Ezpalak: "Diskoa kolpe bat bezalakoa izatea nahi genuen"

Laukotea hortz-haginak zorroztuta ageri da “Topatu Kolpatu” bigarren diskoan, oldarkortasunaren eta melodia gustagarrien arteko orekari neurria ondo bai ondoago hartuta.

Play botoia sakatu eta “Zatoz” kantuak Kolpatu Topatu Ezpalak taldearen diskoa zabaltzen duen lehen unetik, bateria boteretsu eta lehorrak eta baxu distortsionatu gaitzak argi uzten dute: indartsu dator Zestoako laukotea.

Eñaut Gaztañaga (gitarra), Juanjo Berasain (ahotsa), Unai Eizagirre (baxua) eta Janardana Iglesias (taldeko bateria berria da, Xabi Arrietaren tokia hartuta) ez dira otzandu, ezta hurrik eman ere, Oso Polita diskoetxeak binilo eta CD formatuetan eta plataforma digitalean argitaratu duen lanean, beren ibilbide labur baina nabarmengarriko bigarren diskoan.

Soinu garratz eta puntadunak, nolanahi den, kontrapuntu argia erakusten du gitarra arinetan zein Juanjo Berasainen ahots lakar baina modulatuan. Entzuleak nekez garaituko du, diskoko bigarren kolpea jotzen duen “Itzala” kantuan, “Hegan edo hilik”en eta “Denbora”n adibidez, abeslariari oihuka batzeko tentazioa, lelo itsasgarriek eta suspergarriek ahotsa jasotzeko xaxatuta.

Lehenengo diskoan jada bazeuden melodiak beste elementu batzuez jantzita ageri dira oraingoan. Grungearen edo behinik behin grungearen alderik melodikoenaren (Alice in Chains…) oihartzunak nabarmen apaldu dira, eta punk garaikidearen soinuak gailentzen dira Kolpatu Topatu-n: Idlesen laztasuna eta nerbioa, Frank Carter & the Rattlesnakesen ahots melodia biribil eta ekoizpen neurritsuak, Fontaines DC irlandarren freskotasuna…

Eñaut Gaztañaga taldeko gitarrista eta diskoaren ekoizlearekin hitz egin dugu, honetaz guztiaz gehiago jakiteko.

Aurreko lana baino zorrotzago dator “Topatu Kolpatu”. Nondik dator laztasun hori?

Lehenengo lana oso azkar eginda dago, eta, musikalki, laukoteko kideok ez genuen elkar ondoegi ezagutzen. Gero, disko hori zuzenekora eramaten hasi ginenean, konturatu ginen soinu gogorragoa genuela, Juanjok jarrera eta ahots punkagoa erakusten zuen zuzenean, eta taldeak soinu indartsuagoa zuen.

Eta oraingoan, zuzeneko izaera hori diskoan islatu nahi izan dugu, diskoa kolpe bat bezalakoa izatea. Hortik dator bai oldarkortasun puntu hori baita “Topatu Kolpatu” izenburua ere.

Argazkia: Josu Torrealday

Ez dakit diskoa pandemiaren aurretik edo ondoren grabatu duzuen eta, hortaz, egoerak eraginik izan ote duen. Dena dela, nola eragiten du aldarteak, egoera emozionalak, konposatzeko orduan?

Disko honetako hiru abesti aurreko diskoa kaleratu eta berehalaxe ateratakoak dira; errepertorio txikia genuen, eta kantu gehiago behar genituen. Aspaldi sortu ziren.

Baina beste denak itxialdian zehar atera genituen, etxean geundela. Hortaz, bai, nik uste eragina izan duela alde horretatik. Badago irteteko, kontzertuetan eztanda egiteko irrika bat, eta abestiak bat-batekoagoak dira.

Kontzertu pila bat jotzen ari ginenean harrapatu gintuen honek denak, gure onenean, eta igartzen da gure gogo hori, hitzetan ere. Ez dago horren inguruko hitzik bere horretan, baina igartzen da.

Gaztain estudioan grabatu duzue diskoa, zeure zuzendaritzapean, noski. Nola aldatzen da nork bere taldea grabatzeko lana? Zer arrisku eta abantaila ditu horrek?

Niretzat erosoagoa da, nik buruan oso argi izaten dudalako zer nahi dudan egin nire musikarako, zer soinu nahi dudan.

Beste talde bat grabatzen duzunean, beraien gustuak eta ibilbidea kontuan hartu behar dituzu, eta guztiz ados egon zaitezke edo ez. Azkenean, bere helburua lortzen lagundu behar diozu musikariari.

Kasu honetan, berriz, gure kantuak izanda, oso argi dugu nora eraman ekoizpena, eta nik erraz egiten dut lana. Asko gustatzen zait neure kantuekin lan egitea.

Arriskua, berriz, noiz bukatu erabakitzea da. Nahi adina buelta eman diezazkiokezu proiektuari, eta nahasketak bukatzea gehiago kostatzen zait; beti pentsatzen dut hobe daitekeela. Eta batzuetan bukatzen jakin behar da, infinitua baita, bestela.

Masterizazioa Estanis Elorzaren esku utzi duzue, Doctor Master estudioan. Zelan azalduko zenioke horretaz ezer ez dakienari masterizazio prozesuak estudiotik ateratako nahasketari zer ekartzen dion?

Masterraren kontua ere aldatzen ari da azkenaldian, CDa desagertzear baita, eta hori zen estandarra, CDrako bolumen egokiak lortzera begira egiten ziren masterizazio prozesu guztiak. Ez dago oso argi zer gertatuko den.

Baina, era klasiko batean, masterra honetan datza: bolumenaren sabaia 0 puntu batean badago, CD potente baten bolumena 0tik oso gertu dago.

Masterraren prozesua da estudioan pistaz pista grabatu eta gero egin dugun nahasketa puntu horretara gerturatzea. Estudioan lortu dugun bolumena -8 puntuan badago, esaterako, masterrak 0tik ahalik eta gertuen utzi behar du nahasketa hori, soinu dinamikak puskatu gabe.

Estudioan egindako nahasketa eta horren dinamikak errespetatuta, horren bolumena igotzeko soinu prozesua da masterizazioa, oso-oso labur azalduta.

Soinuan aditu gisa, nola ikusten duzu euskarri fisikotik digitalerako saltoa? Kontuan izaten da entzuleak non eta nola entzungo duen diskoa?

Egia da gero eta gehiago entzuten dugula musika digitalean eta gero eta denbora gutxiago daukagula CDak osorik entzuteko. CDa, gainera, desagertzen ari da, euskarri bezala. Biniloa, aldiz, goraka doa, agian gordetzeko, objektu bezala, gustagarriagoa delako. Niri, musika entzuteko erriturako eta gordetzeko, asko gustatzen zaidan formatua da.

Kasu honetan, Estanisek bi master egin zituen, bata CDrako eta streamingerako eta beste bat binilorako, desberdintasun batzuekin: grabe batzuk moztu egiten dira…

CDa desagertzen den momentuan, master eta nahasketa prozesuak aldatuko direla imajinatzen dut. Gero eta gehiago egiten da, adibidez, batera nahastu eta masterizatu, eta streamingaren bolumenak ere begiratzen dira, bakoitzak bere mailak dituelako.

Ez dakit nola eboluzionatuko duen honek. CDaren estandarra mantentzen da oraindik, baina aldaketa etorriko da.

Eta musikari, soinu teknikari eta ekoizle batek nola hartzen du publikoak bere obra baldintza kaskarretan entzutea?

Tira. Nik uste streamingen plataforma batean, Spotifyn esaterako, ez dela gaizki entzuten. Azkenean, prozesu baten bidez eskuragarri dituen kantu denen bolumena berdintzen du, baina ez du artxiboa horrenbeste hondatzen.

Tristura by Ezpalak

Egia da jendeak mobilean aurikular gabe entzuten duenean, oso era kaskarrean entzutera ohitzen dela, erdi monoan…

Lehen diskoa autoekoizpena izan zen, eta bigarren hau Oso Politak atera du, Last Tour promotora erraldoia atzean duen diskoetxeak. Zelan sortu zen aukera hori eta zerk konbentzitu zintuzten?

Gure ideia, aurrekoan bezala, autoekoiztea zen hasiera batean, baina Ayuken management etxea sartu genuen ekuazioan. Eta diskoa grabatuta genuenean, beraiek proposatu ziguten Oso Politari erakustea.

Asko gustatu zitzaien diskoa, eta beraiek argitaratzea proposatu ziguten, dena eginda zegoenean: ekoizpena, grabazioa…

Nahiko bukaeran sartu da, oraintxe hasi gara eta itxura ona du oraingoz. Gustura gaude sortu dugun taldearekin.

Argazkia: Josu Torrealday

“Euskal Herriko mugetatik haratago” iristeko asmoa erakusten duzue promozio orrian. Nora eta noiz iritsi nahi duzue?

Tira, nik ez dut lehentasun modura jartzen. Nik Euskal Herrian ahalik eta kontzertu gehien eman nahiko nituzke, disko honekin jendearengana iritsi eta prozesu horretan guk asko disfrutatzea. Gero, ametsak betetzen diren edo ez eta bakoitzak noraino iritsi nahi duen…

Egia da Ayuken managementetik bai esaten digutela Euskal Herritik kanpora ere joko dugula, irten egingo garela, eta taldekide batzuk oso gogotsu daude horrekin. Unai eta biok helduagoak gara, baina Juanjo eta Janar gazteak dira oraindik, eta gogo handia dute jotzeko Madrilen edo Bartzelonan, esate baterako.

Eta badaukagu zerbait baieztatzear, udari begira. Zenbat eta ate gehiago jo eta toki gehiagotara iritsi, hobeto. Ez dugu lehentasun bezala jarri, baina irteten bagara oso gustura joango gara.

Zuzenekoei dagokienez, zer moduz moldatzen ari zarete pandemia garaiko kontzertu hauetara? Nola bizi izan dituzue orain artekoak?

Hasieran pixka bat harrigarria da jendea eserita ikustea. Etapa ezberdinak ere izan dira. Aurreko diskoko biraren bukaera aldera harrapatu gintuen kontzertu formatu honek, eta hasieran jendeak zerbezatxoa zeukan eta mahaietan eserita egoten zen. Nahiz eta eserita izan, antz handiagoa zuen kontzertu normal bateko giroarekin.

Gero, edan gabe eta distantzia handiarekin, hotzagoa eta gogorragoa zen gurea bezalako talde batentzat, energia handia daukagulako eta publikoarekin feedbacka bilatzen dugulako.

Baina zortea izan dugu, jo ahal izan dugulako. Ez gara kexatuko, baina badaukagu gogoa betiko kontzertuetara itzultzeko.

Argazkia: Josu Torrealday

Non eta zein baldintzatan izango litzateke zuretzat Ezpalaken kontzertu ideala?

Niri gustatzen zaidana kontzertu zoroa da, edozein tabernazulotan, irekita eta jendez goraino: jendea eta gu agertokian saltoka… Buruan hori daukat: halako irekiera bat, Ondarroako Portuko Ranpin edo.

Ilusio hori daukat ea noiz egin ahalko den horrelako kontzertu bat. Agian ezin da gehiago egin taldeak ez duelako funtzionatzen edo jendeak halakoetara joateari uzten diolako. Baina nire ilusio pertsonala horrelako kontzertu batera itzultzea da.

“Hauxe naiz ni” kantatzen duzue diskoko kantu batean. Zer da Ezpalak zuentzat? Zein da Ezpalaken esentzia?

Nik uste rock aternatiboko taldea garela. Esentzia grungea daukagu, zuzenekoen aldetik. Talde rockeroa gara, baina leloetan 90eko hamarkadako pop melodia malenkoniatsuen puntu bat daukagu.

Oreka daukan taldea gara. Zati batzuetan oso biolentoak izan gaitezke, baina gero melodia ere lantzen dugu. Eta oso harro gaude egin dugun disko honekin; horregatik “Hauxe naiz ni”.


Indiak 135.000 pertsona ebakuatu ditu Tauktae zikloiaren beldur

Tauktae zikloiak gaur lurra jotzea espero dute, 185 km/h-ko haize boladekin. Agintariek uste dute zikloiak kalte material handiak eragingo dituela.


Bisitarien joan-etorriek kezka piztu dute kostaldeko herrietan

Beroak eta uda-giroak bultzatuta, bisitariek segurtasun neurriak ahaztuko ote dituzten beldur dira kostaldeko herritarrak. Ezarritako arauak betetzeko eskatu dute.


'Harmailatik' berezia, Aloñako Igoera

Giro paregabearekin, Aloñako Igoeraren XVII. edizioa jokatu zen domekan. Bi izen propio utzi ditu aurtengoak: Malen Osa oñatiarra –bigarren txapela– eta Walter Becerra sestaoarra –seigarren garaipena–. Lehen postuen borrokatik harago, baina, protagonista ugari, korrikalari beste bizipen eta irudi ikusgarriak utzi zituen lasterketak. Hona Harmailatik saiorako bildutakoak.


«Neurgailuek beren kabuz ez dute ezer egiten; eremua aireztatu behar duzu gero»


Eizagirre zigor ziegan da, Moreno lekualdatu arte

Larunbat gauean jakinarazi zioten Itziar Morenori beste euskal preso politikoak dauden kartzela batera lekualdatuko dutela; oraindik ez diote zehaztu nora. Hori dela eta, Fresnesko euskal presoek gose greba bertan behera utzi dute, tartean, Ekhine Eizagirre zarauztarrak. Hala ere, Etxerat elkarteak jakinarazi duenez, Morenoren lekualdaketa gertatu bitartean zigor ziegan edukiko dituzte Eizagirre eta Iratxe Sorzabal.

Fresnesko preso sozialek euren emakumezkoen moduluan bizi baldintzak hobetzeko protestak hasi zituzten, eta kartzela horetako Euskal Preso Politikoen Kolektiboko kideek bat egin zuten haiekin. Moreno mobilizazio horien sustatzailetzat jo zuen kartzelako zuzendaritzak eta bakartu egin zuten.

Horren aurrean, pasa den asteartean hasi zuten gose greba Morenok eta Eizagirrek. Sorzabalek, berriz, otordu batzuei uko egitea erabaki zuen. Hilaren 10ean hasi zuten baraualdia Fresnesko gizonezkoek Morenori elkartasuna adierazteko. Halaber, Meaux eta Osny espetxeetan daudenek ere protestak egin dituzte. Lekualdatze horren ondorioz Morenoren isolamendua bertan behera geratuko delako utzi dute gose greba. Protestan zeuden presoei babesa adierazteko, Fresnesera martxa egin zuten larunbatean eskualdeko herritar ugarik, Sortuk antolatuta.

Bestalde, Zarauzko EH Bilduk urjentziazko mozioa aurkeztu zuen maiatzeko osoko bilkuran. Alderdi denek elkartasuna erakutsi baldin bazuten ere, mozioa ez zen onartu. Mozioa puntuka bozkatu zuten —zazpi guztira—eta Udal Gobernu taldeak (EAJ eta PSE-EE) ezezkoa eman zien guztiei. Proposamenak egiteko aukerarik izan ez zutela esanez, mozioa bere osotasunean bozkatu zuten. Irabazi Zarautz 6. puntuan abstenitu zen, baina gainerako guztien alde azaldu zen.

Etxeratek gutuna bidali du Udal Gobernuak izandako jarrera azalduz: «EAJk eta PSEk ezetza eman zieten mozioaren puntu guztiei, banaka-banaka. Eta hau izan zen EAJren azalpena: ez dugu behar bezala negoziatzeko denborarik izan. Denbora, denbora da, hain zuzen, soberan ez duguna; denbora da, hain zuzen, udal ordezkari hauek gurekin harremanetan jartzeko soberan izan dutena», salatu dute idatziaren bidez. Zarauzkohitza.eus-en dago EH Bilduren mozioa zein irakurketa eta Etxeraten gutuna irakurgai.


Kameleoiak sinusitisa du

Hala jakin dugu Donostia albaitaritza ospitalera egindako bixitan.

Animalia exotikoak eta bereziki txakurrak eta katuak zaintzen eta artatzen dituzte Donostiako Amara auzoan dagoen albaitaritza ospitale honetan eguneroko 24 ordutan.

ANE JAIME albaitariarekin ibili gara kontsultaz kontsulta, kirofanoan eta txakurren ospitalizazio gunean. Apenas entzun genuen zaunka eta miaurik. Batzuk pattal zeudelako eta beste batzuk, lokartuta kirofanora joan aurretik. Kameleoia berriz, inkubagailutik irten nahirik.


Santa Ageda bezpera

Hurritz makilen kolpeekin eta lurra esnatzeko asmotan Orioko Herri Ikastolako LHko ikasleak kalera atera gara herriko kaleak alaitzera.

Santa Ageda bezpera degu

Euskal Herriko eguna

etxe guztiak kantuz pozteko

aukeratua deguna!

Hurritz makilen kolpeekin eta lurra esnatzeko asmotan atera gara herriko kaleak alaitzera. Koplek dioten bezala, Euskal Herriko ohitura onei eutsiz. Ikastolako bertsolari gazteek ere beraien lehenengo koplak kantatzeko aukera ederra izan dute.

Jarrai dezagun oles eginez, herria bizirik mantentzen!


"Baipasa"ko pasarela osatzen

Iritsi da Euskadi Irratiko Baipasako pasarela osatzeko ordua. Jantzitegia osatu dugu Ural markako Jon Alkainekin eta Soia Bridaleko Goiuri Unanuerekin. Osagarriak Soraia Chavesen Eskune bitxiekin lotu ditugu, eta azken ukituak eman dizkigu June Iturralde makillajeak.

Ural markaren sortzailea da Jon Alkain oriotarra, eta diseinatzailearekin bere hastapenei buruz hitz egin dugu. Goiuri Unanue diseinatzaileak, ordea, bere Soia Bridal markari buruz hitz egin dugu. Moda ikasketak egiten ari den Bilboko INEDI Design School-eko ikasle baten hezkuntza prozesua ezagutu dugu baita ere, Maria Callerekin hitz egin baitugu.

Jantziak prest, osagarriak gehitzea falta; Soraia Chavesek beirazko bitxiak egiten ditu bere Eskune markan, eta horrekin gure looka nola osatu dezakegun kontatu digu. Azkenik, makillaje egoki baterako gakoak eman dizkigu June Iturralde makilatzaileak, eta udazkeneko kolore-paleta ere osatu digu.


Hamabost lagunek egin dute arreta soziosanitarioari buruzko ikastaroa

Udaberrian hasi zuten ikastaroa hamabost lagunek, eta dagoeneko bukatu dute zati teorikoa; orain, praktikei ekiteko moduan dira. Azpeitiko Udalak eta Zabaltzen Sartu elkarteak lankidetzan antolatutako formazioa da.

Arreta soziosanitarioari buruzko ikastaroa eskaini dute aurten eere Azpeitiko Udalak eta Zabaltzen Sartu elkarteak lankidetza. Udaberrian hasi zuten ikastaroa hamabost lagunek, eta dagoeneko bukatu dute zati teorikoa; orain, praktikei ekiteko moduan dira. 70 orduko ikastaroa da gauzatzen ari direna, eta Basazabalen egin dituzte orain arteko saioak. Ikastaroa bukatzean, Lanbidek homologatutako zaintza lanetarako arreta soziosanitario ziurtagiria eskuratuko dute formazioa egin duten herritarrek.


Mintzalagun egitasmoan izena emateko epea zabaldu du AEK-k

Bosgarren urtez abiatuko dute Mintzalagun egitasmoa, eta dagoeneko hamar talde baino gehiago daude martxan. 35 lagun inguru dira dagoeneko Mintzalagunak. Interesa duten herritarrek, urriaren 31 baino lehen eman dezakete izena, Azkoitiko AEK euskaltegian ( 943 151 089 / azkoitia@aek.org), udaleko Euskara zerbitzuan ( 943 857 175 / euskara@azkoitia.net ) edo udaleko web orrian (www.azkoitikoudala.info). Mintzalagunak astean behin elkartzen dira, euskaraz hitz egiteko. Azkoitiko AEK-k gogoratu duenez, Mintzalagunek EHUko kredituak lortu ditzakete, eta Aizu! eta Argia aldizkariak eta Berria egunkariak merkeago jaso ditzakete. Ikasturtean zehar, gainera, hainbat ekintza egin ohi dute; besteak beste, patata tortila lehiaketa, Sahatsa Dantza taldeari bisita egiten diote eta hitzaldiak eta mendi irteerak antolatzen dituzte. Informazio osoa mintzalagun.blogspot.com blogean edo Mintzalagunak gara facebookeko kontuan lor daiteke.


Elkartasuna mokadu batean

Zutani elkarteak Pintxo Tour ekimena egin du Tolosako Alondegia plazan. Kultur aniztasuna eta elkartasuna bultzatzeko antolatu dute.

Nikaraguako piper opilak, Saharako tea, Ukrainako haragiz beteriko benderekiak, Hondurasko artozko opiltxoak, Senegalgo fataya, Palestinako falafela, Dominikar Errepublikako juka eta haragiz beteriko kroketak, Venezuelako arepak edota Kolonbiako enpanadak eta juka ogia. Hori guztia dastatzeko aukera izan da Zutani elkarteak antolatu duen Pintxo Tour ekimenean. Kultur aniztasuna, elkar ezagutza eta elkartasuna bultzatzeko antolatu dute.

Alondegia plazan jarri dituzte postuak eta 3 euroren truke, bi pintxo eta edariaz gozatzeko aukera izan dute bertaratutakoek. Zutani elkarteak Tolosako hainbat familia eta pertsonak jasaten duten pobrezia eta bazterketa egoerari aurre egiteko egiten du lan. Araba etorbideko lokalean elikagaia banatzen dute, baina horrez gain, bestelako ekimenak ere sustatzen dituzte. Gaurko ekimenarekin, ekarpen ekonomikoa ere jaso dute Zutani elkartekoek euren jardunarekin segi ahal izateko.

Euskal Herriak ere izan du bere postua eta Peñascal fundazioko ikasleek pintxo berezia sortu dute okasiorako: Itsasbao.


Kejie ta desditxie: "Azkotti garbixe, pegatinaz josixe"

I. L. Maxixatzeneko erabiltzaileak ingurumenarekiko kezka duen herritar talde baten izenean idatzi du, duela gutxi martxan jarri den Azkotti garbixe, etxie bezelaxe kanpainari buruzko hainbat galdera egiteko. Honako hau idatzi du

"Azkoitiko Udalak Um Blem Ble tabernarien elkartearekin abiatu duten ekimen sasi-ekologistak hainbat zalantza sortu dizkigu. Asmo onez bultzatutako ekimenak gure uste apalean ikaragarrizko ahultasuna erakusten du.

Eranskailuak itsastea etxe garbia izatearen sinonimoa al da?

Etxean pipa azalak poltsa horietara botatzen al dira?

Eranskailuak eta poltsa horiek egitea ez al da zaborra sortzea?

Besterik gabe, Azkotti garbixe, pegatinaz josixe".


Lezoko kirol taldeen asteburuko partidak (2021-11-19)

FUTBOLA

Gizonen Erregional Ohorezko Maila

Eibar-Allerrru, bihar (larunbata) 18:00etan Eibarko Unbe zelaian.

Emakumeen Gorengo Maila

Allerru-Orereta kafea, bihar (larunbata) 16:15ean Plazetan.

Gizonen Gazteen Lehen Maila

Allerru-Oiartzun B, gaur (ostirala) 20:30ean Plazetan.

Neska kadeteak

Allerru-Oiartzun A, bihar (larunbata) 12:30ean Plazetan.

Mutil kadeteak

Touring B-Allerru, bihar (larunbata) 11:00etan Errenteria-Oreretako Fanderiako zelaian.

Mutilen Haur Maila

Oiartzun-Allerru A, bihar (larunbata) 13:00etan Oiartzungo Karla Lekuona zelaian.

Allerru B-Trintxerpe, bihar (larunbata) 11:00etan Plazetan.

ESKUBALOIA

Emakumeen Gipuzkoako Lehen Maila

Munttarpe-Urnieta, bihar (larunbata) 17:45ean Bekoerrotan.

Gizonen Gipuzkoako Bigarren Maila

Munttarpe-Donibane Eskubaloia, bihar (larunbata) 19:00etan Bekoerrotan.

Neska kadeteak

Irauli-Munttarpe, bihar (larunbata) 15:00etan Donostiako Paco Yoldi kiroldegian.

ARETO FUTBOLA

Gizonen Gipuzkoako Lehen Maila

Gaintxu-Zarautz, gaur (ostirala) 21:30ean Bekoerrotan.

Gizonen Gipuzkoako Hirugarren Maila

Jaixki-Tolosa, etzi (igandea) 11:45ean Bekoerrotan.

SASKIBALOIA

Nesken Junior Maila

Atseden asteburua du Kurkubik.


Azpiazu: "Europako proiektuak Jaurlaritzak aurkeztuko ditu, ez modu asanblearioan"

Ekonomia sailburuak ez du nahi oposizioak Europatik iritsitako funtsen kudeaketan parte hartzea. "Erantzukizun keinu gisa", aurrekontu akordioak hitzartzea proposatu dio oposizioari.

Pedro Azpiazu Ekonomia eta Ogasun sailburuak Radio Euskadiko "Boulevard" saioan nabarmendu du EAE dela zorraz gutxien baliatzen den erkidegoa. BPGa kontuan izanda, % 16,9 ingurukoa izango da zorra, espainiar Estatuko txikiena. "Gainera, abantailaz jokatzen dugu: zero inguruan daude interes-tasak, eta beraz zorpetzea ez da garestia", esan du.

Ekonomia sailburuaren esanetan, Jaurlaritzak "maniobra tarte handiagoa" dauka. "Covid-19ari aurre egiteko ditugun 540 milioietatik 140 ez ditugu oraindik inora bideratu. Horrek malgutasuna ematen digu urtean zehar gerta litezkeen aurreikusi gabeko gastuei aurre egiteko", adierazi du.

Next Generation funtsei dagokienez, Urkulluren gobernuaren jokabidea txalotu du. "Jaurlaritzak Espainian aurkeztu eta Europan defendatu behar ditu proiektuak. Kontu horiek ez dira biltzar edo enkante batean erabakitzen. Dibertigarria izan liteke, baina ez da bideragarria. Jaurlaritzak badaki zelan egin gauzak. Legebiltzarrak Jaurlaritza kontrola dezake, baina bakoitza bere kontuez arduratu behar da", erantsi du.

Ildo horretan, Azpiazuk badaki zaila izango dela aurrekontuak onartzeko orduan oposizioko alderdien babesa jasotzea: "Kontu hauek babes ditzaketen beste alderdi batzuen erantzukizun politikoa keinu ona litzateke gizarte osoarentzat".


Andatzara igotzeko deia igandean

Maiatzaren 7an Andatzara igotzeko gonbita egin dute zenbait herri eragileek.

Maiatzeko lehen igandean, urteetako usadio zaharra berrituz, Andatza gainean biltzeko hitzordua egin digute zenbait herri eragileek. Batetik, jan-edana prestatu eta zerbitzatzeaz arduratuko dira Santueneko Ibai-ondo elkarteko kideak. Zirimarak ere familia-plana iragarri du. Mitologia Taldearekin lankidetzan, Txokoaldetik gora ibilaldi berezi batean parte hartzeko gonbita egin dute.

Andatza Eguna

Maiatzak 7, igandea

09:30 Txokoaldetik hasita, Zirimararen familia-plana: "Familia giroan, Usurbilgo mendi kuttunak gordetzen dizkigun zenbait txoko eder, mitologiako zenbait pertsonaiaren eskutik ezagutzeko aukera izango dugu".

Goizean zehar, pintxoak eta sagardoa dastatzeko aukera izango da Andatzako bordan.

12:30 Argazkia Andatzako bordaren parean.

Zehaztasunak: "Usurbilgo herritar guztioi Andatzara igotzeko gonbita egin nahi dizuegu. Zirimarako familia planean edo, norbera, bere kaxa, nahi duen bide eta lagunekin. Behin Andatzara igotakoan, denok argazkia atera eta elkarrekin dantzatu edo salda eta pintxoa hartzeko aukera izango da. Giro ederra egongo da aurten Andatzan! ANIMATU! ".

Antolatzaileak: Ibai-ondo elkartea, Zirimara, Mitologia Taldea.

Babesleak: Saizar Sagardotegia eta Usurbilgo Udala.


'Leihoak', Paraiso antzerkia

Haizeak txistu egiten du eta hotz handia egiten du. Albisteek hotz eta elur olatu handi bati buruz hitz egiten dute. Etxetik ez irtetea gomendatzen da. Emakumea aspertuta eta atsekabetuta dago, leihotik begi- ra geratzen da eta leihoaren lurrunaren gainean marrazten hasten da. Gauaren itzalen artean dantzari baten silueta agertzen da, leihoaren isla itsas kosmos bihurtzen duena, ilargiaren argitan dantzan ari diren bere beso loretsuekin. Emakumea ez dago bakarrik gauean, bere iruditeriak laguntzen dio. Adina: 2 eta 5 urte bitartean.


Laudioko Udalak hiltegiko enpresa kudeatzailearekin duen kontratua etetea ebatzi du

Lizitazio berri baterako plegu berriak prestatuko ditu udalak orain, eta bien bitartean ez da zerbitzua abiaraziko. Tokiko erakundeak diru-partida bat prestatu du herriko abeltzainak laguntzeko.

Uztailaren 2an udal hiltegiko ateak itxi zituen Laudioko Udalak, kautelazko neurri gisa. Izan ere, tokiko erakundeak akatsak sumatu zituen hondakinen kudeaketa eta tratamenduan. Ikuskaritza tekniko batek hainbat irregulartasun detektatu zituen, lizitazioan zehaztutakoarekin bat ez zetozenak.

Gaur -irailak 9- gaia aztertzeko batzorde berezia egin dute udalean, eta bertan ebatzi dute gaur egun Emusan S.L. enpresarekin indarrean dagoen kontratua etetea. Besteak beste, isurketa irregularrak, fosa septikoaren gehiegizko betetzea edota tripaki eta animalien bestelako hondakinen kudeaketa okerra zerrendatu ditu Ander Añibarro alkateak atzemandako akatsen artean. Akats horietako batzuek, lizitazioan zehaztutako baldintza pleguen kontra egiten dute. "Pleguetan argi azaltzen da tripakiak eta bestelako hondakinak enpresa espezializatu batek kudeatu behar dituela, eta Laudioko hiltegiko kudeatzaileak ez du hori bete", azaldu du Añibarrok.

"Pleguetanargi azaltzen da tripakiak eta bestelako hondakinak enpresa espezializatu batek kudeatu behar dituela, eta Laudioko hiltegiko kudeatzaileak ez du hori bete"

Uztaila hasieran hiltegia itxi zutenetik hainbat informazio eta dokumentu eskatu dizkio tokiko erakundeak enpresa kudeatzaileari, eta honek aurkeztutako dokumentazioa eskatutakoarekin bat ez datorrela adierazi du alkateak: "Bi aldiz egin dugu informazioa jasotzeko errekerimendua eta aurkeztutakoa ez dator bat lizitazioaren baldintzekin".

Kontratua etetea

Kontratua bertan behera uztearekin batera, lizitazio berri bat prestatzeari ekingo dio orain udalak. Horretarako baldintza-plegu berriak prestatuko dituzte. Ander Añibarrok jakinarazi duenez, hiltegia itxita mantenduko da lizitazio berria ebatzi arte. Epeez galdetuta, Añibarrok ez du zehaztu zenbat luzatu daitekeen prozesua, baina ziurtatu du tokiko erakundearen asmoa eta konpromisoa zerbitzua berriro ere abiaraztea dela. Gaur arte indarrean egon den kontratuak irailaren 30ean zuen iraungitze data.

Abeltzainei laguntzak

Bi hilabete daramatza itxita Laudioko hiltegiak, eta datozen hilabetetan berdin mantenduko dela dirudi. Egoera zaila dute, beraz, eskualdeko abeltzainek aurretik. Udalak diru laguntza pakete bat iragarri du udalerrikoak diren ekoizleek beste hiltegi batzuetan abereak sakrifikatu ditzaten. Añibarrok azpimarratu nahi izan du laguntza hauek Laudioko abeltzainek jasoko dituztela soilik.

Laudioko Udalak laguntza diru laguntza pakete bat iragarri du udalerrikoak diren ekoizleek beste hiltegi batzuetan abereak sakrifikatu ditzaten

Laudioko hiltegiko zerbitzua, ordea, eskualdeko abeltzain ugarik erabiltzen dute. Udalak eskainitako datuen arabera, iaz bertan 3.000 behi sakrifikatu ziren, eta horietatik 60 ziren Laudiokoak.

Azken hilabetean hainbatetan atera dira kalera eskualdeko ekoizle eta abeltzainak, "Hiltegia ez itxi" plataformak deitutako mobilizazioetan. Inguruan dagoen gisa honetako zerbitzu publiko bakarra da Laudiokoa. Hau itxita, gertukoena 70 kilometrotara dago.


Paretek diotenari beldurra

Mural berri batzuk agertu eta dardarka jartzen dira euren poltronetan hainbat politikari profesional. Ordenantzak eskuan, ez daitezela hernaniarrak muralak egiten hasi, oihukatzen dute. Politika burgesa kexu da langileria antolatuak herriko paretak aprobetxatzen dituelako propaganda politikoa egiteko, euren lege eta politikaren ulerkera murritzaren gainetik. Instituzio burgesek interes jakin batzuen men egiten die, gureak ez diren interes batzuei.

Izan ere, ez du EAJk ausaz esaten mural batzuek udal ordenantzak jarraitu behar dituztela. Politikaren monopolioa burgesiaren esku eta honek ezarritako markoetan egitea nahi dute, hau da, politika instituzioetan egiten den hori izatea. Langileriaren despolitizazioa burgesiaren inpunitatearen mesedetan, eta azken batean, horixe dira alderdi politikoak, burgesiaren frakzio ezberdinen ordezkariak.

Kontrara, proletargoen askatasun politikoen defentsa egitea dagokigu guri eta bide horretan egiten da propaganda politikoa. Politika euren markoetara mugatu nahi dutenen aurrean, bizitzako alderdi oro politizatzea dagokigu, gehiengoaren interesen alde lerratzea. Beraz, propanganda politikoak ere ez du legedi burgesaren baitan jokatzen, langileriaren askatasun politikoak gauzatzera bidean.

Proletargoa bere baliabideak sortu eta garatu beharrean dago politika egiteko eta herriko edozein txokotara iristeko zilegitasuna du. Noski, politikari profesionalek nahi ez duten zerbait da, politika egiteko eskubidea denon eskura egongo balitz euren abantailak agortuko bailira.


Iraurgi Berritzenen Enplegu eta Orientazio Zerbitzuak eskualdeko herritarren eskura

Zerbitzuen helburua eskualdean dauden lan eskaintzen inguruan informazioa ematea, lan bilaketa aktiboan laguntzea eta orientazio pertsonalizatua ematea da. Langabezian edo egoera horretan gelditzeko arriskuan dauden pertsonei, edota enplegua hobetu nahian lan bila dabiltzanei zuzentzen dira zerbitzuak eta doakoak dira.

Eskaintzen diren zerbitzuak honakoak dira:

Enplegu Zentroa; herritarrei eskualdean dauden lan eskaintzen inguruan informazioa eskaintzea eta lan bilaketa aktiboan laguntzea lan eskaintza horietan izena ematen lagunduz.

Orientazio Zerbitzua: lan bila dabiltzan eskualdeko herritarrei laguntza pertsonalizatua ematea enplegagarritasuna eta prestakuntza eskaintza hobetzeko. Honetaz gain laguntza eskaintzen da besteak beste, kurrikuluma, lan bilaketarako iturriak…

Zailtasun egoerak dituzten persona langabetuei gizarteratzeko eta laneratzeko helburuz, konpetentzia teknikoak, oinarrizkoak eta lanbide ziurtagiriak lortzera bideratuko diren ikastaroei dagokienez berriz, aurten ematea aurreikusten diren ikastaroak hauek izango dira:

Azkoitian:

Oinarrizko gaitasunak 2. maila (240 ordu). Gaztelania eta matematikako ikastaroa. Abendua - Martxoa.

Azpeitian:

Oinarrizko gaitasunak 2. maila (240 ordu). Gaztelania eta matematikako ikastaroa. Abendua - Martxoa.

Laneratzeko prestakuntza tailerra - Eraikuntza (teorikoa eta praktikoa) (500 ordu). Urria - Apirila.

Bestalde gogorarazi baita ere, Urola Erdiko enpresen lan eskaintzak, praktikak eta karrera amaierako proiektuak kudeatzen dihardugula momentu oro, eta esteka honetan daudela ikusgai indarrean dauden lan eskaintzak.

Zerbitzu hauekin kontaktuan jarri nahi izanez gero edo ikastaroetan izena emateko, informazioa jarraian:


Udalbatzak Maia gaitzetsiko du “xenofoboa” izateagatik

Iruñeko alkatearen aurkako elkarretaratzea egin zuten atzo Udaletxe plazan, SOS Arrazakeriak taldeak deiturik.

Iruñeko Udalbatzak Enrique Maia alkatea gaitzetsi eginen du “xenofobo” izateagatik, azken egunotan behin eta berriz errepikatu dituen bakarrik dauden migratzaile adingabeen aurkako adierazpenak direla eta. Adierazpenotan gazteok eta delinkuentzia lotu ditu, inolako daturik eman gabe.

Hori horrela, Iruñeko Udalbatzan gehiengo osoa duten EH Bilduko, PSNko eta Geroa Baiko taldeek Navarra Sumako alkatea gaitzestea adostu dute. Zehazki, otsailaren hiruko osoko bilkuran bozkatuko da alkatea gaitzesteko adierazpena.

Elkarretaratzea Udaletxe plazan

Bitartean, atzo arratsaldeko zazpietan, elkarretaratzea egin zuten Iruñeko Udaletxe Plazan. Ekitaldiaren amaieran irakurri zuten agiriaren arabera, "urteetan zehar eraikitako diskurtsoaren lurreratzearen aurrean gaude azken asteetan, Mario Fabo Martzillako alkatea, Iruñeko Enrique Maia edo Carlos García Adanero bezalako parlamentarien ahoa betez eta, komunikabideen portadak eta albistegiak okupatuz", salatu dute.

"Hau urrutitik dator. Gizarte moduan urteak daramatzagu gerra-hizkuntzaren erabilera normalizatzen migrazioei buruz hitz egitean, delituak edo delituzko egintzak pertsonen jatorriari eta arrazalizazioari lotuz, aniztasuna etiketatuz eta arazo bihurtuz. Talde-irudimenean etsaiak sortzen dituzte, eta beldurra eragiten diote gizarteari. Horrela justifikatzen dute gizarte-kontrolaren areagotzea, bazterketa soziala, eta marjinetan gero eta gehiago geratzen diren kolektiboen eskubide eta askatasunen murrizketa", azaldu dute.

Eta estrategia honek indarkeriarekiko tolerantzia-maila igotzeko eta gizartean gorrotoarekiko erreakzio-maila jaisteko erabiltzen dutela azpimarratu dute. "Beldurra oparituz eta segurtasuna salduz", gehitu dute.


Festa inklusiboak, petardorik eta suziririk gabe

Kaletxikiko Jai Batzordeak jai inklusiboen, eta petardo zein suziri gabekoen apustua egin du, festen atarian.

2023ko Kaletxikiko Jaialdiek ez dute su artifizial, petardo edo suziririk izango, eta horrela, leherketa mota honen aurrean sentsibilitate berezia duten pertsonei eta/edo maskotei eragiten ez dien ospakizun inklusiboa sustatuko da.

Era berean, ingurumena zaintzen da, kutsadura akustikoa eta suziri, petardo eta su artifizialen kea saihestuz. Jai batzordeak gogorarazi du debekatuta dagoela petardoak eta suziriak erabiltzea.

Eskerrik asko zure laguntzagatik.


Jexuxmari Goenaga errezildarra Europako Sega Txapelketan lehiatuko da

Jexuxmari Goenaga. (Uztarria) Suitzako Ingenbol eta Brunn herrietan Europako Sega Txapelketa jokatuko dute hilaren 18tik 20ra bitartean, eta Euskal Herriko selekzioarekin lehiatuko da Jexuxmari Goenaga segalari errezildarra.

Euskal Herriko segalariak honako herrialdeetakoekin lehiatuko dira: Suitza, Austria, Alemania, Eslovenia, Hego Tirol, Eslobakia, Txekia eta Errusia. Herrialde bakoitzetik 18 segalarik hartuko dute parte txapelketan, eta Almitza Sega Elkarteak jakinarazi duenez, Euskal Herritik 50 lagun joango dira Suitzara, autobusez. Han, Europako Sega Txapelketan ez ezik, herrialdeen arteko kultur topaketetan ere hartuko dute parte, eta besteak beste herri kirol erakustaldia egingo dute.


Real Madrilek entrenatzaile kargutik kendu du Pablo Laso "osasun arrazoiengatik"

Entrenatzaile arabarrak talde zuria zuzentzeari utziko dio 11 denboralditan 22 titulu lortu ondoren.

Real Madrilek astelehen honetan jakinarazi duenez, "Pablo Laso saskibaloi taldeko entrenatzaile karguan ez mantentzeko erabakia hartu du, osasun arrazoiak baino ez direla tarteko".

"Gure entrenatzaileak duela aste batzuk izan zuen bihotzekoaren ostean, Real Madrilek hainbat kontsulta egin dizkie hainbat medikuri eta kardiologiako adituri, eta guztiek adierazi dute arriskutsua litzatekeela bere osasunarentzat taldeko teknikari gisa jarraitzea", adierazi du klub zuriak bere webgunean.

Klubak azaldu duenez, "joan den astean, Real Madrilek lehen taldea zuzentzeari uzteko proposatu zion Pablo Lasori, kontratuan ezarritako baldintza ekonomikoak osorik errespetatuz, denboraldi honetan bere egoera fisikoa nola zihoan ikusi eta martxoan edo apirilean egoera berriro aztertzeko zain".

Real Madrilen ustez, "entrenatzailea ebakuntza egitera eta zainketa intentsiboetako unitatean egotera behartu zuen bihotzeko arazo larriaren aurrean, erabaki hori ez hartzea guztiz arduragabea izango litzateke".

Klubarentzat, "Pablo Lasoren osasuna da lehentasuna, beste edozeren gainetik ezer, harenganako errespetu eta maitasunagatik".

"Real Madrilek uler dezake erabaki horrek gure entrenatzailearengan tristura eragin izana, baina ezer ez dago, ezta Real Madril ere, inoren osasunaren gainetik, eta kasu honetan erakunde honek saihestu ezin duen arriskua da", adieraziz amaitu du bere oharra Real Madrilek.

22 garaikur

Pablo Lasok 54 urte ditu eta 2011tik jardun du Real Madrileko entrenatzaile gisa. 22 titulu lortu ditu: bi Euroliga (2015 eta 2018), sei ACB Liga (2013, 2015, 2016, 2018, 2019 eta 2022), sei Errege Kopa (2012, 2014, 2015, 2016, 2017 eta 2020), zazpi Espainiako Superkopa (2012, 2013, 2014, 2018, 2019, 2020 eta 2021) eta Kontinente arteko Kopa bat (2015).


Langileen ahotsa, kalera berriz

Iazko etenaren ostean, Maiatzaren Leheneko manifestazioak indarrez itzuli dira, pandemiaren krisiaren ondorioak salatzeko. Itxiera perimetralak indarrean egon arren, mobilizazio jendetsuak izan dira


Euskara edo beste ikasi, berdin

'Hotsetik hitzera. Nola bereganatzen dute hizkuntza haur euskaldunek?' liburua aurkeztu dute. Argi utzi dute: umeentzat hizkuntza bat edo beste ikasteak zailtasun maila bera du


Abotsanitzek 27 emakume eta gizonez osatutako zerrenda aurkeztu du

Abotsanitz taldeak prest du datorren maiatzeko udal hauteskundeetarako zerrenda. Gaur arratsaldean egindako ekitaldian aurkeztu dituzte zerrenda osatzen duten 27 lagunak. Talde “parekidea” aurkeztu dute, 14 emakume eta 13 gizonez osatutakoa (horietako batzuk ez dira argazkian ageri).

Taldeak dagoeneko 8 urte eman ditu Hondarribiko Udalean lanean, eta urte hauetan egindako lana “balioan jarri eta jarraipena eman” nahi diotela esan dute lehenik. Herritarrekin, eragileekin eta auzo elkarteekin “harreman estua” izan dutela diote, eta horrek aukera eman diela dituzten arazo eta gabeziak ezagutzeko. Bertan bizitzeko zailtasuna eta udalaren babes falta dira ateratako ondorio garbienak.

Hondarribiarrek udala urruti sentitzen dutela erantsi dute, eta harekiko harremanak errazak egiteko premiaz aritu dira. Udala “bihotza falta zaion egitura batean bihurtu” dela esan dute, “debate politikorik gabekoa, hobetzeko proposamenak egiteko espazioak itxi dituena, bakar batzuen mesedetan zentratua, legearen minimoak betetzen eta herritarren ongizateaz ahaztu dena”. Horiek urte luzeetako “inertzien ondorio sakonak” direla erantsi dute. Egoera irauli behar dela uste du taldeak, “udala modernizatuz, egitura eguneratuz eta sendotuz”.

Egoera hori iraultzeko honako giltzak proposatuko dituzte datozen hauteskundeetarako:

Hondarribian bizi ahal izateko giltzak: Hiri eredua mahai gainean jarri eta babestutako etxebizitza lehenetsi nahi dute, mugikortasun eraginkorraren hausnarketa eta pedagogia eginez, lan sektoreen arteko oreka bilatuz, eta lehen eta bigarren sektoreak indartuz.

Gizarte kohesiorako giltza: Gizarte zerbitzuak indartu nahi dituzte eta BAZ eredu berri bat eraikitzeko asmoa dute, “kudeaketa guztiak leku berean eta erraztasunez egin ahal izateko”. Berdintasun saila ere sortu nahi dute, eta teknikaria kontratatu.

Herri nortasuna sendotzeko giltza: “Gure nortasuna gure ondareek definitzen dute: euskarak, natur baliabideek, arkitekturak, historiak, arte eta literaturak, sinesmenek, baloreek eta elkar bizitzak”, diote. Hauek babestu eta sustatzeko lan egingo dute.

Herritarren osasuna bermatzeko giltza: Hondarribiko anbulatorioan espezialitate berriak jartzeko eskatuko dute eta osasun sistema duin bat aldarrikatuko dute. Kirola egiteko dauden instalazioen kudeaketaren inguruko debatea mahai gainean ere jarriko dute, eta prebentzio komunitario eguneratu baten alde lan egingo dutela hitz eman dute.

Herritarrak asetuko dituen kudeaketarako giltza: Herritarren borondatea aintzat hartuko dituen aurrekontu erreal eta partehartzaileak eraiki behar direla diote. Aurrekontuak “betetzeko” daudela esan dute, eta horretarako, udal baliabideak “modu egokian erabiliko direla bermatu eta udalaren egitura eta lanpostuen egitura modernizatu behar” direla uste dute.

Alardearen gatazka desblokeatzeko giltza: Alardearen “izaera publikoa” aldarrikatu du taldeak eta “orain arte gure lanketaren oinarriak izan direnei eutsiko” dietela diote: “zubiak eraikiz, elkarrizketa sutatuz, gatazkaren kudeaketa emozionalean sakontzen eta herria berriz kohesionatzen”.

Aipatutako proposamen hau aurrera eramateko “benetako giltza pertsonak” direla erantsi dute. Gaur aurkeztu duten taldeak “lanean jarraitzeko eta proiektua aurrera eramateko indarra” ematen diela erantsi dute.

Gaurkoan esan dutenez, herriko talde, eragile eta auzoetako ordezkaritza lortu dute zerrenda honekin. Emeki, Psilocybe eta Aiza kultur elkartea bezalako erakundeko kideak dituzte, baita kirolariak ere, auzokideak, arrantza sektorekoak, osasun sisteman lan egiten dutenak edo hezkuntza sistema irakasle eta pedagogoak, besteak beste.

Finean, “Hondarribiko Udaleko dinamika politikoan aritua, administrazio kudeaketan esperientziaduna, ikuspegi sozial sendokoa eta herria sakon ezagutzen duen” taldea aurkeztu dute gaurkoan. Ondorengoa da zerrenda osorik:

1: Igor Enparan Araneta.

2: Estitxu Urtizberea Sorzabal.

3: Guadalupe Queiruga Oronoz.

4: Aitzol Arroyo Tumas.

5: Josu Peña Alza.

6: Tamara Yaoska Sastre Castillo.

7: Ortzi Alonso Murelaga.

8: Ainhoa Perez Ancisar.

9: Iker De la Linde Garcia.

10: Maria Aranzazu Amunarriz Amunarriz.

11: Mª Jesus Bolaños Reyero.

12: Egoitz Alcaraz Franganillo.

13: Ane Carrera Queiruga.

14: Jose Angel Etxabe Iturzaeta.

15: Estibaliz Rubio Alkain.

16: M. Asuncion Gutierrez Etxeberria.

17: Mikel Alkain Goñi.

18: Mayi Errasti Jauregi.

19: Ainhoa Zabaleta Rueda.

20: Juan Antonio Cornejo Reyes.

21: Izaskun Eizagirre Egiguren.

22: Ibai Labayen Zapirain.

23: Pio Perez Aldasoro.

24: Kristina Alza Albistur.

25: Juan Ortiz Armendariz.

26: Xabier Agirre Artola.

27: Maria Jesus Larrarte Kanpandegi.


Ametsola Etxalde Ekologikoak eskertza eguna egingo du bihar

Bertako produktu ekologikoak ekoizteko xedearekin sortu zuten Ametsola Etxalde Ekologikoa zenbait zarauztarrek, eta beren ibilbidean lagundu dietenei eskerrak emango dizkiete bihar.

Ametsola Etxalde Ekologikoak esker eguna antolatu du biharko. Urte eta erdiko ibilbidea egin du, eta denbora tarte horretan 140 lagunetik gora izan dira bertan auzolanetan edo bestelako laguntzen bitartez egitasmoa aurrera ateratzen.

Hori horrela, egun osoko egitaraua antolatu dute proiektuaren sustatzaileek, laguntzen aritu diren horiei guztiei eskerrak emateko. Edonola ere, baratzera bisita gidatua antolatu dute 11:00etan, eta proiektua gertuagotik ezagutu nahi dutenentzat, irekia izango da saio hori.


Toloño tontorrera txangoa egin dute Matxinkorta taldekoek

Toloño mendira irteera egin du asteburuan Matxinkorta Mendi taldeak. Eguraldia lagun igo zuten tontorra, sare sozialetan zabaldu dutenez.

Argazkiak: Matxinkorta Mendi Taldea


Partekatu gugaz zure udako argazkiak eta irabazi egundoko sariak!

Urte osoan zehar itxaroten ari ginen momentua heldu da; hemen daude azkenean, udako oporrak! Hala, iritsi da unea gozatzeko hondartza zein mendiaz, bidaiez, udako jaiez, lagun eta familia arteko momentuez, eta buruan egiteke dituzun hamaika abenturez! Segur aski uda honetan biziko dituzun esperientzia ahaztezin horiek guztiak argazki ederrez izoztuko dituzu, eta horregatik, HIRUKAtik zozketa bat antolatu dugu zure argazkiak gugaz partekatzeko eta sari itzelak irabazteko aukera izan dezazun. Horrela, guztion artean, Uribe Kostako abenturazaleen eta jaizaleen uda irudikatu gura dugu! Animatuko zara? Argazkiak bidaltzeko epea irailaren 3a arte izango da. Informazio guztia hemen.

Zozketan parte hartzeko, zuretzat uda zer den adierazten duen argazkia HIRUKAri bidaltzea gura dugu, modu horretan, uribekostar euskaldun guztien udako momentu gozagarrien argazki-galeria osatuko dugu. Horretarako, argazkiak zuk zeuk igoko dituzu zozketaren atalera. Parte hartzeko epea irailaren 3ra arte da, eta saridunak zozketa bidez aukeratuko dira, irailaren 13an.

Argazkiak igotzen dituzten lagun guztien artean hainbat sari banatuko ditugu zozketa bidez, Errigorako kutxa, Ibaizabalen liburu-sorta bat, Sputniken eskaladan trebatzeko sarrerak eta Donostiako Aquariuma bisitatzeko sarrerak.

Parte hartzeko baldintza, betebehar eta gainerakoei dagokienez, adi honako hauei denei:

Uribe Kostan jaio edo bizi diren 18 urtetik gorako norbanakoek parte hartu ahal izango dute lehiaketan. Uribe Kostatzat hartzen dira ondoko herri hauek: Erandio, Leioa, Getxo, Berango, Sopela, Barrika, Urduliz, Gorliz, Plentzia eta Lemoiz.

2023ko udako irudiak aurkeztuko dira; parte-hartzaile bakoitzeko 3 argazki, gehienez.

Argazkiek horizontalak izan beharko dute; kolorezkoak edo zuri-beltzezkoak; JPG edo PNG formatuetan.

Zozketaren atalera bertara igo beharko dira fotografiak. Berton, Uribe Kostako Uda argazki-galerian ikusgai egongo dira.

Oinarrien eta baldintzen inguruko informazio osoa hemen.

Beraz, animatu eta partekatu gugaz zure udako momenturik onenak!


Udalak ikastaro eskaintza egin du

Zalantzak argitu edo izena emateko udaletxetik pasa edo 948 500 101 ala 634 584 226 telefonoetara hots egin daiteke.

Arakilgo Udalak ikasturterako zazpi ikastaroren eskaintza prest du. Yoga ikastaroa Ihabarren izanen da lastailaren 3tik ilbeltzaren 30era astelehen eta ostegunetan, 18:30etik 20:00etara. Hilaren 29ra arte eman daiteke izena. Arakilen erroldatutakoek 80 euro ordaindu beharko dituzte eta 90 erroldatuta ez daudenak. Mantentze gimnasia Hiriberri izanen da. Taldekideek zehaztuko dute zein egunetan eginen dituzten saioak, baina lastaila eta ilbeltza artean izanen da. Hilaren 29ra arte eman daiteke izena eta matrikula 45 euro balio du erroldatuendako, 55 ibarretik kanpo erroldatuta daudenendako.

Eskulanetan trebatu nahi dutenek Xaniturri elkarteak antolatutako ikastaroan eman dezake izena. Astelehenetan, 10:30etik 12:30era izanen da ikastaroa, lastailaren 17tik maiatzaren 29ra. Izena emateko 646 605 732 telefonora hots egin behar da. Horretaz aparte, Arakilgo ikastaro eskaintzaren barruan sukaldaritza ikastaro ibiltaria dago. Ibiltaria ibarreko elkarteetan eginen delako. Ostiraletan izanen da ikastaroa, bi hilabetean behin.

Hirurogei urtetik gora

Adineko pertsonendako bi ikastaro prestatu ditu udalak. Alde batetik, sasoitsu bizitzeko helburua duena, asteazkenetan 10:30etik 12:00etara eginen dena Etxarrenen, lastailaren 5etik ilbeltzaren 25era. Hilaren 29ra arte eman daiteke izena, eta, horregatik, 10 euro ordaindu behar dituzte erroldatuta daudenak eta 15 Arakildik kanpo erroldatutakoek. Bestetik, mugikorra eta ordenagailua erabiltzen ikasteko ikastaroa eginen da udaletxean azaroko ostegunetan, 11:00etatik 12:30era. Izen ematea lastailaren 27ra arte egin daiteke. Matrikula aurreko ikastaroaren bera da.

Bestalde, Nafar Lansarek oinarrizko gaitasun digitalak eskuratzeko ikastaroa antolatu du Hiriberrin lastailaren 10etik 21era, astelehenetik ostiralera, 16:00etatik 20:30era. Ikastaroa doakoa da.

Gehiago

Udalak gogorarazi du arakildarrek beste hainbat jardueratan parte hartu dezaketela. Esaterako, euskal dantzetan aritzeko Orritz dantza taldearekin jarri daiteke harremanetan (696 082 966). Euskara ikasi edo hobetu nahi duenak AEKren eskaintza du (948 468 258). Etxarrerngo frontoia erabili nahi dutenek dei bat besterik ez dute egin behar (650 557 057, Miguel). Eta Zalduarekin futbolean jokatu nahi dutenek ere dei bat egin behar dute (620 404 405, Pello).


Youssef, Alejandra eta Iratxe

Youssef, Alejandra eta Iratxek bidali digute honako kopla, Gasteiztik.

Zuk ere parte-hartu nahi al duzu? Gogoratu abenduaren 3a arte izango duzula bideoak bidaltzeko aukera. Hemen aurkituko duzu parte-hartu ahal izateko beharrezko duzun informazio guztia.

Parte-hartze oinarriak

Animatu eta ez galdu aukera, sari ugari irabazteko aukera izango duzu!


Diskurtso arriskutsua

Euskal Herriko azken inkesta soziolinguistikoaren Nafarroako emaitzak argitaratzean ikasi genuen: 2011tik hona, Foru Komunitatean indartu egin da euskararen erabilera sustatzearen kontrako jarrera, eta ahuldu, berriz, aldekoena. Euskal txio herrian, jendea ez da posible-ka ikusirik, xalo-xalo menturatu nuen azalpen bat: “Nafarroako soziologia aldatzen ari da emigrazioaren eraginez. Kanpotik etorriek, nagusiki, bat egiten dute historikoki euskararen aldera arroztasunean bizi eta –80ko hamarkadaz geroztik– hezi izan den populazioaren zati handiarekin. Gure natalitate ahulak gainerakoa egiten du”.

Erran banuen, erran nuen. Eztien hartu ninduenak “diskurtso arriskutsutzat” jo zuen nire ekarpena. Bertzeren batek, iraina: “Arrazista zikina”.

Ez du ospe onik euskararen egoera eta emigrazioa ekuazio berean sartzeak. Ezta aldagai gisa ere. Ulertzekoa. Nahikoa zama ekartzen duenari orban gehiago eranstea ez da gizalegea.

Bistan dena, alferrikakoa da emigrazioaren kontra egotea. Gu aberatsak eta haiek pobreak diren bitartean etortzen segituko dute, gu kontra egon ala ez. Guk estatu bat eratu ala ez. Emigrazioak on egiten digu ekonomikoki eta sozialki. Ordainean –izan gaitezen zintzo– maldatsuago bilakatzen du euskararen biziberritzea.

Nafarroan legeriak, erakunde nagusien jarrerak eta gizartearen sektore handi batek etorkinei bidaltzen dieten mezuan euskara traba bat gehiago da haien herritartze ekonomiko eta sozial berrian

EAEn berriki argitaratutako inkestak nabarmendu du hango etorkinek euskararen aldera duten jarrera ona. Hiru probintzietan, irakaskuntzak euskararen ezagutza unibertsala bermatzen du. Euskara (zerbait) ikasiko dute Boliviatik, Marokotik edo Bulgariatik etortzen direnen seme-alabek; ez dira oztopo izanen haien gurasoak.

Nafarroan, berriz, ez dago toki guztietan bermatua ez euskarazko ez euskararen irakaskuntza. Gainera, bertako betidaniko bizilagun aunitzek begi txarrez ikusten du euskararen garapena. Foru Komunitatean ez dugu oraingoz inkestarik. Ez dakigu etorkinek zehazki zer pentsatzen duten. Badakigu, aldiz, non matrikulatzen dituzten seme-alabak, eta ez ohi da D ereduan izaten. Batzuetan, eskaintzen ere ez zaielako. Bertzetan, aukeran nahiago izaten dutelako euskararik gabeko eredua.

Euskaltzaleok integraziorako tresna gisa saltzen diegu euskara. Nafarroan, ordea, legeriak, erakunde nagusien jarrerak eta gizartearen sektore handi batek etengabe bidaltzen dieten mezuan euskara traba bat gehiago da haien herritartze ekonomiko eta sozial berrian. Ez gintuzke hainbertze harritu behar ikuspegi hori gailentzeak gero eta gehiago diren etorri berrien artean ere.

Betidaniko nafarrak gureganatzeko soka-tiran irabazle gertatu gabe etorri zaizkigu nafar berriak. Balantza are gehiago desoreka ez dadin, betikoari eustea baino zerbait gehiago pentsatu beharko da noizbait. Kontuak hausnarketa behar du. Histerismorik gabe. Apriorismorik gabe. Antiojo ideologiko gehiegirik gabe.


Datuak, ekimen berriak eta kontzientzia hartzea, Elgetako Aste Berdean

Domekan emango diote amaiera Elgetako Aste Berdeari. Hitzaldi zikloarekin hasi zen, astelehenean, eta jendaurreko ariketa praktikoekin amaituko da, asteburuan. Mezu argienetako bat izan da erosotasunean babestu gabe jasangarritasunean aktibatzeko. Bihar, errefusaren karakterizazioa egingo dute plazan eta domekarako Lehenengo erreka auzolanean garbitzera joateko irteera dago antolatuta.

Mankomunitateko Hondakinen Informazio Bulegoko Olatz Izagirrek zabaldu zuen Elgetako Aste Berdea, astelehenean. 2014ko abenduan jarri zen martxan kontrolpeko sarrera duen bosgarren edukiontzia herrian, eta hainbat datu eman zituen. 2014an, hondakinen %39,87 bildu zen gaika Elgetan. Tasa hori, ordutik, %73,5etik gorakoa da. 2016koa da daturik onena: %79,49. Ordutik, poliki-poliki jaisten doa.

Aurtengo datuei dagokienez, COVID-19ak eragina izan duela esan zuen Izagirrek; izan ere, zifrek behera egin dute apur bat, eta garrantzitsua da tendentzia horri buelta ematea.

Martitzenean berrerabilitako gauzekin egindako musika-tresnekin ikuskizuna egin zuen Trakamatraka taldeak 50 bat ikuslen aurrean.

Eguaztenean, Goiener taldeko Oier Etxebarria eta Eider Murgoitio izan ziren Elgetan. Berriztagarria den energiari buruz aritu ziren, etxeko kontsumo energetikoari buruz eta autokontsumoari buruz, izan indibiduala zein kolektiboa.

Atzo, berriz, Gorka Egia izan zen Espaloian. Kontsumo jasangarriagoa sustatzeko gakoak eman zituen; onartu zuen pertsona guztiek dituztela kontraesanak pentsatzen, sentitzen eta egiten dituztenen artean. Kontraesan horiek pixkanaka gainditu behar direla uste du. "Lehen pausoa da kontzientzia hartzea kontsumitzaile gisa dugun botereaz".

Asteburuan bi hitzordu

Zapatu eguerdian, errefusaren karakterizazioa egingo du Luar enpresak, herriko plazan. Ariketak balio izango du jabetzeko bereizi daitekeen zenbat hondakin dagoen edukiontzi grisean.

Domekarako, berriz, Lehenengo erreka auzolanean garbitzera joateko dei egin du Udalak. Aste Berdeari amaiera emateko ekintza izango da, eta familia giroan egiteko modukoa. Kantsatzeke Txikik bat egin du irteerarekin, eta antolatzaileek oinetako egokiak eta eskularruak ez ahazteko gomendioa egin dute. Taldea 10:00etan elkartuko da, plazan, eta oinez egingo dute joan-etorria.


Antzeko giroa

Antzeko giroarekin ekingo diogu asteburuari. Goizean behe-lainoa agertu arren, ez du luze iraungo eta altxa ostean giro eguzkitsua nagusituko zaigu.

Berriz ere goi-hodeixkaren bat edo beste agertuko da zeruan, baina ez dute inolako garrantzirik izango. Haizeak hego-mendebaldetik ahul joko du eta tenperatura balio altuenak nabarmen igoko dira, eguneko erdiko orduetan 22-23 graduan joaz goia.

Giro eder eta epelarekin jarraituko dugu igandean. Goizeko behe-lainoa altxa ostean, berriz ere giro urdina nagusituko da goizean. Arratsaldean, aurreko egunekin alderatuta, goi-hodei gehiago agertuko da eta zerua kolore zurixkarekin egongo da, baina hodei hauek ez dute bestelako ondoriorik izango eta giro lasaiak jarraipena izango du. Haizeak hego-mendebaldetik ahul joko du eta tenperatura balio altuenak 22-23 graduan errendituko dira.


La Palmako erupzioari buruzko hitzaldia emango dute Ondarroan

Zientziaren Giltzak elkarteak antolatuta, Kanaria uharteetako La Palma uharteko Cumbre Vieja sumendiaren erupziari buruzko La Palmako erupzioa. Geologiarekiko jakinmina pizten denean hitzaldia eskainiko dute martitzenean [otsailak 8]. Saioa 18:30ean hasiko da, Kofradia Zaharrean. Hizlariak Arturo Apraiz Atutxa, Fernando Sarrionandia-Ibarra Egidazu eta Ainhoa Alonso Olazabal geologoak izango dira.

Antolatzaileek esan dutenez, bertaratzen direnen jakinmina asetzeko asmoagaz prestatu dute hitzaldia. “La Palmako sumendiak eztanda egin zuenetik asko izan dira telebistan ikusitako irudiak eta entzundako azalpenak. Horrek guztiak izugarrizko jakinmina piztu du prozesu bolkanikoen inguruan, agian inoiz baino gertuago egokitu zaigulako”.

Hitzaldia munduan zehar gertatzen diren prozesu bolkanikoen jatorria aztertuaz hasiko dute, eta, ostean, mota desberdinetako prozesu bolkanikoei buruzko azalpenak emango dituzte. “La Palmako Cumbre Vieja sumendiaren ezaugarri propioak ere deskribatuko dira. Amaitzeko, sumendien leherkortasun indizearen araberako arrisku bolkanikoak aztertuko dira, eta La Palman arrisku horiek aurreikusteko geologoek burututako lanen nondik norakoak aipatuko dira”.

Antolatzaileek ohartarazi dutenez, aforo mugatua egongo da eta COVID-19aren aurkako neurriak zorrotz beteko dira. Nahitaez COVID pasaportea erakutsi beharko da aretoan sartzeko, maskara soinean eramatea ere derrigorrezkoa izango da eta aulkiak ere ezingo dira mugitu. Bertaratu ezin dutenek, ohi modura, antolatzaileen YouTube kanaletik jarraitu ahal izango dute zuzenekoa.


Bilbo eremu gorritik atera da hilabete geroago

Astigarraga, Legazpi, Leioa, Lezo eta Ondarroa ere maila laranjan daude orain. Gorlizek, aldiz, eremu gorrira egin du jauzi, kutsatzeek izandako gorakadaren ondorioz.

Astigarragak, Bilbok, Legazpik, Leioak, Lezok eta Ondarroak gune gorria utzi dute, intzidentzia tasa hobetu ostean, covid-19ak Euskadin herriz herri izan duen eragina neurtzen duen Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailaren semaforoaren arabera. Aldiz, Gorlizek ezin izan dio maila laranjari eutsi, eta eremurik latzenera itzuli da.

Oharra: Joko eta apustuen establezimenduak itxita eta eskola eta talde kirola etenda duten udalerrien zerrenda astelehenero eta ostegunero berrituko da, ebazpen bidez. Hona indarrean dagoen zerrenda. Koloretako semaforoak, bestalde, egoera epidemiologikoaren araberako eguneko argazkia eskaintzen du.

Arabako datuei dagokienez, ez dago udalerri gorririk bertan, Gasteiz laranjaz dago, baita Agurain ere. Amurrio eta Laudio, berriz, horiz daude.

Bizkaian honako hauek daude eremu gorrian: Berango, Bermeo, Derio, Getxo, Gorliz, Güeñes, Santurtzi eta Sopela.

Gune laranjan, aldiz, honako hauek daude: Abadiño, Arrigorriaga, Balmaseda, Barakaldo, Basauri, Bilbo, Durango, Erandio, Etxebarri, Galdakao, Leioa, Lekeitio, Muskiz, Ondarroa eta Zalla.

Horian, berriz, Abanto, Elorrio, Ermua, Gernika-Lumo, Markina-Xemein, Mungia, Portugalete, Sestao, Valle de Trapaga eta Zornotza daude.

Gipuzkoan, gune gorrian, astinduenean, daude oraindik honakoak: Bergara, Elgoibar eta Oñati.

Eremu laranjan honakoak daude: Arrasate, Astigarraga, Azpeitia, Donostia, Eibar, Irun, Lasarte-Oria, Legazpi, Lezo, Oiartzun, Orio, Pasaia eta Usurbil.

Gune horian, Andoain, Aretxabaleta,Azkoitia, Beasain, Deba, Errenteria, Hernani, Hondarribia, Mutriku, Ordizia, Tolosa, Urnieta, Urretxu, Villabona, Zarautz, Zumaia eta Zumarraga.

Lazkaok, berriz, kolore berdeari eutsi dio.

Jaurlaritzak Europar Batasunak (EB) onartutako koloreen mapa egokitu du, eta azken 14 egunetan metatutako eragin-tasaren arabera sailkatu ditu EAEko udalerriak.

Zure interesekoa izan daiteke: Honela funtzionatzen du covid-19aren semaforoak eta hauek dira irizpideak

Zehazki, semaforo horrek kolore berdea, laranja, horia edo gorria erabiliz sailkatzen ditu 5.000 biztanletik gorako udalerriak, azken bi asteetan hautemandako koronabirus kasu berrien arabera. Zehazki, koloreak honela erabiltzen dira:

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu dira; beraz, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu eta EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela. Ahoa estaltzeko maskarak derrigorrezkoak dira EAEn eta Nafarroan. Iparraldean, "espazio publiko itxietan" da derrigorrezkoa, baita Lapurdiko herri eta hiri nagusietan ere.


Azken egunotako neurri berriek oporrak zaildu dizkiete hainbat euskalduni

Gero eta gehiago dira aurrez hartutako oporrak bertan behera utzi dituztenak, eta euskaldun gehienak bertan geratuko dira. Agentzia askok malgutu egin dituzte bidaiak bertan behera uzteko arauak.


Kiputz aztarnategiari buruzko hitzaldia

Kiputz aztarnategiari buruzko hitzaldia, Munibe arkeologia taldearen eskutik, Miguel Sasietaren omenez.


GIBdunek salatu dute oraino ez dela txertorik hiesarentzat

Oroitarazi dute 40 urte igaro direla birusa identifikatu zutenetik, eta botikak besterik ez dela eskura oraindik ere


Covid-19ak bihotz-arazoetan eragindako atzerapausoez ohartarazi dute osasun langileek

Pandemiak hamar bat urte atzeratu du osasun kardiobaskularra, batez ere konfinamenduaren unerik garratzenetan. "Biziki mindutako" bihotzak artatu dituzte koronabirusaren ondorioz.

Covid-19aren pandemiak osasun kardiobaskularrean lorturiko aurrerapausoak oztopatu ditu. Konfinamenduaren unerik garratzenetan zehazki, hainbat osasun langilek ohartarazi dute nozitutako atzerapausoez. Julian Perez-Villacastinek, Espainiako Kardiologia Elkarteko presidenteak, nabarmendu du bihotza zein odol-hodiak kaltetzeaz gain, osasun langileengan ere izan duela eragina.

Gogoratu du eritasun kardiobaskularrak heriotza kausa nagusiak direla oraindik. "[Covid-19ak erakutsi digu] malgutasun handiagoz jokatzera ospitaleetan zenbait egoeren aurrean", gehitu du.

Ondorioz, Catheline Lauwersek, Valentziako Quirónsalud ospitaleko Kardiologia buruak, azaldu du iaz kateterismoak % 45 gutxiago egin zirela (kateter edo zundak sartzean datzan prozedura). Argitu du gaixo asko "ez zirela ospitalera ere bertaratzen"; askok etxean pairatzen zituzten bihotzekoak, bertan zenduz edo ospitalera iristerako egoera larrian izanez. "Biziki mindutako bihotzak artatu ditugu, duela 30 urte ikusi gabeko bihotzekoekin", azpimarratu du.

Zuzenean edo zeharka, covid-19ak pazienteen osasun kardiobaskularrean eragin du. Luis Gonzalez, Alikanteko Quirónsaludeko buruak, esan du gaixoak "beranduegi" iristen zirela, koronabirusarekin kutsatzeko beldurrez. Beldur horri birusak berak patologiak garatzeko arriskua gehitu behar zaio.

Bihotzekoak zein arritmiak eraginda, koronabirusak ez ditu salbuetsi paziente batzuk. Kausak oxigeno-faltan edo birus bertan egon liteke, azken honek patologia horiek agerraraziz.

Monitorizazioan aurrerapausoak

Hala eta guztiz ere, Gonzalezek nabarmendu du pandemiak "berasmatu" egin duela telemedikuntza kardiologia arloan. Taupada-markagailu edo desfibriladore gisako gailuek pazienteen jarraipena erraztu dute. Perez-Villacastinak esan du "abantaila handia" izan dela; "duela hamabost urte gertatu izan balitz, gauzak guztiz desberdinak ziratekeen".


Txotx denboraldi berria aurkeztuko dute egunotan

Sagardoaren sektoreak aste honetan aurkeztuko du 2023ari dagokion uzta. Sagardotegi batzuk dagoeneko zabalik daude, eta beste batzuk zabaltzear dira.

Sagardoaren sektorea bateratze prozesuan da eta 2023an zehar norabide horretan sakonduko da. Gipuzkoako sagardogileen elkarteak astearte honetan egingo du agerraldia, denboraldi berriari irekiera emateko.

Bi hitzordu nagusi daude iragarrita aste honetarako. Asteartean agerraldia egingo du Sagardogileen elkarteak, Donostian. Eta, asteazkenean, aurtengo sagardo berriaren xehetasunak eskainiko dituzte Astigarragako Sagardoetxean. Modu horretan, ofizialki, zabalik izango da txotx denboraldi berria.

2020 eta 2022 artean, pandemia tarteko, neurri berezi ugari hartu behar izan dituzte. Hiru urte zail eta gero, lehengora itzultze hutsa urrats handia izango da sektorearentzat.


Iraupen eskiko Euskal Herriko Txapelketak jokatuko dira asteburuan Larra-Belaguan

Larunbatean esprint modalitateko probak jokatuko dira eta igandean banakakoak, erlojuaren aurka, biak estilo librean. Duela hilabete Candanchun jokatutako txapelketen bigarren fasea izango da asteburu honetakoa.

Iraupen eskiko Euskal Herriko Txapelketak jokatuko dira asteburu honetan Larra-Belaguako (Nafarroa) eski estazioan. Larunbatean, esprinteko probak jokatuko dira, teknika librean: 1,2 km-ko distantzian seniorrak, 20 urtez azpikoak, 18 urtez azpikoak eta 16 urtez azpikoak, eta 500 metroko distantzian txikienak (14, 12 eta 10 urtez azpikoak). Igandean, berriz, teknika libreko banakako probak jokatuko dira, erlojuaren aurka. Seniorrek eta 20 eta 18 urtetik gorakoek 10 km osatu beharko dituzte, 16 eta 14 urtez azpikoek 5 km eta txikienek (12 eta 10 urtez azpikoek) 2,5 km. Bi egunetan goizeko 10:00etan hasiko dira probak. Era berean, Iraupen Eskiko Espainiako Koparako puntuagarriak izango dira asteburu honetako probak.

Euskadiko nahiz Nafarroako Txapelketen bigarren fasea izango da asteburu honetakoa. Aurreko fasea, otsailaren 11-12an jokatu zen Candanchun. Orduko hartan, teknika klasikoko erlojuaren kontrako probak (kategoriaren arabera, 10 km, 5 km eta 2,5 km-ko distantzian), eta errelebo mistoetako probak jokatu ziren. Errelebo mistoetako proban, hiru eskiatzaileek talde berekoak izan behar zuten, eta kideetako batek gutxienez neska edo mutila izan behar zuen (bi neska eta mutil bat edota bi mutil eta neska bat). Lehen erreleboa klasikoan egin behar zuen hirukoteko lehenak, eta hurrengo biak skating eran.

Larunbatean, banakakoan, Irati Cuadrado (Irrintzi) nagusitu zen, Alaia Juaristi (Uzturre) eta Berta Perezen aurretik. Mutiletan, berriz, Lander Martin (Irrintzi) gailendu zen, Jaume Pueyo kataluniarra izan zen bigarren eta Peio Añarbe (MGSTZ) hirugarren. Hamasei urtez azpikoetan, Ainhoa Montoya (Uharte) izan zen irabazle, Laia Azpilgain (Uzturre) bigarren eta Nerea Cestona (Uzturre) hirugarren. Mutiletan, berriz, Luka Garcia-Freska (Uharte) nagusitu zen, Bruno Escudero (Mayencos) eta Ibai Letonaren (Irrintzi) aurretik.

Hamalau urtez azpikoetan, June Aranburu (Uzturre) izan zen txapeldun, Marie Mondot (Azun) izan zen bigarren eta Helene Bueno (Roncal) hirugarren. Mutiletan, Adur Redrado (Roncal) izan zen lehena, Izei Irigoien (Roncal) bigarren eta Daniel Louey (Azun) hirugarren.

Eta 12 urtez azpikoetan, Libe Curras izan zen irabazle, Emmy Caze bigarren eta Iradi Elvira hirugarren. Mutiletan, Pey Abbdie gailendu zen, Beñat Irigoien eta Iker Aranbururen aurretik.

Igandean, errelebo mistoetako proban, Irrintzi taldekoak (Martin, Martinez, Cuadrado) izan ziren garaile, Uhartekoak (Razquin, Montoya, Sanz) bigarren eta Uzturrekoak (Amantegi, Juaristi, Juaristi) hirugarren. Hamasei eta hamalau urtez azpiko kategorian, berriz, Mayencoseko hirukoa (Cajau, Lanau, Escudero) nagusitu zen, Uhartekoak (Garcia, Larramendi, Barrio) izan ziren bigarren eta Roncal taldekoak (Redrado, Bueno, Irigoien) hirugarren.

Asteburuko egitaraua Larunbata, martxoak 11 9:00 - 9:30: Dortsalak jasotzea irteerako eremuan. 10:00: Lasterketen hasiera. Igandea, martxoak 12 9:00 – 9:30: Dortsalak jasotzea irteerako eremuan. 10:00: Lasterketen hasiera.


Buruntzaldea IKTko igerilariek junior mailako lau domina jantzi dituzte Euskal Herriko txapelketan

Hilaren 7tik 9ra, infantil, junior eta absolutu mailako Euskal Herriko Txapelketa ospatu zen Gasteizko Mendizorrotza igerilekuan. Bertan bildu ziren igerilari guztien artean, Buruntzaldea IKTko hiru ordezkari izan ziren lehian – Miren Sarobe, June Lopez eta Garazi Etxeberria – eta junior mailan, lau domina eskuratu zituzten: urre bat eta hiru brontze.

Garazi Etxeberria lau probatan jardun zen: 50 m., 100 m. eta 200 m. libreetan zein 50 m. bizkar proban. Etxeberria bere marketatik gertu ibili zen eta horri esker, junior mailako hiru dominarekin itzuli zen etxera: 100 m. librean urrezko domina jantzi zuen eta 50 m. zein 200 m. libre probetan hirugarren postua eskuratu zuen.

June Lopezek bizkar estiloko hiru probatan (50 m., 100 m. eta 200 m.) egin zuen igeri. Buruntzaldea IKTko prestatzaileek azaldu dutenez, "Hasiera batean 100 m. libre proban ere parte hartzeko asmoa bazuen ere, ostegunean gaixorik aurkitzen zen, sukarrarekin; beraz, ostiraleko jardunaldian atseden hartzea erabaki zuen". Hala ere, gainerako hiru probetan ederki jardun zen Lopez eta horren adierazle da 02.37,59 markarekin 200 metroko proban junior mailan lortutako brontzezko domina.

Miren Sarobe, aldiz, libre erako 50 m., 100 m. eta 200 metroetako probetan eta tximeleta erako 50ekoan lehiatu zen. Bi probetan marka pertsonalak ontzea lortu zuen; 200 m. librean, 02.21.99 egin zuen eta 50 m. librean, berriz, 29 segundoetatik jaistea lortuz, 28,92an utzi zuen bere marka pertsonala.

Gora-behera ezberdinak izan arren, igeriketa taldeko entrenatzaileak gustura daude lortutako emaitzekin.

Era berean, Lopez eta Sarobek oporrak hasiko dituztela jakitera eman dute; Etxeberriak ez du atsedenik izango oraingoz, ordea. Uztailaren 26tik 29ra Malagan ospatuko den Junior eta Absolutu mailako Espainiako Udako Txapelketan parte hartu igerilariak: "Euskal Herriko txapelketako emaitza horiek bide onetik doala adierazten dute eta lanean jarraitzea tokatzen da, azken txanpa egin eta denboraldiari amaiera ederra emateko".


Zauritutako txirrindulari bat erreskatatu dute Ollokin, eta bi eskalatzaile, Irurtzunen

Erreskateetarako Nafarroako Talde Teknikoek bi erreskate egin dituzte igande honetan: hankan zauritutako txirrindulari bat, Ollokin, eta bi eskalatzaile, Irurtzungo Ahizpa Txikiko iparraldeko dikean.

Erreskateetarako Nafarroako Talde Teknikoek bi erreskate egin dituzte igande honetan: zauritutako txirrindulari bat, Ollokin, eta bi eskalatzaile, Irurtzunen, hain zuzen ere, Nafarroako Gobernuak jakinarazi duenez.

Ollokin, 35 urteko txirrindulari batek erorikoa izan du, bizikletaz mendi martxa egiten zegoela. Hankan zaurituta, helikoptero batek txirrindularia erreskatatu du, eta anbulantziaz eraman dute Nafarroako Ospitalera. Erreskatearen ondorioz, N-135 errepidea itxi behar izan dute, Zabaldika parean.

Bestalde, Irurtzungo Ahizpa Txikiko iparraldeko dikean, bi eskalatzaile ere erreskatatu behar izan dituzte.


«Ibilgailu handiak gidatzea asko gustatzen zait, eta baita zailtasunak ere»

Hamarkada bat baino gehiago darama Isa Pellus Rezolak txofer lanetan. Azken ia zortzi urteetan eskualdeko errepideetan aritu da autobusa gidatzen.

Edonor jar liteke urduri errepide estu batean autobusa parez pare topatuko balu; ez, ordea, Isa Pellus Rezola (Tolosa, 1973) gidaria. Ibarran hasi zen bolanteari eragiten: hiru urtez gidatu zuen kamioi bat eta landareak banatzen zituen; ondoren, bi urte igaro zituen Beasain (Gipuzkoa) inguruko eguneko zentro bateko autobusa gidatzen. Gaur egun, berriz, Tolosaldea Bus enpresan egiten du lan eta zortzi urte beteko ditu bertan. Aitortu du atsegin dituela eskualdeko bide estuak, eta «ezusteko erronkak» kudeatzea da harentzat lanbidearen alderik politena. Ogibidea atsegin duenaren irribarrez kontatu ditu lanaren nondik norakoak, eta baita anekdotaren bat ere.

Zein formakuntza behar da autobus gidari izateko?

Nik gidabaimena Lanbideko kurtso baten bitartez lortu nuen. Baina ez da autoeskolara joatea bakarrik araudia, mekanika eta praktika ikastera; beste gauza batzuk ere lantzen ziren, bere garaian, behintzat.

Horietako bat zen bidaiariekiko tratua. Baziren zenbait gai zeinak autoeskolan, agian, ez ziren hainbeste lantzen. Baina gero lanean hainbeste ordu pasako genituenez, sakonago lantzen ziren hainbat aspektu: gidatzeko modua, gidatze ekonomikoa, lehen sorospenak… Horrelako gaiak.

Nola iritsi zara autobus gidari izatera?

Bitxia da, txikitan asko mareatzen bainintzen: Tolosatik Alegiarako bidaia nahikoa zen ondoezik sentitzeko eta dena botatzeko. Bere garaian, goragalea ematen zidan autobus baten aldamenetik pasatze eta usaintze hutsak. Baina momentu batean osaba espetxeratu egin zuten, eta bidaiak egin behar ziren Herrera de la Manchara eta Alcala Mecora. Bidaia horietan beti jartzen nintzen autobusaren aurrealdean, gidariari begira, eta beti gustatu izan zait hori: botoiak nola sakatzen zituen, bolanteari nola eragiten zion… Hor erakarri ninduen eta ordutik beti gustatu zait. Gidabaimena ateratzeko aukera izan nuen INEM [estatuko enplegu zerbitzu publikoa] bidez, eta, azkenean, kotxeko gidabaimena baino urtebete lehenago lortu nuen autobusekoa.

«Kotxeko gidabaimena baino urtebete lehenago lortu nuen autobusekoa»

Tradizioz gizonen eremua izan da. Nolakoa izan da inguru horretara sartzea?

Zaila izan da. Gidabaimena atera nuenean ibili nintzen curriculumak banatzen-eta, baina eskaerak egitera joaten nintzenean, iristerako nabaritzen nuen nolako begiradarekin hartzen ninduten. Begietan irakur zitekeen: «Emakume bat?».

«Ez zen irudikatzen emakume bat ibilgailu handi batean eta ondo gidatzen»

Ez zen irudikatzen emakume bat ibilgailu handi batean eta ondo gidatzen. Jendeak oraindik ere egiten ditu komentarioak: «Zein ondo gidatzen duzun». Harridura tonu txiki batekin izaten da, eta nire lankide gizonari ez diote esaten zeinen ondo gidatzen duen; harekin ohikotzat jotzen da. Beti egon da hori. Beste lanbide askotan gertatzen den bezala, gizonek baino askoz gehiago demostratu behar dugu, eta hori onartuak izateko soilik.

Lana bilatzeko garaian ere nabaritu duzu, beraz.

Bai, bai. Beasainen eguneko zentroan egon nintzenean ezberdina zen: autobus txikiak ziren, plataforma bereziekin, adineko jendearekin egiten nuen lan eta bidaiariekin tratua ere beste modu batean eman behar zen. Hor badago tranpa bat, ordea, gehiago lotzen baita zaintzaren esparruarekin gidari izatearekin baino. Han lan egiteko ez nuen arazorik izan, baina, hain zuzen, zaintzaren esparruarekin lotzen delako.

Gutxietsi zaituztela sentitu al duzu noizbait?

Saiatu izan dira gutxiago nintzela sentiarazten. Askotan elkarrizketa normal batean gertatzen zen: «Nola egingo duzu ba hori? Zuk?». Ba beste edonork egingo lukeen bezala; ez dago inongo alderik. Eta zeharka bada ere, gauza bera gertatzen da «zein ondo gidatzen duzun» bezalako komentarioekin ere.

Zein dira zuretzat laneko zailtasun nagusiak?

Oso adi ibili beharreko lana da; eta ez bakarrik zuk egiten duzunarekin, baita inguruko trafikoak egiten duenarekin ere. Beti esaten dut seigarren zentzumen moduko bat garatzen dugula autobus gidariok: biribilgune batera sartzerakoan badakigu nork sortuko dituen arazoak [barre txikiarekin]; eta ia beti asmatzen dugu [barrez].

Bidaiarekiko tratua ere asko zaindu behar da; lanaren parte da jendaurreko ezaugarri hori. Hori dena bateratu behar da: gidatzea, bidaiariak zaintzea… Abantaila da hemen inguruan beti antzeko jendea ibiltzen dela, eta, beraz, ezagutzen dugula elkar. Gainera, eskualde honetan karretera estuetan ibiltzen gara: Berastegi, Orexa, Gaztelu… Autobus handi batekin ibiltzen garenez, maniobratzeko beti oso kontuz ibili behar gara. Badu bere zailtasuna, baina ez nituzke aldatuko ez lana, ez lan egiteko ingurua. Asko gustatzen zaizkit biak.

Zer atsegin duzu gehien?

Ibilgailu handiak gidatzea asko gustatzen zait, eta baita zailtasunak ere; erronkak asko gustatzen zaizkit. Ezingo nuke makina baten aurrean egon denbora guztian gauza bera egiten; erotu egingo nintzateke. Tarteka zailtasun horiek behar ditut, pixkanaka mailaz igotze hori edo. Eta egunero bide berdinetan ibiltzen bagara ere, beti gertatzen dira ezustekoak, eta horiek kudeatzea da politena: obrak daudela, belarra mozten ari direla, kamioi batekin gurutzatzen zarela Berastegiko bideko kurba batean…

Eta kontrara, zer gustatzen zaizu gutxien?

Ordutegiak ez dira onenak. Asteburu askotan lan egitea egokitzen zaigu, eta familiarekin eta senideekin bateratzeko zaila da. Erreleboetan egiten dugu lan, baina ez dira astebete goizez eta beste astebete arratsaldez; oso erritmo nahasiak izaten ditugu… Kontziliazio hori oso zaila izaten da.

«Oso erritmo nahasiak izaten ditugu… Kontziliazio hori oso zaila izaten da»

Ibilbidea beti bera da edo aldatuz joaten da?

Txofer guztiok ibilbideak aldatzen joaten gara. Zerbitzu ezberdinak egiten ditugu: ikasturtean zehar ordutegi bat daukagu, txanda bakarrean bizpahiru ibilbide bateratu daitezke… Udan, berriz, buelta bat egiten dugu alde batera, gero bestera... Eta aldatzen joaten dira ibilbideak.

Eta ez du gidariak aukeratzen, ezta?

Hori da, bidea aurretik zehaztuta dago: nondik joan behar garen, zein geldialdi egin behar ditugun, geltoki bakoitzean noiz egon behar dugun… Trafikoak eragiten du, jakina, autobusa ez da trena bezala. Baina, gutxi gorabehera, bete egin behar da ordutegia.

Ordutegi aldakorrak izaten dituzuela aipatu duzu lehen.

Normalean hiru zerbitzu baino gehiago ez ditugu egiten ibilbide berdinean. Berastegiko bidea tokatzen bazaizu izan daiteke egun batez, biz edo gehienez hiruz. Hortik aurrera aldatu egiten dugu. Hiru egun goizez, gero bat arratsaldez, gero jai pare bat… Ero samarra izaten da, eta egutegiari askotan begiratu behar diozu. Ez daukagu dinamika errepikakor bat; oso aldakorra da. Gainera larunbat gauetan beti bi zerbitzu egoten dira martxan, orduan, tarteka gauak ere tokatzen zaizkigu… Eta negutik udara ere aldatzen dira txandak.

Nola jokatzen duzue errepidean ezustekorik gertatzen bada?

Normalean enpresari deitzen diogu. Ikusten badugu dagoela auto ilara bat, zeinak luzerako itxura duen, deitu egiten dugu eta enpresa arduratzen da erabakia hartzeaz. Guri erabakia helarazten digute, eta guk jarraitu. Ondoren, gidariok Foru Aldundirako txosten moduko bat egin behar dugu azalduz zein arazo egon den, non, zein zerbitzutan, zenbateko atzerapena eragin duen… Alde bikoa da harremana.

Horrelakoetan saihesbiderik hartzeko aukerarik izaten duzue?

Gidariok proposatu ditzakegu, baina enpresaren oniritzirik gabe ezin dugu ezer egin. Ondo iruditzen bazaie jarraitu egiten dugu, eta bestela geldirik gelditzen gara. Hor hainbat faktorek eragiten dute, adibidez, tartean geltokirik badagoen edo ez; saihesbide horrekin ezin bada geltoki horietatik pasa normalean ezin izaten da hartu.

Eta bidean bidaiari bat gaixotzen bada?

Larrialdi telefonora deitu beharko genuke, eta baita enpresari abisatu ere. Gero toki egoki bat bilatu behar da anbulantziari itxaroteko, eta saiatzen gara ahal den gehien laguntzen, beti ere segurtasun neurriak jarraituz.

Anekdotak ere izango dituzu. Baten bat kontatzerik bai?

Denetik gertatzen da: batzuetan bidaiari ezagunen bat baratzetik etortzen zaizu eta piper batzuk oparitzen dizkizu [barrez].

Gaueko zerbitzuetan denetik ikusten da: jende oso jatorra izaten dugu, baina baita bestelakoak ere. Behin gertatu zitzaidan Asteasutik Tolosarako bidea egiten; gazte batzuk igo ziren, geroago beste batzuk sartu ziren, eta hasi ziren pixka bat istilu bila edo. Bada, lehenengo sartu ziren gazte horietako batzuk esan zuten: «Mesedez, errespetua txoferrari. Lanean ari da eta hau ez da lekua horrelako gauzak egiteko». Badago halako babes bat, jendea jabetzen da lanean ari zarela. Bestelakoak ere gertatzen dira: festetan ateak ireki eta 150 lagun barrura sartu nahian, eta jendea haserretzea ez direlako sartzen.

Beste batean, Bidanira bidean pasa zitzaidan errepidean idiak entrenatzen ari zirela, eta haien atzetik joan behar izatea. Herri txikietan ibiltzen garenez horrelako asko gertatzen dira: traktoreak belarrarekin, ardiak ateratzen direla… Behin edo behin tokatu zait bidea apur bat itxi beharra ardiek artzainari ihes ez egiteko [barrez]. Eta gauza bera ere gertatu izan zait behiekin!

Nolakoa izaten da bidaiariekiko harremana?

Hemen inguruan bidaiariak asko errepikatzen dira: izan erosketak egitera joaten direlako, medikura joaten direlako… Eskualdean herri txiki asko daude, eta menpekotasun handia dute autobusarekin. Gertatzen da autobusean lau lagun bakarrik joatea, baina lau horiek ezingo lukete mugitu autobusik gabe. Batzuk erosketak egitera ordu berean jaisten dira beti, eta egunen batean huts egiten badute kezkatzen hasten gara: «Ondo egongo ote da?». Harremana puntu horretara iristen da: izenez deitzen diogu elkarri, eta askotan kontatzen dizkigute familiako eta lagunarteko kontuak.

«Eskualdean herri txiki asko daude, eta menpekotasun handia dute autobusarekin»

Nahiko zabalduta dago txofer hotzaren irudia.

[Barrez hitz egin aurretik] Denetik dago, kuadrilla batean bezala: batzuk irekiagoak dira, hiztunagoak; eta beste batzuk, isilagoak. Batzuetan serio jarri behar izaten dugu bidaiaria harrotzen hasten bada. Psikologia pixka bat eskatzen du gure lanak. Nik askotan esaten dut gizarte lana egiten duen GKE [Gobernuz Kanpoko Erakundea] bat ematen dugula [barrez].

Zer esango zenieke autobuseko ohiko bidaiariei?

Jarrai dezatela autobusa erabiltzen. Eta eskerrak eman nahi dizkiet zerbitzua erabiltzeagatik, gu ondo tratatzeagatik eta gure lanbidea nolakoa den ulertzeagatik.


‘Portuko amarriak’ irabazi du Lekeitioko jaietako 35. bajadako sari nagusia

Lekeitioko San Antolin jaiek leher egin dute gaur [irailak 1]. Gogo asko zeuden, erabateko normaltasunarekin, jai giroaz gozatu ahal izateko, eta herritarrengan lehen egunetik nabaritu da. Orain zazpi egun dituzte aurretik. Iraileko lehen eguna bajadaren eguna da Lekeition. Kuadrillek azken asteetako lanaren emaitzak erakutsi dituzte, asko eta askotarikoak izan ziren mozorroak, bata bestea baino originalagoa.

35. bajada osatu eta gero, plaza kolorez bete da. Lepo beteta zegoenean jaitsi da Antero jaietako protagonista kanpandorretik. Aurten, 42 urteren ostean, ez du Pedro Zabalak Antero jaisteko ardura izan, bestelako lanak izan ditu, txupina botatzearena, hain zuzen ere. Hunkituta jaurti du Zabalak: «Gora sanantolinak!».

Jaiak eztanda egin bezain laster eta Ohian Vegak jarritako musikarekin banatu dituzte 35. bajadako sariak, hauek izan dira irabazleak:

-Kitto saria: Urte berriko kotilloia

-Sari berezia: Batukada

-Umeen saria: San Fermin

-Sari nagusia: Portuko amarriak

Egitarau luzea dute aurretik lekeitiarrek, biharko San Antolin Egunetik hasita. Ekintza asko dituzte kirolak, jolasak, bertsoak edota musika. Xenki eta Murgiren heriotzaren 50. urteurrena da. Martitzenean Eusko Jaurlaritzaren ikerketak ebatzi zuen Guardia Zibilak hil zituela. Udalak harrera instituzionala egingo die senideei eta Goiko kalean ekitaldia egongo da.

SAN ANTOLIN JAIETAKO EGITARAUA


Zahar dator aldi berria

Azpeitiko populazioak 2031. urtera bitartean izan dezakeen bilakaera ezagutzeko, azterketa egin du Siis zentroak udalaren eskariz. Ikerketaren arabera, 2031. urtean azpeitiarren ia laurdenak 65 urtetik gora izango ditu, eta mendekotasuna duten pertsonen kopurua %34 haziko da urte horretara bitartean. Errealitate horren aurrean, hainbat egitasmo ditu udalak esku artean. Besteak beste, egoitza berriaren proiektuari lotuta, zenbait aldaketa egin dituzte San Martin egoitzan. 2023ko urtarrileko Uztarria aldizkariko erreportajea da hau.

Biztanleria zahartzen ari da. Lehengo hamar senideko familiak desagertu dira, eta haur batekoak edo bikoak dira egun ohikoenak, haurrak izatea erabakitzen baldin bada. Era berean, bizi itxaropena asko luzatu da azken hamarkadetan. Gizartea aldatzen ari da, bizimodua ere bai, eta horrek, nahitaez, demografian eragin zuzena izango du. Errealitate horrek gaiaz pentsatzen jarri beharra ekarri du, biztanleriaren aldaketak zaintza sistemarekin lotura zuzena duelako. Horri lotuta, Azpeitiko Udalak ikerketa bat gauzatu du, populazioak 2031. urtera bitartean izan dezakeen bilakaera ezagutzeko eta urte horretan adinekoek izan ditzaketen Gizarte Zerbitzuen beharrak aurreikusteko. Hona hemen datu esanguratsu bat: Azpeitiko biztanleriaren ia laurdenak 65 urtetik gora izango ditu 2031n.

Siis dokumentazio eta ikerketa zentroak garatu du aipatutako ikerketa, udalak eskatuta. Hori bai, zentro horrek nabarmendu du datuak "kontuz" hartu behar direla, Azpeitia "herri txikia" denez, baliatutako hipotesietan "aldaketa txikiak" izanez gero, horiek emaitzetan "eragin nabarmena" izan dezaketelako.

Azterketa horren arabera, populazioa %7,5 haziko da, gutxi gorabehera, 2018. eta 2031. urteen artean. Adinekoen populazioa –65 urtetik gorakoena–, gainera, populazio orokorra baino dezente gehiago haziko da; %27,3, hain zuzen ere. Aurreikuspenen arabera, 3.914 adineko izango dira Azpeitian 2031n. Haurren kopurua %20 gutxituko da urte horien artean, eta 65 urtetik gorakoena %18 hazi. Populazioaren batez besteko adina, berriz, 44 urtetik 46 urtera igaroko da. Biztanleriaren zahartzearekin batera, gora egingo du haren dependentzia mailak ere: mendekotasuna duten pertsonen kopurua %34 haziko da. Beraz, zailtasunak dituen populazioa gehiago haziko da populazio orokorra baino.

Zientziaren eta medikuntzaren aurrerapenek eraginda, gero eta urte gehiagoz bizi dira herritarrak. Horrenbestez, bizi itxaropenak gora egingo du datozen urteetan. 2018. urtean, gizonak 80,5 urtera arte bizi ziren batez beste, eta 2031n 83,8 urte egitera iritsiko direla aurreikusten da; 3,3 puntu egingo du gora haien bizi itxaropenak. Ondorioz, adineko gizonen artean 80 urtetik gorakoek duten pisua ere nabarmen haziko da. Emakumeen bizi itxaropena ez da gizonena bezainbeste luzatuko epe berean: 2,4 puntu. Izan ere, emakumeen bizi itxaropena dagoeneko altua da; 2018. urtean, 86,5 urtera arte bizi ziren batez beste, eta 88,9 urtekoa izango da haien bizi itxaropena 2031n. Emakumeen bizi itxaropena gizonena bezainbeste haziko ez denez, 80 urtetik gorako emakumeen kopurua ere ez da gizonena bezainbeste haziko. 65 urtetik gorakoen artean, aldiz, ez da hainbeste aldatuko sexuaren araberako pisua.

Herritarren bizi itxaropena luzatzeak horiek mendekotasun egoeran pasatuko dituzten urteak luzatzea eragingo du. Azterketan jasotakoaren arabera, aurreikusten da 691 herritarrek izango dutela mendekotasun arriskua edo mendekotasun egoera 2031. urtean –2018 amaieran, 596 azpeitiarrek zuten mendekotasun onartua–. 2031n mendekotasunen bat duten hamar pertsonatik ia lauk mendekotasun arina izango dute, hamarretik hiruk mendekotasun larria eta laurdena baino zertxobait gutxiagok mendekotasun handia.

(Argazkia: Kris Fernandez)

Gizarte Zerbitzuen eskaerak, gora

Mendeko pertsona kopuruaren gorakadaren ondorioz, 2031n Gizarte Zerbitzuen eskaera tasa handitu egingo dela espero dute azterketaren egileek. Igoera hori %4,2koa izango dela aurreikusi dute ikerketan, baina Siisen arabera, handiagoa izan daiteke, "laguntza informalaren eskuragarritasunaren arabera".

Biztanleriaren bilakaeran eragin zuzena duen beste faktore garrantzitsu bat da ugalkortasunarena; hau da, munduratzen den ume kopurua. Ugalkortasun Indize Sintetikoa da horren berri ematen duen datua; emakume batek bere urte ugalkorretan zenbat haur izango lituzkeen adierazten du Ugalkortasun Indize Sintetikoak. Eustatek lurraldeka ematen ditu datu horiek, eta Gipuzkoan 1,48 ume izan zituen batez beste emakume bakoitzak 2018an. Siisen arabera, Azpeitiko Ugalkortasun Indize Sintetikoa ondo egokitzen da Eustatek Gipuzkoarako ematen dituen datuetara. Eustaten aurreikuspena da ugalkortasun indizea handitzen joango dela datozen urteetan. 2030. urtean datu hori 1,59koa izatea espero dute Gipuzkoan. Beraz, aurreikuspenen arabera, haur gehiago jaioko dira datozen urteotan.

Era berean, INE Espainiako Estatistika Institutuak Gipuzkoarako egiten dituen proiekzioetan aurreikusten da haurrak izateko adina zertxobait aurreratuko dela, immigrazioaren eraginez. 20-34 urte bitarteko emakumeen erditzeak hazi egingo dira; 35 urtetik gorakoenak, berriz, murriztu.

Datuen artean, bada bitxikeria bat ere: neskak baino mutil gehiago jaiotzen dira munduan. Herrialde gehienetan, 105 mutil jaiotzen dira ehun neska jaiotzen diren bakoitzeko. Dena den, Azpeitian diferentzia hori handiagoa da urte gehienetan; esku artean dituzten datuak kontuan izanda, 109,9 mutil jaiotzen dira batez beste ehun neskako.

Aipatutako aurreikuspenak mahai gainean izanda ere, migrazioak asko baldintza dezake populazioaren etorkizuneko bilakaera. Eustatek Gipuzkoarako aurreikusten du immigrazioa mantendu eta emigrazioa txikitu egingo dela; beraz, migrazioak goranzko joera txiki bat izango du. INEk Gipuzkoarako egiten dituen proiekzioetan, aldiz, migrazio tasak gutxitzen joango direla aurreikusten du.

Iturri guztien arabera, zaintza informala eskuratzeko zailtasun handiagoa izango da etorkizunean. Izan ere, lehen informalki erantzuten zitzaion zaintzaren zati handi bati, etxean, baina gero eta zailago bilakatu da hori horrela izatea, gizartea aldatu egin delako; emakumea lan munduan txertatu delako, besteak beste. Gainera, biztanleria zahartzearekin batera, beste pertsona bat zaintzeko adinean dagoen herritar kopurua murriztu egingo da. Hori neurtzeko, Zaintzaile Potentzialen Indizea (ZPI) erabili daiteke; ZPIak neurtzen du 70 urtetik gorako pertsona bakoitzeko 49 eta 69 urte bitarteko zenbat zaintzaile potentzial dauden. 2018 eta 2031 bitartean, ZPIa %18 murriztea espero dute.

Beraz, datuek argi erakusten dute gizartea zahartzen ari dela eta mendeko pertsonen kopuruak gora egingo duela datozen urteetan. Horrek Gizarte Zerbitzuen eskaria areagotuko du; izan ere, gero eta pertsona gutxiago egongo dira adineko herritarrak zaintzeko adinean, eta joerak erakusten du zaintza informalak ere behera egingo duela. Hala eta guztiz ere, Siisen ikerketaren arabera, gaur egun zerbitzu prebentiboetan inbertitzeak etorkizunean zerbitzu pisutsuagoen erabilera murriztea eragin dezake. Ikerketa zentroak jaso duenez, badago hori horrela dela esateko "nahikoa ebidentzia": etxez etxeko laguntzak eta eguneko estimulazio zerbitzuek eragin dezakete horretan, baita laguntza teknikoek eta etxebizitzaren egokitzapenak ere.

Etxe tutelatuen eraikineko lanak, Elizkalean. (Maialen Etxaniz)

Udala, prebentzioa lantzen

Siisek egindako ikerketaren emaitzak esku artean, Azpeitiko Udalak nabarmendu du prebentzio lana egiten jarriko dituela indarrak. Nagore Alkorta Azpeitiko alkateak azaldu duenez, gizartearen zahartzearen aurrean, udalaren helburua da adineko pertsonek ahalik eta denbora gehienez etxean bizi nahi badute, horretarako baliabideak ezartzea, eta etxean bizitzea posible ez den kasuetan, etxean bezala senti daitezen bermatzea. Haren arabera, etxez etxeko laguntza izan da orain gutxira arte mendekotasun txikiena zutenei eskainitako zerbitzua, eta San Martin egoitzakoa, berriz, mendekotasun handiena zutenei eskainitakoa. Dena den, bi mutur horien artean ez zegoen bestelako aukerarik, eta eskala hori zabaltzea nahi izan dute, egoitzara iritsi arteko tartea luzatzeko, "jende gehienak etxean zaindua izatea" nahi duelako. Bide hori jorratzeko, hainbat proiektu ditu esku artean erakundeak; batzuk dagoeneko martxan, eta beste batzuk bidean dira.

Etxez etxeko laguntza integrala

Etxez etxeko laguntza integrala da udalak martxan duen zerbitzuetako bat. Urte hasieran abiarazi zuen proiektu hori erakundeak, Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntzarekin, oraindik etxean bizitzeko gai diren edo horretarako hautua egin duten mendeko pertsonen zaintzarako. Aurrez martxan zen etxez etxeko laguntza osatzea da zerbitzu berri horren helburua, Leire Goenaga Gizarte Zerbitzuetako batzordeburuak azaldu duenez: "Berez, etxez etxeko laguntzaren helburua ez da soilik adinekoei garbiketa lanak egiten laguntzea, baina askotan, horretara mugatzen da zerbitzua, eta beraz, ez du betetzen zaintza pertsonalari dagokion atala". Hutsune horri erantzuteko, azken urteetan aldaketa ugari egin dituzte etxez etxeko laguntzan, eta 2022. urtean beste urrats bat egin du erakundeak, etxez etxeko laguntza integrala martxan jarriz.

Goenagaren arabera, mendekotasun maila txikia duen herritar batek, agian, nahikoa du etxez etxeko ohiko laguntza jasotzea, baina mendekotasun hori areagotzen doan heinean, haren beharretara hobeto egokitzen da etxez etxeko laguntza integrala. Izan ere, zerbitzu hori jasotzen dutenei egunero, 24 orduz, bermatzen diete arreta profesionala. Horiei "erreferentziazko pertsona bat" izendatzen diete, eta gainbegiratze eta larrialdi zerbitzua eskaintzen die pertsona horrek. "Zerbitzuak etxean hobeto zainduta egoten laguntzen die. Edozein ordutan dei diezaiokete beren erreferenteari: asteburuetan, gauean...".

Zinegotziak adierazi duenez, etxez etxeko laguntza integralaren bidez, luzatu egiten da adinekoa egoitzara joateko denbora. "Herritarrei galdetzen badiezu, gehienek ez dute nahi egoitzara joatea, etxean zaindu ditzaten nahi dute. Egindako azterketen emaitzek erakusten dutenez, etxez etxeko laguntza integrala jasoko ez balute, hiru pertsona dagoeneko San Martin egoitzan egongo lirateke".

Etxebizitza tutelatuak

"Mendekotasunik ez edo mendekotasun oso txikia" duten adineko pertsonentzako hamabi etxebizitza tutelatu eraikitzen ari da udala Elizkaleko 24, 26 eta 28 zenbakien orubean. Orain arte udalak ez zuen etxebizitzarik kalifikazio horrekin, nahiz eta herriko zenbait gunetan badituzten larrialdiko beste etxebizitza batzuk, antzerako beharrei erantzuten dietenak. Etxebizitza tutelatuak honako profil hau duten herritarrentzako dira: autonomoak, mendekotasun mailarik ez dutenak edo gradu bateko mendekotasun maila dutenak.

Hamabi etxebizitza eraikiko dituzte Elizkalean; horietatik lau bi logelakoak izango dira, eta zortzi logela batekoak. Orotara, hamasei plaza izango dira. Udal ordezkariek azaldu dutenez, halako espazio batean bizi ohi diren pertsona gehienek bakarrik bizitzea nahi izaten dute, baina zenbait kasutan, baita binaka ere: senar-emazteek, anai-arrebek...

Etxebizitza tutelatuetan, herritar bakoitza bere etxebizitzan bizi ohi da, baina etxe horrek elementu komun batzuk izaten ditu. Gainera, arreta jaso ohi dute hango bizilagunek: janaria prestatzen laguntzen diete, psikologoen edo terapeuten laguntza jaso dezakete...

Udalak aurreikusten du martxo-apirilerako amaituko dituztela obrak, baina gero jantzi egin beharko dira etxebizitzak, eta horrek luzatu egingo du proiektua martxan jarri arteko denbora. Gainera, erabiltzaileen profilak zehaztu beharko dituzte, eta haiek bete beharko dituzten baldintzak jasotzen dituen araudia osatu beharko dute. Etxebizitza tutelatuak martxan jartzerako, udazkena izango dela aurreikusten du udalak. Jendea informatzeko hitzaldiak antolatzeko asmoa ere badu erakundeak.

Perdillegiko gunea, gaur egun. (Maialen Etxaniz)

Egoitza berriaren proiektua

Azpeitiko Udalak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak 2021eko azaroan jakinarazi zuten gizarte beharrei erantzungo zien eraikin bat egiteko asmoa zutela Perdillegiko eremuan. Alkortak azaldu duenez, San Martin egoitza egun kokatzen den gunea handitu nahi zuten berez, biztanleriaren zahartzeari eta herritarren beharrei erantzuteko, baina eremu horretako "uholde arriskuak" tarteko, ez zen hori posible izan. Orduan erabaki zuten beste gune batean egoitza berria egiteko hariak mugitzen hastea.

Alkateak adierazi duenez, egoitza berri hori egiteko, aldundiarekin harremanetan jarri ziren, eta "gauza bat argi" adierazi zioten erakundeari: "Orain arteko kudeaketa ereduari eutsi nahi diogu; hau da, irabazi asmorik gabeko entitate batek kudeatzea nahi dugu zaintzarekin loturiko zerbitzua. San Martin egoitzako fundazioak kudeatzen du egungo egoitza, eta eredu hori mantentzea nahi genuen proiektu berrian". Haren arabera, aldundiak begi onez ikusi zuen hori, fundazio gehienak "desagertzen" ari direlako.

Aldundiak eta udalak dagoeneko adostuta dute zer zerbitzu jarriko dituzten eraikin berrian. Guztira, 125 plaza izango ditu egoitza berriak. Horietatik 110 adinekoei zuzendutakoak izango dira, eta hamabost desgaitasun psikikoa dutenei zuzendutakoak. Gainera, 20-30 pertsonari zuzendutako eguneko zentroa ere izango da Perdillegiko gune berrian.

Ohiko zahar etxeen eredua irauli nahi dute egoitza berriarekin. "San Martin egoitzan oraindik batzuek logelak partekatzen dituzte, eta hori saihestu eta bizikidetza unitateak bultzatu nahi ditugu: hau da, egoiliar bakoitzak berarentzako soilik izango den espazio bat izatea ziurtatu nahi dugu, horiek etxean bezala sentitu ahal izateko. Logela, egongela... izango ditu pertsona bakoitzaren bizikidetza unitateak". Alkatearen arabera, dagoeneko zenbait herritan martxan daude horrelako ereduak, eta funtzionatu egiten dute. "Egoiliar bakoitza etxetxo txiki batean bezala bizi da, eta beste egoiliarrekin partekatzen ditu zenbait elementu; sukaldea, esaterako". Horrela, senitartekoak etortzean, horiek egoiliarrentzako janaria presta dezakete, besteak beste. "Zaintzaren ereduan aldaketa bat egin behar dela ikusten dugu. Pertsona horiek ahalik eta autonomoenak izan daitezen saiatzea da helburua, eta dauden lekuan daudela, etxean bezala senti daitezen ahalegintzea".

Horrez gain, egoitza berria Perdillegin egingo dela ere adostuta dute dagoeneko udalak eta aldundiak, eta zerbitzu soziosanitarioak eskaintzen dituen Matia fundazioak garatuta dauka eraikinaren aurreproiektua. Kontu horietan adostasuna adierazi dute bi aldeek, eta udalak Hiri Antolamendurako Plan Orokorraren aldaketa martxan jarri du, gune hori etxebizitza erabilerarako izendatuta dagoelako.

Egoitza berria Perdillegin egiteko, han kokatzen den eta Perretxiko izenez ezagutzen den eraikina bota egin beharko dute, baita Juan Antxieta musika eskola, Atzegi nahiz Udal Euskaltegia hartzen dituen eraikina ere. Hori horrela, musika eskola Dinamora lekualdatuko dute, eta Udal Euskaltegia eta Atzegi Perez Arregi plazako Telefonica zenaren gunera.

Gaur-gaurkoz, proiektua gauzatu ahal izateko finantziazio formula aztertzen ari direla adierazi du alkateak: "Aldundia eta udala proiektua gauzatzeko finantzazio formula ezberdinak aztertzen hasiak dira".

Era berean, eraikin berriaren proiektua martxan jartzen hasi zirenean, San Martin egoitzako fundazioa nola zegoen aztertzea erabaki zuten, helburua fundazio horri eustea zela kontuan izanda, dimentsio horretako proiektu bati ekin aurretik entitatearen egoera xehetasunez ezagutzeko. "GSR enpresa kontratatu genuen San Martin egoitzaren bideragarritasun azterketa egiteko; finantziazioari nahiz langileen kudeaketari dagokionez, egoera zein zen jakin nahi genuen. Emaitzak esku artean izanda, kudeaketari dagozkion zenbait neurri hartu behar zirela ondorioztatu genuen, fundazioa bizirik mantendu nahi bazen behintzat. Eta zuzendaritzan aldaketa egitea erabaki genuen", azaldu du alkateak. Gaur-gaurkoz, GSR arduratzen da San Martin egoitzako zuzendaritzaz; Beatriz Gelbenzu da egoitzako zuzendari berria.


Urdaiazpiko dastaketa

Informazio gehiago.


17.125 metro karratuko eraikigarritasuna aurreikusi dute ospitalerako

Gotzone Sagardui Osasun sailburuak Tolosaldeko ospitale publikoaren inguruko zehaztapenak eman ditu Legebiltzarrean, EH Bilduko Ibai Iriarte legebiltzarkide tolosarraren galdera bati erantzunez, El Diario komunikabideak argitaratu duenez.

Komunikabideak jaso duenez, ospitaleak larrialdiak artatzeko zerbitzua izango du, 17 espezialitate izango ditu eta 17.125 metro karratuko eraikigarritasuna kalkulatu dute. Datu horiek Plan Funtzionalean daude jasota, baina plan hori behin behinekoa dela esan du Osasun sailburuak. Sagarduik ez du data zehatzik eman, baina aurreratu du zortzi edo hamar urte beharko direla proiektua burutzeko. Hurrengo pausoa proiektua idazteko, obra zuzentzeko eta segurtasuna zein osasuna koordinatzeko lizitazioa ematea izango dela gaineratu du, eta horretarako urtebeteko epea eman du. Lanak 2025 urtean hasiko lirateke eta esan du oraingoz ez dela aurreikusten aldaketarik Asuncion Klinikarekin dagoen kontzertazio hitzarmenaren inguruan. Tolosako Udalak HAPOa aldatu behar du ospitalea eraiki ahal izateko eta horren zain dago Osasun saila. Horren ondotik iragarriko du Osakidetzak zer egin asmo duen.

Ospitaleak eskainiko dituen zerbitzuen inguruan zehaztapen hauek eman ditu; kanpo-kontsultak, eguneko ospitalea, anbulatorio mailako kirurgia, ospitalizazio medikua eta etxekoa, larrialdiak, oinarrizko laborategia, farmazia, X izpiak eta administrazioko, kudeaketa sanitarioko, informatikako, elikadurako zein sukaldeko edo mantentze-lanetako zerbitzu orokorrak izango ditu. Medikuntzako eta kirurgiako espezialitateei dagokienez, 17 zerbitzu aurreikusi dituzte; kardiologia, pneumologia, dermatologia, neurologia, endokrinologia, erreumatologia, barne-medikuntza, errehabilitazioa, hematologia, osasun mentala, tokoginekologia, traumatologia, oftalmologia, otorrinolaringologia, urologia, kirurgia orokorra eta anestesiologia.


Espejo saritu izanak «iraindu» egin dituela salatu du Zabalzaren sendiak

Torturatuen Sareak azaldu du ez dela etikoa biktimak aitortzea eta arduradunak mailaz igotzea


Sokamuturra argazki lehiaketako sari banaketa


Irisgarritasun hobea eta segurtasun handiagoa ditu orain Lezesarri auzoak

Azkoagainetik Urrintxo pareraino oinezkoendako bidea egokitu eta argiteria aldatu dute. Bestetik, estutu egin dute errepidea, ibilgailuen abiadura moteltzeko. 2007an egin zuen auzoak lehen eskaera.

Lezesarri auzoko irisgarritasun eta segurtasun lanak bukatu dituzte. Oinezkoendako bidea egin dute, errepide izkinatik, Azkoagain parean hasi eta Urrintxoraino –Arantzazurako bidean, errepidearen ezkerretik hasieran eta eskuma aldetik amaieran– eta irla batzuk ere jarri dituzte errepide erdian, ibilgailuen abiadura moteltzeko. 300.000 euroko kostua izan dute lanek, gutxi gora behera. Beste 30.000 euro izan da argiteria aldatzea; auzotarren eta Udalaren artean ordaindu dira lan horiek.

Pozik auzotarrak

Auzotarrek duela hamasei urte eskatu zuten irisgarritasun eta segurtasun arazoei erantzuteko. Aloña Menditik ere jaso dute Udalean eskaera berdina, gurasoak kezkatuta daudela, lekua arriskutsua dela esanez. Egindako lan hauekin pozik daude auzotarrak. "2007an egin genuen lehen eskaera. Denbora eta dirua kosta da, baina pozik gaude. Inbertsioa izan da hau, ez da auzotarrendako bakarrik, herritar denendako hobekuntzak dira. Aurrekontu parte-hartzailetan ere beti agertu da Jaumendi aldera edo honantz lanak egiteko eskaera, adibidez", dio Lezesarriko auzo alkateak, Eukene Urzelaik, Azkoagain inguruan aparkatzeko ohitura horrek errotuta jarraitzen duela gaineratuz. Horrela geldituko dira, egun, gune horretako lan horiek, baina ez da baztertzen Arantzazu aldera, gora, jarraitzea oinezkoen bideak. "Arantzazuk, frantziskotarrek, Uribarrik, Araotzek eta Lezesarrik eginda dugu eskaera bateratu bat udaletxera, duela 10-12 urte, bidegorri moduko bat Arantzazuraino egiteko", gaineratu du Urzelaik.

Lezesarriko lan hauekin batera, asfaltatze lanak ere egin dituzte Arantzazuko Ama kalean eta Azkoagain inguruan eta Elkar Hezi ikastetxeko pareko urak bideratzekoak ere bai. Beste 200.000 euro inguru izan dira horiek, udal ordezkarien esanetan.

Beste auzo batzuetan

Izaro Elorza alkateak adierazi duen moduan, Udalak jarraituko du "auzoen beharrak identifikatzen eta auzotarrekin batera kontrastatzen eta gauzatzen". Gune horretakoak bukatutzat ematen dituzte baina herrigunetik gertu dauden beste landa gunetan badaudela beharrak aitortu du. Goribar eta Torreauzo inguruko lanak aipatu ditu, horien gauzatzeko plana martxan dagoela esanez.

Arantzazu Ama kalean Udal brigadak egindako euri-uren jasotze lanak