen azken sailkapenean. Lekeitiarrek 21.51.14ko denbora egin zuten. Ondarroa Arraun Elkartea hamabigarrena izan da (22.44.74)

Azken aurreko tandan egin zuen arraunean Mirotza-k. Portugalete eta Urdaibai izan zituen ondoan, eta lehenengo ziabogan hasita, bereak izan ziren denborarik onenak. Lehenengo maniobran hiru segundo sartu zizkion Jarrillera-ri eta hamar Bou Bizkaia-ri. Hortik aurrera, Portugaleterekin lehia interesgarria eduki zuten irabazleek. Urdaibai lehiatik kanpo geratu zen bigarren ziabogan, balizatik ezin aterata geratu eta gero. Hirugarren luzean erabaki zen estropada. Oriok zazpi segundoko aldea atera zion lehen jarraitzaileari, eta azkanengo luzean eroso aritu ziren, 34 arraunkadako erritmoan.


Jokin Uraini beste zazpi urtez luzatu diote espetxe zigorra

Jokin Uraini presoari (Mendaro, Gipuzkoa) 197/06 doktrina aplikatu eta kartzela zigorra 2016ra arte luzatu dio Espainiako Auzitegi Gorenak, Amnistiaren Aldeko Mugimenduak (AAM) jakinarazi duenez. 23 urte daramatza preso Urainek eta luzatze hori, AAMren ustez, "biziarteko zigorra da".

1986eko urtarrilaren 10ean atxilotu zuten eta aurtengo abuztuaren 29an bete zuen zigorra. 23 urteotan Herrera de la Mancha, Carabanchel, Sevilla, Teruel, Bonxe... kartzelatan eduki izan dute. Gaur egun Dueñasekoan (Palentzia, Espainia) daukate.

"Espainiako eta Frantziako gobernuek espetxe politikarik ankerrena ezarri dute euskal preso politikoen aurka", dio AAMk.


Ostiralean, Gau Giroko kontzertua

Ostiralean, 23:00etan udako kontzertua eskainiko du Tolosako Musika Bandak Lopez Mendizabal plazan.

Bereziki 80ko hamarkadako kantuak eskaini ohi ditu gau giroko kontzertuan Tolosako Musika Bandak. Honakoa ere ez da gutxiagorako izango. Pasodoble, bolero, sanba edo rock doinuak entzun ahal izango dira: ABBA, Santana, Deep Purple, Tinar Turner...


Gizarte Etxeko kultura batzordeak medikuntza naturalari buruzko jardunaldiak antolatu ditu maiatzerako

Jardunaldiak maiatzeko ostiral guztietan eta ekaineko lehenengo ostiralean egingo dira, Gizarte Etxean, arratsaldeko 7:30etik aurrera. Hilabetean zehar hainbat hitzaldi, hitzaldi-solasaldi eta tailer eskainiko dira eta bertara hurbiltzen den edonork jardunaldietan parte hartzeko aukera bikaina izango du. Hona hemen programazioa:

Maiatzaren 6an:

“Un programa de vida sana” (Natividad Martinez Maté)

Maiatzaren 13an:

Medikuntza eta terapia alternatiboa (Fernando Aldaz)

Fisioterapia eta osteopatia (Iñaki Uruburu)

Maiatzaren 20an:

Nutrizioa: “El poder curativo de los alimentos” (Antonio Palomar)

Apiterapia (Iñaki Gonzalo)

Maiatzaren 27an:

Risoterapia tailerra (Elena Tapias, Jakobi Esperilla, Adolfo Ballesteros eta Ramon Garcia)

Ekainaren 10ean eta 11n:

Tailerra: Lehen sorospenak eta oinarrizko bizi-euskarria (Unai Gorostizaga)


Iglesiasek koalizio Gobernu bat eskaini du 'harrokeriarik' eta 'marra gorririk gabe'

Podemoseko buruzagiaren hitzetan, Espainiak zenbait indarren arteko ituna behar du, "egonkortasuna" bermatzeko.

Koalizio Gobernu bat osatzeko, Pedro Sanchezekin "marra gorririk, ultimatumik eta harrokeriarik gabe" hitz egiteko prest agertu da Pablo Iglesias Podemoseko idazkari nagusia. Horrela, "progresisten arteko lankidetza aro berri bati" hasiera eman nahi dio Iglesiasek.

Estatuko Hiritarren Kontseiluak bilera egin du, apirilaren 28ko hauteskundeetan izandako emaitza aztertzeko. Pablo Iglesiasek hitza hartu du batzarrean.

Koalizio gobernua "argi eta garbi" PSOEk zuzendu beharko lukeela onartu du Podemoseko buruzagiak. Hala ere, Iglesiasen ahotan, Espainiak zenbait indarren arteko ituna behar du, "egonkortasuna" bermatzeko.

Koalizio gobernuan eserlekuen araberako ordezkaritza proposatuko dio Iglesiasek Sanchezi astearte honetan, Moncloan, egin beharreko bileran. "Guztiek" eman, entzun eta enpatia izan beharko dutela badaki, "adostasun aro berri bat eraikitzeko".

PSOEk ekimena duela aitortu du koalizio moreko buruzagiak, baina presidenteari "elkarrizketarako" borondatea azalduko diote, "oinarri zabaleko gobernu egonkor bat osatzeko, programa aurrerakoi bat aplikatzeko".

Gainera, Exekutibo progresista horretan parte hartzeko asmoa agertu du Iglesiasek, eserlekuen araberako ordezkaritza batekin. Hala ere, koalizioa ala inbestidura babesteko azken hitza Hiritarren Batzarrak izango duela gogorarazi du.


Siriako Gobernuaren arabera, iazko martxoan istiluak hasi zirenetik osasun arloko 22 langile hil dira, eta beste 42 zauritu dira


Nola doa deseskalatzea munduan?

Inguruko berri badugu, baina gainerako herrialdeetan ere nola ari diren egiten diren aztertzen ari gara 'Dida'n.

DESESKALADA IN THE WORLD: Eta munduan barrena zer? Nola doa deseskalada gainontzeko herrialdeetan? Xabinek egin du honen inguruko txostena.


Iraurgiko lehen taldea hasi da denboraldi berrirako prestatzen

Asteburuan jokatuko du denboraldi aurreko lehen partida, Basconiaren kontra, Gasteizen. Iraurgik lehen taldea osatzeko ateak zabalik ditu oraindik, barruko jokoa itxiko duen pibot bat

fitxatu nahi baitu.

Espainiako Zilarrezko Adecco ligako Iraurgi SB taldea den boraldi berrirako motorrak berotzen hasi da. Urriaren 13an hasiko du denboraldia Iraurgiko gizonezkoen lehen taldeak. Etxetik kanpo jokatuko du partida, Grupo Eulen Carrefour Avilaren kontra. Denboraldi aurrekorako partidak lotuta ditu, eta, besteak beste hilaren 21etik 23ra artean Euskal Kopako lehen fasea jokatuko du.

Iurgi Caminosen mutilek joan den ostiralean egin zuten aurreneko entrenamendua, kantxako

lanen aurretik lan fisikoa eginez. Taldeak fitxatutako azken jokalariak ere entrenatu ziren: Lance Kearse eta David Nurse estatubatuarrak, Antonio Pantin galiziarra eta Lander Lasa tolosarra. Haiekin batera, Josu Urbizu, Unai Martinez eta Lorenzo Villegas denboraldi aurrekoa lehen taldearekin egingo duten gazteak aritu ziren, eta baita Asier Ibargutxi ere.

Caminosek jokalari gazteak deitu ditu denboraldi aurrekorako taldea osatzeko. Izan ere, Iraurgiko Mikel Motos (Donostia, 1993), Ibon Guridi (Azpeitia, 1992), Xabi Oroz (Azkoitia, 1996) eta Aitor Zubizarreta (Azpeitia, 1995) denboraldi aurrekoa Lagun Aro GBCrekin egiten ari direlako.

Iraurgik lehen taldea osatzeko ateak zabalik ditu oraindik, barruko jokoa itxiko duen pibot bat

fitxatu nahi baitu.

Azken fitxaketak

Iraurgi SBk lehen taldea osatzeko bi amerikar eta galiziar bat fitxatu ditu. Amerikarrak David Nurse eta Lance Kearse dira. Nurse (joko antolatzailea eta eskolta) Australiako Ligan jokatzetik dator Urolako saskibaloi taldera, eta aurreneko aldiz ariko da Espainiako Zilarrezko Adecco Ligan.

Kearse, berriz, Iraurgira NCAA2ko Eckerd College taldetik datorren 23 urteko hegaleko

pibota da. Iraurgikoek honi buruz adierazi dutenez, "fisikoki oso indartsua da, eta garaiegia ez izan arren borrokatzeko gaitasun handia dauka eta erreboteak lortzen oso iaioa da".

Denboraldi aurrekoa

- Irailak9, igandea. Basconia ISB, Gasteizen.

- Irailak15, larunbata. ISB-Tarbes,17:30ean, Azpeitiko kiroldegian.

- Irailak 21, ostirala. Goierri ISB, Urretxun. Euskal Kopako lehen fasea.

- Irailak 23, igandea. ISB-Santurtzi, Azpeitian. Euskal Kopako lehen fasea.

- Irailak 29, larunbata. ISB Oviedo, Azpeitian.

- Urriak3, asteazkena. Oviedo ISB, Oviedon (Asturias, Espainia).

- Urriak 6 eta 7. sailkatuz gero, Euskal Kopa.


“Orain, ospitaleak enpresak bezala kudeatuak dira”

Jenofa Lamarque – Erizaina

CFDTko langile ordezkaria da Donapaleuko ospitalean. Joan den asteko mobilizazio egunean, lan baldintzak salatzea baino gehiago, sistemaren «gainbeheraz» ohartaraztea izan zuen xede, zerbitzu publikoaren alde

Joan den astean Frantzia mailako deialdiarekin bat egin zuten Donapaleuko ospitalean CGT eta CFDT sindikatuek, langileen lan baldintzak salatu eta arta hobeetarako baldintzak aldarrikatzeko. Pausa eguna zuelako egon zen mobilizazioan Jenofa Lamarque erizaina (Arberatze, 1990), bestela lanean egon beharko baitzuen.

Erretreten erreformak nolako eragina luke zuen ofizioetan?

Joan den ostiraleko deia ez zen batere horri lotua, baina erreformarekin ere hunkiak gara: ospitalean lanpostu finko bat duzularik, titularizatua, lansaria igaten da soldaten taularen arabera urteak joan arau. Orain arte, erretreta kalkulatzeko azken sei hilabeteetako lansaria hartzen zuten; beraz, normalki, hoberena. Orain, batezbesteko bat egin nahi dute, lanean hasi zinenetik bukaera arte. Gehienek anitz sos galduko dugu. Beste arazoa da ez garela erizain edo erizain laguntzaile izaten ahal ospitalean 60, 62 edo 64 urtetan; ez da posible! Lan fisikoa da; 30 urte ditut, eta bizkarreko minarekin gara denak.

Donapaleukoa Baionako ospitaleko adar bat da. Baionako langileen arabera entzunak izatea zaila da. Zuentzat zailago?

Bai. Guk ez dugu ulertzen hemen Donapaleun Baionako ospitalearen barne garela, eta gauza batzuentzat Baionan diren arauak hartzen dituzte, baina, ez delarik haien alde, erraten dute gu aparte garela eta, beraz, gure arauak sortu behar ditugula. Adibidez, Baionan badituzte bi aldiz hamar minutu lan denbora barnean beztitzeko eta etxera joan aitzin arropak kanbiatzeko. Donapaleun badira lau edo bost urte negoziatzen dugula hori, eta aurten bakarrik erran digute ados, baina bakarrik bost minutu. Orduan, gu beztitu behar gara Baionan baino fiteago! Kontratuentzat berdin da: finkoak bilakatzeko, Baionan badira arauak; hemen, erraten digute eginen dela, baina ez da deus aldatzen.

Zu ospitale publikoan hasi zinen, baina zure lankide batzuek pribatuaren eta publikoaren arteko zubia egin zuten. Publikoak ez du lan baldintza hoberik edo egonkortasunik ekarri?

Erientzat, zinez, ospitale izatea xantza bat da, zeren eta orain dena bada Donapaleun Baionara joan gabe. Pneumologoak eta denak badira hor berean, eta hemengo medikuek Baionakoei iritziak galdegiten ahal dituzte aise errazkiago. Artatzeak denbora gutxiago hartzen du: hori xantza bat da. Lan baldintzez entzuten dudanaz, nik ez baitut bizi izan, ez dira hobetuz joan; hori segur da. Berezitasun gehiago baditugu orain Donapaleun; beraz, eriak hemen egoten dira. Erran nahi du badirela gauza konplikatuagoak erizainentzat, medikuentzat… Dena da konplikatuagoa, baina langile masa ez da handitu, eta badira geroz eta eri gehiago erizain edo erizain laguntzaile bakoitzarentzat.

Hamabi oreneko laneguna ukan duzu aste hastapenean. Halako egunen ondotik izan behar diren pausak errespetatzen dira?

Hamabi orduak gutxitan errespetatzen ditugu; usu, gehiago egiten dugu, zeren nahi dugu lana bururaino eraman eta gero heldu diren langileei ez sobera lan utzi. Beti bada kontzientzia zerbait, eta zuzendaritzak badaki lana eginen dugula eta ez dugula gaizki egiten ahal, eriak baititugu parean. Donapaleun bazen absentismo gutxi orain arte, eta badira urte batzuk geroz eta gehiago badela, lan baldintzak geroz eta gogorragoak baitira. Beraz, bortxaz jendea errazkiago ekarria da lana gelditzera; hala delarik, berriz deitzen gaituzte, bai. Ezetz erraten ahal dugu, baina erran nahi du beste erizain bat etorriko dela.

Langileen arteko arazoak sortzen ditu, ala bada elkartasuna?

Bada elkartasuna, baita behar ere! Horrek gaitu atxikitzen. Egia da Donapaleun ospitale txikia dela eta giroa biziki ona dela gure artean; bestenaz, ez genuke hala iraunen. Eta medikuek, berdin. Elkar laguntzen dugu biziki; hori ez balitz, zaila litzateke.

Erizainen lan ibilbidea aldatu dela diote datu batzuek: lehen, ospitalean hasi eta buka lan egiten zen; orain, goizago uzten da.

Egia da Donapaleun ere hori badela, eta arazo bat bilakatzen ari da. Geroz eta langile gehiagok geldialdiak hartzen dituzte: erran nahi du ospitalean atxikitzen dutela zango bat —orain bost urte arte legearen arabera— hor lan egin gabe, baina ospitalea behartua da lanpostua haientzat atxikitzea. Hori arazo bat da, zeren eta zure ordez jiten den pertsonak ez du bere kontratua aitzinarazten ahal zu zarelako titularizatua dena; ordezkoa lan kontratu mugatuan egon behar da bost urte horietan. Donapaleun, azken bi urteetan, geroz eta gehiago ospitaletik joaten dira liberalean lan egitera geldialdia hartuz, lan baldintzez aseak baitira. Hori lehen ez zen egiten. Gainera, ospitalean sartzen diren gazteek usu gaueko kontratuak dituzte, eta urteak eta urteak gauez aritzea ez da posible, sobera zaila da. Ez dute etorkizunik ikusten Donapaleun, Baionan ber arazoa da, eta Frantzia mailan ere bai. Oraino, Donapaleun, badugu barnealdean lan egin nahi hori, eta hemen hori da badena; bestela, liberalean edo zahar etxean da lana, eta hori ere zaila da…

Lan baldintza horiek, zure ustez, artatzeko maneran eragina badute, eriak arriskuan dira?

Guk dena egiten dugu ontsa artatua izateko, hori segur da; bestela, nik lana gelditzen dut segidan! Baina leku batzuetan segur naiz hala dela, eta ez da langileengatik, sistemarengatik baizik. Orain denak enpresak bezala kudeatuak dira, tarifikazio batekin: eri bati odol hartze bat egiteko, gizarte segurantzak emanen du hogei euro —zenbaki asmatuak dira—, erradiografia batentzat ehun euro… Baina eri bat ospitalean egoten bada pausa etxean lekurik ez baita, guk atxikiko dugu, baina ez dio gehiago dirurik ekartzen ospitaleari, ez baitiogu gehiago deus egiten, sendatua baita. Zuzendaritzak medikuak pusatzen ditu jende horiek kanpo ezartzera, baina guk kontzientzia pixka bat baitugu, atxikitzen ditugu…

Dena gaizki doa! Bagoaz sistema bati buruz, Amerikan bezala, non mutualitate on bat beharko den artatua izateko. Joan den asteko mobilizazio eguna ez zen bakarrik gure lan baldintzentzat: sustut ospitaleak zerbitzu publiko gisa segitzeko zen.

Eta mobilizazio egun batek eragin zerbait ukan lezake?

Ez, deus ez. Ene iritziz, jendea ez bada ohartzen bere zerbitzu publikoarentzat garela mobilizatzen, ez da aitzinatzen ahal. Ez gara guretzat ari. Deus pagatu gabe ere ukaiten balute ospitaleko faktura etxean, ikusteko zenbat pagatu behar luketen gizarte segurantza eta zerbitzu publiko hori ez balitz, jendea pixka bat beldurtuko zen. Carte Vitale eman, eta dena aitzina doa; baina egun batek 800 eta 5.000 euro bitarte balio du… Osasunak denentzat lehentasuna izan behar du, baina jendea ez da ohartzen. Normala da: eskubide horiek dituguno, ez gara ohartzen xantza badugula.


Oskar Freire nagusita da esprintean Milano-San Remon

Rabobank taldeko Oscar Freirek irabazi du Munduko Kopako lehen lasterketa, Milano-San Remo, alegia. Freire Erik Zabel (Telekom) alemaniarrarekin izandako esprint estuan gailendu da. Hirugarren Stuart O' Grady australiarra geratu da, laugarren Alessandro Petacchi eta bosgarren Max Van Heeswijk. CSC taldeko Igor Astarloa ermuarra seigarren postuan sailkatu da.


Roberto Uriarte, Elkarrekin Podemoseko hautagaiari elkarrizketa

Bizkaiko Kongresurako zerrendaburua elkarrizketatu du Maite Artolak.

Hauteskunde kanpaina betean, Roberto Uriarte Elkarrekin Podemosen Bizkaiko Kongresurako zerrendaburua elkarrizketatu du Maite Artolak.


Lavillenie

Abuztua zen eta goizeko hirurak buelta izango ziren zenbait kirolzale telebistaren aurrean geundenean Renaud Lavillenieri begira. Haren azken saiakera zen Rioko Olinpiar Jokoetan urrea lortu ahal izateko, aurkaria brasildar bat, etxekoa. Denok ikusi genuen, bat-batean, Lavillenie frantziar gaztea bere pertiga hartzen ari zela malkoak lehortzen; harrigarria egin zitzaigun haren mailako atleta modu horretan ikustea. Hurrengo egunean berriro malkoak isuri zituen Lavilleniek zilarrezko domina jasotzerakoan, beste behin txistu eta oihu hotsak gailendu ziren Rioko Joao Havelange estadioan. Harro ziren brasildarrak, uste zutelako denen artean lortu zutela urrezko domina hura eta, neurri batean, hala izan zela esan daiteke.

Kazetariek futbolaren eragina aipatzen zuten ikusleen portaeraren errudun. Ziurrenik, Lavilleniek inoiz ez zuen txisturik entzungo lehiatzen ari zenean, haurra zenetik maila goreneko kirolerako prestakuntza jaso arren, inoiz, inork eta inon ez zion isekarik egingo estadio batean. Haren aurkariek ere txalo egingo zioten jauzia egiteko prestatzen zen bitartean, ohikoa da jokaera hau atletismoan. Aurtengo olinpiar jokoetako une garrantzitsu bihurtu zen Lavillenieren hau, hark nahi gabe noski; ziurrenik munduko errekorra lortu izan balu ere ez zituen horrenbeste orri beteko egunkarietan.

Izugarrizko aldea dago kiroletik kirolera jarraitzaleek duten jarreran. Lavillenierena gertatu eta aste gutxira, Bruselan ginen Van Dammeren oroimenez egiten den Diamantearen Ligako azken jardunaldia ikusten. Sandi Morrisek pertiga hartu zuen, 40.000 ikusle inguru zutik geunden eta txaloka amerikar gaztea gorantza bultza nahian, listoia zegoen 5,07 metroak gainditzeko hauspoa eman nahi genion. Gehienentzat, ordura arte, zeharo ezezaguna zen Sandi, baina une horretan denok nahi genuen munduko errekor bat zuzenean ikusi, horrela, historiara igaroko zen jauzia bertatik bertara ikusi genuela kontatu ahal izango baikenuen. Jende guzti hura elkarrekin txaloka eta pertsona bakar batek egiten zuenaren zain ikusteak ileak ere tente jartzen zituen.

Kiroltasuna

Sarri gabiltza baloreen transmisioaren inguruan berriketan eta badugu garaia kirolari begiratzeko, delako kiroltasunari. Hain kirolzale garen herri honetan sarri bihurtzen ditugu kirol aurkariak etsai amorratu, nahiz eta auzokoak ditugun edo ondoko herrikoak, izan daitezke lagunak edo lagunen seme-alabak. Amorruz eta biraoka ikusten ditugu zale sutsuak, ahalko balute irabazi eta zapaldu egingo lituzkete aurrean dituztenak, gupidarik gabe. Lavilleniek dituen gaitasun fisikoak kontuan izanda, beste kirolen batean ere izango zuen aukerarik goiko mailara iristeko, agian ez zen hain famatu izango, edo ez zen munduko onena izango. Baina akaso ez zuen negarrik egingo txistuak eta oihuak entzutean, zeren eta, horretara ere, ohitu egiten omen gara.

(2016ko abenduko Uztarria aldizkarian argitaratutako iritzia)


‘Beste bat!’ ekimenaren barruan, zazpi emanaldi berri programatu dituzte Zarauzko Modelo aretoan

Abendutik aurrera ere, musika eta dantza izango dira protagonista Modelo aretoan. Beste bat! Zuzeneko Arteen Zirkuitua osatu du Euskal Herriko Musika Bulegoak, Euskadiko Antzoki Sarearen lankidetza eta Eusko Jaurlaritzaren finantzazioarekin; zirkuitu horretako zazpi emanaldi Zarautzen izango dira, Modelo aretoan.

Irune Urbieta udaleko Kultura zinegotziak interesgarritzat jo du ekimena, martxotik kulturaren sektoreak “asko sufritu” duelako, eta “beste bultzada bat” eman nahi diotelako. Emanaldi guztiak 19:00etan hasiko dira eta sarrerak salgai daude dagoeneko, 8 euroan, Modeloko leihatilan edo kutxasarrerak.com webgunean. Eusko Jaurlaritzak unean-unean agintzen duen edukieraren arabera antolatuko dituzte ekitaldiak. Gaur-gaurkoz, %50ekoa da edukiera muga.

Ondorengo emanaldiak izango dira ikusgai:

Abenduaren 10ean, Eñaut Elorrietaren kontzertua, Irteera argiak diskoa.

Abenduaren 17an, Buffalo taldearen kontzertua.

Urtarrilaren 7an, Bulego taldearen Ilun dagoen arren bira.

Urtarrilaren 14an, Amoranteren kontzertua.

Urtarrilaren 29an, Haatik dantza konpainiaren Errimak bi oinetan.

Otsailaren 11n, Olatz Salvadorren kontzertua.

Otsailaren 26an, Miren Amuriza eta Askoa Etxebarrieta La Pulgaren Gorria emanaldia.


Enpresei zerga tasa jaisteko asmoa azaldu du Barcinak, nahiz eta gehiengorik ez izan

Barcinak iragarri du gobernuak zerga erreforma osoa proposatuko duela herritar eta enpresak «egoera hobean» izan daitezenLegealdia amaitzeko asmoa azaldu du, eta ez du larritzat jo aurrekontuak luzatzea

«Gizarte laguntzak eta zerbitzu publikoak egoteko, jarduera ekonomikoa egon behar du, eta, horretarako Nafarroak bere zerga erregimena erabili behar du, egoera hobean egon gaitezen». Bost urte krisian, eta Yolanda Barcina Nafarroako lehendakaria orain hasi da autogobernuaren garrantzia azpimarratzen. Atzoko gobernu kontseiluaren ostean, Juan Luis Sanchez Muniain eledunaren ordez hitz egin zuen komunikabideen aurrean, eta mezu politiko argia bidali nahi izan zion iritzi publikoari. UPNk Parlamentuan duen gutxiengoaren eta krisi ekonomikoak eragiten dituen zailtasunen gainetik, legealdia amaitu nahi du. Datozen hilabeteei begira, eztabaida politikoa zerga erreforma «oso» batera bideratu nahi du. Ez du edukirik zehaztu, baina bai aurreratu du zerga tasak jaitsi nahi dizkiela enpresei, eta herritarrek poltsikoetan «diru gehiago» izatea lortu nahiko duela. «Alderdiren batek nahi badu nafarrek bizkaitarrek, gipuzkoarrek edo madrildarrek baino gehiago ordaintzea, presidente honek ez».

Arazo bakarra du. Oposizioko indarrekin hitzarmena egin beharko duela, eta PPren babesa salbu, gainerakoena zailago izan dezakeela, PSNk urte politiko berria UPNren aurkako diskurtso gogor batekin hasi baitu. Horretaz galdetuta, UPNk oroitarazi du Enplegu Mahaiko neurriak hitzartu zituztela ekainean PSNrekin, baita aurten onartutako hainbat zerga neurri ere.

Ez du aurreratu Nafarroako Gobernuak noiz aurkeztuko duen bere proposamena, baina erreformak nondik nora joko duen bai iradoki du: «Ekonomia sortzen da jarduera ekonomikoa badago, eta hobe da pertsona askok gutxi ordaintzea, lana duten gutxi batzuek asko ordaintzea baino. Lana duten askok gutxiago ordaintzen badute, lana duten gutxik gehiago ordainduta baino diru sarrera gehiago izango dira». Bere ikuspuntutik, hortaz, zergak batik bat langileek ordaindu behar dituzte, eta zerga politika erabili behar da jarduera ekonomikoa sustatzeko: enpresei eusteko, «eta ez ixteko»; edo herritarrei mesede egiteko, «eta ez uxatzeko». Behin hori esanda, oposizioari ohartarazi die gaia ez dela erabili behar «demagogia egiteko».

Era berean, Barcinak azaldu du datorren urtean aurrekontuak izatea bilatuko duela, nahiz eta aitortu zaila izango dela. Kasu horretan ere, PSNk argi utzi du gastu murrizketarik ez duela onartuko. Horren inguruan, Barcinak adierazi du aurrekontuak luzatzea ez dela traumatikoa. «Diru sarrerak beherantz doazen testuinguru batean ez da hain larria, eta ez da espero 2014an 2013an baino diru sarrera gehiago izatea».

Barcinak argi utzi du legealdia amaitu nahi duela, eta ez duela bozetara deitzeko asmorik. «Oposiziokoek hori aldarrikatzen badute, kontsekuente izan eta zentsura mozioa aurkeztu beharko lukete». Eta arrazoitu du herritarrek 2011ko maiatzean emandako babesaren zilegitasunarekin gobernatzen duela. PSNrekin hitzarmena ahalbidetzeko kargua uzteko prest ote dagoen galderari, berriz, ez dio erantzun nahi izan.

Krisiaren aurkako 32 neurri

Oposizioak maiz leporatu dio gobernuak ez duela ekinaldirik hartzen. Hori dela eta, Barcinak arrazoitu du krisia hasi zenetik Nafarroan diru sarrerak %25 jaitsi direla, eta horrek mila milioi euro gutxiago biltzea esan nahi duela. Hala ere, esan du ahalegindu direla ekonomia sustatzen eta administrazio eraginkorrago bat lortzen. Barcinak goraipatu du krisiaren aurka maiatzean aurkeztutako 38 neurrietatik 32 jada abian dituztela. Besteak beste, sozietate publikoen bigarren moldaketa planetik 6,8 milioi euro aurreztu dituzte, eta, hainbat eraikin publiko salduta, beste 6,4 milioi. Diru horretatik, ekintzaileak laguntzeko lau milioi euro jarri dituzte. Hezkuntzan, behin behineko 250 lanpostutatik lanaldi partzialeko kontratu banatzeko asmoa azaldu du.


Egur-lanketa eskola Betani etxean

Ostiral arratsaldero zazpi pertsona biltzen da egur tailan aritzeko. Adin guztietako herritarrak biltzen dira tailerrera eta bakoitza bere mailan, eskulanetan aritzen dira Jon Iñaki Ormazabal irakaslearen laguntzarekin.

Duela zazpi urte jarri zen martxan Asteasuko egur taila ikastaroa. Lehendabiziko talde hartan hasi ziren ikasle batzuk, gaur egun ere egurra lantzen jarraitzen dute eta taldekide berriak gehitu zaizkie. “Zazpi pertsona biltzen gara. Batzuek urte asko daramate egur-lanketan eta beste batzuk, denbora gutxiago. Bakoitza bere mailan aritzen da, lan ezberdinak egiten”, azaldu du Jon Iñaki Ormazabal irakasleak.

Betani etxean biltzen dira ostiral arratsaldetan. Jon Iñaki Ormazabal irakaslea bertan izaten da bakoitzari bere lanean laguntzeko: “Euskal taila tradizionalak geometria du oinarri nagusitzat, eta hortik hasten gara. Kutxa txiki eta handiak, argizaiolak, pertxeroak, ordulariak, lauburuak..., horrelakoak eginez hasten gara tresnak nola erabili ikasten. Egur mota ezberdinak ezagutzea ere lehendabiziko hilabetetako lana izaten da. Hori menperatutakoan, erliebea eta bolumena lantzen hasten gara. Hor sartzen da norberaren sormena. Armarriak, koadro abstraktoak, kartelak..., denetik egiten dugu”.

Argazkitik, egurrera

Floren Korres tailerreko kidea, esaterako, argazki zahar bateko irudia egur gainean islatzeko lanean ari da. “Arabako herrixka bateko irudia da eta nire familiako kide batzuk agertzen dira bertan. Zailena, pertsonen irudiak ondo lantzea egiten ari zait. Jende ezaguna da niretzat, eta aurpegiak ondo islatzea zaila egiten zait, horretan ari naiz buru-belarri”, azaldu du.

Ostiral arratsaldetan, bi orduz aritzen da Jon Iñaki Ormazabal ikastaroko kideei laguntzen. “Ostiraletako orduez gain, ikasleek tailerrera etortzeko aukera izaten dute. Bakoitzak bere giltza du eta nahi dutenean etortzeko aukera dute, tailer-eskola moduan funtzionatzen du”.

Egur taila ikastaroa hasi zenean, duela zazpi urte, udaletxeko goiko solairuan biltzen ziren. “Ondoren, Betani etxeko behealdean txoko bat egokitu zuten. Urtetik urtera, Udalak emandako laguntzarekin, beharrezko tresnak eta materiala erosten joan gara eta pixkanaka tailerra osatzen ari gara. Oraindik ere makinaren batzuk falta dira, baina lanerako ondo egokituta dago tailerra”, azaldu du Jon Iñakik.

Iraileko azoka berezian ikusgai izan zituzten urtean zehar egindako hainbat lan: “Zer egiten dugun erakusteko modua da azokan postua jartzea. Horrez gain, norbaitek gure tailerra ezagutu nahiko balu, ateak zabalik daude. Ikastaroan izena emateko aukera ere oraindik zabalik dago. Horretarako, udaletxera jo beharko litzateke”.

Giro ederrean

Hamabost urte dituzte ikasle gazteenek eta hirurogeita hamar inguru helduenek. Iñigo Korres, Gorka Arizeta, Pedro Usandizaga, Teresa Del Valle, Floren Korres, Antton Etxeberria eta Jokin Txapartegi asteasuarrek, euren zaletasuna lantzeko tartea aurkitzen dute Betani etxean: “Giro polita sortzen da. Norbera bere lanean aritzen da eta elkarrekin hizketan aritzeko aukera ere izaten da. Urtean zehar hainbat merienda eta afari ere egiten dugu”, diote parte hartzaileek.


Oskorrik 'Gabriel Aresti bizsitan' aurkeztu du

Emanaldia datorren asteko ostiralean estreinatuko du, otsailaren 22an, Tolosako Leidor aretoan.


Andoni Leibar: "Parapentea aukera paregabea da txoriek bezala askatasunean hegan egiteko"

Andoni Leibar (1983) aretxabaletarra kirolzale amorratua da. Gaztetatik hainbat kirol mota praktikatzen ditu, eta parapentea du gustukoen. Apirilean Aloñako igoeran parte hartu zuen, hain zuzen ere, parapente lasterketan, eta hirugarren postua eskuratu zuen.

Nondik datorkizu parapentearekiko zaletasuna?

Txikitatik datorkit. Sarritan joan izan naiz Kurtzebarrira jendea parapentean nola ibiltzen den ikustera. Orain dela hiru urte parapentea erosi, eta ametsa egia bihurtu dut.

Arriskutsua al da?

Dena kontrolpean izanez gero, ez da arriskutsua. Horretarako, ingurua ongi ezagutu behar da; normalean, Kurtzebarritik egiten dut salto, baina Aloñan, Orozkon eta Pirinioetan ere ibili izan naiz. Horretaz aparte, meteorologiari ere erreparatu behar zaio. Uda, udaberria eta udazkena dira urtarorik egokienak. Baita ekipamendu ona izatea ere. Hiru irizpide hauek kontuan izanik, ez dago arriskurik.

Askorentzat, kirol ezezaguna da. Marjinatuta al dago?

Kirol berria da; horregatik, ez da hain ezaguna. Baina geroz eta jende gehiago animatzen ari da. Frantzian izugarrizko arrakasta dauka.

Apirilean Aloñako lasterketan parte hartu zenuen. Zer-nolako esperientzia izan da?

Oso esperientzia ona. Lehenengo aldia izan zen parapente lasterketa egiten nuena, eta, konturatu gabe, hirugarren postua lortu nuen. Aloñara korrikan igo nintzen, motxila gainean nuela. Ondoren, parapentean. Lasterketa horrek motibazioa piztu dit beste batzuetan parte hartzeko, baina , zoritxarrez, gutxi antolatzen dira.

Entrenamendu berezirik egiten duzu?

Ez. Aurten, eguraldi txarraren ondorioz, lau aldiz bakarrik ibili naiz. Oso gutxi. Horregatik, garrantzitsua da beste kirol batzuk praktikatzea: korrika, bizikleta, eskalada, mendia, mendiko eskia, eta abar. Asko, gauza onerako!

Zer nahiago, bakarrik ala taldean?

Nahiago dut taldean. Babestuago sentitzen naiz eta beste batzuekin zaletasun bera konpartitzeko aukera izatea aberasgarria da. Hori bai, jende askorik barik. Horregatik guztiagatik, lagun batekin edo birekin nahikoa litzateke. Baina, noizean behin, bakarrik aireratzea ere gustuko dut. Biak aukeran izatea abantaila da.

Laguntzarik?

Debagoieneko Amilena Aire Kirol Taldeko kide naiz. Talde honek kirolari bakoitzaren federazioa bideratzen du. Horretaz gain, lasterketetan parte hartzeko dirulaguntzak kudeatzeaz arduratzen da. Liga Norte txapelketan parte hartzeko, hain zuzen ere. Ni ez naiz sekula aurkeztu; izan ere, urte gutxi daramatzat, eta segurtasun handiagoa lortu behar dut.

Zer darabilzu buruan bota aurretik?

Ez dut ezer berezirik pentsatzen. Lasai egotea, akaso. Momenturik kritikoena aireratzea da; beraz, kontzentratuta egotea garrantzitsua da: dena ondo loturik izatea sokan korapilorik ez izateko eta haize bolada egokia hartzea. Hegaldia, ostera, ez da hain arriskutsua, zerbait gertatuz gero emergentziazko jausgailua baitago.

Zer dauka bereizgarri?

Ikuspegi berriak ikusteko eta sentitzeko aukera ematen du. Txoriak bezala, askatasunean hegan egiteko aukera paregabea.

Beste zaletasunik?

Furgoneta bat daukat, eta noizean behin eskapadatxoak egiten ditut txakurrarekin. Errutinatik ihes egiteko aukera ederra. Familiarekin eta lagunekin egotea ere atsegin dut.

Hurrengo erronka?

Amets asko ditut betetzeko. Beharbada, Kurtzebarritik Aloñara zeharkaldia egitea.


Hegats igeriketa ligako bigarren jardunaldia Ordizian jokatuko da larunbatean

Larunbat honetan hegats igeriketa ligako bigarren jardunaldia ospatuko da Odiziako Majori Polikiroldegiko igerilekuan. Parte hartuko duten taldeak Igarondo Urpekoak (Tolosa), C.N. Tafalla (Tafalla), A.D. San Juan (Iruña), CADAS (Zaragoza) eta OKEU (Ordizia) izango dira. Guztira 150 igerilari batuko dira maila eta kategori guztietan.

Beroketa saioak 15:00etatik 16:00etara egingo dituzte. Txapelketa, berriz, 16:00etatik 19:00etara burutuko da.

Proba hauek egingo dituzte:

• 100 urazaletik

• 800 urazaletik/botilarekin

• 25 ur-azpitik

• 50 ur-azpitik

• 400 botilarekin

• 200 hegatsekin

• 4×200 erreleboak.

Interesa duen oro joan daiteke txapelketa ikustera.


Amaiurrek "belodromoa klima politikoaren aldaketaren seinale" gisa jo du, aretoa lepo zela

Koalizioak bere kanpainako ekitaldi nagusia egin du Donostian. Iñaki Antiguedadek PSOEri eta PPri ohartarazi die Amaiur "prest" dagoela "ideien borrokarako". Patxi Zabaletak nazio gisa jokatzeko eskatu du. Oskar Matutek PPri jakinarazi dio garaipena "oso mikatza" izango zaiola Amaiurrengatik. Pello Urizar: "Politika herritarrengandik hain urrun dagoela esaten den uneotan, Amaiurrek jendea biltzeko duen gaitasuna ikustea ederra da".

12.000-15.000 lagun behar dira mitin politiko batean Donostiako Anoetako Belodromoa betetzeko, Amaiur koalizioak horixe egin nahi zuen gaur, bere kanpainako ekitaldi nagusian, eta lortu du: bete du. 17:30ak pasatxo ekin diote ekitaldiari —17:00etan ziren hastekoak—, Patxi Zabaleta Aralarreko koordinatzaile nagusiarekin hitzaldiarekin.

Bukaeran Iñaki Antiguedad Kongresurako Bizkaiko zerrendaburuak esan du "belodromoa klima politikoaren aldaketaren seinale" gisa hartu behar dela. Aurrez, gogoratu du Batasunak datorren astelehenean zazpi urte egin zuela Anoetan bertan bake proposamena. Jon Idigoras zena ere gogoan izan du. PSOEri eta PPri ohartarazi die Amaiur "prest" dagoela "ideien borrokarako" eta Euskal Herriak estatua lor dezan. "Estatua ona da espainolentzat, estatua ona bada frantsesentzat, zergatik ezin du estatuak ona izan euskal jendearentzat? Estatua nahi dugu. Beste estatuek daukaten ahalmen bera nahi dugu guk ere. Gaitasunik ez dugu nahi, gaitasuna jaio ginenetik daukagu. Behar duguna, ahalmena da".

Patxi Zabaletak esan duenez, "Euskal Herria Europa barruan nazio bat da", eta horrela jokatu behar da.

Oskar Matute Alternatibako bozeramaileak iragarri du Espainiako hauteskundeak PPk irabaziko dituela ziurrenik, "baina jakin dezala bere garaipena oso mikatza izango dela. Bere biharamunak izena badu: Amaiur. Euskal Herriaren askatasuna lortu arte ez da geldituko. Etorkizuna gurea da, elkarrekin eraiki dezagun zubia".

Pello Urizar EAko idazkari nagusia gustura agertu da bere hitzaldian, "plazer bat da belodromoaren itxura ikustea. Politika herritarrengandik hain urrun dagoela esaten den une hauetan, Amaiurrek jendea biltzeko duen gaitasuna ikustea ederra da. Segurtasun handia ematen digu zuen guztion babesa izateak". Haren arabera, "Euskal Herriak konponbidea behar du eta orain behar du. Behin betiko bake justua eta demokrazia lortzeko aukera dugu, eta ezin diogu ihes egiten utzi. Euskal Herria eraikitzeko benetako aukera da".

Maite Aristegi Kongresurako zerrendaburuak jakinarazi du gaur goizean Jose Luis Elkororekin egon dela, eta Elkorok Xibertako akten liburua eskuetan zuela honakoa esan diola: "Orduko mezua eta gaurkoa, herriaren eskariak berdin-berdinak dira. Hori da gure aberastasuna, arrazoia daukagula". Aristegik Espainiako Gobernuari Gernikako Akordioa puntuz puntu betetzeko eskatu dio. "Gaia oso sinplea da: errespetua. Erakus dezala behingoz, Espainiak heldutasun politiko eta demokratikoa".

200en bat gazte oholtzara

Berrehunen bat gazte oholtza gainera igo dira, eta haien izenean Maider Carrerre eta Andoni Rojo mintzatu dira. "Independentziaren olatuaren gorenean gaude, eta ez gaituzte geldituko. Ez dira gutxi izan belaunaldiz belaunaldi jasan behar izan ditugun oztopoak, gazteria kikiltzen saiatu dira, baina ez dute lortu. Hemen gaude eta hemen geldituko gara. Tinko eta irmo!, Euskal Herriaren etorkizuna gure eskuetan dagoelako. Gazteen artean indarrak biltzeko gai izan gara, banatzen gaituena gaindituz eta elkartzen gaituena indartuz".

400en bat hautetsi ere bai

Bilduko eta Aralarreko 400en bat hautetsi ere oholtzara igo dira, Amaiurri babesa ematera. Koalizioa "tresna eraginkorra" izango dela iritzi diote.

Independentziaren eta presoen eskubideen aldeko oihuak

Tarteka musika saioak izan dira Belodromoan —Anje Duhaldek Amnistiaren dema abestu du, kasu—, eta jendea independentziaren aldeko oihuak egiten aritu da etengabe. Euskal presoen eskubideen aldeko oihuak ere izan dira.

Ezker abertzaleak, Aralarrek, EAk eta Alternatibak osatzen dute koalizioa.


Garai batean eskolan ibilitako

emakumeen bazkaria azaroan

Ereñotzuko eskolan garai batean elkarrekin ibilitako emakumeak elkartzeko bazkaria antolatu dute aurten ere. Azaroaren 14an, larunbatean izango da. Azaltzeko asmorik ez duenak dei dezala: 652 715 075era.


Kantua kalera, etzi

Hilero bezala, larunbatean zita jarri du Kalez Kale Kantarik, 12:00etan Plaza Berrin, kaxkoan barrena buelta egiteko.


Herritarren bitik batek uste du langabeziak okerrera egingo duela

Gainera, hamarretik seik pentsioen sistema publikoaren egoera larritu egingo dela pentsatzen dute. Langabezia da kezka nagusia inkesta erantzun dutenen % 78rentzat.

Espainiako Estatuko herritarren % 62,3k uste dute pentsioen sistema publikoak okerrera egingo duela aurten eta % 49,8rentzat langabeziaren egoera larritu egingo da, CISek abendua hasieran egin zuen inkestaren ondorioetan agertzen denez.

Abenduaren 1etik 13ra egindako inkestak dioenez, langabezia da hamarretik zortziren kezka nagusia.

Aurreko inkestaren aldean, ekonomiarekin lotutako arazoen kezkak gora egin du % 4, % 52ra arte.

Espainiako Estatuko herritarrek klase politikoari buruz duten irudiak ere atzera egin du, izan ere, politikariak arazoa dira % 19,3rentzat eta egoera politikoa "txarra" edo "oso txarra" dela uste dute ia hamarreitk zazpik (% 67,4).

Kezka nagusien zerrendan horien atzetik geratu dira immigrazioa (% 13,8), herritarren segurtasuna (% 8,1), Gobernua, politikariak eta zerbitzu publikoak (% 6,6) eta terrorismoa (%6).


Gertakizun lazgarrien oroimena

Igaro da hilabete luzea Urnietako Marizulo Taldeak 1936 ikuskizuna Andoaingo Basteron azkenekoz taularatu zuenetik. Eta egia esan, zeresana eman du, batez ere edukiarengatik, besteak beste, astekari honen orrialdeetan irakurri ditugun hainbat iritzi kontrajarrietan ikusi dugunez.

Ez dakit, fikziotik ere dosi handi samarra duen horrelako ikuskikizun baten betebeharra ote den, gertatutako guztia zehatz-mehatz jaso eta eskaintzea. Alegia, hori ez ote den gehiegi eskatzea. Hala ere, obra guztiak bezala, honek ere mezu bat zabaltzen du: omendu ditzagun 36ko gerrako biktima guztiak gizatasunez, eta begira dezagun etorkizunera. Eta hori egiteko antzerki testuak bide bat jorratzen du, eta noski, testu horrek eskaintzen duena, benetako gertaeretan oinarritua egonagatik, ez da biblia. Beraz, har dezagun distantzia apur bat eta adieraz dezagun lasaitasun osoz badituela bere gabeziak.

Hemen, lehen ere aipatu izan ditut gerra garai horretan gure arbasoek izandako bizipenak. Hain zuzen ere, etxean aurrekoengandik jaso ditugun lekukotasunak baitira, kasu gehienetan behintzat, garai hartan gertatutakoaren informazio iturri nagusiena. Gure herriko azpi lotsen nondik norakoak erakutsi zizkiguna.

Izan ere, esan genezake anai arteko 36ko gerra piztearekin bateratsu hasi zela gure adinekoen gurasoen bizitzako bidaia. Eta ia desagertzear den belaunaldi hori da gerra artako oroitzapen zuzenak dituen azkenekoa. Nolakoak dira ordea, oroitzapen horiek? Zenbat dute benetakotik, eta zenbat irudipenetik? Adibide txiki bat jarriko dut. Herriko hiru persona adinduk “harrazpaka eguna” zein egunetan egiten zen galdetuta, honela erantzun zuten; lehenengoak, irailaren bostean egiten zela erantzun zuen; bigarrenak, irailearen hamarrean izaten zela; eta hirugarrenak, irailaren bigarren asteartean izaten zela. Eta hirurak ziurtasun osoa erakusten zuten hori horrela zela adierazteko garaian.

Garbi dagoena da, aurrez aipatu dudan gure gurasoen belaunaldi horri, gerra, eta gerra osteko urteak lapurtu zizkietela, buruan grabatuta dituztela, bala ziztuak, hegazkinen hotsak, agonia ezkilaren hotsak. Fusilatuak, desagertuak, aberri arrotzarengatik lubakietan hilak, deportatuak, errefuxiatuak, espetxeratuak…beste batzuk gerrara joateko deiari muzin egin eta intsumiso edo desertore bihurtu ziren Bidasoaren beste aldeara paseaz. Gosea eta mixeria ezagutu zituzten, gabeziz betetako urte haietan. Eta ondoren, 40 urtez luzatu zen Francoren diktadura iluna. Debekatu zen euskara ia galzorira eramateraino, debekatu zitzaien inauteriak eta beste hainbat jai ospatzea, debekatu zitzaien irri egitea, debekatu zitzaien ilusioa, debekatu zitzaien bizitzea. Eta demokraziaren etorrerarekin batera, hankerkeria guzti horiek barkatu egin ziren, justiziaren aurretik pasa beharrik izan gabe.

Belaunaldi berrietara trasmisio lana egitea garrantzitsua da. Bestela, hauek ez dute jakingo gertaera bakoitza, persona bakoitza dagokion lekuan kokatzen. Diodanaren adibide dugu iaz hiltzen Manuel Fraga. “Caballero de España” izendatu eta hiru egunez jasan behar izan genituen komunikabide guztietan, frankista porrokatu haren hileta elizkizunak, ehorzketa…

1936 itzuliz, Marizulo eta Urnieta´59 lanekin batera, sormen proposamen aintzat artzeko modukoa dela agerian geratu da, formula horrek herriari emozioak trasmititzeko balio izan duelako. Norbaitek, ikusi ostean, aipatu zidan Zuberoako pastoralak gogorarazi zizkiola, edo Iparraldean bere jatorria duten, eta orain Debagoienan berpiztutako Toberak.

Bukatzeko, 1936 obraren amaieran adierazten den gurariarekin bat egingo dut “iñoiz geyo gerta ez dadin”. Edo, Nafarroako Erriberako aiton bati entzun nion moduan: “Es importante que la gente se de cuenta que no es necesario que haiga guerras”.


Asier Illarramendi (Errealeko jokalaria): "Erreala mundo talderik onenari irabazteko gai da"


Saio gehiago ez

Udara datorrela eta, urrira arte ez da zine saio gehiago izango.


«Organoa pertsona bezalakoa da: joan, eta probatu egin behar da»

Mikel Ansolak, Donostiako Musika Hamabostaldian joko duen lehen aldia da. Organo Zikloaren barruan, Ignacio Arakistainekin batera arituko da Tolosako Andre Maria elizan, gaur, 20:00etan.

2011. urtean ezagutu zuen Mikel Ansolak (Markina Xemein, Bizkaia, 2000) organoa. Martin Alberdi herriko organo jotzaileak kontzertu bat eman zuen, Xemeingo Gaua ekitaldian, eta, hura ikustean, instrumentua ikasi behar zuela erabaki zuen. Geroztik, instrumentuan trebatzen ibili da, eta, joan den urtean, goi mailako musika ikasketak hasi zituen Musikenen. Gaur, Ignacio Arakistainekin batera joko du Tolosan (Gipuzkoa), Musika Hamabostaldian. Liszt, Reger, Bach, Franck eta beste hainbat artistaren obrak interpretatuko dituzte. Programa hiru zatitan banatu dute: bakoitzak ordu erdiz joko du, eta, ondoren, lau esku eta lau hankatara arituko dira.

Nola aukeratu dituzue joko dituzuen obrak?

Organo ezberdinak daude —barrokoa, klasikoa, erromantikoa, postrromantikoa...—, eta, azkenean, instrumentuak berak ere errepertorioa baldintzatzen du. Tolosakoa, adibidez, Erromantizismo garaikoa izanda, ez litzateke aukerarik onena barrokoko obra bat jotzeko. Jo daiteke, baina ez da aukera egokiena. Gainera, Tolosako eliza handia da, erreberberazioa handia da; orduan, kontuan eduki behar da zer obra jo eta zer abiaduratan. Horrek denak baldintzatzen du, zer errepertorio aukeratu.

Musika Hamabostaldian jotzen duzun lehen aldia da? Zuretzat zer esan nahi du hor aritzeak?

Zikloan jotzen dudan lehen aldia da. Musika Hamabostaldian, organo zikloa eta kurtsoa egiten dira, eta, zikloak irauten duen bitartean, egiten da ikastaroa. Urtero irakasle gonbidatu bat egoten da, eta herrialde askotako jendea etortzen da. Sarritan, kurtso horretan ibilitako jendeari aukera ematen diote hurrengo urteko zikloan jotzeko. Ikastaroan parte hartu izan dut beste urte batzuetan, baina ziklo barruan kontzertua emango dudan lehen aldia da. Hemen parte hartzea aukera ona da, beste herrialdeetako organista askorekin batera. Azkenean, gu gazteak eta Euskal Herrikoak izanda, eskertzekoa da tokiko ziklo baten barruan bertakoentzako lekua egotea.

Hainbat organo jo izan dituzu (Markinakoa, Bergarakoa, Tolosakoa, Azpeitikoa...); zer alde dago batetik bestera?

Zuk hartu bi organo erromantiko: Tolosakoa (1885) eta Bergarakoa (1889), esaterako. Biak marka, erregistro kopuru eta garai berekoak dira. Eliza ezberdinak dira, Tolosakoak eta Bergarakoak ez dute zerikusirik, inondik inora ere. Orduan, tokiak instrumentua ezberdin egotea, ezberdin entzutea eragingo du. Organoak dituen erregistroen arabera ere diferentea izango da. Horrez gain, instrumentu horrek izan duen mantentzea eta zainketak ere eragina izango du. Beraz, pila bat faktore dago instrumentua bakarra egiten dutenak. Hor dago organoaren punturik interesgarrienetako bat: beti duzu instrumentu berri bat, eta Tolosan edo Bergaran jotzean edukiko dituzun sentsazioak guztiz diferenteak izango dira.

Segi irakurtzen


#M26 EHBilduren bilera irekia gazteekin eta On/In jaialdia larunbatean

Maiatzaren 26ko hauteskundeei begirako kanpaina erdibidera heldu den honetan, bi hitzordu deitu ditu EHBilduk larunbaterako (maiatzak 18). Gazteekin bilera irekia eta Artzabalen iragarria izan arren, frontoira lekuz aldatu duten On/In jaialdia.

On/In jaialdia larunbat arratsaldez ospatuko da, 18:00-20:00 artean frontoian aipatu moduan. Herriko sortzaileen emanaldiak, haurrentzako jolas eta txokoak, jan edana, hautagaien zinta jokoa edota bestelako sorpresak iragarri ditu Usurbilgo EHBilduk.

Lehenago, arloka nahiz kolektibo ezberdinekin azken asteotan antolaturiko bilera sorta larunbat eguerdian borobilduko du Usurbilgo EHBilduk. 12:00etan Sutegi kanpoaldean gazteekin bilera irekia iragarri du koalizioak, 2019-23 legealdirako proiektuak aurkeztu eta gazteen ekarpenak biltzeko.

Maiatzak 18, larunbata

12:00 EHBilduren bilera irekia gazteekin Sutegi kanpoaldean.

18:00-20:00 On/In jaialdia frontoian.

Deitzailea: Usurbilgo EHBildu.

ON/IN JAIALDIA FRONTOIAN


Hiri antolaketa arauak eta hiru mozio hizpide, gaurko osoko bilkuran

Maiatzeko azken asteartea gaur, osoko ohiko bilkura eguna dugu beraz. Hirigintza, enplegua, onkologikoa, frankismoko krimenak... Denetariko gaiak hartuko dituzte ahotan udal ordezkariek, gaur arratsaldeko 18:00etan hasiko den saioan.

Eztabaidatu eta bozkatuko diren gaien artean, Usurbilgo hiri antolaketa arauei loturiko Testu Bategina onartu edo ez erabaki beharko du udalbatzak. Enpleguari lotuta, eskualde mailan abian den lankidetzari jarraipena ematea beste urte betez, hauxe gai zerrendako beste kontuetako bat.

Eta bi gai hauekin batera, hiru mozio aurkeztuko dituzte. Frankismoaren krimenen aurkako kereila, Onkologikoa Osakidetzan sartzeko proposamena eta adineko egoitza zein eguneko zentroetako langile eta erabiltzaileen eskubideen inguruan, osoko bilkurara LAB sindikatuak eramandako hirugarren testu bat ere aztertuko dute udal ordezkariek.

Hauxe beraz, maiatzaren 28 honetako osoko bilkurarako iragarria dagoen gai zerrenda:

1-Aurreko bilkurako aktaren onespena:

2013/04/30eko bilkurako akta.

2-Alkatetzako dekretu hauen berri ematea: 2013ko apirilaren 26tik maiatzaren 23ra (2013/0420-2013/0528).

3-Diputatuen Kontseiluak 2011ko irailaren 6an "Usurbilgo Hiri Antolaketako Arauen Berrikuspeneko Testu Bategina" onartzerakoan ezarritako baldintzak jasotzen dituen Testu Bategina (2013 otsaila) onartzea.

4-Sustapen ekonomikoa eta enplegu alorrean eskualde mailako protokolo orokorreko lankidetzaren jarraipena urte betez onartzea.

5-Galderak, eskaerak eta mozioak:

5.1.-Frankismoaren krimenen aurkako kereilaren euskal plataformak aurkeztutako mozioa.

5.2.-Onkologikoa Osakidetzan sartzeko Bildu Udal Taldeak aurkeztutako mozioa.

5.3.-Adineko egoitza eta eguneko zentroetako langileen eta erabiltzaileen eskubideak. LAB sindikatuak aurkeztutako mozioa.


Liburuaren Eguna, atzeratuta, baina badator

Bihar, ostirala, eta etzi, zapatua, Udalak kaleratutako liburuak erosteko aukera izango da

Bestalde, liburutegian 40 irakurketa agenda zozkatuko dituzte bihar

Izatez, apirilaren 23an ospatzen da Liburuaren Nazioarteko Eguna leku guztietan. Aurten, apirilaren 23a Aste Santuko jai eguna izan denez, egunez aldatu dute Azpeitian.

Liburuaren Egunaren harira, Azpeitiko Udalak orain artean argitaratu dituen liburuen eskaintza berezia egingo du bihar, hilak 6, eta etzi, hilak 7. Ia liburu guztiak 5 euroren truke erosi ahal izango dira plazan. Baina, 700. urteurrenaren baitan kaleratutako liburuak eta haurrentzako ipuin bilduma ez; 50 euro eta 10 euro ordaindu beharko dira hurrenez hurren.

Bihar, ostirala, 11:00etatik 13:00etara eta 17:00etatik 20:00etara egongo da liburuak erosteko aukera, plazan. Etzi, zapatua, berriz, 11:00etatik 13:00etara, udaletxeko arkupetan.

Bestalde, bihar bitartean, liburutegira joan eta fitxa bat betetzen duenak, 40 irakurketa agenden zozketan hartuko du parte. Zozketa bihar, ostirala, egingo dute 19:00etan.

Horrez gain, aste honetan Iturri Txiki ludotekako gaztetxoek Liburuaren Egunaren baitan hainbat ekimen egin dituzte. Tartean, orri-aurkitzaileak egin dituzte eta horiekin erakusketa egingo dute Liburutegian.


Abizena euskalduntzeko kanpaina egingo du Udalak

Abizena aldatzeko eman beharreko pausoak azalduz eskuorriak banatuko ditu etxez-etxe.

Soraluzeko Udaleko Euskara Batzordeak gaztelaniako grafiatik euskerara abizenak aldatzeko kanpaina egingo du hurrengo egunetan. Eman beharreko pausoak zein diren azaltzen duten eskuorriak banatuko dituzte etxez-etxe.

Hurrengo pauso hauek eman behar dira abizena euskalduntzeko:

ABIZENA EUSKALDUNTZEKO PAUSOAK

1.-Erregistro zibilera edo bake epaitegira joan eta esan abizena euskal grafiaz ipini nahi duzula.

2.-Han emango dizuten eskaera orria zure datuekin bete.

3.-Beharrezko agiriak:

Nortasun agiriaren fotokopia. Originala ere eraman behar da.

Hitzez hitzeko jaiotza-agiria. Epaitegian eskatzen da.

Errolda-agiria. Udaletxean eskatzen da.

Familia liburuaren fotokopia. Seme-alabentzat aldaketa eskatzen bada.

Seme-alaben nortasun agiriaren eta errolda agiriaren fotokopia. 14 urtetik gorako seme-alabentzat aldaketa eskatzen bada.


Vasconiaren kontra gaur moreak, Puion

San Sebastian bezperarekin, Vasconiako donostiarrak bisitatuko dituzte gaur Astigarragako Mundarroko mutilek. Arratsaldeko 17:45etan hasita izango da partidua, Donostiako Aiete auzoko Puio futbol-zelaian.

Aste honetan, bolada onari berriro ere eustea izango dute helburu.

Azkeneko porrotari, buelta ematera

Asteetako bolada onaren ostean, aurreko asteburuan galdu zuten Mundarroko mutilek, Errenteriako Turingen kontra (1-2). Eta aste honetan, bolada onari berriro ere eustea izango dute helburu, gaurtik hasita.

Sailkapenean, bigarren jarraitzen dute astigartarrek, Andoaingo Euskaldunaren atzetik. Dena den, bultzada behar dute, liderrarekin daukaten aldea txikitu eta gertuago jartzeko.


Poesia mailua behar ote?

Egilea: Jose Inazio Lasa.

Argitaletxea: Erein.

Poesia mailu bat dela idatzi zuen Gabriel Arestik. Baita idatzi ere haren maiseatzaileek berea ez zela poesia esango zutela. Zintzo izatera, ez dut egundo ulertu Arestik poesia mailua izatea hobetsi ote zuen. Dena den, haren poesiaren bitartez Jorge Oteiza imajinatu ahal nuen harrien aurka kolpeka, zizelka, harrizko herri hau moldatu nahian.

Ez dut Jose Inazio Lasa poetaren maiseatzaile izan nahi. Eskuetan daukat Denboraren hosto artetik liburua. Begiz jo dut enegarrenez, leitu ez ezik irakurri dut. Sarri aletu ditut poemak, hots. Haren poemen hotsak ingude baten aurkako mailukadak antzo dantzut: denbora eta espazioa. Mundua eta unibertsoa. Zerua eta lurra. Burua eta bihotza. Heriotza eta bizitza. Iragana eta etorkizuna. Maitasuna eta gorrotoa. Iluna eta argia. Joan eta etorri. Ahala eta ezina. Ametsa eta… Arima eta… Infernua eta… (Infernua ez. Infernua ene erretorikaren hotsa da).

Ez naiz filosofoa. Ezin entzun filosofiaren bitarteko poesiaren hotsa, nonbait. Liburuaren hitzaurreko egile Juan Ramon Makuso filosofoaren beste ordu bat da nirea, agidanez. Hitzaurre filosofikoak iragarri dit Lasaren poemen hotsak ez direla ene espazioan izanen. Haren mailukaden hots aurreratuak dantzut, hitz erretorikoak hitzaurrean jada.

«Lotsaturik nago eraikitako etorkizunaz» gaztigatu digu denboraren hosto artetiko hotsen igorleak. Lasaren jarrera egiatia aurretsi digu Makusok. Mallarmek poesia ez dela «ideiekin egiten, hitzekin baizik», esaten zuela diosku hitzaurre egileak. Areago esan ere: Lasak poeta frantsesaren proposamena gainditu nahi izan du. Lasak ez duela asmo hori hobetsi dut.

Poesiaren mailukadak entzuten ditudanean, poeten guztizko mailukadak, mailukadak inoizko hitzen sinfonia ederrenak antzo ulertuak, ez dut ulertzen filosofiaz. Ez dut ulertzen, ulertzeko motza naizelako, naski. Ez naiz gauza Wittgensteinek Tractatusean dioena ulertzeko ere: «Heriotza ez da bizitzaren inolako gertakizun. Heriotza ez da bizitzen». Izan ere, filosofatzen hasita, «heriotza bizitzaren eguneroko gertakaria da. Heriotza egunero bizitzen da» esan dezaket neronek. Nire ulermenerako, espazioaren eta denboraren arabera, Wittgensteinen hitzak bezain egiazkotzat jotzen ditut nireak. Lasak ez omen du bere hitzetan diskurtso faltsua eraiki, bere poesia benetakotasun metafora dela diosku Makusok.

Hitzaurrean berean galdu naiz. Aspaldi galdu nintzen —Etiopian nonbait…, aspaldi hautsi ere anfora:

«Hi hintzena / bi arraia zaharren gurutzaketa galdu da / galdu haiz / hautsi da ANPHORA eta mila ispilutan multiplikatua ez haiz azken irudi ezabatua baino...» (Etiopia. Lehen zirkulua. Bernardo Atxaga, Erein).

Poesia filosofia ez beste ote den nago. Filosofia ez dela egia, poesia ez dagoela filosofian. Poesia, izatekotan, artea dela, eta artea egiazkoaren —edo gezurrezkoaren— ifrentzua. Eta, alabaina, liburua, edozein liburu, artefaktu bat dela.

Lasaren poemen arkitekturari begira nago. Ingudeak antzo antzeman ditut poemak. Azken poema izan ezik, den-denak erdian «justifikatuta» daude. Aristotelesen esanaz gogoratu naiz: bertutea erdian dago. Bertute moralaren emaria ote poesia? Bete dezakezu gizakiaren bihotza edota haren arima hustu, baina horiek ez dira poesia eraikitzeko nahikoak. Lasaren poesiaren ideiak denboraren hosto artetik heldutako hotsik gabeko hitz estuak eta larriak dira ene adimenerako, infernuko hostoen artetik iragan gabeko mailukaden hotsak. Poesia mailua behar ote?


'New York Times': 'Kataluniari irtenbide politikoa eman behar zaio'

“Lehenengo eskoziarrak, orain katalanak”. New York Times egunkariak lerroburu hori aukeratu du asteleheneko editorialerako.

“Lehenengo eskoziarrak, orain katalanak”. New York Times egunkariak lerroburu hori aukeratu du asteleheneko editorialerako. Bertan, Kataluniako gatazkari “irtenbide politikoa” ematearen alde agertu da egunkaria.

Artur Mas presidenteak azaroak 9ko galdeketa ez duela egingo iragarri zuen egun berean, egunkari horretako editorialean “autodeterminazioari buruz eztabaida irekia” egitearen alde agertu dira. “Modu horretan, baliteke herritarrek Gobernu sistema zabalenaren alde bozkatzea”, gaineratu dute.

Rajoyren Gobernuak “nazionalisten handinahiak zapuzten” jarraitzen badu, ostera, “jarrera horiek indartu” egiten direla eta, hortaz, “arriskutsuagoak” bihurtzen direla ohartarazi du egunkariak.

Irailean egindako Diadari buruz informazioa jaso du New York Times egunkariak, eta Kataluniako Parlamentuak ia aho batez azaroko galdeketa egitea bozkatu zuela azpimarratu dute egunkari horretan.

Horrenbestez, gatazkari “irtenbide politikoa” eman behar zaiola uste du egunkariak, eta Rajoyri “arlo juridikora” eraman izana egotzi diote.


San Joanetako

egitaraua

Gobernu Batzarra bilduko da gaur Udaletxean, 17:00etan eta San Joanetako egitaraua eta aurrekontua izango dute eztabaidarako puntuetako bat. Horrez gain, herriko lorategiak mantentzeko kontratua luzatzea ere izango da eztabaida puntu.


AHTko Bergara-Antzuola zatiko lehen harria jarri dute [bideoa]

Guztira 80 kilometro izango ditu Abiadura Handiko Trenaren Gipuzkoako zatiak, eta horietatik lau Bergara eta Antzuola artean izango dira. Jaurlaritzak du zati hori egiteko ardura. Hain justu ere, goizean jarri du tarte horretako lehen harria Etxebizitza, Herri Lan eta Garraio sailburu Iñaki Arriolak, Kukubaso mendian egindako ekitaldian. Han izan da baita ere Markel Olano, Gipuzkoako Diputatu Nagusia. Gaurkoarekin, sei dira dagoeneko Gipuzkoako adarrean hasitako tarteak.

AHT eraikitzeko Jaurlaritzaren konpromisoa berretsi nahi izan du Arriolak ekitaldian, eta gaineratu du ingurumenari zor zaion errespetu handienarekin egin direla orain arteko tarte guztiak.

Bergara-Antzuola zatian lau kilometrotatik bi tunelean egingo ditu trenak. Modu horretan, kalte gutxiago egingo zaio ingurumenari, Garraio sailburuak esan duenez.

Hiru urte barru bukatuta

Asmoa da hiru urte barru amaitzea Bergara eta Antzuola arteko zatia; guztiok egin beharko dugula lan adierazi du Arriolak. Horretarako, 106 milioiko aurrekontua izango dute.


Vietnamgo zerri eta basurdeen nahasketatik jaiotako hibridoak Iruñean

Patxi Huarte marrazkilariak zerri-basurdeez hitzegin digu Euskadi Irratiko Amaraunean. Valentzian ikusi zituzten aurrena, "cerdolís" izena jarri zieten. Nafarroan ere ikusi dituzte animalia hibridoak.

Vietnamgo zerriak etxean maskota hartu eta hazten direnean libre utzi. Basurdeekin gurutzatzen ari dira eta bi espezieen arteko nahasketatik jaio dira zerri-basurde kumeak. Hankaluzeak dira, basurdeak baino txikiagoak eta otzanak. Batzutan mutur luzeak, beste batzuetan sudurmotz. Ilea ere beltza zein urrekara izan dezakete, bietakoak ikusi dituzte. Basurdeak arriskuan jar ditzake nahasketak.