Okupazioa, arazo soziala ala interes politikoa?

Hedabideek okupazioaren inguruko alarma soziala piztea lortu dute gizartean udaldian hauspotutako bonbardaketa mediatikoaren ondoren. Hala ere, zergatik sortu da horrenbesteko alarmismoa? Arrazoizkoa da? Datuek diote okupazioek ez dutela nabarmen gora egin aurten, baina beste krisi ekonomiko baten atarian gaudela, Bilboko Okupazio Bulegoak azaldu duenez, medioetan zabaldu diren mezuek helburu argia dute: beldurra sortzea jabe txikien artean eta jabetza pribatuak babestea.

Okupazioaren inguruko eztabaida pil-pilean egon da azken hilabeteotan zenbait hedabidek eta alderdi politikok antolatutako kanpaina mediatikoaren ondorioz. Udaldian pandemia gure artean “kontrolpean” zegoela uste zenean, COVID-19ak komunikabideetan hartzen zituen hutsuneak betetzeko kimera berria mahai-gaineratu dute boteredunek aurten: okupazioa. Hala, uztail-abuztu artean, herritarrok egunero entzun eta ikusi behar izan ditugu okupazioari lotutako berriak han eta hemen. Tarte horretan askotariko mezuak zabaldu dituzte hedabideek jabe txikien artean beldurra eragin guran. Berbarako, Dani Dominguez kazetariak La Marea hedabidean azaldu duenez, abuztuaren 10etik 17ra egunero eman zen okupazioaren “arazoaren” inguruko albisteren bat edo beste Antena 3 espainiar telebista-katean; egoera hori bestelako hedabideetara ere zabal daiteke ere.

Bonbardaketa mediatiko horren ondorioz, okupazioari lotutako herritarren interesa biderkatu egin da udan zehar; Google bilatzailean gaztelaniazko “okupazioa” eta horri lotutako terminoen kontsultak boskoiztu egin dira abuztuan, azkenengo bost urteakaz alderatuta. Arazo “larri” baten aurrean gaudela irudikatu gura izan dute batzuek, edozein momentutan jabe txikiek euren etxebizitza gal dezaketenaren irudia mahai-gaineratzeraino. Hala ere, okupazioei lotutako salaketei begiratuz gero, etxebizitzen usurpazioek ez dute nabarmen gora egin azkenaldian. Espainiako Barne Ministerioak emandako datuen arabera, 2019an horri lotutako 14.621 salaketa egon ziren, eta 2020ko lehenengo seihilekoan ez da aparteko gorakadarik egon. Adituek diotenez, 2008ko krisi ekonomikoaren ondoren egin zuten nabarmen gora okupazioek espainiar Estatuan, 2013ra arte. Hurrengo hiru urteetan kasuek behera egin zuten; eta, 2016tik aurrera, salaketek “hazkunde moderatua” izan dute urtez urte, orain arte.

Zaila da jakitea gaur egun zenbat pertsona bizi den modu ilegalean okupatutako etxebizitzetan. Cerdà Institutuaren kalkuluen arabera, 87.000 etxebizitzatik gora daude legez kanpo okupatuta Espainiar Estatuan; beste iturri batzuek diote 100.000 ere izan daitezkeela. Baina, zenbat etxe huts daude gure inguruan? Azkenengo datuen arabera, Estatu mailan 25 milioi etxebizitza daude zentsatuta; horietatik 3,5 milioi inguru hutsik daude, hau da, ez zaie inolako erabilpenik ematen. EAEko datuei erreparatuz gero, Eusko Jaurlaritzaren etxebizitzaren erabilerari buruzko 2019ko txostenak dio 1,05 milioi etxebizitza daudela zentsatuta; horietatik denetatik, 33.446 bigarren mailakoak edo sasoikoak dira eta 53.533 okupatu gabeak, huts-hutsik eta erabilpenik ematen ez zaienak, alegia. Azken horien artean, bolumenik handiena Bizkaian dago kontzentratuta (30.375); eta bereziki, Bilbo metropolitarrean (19.547).

Kezko hesia

Datu ofizialei erreparatuz gero, espainiar Estatuan hutsik dauden etxebizitzen % 2,5 inguru dago legez kontra okupatuta, eta ez da okupazioen hazkunde nabarmenik egon azkenaldian. Hortaz, zer dela eta piztu da horrenbesteko alarmismoa? Galdera horri erantzun dio Gisèle Felli Gorritxo Bilboko Okupazio Bulegoko kideak. Dioenez, COVID-19ak eragindako krisiak atzerakada ekonomiko bat ekarriko du gurean eta, horren ondorioz, aurreikus daiteke krisi horrek etxegabetzeak eragingo dituela epe laburrean. “Nolabait boteredunek jendeari emandako abisutxo bat da kanpaina hau”, azpimarratu du. “Azken finean, jendea etxebizitzarik gabe gelditzen bada, nonbait bizi beharko da, eta askok okupazioaren bidea hartuko dute. Ondorioz, horrek talka egingo du boteredunen jabetzekin, besteak beste”. Hala ere, gogoratu du krisi honek lehendik zetozen beste hainbat gabezia hauspotu baino ez dituela egingo, horien artean etxebizitzaren sarbidea. Bilbotarrak deitoratu duenez, gaur egun ez dago bermatuta leku duin batean bizitzeko eskubidea; “dugun eredu sozioekonomiko kapitalistan sortzen diren arazoen adierazpen bat baino ez da hori”. Izan ere, deitoratu duenez, etxebizitza bat eskuratzeko modu bakarrenetarikoa merkatu pribatuan sartzea da gehienetan; “ondorioz, normala da orain merkatu pribatu horiek dituzten interesak babestea; horretarako, okupazioaren kontra egitea beharrezkoa da”.

“Okupazio mugimendua nolabait jabetza pribatuaren aurkako planto bat da. Ez da posible jabetza pribatua aldarrikatzea lo egiteko leku gabeko jendea dagoen bitartean”

Gisèle Felli Gorritxo

Bilboko Okupazio Bulegoko kidea

Bestalde, hedabideek zabaldutako mezuei dagokienez, Gisèlek argi du jabe txikien artean ezinegona sortzea izan dutela helburu: “Azkenaldian hedabideetan jazo diren kasu mediatikoak ikusi besterik ez dago. Eman nahi izan duten mezua argia da: “Aizu! Auzokide bati okupatu diote etxebizitza; hurrengoa zu izan zaitezke””. Dioenez, beldurra erabiltzen dute herritarren artean talkak eragiteko: “Gizarteak sinetsarazi nahi digu jabe txikiak ez direla langile klasearen parte, pribilegiatuagoak direla, klase ertainaren fantasia mantenduta”. Hala, boteredunek egoera prekarioago batean bizi direnen eta jabe txiki horien artean nolabaiteko ezberdintasuna areagotu nahi izan dutela deitoratu du bilbotarrak: “Baina, kontuz! Jabe izateak ez dizu ezer bermatzen. Zenbatetan galdu da etxebizitza bat hipoteka pagatu ezin izan delako? Mota horretako kaleratzeak oso errazak dira”. Nahitaezko desjabetzeak ere mahai-gaineratu ditu Bilboko Okupazio Bulegoko kideak: “Edozein unetan eman daiteke hori, unean uneko interesen arabera”.

Jabe txikien etxebizitzak, bermatuta

Norberaren edo auzokideen etxebizitzen okupazioek eragin dute ezinegon gehien herritarren artean. Horren harira, askotariko buloak eta zurrumurruak zabaldu dira leku askotan, hala nola zaila dela norberaren etxebizitzara sartu den pertsona bat kaleratzea. Horren harira, argitu beharra dago orokorrean erabilpenik ez duten eta horrexegatik hutsik eta abandonatuta dauden etxebizitzetara sartu ohi direla okupak, hala nola banketxeenak eta inbertsio funtsenak. “Jabe txikien etxeak ere okupatu dira inoiz, baina betiere denbora luzez erabilerarik izan ez dutenak”, dio Gisèlek. Izan ere, azaldu duenez, okupatzen duen jendeak, izan borrokarako tresna gisa modu interesatu eta kontziente batean edo behar hutsagatik, helburua beti izan ohi du ahalik eta gehien irautea etxebizitza horretan. Hala ere, halakorik gertatuz gero, legeak berme guztiak ditu epe laburrean (gehienez bost egun) okupa kaleratzeko. Etxebizitza denek babes berezia dute espainiar Estatuko konstituzioan, eta horrek eragina du alde bietan. Pertsona batek norbaiten etxebizitza okupatuko balu, bizilekua bortxatze-delitutzat hartuko luke epaileak eta berau kaleratzeko agindua emango luke segituan; bigarren mailako edo sasoiko etxebizitzak ere modu horretan babestuta daude. Aldiz, norbaitek etxe huts bat okupatuko balu bertan bizitzeko, usurpazioa izango litzateke eta inor ezin izango litzateke bertan sartu berau kanporatzeko, epaile batek hala agintzen ez duen bitartean. “Kasuak egon daitezke non segurtasun indarrek momentuan kanpora zaitzaketen, baina horretarako poliziek zuzenean ikusi beharko lukete ekintza, begien bistako egindako delitua egotzita. Dena dela, nabarmendu behar dugu inondik inora ezingo diotela kalteen delitua egotzi usurpazioari”, azaldu du bilbotarrak.

Etxe hutsak biziberritu

Edozein herritan eta auzotan topa daiteke hutsik dagoen etxebizitzaren bat, edo eraikinen bat ere. Ez zaie inolako erabilpenik ematen horiei, abandonatuta daude, denborak erabakiko duen zoriaren zain. Gisèlen arabera, askoz ere onuragarriagoa da etxe horiek okupatuta mantentzea hutsik egotea baino. Izan ere, kasuistikak askotarikoak diren arren, orokorrean, okupatzen dutenek euren bizitokia izango den hori konponduko dute ahalik eta ondoen egon ahal izateko. Era berean, inguruko auzokideakaz ere harremanak izango dituzte, auzoaren beharrei erantzuteko. Horrek talka egiten du zurrunbilo mediatikoan zabaldu den beste zurrumurruetako bategaz: okupen eta auzokideen arteko bizikidetza-arazoa. Horri lotuta, Bilboko Okupazio Bulegoko kideak argi du edozein komunitatetan eman daitezkeela bizikidetza-arazoak: “Nork ez du eduki auzokide bat, jabea dena, eta ez duena dirua jarri nahi obra bat egiteko edo musika ozenegi jartzen duena ordu txikietan?”.

2018ko Prozedura Zibilaren Legearen aldaketagaz, etxeak okupatzen dituztenentzako zigorrak gogortu eta kaleratze prozesuak bizkortu egin ziren, “kaleratze express” direlakoagaz. Hala ere, Gisèlek dioenez, aldaketa hori egoera konkretu batzuetara begirakoa zen, hau da, ugazaba txikien etxebizitzak babesteko. Aldaketok EAJ, PDeCAT, C’s eta PP alderdiei esker egin ziren.

Okupatzen duen jendearen profilari dagokionez, bilbotarrak dioenez, 2008ko krisiaren ondoren, gero eta askotarikoagoa da okupatzera jotzen duen jendea. Hasiera batean gazteak ziren, emantzipatzeko eta euren bizi-proiektua garatu ahal izateko bide modura hartzen zutenak. Ondoren, krisiaren eztandak behartuta, norbanako eta familia zaurgarriek ere behartu dute euren burua etxe hutsetan sartzera; migratu askok ere bide hori hartzeko beste aukerarik ez dute izan. Hala ere, badago gaur egungo sistema kapitalistatik deskonektatzeko borroka-tresna gisa okupazioa erabiltzen dituztenak ere. Azken horiek proiektu integralak garatu ohi dituzte okupazioaren inguruan, sistema neoliberalari aurre egiteko topagune gisa. Horren eredu beteranoa dugu inguruotan: Erandioko Astika Herria proiektua.

Astika herria, Borrokarako tresna

Astika Herria etxebizitza multzo bat baino gehiago dela diote bertan bizi diren hamar lagunek; “bertan topatzeko eta harremanak izateko aukera dugu, elkarrekin ikasiz eta hasiz”. Diotenez, askotariko argudioak izan dituzte okupazioaren bidea hartzeko, hala nola etxebizitzen neurrigabeko salneurriak, euren auzoetatik alde egin behar ez izateko eta sistema espekulatzaileari aurre egiteko, besteak beste.

Astika auzoan XVI. mendeko baserriak daude, orain Labartain SL enpresa eraikitzaileak bota gura dituenak. Okupek diotenez, elkarlanez eta autogestioaz auzoa biziberritu dute eta, horregatik, “zeharo zilegi da lur eta etxe hauek babesteko nahia”.

Urtez urte mamitzen joan den proiektua garatu dute, norabideak aldatuta partaideen joan-etorriak ere bizi izan dituena. Denbora-tarte horretan, askotariko ekimenak burutu dituzte bertan, betiere auto-formakuntzan oinarrituta, hala nola ogi- eta erlezaintza-tailerrak. Horrez gainera, inguruak egokitzeko lanak ere egin dituzte: lorezaintza; bideen eta etxeen konponketak; baso-lanak; eta etxeen eta nabeen hornidurak bermatzea, besteak beste. “Hau da, herri batek izan ditzakeen eta bururatu daitezkeen konponketa eta behar guztiak”.

Duela hamazortzi urte okupatu zituzten Astika auzuneko etxeak, “Erandio inguruan gelditzen diren gune berdeak defendatzeko eta lurrarekin lotura handiagoa duen harreman bat sortzeko asmoz”. Azaldu dutenez, okupatutako etxebizitza horiek Labartain SL enpresa eraikitzailearenak dira gaur egun, horietara sartu aurretik instituzioen utzikeriagatik “isolamenduan itota” eta jausteko zorian zeudenak. Salatu dutenez, enpresa horrek eremu horretan lurrak edo etxebizitzak zituzten familiak beren jabetzak saltzera “behartu” zituen, hainbat “presio-tresna” erabilita, inguruotan azpiegitura handi bat eraiki ahal izateko. Izan ere, Faoeta auzotik hurbil dago Astika, haren eta Carrefour merkataritza-gunearen artean. Hala, 2010ean eremua birsailkatu zuen Erandioko Udalak, nekazaritzako lurzoru-izaera kendu eta industria-lurzoru izendatzeko. Orain, bertako bizilagunek jakin dute Udalak euren etxeak eraisteko baimena eman diola enpresari. “Udalak merkataritza-harremanak lehenesten ditu etxebizitza-eskubidea bezalako oinarrizko lehentasuna bermatu beharrean”, deitoratu dute Astika Herriako kideek.


Pello Bilbaok kontratua berritu du Bahrain Victoriousekin 2024ra arte

Gernika-Lumoko txirrindulariak beste urtebetez luzatu du kontratua Bahraingo taldearekin; konkretuki, 2024aren amaierara arte.

Pello Bilbaok 2024ra arte berritu du kontratua Bahrain Victorious taldearekin asteazken honetan (urriak 5). Ondorioz, Gernika-Lumoko txirrindulariak beste urtebetez luzatu du Bahraingo taldearekin lotzen duen kontratua.

2021ean Bilbaok kontratua berritu zuen Bahrain Victoriousekin 2023aren amaierara arte, eta taldean jarraituko du beste denboraldi batez; konkretuki, 2024 sasoiaren amaieraraino.

2022 denboraldia oparoa izan da Pello Bilbaorentzat: Itzulian, Alpeetako Tourrean eta Alemaniako Tourrean etapa garaipenak bereganatu zituen, bosgarren izan zen Giroko sailkapen nagusian, eta, hirugarren Poloniako Tourrean eta UAE Tourrean.

"Nire ibilbideko denboraldi onena izan da aurtengoa. Taldeak ere denboraldi ona osatu du, nahiz eta Tourra oso gogorra izan zen", adierazi du Pello Bilbaok Bahrain Victoriousek sare sozialetan publikatu duen elkarrizketan.

Txirrindulari bizkaitarra pozik azaldu da kontratu berritzea sinatu ostean: "Oso erraza izan da kontratua berritzeko akordiora iristea. Talde honetan etxean bezala sentitzen naiz, eta oso pozik nago hemen jarraitzeagatik".

2023 denboraldirako Frantziako Tourra eta Itzulia dira Pello Bilbaoren helburu nagusiak. "Datorren denboraldian orain arte moduan jarraitu eta lortutakoa hobetu nahi dut. Frantziako Tourrean egon nahi dut Bilbotik abiatuko delako eta niretzat hori oso berezia baita. Ohiko egutegia egitea dut aurreikusita. Etxeko lasterketa den Itzulia eta Frantziako Tourra ondo prestatzen saiatuko naiz", gaineratu du Pello Bilbaok.


Industrialdeetara egiten diren 10 joan-etorrietatik 7 autoan egiten dira

Inkestatutako guztien %83 lanera joateko bizikleta erabiltzeko prest dago, "baldintza egokiak" jarrita.

Gasteizko industrialdeetarako mugikortasunari buruzko lehen inkestaren arabera, langile guztien %70 auto pribatuan doaz. Ehuneko hori %89 da Goiainen kasuan, %81 Arabako Teknologia Parkean, %77 baino gehiago Jundizen eta %48 Eharin. Inkestaren arabera, baina, "baldintza egokietan" joan-etorriak bizikletan edota garraio publikoan egiteko aukera areagotuko litzateke.

Industrialdeetara joateko bigarren garraiobide erabiliena bizikleta da, baina auto pribatutik oso urrun dago oraindik. Gune horietarako joan-etorrien %11 egiten dira bizikletarekin, eta Ehari eta Betoñu nabarmentzen dira bereziki, bidaien %26 eta %24 horrela egiten baitira.

Aldatzeko prest

Inkestatutako guztien %83 lanera joateko bizikleta erabiltzeko prest dago, baldin eta azpiegituren baldintzak hobetzen badira, bereziki bideen argiztapena hobetu eta bide horiek erosoagoak badira. Halaber, %14k bizikletentzako aparkaleku seguruak eskatzen dituzte, eta inkestatutako enpresen %58k aitortu dute ez dutela bizikletentzako aparkalekurik beren instalazioetan. Era berean, %71 prest daude garraio publikoa erabiltzeko, baldin eta maiztasuna areagotzen bada eta ibilaldiak egokitzen badira.

Inkestan deigarria den beste datu bat industrialde horietako langileek beren enpresetara iristeko behar duten denbora da. Gehienek, hau da, %75ek baino gehiagok, 20 minutu baino gutxiago behar dute, hiri handietan baino askoz denbora gutxiago. Gamarra eta Betoñuko erabiltzaileak dira lanpostura iristeko denbora gutxien behar dutenak, eta Goiain eta Arabako Teknologia Parkean lan egiten dutenak dira denbora gehien ematen dutenak.

Inkesta iazko abendutik 2021eko otsailera bitartean egin zen. Gune horietan lan egiten duten ia 4.000 pertsonak erantzun diote ekimenari, hau da, langile guztien %10ek baino gehiagok. Inkestatutako pertsonen %91 Gasteizen bizi dira, %65 gizonezkoak dira eta gainerako %35 emakumezkoak.


Salmentak areagotzeko Facebook nola erabili daitekeen ikasten hasi dira merkatariak

Azkoitiko Udalak antolatu du ikastaroa, merkatarien eskariz, eta 19 lagunek eman dute izena

Atzo izan zuten Azkoitiko merkatariek Facebook sare soziala erabiltzen ikasteko lehen saioa. Guztira, 19 lagunek eman dute izena ikastaroan, eta, atzo, besteak beste, profil pertsonala eta orrialdeen arteko ezberdintasunak ikusi zituzten. Era berean, profil publikoa eta orrialdea sortu zituzten.

Udalak merkatariekin egindako parte hartze prozesuaren ondoren antolatu du ikastaroa, dendariek egindako eskaeretako bat zelako. Negozioa eta produktuak ezagutarazteko sare sozialen erabileran sakontzea da helburua.

Guztira, lau saio izango dira. Hurrengoak urriaren 27an eta azaroaren 3an izango dira, eta laugarrena zalantzak argitzeko izango da, baina oraindik ez da data zehaztu.


ARGAZKI ERAKUSKETA; Kurdistan: emakumea, biziotza eta askatasuna.

Kurdistanen inguruko argazki erakusketa antolatu du Abian Kultur Elkarteak Algortako merkatuan (Torrene, 4). Ikusgai egongo da astelehenetik ostiralera, 08:00-14:00 artean. Herriko dendetan erosi eta bitartean kulturaz gozatzea ez da gauza makala. Animatu eta pasa zaitez.


Julen Garcia artista zumaiarrak 'Zuregatik' abestia kaleratuko du aurki

'Mejor contigo' eta 'Tu Alegría' abestien ondoren, ekainaren 22an kaleratuko du single berria Julen Garcia zumaiarrak, oraingoan, euskaraz.

Julen Garcia artista zumaiarrak euskaraz egindako abestia kaleratuko du hilaren 22an. ‘Zuregatik’ abestia, lagun min bat omentzeko egindako kantua da, 16 urte zituela Iseka taldearekin konposatutakoa, baina oraingoan aldaketa batzuk eginda dakar.

Single berriak pop eta rock soinuak nahasten ditu, eta emozioa eta indarra batzen ditu. Hori horrela, mezu hunkigarri bat helarazten du bere letrarekin: "Zure irribarrea, baita nire barnean, ahaztuko ez zaitut, nire lagun maitea".

Garciaren abestietan ohikoa den moduan, artista bera da ‘Zuregatik’ kantaren ekoizlea ere. Estudio Uno-n grabatu dute, eta prozesuan parte hartu dute Iseka taldeak, eta Ainhoa Larrañaga abeslariak ere; lehenak, konposaketa lanetan, eta bigarrenak koruak egiten. Halaber, bigarren albuma ateratzeko konposizio, ekoizpen eta grabaketa lanetan ari da artista zumaiarra. Spotify, Apple Music, Tiktok eta Amazon Music plataformek Julenen aldeko apustua egin dute, musika eszenan gorabidean dagoen talentu gisa. Hala nola, ‘Novedades Viernes’, ‘Pop Clásico’, ‘Pop Crema’ eta #1 ‘España Alternativa’ zerrendetan agertu da. Helbide honetan eskuragarri dago presave-a.


Julio Beobideren ipuin kontaketa

Ibane Astigarragak egindako sormen lanaren aurkezpena egingo da urriaren 7an, 11:00etatik aurrera, Torreberrin. Ipuin kontaketa eta tailerra izango dira.

Ipuin kontaketa irekia izango da. Tailerrean parte hartzeko, berriz, kulturetxea@zumaia.eus helbidera idatzi beharko da. 4 urtetik gorako haurrei zuzendutako ekimena da hau.


Santueneko herri galdeketari lotutako dekretua argitaratu du Udalak

Abenduaren 17an Santuenean ospatuko den herri galdeketari lotuta urriaren 28ko osoko bilkuran udalbatzak onarturiko dekretuaren iragarkia kaleratu du Usuriblgo Udalak astelehen honetako, azaroaren 7ko Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean (GAO).

Gogoan izan, etorkizuneko Santuenea diseinatzen ari dira iaztik auzokideak, Usurbilgo Udalarekin eta abian jarritako parte hartze prozesua dinamizatzen ari den Hiritik At kooperatibako kideekin. Testuinguru honetan jaio zen Santuenea Elkarlanean. Bide honetan, Auzo Plan bat osatu dute, besteak beste auzoak aurrera begira dituen irisgarritasun, berde gune, mugikortasun, energia eraginkortasun, zaintza edota espazio publikoaren arloko erronkekin. Ordu asko lanean igaro dituen talde eragile bat sortu zuten, hainbat bilera ireki egin ere bai auzokideekin, “Santuenea hobeagoa eta biziagoa helburu”.

Elkarlanetik eta akordioaren bidetik landu duten auzo plan bat izan da, baina bazen etorkizunean zer egin ados jarri ezin zuten gai bat; Santueneko eskubaloi kantxa. Ez dute ukitzerik nahi auzo identitateari eutsi eta funtzio bat betetzen dutela uste dutelako. Gaiak eragindako desadostasuna tarteko, auzotarrei iritzia eskatu eta galdeketa bat elkarlanean antolatzea proposatu zioten Usurbilgo Udalari.

Urriaren 28ko osoko bilkuran Santuenea Elkarlanean bilgunetik proposatutako galdera, auzo galdeketa bideratzeko zehazturiko prozedura administratiboa eta galdeketan erabiliko diren boto-orri eta gainerako agiri ofizialak onartu zituzten.

Auzoak izan dezala azken hitza orain; abenduaren 17an izango da. Santuenearrek bozken bidez erabakitakoa loteslea izango dela iragarri zuten urriaren 27ko udalbatzarrean. Udalak auzokideek erabakitakoa errespetatzeko konpromezua hartzen du, “dagozkion erabakiak hartuta”.

Alkatearen esanetan, galdeketa honek “beste auzo eta gaietara zabaltzeko bide bat zabaltzen du” etorkizunari begira.

Galdeketari buruzko xehetasunak

Galdera:

Nahi al duzu auzoaren erdigunea berrantolatu, horretarako eskubaloi kantxaren neurriak

txikitu behar badira?

Bai/Ez/Zuri

Bozketa eguna:

2022ko abenduak 17, larunbata.

Bozketa ordua:

10:00-20:00.

Bozketa lekua:

Santueneako Kultur Elkartea (mahai bat).

Aurretiazko bozka:

Abenduak 13 (asteartea), 9:00-14:00 artean udaletxeko idazkaritzan eta 16:00-20:00 artean Santuenea Kultur Elkartean.

Mahai eta hauteslekuaren zerrenda:

Auzo galdeketaren deialdia egiten den egunetik zenbatzen hasita seigarren egunean iragarki oholean jarriko da. Hurrengo sei egunetan erreklamazio epea zabalduko da.

Errolda:

Udal erroldatik hartutako datu eguneratuak baliatuko dira.

Bozka eskubidea:

Santuenea auzoan erroldatuak dauden 16 urtetik gorako herrikideek (2006ko abenduaren 17an edo lehenago jaiotakoek), “betiere 2022ko urriaren 15a edo lehenagotik Santuenean erroldatuak mbadaude”.

Kanpaina:

Abenduaren 1eko gauerditik abenduaren 15eko gauerdira arte. Udalaren kanpainak izaera instituzionala izango du: auzo galdeketaren inguruan informatuko du. Eta kanpainako ekintzak doan egiteko Santueneko udal lokala eta frontoia utziko ditu doan, panelekin batera.

Bozketa eguna:

Abenduak 17, larunbata:

9:30 Mahaiaren eraketa mahaiburu, mahaikide eta ordezkoekin. Mahaia mahaiburuak eta bi mahaikidek osatuko dute. Mahaiburua udal idazkaria izango da eta lehen mahaikidea udal langile bat. Bigarrena eta haren ordezkoa herritar bolondresen artean zozketa bidez hautatuko du udalbatzak, 65 urteko azpiko errolda osatzen dutenen artean. Urriaren 31tik azaroaren 15era borondatez izena emateko zerrenda irekiko da.

10:00-20:00 Bozketarako tartea. Mahai eta kabina bana egongo da gutun-azal eta boto-orri ofizialekin. Bigarren mahaia bozketarako izango da. Bozkatzeko nork bere burua identifikatu beharko du agiriotako batekin: nortasun agiria, pasaportea edo gidabaimena. Agiri horiek iraungita egon arren onartu egingo dira, baina jatorrizkoak izan beharko dute. Fotokopiarik ez da onartuko.

20:00 Bozkatzeko aukeraren amaiera. Aurretiaz bozka eman dutenen gutun azalak boto-kutxan sartu eta hala badagokio, mahaikideek bozkatu ostean, bozketa amaitutzat emango dute eta boto zenbaketari ekingo diote. Zenbaketa jendaurreko ekitaldian egingo da. Amaieran emaitza ezagutzera emango da.

Emaitza:

Bozketa egunean bertan plazaratuko da. Udalak kontsultaren emaitza errespetatzeko konpromezua hartzen du, dagozkion erabakiak hartuta.


«Gure bizitza aldatu zuen zerbait izan da Meltdown, eta beti gogoratuko dugu»

7 urte eta 120 kontzertu inguru dituzte bizkarrean Meltdown taldeko kideek. Ibilbide luze horren ostean, martxoaren 18an eta 19 eskainiko dituzte azken kontzertuak Donostiako Dabadaba aretoan. «Amaiera borobila eman nahi diogu honi guztiari», aipatu dute taldekideek.

Donostiako Atabal tabernan eskaini zuten lehenengo kontzertua 2013 urte amaieran, eta ia zazpi urteren ondoren, Meltdown taldeak agur esango dio bizitako guztiari martxoaren 18an eta 19an. Iñigo Labatek, Mikel Amundarainek, Bittor Herrerok, Julen Adurizek eta Julen Sarasuak azken kontzertuak eskainiko dituzte taldearentzat «berezia» den Dabadaba aretoan

Kronikak Bittorrekin eta Mikelekin hitz egin du, atzera begiratu eta orain arte bizitakoak gogora ekartzeko.

2013an hasi zenuten ibilbidea eta etapa isteko puntuan zaudete. Nola sentitzen zarete?

M.A. : Cohen taldeko kontzertu batean elkartu ginen, eta bertatik atera zen Meltdown sortzearen ideia. Pentsatu genuen: ez gara amerikarrak izan behar horrelako zerbait egiteko... beraz, zergatik ez? Horrelaxe hasi zen guztia, eta gezurra dirudi aurtengo martxoan bukatuko denik.

B.H. : Hasi ginenean, Hernanin eman genituen kontzertu asko, gaztetxean batez ere. Oso gazteak ginen eta asko aldatu gara orduztik. 7 edo 8 urtez aritu gara lanean, geldialdirik izan gabe, eta guztiari amaiera emateko unea zela ikusi genuen 2020an. Atseden hartzeko aukera izan dugu, eta orain, indarberrituta, taldearen itxiera borobildu nahi dugu.

Egia esateko, une honetan, sentimendu gazi-gozoak ditugu. Urtebete pasatxo daramagu talde gisa elkartu gabe, eta kanta batzuk ere ahaztuta ditugu dagoeneko. Azken emanaldia egitea erabaki genuean, ikusi genuen taldea elkartu, guztia antolatu eta berriro ere martxan jarri beharra zegoela... eta ez dugu ukatuko pereza pixka bat ere eman digula, batez ere gure artean koordinatzea zail xamarra delako. Baina, noski, gogotsu eta ilusio haundiz gaude ibilbide luze honi amaiera ahalik eta modu hoberenean emateko.

Zergatik erabaki duzue taldearen jardunarekin amaitzea?

M.A. : Bittorrek aipatu moduan, oso gazte ekin genion bideari eta, azken urtean batez ere, ikusi genuen bakoitzaren musika estiloa, bizitza erritmoa eta helburuak aldatzen ari zirela. Alegia, noranzko berean ez gindoazela. Momentu batean ere, konturatu ginen egiten ari ginenaz gozatzen ez genuela eta argi zegoen taldearen etorkizuna kolokan zegoela.

B.H. : Momentu horretan, bost kide izatetik lau izatera pasa ginen taldekide batek taldea utzi zuelako. Hilabete pasatxo eman genuen elkartu gabe, nork bere gogoeta egiteko eta nora jo nahi genuen pentsatzeko. Hala ere, gutxi iraun zuen horrek, ez baitzuen zentzurik taldearekin jarraitzeak. Hasieran egiten genuen musika estilo horrek ez gintuen horrenbeste erakartzen, eta taldekide batek taldea utzi zuenez, beste pertsona bat beharko genuen berriro bideari eusteko. Beraz, faktore horiengatik, baina, batez ere, musika estiloagatik, erabaki genuen ibilbidea etetea.

M.A. : Anbizio hutsagatik jarraitzeak ez zuen zentzurik, eta aldaketarako unea zegoela ikusi genuenean, azkenean, 2020an amaitu genuen bidea. Orain, noski, musika egiten jarraitzen dugu gure esentziaren parte delako. Hori da gustatzen zaiguna: musika egitea, sortzea, eta horretan gozatzea.

Amaiera iragarri eta bi urte pasata, azken kontzertuak eskainiko dituzue Donostian.

B.H. : Hasieran, taldea uztearena isilik mantendu genuen, berria ez genuelako bat-batean bota nahi. Oso erabaki garrantzitsua izan zen eta beldurra eman zigun erabakia plazaratzeak. Gero, pentsatutakoa guztiz argi genuenean eta gure buruarekin ondo geundenean, sare sozialen bidez eman genuen amaieraren berri. Eta, esan bezala, azken kontzertua eskaintzeko momentu aproposena orain zela ikusi genuen. Non eta noiz izango dira?

M.A. : Martxoaren 18an eta 19an izango dira, ostiralean eta larunbatean. Asmoa zen emanaldi bakarra ematea, baina sarrerak astebetean agortu ziren. Orain arte, etxean jo dugunetan, ez zaigu horrelakorik pasa. Baina, oraingo honetan, sold out egin genuen. Jendeari galdetu genion ea beste kontzertu bat eskaintzea nahi zuten eta baiezko borobila jaso genuen. Horregatik, beste bat antolatu dugu ordu eta leku berean. Donostiako Dabadaba aretoan izango dira, arratsaldeko 20:30etan. Taldearen itxiera bertan egiteak zentzua du guretzat. Izan ere, bideari ekin genionean, Mogambo izeneko areto autogestionatu batean entsaiatzen genuen baina, gero, Dabadaban aritu ginen. Gainera, guztiok izan gara bertako zerbitzariak, eta toki berezia da taldekideentzat. Musikalki ere Dabadaba gure zentro neuralgikoa izan dela esan genezake; kontzertu asko ikusi eta eskaini ditugu bertan, eta hasi ginenetik orain arte, bertakoekin harremana izaten jarraitzen dugu.

«Urte batzuk pasata, memorian gordeta geratuko zaizkigunak dira egunerokoan bizi ditugun momentuak»

Nola gogogratzen dituzue hasierako urteak?

M.A. : Bittorren anaiaren lokal batean hasi ginen ensaiatzen, gogotsu eta nora gindoazen ondo jakin gabe. Gogoan dut Berri Txarrak taldearen Oihu kantua abesten genuela sekulako motibazioarekin, baina zer egiten ari ginen jakin gabe. Aurrera gindoazen, baina ezer pentsatu gabe. Ez genuen helburu potolorik; gure nahia zen elkartzea eta ondo pasatzea.

Noizbait imajinatu al zenuten Europan jotzera iritsiko al zinaketenik?

B.H. : ez ez, inolaz ere. Beti esaten genuen gustatuko litzaigukela Resurrection Fest-ean jotzea, jaialdi erreferentea baita espainiar estatuan, eta txikitatik izan garelako horren jarraitzaile. Oso urruti ikusten genuen gure taldearen izena noizbait karteleran agertzea, eta egun batean, parte hartzeko gonbita jaso genuen. Sekulakoa izan zen hori, baina jaialdi horretan jotzeaz gain, bidean, beste hamaika lorpen izan ditugu, inoiz imajinatuko ez genituzkeenak.

M.A. : Resurrection Festeko kontua amets baten antzekoa izan zen guretzat. Horregatik, gure helburua ez zen bai ala bai bertan egotea. Noizbait aukera izanez gero, jakina, mundiala izango litzateke, baina ez zen lehentasunetako bat. Eta, azkenean, begira… lortu genuen eta izugarria izan zen!

Atzera begiratuta, nebulosa baten gisa irudikatzen dugu momentu hura: lekua jendez lepo eta gu han, agertoki gainean, urduritasun haundiarekin, orduerdiko kontzertua emateko prest.

Momentu ahaztezinak bizi dituzue, ezta?

B.H. : Bai, zalantzarik gabe. Baina konturatu gara politena ez dela izan Meltdown taldeko kideak 2019ko Resurrecion Fest-ean. jotzea edo Europan barrena birak izatea, jarraitu dugun bidea baizik. Izan ere, urte batzuk pasata, memorian gordeta geldituko zaizkigun momentuak dira egunerokoan bizi ditugunak.

Proiektu honek mundua eta jende asko ezagutzeko aukera eman digu, eta hori izugarria izan da. Gure koadrila dugu hemen, baina lagun taldeak ditugu, adibidez, Bartzelonan, Suitzan, Madrilen, Iruñean eta beste zenbait hiritan. Egunerokotasunean ez ditugu ikusten, baina bi hilabetean behin edo urtean bitan elkartzen gara, eta momentu horiek topera aprobetxatzen ditugu. Ni, batez ere, horrekin gelditzen naiz.

M.A. : Orain, atzera begira eta bizitako uneei buruz hitz egiten dugunean, ez ditugu oroitzen Resurrection Fest edota Europako bira potoloak. Gogoratzen ditugunak dira kontzertuak jo eta ondorengo parrandak, elkarrekin egoten gineneko pasadizoak, eta horrelako kontuak.

Baina, ezbairik gabe, gure bizitza aldatu duen zerbait izan da Meltdown eta, uste dut, ikastola gogoratzen dugun bezalaxe, taldearekin bizitakoa ere modu horretan oroituko dugula. Gure bizitzaren urte garrantzitsu batzuetan asko garatzeko lagundu digun zerbait izan da, asko gozatu duguna eta lagun asko egiteko eta nortasuna izateko aukera eman diguna. Gaur egun, lan mundura sartzen ari garen une honetan ere, taldearekin bizitako guztiak laguntzen duela esango nuke, modu autonomoan jarduten ikasi genuelako.

Meltdown taldeko kideak 2019ko Resurrecion Fest-ean.

Ba al duzue kontzertu, leku edo momentu kuttunenik?

M.A. : Asko dira beti gogoratuko ditugunak, baina Gasteizen, Errekaleorren, kontzertu asko eman ditugu eta lagun talde haundia dugu bertan. Europako hiru birak ere izugarriak izan dira eta, batez ere, lehenengoa. Izan ere, Julen Adurizek 17 urte zituen orduan, adin txikikoa zen oraindik, eta ez genekien hori kontzerturen batean jotzeko arazoa izango zen ala ez. Abentura hutsa izan zen eta ez dugu ahaztuko.

B.H. : Frantziako hiri txiki batera joan ginen behin, Neversera, guretzat guztiz ezezaguna zen leku batera. Heldu ginenean, izugarri gustatu zitzaigun bertako jendea eta giroa. Europako lehenengo birako lehenengo kontzertua izan zen hura, eta 60 pertsonaren aurrean jo genuen. Hurrengo urtean, berriro gonbidatu gintuzten, eta sekulako sorpresa izan zen, 300 pertsona etorri baitziren gu ikustera.

Hasi zinetenetik, aldaketarik izan al du zuen musikak?

M.A. : Bai, baina ez da oso haundia izan. Musika egiten ikasi dugu, eta hori da aldatu dena. Hasieran, bakoitzak berea proposatzen zuen, eta horrelaxe sortzen genituen kantuak, burura zetorkiguna jotzen. Urteekin ikasi genuen abestiak zentzuarekin eta guk nahi genuen moduan sortzen. Hau da: zer lortu nahi dugu kantu honekin? Zein melodia erabiliko dugu horretarako?

B.H. : Horrez gain, taldea utzi aurretik eta konfinamendua heldu baino lehen, disko berria prestatzen ere hasi ginen. Hor, musikaren aldetik, zenbait aldaketa sumatu genituen. Azkenean, ez genuen lana bukatu, baina jauzia nonbait ikusiko balitz, azken disko horretan izango litzateke.

Zer moduz uztartu dituzue ikasketak eta musika?

B.H. : Zaila izan da. Ordu asko pasa ditugu horretan. Bi, hiru edo lau aldiz elkartzen ginen, baina, horrez gain, gero, etxean ere buruan bueltaka izaten genituen taldeari lotutako makina bat kontu.

Batzuetan, ez dugu jakiten muga non jarri behar den, eta horixe bera gertatu zaigu taldearekin. Musika izugarri gustatzen zaigu, baina, aldi berean ere nekagarria da. Taldekideekin koordinatu behar duzu kontzertuetara eta entseguetara elkarrekin joateko, guztia antolatzeko, eta abar. Horregatik, nahiz eta proiektua asko gustatu, denetarik egin behar da talde autogestionatu batean, eta beste egiteko mordoa izan dugunetan, neketsua izan da.

M.A. : Taldeak gauza on asko eman dizkigu, baina beste zenbait ez dira hain onak izan. Adibidez, beste taldekideren batekin izan dudan hausnarketetako bat izan da gaztaroa baldintzatuta izan dugula. Esaterako, erabaki genuen gutako inor erasmusera ez joatea. Izan ere, atzerrira joanez gero, hiru urtez segidan, gutxienez, ezin izango genuen kontzerturik eskaini. Edo, hori ez ezik, hemen inguruko parrandetan ere gutxi egon gara, asteburuetan bestelako hitzorduak genituelako. Horrenbestez, noski, gaztaroa oso ondo bizi dugu, baina ezberdina izan da.

Taldekideek eskerrak eman dizkiete «ibilbidean bidelagun izan diren guztiei».

Taldea sortu zenutenetik, arrakasta izan zenuten bailaran eta hemen inguruan, ezta?

B.H. : Bai, lehenengo kontzertutik izan dugu sentsazio hori. Gainera, fideltasuna sumatu dugu ikusleen artean; lehenengo kontzertuetan betiko lagunak etorri ziren gu ikustera eta animatzera, eta horrek asko bultzatu ginduen taldearekin jarraitzeko. Gero, lagun horiek beste batzuei eman zien gure berri, eta horiek beste batzuei, eta horrelaxe, berehala erakarri genuen jendea.

M.A. : Gure estiloa nahiko itxia zela esan genezake, baina, estatuan eta Euskal Herrian, beti egon dira hardcorearekin, rockarekin edo metalarekin lotutako espazioak, eta guk lortu genuen horietan sartzea. Esan beharra dago, batez ere Euskal Herrian, aipatutakoak ez direla 100.000 pertsonara iristen diren estiloak, baina badago musika hori gustatzen zaion jendea, eta fideltasuna da multzo horren ezaugarri nagusietako bat. Bertan, komunitate sentsazioa dagoela esango nuke, eta hor sartzea mugiltzea lortzen duzunean, jendeak ezagutzen zaitu eta babesa lortzen duzu.

Ba al dakizue zenbat kontzertu eskaini dituzuen?

M.A. : Kurisotatea piztu eta zenbatu egin genituen: 120 edo 130 kontzertu inguru eman ditugu, eta gehienak espainiar estatutik kanpo.

Eta lanak?

M.A. : Kaleratu ditugu disko oso bat, beste disko motz bat, maketa bat, hiru singel eta bi bertsio. Azken horretan, Kataluniako Hardcore Hits Cancer kolektiboarekin aritu ginen elkarlanean. Estatuko hainbat taldek bertsioak eta kamisetak egin genituen, eta bildutako dirua bideratu zen minbizia duten zenbait gaixok eta haien familiek osatutako elkarte batera.

Etxekoak, lagunak... bidelagun izan dituzue, ezta?

M.A. : Bai, zalantzarik gabe. Batez ere hasieran, familia beti egon da hor. Gogoan dut hasi ginenean, kontzertuetara beraiek eramaten gindutela guk kotxerik ez genuelako. Edo lagunek ere 16 eta 17 urte inguru genituenez, beraiek gerturatzen ginduten kontzertua jo behar genuen herrietara.

B.H. : Asko diegu eskertzeko. Toulousera, Valentziara… leku askotara lagundu digute. Gainera, batzuetan, gasolina ordaintzeko dirurik ez genuenez, hortan ere laguntzeko prest zeuden, eta esker hitzak besterik ez ditugu bidelagun izateagatik.

M.A. : Hori da, eta, gainera, harro gaude. Gu izan gara proiektuaren gidariak eta hau guztia aurrera eramatea lortu dugunak. Baina, jendea eta gure ingurukoak beti egon dira prest babesa emateko.

Amaitzeko, ba al duzue beraientzako azken mezurik?

B.H. : Izenik ez dugu aipatu behar, bereaiek badakitelako zeintzuk diren, baina eskerrak ematen dizkiegu gurekin egon diren guztiei. Izugarria izan da guztiekin batera proiektua bizitzea, eta beraiek gabe hau guztia ez litzateke posible izango. Alderdi askotatik, pertsonaletik baita ere, hazi egin gara, eta hori ezin da hitzen bidez azaldu.

Guztiak daude gonbidatuta martxoaren 18ko eta 19ko kontzertuetara; ondo pasako dugu, eta, elkarrekin, itxiera polita emango diogu honi!


Bertan Disneyland

Umetan, nire gaztaroan, gure baserrietan txakurra txiki zela, sukaldera sartuz gero, sarri, ostikoaz ematen zitzaion eta ez zen berriz sartzen…

Aurtengo Aste Santuan Conilgo hondartzan korrika nindoala, bikote bat, senar-emazteak ustez, itsas kontran argazkia ateratzen. Emaztea argazki kamerarekin eta gizona, hilabetetako umetxoa balitz eran, txakurra besoetan. Txakurra, txakur izaerari lotuta, alde guztietara batera begiratzen. Eta hor non entzuten diodan emakumeari: "¡Mira a papi!". A ze paradigma aldaketa!

Tartean, animalien eskubideak eta ongizatea babesteko legea. Animaliak sentsibilitatea duten izakiak kontsideratzen dituena. Uste dut legearen onurak animalien eskubideen defentsari begira ezin ukatuzkoak direla, zor zaien gutxieneko errespetu eta duintasunaren defentsan. Errespetua derrigorra da; maitatzea, aukerakoa.

Hala ere, uste dut legeak ez duela fokua animaliengan, eta gure antropozentrismoari atxikita jarraitzen dugula. Legearen ardatzean animaliak baino gehiago gure beharrak daude, eta behar horien ondorioz guk geuk erabakitzen dugu ze animaliak duen sentsibilitatea eta zeinek ez.

Zalantza egiten dut ez ote garen egoerak muturrera eramaten ari, eta ez ote garen animaliak humanizatzen ari. Logika balute bezala hitz egiten diegu, azalpen sekuentzialak eta denborari lotuzkoak ematen. Sarri-sarri, egoera bati bizkar emanda bageunde, soilik entzuten, segurutzat emango genuke ume bati berbetan ari zaizkiola, eta ez txakur bati. Pentsatu izan dut inoiz jaberen batek txakurrak erantzun egingo ote dion ustea ere baduela… Nik neuk animaliekiko tratu ona eta bakoitzak sisteman duen lekua garbi izatea hibridatuko nituzke irtenbide egokiaren bila.

Baina, agian, mundu hobe bateranzko paradigma berri baten aurrean gaude, munduarekin erlazionatzeko modu hobe baten aurrean, mundua zaintzeko begirada samur baten aurrean. Hala bada, ongi etorri, Disneyland!


Mallabian jokatuko da II. Neguko Bolak txapelketaren bigarren jardunaldia

Markina-Xemeingo MX3T hiru txirlo taldeak II. Neguko Bolak txapelketa aurrera darrai. Bigarren jardunaldia zapatuan [urtarrilak 14] jokatuko da Mallabiko Goita bolatokian 18:30eatik aurrera. Hasiera batean 17:00etan hastea zegoen aurreikusita, baina ordutegia atzeratzea erabaki dute antolatzaileek.

Lehendabiziko jaurtialdia Markina-Xemeingo Lauzirika bolatokian jokatu zen eta Asola Berri taldeko Pedro Gomez ermuarra nagusitu zen zortzi txirlo botata. Hirugarren eta azken jardunaldia, hau da, final handia, hilaren 21ean jokatuko da Markina-Xemeingo Barinaga auzoko Bariña bolatokian San Anton jaietako egitarauaren barruan.


Etxeluze gaztetxean bertsio gaua antolatu dute otsailaren 11rako

Orion Musik Apest izena eman diote aurtengo bertsio gauari. Izen ematea zabaldu dute dagoeneko.

Etxeluze gaztetxean bertsio gaua egingo dute otsailaren 11an. Antolatzaileek azaldu dutenez, dagoeneko irekita dago izena emateko epea, eta parte hartu nahi dutenek oriokogaztetxea@gmail.com helbidera mezua idatzi beharko dute urtarrilaren 30a baino lehen. Mezu horretan zenbat taldekide izango diren eta erabiliko dituzten instrumentuak zeintzuk izango diren zehazteko eskatu dute, eta baita harremanetarako telefono zenbaki bat jartzeko ere.


Juanenea izan da onena San Fermin erremonte txapelketako lehen jardunaldian

Barrenetxea IV.arekin bikote eginez 30-26 irabazi zien Ansa II.a eta Larrañagari

Aritz Juaneneak eta Barrenetxea IV.ak erremonteko San Fermin txapelketaren finalerako sailkatzeko lehen urratsa eman zuten larunbatean Galarretan, Ansa II.a eta Larrañagari 30-26 irabazita. Saldiastarra izan zen partidako onena.

B multzoan, gozotik eta gazitik dastatu zuten eskualdeko erremontistek. Lehen partidan, Oskar Urrutia saldiastarrak eta Martiarenak 30-11 irabazi zieten Zaldua II.a eta Labakari, erraz. Hirugarren partidan, aldiz, Aritz Zubiri goizuetarrak eta debuta egin zuen Loitegik, 24-30 galdu zuten Goikoetxea V.a eta Murgiondoren kontra (azken hau ere lehen aldiz aritu zen profesionaletan).

Larunbateko emaitzak Galarretan

Urrutia II.ak eta Martirenak, 30; Zaldua II.ak eta Labakak, 11

Juaneneak eta Barrenetxeak, 30; Ansa II.ak eta Larrañagak, 26

Goikoetxea V.ak eta Murgiondok, 30; Loitegik eta Zubirik, 24


Astelehenean hasiko da Zarauzko Natur Astea

[caption id="attachment_113254" align="aligncenter" width="300"] Merkatu Plazan ikusgai egongo diren horma irudietako bat da (Irudia: Arkamurka)[/caption] Urtero bezala, Arkamurka taldeak hitzaldiak eta perretxiko erakusketak eskainiko ditu udazkenaren hasierarekin batera. Hitzaldiak astelehenean hasiko dira, eta erakusketak, berriz, bi eratakoak izango dira: bat egun bakarrekoa, eta bestea aste eta erdi iraungo duena. Egun bakarreko erakusketari dagokionez, berrikuntzekin datoz. Gogorarazi dutenez, 35 urtez egin dute erakusketa, eta horregatik, aurtengoa desberdina izatea erabaki dute. Perretxiko-bilduma izan ordez, perretxikoak beren habitat edo bizilekuen arabera antolatu eta sailkatuko dituzte, eta perretxiko mota asko erakusteari baino indar handiagoa emango diote landare eta onddoen arteko lotura erakusteari. Arkamurkak perretxikoen aniztasuna erakusteaz gain, onddoek naturan betetzen dituzten funtzioak erakutsi nahi ditu. "Perretxikoak bildu eta jateko gutiziatik onddoen mundua hobeto ezagutzeko irrikara pasatzea da gure helburua", gaineratu dute. Aste eta erdi iraungo duen erakusketari dagokionez, 33 horma irudi jarriko dituzte Merkatu Plazako hormetan. Onddoen mundua erakusten saiatuko dira erakusketarekin. "Zer den perretxikoa, nolako erlazioak dituzten gainerako bizidunekin, nola moldatzen diren bizi eta ugaltzeko, zein habitatetan bizi diren, zein diren habitat bakoitzeko perretxiko ohikoenak…". Natur Asteko egitaraua (20:15ean hasiko dira saio gauztiak)

Urriaren 20an, astelehena. Erakusketaren bisita gidatua.

Urriaren 21ean, asteartea. Hitzaldia: Onddorik gabeko mundua imajinatzen. Hizlaria: Esti Sarrionaindia (EHUko Mikologiako irakasle eta ikertzailea).

Urriaren 22an, asteazkena. Hitzaldia: Aranzadi Elkarteko Mikologia Saileko lanen azalpena: helburuak eta egoera. Hizlaria: Josefo Teres (Aranzadi eta Arkamurka Elkarteetako kidea).

Urriaren 23an, osteguna. Hitzaldia: Onddoen kontserbazioa: etorkizun hurbileko erronka. Hizlaria: Isabel Salcedo (EHUko Mikologiako irakasle eta ikertzailea).

Urriaren 25ean, larunbata. Perretxiko-sailkatzea.

Urriaren 26an, igandea. Perretxiko-erakusketa. Kontsultarako txokoa. Txoko didaktikoa

Urriaren 20tik urriaren 31ra Onddoen mundua erakusketa Merkatu Plazako goiko solairuan.


'Hernani mugimenduan' argazki lehiaketaren irabazleak iragarri dira

2021eko udal egutegia osatuko dituen 13 argazkiak aukeratu ditu epaimahaiak. Guztira, bederatzi pertsonak egindako irudiak dira.

Hernani mugimenduan argazki lehiaketaren irabazleak iragarri ditu Hernaniko Udalak. Honako hauek, 2021eko udal egutegia osatuko dute, eta 13 izan dira epaimahaiak aukeratutakoan, «portada eta gainontzeko urte osoko hilabeteak». Guztira bederatzi pertsonek egindako irudiak dira irabazleak.

82 argazki aurkeztu dira, eta bost epaimahai kideek puntuatu ondoren, hauek dira 13 argazki irabazleak, eta horien egileak: Nagore Ruiz de Arbulo Urreizti, Maskuri hotsa; Irati Eizmendi Oskila, Argi biziak eta Korrika; Raúl Redin Hernández, Touche eta Al Ataque; Borja Gil Fernández, Olentzero dator eta San Juan Gaua; Felix Etxeberria Balerdi, Sagarra biltzen Elorrabin eta Skate Pana parkean; José Luis Iraola, Sanjoanetan dantzan; Iratxe Tejedor Jaunarena, Urak dakarrena; David Esteban Martínez, Igoera; Yoane Rodríguez García, Parkean.

Hernaniko Udalak azaldu du, herriko sormena eta herriko merkataritza uztartu nahian, argazki saritu bakoitzeko 40 euroko erosketa txartela emango zaiela irabazleei.

Irabazi duten argazkiak erakusgai izango dira, Biteriko korridorean, azaroaren amaieratik, abendura arte, hain zuzen. Sari banaketa abenduan izango da.


Gasteizko ikastetxe batzuetan ikasleen %84k jatorri atzerritarra dute

Steilasek eta Ikusbidek egindako ikerlan batek dio Arabak, Bizkaiak eta Gipuzkoak «estatuko eskola segregazio tasarik handiena» dutela. Steilasek eskatu du itunpekoen «pribilegioak» amaitzeko


Elikadura osasuntsu baterako giltza

Plaza mugatuak. Izena emateko kontaktua: 675490990


Aisialdiko hezitzaile ikastaroaren aurkezpena

Ordua: 18:30.

Tokia: Potxoenea.

Zehaztasunak: Ikastolen Elkarteko Aisiola Hezitzaile Eskolakoen eskutik, aisialdiko hezitzaile ikastaroa antolatu dute aurten ere Udarregi ikastolan. Ikastaro honi buruzko nondik norakoen berri emango dute sustatzaileek aurkezpen ekitaldi honetan. 2023-24 ikasturterako antolatu duten ikastarorako matrikulazio epea zabalik da.

Ikastarorako matrikulazioa

Izen-ematea: urriaren 2ra arte.

Nori zuzendua: 17 urtetik garaiko ikasleentzat, Batxilergoko 2. mailako ikasleentzat.

Iraupena: urriaren 20tik maiatzaren 14ra, ostiral edo larunbatero Udarregi ikastolan.

Prezioa: 430 euro.

Informazio gehiago: zirimola.eus / 943 445 108 / aisiola@ikastola.eus


«Derbietan funtsezkoa da burua ez galtzea»

Mikel San Jose 11 denboraldiz aritu zen Athleticen lehen taldean, eta, beraz, Realaren aurkako makina bat derbi jokatu zituen. Haren ustez, talde zuri-gorriarentzat «garrantzitsua» izango da «partida ondo hastea».


Erasoak etengabeak dira Kharkiven

Ukrainan, Mariupoleko kontrola izateko ahaleginetan jarraitzen du Errusiak, baina, erasoek ez dute etenik herrialdeko beste hainbat puntutan ere, Kharkiven esaterako. Besteak beste, hiru biltegi txikitu dituzte azken orduotan, errusiarren esanetan, Europatik eta AEBtik bidalitako armak zeudelako.


MAIRUAK ETA KRISTAUAK: historiak erakutsi ez diguna...

Datorren larunbatean, hamabi t'erdietatik aurrera, historiak erakutsi ez digun pasarte bat ikusiko dugu Zumaian: mairuak eta kristauak adiskidetu zirenekoa, Zumaiako Musika Bandaren eta Sakanako Haize Berriak Musika Bandaren eskutik.


Edurne Azkaratek antzerki postdramatikoaren inguruan hitz egin du EKT saioan

EKT graduondoko ikasleek Edurne Azkarate aktore eta antzerki zuzendariaren bisita izan zuten. Antzerki postdramatikoaz jardun zuen arabarrak. Horrez gain, Lutxo Egiak, Telmo Esnalek eta Rikardo Arregik euskal kulturaren publikoari buruz jardungo dute.


Lau pertsona atxilotu dituzte Oiartzunen, Ertzaintzak legez kanpoko marihuana plantazio bat desegin ostean

Guztira, agenteek 3.000 landare baino gehiago konfiskatu dituzte hazkunde-fase desberdinetan, baita saltzeko prestatutako kukuluak ere. Gainera, barruko landaketa masibo hori hazteko hainbat material ere atzeman dute.

Lau gizonezko, 80, 49, 42 eta 40 urtekoak, atxilotu dituzte Oiartzunen (Gipuzkoa) droga-trafikoko delitu bat egotzita, Ertzaintzak 1.200 marihuana-landare inguru eta ia 2.000 aldaxka eta kukulu lehor aurkitu ostean pabilioi industrial batean. Lau atxilotuak nabearen barruan zeuden patruilek harrapatu dituztenean.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakitera eman duenez, joan den ostegunean, 13:00ak aldera, aurkitu zuten plantazioa. Antza denez, erabiltzen ez zen pabiloi batetik marihuana usain handia zeriola ohartarazi zieten herritarrek Ertzaintzako patruilei.

Bertaratu zirenean, poliziek egiaztatu zuten industria-nabe horren atzealdean aire-erauzgailuak instalatuta zeudela, eta bertatik zetorrela landare horren usain bereizgarria.

Eraikinaren arduraduna bertan zegoen, eta, zantzuak ikusita, pabiloiaren barrualdea miatu zuten, legez kanpoko marihuana-plantazio bat aurkituz. Gainera, beste hiru pertsona zeuden une horretan bertan bilketa-lanak egiten.

Horregatik guztiagatik, identifikatutako lau pertsonak tokian bertan atxilotu zituzten, droga-trafikoko ustezko delitu bat egotzita, eta ertzain-etxera eraman zituzten, beharrezko eginbideak egiteko.

Atxilotuak Donostiako Guardiako Epaitegiaren esku utzi dituzte.


Vulcanizados Zuloagako langileek 128 egun daramatzate greban

Vulcanizados Zuloagako langileek 128 egun daramatzate greban. Espainiako kimika sektoreko lan hitzarmenaren menpe daude, eta aldatu egin nahi dute. Gehienek mila euro inguruko soldata dute.


1743. Urtean euskaraz idatzitako gutun bat aurkitu da Oiartzunen

Oiartzungo zirujaua zenak herriko bikarioari bidalitako eskutitz pribatu bat da. Gutunak agerian jartzen du euskarak bere lekua izan zuela mundu idatzian XVIII. Mendean.

Oiartzungo udaletxeko artxiboan altxor berezi bat aurkitu da: 1743. urtean euskara hutsean idatzitako gutun bat. Jexux Leonet Oiartzungo alkateak azpimarratu duenez, «poz izugarria» hartu du udalak «ustekabeko» aurkikuntza honekin: «Aletxo bat jartzen dugu Euskal Herriko eta Oiartzungo historian eta gure hizkuntzarenean. Gaur gaurkoz, horrelako adibide gutxi ditugu. Ez dira ohikoak. Eta horrek ematen dio garrantzia aurkikuntza honi».

Gutuna 1743ko urrian idatzitako eskutitz pribatu bat da. Oiartzungo zirujaua zenak, Auger Greciet (Oier Gerezieta) hazpandarrak, herriko bikarioari, Jose Fagoagari, Fontainebleutik (Frantzia) bidalia. Gutunean, Gerezietak «mesedea» eskatzen dio bikarioari, «Oiartzungo bailaratik kanpo joateko udalbatzak aurretik emana zion baimena luzatzeko kudeaketa» egin dezan. Garai hartako harreman sozialetan tratamenduak zuen garrantziaren lekukotasuna ere ematen du gutunak: begirunez eta mintzaira jasoan idatzia dago, eta etengabeak dira laudorioak, goraipamenak eta esaldi jantziak.

Oier Gerezietak 1743an idatzitako eskutitza.OIARTZUNGO UDALA

Euskara, Oiartzungo herriaren ezaugarri garrantzitsua

Gutun hau lagin bat izan arren, argi uzten du korrespondentzia pribatua, behintzat, euskaraz izaten zela XVIII. mendean. Horrela, agerian jartzen du euskarak bere lekua izan zuela mundu idatzian XVIII. mendean. «Oiartzungo herriak euskararekiko izan duen harremanaren isla ere bada hau; hizkuntza gure herriaren ezaugarri garrantzitsua da, oraindik ere», Leoneten hitzetan.

Izan ere, Iago Irixoak, Ereiten Kultur Zerbitzuak enpresako his torialariak nabarmendu duenez, «gutun hau ez da Oiartzungo udal-aktetan euskararen lorratza islatzen digun dokumentu baka- rra: hamaika dira hitz solte baina ugariak jasotzen dituztenak, eta ez dira eskasak udal-akordioak elizan eta euskaraz aditzera eman direlako aipuak».

Alderdi linguistikotik haratago, 1743an idatzitako gutunak beste zenbait konturen berri jakinarazten du. Batetik, erakusten du ordurako bi estatutan banatuta zeuden Ipar eta Hego Euskal Herriaren arteko harremanak estuak zirela. Bestetik, gezurtatzen du euskalki ezberdinetan mintzatzen ziren euskaldunek ez zutela elkar ulertzen. Are gehiago: gaur egun ere ulertzeko arazorik ematen ez duen moduan idatzita dago Gerezietaren gutuna —lapurteraz—.

Horrez gain, XVIII. Mendeko Oiartzuni buruzko informazioa ematen du, gizarte antolaketari dagokionez. Garai hartan, osasun zerbitzua udalak ematen zuen. Oiartzungo kasuan, eskualdearen hedadura kontuan hartuta, bi zirujau-bizargin kontratatu zi-tuen udalak, zerbitzua egoki eman zezaten. Nabaria da udalak auzotarrei kalitatezko zerbitzua emateko konpromisoa: tituludunak ekartzen zituen jardun horretarako. Kasu honetan, Lapurdira jo zuten zirujau bila.

Gutunaren aurkikuntza ustekabekoa izan da. Irixoak topatu zuen, «bestelako informazioaren bila»zebilela. Halaere,Oiartzungo Udalak euskararekiko hartua duen konpromisoa ez da kasualitatea. Udal artxiboan horrek badu isla: sail honen lan-hizkuntza ere euskara da. Hori dela eta, artxiboaren udal-akten hustuketa euskara hutsean egiten ari dira. Orain arte, 1658tik —Oiartzungo udaletxean kontserbatzen den lehenengo akta liburua ordukoa da— 1742.urteartekoaktakhustudira, eta helburua 1937 artekoak hustea da.

Halaber, aktak euskaraz husten hasi zenetik, dibulgazio lanetan ere badabil Oiartzungo Udala. Udal-akten laburpena digitalizatutako datu basean gordetzen ari da, edozein kontsulta errazteko.

Informazio gehiago bildu nahi izanez gero, bisitatu webgune hau: www.oiartzun.eus


Santa Ageda bezperan, baserriz baserri aritu dira 2005eko kintoak

2005ean jaiotako eskoriatzarrak baserriz baserri aritu dira kantu eskean gaur goizean, Santa Ageda egunaren bezperan. 47 lagun inguru batu dira, eta hiru talde egin dituzte: batzuk, Bolibar auzoaren inguruan aritu dira; beste batzuk, Apotzaga aldean; eta hirugarren taldea, Marinen. Hala ere, Santa Ageda egunean ere ez dute hutsik egingo, ohiturari jarraituz, dantza egingo baitute bihar.


Maitane Unzu: "Katakrakeko kantinan eta programazioarekin buru-belarri ari gara lanean"

Martxoaren 3an, 19:00etan ardo dastaketa bat eginen da Laguardiatik ekarritako ardoarekin Kantinan eta Irakurle Taldean martxoaren 17an Roxane Gay-ren "Hambre" liburuaz arituko dira. Programazioaren berri emateaz gain, Maitane Unzuk oiloa ardotan egiteko errezeta eman digu Irrintzi Plazan.


Tio Teronen semeen koplak eta agurra


27. Artisau Azokara joateko gonbita egin du Aitzaga Elkarteak

Azaroaren 1ean artisauen herria izango dugu Usurbil, Aitzaga Elkartearen eskutik.

Azaroaren lehen eguna ate joka dugu, eta harekin, bueltan datorkigu 27. Artisau Azoka. "Hemen da berriz ere!! ", gogorarazi dute antolatzaileek, Aitzaga Kultur Elkarteak. Azaroaren lehen egunean, frontoia eskuz lantzen dihardutenen eta haien sorkuntza lanen topagunea izango da. "Bertaratu, ikusi eta erosi gure artisauek egiten dituzten lanak!! ", egin dute gonbita antolatzaileek.

Denetariko postuetan barrena osteratxoa egin nahiz erosketak egiteko aukera aparta izango da. Bitxigintza, keramika, otargintza, larrugintza, ukenduak, makramea, egur lanketa, metalgintza, pilotak, beira, harriak, haziak... Denetarik aurkituko duzue hamarnaka postuetan barrena.

Guztia, aipatu moduan, azaroaren lehen egunean, goiz eta eguerdi partean Usurbilgo plazan.


"Zaletasuna baino gehiago, bizitza estilo bat da ‘casteller’-ona"

Igandean hitzordu berezia da, Vilafrancako ‘casteller’ taldeak 2018an osatutako bederatzi solairuko dorrea omenduko dute udaletxean plaka jarriz eta saio berria eginez.

Kataluniako Vilafrancako casteller taldeak 2018ko uztailaren 14an herriko plazan bederatziko giza dorrea egin zuen, Euskal Herrian egindako altuena. Hala, ohiturari jarraituz, plaza Plaça de nou izendatuko dute 11:30ean, plaka jarriz udaletxean eta saio berria eginez. Horren harira, Oriol Bove taldekideak (Vilafranca del Penedes, Herrialde Katalanak, 1992) casteller-en munduaz azalpenak eman dizkigu.

2018an bederatzi solairuko giza dorrea egin zenuten. Garrantzitsua izango zen hori taldearentzat, ezta?

Bai. Katalunian bederatzi solairuko giza dorrea egitea nahiko erraza da colla edo talde handiontzat, baina Kataluniatik kanpo osatzea beste kontu bat da. Izan ere, giza dorre bat egiteko jende asko behar izaten da oinarria sendotzeko, eta kanpora ateratzen garenean ez da horren erraza izaten taldeko kideak mobilizatzea. Horregatik, tokian tokiko herritarren laguntza behar izaten dugu dorre handiak egiteko. 2018an, esaterako, oriotarrek harrera paregabea egin ziguten, eta dorrearen oinarria egiten lagundu ziguten; hala, oriotarrei esker osatu genuen bederatziko dorrea.

Horrez gain, niretzat berezia da Orio, Vilafrancako casteller taldeko kide izan aurretik, herriko beste entitate bateko kidea bainintzen, Falcons de Vilafrancakoa, eta garai hartatik lagun asko ditut han.

Zer moduz sentitzen zarete Euskal Herrian?

Euskal herritarrak oso abegitsuak dira, eta harreman berezia sortzen da geure artean. Nik lagun asko ditut Euskal Herrian, eta beti oso eroso eta gustura sentitzen naiz joaten naizenean.

Giza dorreek Kataluniako kultura zabaltzen laguntzen al dizuete?

Noski, guretzat oso garrantzitsua da gure kultura mundura zabaltzea. Katalunian denok ezagutzen ditugu giza dorreak eta horren inguruko kultura, baina gure herrialdetik ateratzen garenean, jendea harrituta geratzen da.

Lehen aipatu duzunez, jende asko behar izaten duzue giza dorreen oinarria egiteko, baina giza harremanak eten egin zituen koronabirusak bi urtez. Zer eragin izan du taldean?

Izurriteak bi arazo nagusi sortu dizkigu. Alde batetik, bi urte hauetan taldeko haurrak hazi egin dira, eta kostatu egin zaigu berriz ere dorrearen puntara igotzeko haur txikiak lortzea. Eskoletara joaten ari gara, taldera haur berriak erakartzeko, baina kostatzen ari zaigu.

Bestetik, bi urtez egon zaizkigu esaten segurtasun distantzia mantendu behar genuela gure artean harremantzeko. Elkartzeko baimena eman zigutenean, maskara jantzita hasi ginen, eta Katalunian kentzeko aukera eman zutenean, berriz ere normaltasunera itzuli ginen. Dena dela, ohartu gara gehiago kostatzen zaigula jendea biltzea. Orain, 200 lagun inguru elkartzen gara eta lehen 300-400 izaten ginen; ez hainbeste izurriteagatik, bi urte hauetan jende askok beste zaletasun batzuk deskubritu dituelako baizik. Hala ere, uste dut pixkanaka itzuliko direla taldera.

Colla-ko kultura belaunaldiz belaunaldi transmititzen al da?

Denetarik dago. Badaude familiak zaletasuna aitonarengandik jaso dutenak; egun handietan, aitonak, gurasoek eta seme-alabek parte hartzen dute giza dorreak egiten. Beste batzuk, berriz, interesa piztu zaielako batu dira taldera, lagun taldea colla-n bertan dutelako edota erronka pertsonal gisa. Adibidez, haur txikiak hasten direnean, ohikoa da beren gurasoak ere taldera batzea.

Entrenamendu asko behar izaten al da giza dorreak osatu ahal izateko?

Duela 20-25 urte ostiraletan entseatzen zuten. Gaur egun, berriz, astean hirutan biltzen gara, eta asteburuetan emanaldiak eskaintzen ditugu; hamar hilabeteko denboraldia izaten dugu, abenduan eta urtarrilean atseden hartzen baitugu. Denbora eta ahalegin gehiago eskaintzen zaio orain, eta antzematen da hobekuntza, orain solairu gehiagoko giza dorreak egiten ditugu.

Haur txikiak oso gora igotzen dira. Prestaketa berezia izaten al dute?

Normalean, hasieratik ikusten da zeinek balio duen giza dorrearen puntara igotzeko, gora igotzen denean begirada berezia izaten duelako. Haurrak izaten dira gehien entseatzen dutenak. Gure taldean ni naiz haurren prestaketaren arduraduna, eta besteengandik aparte entrenatzen dugu.

Harreman estua izango duzue taldeko kideok...

200-300 lagun biltzen gara entseatzeko, baina egun handietan, giza dorreen txapelketa nagusian, esaterako, 1.200 lagun izatera iritsi gara. Ezinezkoa da jende guztiarekin harremana izatea, baina lagun taldea bertan izan ohi dugu, eta beti biltzen garenon artean harreman handia dugu. Ordu asko pasatzen ditugu elkarrekin, eta familia handi bat gara. Colla-ko jardunak oporrak hartzerakoan edota gure egunerokoan eragina du; esango nuke zaletasuna baino gehiago, bizitza estilo bat dela.


Covid pasaportea eskuragarri dago jada Osakidetzaren webgunean

Oraingoz, sinadura elektronikoaren bitartez baino ezin da eskatu egiaztagiria.

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako herritarrek gaurtik (ekainak 9) aurrera izapidetu ahalko dituzte covid-19aren aurkako txertoa jarrita dutela edo gaixotasuna igaro dutela egiaztatzen duten ziurtagiriak, biak ala biak oraingoz sinadura digitaleko prozesu baten bidez.

Uztailaren 1etik aurrera Europar Batasunean barrena bidaiatzeko aukera ematen duen pasaportea izapidetzeko aukera 09:00etan aktibatu du Osakidetzaren webguneak.

Oraingoz sinadura digitalaren bidez bakarrik egin ahal da izapide hori, baina Osakidetza prozedura "irisgarriagoak" eskaintzeko lanean ari da, atzo Sagardui sailburuak iragarri zuenez.

Txertaketaren pauta osoa egin duten pertsonek edota gaixotasuna pasatu dutenek eskuratu ahalko dute.

Zure interesekoa izan daiteke: Nola eskuratu "covid pasaportea"?

Espainiako mugak turistei irekitzearekin bat, hainbat autonomia erkidegok, Extremadurak, Andaluziak, Nafarroak, Valentziak eta Aragoik, besteak beste, astelehenean jarri dute martxan ziurtagiri hori, proiektu pilotu baten barruan.

Txertaketa oporretako helmugetan

Txertoaren bigarren dosia opor lekuan jartzeko aukeraren inguruan, Gotzone Sagardui Osasun sailburuak argi utzi zuen EAEko estrategiak "pauta osoa bakoitzari dagokion erkidegoan" jasotzea aurreikusten duela. Atzoko gobernu bileraren osteko prentsaurrekoan egin zituen adierazpenok.

Ildo horretan, txertoari lehentasuna eman behar zaiola esan zuen, eta Pfizer, AstraZeneca edo Modernaren bigarren dosia noiz emango zaien kalkula dezaketela.

Data hori oporrekin bat etorri, eta oporrei lehentasuna eman nahi dietenek hitzordua baliogabetu beharko dute, eta beste hitzordu baten zain geratu beharko dute.

"Guztiok oporretan pentsatzen dugu, baina ez dezagun ahaztu pandemia egoeran jarraitzen dugula eta gure ingurua defendatzeko tresnarik onena txertoa jartzea dela", azpimarratu zuen.

Euskadin milioi bat dosi baino gehiago jarri dira (1.003.740) eta biztanleen % 34k dute pauta osoa. "Iristen den guztia inokulatzen dugu", esan zuen sailburuak, eta aste honetan Euskadira Pfizerren 112.320 txerto (aurreikusitakoa baino % 12 gutxiago), Janssenen 6.700 dosi eta Modernaren 14.400 iritsiko direla iragarri zuen.

Txertoek pandemiaren bilakaeraren "datu itxaropentsuak" eragiten dituztela azpimarratu zuen, baina zuhurtzia eskatu zuen, EAEko osasun sistemak "tentsioan" jarraitzen duelako eta pandemia oraindik indarrean dagoelako.

Astelehenean hasi ziren 49 urteko pertsonak immunizatzen, eta 49 eta 40 urte artekoak txertatzen jarraituko dute datozen egunetan.

60 urte baino gutxiago dituzten eta AstraZenecaren lehen dosia jaso duten oinarrizko kolektiboetako pertsonei dagokienez, sailburuak jakinarazi zuen horien % 70 Pfizerren txertoa onartzen ari direla prozesua amaitzeko.

BIDEOA: EAEk ez du aurreikusten oporretan datozenak hemen txertatzea

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.


Andosilla, gaur gauean, "Herri Txiki, Infernu Handi" saioan

Zuhaitz Gurrutxaga eta Mikel Pagadi Nafarroako Andosilla herriko biztanleekin izango dira abentura berrien bila.

Gaur, azaroak 1, "Herri Txiki, Infenu Handi" saioa Andosillan izango da bertako bizilagunen istorio eta bitxikeriak ezagutzen.

Maricer Iriarte andosillarrak egingo dio harrera Pagadiri. Maricerrek herriko armarriari buruzko azalpenak emango dizkio eta Arnedoko herritarrek Andosillan lapurtutako santu batzuen istorioa ere kontatuko dio. Kontakizunekin jarraituz, Eduardo Murugarrenek fusilamendu batetik bizirik ateratako bere osabaren istorioaren berri emango du. Bere osaba Jose Mendez ezkutatuta egon zen etxea ere erakutsiko dio Pagadiri. Ondoren, hamaiketakoaren ordua iritsiko da. Unai Lopezek, herrian hain ezagunak diren brasak egiten erakutsiko dizkio, ez edonon gainera: kalean, lurzoruan egiten dituzte. Eta amaitzeko, Arkaitz Zapirainek izerditan jarriko du Pagadi; gai izango al da Pagadi duatloi bat egiteko?

Bestalde, Zuhaitzek Josetxo Tereserekin hasiko du bisita. Baratzean lanean jarriko du Zuhaitz eta porroitik ardoa edaten ere erakutsiko dio. Andosillar batengandik bilbotar batengana egingo du salto jarraian: Irantzu Azpiazuk Bilbo eta Andosilla arteko alderaketa egingo du; maitasuna dela medio, hiriko erritmo azkarretik, herriko giro lasaira etorri baitzen. Ondoren, Maite Azkonarekin egingo du topo. Saskia pipaz beteta, pipak erreko dituzte lehenengo aldiz. Horrez gain, patxarana ere egingo dute eta Maite andosillako txistulari bakarrenetakoa denez, txistuaren erritmora dantzan jarriko du Zuhaitz. Azkenik, Santa Lokari ganadutegira iritsiko da. Bertan, Miren Sanz ezagutuko du: Donezteben lurrindegi bateko langile izatetik, Andosillan abeltzain izatera igaro da. Mirenek Zuhaitz lanean jarriko du eta txahal jaioberriei esnea eman ostean, musika jarri eta sevillanak dantzatzeko gonbita egingo dio.

Andosilla bisitatuko du gaur "Herri Txiki, Infernu Handi" saioak. 22:00etatik aurrera, ETB1en eta eitb.eus-en jarraitu ahal izango da.


Ikusi hemen argindarrak asteazkenean, abuztuaren 3an, ordu tarte bakoitzean izanen duen prezioa

Espainiako Sare Elektrikoak egunero ematen dituen datuen arabera, garestien 21:00etatik 22:00etara izanen da 0,41732 €/kWh eta merkeen, berriz, 16:00etatik 17:00etara 0.28082 €/kWh


'Eraso sexistarik gabeko uda' kanpainarekin bat egin du Udalak

Errespetuan, berdintasunean eta autonomian oinarritutako jarrerak bultzatzeko kanpaina abiatu du uda garairako Emakundek, Foru aldundiekin eta EUDELekin landidetzan. Horren harira Beldur Barik programak Eraso sexistarik gabeko uda izeneko materialak zabaldu dituzte, gazteen artean ematen den indarkeria sexista prebenitzeko.

Aretxabaletako Udalak kanpaina horrekin bat egiten du eta eskuragarri jarri ditu Eraso sexistarik gabeko egunak eta gauak gida, eta Beldur Barik duen Spotify-eko musika zerrenda. "Eraso sexistak prebenitzea guztion kezka da, bai herritarrena, baita erakundeena ere. Bide honetan aurrepausoak eman behar ditugu. Kanpaina honen helburua jendarte aktiboa sortzea da uda honetan, eraso sexistarik gabeko espazioak eraikitzen laguntzeko".


Azken arratsaldean musika izan da nagusi

Haur danborrada eta Mariachi Imperial izan dira larunbat arratsaldeko hitzordu nagusiak. Pozik eta gogotsu aritu dira haurrak makilak astintzen. Herritar ugari pilatu da ibilbideko kale bazterretan danborren eta barrilen hotsak entzutera. Arratsaldeko eguzki eta beroak haurrei eragin die, ureztatu egin dituzte noizean behin eta luze egin zaie buelta. Itzal bila aritu dira, aukera zutenean lurrean eseri, eta askaria egiteko parada ere izan dute. Haiek amaitu dutenerako, Mariachi Imperialeko kideak prest zeuden beraien buelta hasteko. Kale Nagusitik, udaletxe aurretik irten behar zuten, baina hala egin beharrean plazatik abiatu dira. Zenbait geldialdi egin dituzte bidean eta haien inguruan jarri dira herritarrak. Abestera eta dantzara animatu dira batzuk, eskariak egin dizkiete ere. Harrera ona egin badiete herritarrek, Ama Birgitarren komentuan ez da bestela izan. Besoak zabalik jaso dituzte bertako monjek, sei mexikarrak dira, eta irribarrea ahoan entzun dituzte jaioterriko kantak.


TO! festa egingo dute larunbatean Azkoitiko plazan, tratu onen alde

Arremanitz-eko kide Haizea Egiguren eta Asier Baglietto (Ana Abarisketa/Hitza) Ez da ohikoena izan eskola klasikoaren estrukturetan emozioen kudeaketaz, zapalkuntzez, sexualitateaz edo harremanen kudeaketaz hitz egitea. Eta horixe da hain justu hezkidetzaren egitekoa: emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna sustatzea. «Gelan ez gara denok berdinak», dio Asier Baglietto Arremanitz kooperatibako kideak. «Guretzat oso garrantzitsua da pertsonak osotasunean hazi ahal izatea», eta, beraz, matematikaz gain, emozioen kudeaketaz ere hitz egin ahal izatea ikasgeletan. Hezkidetzak ibilbide luzea darama ikastetxeetan eta horretan dihardute Arremanitz kooperatibako hezitzaileek. Haizea Egigurenek eta Asier Bagliettok lau urte daramatzate, Harremonak programaren bidez, Azpeitiko ikastetxeetako ikasleekin emozioez hitz egiten. Ikasturte honetan sartu dira aurrenekoz Azkoitian, eta datorren ikasturtetik aurrea Zestoan hasiko dira burubelarri. Parekietasuna, sexu hezkuntza eta tratu onak ardatz hartuta, edozertaz hitz egiten dute ikasgeletan. Hala, beldurraz edo maitasun erromantikoaz aritu dira, parekidetasunaz eta sexuaz. Betiere, ikasleen autonomia bultzatzea izanik helburu. «Gure helburua da beraiek babestea, zaintzea eta laguntzea; eta hortik aurrera, erabakiak beraiek hartzen dituzte», diote. Autonomia horretatik jaio da, hain zuzen, ostiralean Azkoitiko plazan egingo den Tratu Onen festa, ikasleek beraiek proposatu baitzuten ikasturteari amaiera emateko festa egitea. Hala, Azkoitiko eta Azpeitiko ikasleak batuko dira herriko plazan, eta Hernanitik ere autobus bete gazte etorriko da. Foroaren garrantzia TO! festa urte osoko lanaren erakustokia izango da, egindako lana herritarrekin konpartitzeko. Denetarik egongo da ostiralean: jateko postuak, haur eta gazteentzako muralak, herritarren TO!paketak, Tiktara taldearen kontzertua eta DJ emanaldiak... Txikienentzako tailerrak ere egongo dira, hala nola, jolas kooperatiboak, ipuin kontalariak, marrazkiak... Denak dira ongietorriak, 16:00etatik aurrera. Lehen Hezkuntzako 6. mailatik hasi eta Batxilergora bitarteko ikasleekin lan egiten dute. Hezkidetza Foroak izandako emaitzarekin oso gustura daude, baztez ere, izandako hedapenarekin. Foroan parte hartu dute Azpeitiko, Azkoitiko, eta, orain, Zestoako Gazteria Zerbitzuetako arduradunek eta udaletako Berdintasun teknikariek; ikastetxeetako ordezkariek; eta Arremanitz-eko kideek. Bilera hauetatik jaio zen, esaterako, pasa den otsailean aurkeztutako Jolas Denbora proiektua. Hala, besteak beste, formazio praktikoa eta teorikoa eskaini zaie irakasleei, pixkanaka jolas denbora hezkidetzaileagoa lortzeko. Izan ere, eskoletako patioak mutilek okupatu izan ohi dituzte tradizioz, futbol zelaiek erdigunea hartuz. Arremanitz kooperatibak jorratzen duen Harremonak programaren helburuetako bat da hezkidetza lantzeko forma klasikoei buelta eman eta hezkidetza kalera ateratzea. «Gure ahalegina da gazteen inguruan dauden eragile guztiek hezkidetza beren gain hartzea», azaldu du Asier Bagliettok. Zentzu horretan, bi herrietako «gune ilunak» identifikatu eta buelta ematen ahalegindu dira ikasturtean zehar, herriko gune zehatz batzuetako paretak koloreztatuz. Zonaldeko ikastetxe batean eraberritze lanetan ari dira, eta aztertzen ari dira nesken eta mutilen bainugelak ez bereiztea. Beste pare bat ikastetxeetako jolastokietan ere aldaketak izango dira laster, eta jolastokiei zer forma eman eztabaidatzen ari dira. «Hori sekulako fruitua da guretzako», esan dute. Pixkanaka gauzak aldatzen ari diren seinale.


Foro Sozialak «funtsezkotzat» jo du egia jakitea biktimen erreparaziorako

Egia jakitea «eragozten duten mugak gainditzeko» ekinbideak gauzatzera deitu du gizarte zibila


Bergarako pentsionistek ere, keinu bat Euskaraldiari

Asteleheneko elkarretaratzea baliatu zuten Bergarako pentsionistek Euskaraldiari keinu bat egiteko.

Bergarako pentsionistek asteleheneko elkarretaratzean Euskaraldiari keinu bat egin nahi izan zioten. Euskararen presentzia eta beharra azpimarratzeaz gain, aldarriz betetako hainbat kartel atera zituzten.


Nafarroako Bertsolari txapelketaren baitan, Berriozarren burutu den bigarren finalaurreko saioan, Julio Sotok lortu du finalerako txartela

Ander Perezekin solastatu gara.


Lasaitasunerako deia, Zizurkilen COVID-19az kutsatutako kasu baten berri izan ostean

Zizurkilen COVID-19az kutsatutako positibo baten berri izan ostean, lasaitasunez eta arduraz jokatzeko deia luzatu dute udaletxeko arduradunek. Segurtasun distantziak mantendu arren, maskara erabiltzea beharrezkoa dela gogorazi du Iker Urruzola alkateak, baita eskuak maiz garbitzea ere.

Osasun sailarekin harremanetan daudela ere adierazi du alkateak, "neurri bereziak hartu beharko balira jakinaraziko genuke. Bitartean, mesedez, froga egiteko eskatzera anbulatoriora ez joateko deia luzatzen diegu herritarrei, zerbitzuak ez kolapsatzeko". Egoerari ahalik ondoen erantzun nahian, ekarlanean ari dira Zizurkilgo Udala, Osasun saila eta Villabonan kokatutako osasun zentroa. Herritarrei unean uneko informazioa helaraziko dietela esan du Iker Urruzolak.


Ibarmiak Makina Erreminten saria irabazi du

Ibarmia enpresak Makina Erremintaren sektoreko Espainiako saria irabazi berri du. Bilboko BIEMH azokan izan da sariketa, eta egunotan bertan daude enpresako arduradunak beraien lana erakusten. Bost ardatzeko eta zutabe mugikorreko zentru mekanizatua aurkeztu dute, eta horrekin lortu dute irabaztea. «Gustura» agertu da Koldo Arandia, Ibarmiako zuzendari orokorra. «Espero genuen finalean egotea», gaineratu du. Aurtengoan makina «ona eta polita» aurkeztu dutela adierazi du. «Fresatzailea da aurkeztu dugun makina, baina berezitasun bat dauka; mahai estatikoa dauka, eta burua mugitzen zaio». Makina horrekin, «langilearentzako errazagoa» dela azaldu du Arandiak. «Langileari gertutasuna ematen dio, eta errazagoa da lanerako». Sariaren garrantzia «Estatuan dagoen diseinu mailako saririk garrantzitsuena da», azaldu du. Gainera, aurtengoan lehiakide «onak eta handiak» daudela ere adierazi du: «Danobat, Fagor…» aipatu ditu. Epai-mahaiari dagokionez, «itzal handikoak» direla ere gogorarazi nahi izan du. «Txosten bat prestatu genien eta hura aztertu ondoren, azokan izan ziren makina bera ikusten. Azkenean onena geurea zela erabaki dute», esan du.«Eguneroko lana ongi egiten ari garela erakusten digu horrek, eta hori gure bezeroentzat ere ona da, nolabaiteko babesa ematen baitie» adierazi du Arandiak. Ez da sari hori irabazten duten aurrenengo aldia, beste behin ere irabazi baitute; beste bi kasutan finalera ere iritsi dira; «horregatik espero genuen finalera iristea». Argi utzi [...]

Ibarmiako zuzendari orokor Koldo Arandia, saria eskuetan.

Ibarmia enpresak Makina Erremintaren sektoreko Espainiako saria irabazi berri du. Bilboko BIEMH azokan izan da sariketa, eta egunotan bertan daude enpresako arduradunak beraien lana erakusten. Bost ardatzeko eta zutabe mugikorreko zentru mekanizatua aurkeztu dute, eta horrekin lortu dute irabaztea.

«Gustura» agertu da Koldo Arandia, Ibarmiako zuzendari orokorra. «Espero genuen finalean egotea», gaineratu du. Aurtengoan makina «ona eta polita» aurkeztu dutela adierazi du. «Fresatzailea da aurkeztu dugun makina, baina berezitasun bat dauka; mahai estatikoa dauka, eta burua mugitzen zaio». Makina horrekin, «langilearentzako errazagoa» dela azaldu du Arandiak. «Langileari gertutasuna ematen dio, eta errazagoa da lanerako».

Sariaren garrantzia

«Estatuan dagoen diseinu mailako saririk garrantzitsuena da», azaldu du. Gainera, aurtengoan lehiakide «onak eta handiak» daudela ere adierazi du: «Danobat, Fagor…» aipatu ditu. Epai-mahaiari dagokionez, «itzal handikoak» direla ere gogorarazi nahi izan du. «Txosten bat prestatu genien eta hura aztertu ondoren, azokan izan ziren makina bera ikusten. Azkenean onena geurea zela erabaki dute», esan du.«Eguneroko lana ongi egiten ari garela erakusten digu horrek, eta hori gure bezeroentzat ere ona da, nolabaiteko babesa ematen baitie» adierazi du Arandiak.

Ez da sari hori irabazten duten aurrenengo aldia, beste behin ere irabazi baitute; beste bi kasutan finalera ere iritsi dira; «horregatik espero genuen finalera iristea». Argi utzi nahi izan du saria Ibarmiako talde guztiarentzako dela: «Enpresa serio eta langilea gara, eta taldeak konpromiso handia erakutsi du».

Bihar arte izango dira azokan beraien lanak erakusten. Egunik garrantzitsuena gaurkoa izango dela esan du: «Jende gehiena ostiralean ibiltzen da».


Mineral asko erauzi beharko da Parisko Hitzarmena betetzeko

Energiaren Nazioarteko Agentziak (IAE) txosten bat argitaratu du ingurumen-arazo eta arazo ekonomiko bat ere izan daitekeela ohartarazteko.

Adituek argi dute. Energia berriztagarriak aprobetxatzeko teknologiak egiteak lehentasuna dauka. Energia berriztagarririk gabe, ezinezkoa izango litzateke Parisen klima-aldaketaren aurkako hitzarmeneko eskakizunak betetzea, hitzarmen horren helburua karbono-emisioak erabat murriztea baita. Teknologiaren ikuspegitik, ordea, horrek badu ordaina: energia berriztagarriak ustiatzeko behar den teknologiak gaur egun erauzten diren metalak baino askoz gehiago beharko ditu.

"Askotan esaten dugu energia berriztagarriak garbiak direla, eta badirudi inguruko guztia ere erabat garbia dela: ez dago emisiorik, ez dago inpakturik", esan du Aitor Urrestik, EHUren Gipuzkoako Ingeniaritza Eskolako Eibarko Ataleko Energia Berriztagarrien Ingeniaritza Graduko ingeniari eta irakasleak. "Energia berriztagarriak ekoizteko behar ditugun elementuak fabrikatzeko prozesuan, inpaktu batzuk sortzen dira, mineralak erauzi, garbitu eta, gero, elementua bera fabrikatzeko prozesuan".

Paradoxa da. Teknologiak fabrikatzeak eragin handia izango du, metal asko behar baitira. Nazioarteko Energia Agentziak orain gutxi argitaratu duen txosten batean, arazoaz ohartarazi dute. Adibidez, 2040rako, mineralen eskaera laukoiztu egingo dela kalkulatu dute. Auto elektriko batek, esate baterako, ohiko auto batek baino sei aldiz mineral gehiago behar du, eta itsasoko aerosorgailu eolikoen instalazio batek gas naturaleko instalazio batek baino bederatzi aldiz mineral gehiago. Bateriak egiteko, litio eta antzeko beste metal batzuen eskaera ere handia izango da. Kobre, nikel, kobalto eta aluminio asko beharko da, eta "lur arraroak" multzoko elementuen eskaera handia egongo da; praseodimioa eta neodimioa, adibidez.

Auto elektrikoen bateriak fabrikatzeko, litioa eta beste metal batzuk behar dira. Argazkia: Elhuyar

"Lur arraroen zati handi bat sistema eolikoen imanak egiteko erabiltzen ari dira, batez ere itsasokoetarako imanak egiteko, ‘offshore’ sistemetakoak", esan du Mirari Antxustegik, EHUren Gipuzkoako Ingeniaritza Eskolako irakasleak. "Eta erregai-piletarako ere platinoaren taldeko metalen eskaria dago; platino, paladio eta nikelarena, gehienbat. Horien eraginkortasuna mugatu gabe horiek ordezkatzeko aurkitzen ari diren metalak lur arraroak dira, oraingoz".

Mineral asko behar da, eta, gainera, kontuan izan behar da mineral horretatik metala erauzi egin behar dela. "Oro har, usteetako bat izaten da minerala eta mineraletik lortzen den materia gauza bera direla, eta horrek ez du zertan horrela izan, inola ere ez", esan du Antxustegik. "Bereizte- eta fintze-prozesu bat ere beharko da, eta prozesu horrek, era berean, zenbait hondakin sortuko ditu, nolabait kudeatu beharko direnak, eta ingurumen-inpaktu handia izango dutenak".

Ingurumen-arazo bat baino gehiago

Mineralen beharrak, gainera, arazo ekonomikoa eragin dezake, eskaerak zenbait arazo geopolitiko sortuko baititu. Herrialde ekoizleek petrolioa eta gasa kontrolatzen dituzten bezala, mineralak ere meategien kokapenaren arabera kontrolatuko dituzte.

Bestalde, txostenak ohartarazi duenez, meatzaritzari lotutako arazo gehiago konpondu behar dira: kobalto-meategietan lan egiten duten haurren arazoa, emakumeek sektorean duten egoera eta Txileko basamortuetako kobre-erauzketen baldintzak, batzuk aipatzearren.

Parisko hitzarmena betetzea erronka handia izan daiteke mineralak erauzteari dagokionez. Hala ere, adituek uste dute erronka horri aurre egin beharko zaiola. "Dena den, merezi du trantsizio hau egitea", Urrestiren arabera. "[Berriztagarriek] beren bizitza baliagarri osoan eragingo duten inpaktua gaur egungo energia sistemak duena baino txikiagoa da oraindik ere", dio Aitor Urrestik.

Eta gogoera bat egin du: "Honek indartu egiten du energia eta produktu gutxiago kontsumitu behar ditugula dioen ideia. Elementu gutxiago sortu behar ditugu nolabait, eta, horrela, material urri horiek erauzi beharra ez da hain garrantzitsua izango".

Aerosorgailu eoliko baten imanak egiteko, lur arraroak behar dira. Argazkia: Minnesota Iron


'Sare sozialak, lagun edo etsai? ', gaur gauean, "Abiapuntua" saioan

Gaurko atalean, sare sozialekin harreman ezberdinak dituzten hainbat pertsona ezagutzera bidaliko ditu sei gazte Xabier Madariagak. Aurretik, "Biba Zuek!" saioan, Aretz Iguiniz errugbi jokalari ohia izango dute gonbidatu.

Osteguna, 2023ko apirilak 13: ETB1eko, ETB2ko eta eitb.eus-eko eduki nabarmenenak

"Biba Zuek! ", 18:00etan, ETB1en eta eitb.eus-en

Maddalen Arzallus eta Xabier Sukia errugbiaren inguruan arituko dira Aretz Iguiniz jokalari ohiarekin. Hendaiarra Aviron Bayonnais taldean aritu izan da errugbi jokalari gisa urte luzez. 373 partida jokatu ondoren (horietatik 235 Top 14 ligan eta 45 Europako kopan), Aretzek erretiroa hartu zuen duela bi urte. Horren lorpenen eta ibilbide profesionalaz arituko dira saioan.

Aurretik, saioaren lehen orduan, bi proiektu oso berezi izango dituzte mintzagai. Zehazki, Felix munduan eta Holz Und Blech musika elektronikoaren jaialdia ezagutuko dituzte, dagoeneko gure artean ez dauden bi pertsona omentzeko helburuarekin sortutako proiektuak.

"Emergencia en África" berezia, 21:35ean, ETB2n eta eitb.eus-en

Larrialdia Afrikan hamar bat minutuko emanaldi berezia. Mikel Reparaz EITBko nazioarteko arduradunak, Oscar Epelde kazetariak eta Amane Iglesias kamerariak Afrikan zehar egindako bidaiaren unerik esanguratsu eta hunkigarrienen bilduma. Bertan bizi duten gosete arrisku larriaren inguruko erreportaje bereziak landu berri ditu lantaldeak Etiopian, Kenyan eta Sudanen; eta Afrikak bizi duen egoera larriaren lekuko izan dira, besteak beste, larrialdi klimatikoak eta lehorteak, inflazio ekonomiko globalak eta Ukrainako gerrak eraginda.

"Abiapuntua", 22:30ean, ETB1en eta eitb.eus-en

Sare sozialak, lagun edo etsai? atalean, Xabier Madariagak sei gazte bidaliko ditu sare sozialekin harreman ezberdinak dituzten hainbat pertsona ezagutzera. Ari eta Omel Azkoitiara joango dira Iban Garcia eduki sortzailearekin egun bat pasatzera; sare sozialetatik bizitzea zein bertan aritzea ez dela dirudien bezain erraza egiaztatuko dute bertan. Maria eta Borja esperimentu bateko protagonista izango dira: ligatzeko aplikazio bat bizitza errealera eramango dute eta hainbat gazteren artean gustuko dituztenak aukeratu beharko dituzte. Horren harira, Ari eta Borja Asier Errarterekin egongo dira, ligatzeko aplikazioei esker hainbat bikotekide eta lagun topatu dituen elgetarrarekin. Horrez gain, sare sozialen alde iluna ere aztertuko du saioak, anonimotasunetik nola jarduten dugun azalduz. Amaitzeko, Jasonek eta Cristianek Mei Arregi ezagutuko dute, ciberbullyinga jasan duen 22 urteko neska trans donostiarra.


EH Bilduk ETSren lizitazioetako irregulartasunez galdetuko dio Arriola sailburuari

Koalizioaren arabera, Euskal Trenbide Sareak egindako lehiaketa publiko bateko baldintza agirietan hura irabazi zuen enpresaren izena ageri da.

EH Bilduko legebiltzarkide Josu Estarronak Iñaki Arriola Eusko Jaurlaritzako Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio sailburuari galdetu dio ea nola den posible lehiaketa publikoa irabazi zuen enpresaren izena agertzea ETS Euskal Trenbide Sareko Lebarioko tailerren bikaintasun operatiborako plana kontratatzeko baldintza agirien metadatuetan. Are gehiago, galdetuko dio ea nola litekeen berriz halako zerbait gertatzea legealdi eta sail berean.

Naiz-ek argitaratutakoaren arabera, ETSk 2021eko maiatzean eman zuen Lebarioko tailerren inguruko planaren berri, eta hura gauzatzeko baldintza teknikoen orriak Sisteplant izena du. Hura da gerora kontratu publikoa 31.500 euroren truke eskuratu zuen enpresaren izena.

Ez da EH Bilduk halako zerbait salatzen duen lehen aldia. Iazko uztailean, koalizio subiranistak salatu zuen ETSren beste lizitazio publiko batean ere iruzurra egon zitekeela. Estarronak eta Unai Fernandez de Betoño koaliziokideak azaldu zuten Sener enpresarentzat berariaz diseinatua egon zitekeela ETSk Araba, Bizkai eta Gipuzkoako trenbide sarearen azterlana idazten laguntzeko enpresa horri iazko maiatzean adjudikatu zion kontratua. Izan ere, lehiaketako metadatuetan, baldintza teknikoen inguruko agiriak Contrato Sener (Sener kontratua) izena zuen; enpresa hark eskuratu zuen kontratua, 1,5 milioi euroko aurrekontukoa. Gainera, dokumentuaren metadatuetan egile gisa agertzen zen pertsonaren inizialak bat zetozen enpresa horretako langile baten izenarekin, EH Bilduren esanetan.


Pilota partidak

Etxalekuko aste kulturaleko programazioaren barnean, pilota partidak antolatu dituzte igande goizerako.

Lizaso- Beloki / Etxeberria- Okiñena

Beloki- Gorraiz / Gurmindo- Etxeberria

Okiñena- Perez / Amiano- Mariezkurrena


Asteburuko "Cine Aventura" eta "Siempre Cine", bere ordu-tartean nagusi

'Alex Hugo, la dama blanca' pelikulak % 12,9ko audientzia-zatia bereganatu zuen eta 'Falsas apariencias (2020)' filmak % 16,2ko kuota.

Larunbatean eta igandean ETB2n eskaintzen diren "Cine Aventura" eta "Siempre Cine" bere ordu tartean nagusi izan dira biak. Alde batetik, larunbatean eskaini zen Alex Hugo, la dama blanca pelikulak % 12,9ko audientzia-zatia bereganatu zuen eta 199.000 ikus-entzuleko audientzia metatua, Euskadin eta eragin eremuan.

Igandean, berriz, "Siempre Cine" tarteak Falsas apariencias eskaini zuen. Pelikulak % 16,2ko kuota lortu zuen eta 298.000 ikus-entzulek egin zuten bat filmarekin emisioaren uneren batean.


Maddi Iturriotz eta Nagore Murua, txapelaren bila

Udaberri Sariko gomazko paletako finala izango da jokoan, gaur arratsaldean, Ikaztegietan.

Asteburuan jokatuko den beste final baten berri ematera gatozkizue: Udaberri Sariko emakumezkoen gomazko paletako finala, hain zuzen ere. Hauxe izango da jaialdia:

Partida Ikaztegietako udal frontoian jokatuko da, 20:15ean hasita. Intxurre 2 izenarekin ari dira jokatzen Maddi Iturriotz eta Nagore Murua, eta aurkari Hernani elkartea izango dute; Eider Otaegi, Ekhine Balerdi eta Eli Gutierrez dira bertako partaideak.


Tolosaldeko biraren bosgarren etapa, datorren larunbatean

Datorren larunbatean, hilak 16, Urdaburu Mendizale Elkarteak iragan hilabetean alerta egoeragatik bertan behera gelditu zen Tolosaldeko biraren bosgarren etapa egingo du. Mendi ibilaldia Bedaiotik Larraitzera izango da, eta bidean, Urreaga eta Urrezko Haitza gailurretatik pasatzeaz gain, Amezketatik gertu ere igaroko da, guztira bost ordu inguruko ibilbidea osatuz. Pandemiaren aurretik egiten zuten moduan eta ohitura horretara itzukiz, Larraitzeko jatetxe batean bazkalduko dutela azaldu dute elkarteko antolatzaileek.

Autobusak 07:30ean Zumardiko geltokitik eta 07:45ean Aritzetatik irtengo dira. Izen-emateak irekita daude dagoeneko, eta hiru modutara egin daitezke: Urdaburuko egoitzan astearte eta ostegunetan 19:00etatik 21:00etara; 943 52 78 79 telefonora deituta aurrez aipatutako egun eta ordu berean; edo ahalbidetu duten galdetegi baten bidez.

Mendi irteeraren xehetasunak Urdaburu Mendizale Elkartearen webgunean ikus daitezke.


'Azken eguzkilorea', Patata Tropikala

Aldaketa Klimatikoa gizartearen erronka bilakatu da gaur egun. Antzezlan honek unibertsalak eta, zoritxarrez, gaurkotasun handikoak diren gai horietan sakontzea ahalbidetuko digu, gure pertsonaia nagusiaren haur begiradaren bidez. Euskal mitologia oso lotuta dago naturarekin, eta eguzkiloreak pisu handia du kulturan. Eguzkiloreak duen balio sinbolikoaren bidez, klima-aldaketak eragiten duen arazora hurbilduko gara. Obran, lorea landu behar da lortu ahal izateko, ez baita nahikoa bilatzea; natura ez da berez kontserbatzen, urratsak eman behar dira zaindu eta mantentzeko. Publikoa: Haurrak. 6 eta 12 urte bitarteko haurrak, heldu bat lagun dutela


Abian da Bertan Merkatari Elkartearen martxoko kanpaina

Hil honetan, Bertan txartelarekin ordaintzen dutenen artean, 5, 10, 20 eta 50 euroko erosketa txekeak zozkatuko ditu elkarteak

Bestalde, urte osoan zehar Bertan txartelarekin egindako erosketetan ordaindutako bosna eurogatik puntu bat emango diote bezeroari


"Konfiantzarekin iritsi naiz Lau eta Erdira"

Bilboko Aste Nagusia, Sanmateoak eta CaixaBank Mastersa irabazita heldu da kaiolara Joseba Ezkurdia pilotari arbizuarra. Bera eta Altuna dira faborito nagusiak, kaiolako hiruna txapela baitituzte

Abian da 2023ko Lau eta Erdiko Txapelketa. Asteburuan final zortzirenak jokatu ziren, eta garaipena lortu zuten lau pilotariek lau zerrendaburuak –Joseba Ezkurdia, Jokin Altuna, Peio Etxeberria eta Aitor Elordi–, zain dituzte, final laurdenetako ligaxkari ekiteko.

Joseba Ezkurdia eta Jokin Altuna dira faborito nagusiak. Kaiolako azken sei txapelak euren artean banatu dituzte, hiruna bakoitzak. Ezkurdiak 2022ko txapela defendatzen du, final gogoangarrian Altunari 22 eta 21 irabazi ziona, eta lortutako koroa mantendu nahi du. Arbizuarrak asko du jokoan eta Lau eta Erdira "gogotsu" iritsi da, uda bikain bukatu baitu. Urriaren 15ean, Lekunberrin, Salaberria izango du aurkari final laurdenetako ligaxkako lehen partidan.

CaixaBank Masterseko finalean ikusgarri aritu zinen Jon Mariezkurrenarekin batera. Jokin Altuna eta Ander Imaz jota utzi zenituzten. Euren 6 tantoak zuen akatsak izan ziren, ikusgarria. Altunak tanto bat ere ez egitea, ez dakit noizbait gertatu ote den.

Egia esan, gutxitan halakorik. Finalean hasieratik ongi hasi ginen, erabakiz. Jonek ikaragarri jokatu zuen, pilota gogoz astindu zuen, eta ni ere erasokor ibili nintzen. Beraiek egin zituzten 6 tantoak gure akatsak izan ziren, baina huts egindako tanto horiek kemenez galdu genituen. Igandean udako torneoetako partidarik hoberenetakoa egin nuen, eta pozik nago.

Zuen nagusitasuna erabatekoa izan zen. Zuen estrategia, Altuna jokoz kanpo utzi eta Imaz kargatzearena, bikain atera zen. Imazek nahikoa lan izan zuen erori zitzaion erauntsiari aurre egiten, baina, azkenean, ezinean ibili zen.

Aukera gutxi dituzunean asmatu beharra duzu, eta halakoetan ez da erraza. Jaun eta jabe izan ginen, Jonek izugarri jo zuen eta horren kontra ezer egitea zaila da. Ongi jokatu genuen, gustura, eta uda horrela bukatzeagatik oso pozik nago.

Mastersaren formatua, ostiralean finalerdiak jokatu eta igandean finala, zer iruditzen zaizu? Bi partida gogor dira segidan, baina bestetik pizgarria izan daiteke?

Azkenean denendako berdina da. Partida bat edo bestea gogorrago ateratzea gerta daiteke, baina niri formatua gustatzen zait. Joan zen urtean eta aurten ere giro ederra egon zen Nafarroa Arenan, eta horrek ere asko balio du. Polita da asteburu batean torneoa eta udako denboraldia bukatzea.

Uda, agian, ez zen oso ongi hasi, baina goitik bukatu duzu, Zabaletarekin Bilboko Aste Nagusian gailenduz, Rezustarekin Sanmateotako Torneoa lortuz eta Mariezkurrenarekin Mastersa irabaziz. Lau eta Erdia ongi hasteko, ezin hobeki.

Udak denetatik izan du, partida onak eta txarrak. Sanferminetan eta Gasteizen pena, Zabaletarekin ezin genuelako finalerdietatik pasatzerik izan, baina partidaz partida hobeki sentitzen nintzen, hobeki arituz eta aipatutako garaipenak lortuz. Uda horrela bukatzea ederra izan da, eta torneoetan egindako lan onari esker motibatuta, gogotsu eta ilusionatuta iritsi naiz Lau eta Erdira. Orain helburua kaiola ongi prestatzea da.

Bilbon eta Logroñon Elordiren partez sartu zinen torneoetara, haren ordezko. Eta begira.

Bai, batzuetan hala suertatzen dira gauzak. Beti esaten dut beti prest egon beharra dagoela, sasoi betean, enpresak deitzen dizunean jokatzeko prest egoteko eta frontoian dena emateko.

Mastersaren ondoren nola bukatu dute zure eskuek?

Ongi, inolako arazorik gabe. Irailean sanmateotan eskuak pixka bat gaizki izan nituen, baina masaje batzuk hartuz errekuperatuta daude.

Zer moduz doa Lau eta Erdiko prestakuntza?

Entrenamenduetan ongi ari naiz, eta astetik astera sentsazioak ere hobetzen doaz. Ea ongi iristen naizen, gerra eman eta txapela lortzeko borrokan sartu eta ena ematen dudan. Abuztuaren bukaeratik ari naiz Lau eta Erdikoa prestatzen, eta, ondorioz, tarte honetan jokatu ditudan partida batzuk gainkargarekin jokatu ditut, pesak eta entrenamendu gogorrak egin eta gero. Urtero bezala, iraila beti kargatua izaten baita. Baina sentsazioak onak dira, eta hori oso garrantzitsua da.


Tapiak salatu duenez, "Verter Recyclingek ez ditu behar bezala egin Zaldibarko zabortegiaren kontrol lanak"

Ondorioz, Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen sailburuaren esanetan, "azpiegituraren baldintzak nabarmen okertu dira". Egoera horren aurrean, Eusko Jaurlaritzak iragarri du zabortegiaren titulartasuna berriro hartu eta egonkortasunari buruzko beste azterketa bat eskatuko duela.

Hainbat kolektibok Eusko Jaurlaritzari Zaldibarko zabortegiko lurretan beste hondamendirik gerta ez dadin "premiazko neurriak" hartzeko eskatu eta egun gutxira, Arantxa Tapia Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen sailburuak oharra kaleratu du jakinarazteko "zabortegiaren titulartasuna modu subsidiarioan" bere gain hartuko duela berriro eta zabortegiaren egonkortasunari buruzko azterketa egingo duela "lehenbailehen".

Sailburuak salatu duenez, "Verter Recycling enpresak ez ditu behar bezala egin zabortegiaren kontrol-, mantentze- eta jarraipen-lanak", eta, ondorioz, "azpiegituraren baldintzak nabarmen okertu dira, eta ziurgabetasun egoera sortu". Egin berri duen ikuskapen tekniko baten bidez baieztatu du egoera hori Jaurlaritzak.

Halaber, Tapiak ziurtatu du "errekerimendu ugari" egin zaizkiola enpresari, beti "fiskaltzarekin eta epailearekin" partekatuta, baina "ez du eskatutakoa bete". Agertoki horren aurrean, Jaurlaritzak "zabortegiaren egonkortasunari buruzko azterketa bat" egingo omen du. "Horrela, azpiegituraren benetako egoera zein den finkatuko da eta Administrazioak zabortegiaren egoeraren berri izango du, eta, behar izanez gero, esku hartu ahal izango du instalazioaren segurtasuna eta ingurumenaren babesa bermatzeko", oharraren arabera.

Azkenik, sailburuak zehaztu du "errekerimenduak ez betetzeak" isun-espedienteak abiaraztea ekarriko duela.

Astelehenean, Zaldibar Argituk, Ekologistak Martxanek eta Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutunak Zaldibarko zabortegiko lurretan "premiazko" neurriak hartzeko eskatu zioten Eusko Jaurlaritzari, beste hondamendirik gerta ez dadin; izan ere, azken txostenak baieztatu du zabortegiaren orubea ez dela batere egonkorra.

Elkarte horiek elkarretaratzea egingo dute gaur Eusko Legebiltzarraren atarian, eta manifestazioa deitu dute biharko, 19:00etan, Zaldibarko udaletxeko plazatik abiatuta.


50 urte, ehunka mendi eta bizipen

Zumaiako Indamendi mendi bazkunak 50 urte beteko ditu otsailaren 9an. Elkarteko zuzendaritzak urte osora zabaldu ditu urteurreneko ospakizunak, eta horien barruan kokatzen da Alondegiko Oxford aretoan zabaldu berri duten erakusketa.

Garai guztietako argazkiak, bazkideen fitxa zaharrak edota mendiko materialak osatzen dute otsailaren 17ra arte bisitatu ahal izango den bilduma hau. Urteurrenaren, erakusketaren eta urteurreneko beste ekintzen inguruko nondik norakoak eman dituzte Lore Esnal Laskibak presidenteak eta Jose Ignacio Urbieta zuzendaritzako kideak.


'Kobazuloak, Arantzazuko ondare ezkutua'

'Arantzazuko lur azpiko ondarea' izeneko ikus-entzunezkoa. Aloña Mendiko espeleologia taldekoek Arantzazun egindako ekintzetan ateratako irudiekin emanaldia egingo dute auzo-etxean. Arantzazuko jaien barruan.


Laudiok hiltegia itxita mantentzea erabaki du, beste lehiaketa bat deitu bitartean

Hiltegiaren isurietan antzemandako irregulartasunak direla eta, enpresa kudeatzailearekin kontratua etetea erabaki du Laudioko Udalak. Oraingoz, itxita mantenduko du, bere etorkizunari buruzko "aukera guztiak" aztertzen diren bitartean.

Uztaila hasieran, udal hiltegiko hondakinen kudeaketan eta tratamenduan akatsak egon zitezkeela antzeman ostean, Laudio Udalak instalazioak ixtea erabaki zuen; prebentziozko eta berehalako neurri bat izan zen, ingurumen arazorik sor ez zedin.

Ezohiko egoera zergatik sortu zen jakiteko azken asteetan egindako ikerketak hainbat ez betetze antzeman ditu. Ondorioz, Udaleko zerbitzu teknikoek beharrezkotzat jo dute enpresa kudeatzailearekin kontratua suntsiaraztea eta amaitutzat jotzea.

Bestalde, Udalak jakinarazi du aurten bertan beste lehiaketa bat abian jartzeko plegu berriak lantzen ari dela dagoeneko. Bitartean, itxierak eragingo dituen ondorio ekonomikoei aurre egiteko, Udalak diru laguntza lerro bat eskainiko du ustiategia Laudion duten abeltzainentzako eta harakinentzako.


Ur berri fest jaialdia antolatu du Aiako Gazte Asanbladak lehenengo aldiz

Musika izango da protagonista, hilaren 13an izango den jaialdian. Hain zuzen ere, hiru kontzertu eskainiko dira probalekuan, eta elektrotxaranga izango da aurrez.

Aiako Gazte Asanbladak Ur berri fest jaialdia antolatu du lehenengo aldiz. Hilaren 13an, larunbatarekin izango da, eta musika bilakatuko da protagonista egun batez. Izan ere, hiru kontzertu eta elektrotxaranga antolatu dituzte.

Hona hemen egun osoko egitaraua:

18:30ean, JTA elektrotxaranga

22:30etik aurrera, Amiltzen, Manitu eta GZR taldeen kontzertuak probalekuan.

Aiako Gazte Asanbladak musika ekitaldi hauetara animatu nahi ditu herritarrak.


Etxegarai eta Oses, Laboral Kutxa udako torneoari ginga jartzera

Gaur iluntzean –20:30– jokatuko dira, Zumaiako Aitzuri pilotalekuan, uztailean hasitako Laboral Kutxa binakako pilota txapelketako azken bi partiduak. Txapela janzteko aukera izango du Madalen Etxegaraik, eta hirugarren postuarekin egiten saiatuko da Uxue Oses.

Madalen Etxegaraik eta Enara Gamindek osatutako bikoteak Amaia Aldai eta Andrea Capellanen aurka neurtuko ditu indarrak txapel preziatuarekin egiteko. Ligaxkako partiduan 22-21 irabazi zuten azken hauek, errebantxarako abagune aproposa izango dute, beraz, aurrelari oñatiarrak eta Gaminde atzelariak.

Finalaren aurretik hirugarren eta laugarren postuak egongo dira jokoan. Uxue Oses atzelariak Olatz Arrizabalagarekin jokatu izan du txapelketa, baina bere ordez bailarako beste pilotari bat, Maddi Barrokal, izango da kantxara aterako dena. Bi debagoiendarrek Leire Garai eta Itxaso Erasunekin neurtuko dituzte indarrak.