Tadej eta Mathieu, Mathieu eta Tadej SA

Ikaragarria egin du Pogacarrek lehen erlojupekoan, eta diferentzia mamitsuak atera aurkari guztiei; Van der Poel ere bikain aritu da bakarka, eta maillot horiari eutsi

Liderra dago, eta lider handia. Iazko erakustaldia kasualitate izatearen susmoa bazegoen, akabo zalantzak. Pogacar erlojupekoan ikaragarri dabil, beste inor baino gehiago, eta maldan gora ere gutxi, ale batzuk baino ez dira UAE taldekoa aztean uzteko. Matxinen mutilak sekulako astindua eman dio sailkapen nagusiari, txikitu egin ditu aurkari guztiak erlojupekoan, eta oilar arriskutsu denak minututik gorako atzerapenera ditu dagoeneko. 'Hemen nago', esan du, eta mezu garbia helarazi kontarioei: 32 kilometroko beste erlojupeko bat dago Parisera iritsi bezperan, eta han ere beste minutu edo minutu eta erdi galduko duzue. Pogacarrek 44 segundo sartu dizkio Roglic-i, 55 Porteri, 1.18 Thomas-i, 1.44 Carapaz-i eta 2.08 Miguel Angel Lopez-i. Nagusia ere ikaragarri zabaldu da. Mathieu Van der Poel-ek eusten dio horiari, baina hori ere UAE eta Pogacarren mesede. Esloveniarrak 1.29ra du Uran, 1.44ra Carapaz, 1.48ra Roglic, 1.54ra Thomas, 2.35era Gaudu eta 5.20ra Miguel Angel Lopez. Tarteak dira.

Lasterketako panorama ere UAEren mesedean, INEOS, Jumbo eta Movistar baino talde apalagoa baitu. Van der Poel eta Alpecin-Fenix taldea maillot horiari eusten saiatuko dira bihar eta etzi, eta desgastea pilatzea saihestu Josean Matxinen taldeari. Larunbatean bestelako kontua izango da. Orduan sua sortuko da, Alpeetako lehen gailurretan, eta hor ikusiko da UAEk eraso erauntsia kudeatzeko daukan gaitasuna, indarra, egokia den. Pogacarren erakustaldiak, nagusitasunak, desbantaila hori du berarentzat: beste guztiak bere aurka egingo dutela, bakarkako lanean irits ezina delako. Lidergoa, faboritismo hori kudeatzen asmatu beharko du Pogacarrek, baina batez ere Matxin bere kirol zuzendariak.

Erlojupekoaz gauza gutxi. Mikkel Bjerg-ek hautsi zuen kronoa aurrena, baina ondoren lehen hamarretan ere ez zen sartu. Stefan Kung-ek ere lan ona egin zuen, baina ondoren garaipenetik urrun geratu zen. Pogacarren irteerak eta tarteko bi erreferentziek erakutsi dute esloveniarra hegan zihoala, eta hala izan da bukaeran ere. Diferentzia handiak egin ditu, ordu erdi pasako lanean. Handiak. Pauso polita eman du, baina orain denak bere kontra jarri ditu. Jakingo zuen, dena den, hala izango zela. Eta gaur bezalako sasoiari eusten badio, lasai egongo da. Beste guztiek bera dagoen posizioan egin nahiago lukete, duten atzerapenarekin egon baino.

Bihar esprinterrentzat azken aukera, puska batean. Seigarren etapa, Tours-Chateauroux, 160 kilometro eta laugarren mailako muino bat baino ez, bidean. Cavendish-en bigarrena izango ote?


'Energia berriztagarriak zure etxean... posible da' tailerra

Ordu eta erdiko tailerra.


«Bizitzarako beharrezkoak diren baliabideak eskaintzen dizkiegu erabiltzaileei»

Leitzan dagoen udal tailer okupazionala da Okille. Bertan egiten du lan Pablo Feok hamar erabiltzailerekin, «desgaitasunak dituzten pertsonei bizitzarako beharrezkoak diren baliabideak eskaintzen dizkiegu».

Hainbat gauza egiten dituzte tailerrean, «baina garrantzitsuena ez da bertan egiten duguna, hona etortzen diren langileentzako suposatzen duena baizik. Askotan esaten dugu langileak baino, txokoan elkartzen garen lagun talde bat garela».

Duela 29 urte hasi zuten ekimena, «beharra bazegoen, alternatibarik ez zuen kolektibo bat zegoelako herrian». Mankomunitate eta udalak elkarte bat sortu zuten tailerra egiteko eta Nafarroako Gobernuak erdia finantzatzen du.

Gaur egun, paperezko eguzkiloreak eta egurrezko erlojuak egiten dituzte bereziki; «birziklatutako materiala erabiltzen dugu, gastu gutxirekin ahalik eta etekinik handiena ateratzeko. Tailer txikia garenez, guretzako merkea den zerbait egin behar dugu». Salmentak «Euskal Herriko ia lurralde guztietan» egiten dituzte; Bilbon Donostian, Iruñean, Elizondon, Amurrion…


Pedro Sanchezen eta Pere Aragonesen arteko lehen bilera, espioitzaren inguruko polemikaren erdian

Aurpegi serioak Pedro Sanchezen eta Pere Aragonesen arteko lehen agurrean, buruzagi independentisten espioitzaren inguruko polemikaren erdian. Cercle d 'Economiaren urteko jardunaldietan izan dira biak.


“Trenbidea lurperatzea premiazko behar bat da”

Amara Berriko auzo elkarteak martxoan abiatu zuen Loiolaren eta Morlansen arteko trenbidea lurperatu dezatela eskatzeko kanpaina Atsedena bai, zarata gehiago ez! Morlans-Loiolaren lurperatzea orain! lelopean. Sinadurak biltzen aritu ziren bi asteburuz, eta 1.000 sinaduratik gora bildu zituzten guztira. Ondoren, maiatzaren 26ko udalbatzarrean gaia eztabaidatu zuten, eta udal gobernuak aurkeztutako mozio bat onartu zuten. Horren harira, oharra plazaratu du auzo elkarteak, eta nabarmendu du euren eskaera ez dela ez “kapritxo bat”, ez “utopia bat”: “Lehenik eta behin, eskubide bat da, eta, bigarrenik, premiazko behar bat da, gaur egun dugun kutsadura akustikorik gabeko auzo bat lortzeko”.

Hasieratik, auzo elkarteak salatu du gaur egun zarata handia jasaten dutela bizilagunek auzotik pasatzen diren trenengatik, eta etorkizunean gehiago jasango dutela, Lugaritz eta Easo lotzen dituen tunelaren zaharberritze proiektuaren ondorioz. “Bidaiari eta salgai tren gehiago ibiliko dira, egunez zein gauez. Panorama negargarria da”, gaineratu dute: “Gaur egun, bidaiarien trenak 05:30etik gaueko 11:30etara ibiltzen dira, 7,5 minutuero noranzko batean edo bestean”.

Horrek egunez zein gauez zarata handia sortzen duela salatu dute, eta zarata hori handitu egingo dela: “Merkantzia trenak ibiliko dira gure auzoan. Gaur egun, hainbat kexa jaso ditugu bizilagunen aldetik, gauez Euskotrenek programatuta duen merkantzia trena dabilelako; baina, Duñike Aguirrezabalaga zinegotziak baieztatu digunez, merkantzia trenen kadentzia handitzea pentsatzen da”. Nabarmendu dutenez, “trenbide aldaketa horrek berekin ekarri behar du Amara Berriko bizilagunen atsedena bermatuko duten neurri batzuk ezartzea, kutsadura akustikotik babesteko, indarrean dagoen araudiaren arabera”.

Donostiako Udalbatza osatzen duten alderdi politiko guztiengandik “erantzun oso positiboa” jaso dutela aitortu dute, “lurperatzearen eskaeraren aldekoa”. Eneko Goia alkatearen babesa ere jaso dutela nabarmendu dute, berarekin izandako bilera batean: “Alkateak nabarmendu zigun ez dela soilik balizko gaueko konboien kutsadura efektua, baizik eta, hemendik aurrera bidaiarien trafikoaren planifikazioa egin den bezala, hori gero eta ordu kadentzia handiagokoa izango dela”. “Horregatik guztiagatik, Amara Berriko auzo elkarteak lanean jarraituko du”, gehitu dute.


Ostiralean zabalduko dute Azpeitiko emakumeak korrika egitera animatzeko 'Zuk ere ahal duzu!' egitasmorako izen-ematea

'Zuk ere ahal duzu!' programaren helburua da emakumeei korrika egitearen onurak eta abantailak ezagutaraztea, eta taldean lasterka egiteko aukera eskaintzea. Izen-ematea igerilekuan egin behar da, 20 euro ordainduta.

Azpeitiko Udalak emakumeak lasterka egitera animatzeko Zuk ere ahal duzu! programa jarriko du martxan beste urte batez. Aurtengoa egitasmoaren hamalaugarren edizioa izango da, eta ostiralean, hilak 10, zabalduko dute taldean korrika egiteko saioetan parte hartzeko izen-ematea. Zuk ere ahal duzu! programaren helburua da emakumeei korrika egitearen onurak eta abantailak ezagutaraztea, eta taldean lasterka egiteko aukera eskaintzea. 14 urtetik gorako emakumeek har dezakete parte egitasmoan.

Saioak edo entrenamenduak astelehen eta asteazken arratsaldeetan izango dira, 19:15etik 20:30era. Zehazki, honako egunetan izango dira entrenamenduak : urtarrilaren 22an, 27an eta 29an eta otsailaren 3an, 5ean, 10ean, 12an, 17an, 19an eta 26an. Igerilekua izango da topagunea, parte-hartzaileak han elkartuko baitira korrika egiteko. Saio guztiak monitore batek gidatuko ditu.

Egitasmoan parte hartzeko izen-ematea igerilekuan egin behar da, 20 euro ordainduta. Informazio gehiago behar duenak, 943-15 00 95 telefonora deitu edo kirolak@azpeitia.eus helbidera idatz dezake.


Herriko gazteek antzerki tailerrean izena eman dezakete jada

Hondarribiko Udaleko Gazteria sailak gazteentzako euskarazko antzerki tailerra antolatu du beste behin, eta dagoeneko izena eman daitekeela jakinarazi du. 11 eta 17 urte bitarteko neska-mutilei begirako tailer honetan izena emateko azken eguna datorren urriaren 2a (astelehena da) izango da. Lotura honetan apunta daitezke.

Asteazken arratsaldetan bilduko dira gaztetxoak (17:30etik 19:30era), Talaia Biteri ikastetxeko gimnasioan. Udaleko iturrien arabera, ondorengo helburuekin ekingo diote tailerrari: “antzerkiari hurbilketa ahalbidetu gazteei, emozioak adierazteko eta tentsioak askatzeko aukera eman; eta irudimena eta sortzeko gaitasuna garatu gorputzari buruzko kontzientzia hobetzeko”.

Orotara 12 plaza izango ditu tailerrak. Lau hileroko kuota 74 eurokoa izango da eta hiru hilekoa berriz, 54koa. Ekainera bitarte luzatuko dituzte saioak.


'Azpeitia bizi' egitasmoa aurkeztu du Azpeitiko Udalak, euskal kultura eta herriko proiektuak ezagutzeko

Kulturari eta lehen sektoreari lotutako bisita gidatuak egingo dituzte abuztuan Azpeitian, asteartetik larunbatera, baita ondare historikoa ezagutzeko bisitak ere. Bisita gidatuak doakoak izango dira, baina aurrez izena eman beharko da Basazabaleko turismo bulegoan.

Azpeitiko Udalak Uemaren Bertatik bertara kanpainarekin bat egin, eta turismoaren inguruko eskaintza berezia antolatu du abuzturako. Nagore Alkorta alkateak adierazi duenez kanpaina hori "oso ongi" egokitzen da herriaren izaerara, balioetara zein nahietara: "Azpeitian euskaraz bizi gara, eta gure hizkuntza ardatz hartuta, eskaintza interesgarria osatu dugu". Kanpaina horren barruan, jatetxeetan eta tabernetan mahaiganeko oihal batzuk ere banatu dituzte, eta hizkuntza desberdinetan hainbat hitz erabiltzeko aukera eskaintzen da bertan.

Udalak ekonomia sustapenenaren planaren barruan turismo jasangarriaren aldeko plan bat osatu du, eta hortik dator martxan jarri berri duen Azpeitia bizi egitasmoa; besteak beste, kultura, hizkuntza, lehen sektorea, natura zein ondare historikoa bistaratzen ditu egitasmoak. Erakundearen arabera, Azpeitira "gertuko bisitariak" erakartzeko lanean dihardu, eta horretarako "turismo jasangarriaren bultzada ekonomikoa" baliatu nah du.

Azpeitia bizi egitasmoaren barruan hainbat bisita gidatu eskainiko dituzte abuztuan zehar: "Azpeitian baditugu berezi egiten gaituzten zenbait indargune, hainbat arlotan erreferente izan daitezkeen proiektu propioak ditugu abian eta indartsu. Horiek ezagutu eta bizitzeko eskaintza eskainiko diegu ezagutu nahi dituztenei", nabarmendu du alkateak.

Kultura bizi

Kulturaren inguruko bisitei dagokienez, Azpeitiko kultur sorkuntza eta transmisioaren gako diren espazioak ezagutzeko aukera izango da, hala nola XVI. mendeko eliza den Sanagustin kulturgunea eta Soreasuko Dinamoa Sormen Gunea. Bisita horiek asteazkenetan eta larunbatetan izango dira.

"Kulturaz bizi den herria da Azpeitia. Ez alferrik, 200 ekitalditik gora egin ziren Azpeitian pasa den urtean. Hizkuntzari dagokionez, euskaraz izan ziren ekitaldien %90 baino gehiago. Izan ere, erabat geurea dugun ezaugarria da hizkuntza, kultura ez dugu ulertzen euskarari lotua ez bada", nabarmendu du udalak. Kultur ereduaren funtsa "egiteko moduan" dagoela ere azpimarratu du erakundeak, eta udalaren eta kultur eragileen elkarlanetik ateratako eredua dela Azpeitikoa.

Natura eta lehen sektorea bizi

Bestalde, lehen sektoreari lotutako guneak ikusteko aukera ere izango da abuztuan, 2018. urtean itxuraldatu zen Azoka plaza, kasu: "Azoka plaza kanpotik berritu zen, eta indartu egin zen barrutik; aldaketa, batez ere, lehen sektorea indartzeko aukera baliatu baitzen. Espazioa berritzearekin batera, bertako produktuen plaza bilakatu zen denda iraunkorra ere bada bertan: Elikagunea", azaldu du udalak.

Bisita gidatuetan Azoka plazaz gehiago jakiteko aukera izango da, baita herriko beste hainbat guneri buruz ere; besteak beste, Goenari, Loiolari eta Izarraizko Atea parkeari buruz. Bisita horiek astearteetan eta ostiraletan izango dira.

Ondarea bizi

Horrez gain, Azpeitiko ondare historikoa ezagutzeko parada ere izango dute herritarrek, ostegunetan: "1310. urtean sortu zen Azpeitia, Garmendia da Iraurgi izenarekin. Urtebetera, Salvatierra de Iraurgui izango zen, eta 1397an agertzen da Azpeitia hitza lehen aldiz", azaldu du udalak.

Bisita horietan, Azpeitiaren 700 urtetako historia, ohiturak, festak, elizak, etxeak eta kaleak izango dituzte hizpide beste hainbat konturen artean; Basazabal, Antxieta, parrokia, Enparan dorretxea, Bakardadearen kapera zein herriko beste hainbat eraikin historiko bisitatzeko aukera izango dute herritarrek.

Izen-ematea, doan

Asteartetik larunbatera, beraz, bisita gidatu bat izango da abuztu osoan zehar Azpeitian, eta horietarako izen-ematea doakoa izango da. Interesatuek Basazabaleko turismo bulegoan eman beharko dute izena, 943-54 79 83 eta 688 87 48 61 telefonoetara deituta nahiz turismobulegoa@azpeitia.eus helbidera idatzita. Bisita guztiak euskaraz izango dira, baina sei laguneko taldea osatuz gero, bisita gaztelaniaz eta ingelesez egiteko aukera ere izango dute herritarrek.


Gizon bat atxilotu dute Barakaldon emakume bati sexu abusuak egiteagatik

Erasoa igande goizean jazo zen taberna batean. Erasotzailea epailearen esku utzi dute deklaratu ostean. Argitanek elkarretaratzea deitu du gaurko (19:00etan).

30 urteko gizon bat atxilotu zuten atzo Barakaldon (Bizkaia) sexu-abusuengatik. Emakume bati ukituak egin zizkion ostalaritza lokal batean, Barakaldoko Udaltzaingoak jakinarazi duenez.

Agenteak 10:00ak aldera gerturatu ziren establezimendura, hainbat gizonen arteko liskarra piztu zela eta. Identifikatzen zituzten bitartean, emakume batek salatu zuen gizon horietako batek ukituak egin zizkiola.

Antza denez, liskarra gizonak emakumeari egindako ukituengatik hasi zen. Atxilotua polizia-etxera eraman, eta ondoren, epailearen esku utzi zuten. Atxilotuaren lagun bat ere identifikatu dute borrokan parte hartzeagatik.

Elkarretaratzea salatzeko

Argitan emakumeentzako aholku-etxeak elkarretaratzea deitu du gaur 19:00etan, Barakaldoko Herriko Plazan azken sexu-abusuen kasua salatzeko. Protesta "Erasorik ez, erantzunik gabe" lelopean egingo dute, Argitanek azaldu duen arabera. Asteburuko sexu-abusuen kasua salatzeko kontzentrazioa, aurrekoa egin eta "soilik aste batera" deitu dute.


Pilota jaialdia egingo dute irailaren 12an, Jostaldi frontoian

Datorren irailaren 12an Jostaldi pilotalekuan pilota jaialdi bat burutuko da, Hondarribiko Udalak antolatuta. Bi partida jokatuko dira, horietako bat oraindik erabakitzeke dagoen Masters Caixabank txapelketako finalerdietako bat. Bestea, Bengoetxea VI-Larunbe eta Irribarria-Erostarbe bikoteek lehiatuko dute.

Sarrerak abuztuaren 30ean jarriko dira salgai 20 eurotan (10 euro 18 urtetik beherakoentzat) Arma Plazan eta Kutxabank bidez. Soberan geratuko balira, jaialdiaren egunean salduko lirateke frontoian bertan.


Kataluniarrek jasandako indarkeria salatu eta egin duten demokrazia ariketa txalotu du Azpeitiko Udal Gobernuak

Indarkeria erakustaldien bidez boto eskubidea urratzeko egindako ahalegin guztiak gaitzetsi dituzte udal ordezkariek. Udal Gobernuak zorionak eman dizkie atzo erreferenduma egitea posible izan zedin lanean jardun zuten erakundeei eta herritarrei.

Atzo, urriak 1, beren etorkizunaz erabakitzeko erreferenduma egin zuten Katalunian, eta atzo hango hainbat tokitan izandako "trabak eta errepresioa" salatu ditu Azpeitiko Udal Gobernuak. "Espainiako Gobernuak, indar polizialen bidez, herri kataluniarra zapaltzeko, beldurtzeko eta isiltzeko erabilitako errepresioa salatu nahi dugu". Gainera, indarkeria erakustaldien bidez boto eskubidea urratzeko egindako ahalegin guztiak gaitzetsi dituzte udal ordezkariek.

Azpeitiko Udal Gobernuak zorionak eman dizkie atzo erreferenduma egitea posible izan zedin lanean jardun zuten erakundeei eta herritarrei. "Eraso guztien gainetik, bi milioi kataluniar baino gehiagok eman zuten botoa, lasai, erasoen aurrean irmo mantenduta eta probokazioetan erori gabe". Horregatik guztiagatik, Kataluniak etorkizunaren jabe izateko irekitako bidean aurrera egiterakoan Azpeitiko Udal Gobernua "ondoan" izango dutela jakinarazi dute.


52 urteko gizonezko bat hil da Errenterian, bere etxebizitzan piztutako sute baten ondorioz

20:00ak inguruan piztu da sua, Herriko Enparantza plazako etxebizitza batean. Hasiera batean, eraikin osoa eta plaza hustu dituzte.

52 urteko gizonezko bat hil da Errenterian, bere etxebizitzan piztutako sute baten ondorioz. Suhiltzaileek gizonezkoa ateratzea lortu dute, baina ordurako hilda zegoen.

20:00ak inguruan piztu da sua, Herriko Enparantza plazako etxebizitza batean. Eraikineko teilatutik kea ateratzen zela ikusita, larrialdi zerbitzuetara deitu dute bizilagunek. Hasiera batean, eraikin osoa eta plaza hustu dituzte, badaezpada.

Ertzaintzak ikerketa abiatu du sutea nola piztu den argitzeko.


Estatua joz

Realtan Ni Leannain Belfasten jaio zen, Irlandan, 1960an. Dublinen bizi da. Lau liburu argitaratu ditu: poesia bilduma bat, eleberri bat eta bi ipuin bilduma. Haren ipuinak zenbait aldizkari eta antologiatan azaldu dira. Orain ipuinen antologia bat editatzen ari da Eabhloid argitaletxearekin.

Seietako taldea azaldu zen ingeleseko eskolak hartzeko. Haur txikiak. Denak haurrak, baita Yonatan gaixoa ere. Inor ez zen esertzen haren ondoan akademian, galtzetan txiza egiten zuela eta. Eskola guztietan egin ere gixajoak.

Inor ez zen azaldu zazpietako eskolara. Arraroa. Eta zortzietakora ere ez. Zer ari zen gertatzen? Hala ere, akademian gelditu nintzen, nagusiak zereginen bat ematen bazidan ere.

Juanjo iritsi zen gaueko azken eskolara, bederatzietan. Ulertu ez nion murmurio arin bat egin zuen. Eta joan egin zen.

Etxera itzultzerako, han zen etxeko andrea, bera eta haren hiru alabak. Denak, noiz eta herrian pasiatzen aritzen zireneko ordu horretan.

Pazi mintzatu nintzaion, alaba zaharrena eta ingeles akademiako nire nagusia zenari, etxeko lehenengo solairuan. Aitak, etxeko jaunak, zapata denda bat izaten zuen lehen solairuan. Familia eta ni etxearen goiko aldean bizi ginen. Ostatua eta jornal apal bat jaso nituen Aranda de Dueroko eta inguruetako jendeari ingelesa irakasten emandako orduen truk.

- Juanjok estatu kolpea esaten zuen aldiro. Zer esan nahi du horrek?

Pazek kopeta ilundu zuen. Ingelesa zoragarri mintzatzen zuen, oso finki eta nobleki, BBCko aurkezleek bezala. Egongelako apalategiko liburu handi eta gorria hartu zuen, gaztelania-ingelesa hiztegia. Hitzak bilatu genituen. Golpe aurkitu genuen. Tiro, koskor. Jo. Estado bilatu genuen. Adierazi. Baina han ez zegoen golpe de estado sarrerarik.

- Kolpe bat, estatuari eginikoa —esan zuen Pazek, zapuztuaren ahotsarekin, baina are gehiago—, eraso bat da.

Ingelesez ari ginen, seinale elkarrizketa bion artean gelditzea nahi zuela.

- Armada kalean ibiliko da, zioen, azaltzen saiatuz.

1981a zen. Falls Roaden jaioa eta hazia nintzen, Belfasten, karriketan soldadu asko izaten zen leku batean.

Pazek ikusi zuen nire aurpegian soldaduenak ez ninduela askorik lagundu golpe de estado-arena ulertzen.

- Armak eramango dituzte.

- Bai, halaxe joan ohi dira, jeneralean.

- Eta tankeak izango dira.

- Eta, akaso, bonbak ere?

Ohartu nintzen Paz hunkitu egin zela.

- Barkatu, Paz, ez zaitut mindu nahi. Kontua da nire aberria deskribatzen ari zarela, nire egunerokoa.

Pixkanaka, Pazek kontatu zidan zer gertatu zen arratsalde hartan. Haurrekin Hiru sagutxo itsuena abesten ari nintzen bitartean, soldaduek kongresua hartu zuten, Madrilen, eta balak tirokatu zituzten, telebistako kameren aurrean. Jende askok telebistari begira jarraitu zuen arratsalde osoan, baina ez zuten Juan Jose Garcia Corral besterik ikusi bere zezena hiltzen, bere denborarik onena hobetu zuelarik. Hura, zezen plazako ikusleak, ni eta Yonatan gaixoa zer gertatzen zen konturatzen ez ginela gelditu ginen.

- Estatu kolpea eman dute. Kongresuaz jabetu dira.

Azkenean ulertu nuen.

- Un coup d'état? Coup d'état bat gertatu da?

- Coup d'état? Frantsesez esaten da?, egiaz hitz hori darabilte ingelesek, frantsesei harturik?

Algaraka hasi ginen ingelesaren etimologia inperiala zela medio, baina bat-batean isildu egin ginen.

- Ez zaizu ezer gertatuko, esan zuen Pazek, sakon arnastuta.

Saiatu ginen Irlandara telefonoz deitzen, familiari esateko onik nintzela. Telefono lineak etenda zeuden.

- Ongi gordeko zaitugu, onik eta osorik. Ezkutatu ahal zaitugu. Badira lekuak erabil ditzakegunak, zioen Pazek.

- Baina irlandarra naiz, ez ingelesa. Horrek ez du balio arriskurik ez izateko?

Pazek tinko begiratu zidan.

- Katoliko suharra naizela pentsatuko dute, andre elizkoia, esan nuen.

- Beharbada. Baina zer gertatuko zaigu gainerakooi?

Telebista piztuta eduki genuen, berriren bat baldin bazen ere. Kantuan ari ziren Bing Crosby, Bob Hope eta Dorothy Lamour, ingelesez, eta gaztelaniaz ari ziren Camino a alguna parte sailean.

Txokolate beroa hartu genuen. Jaunak eskailerapeko armairuko atea ireki zuen tartean behin, han baitzuen ehizean erabiltzen zuen eskopeta. Igandean hil zuena, hau da, untxia edo erbia edo faisana, asteazkenean jan genuen.

Beste txokolate katilukada bero bat prestatu genuen. Jaunak koñak tanta bat bota zuen berean.

Pazek liburu bat atera zuen apalategitik irakurtzeko. Feli eseri egin zen aulki batean gurutzegrama batekin, tarteka negar zotinak eginez. Conchi oraindik eskolako uniformearekin janzten zen, eta eskolako lanak egin zituen. Goizeko hamaiketako taldearen zuzenketei ekin nien. Hondoan, Bingen musika burrunba entzuten zen oraindik. Dorothy berriz maitemindu zen hartaz. Bob nahigabetua gelditu zen, beti bezala.

Tiro hotsa entzun genuen, oso urrutian. Ondoren, isiltasuna.

Oso berandu hartan —edo oso goiz goizean— errege gaztea iritsi zen telebistako pantailara, galoi militar distiratsuz beteriko jantzi batekin, zilarrezko botoiekin eta urrezko galoiekin. Beste pauso bat eman zuen frankismoa hilobiratzeko.

Haurtzaroan Belfasten ikusitakoak eta Francoren jarraitzaileen izaera basaren ezjakintasunak lagundu ninduten gau hartan lasai lo egiten. Jaunak, ordea, bizkarra etxeko atean zuela egin zuen lo, ehizeko eskopeta eskuetan zuela.

Itzultzailea: Markel Lizasoain


Argindarraren garestitzea ez dago trantsizio energetikoarekin lotuta, Energiaren Nazioarteko Agentziaren ustez

Fatih Birol Energiaren Nazioarteko Agentziaren zuzendariak beste arrazoi batzuk aipatu ditu, hala nola, petrolioaren prezioaren gorakada, aldagai meteorologikoak eta gasa banatzeko etenak.

Energiaren Nazioarteko Agentziak ez du uste argindarraren, gasaren eta ikatzaren garestitzeak trantsizio energetikoarekin lotuta daudenik. Are, arrazoiak beste batzuk direla nabarmendu du. Honakoak aipatu ditu, besteak beste: pandemiaren ostean ekonomia suspertu dela-eta, petrolioa ere garestitu dela; hainbat aldagai meteorologiko eta gasa banatzeko orduan izan diren etenak.

Fatih Birol agentziako zuzendariak adierazi duenez, prezioen gorakada energia berriztagarrien aldeko apustuari leporatzen diotenak oso oker daudela: "Irakurketa okerra da".

"Hainbat herritan uholdeak izan ziren eta energia ekoizteko zailtasunak izan zituzten (...) Txinan eta Brasilen lehorteak izan dituzte, eta horregatik energia hidrauliko gutxiago ekoitzi zuten, gas gehiago inportatuz", azaldu du.

Gasari dagokionez, banaketan izandako etenak deitoratu ditu Birolek. Horren hitzetan, beste urte batzuetan baino ugariagoak izan dira, % 40 gehiago.

Fatih Birolen hitzetan, erregai fosilen eskaria gutxitu behar da energia berriztagarriak bultzatzeko. Energia mota horietan inbertitzeak onura ekonomiko zein ekologikoak izango ditu.

INTERESEKOA: Zeintzuk dira herritarrek argindarraren ordainagirian pagatzen dituzten zergak?


Aurrekontu parte hartzaileetan proposamenak aurkezteko epea bihar amaituko da

Bihar amaituko da Legazpiko udal aurrekontu parte hartzaileetan proposamenak aurkezteko epea. Udalak martxan jarritako parte hartze prozesu honen bidez, herritarrek hurrengo urteko aurrekontuetarako hainbat inbertsio proiektu proposatzeko aukera dute.

Sei proiektu aukeratuko ditu horrela udalak herritarren partaidetzarekin, eta bakoitzari 50.000 euroko partida emango dio, hau da, guztira 300.000 euro gordeko ditu proposatutako proiektu horiek gauzatzeko. Udalaren LegazpiOn aplikazioaren eta web orriaren bidez egin daitezke proposamenak, baita udaletxeko Herritarrentzako Arreta Bulegoan ere.

Parte hartzen duten herritarren artean Legazpiko dendetan gastatzeko 50 euroko txartela zozkatuko du udalak.

Aurrekontu parte hartzaileen bidez hainbat proiektu gauzatu ditu udalak aurreko urteetan. Itxaropen auzora doazen eskailerak konpontzeko lanak dira proiektu horietako bat, eta laster hasiko dira.


Gaurtitza edo esaera berria: 'Herenka, herrenka'

Gaurtitzak edo esaera berriak dira egungo errealitatetik abiatuta sor daitezkeen esamolde, hitz-kate edo aforismoak. Xabi Payak bat proposatu digu gaur: 'Herenka, herrenka'.

"Herenka, herrenka" gaurtitz edo esaera berria ekarri digu Xabi Payak gaur 'Faktoria'ra, eta bere definizioa, hauxe: jarduera bat egiteko behar den ohiko baliabide kopurua nabarmen murriztuta, jarduera lehen bezalatsu egitea espero duenari esateko gaurtitza. “Herenka, herrenka” esateak iradokitzen du ezinezkoa dela inbertsioa nabarmen txikituta emaitzak parekoak izaten jarraitzea.


Dantzaren bidezko gorputz-kontzientzia

Igor Goyenak Estudio DBM zuzentzen du, non mugimenduaren eta dantzaren bidez jarrera-berreziketan lan egiten duen.

Biomekanika gorputzaren mugimendua hainbat egoeratan aztertzen duen zientzia da. Mugimendu oker edo gaizki gauzatzeak esan nahi du ez dela lortu behar litzatekeen errendimendu fisiko guztia, eta lesio bat eragin dezakeela. Igor Goyena dantzariak ondo ezagutzen du diziplina hori, eta metodo bat sortu du biomekanika eta balleta uztartuz, gorputza erabiltzen irakasteko, "esfortzu txikienarekin errendimendu handiena lortzeko".

Igor Goyenak 13 urterekin deskubritu zuen dantza. Bere lehengusinak, Maria Jimenez dantzariak, Madrilen gabonetako oporretan ballet klase batean parte hartzera gonbidatu zuen eta une horretan bertan Victor Ullate Dantza Zentroan trebatzeko beka bat eskaini zioten. Gasteiztarrak onartu egin zuen eta orduan ekin zion dantzari izateari. Goyenak Bilboko Ion Beitia Dantza Zentroan, Rotterdamse Dansacademie Rotterdamen eta Gasteizko José Uruñuela Kontserbatorioan ikasi zuen.

Bere ibilbide profesionalak hainbat herrialdetan bidaiatzera eraman du, eta Valentziako Generalitateko Antzerki Balleta eta New English Contemporary Ballet konpainietan parte hartu du. Gainera, irakasle gonbidatu gisa lan egin du Vietnamen, Suedian eta Frantzian, eta errepikatzaile gisa Galiziako Koreografia Zentroan.

Igorrek Ballet de Teatres de la Generalitat Valenciana eta New English Contemporary Balletan lan egin du. / Erredehierro

Gasteizera buelta

Denbora luzez Gasteiztik urrun egon ondoren, duela 13 urte Igorrek etxera itzultzea erabaki zuen, eta terapia holistikoen zentro batean eskolak ematen hasi zen: "Iruditu zitzaidan dantzaren mundutik mugimenduaren beste ikuspegi bat eman nezakeela, jendeari ikusaraziz mugitzea plazer bat dela, eta ondo egiteak etengabeko ongizatearen sentsazioa sortzen dizula".

Horrela, duela hiru urte, gasteiztarrak bere proiektu pertsonalari ekin zion: estudio DBM (dantza, balleta eta mugimendua), Hedegile kaleko 71. zenbakian kokatua. Gaur egun 25 ikasle inguru ditu, eta eskolak bakarka edo talde txikietan ematen dizkie: "Mugimendua irakasten dugu, gorputzaren biomekanika gisa ulertuta", azaldu du. "Pertsona bakoitza beste arrazoi batengatik etortzen da, eragozpen edo egoera fisiko deserosoengatik. Ez gara medikuak, baina mugimendu-eredu konduktualak ikusten ditugu eta baletak horiek homogeneizatzen laguntzen du. Ikasle bakoitzak bere gorputza eta egitura ditu, baina dantzaren bidez, guztiek gorputz kizkurtuagoa, luzeagoa eta finagoa izaten dute. Eta garrantzitsuena: modu harmonikoan erabiltzen ikasten dute".

Erreportaje osoa Go Gasteiz Kultura webgunean irakurgai.


'Txori kantazalea' errezitaldia pianoarekin

Alex Gurrutxagarekin eta Joana Otxoa de Alaizaren eskutik, helduendako.


Joan Mari Torrealdairen ekarpena aztertu dute

Pentsalariaren figura eta ondarea aztertzeko jardunaldiak egin dituzte gaur goizean, Martin Ugalde parkean.

Goizeko egitarauari hasiera emateko, euskal filologiako lizentziadun, udal euskara teknikari eta euskalgintzako ekintzaile Dabid Anaut aritu da, Torrealdaik euskarari eta euskalgintzari egindako ekarpena aztertuz. Xabier Eizagirre Jakin-eko erredakzioburuak Torrealdai: liburugintzaren ikerketa hitzaldia eman du. Lourdes Otaegi UPV/EHUko Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketak Saileko irakasleak, berriz, Torrealdai: liburua eta zentsura izeneko hitzartzea egin du. Azkenik, Torrealdaik euskal kazetaritzari egindako ekarpenari buruz aritu da Imanol Murua kazetaria, EHUko Kazetaritza II Saileko irakasle eta Jakin taldeko kidea.

Izan ere, hitzaldi bakar batekin ez da nahikoa foruarrak jorratu zituen gaien gainean hitz egiteko, bere ibilbide oparoak askorako eman baitzuen. Euskalgintzan, besteak beste, euskararen modernizazioaren sustatzaile nagusietako bat izan zen Torrealdai, eta euskara batuaren defendatzailea hasieratik. Liburugintzan, 42 urtean aztertu zuen euskal liburugintza, kuantitatiboki nahiz kualitatiboki, liburugintzaren egoerak kultura oso baten osasunaren berri ematen duen premisatik abiatuta. Liburugintza aztertzen hasitakoan, euskal liburugintzan zentsurak izandako garrantziaz jabetu zen, eta paraleloki beste ikerketa lerro bat abiatu zuen, nork zentsuratzen zuen, zeren gainean, zer eta zer argumenturekin eta abar aztertzeko. Hala, zentsuraren teoriko eta ikertzaile nagusi bihurtu zen. Kazetaritzan, 517 artikulu idatzi zituen 41 hedabidetan, baina, kazetari gisa ez ezik, euskal komunikabideen sorreran –tartean Euskaldunon Egunkaria— eta horien teorizazioan ere lan handia egin zuen. Jakinen, berriz, 42 urtean izan zen zuzendari.


Miren Agur Meaberen "Bihotzak Dun-Dun" aztergai gaur liburutegian LH6koekin

Ipuin kontaketa saio gehiago ere iragarri ditu Sutegi udal liburutegiak hurrengo asteotarako.

Miren Amuriza eta bere "Basa" liburuaren aurkezpen saioaren ondotik, Miren Agur Meaberen "Bihotzak Dun-Dun" sorkuntza lana hartuko dute ahotan gaur Sutegi udal liburutegian LH6koekin, Yolanda Arrietak bideratuko duen hitzorduan. "Learen aita langabezian geratu, eta goiko Ixidro zaharra zaintzen hasi da. Neskatxoak harreman hori, eskolako gorabeherak, familiako kontuak, lagunen arteko abenturak eta abar kontatuko dizkigu, baita noizean behin izaten dituen “bidaiak” ere. Bidaia horietan amets bera izaten du beti: oraindik zein den ez dakien lore bat topatu beharra. Urtaroen haritik eta hainbat testu mota erabiliz –gutunak, poemak, igarkizunak, kantak – ume sentibera baten eguneroko bizimodua kontatu digu Miren Agur Meabek".

Udaberria liburutegian

Maiatzak 10, asteazkena

18:00 Miren Agur Meaberen "Bihotzak Dun-Dun" liburua aztergai izango duen literatura solasaldia LH6ko gaztetxoekin, Yolanda Arrietak bideratua.

Maiatzak 18, osteguna

18:00 Ipuin kontaketa liburutegian HH4ko haurrentzat Miriam Mendozarekin.

Maiatzak 23, asteartea

18:00 Ipuin kontaketa HH5eko haurrentzat liburutegian, Ixabel Agirresaroberekin.

Maiatzak 25, osteguna

18:00 Ipuin kontaketa liburutegian 6 urtetik gorako haurrentzat, LH1etik aurrerakoentzat, Dorleta Kortazarrekin.

Ekainak 6, asteartea

19:00 Gaztelerazko solasaldia. Txani Rodriguezen "Los últimos románticos" (Seix Barral) liburua aztertuko dute egilearekin berarekin.

Oharra: liburuen aleak Sutegi udal liburutegian eskuragarri.

Antolatzailea: Sutegi udal liburutegia.


Andiako haize erroten poligonoaren kontrako mendi martxa

Igandean, 09:30ean, Iturgoiengo plazatik abiatuko da.

Urbasa-Andia natur parkearen hegoaldeko mugaren ondoan, Iturgoien eta Lezaun artean, haize erroten poligonoa jartzeko egitasmoa dago. Proiektua bertatik bertara ezagutzeko mendi irteera antolatu du egitasmoa geldiaraztearen alde dagoen Urbasa-Andia Bizirik plataformak. Haize erroten poligonoa eta hari lotutako azpiegiturak (argindar linea berria, pistak…) non leudekeen adieraziko dute. Martxan parte hartzen dutenek ibilbidean zehar pintxoak jateko aukera izanen da. Haiekin ateratako dirua plataformaren gastuak pagatzeko erabiliko dute.


Zumarragak eten egingo du Aquarberekin daukan kontratua

Zumarragan eta Urretxun Aquarbe enpresa arduratzen da uraren horniduraz eta estolderia zerbitzuaz eta udalek enpresa horrekin sinatutako kontratuak zeresan handia ematen ari da. Onura Publikoa plataformak zumarragarrek eta urretxuarrek gainontzeko gipuzkoarrek baino gehiago ordaintzen dutela salatu eta zerbitzua publifikatzeko eskatu du. Astearteko osoko bilkuran, Zumarragako Udalak gaur egungo kontratuaren salaketa onartu zuen. Pauso hori beharrezkoa da kontratua zuzenean luzatu ez dadin. PSE-EE, EH Bildu eta Elkarrekin Zumarragak alde bozkatu zuten eta EAJk abstentzioa eman zuen.

Mikel Serrano alkateak egungo kontratua 2007an sinatu zela gogoratu zuen. «Aquarbek zerbitzu bikaina eskaini du eta herri askotan gure zerbitzua nahi lukete, baina kontu hartzailearen txosten batek kontratua ez luzatzea aholkatzen du».

EH Bilduri herritarrak gobernu taldearen aurka jarri nahi izatea leporatu zion. «Aquarberen aurrekoa zen Aguas del Norte 1974an hasi zen Zumarragan lanean, ur hornidura arazoak zeuden garaian. Ordutik, zerbitzua asko hobetu da. Kudeaketa pribatua dela diote, baina ez da hala: kudeaketa munizipala da, baina zeharkakoa. Udalak ezartzen du uraren prezioa. Kudeaketa zuzenaren alde egingo bagenu, beharbada Aquarbeko langileek arazoak izango lituzkete, ezin baitira zuzenean udal langileak izatera pasa».

Ur Kontsortzioan sartzea uraren gaineko kontrola galtzea suposatuko lukeela gehitu zuen. «Erabakitzeko ahalmena galduko genuke. Ez dakigu zer gertatuko den urtarrilean (orduan amaitzen da Aquarberekin sinatutako kontratua), baina zerbitzuak ona izaten jarraituko du eta Aquarbeko langileek lanean jarraituko dute», aurreratu zuen.

Oposizioko alderdiak

Elkarrekin Zumarragako Ines Benitezek kudeaketa publikoaren alde daudela esan zuen. «Pribatizazioak garestiak dira eta langileen baldintzak okerragoak dira. Gainera, BEZa ordaindu beharra dugu. Kontu hartzaileak kontratua ez luzatzea gomendatu du eta berriro lehiaketa antolatzea erabaki du. Kudeaketa publikoa aintzat ez hartzeak kezkatzen gaitu. Batzorde politiko-tekniko bat sortzea proposatzen dugu».

EAJko Josu Idigorasek zerbitzurik onena eta lanpostu guztien mantentzea nahi dutela aipatu zuen. «Aquarbeko langileen profesionaltasunaren inguruan, ez dugu inongo zalantzarik, baina kudeaketa publikoa aukera onena dela uste dugu. Abstenitu egingo gara».

EH Bilduko Josu Aztiriak kontu hartzailearen txostenaren ondoren gobernu taldeak bere burua kontratuaren salaketa egitera behartua ikusi duela esan zuen. «Urritik abusua salatzen ari gara eta kontu hartzailearen txostenak arrazoia eman digu. Aquarbek diru asko irabazi du zumarragarron kontura. ArcelorMittal itxi zenetik galerak izan dituela esan zuen eta udalak tarifa %12 igo zuen Aquarberen presioei men eginez. Baina Aquarbek ez zituen galera horiek frogatu. PSE-EEk multinazional baten interesak herritarron interesen gainetik jarri ditu. Aquarbek irabaziak izan ditu. 2016tik behar baino 300.000 euro gehiago ordaindu ditugu».

Aquarbe Suez multinazionalarena da eta multinazionalen diruzalekeriak ez duela mugarik gehitu zuen. «Azken urteetan uraren kontsumoa %20 jaitsi den arren, enpresaren irabazia %32 igo da. Bidegabea da. Eskandaluzkoa. Eta gobernu taldeak Aquarberekin jarraitu nahi zuen, kontu hartzaileak txostena egin duen arte. Baina hilabeteak pasa dira txostena egin zuenetik eta ez dugu zerbitzua udalekotzeko edo kontsortzioan sartzeko astirik izango. Hilabete batzuk gehiago jarraitu beharko dugu Aquarberekin, arrazoi horregatik. Ezkutuko luzapen bat da. Legezkoa izango da, baina arduragabekeria ere bai».

Bukatzeko, bi galdera egin zizkion gobernu taldeari. «Gobernu taldeak egin behar al du zerbait herritarrak indemnizatzeko? EH Bildu eta Elkarrekin Zumarraga hemen egiten ari garena, PSOE Espainian egiten ari dena da. Zumarragako PSE-EEk, berriz, PPk Espainian egiten duena egiten du. Bestalde, zer egin behar du gobernu taldeak Aquarberekin sinatutako kontratua amaitzen denean? Eredu merkantilista hautatuko du ala publikoa? Guk kudeaketa publiko, parte hartzaile eta gardena nahi dugu. Zerbitzua udalekotzeko ordua da, Urretxurekin batera».

Alkatearen erantzuna

Serranok beste galdera batekin erantzun zuen. «Zumarragan egin dena horren arrazoirik gabea bada, nolatan ez du ezer egin Herri-Kontuen Euskal Epaitegiak? Kontu hartzaileak ArcelorMittalen itxiera dela eta egin zuen txostena. Kontratua luzatzeko asmoa bagenu, dagoeneko luzatua egongo zen. Zumarragak bizi izan duen garai txarrena egun EH Bildukoa den alkate ohi baten kudeaketaren ondorioa izan zen. Lehenengoz, aldundiak udal batean esku hartu behar izan zuen. Ez da urtarrilaren 1ean zer egin behar dugun esateko garaia, baizik eta erabaki bat hartzeko lan egiteko garaia. Hemen hauteskundeak irabazi dituena botatzeko plataformak sortzen dira. Urretxuk Aquarberekin duen kontratua bost urtez luzatzeko asmoa du eta ez duzue horren inguruko ezer esan. Zumarragari eman zaio egurra».

Onura publikoa

Serranoren erantzunaren ondoren, Onura Publikoko Manex Mantxolak hartu zuen hitza. Plataforma honetan, EH Bildu eta Elkarrekin Ahal Dugu alderdiekin batera, Koordinadora Feminista, Ernai, ELA, LAB, CCOO, Sortu, Berdeak Legazpi, Bertso Eskola, KKinzona, Gaztetxea, Mutamu, Geltokiko Jai Batzordea eta Duintasuna pentsiodunen elkartea daude.

Mantxolak bi udalak interpelatu dituztela eta ez direla alderdi baten «txiringitoa» aipatu zuen. «Gure taldean pentsiodunak, feministak, sindikatuak… daude. Aquarberen lana optimoa dela esan duzu, baina azpikontratatutako zerbitzu bat ezin da optimoa izan: beretzat gordetzen duenak optimotasuna kentzen dio. Zergatik ordaindu behar dugu bi herri hauetan bete herrietan baino gehiago? Nora doa fakturan kobratzen digutena? Zilegi al da oinarrizko baliabide batekin (ura) negozioa egitea? Nola izan daiteke kontsumoa %20 jaistea eta prezioa %32 igotzea. Suez multinazionalak bere egoitza Parisen du eta Parisek zerbitzua udalekotzea erabaki du».

Langileak

Bukatzeko, bi udalek lan batzorde bat osatzea proposatu zuen. «Ba al dakizu Aquarbeko langileei ze hitzarmen aplikatzen zaien: Estatukoa. Ur Kontsortziokoek dutena baino okerragoa. Ez al dute errekonozimendu bat merezi? Bestalde, ze eredu uste duzue aukeratuko luketela herritarrek? Gure ustez bide onena udalekotzea da».

Serranok 15 urtetan gauzak asko aldatu direla esan zuen. «Duela 15 urteko egoera eta egungoa ezberdinak dira. Etorkizuneko eredua zehazteko lan egiten ari gara. Zaila ikusten dut Urretxurekin mahai bat eratzea, kontratua luzatzeko asmoa baitute. Baina honek eman du eman beharrekoa eta ibilbide honek eten bat izan behar du».


Biden: «AEBak sendatzeko garaia da»

Wilmingtongo Chase Centerren hartu dute hitza Joe Biden presidente hautatu berriak eta AEBetako presidenteorde kargua izango duen lehen emakume afro-amerikarrak, Kamala Harrisek.

AEBetako historiako boto gehien jaso ostean, 74 milioi, Etxe Zurirako bidean da Joe Biden demokrata, eta harekin batera presidenteorde karguan izango den lehen emakumezko afro-amerikarra, Kamala Harris. Washingtonerako bidean, Wilmingtonen (Delaware) egin dute goizaldean lehen geldialdia, Chase Centerren. Han, presidente aukeratuaren lehen hitzak entzuteko zain zituzten milaka lagun.

Harris izan da hitza hartzen lehena. Presidenteorde aukeratuak eskerrak eman dizkie hautesleei «demokraziaren alde» borrokatzeagatik. «Mila esker inoiz baino jende gehiago ekartzeagatik prozesu demokratiko honetara. Borrokatzeagatik boto guztiak zenba zitzaten. Mila esker zuen ahotsak entzunarazteagatik. Mezu argia helarazi duzue, itxaropena, segurtasuna, eta azkenik egia aukeratu duzue», esan du Harrisek oihu eta txalo artean.

Presidenteorde aukeratuak eskerrak eman dizkie emakumeei «une historiko hau» posible izateagatik, eta nabarmendu du bera kargu horretan den lehen emakumea den arren ez dela azkena izango. «Gaur gauean ekitaldi hau ikusten ari den neska horrek jakingo du Amerika aukeren herrialdea dela, zure generoa edozein dela ere», aldarrikatu du.

Antzeko hitzak baliatu ditu Bidenek berak ere, baina afro-amerikarrei zuzenduta: «Herrialde honetan inork inoiz lortutako boto gehien eskuratu ditugu, 74 milioi, eta hori zuei esker da, hispano, asiar, zuri, gizon, emakume eta batez ere afro-amerikarrei esker, herri honen alde egin duzuelako».

Aurreko egunetako hitzaldietan egin bezala, azken honetan ere batasunerako eta elkarlanerako deia egin du buruzagi demokratak, eta errepublikanoei mintzatu zaie: «Garaia da hitz gogorrak alde batera utzi eta tentsioa jaisteko, elkarri begiratu eta elkar entzuteko. Gure aurkariak etsaitzat jotzeari uzti behar diogu. Trump presidentearen alde bozkatu duzuenok ez zarete gustura egongo. Badakit zer den hori. Nik ere galdu izan dut, baina orain eman diezaiogun aukera bat elkarri. AEBak sendatzeko garaia da».


Independentziaren aldeko manifestazio jendetsua egin dute Bartzelonako kaleetan

Antolatzaileen arabera, 400.000 pertsonak parte hartu dute manifestazioan, eta Poliziaren arabera, berriz, 108.000 pertsona inguru bildu dira.

Milaka independentistek hartu dute parte larunbat honetan Bartzelonako erdigunean ANCk deitutako manifestazioan. Gauzak horrela, 17:14an hasita, eta pandemiaren ondorioz 2020an eten ziren mobilizazioak berreskuratu dituzte, aurreko urteetan baino jende gutxiago bildu bada ere.

Antolatzaileen arabera, 400.000 pertsonak parte hartu dute manifestazioan, eta Poliziaren arabera, berriz, 108.000 pertsona inguru bildu dira.

"Borroka gaitezen eta irabaz dezagun independentzia" lelopean, ANCk 2021eko Diada egunaren harira deitutako manifestazio jendetsua Urquinaona plazan hasi da, eta Via Laietanatik Frantziako geltokiraino jaitsi da.

Pere Aragones Generalitateko presidenteak ere manifestazio honetan parte hartu du. Hain zuzen ere, preso egondako buruzagi independentistei indultua eman zietenetik egin duten lehen protesta da hau. Testuinguru horretan, ANCk 200 autobus baino gehiago jarri ditu Bartzelonara joateko, 2019ko mobilizazioan baino askoz gutxiago (orduan 1.300 autobus jarri zituzten).

Larunbat honetatik aurrera, gainera, dagoeneko ez daude indarrean Kataluniako Gobernuak koronabirusari aurre egiteko helburuarekin ezarritako neurri murriztaileak; izan ere, ostiraletik manifestazioak baimentzen dira, iaz ez bezala.

Manifestazioan ondorengo mezuak ikusi dira, besteak beste: "Independentzia nahi dugu orain", "Govern, bete ezazu zure konpromisoa: independentzia lortzea" eta "3.300 errepresaliatuen borroka ez da aireportuagatik". Manifestari gehienek maskarak erabili dituzte, baina tarte askotan ez dira aholkatutako segurtasun distantziak errespetatu.

Pankartaren atzean, lehen lerroan, Lluis Llach kantautorea (Errepublikaren aldeko Kontseiluaren ordezkari gisa), Elisenda Paluzie ANCko presidentea, Jordi Cuixart Omniumeko burua, Ülo Laanoja aktibista estoniarra eta Euskadi, Galizia, Balearrak eta Valentziako Erkidegoko ordezkari soberanistak izan dira.

Aragones ez ezik, Kataluniako Gobernuko kontseilari gehienak (Josep Maria Argimono Osasun ministroa barne), Laura Borras Kataluniako Parlamentuko presidentea, Quim Torra presidente ohia eta U-1eko presoez gain, Oriol Junqueras, Carme Forcadell eta Jordi Sàcadell JxCateko idazkari nagusiak ere parte hartu dute.

Tentsio uneak izan dira Poliziaren Buruzagitza Nagusiaren egoitzaren aurrean, komuneko papera jaurtiz eta "kanpora okupazio indarrak" bezalako oihuak eginez.

Manifestazioaren amaieran, Frantziako geltokiaren parean dagoen eszenatokitik, Elisenda Paluzie ANCko presidenteak "Estatuari etengabe begiratzeari uzteko" eskatu dio Kataluniako Gobernuari, "inoiz etorriko ez diren kontzesioen zain egon gabe", eta Aragonesi honakoa esan dio: "Presidente, independentzia lor ezazu".

"Berriro lortuko dugu, eta, oraingoan, 2017an baino askoz hobeto", esan du Paluziek. Halaber, ERCri eta JxCati ondorengo mezua igorri die: "Alde batera utzi kexak eta mesfidantza", Espainiar Estatuarekiko "hausturarako prestatu" behar direla iritzita.

Bitartean, Bartzelonako erdiguneko beste kale batean, CUPek bultzatutako manifestazioan parte hartu duten hainbat gaztek Sanchezen eta Aragonesen argazki erraldoi bat erre dute, eta Estatuarekin "itunik" ez egiteko eskatu diote Kataluniako Gobernuari.

Diada eguna ospatzeko ekitaldiak Bartzelonan hasi dira. Goizean, Rafael Casanovaren omenezko monumentuari lore-eskaintzak egin dizkiote, eta elkarrizketa mahaia izan dute mintzagai alderdi politikoek.

Jordi Sanchez JxCateko idazkari nagusiak "eszeptizismoa" adierazi du, eta ohartarazi du mobilizazioarekin soilik lortuko dela "autodeterminazioa irabazteko indarra". Dolors Sabater CUPeko buruak, berriz, elkarrizketa mahaia "erabat baimendu gabe" dagoela esan du.

Halaber, Oriol Junqueras ERCko presidenteak esan du bere alderdiak ez duela "beldurrik" Espainiako Gobernuarekin hitz egiteko. Goizaldean, ordea, independentistek "traidore" oihukatu diote kalean.

Bestalde, Salvador Illa Kataluniako Parlamentuko PSCko buruak "Katalunian elkarrizketa zintzoa" abiatzeko eskatu dio Kataluniako Gobernuari, herrialdearen "erronka handiei" berme osoz aurre egin ahal izateko.

Jessica Albiach Kataluniako Parlamentuko En Comu Podemeko presidenteak elkarrizketa mahaia "blokeo eta paralisi egoeratik ateratzeko" balio izatea eskatu du; Carlos Carrizosa Kataluniako Parlamentuko CS alderdiko buruak, aldiz, esan du Kataluniako Gobernuak bi urte barru "berriro nahasmena" sortuko duela, "xantaia-mahaia" amaitzen denean.

Alejandro Fernandez PPCko presidenteak, aldiz, Kataluniako "elkarbizitza" berreskuratzeko eta "gainbehera" gainditzeko deia egin du, eta Ignacio Garriga Vox alderdiko Kataluniako buruak "festa xenofoboa" eta "Espainiaren aurkakoa" dela esan du.

Jordi Cuixart Omnium Culturaleko presidenteak autodeterminazioa lortzeko "estrategia bateratua" eskatu die alderdi independentistei, "errepresioaren xantaiari amore eman gabe".

Bestalde, Pere Aragones Generalitateko presidenteak "Kataluniako Errepublika" eraikitzeko "gehiengo zabalak" batzeko deia egin du. Hala esan du Josep Irla presidente ohiaren hilobiari lore-eskaintza egin ostean.

"Gure herrialdeaz harro egoteko tresna guztiak izan behar ditugu, eta tresnak errepublika katalana dira", azpimarratu du. Aragonesen arabera, hori "gehiengo zabalak batuz egin behar da, herri proiektua guztion zerbitzura jarriz, mundu guztia parte hartzera bultzatuz".

EAJ eta EH Bildu ere Rafael Casanovaren omenezko monumentuaren aurrean egindako lore-eskaintzan ordezkatuta egon dira larunbat honetan, 2021eko Diada egunean. Gauzak horrela, bi alderdietako ordezkariek lore-eskaintza bana egin dute, eta bat etorri dira Kataluniarentzat "erantzun demokratikoa" eskatzeko orduan.

Desadostasunak independentismoaren baitan

Aragonesek eta ERCk uste dute aukera paregabea dela amnistiaren eta autodeterminazioaren aldarrikapenak Pedro Sanchezen Gobernuarekin eztabaidatzeko aukera izatea, baina JxCat eta CUPentzat denbora galtzea da.

Ildo horretatik, manifestazioan parte hartu duten independentista batzuek txistu egin diote Aragonesi ("presidente" oihuka erantzun diote haren aldekoek), eta "non dago errepublika?, gezurtiak" zioten mezuak ikusi dira.

Mugimenduaren desadostasun estrategikoen eta desmobilizazio-sentsazioaren ondorioz, ANCk 100.000 pertsonara jaitsi du aurtengo manifestazioan gainditu nahi zuen gutxieneko parte hartzaileen langa.

Alabaina, desmobilizazioa kalean izan da bakarrik, eta ez dator bat Kataluniako hauteskundeen emaitzekin; izan ere, independentismoak botoen % 50 lortu zituen lehen aldiz, eta diputatu kopuru errekorra lortu zuen, abstentzioak ere maximo historikoa izan bazuen ere.


Aldarrikapena eta festa batuko dituzte aurtengo Herri Urratsen

Maiatzaren 8an ospatuko dute Ipar Euskal Herriko ikastolen festa, Senpereko aintziran. Euskal komunitateari dei egin diote


Urkullu parkea itxi dute Barakaldon botiloia saihesteko

Orain arte, Udaltzaingoak 21 salaketa akta egin ditu botiloia praktikatzeagatik, eta 169 salaketa jarri dizkie maskarak erabiltzen ez zituztenei edo gaizki erabiltzen dituzten pertsonei.

Barakaldoko Udalak Errontegi auzoko Urkullu parkea ixtea erabaki du kale-zurruta saihesteko, gazte-koadrilen presentzia etengabea antzeman den puntuetako bat baita.

Udalak esanaren arabera, erabakia Ertzaintzako eta Udaltzaingoko arduradunekin ostiral honetan izandako bilera baten ondoren hartu du. Batzar horretan herrian atzemandako covid-19 kasuen gorakada ere aztertu da.

Azken egunetan etengabe gertatzen ari diren auzo-salaketak eta udaltzainek jasotako datuak aztertu dira, eta jakinarazi da Urkullu parkean gazte koadrilak zeudela gaueko ordu txikietara arte botiloia egiten.

Udalak adierazi duenez, bileran parkeko sarbideak ixtea erabaki dute, eta ostiraletik bertara sartzea debekatuta dagoela adierazteko argibideak eman dituzte. Datozen egunetan hesi altuagoak jarriko dituzte parkearen inguruan jendeak gainetik salto egin ez dezan, egungoekin hori gertatzen baita.

Amaia del Campo Barakaldoko alkateak adierazi du herrian antzeman diren koronabirus kasuen gorakadak "kezka" sortzen duela, eta "Barakaldon orain arte fokurik atzeman ez den arren, kaltetuen kopuruak gora egiten jarraitzen duela" ohartarazi du.

Del Campok herritarren laguntza eskatu du botiloia egiten ari diren pertsonen presentzia hautematen denean edo etxe partikularretan jaiak egiten ari direla susmatzen denean Udaltzaingoarekin edo Ertzaintzarekin harremanetan jartzeko,.

Orain arte, Udaltzaingoak 21 salaketa-akta egin ditu botiloia egiteagatik, eta 169 salaketa jarri dizkie maskarak erabiltzen ez zituzten edo behar ez bezala erabiltzen zituzten pertsonei.


Eredu direnak gogoan gordeta

Bertso sorta bat hautatzeko eskatu die BERRIAk sei bertsolariri. Horien gaineko gogoeta egin dute, kantatu ziren leku berean. Nerea Ibarzabalen bertso asko ditu begiko Aizpuruak, baina «hunkigarri» zaio azken Txapelketa Nagusian Irunen kantatu zuen bakarkakoa.

Bertso sorta bat aukeratzeko eskatuta, pentsatzeko tarte bat eskatu zion Haira Aizpurua bertsolariak (Sara, Lapurdi, 2006) kazetariari, ez baitzitzaion berehalakoan otu bertsoaldia. Gauza bat argi zuen, baina, hasieratik: «Nahiko nituzke emakume baten bertsoak hautatu. Kontua da, lehenagoko emakume bertsolarien bertso ainitz ez direla, eta, beraz, gaur egungo batenak hautatuko ditut. Erabakitakoan erranen dizut». Pare bat Egunera jaso zuen kazetariak mezua Whatsappen: «Nerea Ibarzabalek azken Euskal Herriko Txapelketan Irungo Ficoba erakustazokan [Gipuzkoa] kantatu zuen bakarkako ariketa aukeratuko dut». Bertan elkartu da, hain zuzen ere, kazetariarekin.

Nerea Ibarzabal, Irungo Ficoba erakustazokan kantatzen, 2022ko Txapelketa Nagusian. . Andoni Canellada, FOKU

Hamar hilabete dira, kasik, Ibarzabalek bertso horiek kantatu zituela. Bost bertsolari izan zituen oholtzan lagun: Ane Labaka, Jone Uria, Sustrai Colina, Maddalen Arzallus eta Miren Artetxe. 2.500dik gora entzule batu ziren saio hartan, bigarren egin zuen Ibarzabalek, nahiz eta eskuratu zituen puntuek eragin zuten sareetan hamaika iskanbila. Izan ere, zaleen ustetan, puntu gehiago merezi zituen Ibarzabalek. «Bakarkako ariketa kantatzeko gaia eman ziotenetik kantatzen hasi zen arte pasatutako denbora zigortu ziotela errango nuke», argitu du Aizpuruak. «Baita lehenengo bertsoan bi aldiz nahasi izana ere». Nolanahi ere, askok gogoratuko ditu, Aizpuruaren antzera, bertso horiek.

Ondorengoa zuten saio hartan kantatu zuten sei bertsolariek hiru bertsotan erantzun beharreko gaia: «Kalean zoazela, haren ahotsa entzun duzu. Hunkitu egin zara». Minbiziaren ondorioz hildako aita baten alabaren larrutik kantatu zuen Ibarzabalek. Gizon ezezagun batekin hasi zuen bertsolariak «bi aktoreren olgeta», eta, aita balitz legez, elkarrekin egindako paseoa irudikatu zuen, xehe-xehe, kantuz. Aizpurua: «Bertsoa.eus-eko bideoan, Nereak hirugarren bertsoa kantatzen duenean, kamerak ni enfokatu ninduen, eta, harrituta, egiten dut: ‘Uau!’. Horrek deskribatzen du zer iruditu zitzaizkidan bertsoak». Lehen entzunaldian, baina, ez zuen argi bertsoaldia ondo ulertu ote zuen; hargatik, gehiagotan aditu du gerora: «Momentuan ainitz maitatu nuen. Uste dut bestelako bakarkakoetatik aldentzen zen bakarkako bat kantatu zuela Nereak. Zuzenean entzun nituenean, ez nekien nola ulertu behar nituen. ‘Uau!’ bat besterik ez ziren izan. Gehiagotan entzun eta gero, iruditzen zait oso errealistak direla, eta, aldi berean, fikziozkoak. Bien arteko nahasketa bat».

Nahasketa hori bat-batean egitea, «oso zaila» dela dio. Horregatik ditu eredutzat. «Oso deskriptiboak dira, sentituak eta aski hunkigarriak. Buruan ukan nituen zuzenean entzun eta gero, eta ohartu naiz ulertu ahal direla manera desberdinetan».

Egun, kantukide

Asko gustatu zitzaizkion bertso horiek Aizpuruari. Nolanahi ere, Ibarzabalen bertso ugari ditu begiko, eta, beraz, ez zaio erraza egin aukeraketa: «Nerearen bertso batzuk aukeratu nahi nituen, baina zalantza izan dut denetan zein aukeratu, ainitz maite baitut nola egiten duen bertsotan».

Kontatu duenez, 2017ko Txapelketa Nagusian aditu zuen, aurrenekoz, Ibarzabal bertsotan. «Ez nuen sobera ezagutzen, ez dakit zenbat urte izango zituen berak orduan, baina oroitzen dut asko gustatu zitzaidala nola egiten zuen bertsotan». Oroitzen jarrita, txapelketa hartan kantatu zituen hainbat bertso ere oroitu ditu Aizpuruak. Gogoan du, kasu baterako, Ibarzabalek Txapelketa Nagusian estreinakoz kantatu zuen saioa. Zumaian (Gipuzkoa) izan zen, 2017ko urriaren 8an. Nahikari Gabilondorekin egun hartan osatu zuen zortziko txikia ekarri du gogora. Gaiak hala aginduta, gozoki saltzailea zen Gabilondo, eta ahoa bete gozoki harrapatu zuen Ibarzabal bezeroa. Ibarzabalek 9 urteko haur baten larrutik kantatu zuen bigarren bertsoa du, bereziki, gogoan Aizpuruak: «Baina apurka-apurka/ banoa handitzen/ nahiz eta lehen neskato/ hain formala nintzen/ harrapatu egin nauzu/ gozokiak biltzen/ ikusten ez bazaitut/ ez zara existitzen». Aizpurua: «Begiak eskuekin estaltzen zituen bitartean kantatu zuen hori. Oroitzen dut oso ona izan zela».

Finalaurrekoen bigarren itzulira iritsi zen Ibarzabal orduan, eta Amurrion (Araba) egin zuen azken saioa. Bakarkako lanean, honako hau zuen gaia: «Usaina sumatu, eta urduri jarri zara». Ondo gogoan ditu Aizpuruak Ibarzabalek kantatutako hiru bertsoak. «Oroitzen dut udalekuetan zegoen neska baten azalean jarri zela, eta hilekoa jaitsi zitzaiola kantatu zuela». Honela: «Eguna ia argitzear da/ berriz dut usaina hartu/ ta baietz laster literakoak/ apurka-apurka esnatu/ agian hobe begiraleena/ pixkanaka gerturatu/ eta tanpoi bat eskatu/ ‘Mesedez, ez hau kontatu!’/ begira nago orbanari ta/ nahiz ta hauxe dudan patu/ iruditzen zait ez daukadala/ honetaz zertan lotsatu». «Asko maitatu nituen bertso horiek diskurtsiboki». Gertutik jarraitu du Ibarzabalen arrastoa harrezkero Aizpuruak, baita kantukide izan ere.

Gazteen erreferenteak

Beste hainbat bertsolarirekin batera, erreferentziatzat du Aizpuruak Ibarzabal. Kontziente da, halaber, lehen baino emakume gehiago direla plazan, eta, hain justu, horrexegatik, emakume gehiago dituzte bere belaunaldi kideek eredu gisa: «Gure erreferenteen artean badira emakume ainitz. Bada aukera zabalago bat emakumezko bertsolarietan. Horrek ere bultzatu gaitu emakumezko bertsolari gazteok bertsotan egitera. Gauza askok dute garrantzia bertsotan egiteko garaian, baina generoak ez luke inoiz oztopo izan beharko». Denbora igaro ahala, beraz, erreferentziak aldatzen ari direla dio. «Uste dut emakumeen saretzeak on egin diola bertsolaritzari».

Pozten du horrek Aizpurua. Badaki, ordea, oraindik ere badela egin beharreko biderik: «Orain emazteek badute lekua, baina ez dute beti izan. Iruditzen zait oraindik ere badela lan ainitz egiteko; bitartean, inportantea da emakumeen bertsoak aitzinera eramatea, horregatik ere hautatu nahi nituen emakume baten bertsoak».


[EUSKARAREN EGUNA] Kalejira girotua, 'Alizia herrialde miresgarrian'

Kalejira girotua, eguerdian, eta arratsaldean, Mihiluze lehiaketa egingo da herrian.


Gaztetxeak 18. urteurrena ospatuko du hilaren 8tik 10era

LEGORRETA// Legorretako Gaztetxeak 18. urteurrena ospatuko du abenduaren 8tik 10era. Abenduaren 8an, auzolanak egingo dituzte goizean eta arratsaldean, eta bazkaria eguerdian. Abenduaren 9an, aldiz, futbolin txapelketa jokatuko da 22:30ean. Urteurreneko ospakizunak amaitzeko, abenduaren 10ean bazkaria, jolasak eta Tross ta Petri eta DJ N-Lezzen kontzertuak izango dira.


«Berastegin minutuak beste era batera pasatzen dira»

Uxue Arzallus (Andoain, 1985) hamalau urterekin Donostiara joan zen bizitzera. Bikotearekin Berastegin bizitzeko hautua egin zuen, eta pozik dago erabakiarekin: «Ingurua asko gustatzen zait, eta baita landa eremuak ematen dizun mendiaren gertutasuna ere».

Seme-alabak hazteko herri txiki bat nahi zuten, eta Berastegi parean egokitu bazitzaien ere, ez da inoiz damutu.

Zergatik aukeratu zenuten bizitzeko landa eremuko herria?

Bikotea bilbotarra da eta bera Andoain inguruan bizi zen, eta familia posible batez hizketan hastean landa eremuan pentsatzen hasi ginen. Aukera posibleak begiratzen hasi ginen eta parean tokatu zitzaigulako izan zen Berastegi. Umeak izaterako garaian herri txikietan gertuagoko harremanak daudela iruditzen zitzaigun, eta gustatzen zitzaigun hori. Euskaraz bizitzeko ere errazagoa izango zela uste genuen. Umeak giro erabat euskaldunean haztea nahi genuen.

Erraza izan zen herri txikira egokitzea?

Nahikoa erraz bizi izan dugu. Etxea erosi ondoren unibertsitateko lagun nuen batek lagun asko zituen Berastegin, eta egia da horrek ate asko ireki zizkigula. Eta behin umeak izan ondoren mundu bat irekitzen zaizu; harremanen mundu bat, eta gaur egun oso-oso harreman estuak ditugu. Esaterako lana Donostian egiten dut, eta egun berean lanetik atera eta kotxez Berastegira iristean, eta nahiz eta denok ere bizitza erritmo antzekoak ditugun, Berastegin kalean erritmo pausatuago bat sumatzen da. Minutuak beste era batera pasatzen dira. Lasaiago.

Norberak ere jarri behar du harremanak sendotzeko, eta askotan, herri txikiak lotarako herri ere bilakatzen dira.

Zerbitzu aldetik zer esan? Gabeziak badira?

Nik egia esan ez dut zerbitzu falta gehiegi sumatzen. Egia esan Berastegik denetarik du; kutxazaina, haur eskola, eskola, bi denda, arrantzalea etortzen da, mediku kontsulta, farmazia... Eta Berastegin ekimen eta kultur aukera oso zabala du. Ez dut faltan ezer asko botatzen. Dendak, zinema... baina ez dakit hiri handietan bizi direnak ere egunero joaten diren.

Egunero autoa hartu beharra?

Batez ere neguan izan daiteke. A-15 ondo dago berritzea, baina errei bakarra jartzen dutenean eta elurra bada herrian sortzen den trafikoa esaterako bada zailtasun bat. Elurra egitean errepidea noiz garbitu edo, urtero dago egunen bat lanera berandu iristen garena.

Zelatatua edo kontrolatua sentitu zara?

Beti esan izan da, eta ez dakit egia den edo topiko bat den. Ziurrekin bietatik izango du. Ni egia esan ez naiz sentitu zelatatua, eta agian nire izateko eragatik da. Ni irribarre batekin noa ingurura begira, eta ez dut atzera gehiegi begiratzen. Baldin bada ez naiz jabetu.


Martxan da Gazte informazio Puntua

Gazte Informazio Puntua martxan da berriro udako etenaldiaren ostean eta irailaren 6an berreskuratuko du ohiko ordutegia.

Bertan informazioa eta aholkularitza dituzte eskura herriko gazteek hainbat gairi buruz: lana eta ikasketak, besteak beste. Halaber, interesa dutenek jolasen mailegu zerbitzua balia dezakete. Azken zerbitzu hori irailaren 14tik aurrera egongo da herritaren eskura berriro.

Astelehenetik ostegunera: 17:00-19:00

Ostiraletan: 11:00-14:00


Maiatzerako zenbait egitasmo antolatu ditu Emekik

Emeki elkarteak maiatzerako zenbait egitasmo antolatu dituela iragarri du. Tailerrak, hitzaldiak eta kirol jarduerak egingo dituzte datozen asteotan.

Lehenik, elkarteak gogorarazi du Klown, umorea eta hainbat trebetasunak egitasmoarekin jarraitzen dutela. Asteazkenero bilduko dira, 17:00etatik 19:00etara, elkartean bertan.

Feminismoa ulertu eta izendatzeko hitz eta kontzeptuen inguruko tailerra eskainiko dute maiatzaren 2an (asteartea da), elkartean ere.

Maiatzaren 4an, aldiz, Txingudiko emakume kontrabandistak izeneko hitzaldia eskainiko du Rosa Arburua Goienetxek. Hondarribiko Kultur Etxean bilduko dira, 19:00etan.

Azkenik, eta urtero bezala, Emakume Pala Txapelketa ere antolatu dute maiatzerako, zortzigarren edizioa izango da aurtengoa. Soroeta pilotalekuan jokatuko dituzte partidak, maiatzaren 20tik 27ra. Finalak, aldiz, Jostaldi pilotalekuan jokatuko dituzte, ekainaren 3an (11:00etan).

Informazio gehiago eta izen emateak, esteka honetan.


KZgunearen uztaileko ikastaroetarako izen-ematea, zabalik

Aurrez aurreko, bideokonferentzia bidezko eta urruneko hainbat ikastaro antolatu ditu Azkoitiko KZguneak uztailerako. Ikastaro horietan guztietan parte hartu nahi dutenek izena eman beharko dute aurrez.

Azkoitiko KZguneak prest ditu uztailean Elkarguneko egoitzan eskainiko dituen ikastaroak. Aurrez aurreko, bideokonferentzia bidezko nahiz urruneko ikastaroak eskainiko dituzte KZguneko hezitzaileek datorren hilean herrian, eta dagoeneko ireki dute ikastaro horietan izena emateko aukera.

Hainbat ikastaro antolatu ditu Azkoitiko KZguneak datorren hilerako. Hona hemen zerrenda:

Google Argazkiak. Antolatu hodeian zure argazki guztiak.

Bideokonferentzia.

Lau ordu.

Uztailak 27 eta 28, 18:00etatik 20:00etara.

YouTube. Bideoak ikustea baino gehiago.

Bideokonferentzia.

Lau ordu.

Uztailaren 3an eta 4an, 16:00etatik 18:00etara.

Sortu zure e-mail marketin kanpainak.

Urrunekoa.

Hogei ordu.

Uztailaren 3tik 19ra.

Instagram, argazkiak atera eta partekatu zure unerik onenak.

Urrunekoa.

Hamar ordu.

Uztailaren 10etik 19ra.

Izena emateko moduak

KZguneko ikastaroetan izena eman nahi dutenek hainbat aukera dituzte:

KZgunera joan. Une honetan, KZgunera aldez aurretik hitzordua eskatuta bakarrik joan daiteke, zentroko 943-02 36 19 telefonora deituta edota webgunearen bidez.

Telefonoz deitu 943-02 36 19 zenbakira. Ikastaroan izena telefono bidez emateko KZguneko erabiltzailea izatea derrigorrezkoa da.

KZgunearen webgunean. Ikastaroan izena emateko, erabiltzailea izatea derrigorrezkoa da. KZgunean edo ikastaroetan izena emateko laguntza behar dutenek ondoko bideo tutorialak kontsulta ditzakete, esteken gainean klik eginez:

KZgunean izena eman (KZguneko erabiltzaile egitea).

Webgunearen bidez formakuntzaren batean izena eman.


3. Euskaraldia prestatzen hasteko batzordearen eraketa

Beste herrietan egiten ari diren moduan, Usurbilen ere urte amaieran euskararen erabileran eragiteko egingo den ariketa kolektiboaren prestaketa lanei ekiteko herri batzordea sortzeko deia luzatu dute. Lehen bilera, maiatzaren 31n, arratsaldeko 18:30etan Potxoenean izango da.

“Euskalgintzan aritzeko prest dagoena ongi etorria izango da, bultzada txikienak ere aurrera egiten laguntzen digulako. Zahar zein gazte, Ahobizi zein Belarriprest, denek izango dute zeresana batzordean”, adierazi dute deitzaileek.

Geure hizkuntza ohituretan eragin nahi du Euskaraldiak, “euskarazko hizkuntza praktikak hedatzeko”. Zer pentsatua eman ere bai. “Norberaren hizkuntza portera eta ohituren inguruan gogoeta eragin eta aldaketan lagungarri izatea”. Ditugun inertziak apurtzea sustatu eta Euskaraldiak, gizartean eragiten duten entitate mota guztiek “hizkuntza ohitura aldaketan babes neurriak hartzea” baita. Izaera kolektiboa duen ekimen honen bidez, “gizarte aktibazioa bultzatzea”, euskaltzaleen artikulazioa eta arlo honetan diharduten eragileak ere ekimen bateratu honen bueltan antolatzea sustatu nahi dute.

Helburu horrekin bat egiten duen herritar oro dago gonbidatua maiatza amaierako hitzordura. Aurkezpen modukoa egingo da ekitaldi honetan. “Aurtengo Euskaraldiaren nondik norakoak azaltzeaz gain, batzordearen dinamikaren berri eman eta bertaratuek zer-nola parte har dezaketen azalduko dugu. Denen ekarpenak izango dira ongi etorriak!”, adierazi dute deitzaileek.

Indartuta eta gogoberrituta ekingo diete Euskaraldiaren hirugarren edizioko prestaketa lanei. Azken urteotan, euskalgintzaren alorrean lanean aritu da herritar talde bat. Urrunago joan gabe, iaz “Hikastea”, hitanoaren erabilera eta ezagutza sustatzeko ikastaro eta ekimen zikloa antolatu zuten.

Entitateen izen-ematea zabaldu dute

Momentuz, aurreko edizioan izena eman ez zuten entitateentzat hirugarren ekinaldi honetan parte hartzeko inskripzio epea zabaldu dute, baita beharrezkoa dutenek, izena emana dutenen kasuan, datuak eguneratzekoa ere. Euskaraz lasai aritzeko guneak sortu behar dituzte. Entitatetzat jo daitezke, herri eragileak, erakundeak, lantegiak... Aurreko edizioan bezala. Oraingoan ordea, erronka “euskararentzako ariguneak areagotzea” da.

“Emozioz ekingo diogu ariketari”

Entitateekin batera, norbanakoei ere parte hartzeko gonbita luzatuko zaie; Ahobizi nahiz Belarriprest ezagunei. Kasuotan, izen-ematea aurrerago irekiko du antolakuntzak, irailaren 28an. “Data horretatik aurrera izango dugu parte hartzea berretsi edo izena estreinakoz emateko aukera”.

Hirugarren Euskaraldia, aurrekoen antzera, bi astez luzatuko da, azaroaren 18an hasi eta abenduaren 2ra arte. Tarte horretan, “ilusioz, arduraz, gogoz eta emozioz ekingo diogu ariketari. Kaleak beteko ditugu berriz ere, euskaraz hitz egitea inoiz baino errazagoa izan dadin. Belarriprestok eta Ahobiziok aukera berriak izan ditzagun lan egingo dugu elkarrekin, auzoz auzo, herriz herri eta arigunez arigune. Hitzez egiteko garaia heldu da”, nabarmendu dute antolatzaileek. Ariketa kolektiborako unea heldu artean, “herrietako batzordeetan parte hartzeko gonbitea egin nahi dizugu, Hitzez ekiteko garaia baita!”. Informazio gehiago, euskaraldia.eus atarian.


Pertsona bat Galdakaoko ospitalera eraman dute Garain istripua izan ostean

Autoa errepidetik irten da eta pertsona bat zauritu da.

20:00ak inguruan auto bat errepidetik irten da Garain. Ertzaintzak jakitera eman duenez, istripuaren ondorioz pertsona bat Galdakaoko ospitalera eraman dute. Momentu honetan garabia istripuaren lekuan dago.


Osakidetza datorren astean has liteke 59 urte beherakoak txertatzen

70-79 eta 60-69 urtekoen inokulazioa erritmo onean ari da garatzen. Hala, hurrengo adin tartekoei deitzen hasi zaie, txertoa jartzeko.

Aurreikuspen arabera, Osakidetza datorren astean has liteke 59 urte baino gutxiago dituzten pertsonak covid-19aren aurka txertatzen, 70-79 eta 60-69 urteko herritarrak behin babestuta eta dosi nahikoa izanda.

Bien bitartean, eta asteburu guztian zehar, bi adin tarte horietako pertsonei lehen eta bigarren dosiak ematen jarraituko dute EAEko txertagune handietan. Kanpaina oso erritmo onean ari da garatzen, batez ere azken asteetan gertakin kopuru handia heldu delako. Osakidetzaren beraren aurreikuspen arabera, maiatzaren 11ra arte 102.654 dosi jarriko dituzte.

Hori horrela, 59 urte baino gutxiago dituzten herritarrei hitzordua ematen hasi zaie. Susana Martin Osakidetzako Lehen Arretako Koordinaziorako zuzendariordeak Radio Euskadin zehaztu duenez, Osakidetza astelehena eta astearte bitartean abia dezake 59-58 urtekoen immunizazioa.

Osasun agintariek ezarritako txertaketa irizpideen arabera inokulatzen ari da Euskal Osasun Zerbitzua. Lehentasunezko taldeak zehaztu ziren, besteak beste adinekoen zentroetako erabiltzaile eta langileak, baita lehentasunezko gainerako taldeak ere (hala nola, adineko beste herritarrak eta ezinbesteko lana egiten zutenak)

Azken horien artean, 59 urte beherako eta premiazko lanetan ari diren 83.000 pertsonari (hezkuntza alorrekoak, langile sozio-sanitarioak, ertzainak eta udaltzainak...) AstraZeneca txertoa jarri zitzaien, eta horietatik 53.000ri lau astez atzeratu diete bigarren dosia hartzeko epea.

Zure interesekoa izan daiteke: Osasun Sailaren azken txertaketa buletina

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.


'Baziren behin neska abenturazaleak eta mutil ameslariak'

Ipuin kontaketa saioa Bea Egizabal ipuin kontalariaren eskutik. Saio bat eskainiko du 3-5 urte arteko umeentzat, 17:00etan. Bigarren saio bat eskainiko du, 17:45ean, sei urtetik gorakoentzat.


Coachella 2023: Bad Bunnyren sarrera, Rosalia, Blink-182ren itzulera eta BlackPinken errekorra

Jaialdiaren lehen asteburuak hainbat lerroburu utzi ditu. Oholtza nagusietako kontzertuak streaming bidez izan dira ikusgai, asteburu osoan zehar, Coachellaren YouTube kanalean.

Mundu mailako musika jaialdirik entzutetsuena asteburu honetan bueltatu da, ohiko forma eta tamaina erraldoiarekin, pandemiak baldintzatutako urteen ostean.

Apirilaren 14an ireki zituzten Coachellako ateak, Indioko (Kalifornia) Coachella Valley basamortuan. Gorillaz, The Chemical Brothers, Becky G, Wet Leg eta Blondieren zuzenekoez gozatzeko aukera izan zuen publikoak.

Sahara Tent oholtzan zela gertatu zen ostiraleko une berezienetako bat. Eguneko azken eguzki izpiekin batera, Blink-182 hirukoa oholtza gainean agertu zen, ia 10 urteko etenaldiaren ostean. Tom DeLonge, Mark Hoppus eta Travis Barkerrek bandaren hit nagusiak jo zituzten, baita "Edging" izeneko azken singlea ere.

Lehen eguneko euforiaren baitan iritsi zen gaueko izarraren txanda. Un verano sin ti eta YHLQMDLG diskoetako abestiekin osatutako setlistari ekin aurretik, Bad Bunnyk biral bilakatu den introarekin hasi zuen zuzenekoa.

Puerto Ricoko musikariaren kontzertua gogoangarria izan zen, besteak beste, musika latinoari egindako aitortza tarteko. Izan ere, Bad Bunnyk generoaren urrezko garaiaren bidea urratu du, bera baita Coachellan kartelburu izandako lehen artista latinoa.

Publikoa dantzan jartzea lortu zuen musikariak, ordubetetik gorako emanaldian. Jaialdirako propio prestatutako errepertorioan, Bad Bunnyk beste bi izar gonbidatu zituen oholtza gainera: Jhay Cortez eta Post Malone.

Larunbatak K-pop generoaren eguna izan behar zuen, baina bestelakorik ere ikusi genuen. Boygenius hirukoak, The Kid LAROI, Charli XCX, Eladio Carrión, Mura Masa eta 070 Shake artistek astindu zituzten jaialdiko oholtza nagusiak.

Iluntzean, Rosalíak jaialdirako prestatutako 'Motochella' show berezia eskaini zuen. Motomami Tourreko dantzariez inguratuta, azken diskoko arrakastak jo zituen kataluniar artistak.

Emanaldiari bukaera emateko, Rauw Alejandro gonbidatu zuen oholtza gainera. RR EPko "Promesa", "Vampiros" eta "Beso" abestu zituzten elkarrekin, sareetan bolo-bolo dabiltzan uneak eskainiz.

Egunaren amaieran, K-pop generoaren zaleen momentua izan zen. BlackPinkeko Jisoo, Lisa, Rose eta Jenniek marka berria hautsi zuten: laukote korearraren Coachellako emanaldiaren zuzeneko emisioak 250 milioi ikusle izan zituen YouTuben.

Igandean, Frank Ocean buru zuen kartelean, Björk, Kali Uchis, Dominic Fike, The Blaze eta Willow artistak izan dira protagonista. Oceanen kasuan, eztabaida piztu da sareetan, azken orduan jakin baitugu ez genuela Louisianako artistaren emanaldia zuzenean ikusteko aukerarik izango.


Urtebete geroago beherantz, baina oraindik goian

Urtebete igaro da erregaien prezioak garestitzen hasi zirenetik. 2022an goia jo dute gasolinak eta gasolioak, baita urte amaieran apalduz joan ere. Depositua betetzea duela urtebete baino 14 (E-95) eta 36 (A gasolioa) euro garestiagoa da

2021eko abendua. Duela urtebete hasi ziren gasolinaren eta gasolioaren prezioak goraka, eta joera horri eutsi diote urtearen lehen erdian behintzat. Jendeak lehen ere gasolindegietako afixei erreparatzen bazien, orain ohitura bihurtu da errepidean joan ahala zenbakiei begiratu bat egitea. Energia krisian, ukitu gabeko azken kateetako bat zen petrolioa, baina hari ere iritsi zitzaion garestitzen hasteko ordua. Eta Ukrainako inbasioak are gehiago hanpatu zuen gorakada hura. Egun gutxiren buruan heldu zen Brent upela ehun euroren markara —baita hura gogoz gainditu ere—. Igaro dira hilabeteak, petrolioaren prezioek beherantz egin dute, eta afixetan ere nabaritu da hori. Bai, iaz baino gehiago ordaindu behar da bai gasolina, bai gasolioa.

Baina atzean geratu dira urtearen erdialdeko muturreko salneurriak. Ekainean jo zuen goia batez besteko erregaien prezioak Euskal Herrian, eta bi euroren langa pasatu. Aurretik, apirilean ezarri zituzten Espainiako eta Frantziako gobernuek beherapenak —20 eta hemezortzi zentimokoak, hurrenez hurren—. Hala, bi hilabeteren buruan, garestitzeak deskontuak jan zituen —laguntzen atarian baino hogei zentimo garestiago saltzen zen gasolina Hegoaldean, eta 26 zentimo garestiago Iparraldean—.

Beheranzko joera izan zuten prezioek ordutik, eta, batez beste, minimora irailean iritsi ziren: batetik, 1,73 euro 95eko ezantzaren kasuan, eta, bestetik, 2,05 euro A gasolioarenean. Apur bat gora ere egin dute urri-azaroetan.

Abenduaren atarian, horrela dira erregaien salneurriak Euskal Herrian, batez beste: 95eko gasolina litroa, 1,79 euroan; A gasolioaren litroa, 1,93 euroan.

Betea, garestiago

Egungo salneurrietan, auto baten depositua duela urtebete baino garestiagoa da, nola ez. 55 litroko depositua aintzat hartuta: 95eko gasolinarekin betetzea iaz baino 14 euro gehiago kostatzen da (iaz 84, eta aurten 98 inguru). Litroa 25 zentimo garestitu da urtebetean.

Hego Euskal Herriko prezioak eragin du garestitze horren balaztan. 1,8 euroan saltzen da bertan, iragan urtean baino 27 zentimo garestiago. Ipar Euskal Herrian, berriz, doitze aldera egin dute afixek. Urtebeteko igoera sei zentimokoa izan da (1,70 balio du 95eko gasolinaren litroak).

A motako gasolioak ere izan ditu bere gorabeherak, eta, urtea amaitzear dela, behean baino, goian egonkortu dira haren prezioak. Gasolina baino merkeagoa zen; ez, ordea, egun. Depositua betetzeak gehiago husten ditu patrikak: iaz baino 36 euro gehiago balio du beteak (iaz 77, eta aurten 106). Izan ere, ia bi euro balio du gasolio litroak Euskal Herrian: zehazki, 1,93. Zentimo bat garestiagoa da Hegoaldean, eta Iparraldean merkeagoa da. Ez gasolina bezainbeste: 1,85 balio du gasolio litroak. Horiek horrela, urtebeteko igoera 55 zentimokoa da Hegoaldean, eta 27koa Iparraldean.

Prezio horien gainean, oraindik ere Espainiako eta Frantziako gobernuek ezarritako hobariak aplikatu behar dira. Hegoaldean 20 zentimokoa da, eta Ipar Euskal Herrian, berriz, hamarrekoa —apiriletik abuztura bitartean, hemezortzikoa izan zen; irailean eta urrian, 30ekoa; azaroaz geroztik, hamarrekoa da—. Urte amaieran amaituko dira erregaien prezioen gaineko beherapenak, gobernuek horiek luzatzeko erabakia hartu ezean.

Beste muga bat Errusiari

Petrolioaren drama ez da amaitu: Europako Batasunak eta G7ko herrialdeek beste zigor bat ezarri nahi diote Errusiari. Ezustekorik ezean, abenduaren 5ean Europako Batasunak Errusiako petrolioa inportatzeari utziko dio. Gainera, gehienezko prezio bat ere jarri nahi dio Errusiaren urre beltzari. 65 eta 70 dolar artekoa litzateke muga —egungo salneurrietatik gertu da, baita petrolioa ekoizteko kostuen gainetik ere—. Izan ere, EBk eta G7koek ez dute nahi petrolioaren merkatua gehiegi aztoratu, Vladimir Putinen poltsikoak gehiegi ez betetzeko, baina petrolioak zirkulatzen jarraituko duela bermatzeko adinako da muga hori.


2.000 bisitari inguru izan ditu Oporklik! erakusketak

Igande honetan, azaroaren 14an, Oporklik! erakusketa amaitu da. Azken asteetan, ia 2.000 lagun hurbildu dira Oihaneder Euskararen Etxera, udako argazki-hizki lehiaketak utzitako lan guztiak ikusteko.

Urriaren 27tik azaroaren 14ra bitartean, 1.949 bisitari gerturatu dira Oporklik! udako argazki-hizki lehiaketa borobiltzeko Oihaneder Euskararen Etxeak, Gauekoak programak eta ALEAk elkarlanean antolatutako erakusketara. Argazki sarituez gain, gainerako lanak ere ikusi ahal izan dira pantaila digitaletan, Oihaneder Euskararen Etxea - Montehermoso Kulturuneko Jovellanos aretoan.

Oporklik! udako argazki-hizki lehiaketak zazpi irabazle utzi ditu aurten: Estibaliz Aguirre Lopez de Munain, Pero Lope, Iñaki Sanchez Ciarrusta, Maria Furundarena, Iñaki Diez Ozaeta, Mitxel Elortza eta Jitka Raskova.

Udan zehar egindako bidaiak zein bizitako esperientziak argazkien eta hitzen bidez kontatzea izan du oinarri Oporklik! udako argazki lehiaketak. Irailaren 15era bitartean, proposatutako lau kategorietan, 84 lan jaso zituen lehiaketak: 26 gazteei zuzendutako bi ataletan eta 58 helduentzako bi kategorietan.

Azken aste hauetan zehar erakusketa ikustera hurbildu diren lagun guztiek zozketa batean parte hartzeko aukera izan dute, ehun batek eman dute izena, eta laster iragarriko den irabazleak sari eder bat eramango du: La Leze kobazuloko jaitsiera bi lagunentzat (Inguru Abenturak gidatuta) eta lau lagunentzako bisita eta ardo dastaketa Candido Besa upategian.

Erakusketaren inaugurazioa

Lan guztiak eta sailkapena


Landareek eguzki argia behar dute?

Landareek eguzki argia behar duten frogatzeko esperimentua osatzeko materialak eta urratsak jaso ditugu jarraian, baita gertatzen denaren azalpena ere. Zer gertatuko ote da?

Beharrezko materiala

Hostodun landare bat (geranio, ortensia...)

Hostoa estaltzeko kartoi mehe beltz bat

Urratsez urrats

Aukeratu balkoian edo leihoan duzun landare hostodun bat.

Estali hosto bat edo batzuk aipatutako kartoi mehe beltzarekin.

Zazpi egun eta gero ikusi zer gertatu den.

Zergatik gertatzen da hau?

Landareek eguzki-izpietatik hartzen duten energiaz, karbono dioxidoaz, ura eta gatz mineralak baliatuz fotosintesia egiten dute, hau da, haien elikagaiak sortzen dituzte.

Hostoak dira eguzki-izpi hauek hartzeko arduradunak, baina estali dugun hosto horretara argia ez bada heltzen, fotosintesia ezin dezake egin, beraz, hosto horrek ez du energiarik lortuko.


Langile bat hil da Zornotzan lan-istripu batean

Langile bat hil da gaur eguerdian Zornotzako Aludium enpresan pala baten mantentze-lanak egiten ari zela, UGTk jakinarazi duenez. Sindikatuak elkarretaratzea deitu du datorren asteazkenerako, uztailak 6, Bilbon.

Langile bat hil da ostiral honetan, 13:00ak aldera, Zornotzako Aludium lantegian izandako lan-istripuan. UGT sindikatuak azaldu duenez, hildakoak Verman azpikontratarentzat egiten zuen lan, eta mantentze-lanak egiten ari zen pala baten kazoa gainera erori zaionean.

Lan-istripu berri horren aurrean, UGT sindikatuak elkarretaratzea deitu du datorren asteazkenerako, uztailak 6, Bilbon, egoitzaren atarian. Gainera, laneko agintariei eskatuko die lan-arriskuen prebentzioaren arloan zaintza handiagoa egin dezatela.

Gaurko istripuarekin 42 langile hil dira aurten Euskal Herrian lan-ezbeharretan edota lan gaixotasunen bategatik. Ildo horretan, LAB sindikatuak salatu du lan istripuak ez direla "zoriak edo kasualitateateak sortuak", baizik eta ematen diren lan harremanen, prekarizazioaren, lan arautegiaren eta azpikontratazioaren emaitza.

Hori dela eta, aldarrikatu du "bizi eta lan duinak" beharrezkoak direla, "lanetik onik eta bizirik bueltatzeko eskubidea dugu". Hala, eredu berri baten aldeko aldarria egin du, "langileon bizitza eta osasuna lehenetsiko dituena ekonomia- eta ekoizpen-irizpideen gainetik".

Bigarren hildakoa bi egunetan

Gaurkoarekin, bi egunetan bi lan-ezbehar jazo direla deitoratu du LAB sindikatuak. Gaurkoaz gainera, atzo, ekainak 30, furgoneta bateko gidaria trafiko-istripu batean hil zen, Laudion, sindikatuaren arabera, Portugaleteko azoka txikian salmenta-lanak egin ondoren etxera itzultzen ari zela.


'Azpeitia 1945-1975. Giza eskubideen urraketak eta errepresioa diktadorea hil artean' liburuaren aurkezpena


Ekimena

'Trantsizio ekologiko justua!'. Oligopolio energetikoen irabaziak salatzeko ekimena. Eskuorri banaketa, kartel eta mural margotzea eta kalejira.


Ricardo Barkala da aurreneko presidentegaia

Bilboko Portuko presidenteak baieztatu du aurkeztu egingo dela Athleticen hauteskundeetara. Egitasmoa «nahiko aurreratuta» duela esan du.

Athleticen presidentea aukeratzeko hauteskundeak izango dira denboraldi honen amaieran. Oraingo zuzendaritzak jakinarazi behar du zein egunetan izango diren. Horren zain egon gabe, badago hautagai bat: Ricardo Barkala. Bilboko Portuko presidenteak atzo baieztatu zuen lehenago ere esana zeukana, aurkeztu egingo dela. «Deialdia egin gabe dagoenez, ez dago zertara aurkeztu, baina atera erabakia hartuta dago. Ea hauteskundeetara deitzen duen orain Elizegik».

Otsailean adierazi zuen ez zituela hauteskundeak nahi, eta kontsentsuzko hautagaitza baten aldekoa zela. Hori lortzeko hainbat bilera egiten ari zela ere kontatu zuen orduan. Orain, ordea, beste inoren zain egon gabe, aurrerapausoa ematea erabaki du: «Irteerako marran gaude», esan du Santurtzin. Egitasmoaren inguruan ere aritu da: «Nahiko aurreratuta dauzkagu kirol arloa, ekonomikoa eta soziala».

Hautagai gehiago izango direla ematen du, beste inork adierazpen publikorik egin ez badu ere. Izen pare bat bolo-bolo dabil alde horretatik: Javier Aretxabaleta Vocento taldeko kontseilariaren izena aurreratu zuen Onda Vasca irratiak, eta, Deia egunkariaren arabera, enpresaburu bat ere aurkeztekotan da, berrikuntza teknologikoaren alorrekoa. Baliteke ez izatea bakarrak. Hautagai asko egotearen eragilea hau litzateke: abalak aurkeztu beharrik ez izatea hautagaitzek. Batzarrera eraman behar du gai hori Elizegiren zuzendaritzak (aurrekontuaren %5 izatea nahi du: 7 bat miloi euro), eta aurrekariak ikusita, ez du ematen abalena ezinbesteko baldintza bilakatuko denik. Ez zuten lortu Fernando Garcia Macuak eta Josu Urrutiak presidente izan zirenean. Orain, Kirolaren Lege berriaren arabera, ez da beharrezkoa abalik aurkeztea, baina klub bakoitzaren esku dago azkeneko erabakia.


Euskadik errefuxiatu ukrainarrentzako hiru arreta gune martxan jarriko ditu asteburu honetan

Era berean, 945 222 222 arreta telefonoa martxan jarri dute dagoeneko. Zerbitzua 09:00etatik 22:00etara eskainiko du.

Eusko Jaurlaritzak, Gurutze Gorriarekin lankidetzan, hiru arreta gune martxan jarriko ditu asteburu honetan, Euskadi heltzen diren aurreneko errefuxiatu ukrainarrak aurrez aurre artatzeko.

Era berean, 945 222 222 arreta telefonoa martxan jarri dute dagoeneko. Zerbitzua 09:00etatik 22:00etara eskainiko du.

Gurutze Gorriak hiru hiriburuetan dituen egoitzak izango dira martxan jarriko dituzten hiru arreta guneak; izan ere, Eusko Jaurlaritzako zerbitzuak itxita daude larunbat eta igandeetan, Gizarte Politikarako Saileko iturriek baieztatu dutenez.

Asteburuan arreta zentro horien funtzionamendu aztertu ondoren, Euskadira iristen diren errefuxiatuak aurrez aurre artatzeko beharrezko baliabideak aztertuko ditu Sailak.

Iturrien arabera, Euskadira heltzen ari diren aurreneko errefuxiatuek baliabide propioak eta babes sareak (senideak, ezagunak, lagunak) dituzte, baina laguntza eta informazioa behar dezakete. Horregatik, hiru arreta guneak zabaltzea erabaki dute.

Egoitzak 10:00etatik 18:00etara zabalik egongo dira. Beharrizan zehatzak artatzea ahalbidetuko dute, erakundeekin eta entitateekin lankidetzan, Xabier Legarreta Eusko Jaurlaritzako Migrazio eta Asilo zuzendariak azaldu duenez.

Laguntza uzteko tokiak

Bestalde, Ukraina-Euskadi Garapenerako Lankidetza elkarteko boluntarioek elikagaiak, osasun materiala eta oinarrizko beharretarako produktuak jasotzeko gune bat prestatu dute Bilboko Georgia kalean eta "kolapsatu" egin da jendearen erantzunari esker.

Bilboko Udaleko iturriek jakitera eman dutenez, "jende-oldea" Georgia kalera joan da ibilgailuetan laguntza uztera, Larreagaburu auzoan. Ondorioz, Indalecio Prieto eta Miraflores kaleak "lepo" daude.

Udaltzaingoak eta elkarteak "gainezka" daudela ohartarazi dute. Arropa gehiago ez dute hartuko, janari, mantak eta lo-zakuak soilik onartuko dituzte aurrerantzean.

Boluntarioen asmoa kamioilari ukrainarrek produktuak Poloniako mugara arte eramatea da, bertatik Ukrainako muga zeharkatzeko.

Elkarteak materiala jasotzeko beste gune batzuk jarri ditu Euskadin. Horrela, Gasteizen, Slavianka denda (Esperantza kalea, 2) eta Jundiz Kaleko Betizu tailerrak arduratuko dira. Donostian, Jaizkibel kaleko 6 zenbakian hartuko dute laguntza.

Era berean, Erandioko Feron Europe Group; Zaratamoko Iragorriti poligonoa; Laudioko Mimitos denda; Astigarragako Gaurko Tek Akademia; Irungo Slavianka denda eta Pentecontes parrokia edo Eibarko Beheko Tokia eta Jubilatuen Etxean produktuak uztea posible da.


Helduei begirako animazio filma, OzZinemaren eskutik

Bestelako begirada bat eskaintzen jarraitzen du OzZinemak. Oraingoan, helduei begirako animazio filma aukeratu du zineklubak ikusleak txunditzeko. Charlie Kaufmanen gidoia eta haren zuzendaritzapean egindako Anomalisa izango da pantaila handian astearte arratsaldean.

Jende motibatzen urteak eman ostean, eta egiteko hori lanbide bilakatu duen gizonaren bizitza errutinak jaten du. Badirudi amore emanda ez dagoela prest bizitza gris eta tristea aldatzeko ezer egiteko. Egun batean, baina, dena aldatuko da, neska berezi bat bere bidean gurutzatzen zaionean. Dena uzteko prest izango da gizona, neskarekin egotearren.

Askotariko sentsazioak sortuko ditu filmak ikuslearengan; nahasmena lehenik, ikuslea harrapatzeko moduko trama, etsipena gero, eta hausnarketarako bidea zabaldu amaieran. Ordu eta erdiko animazio film bikaina helduentzat, zekenkeria, ironia, amorrua, desilusioa, umore beltza, sufrimendu isila, eta bakardade dosiak neurrian, erabat deserosoa den egiaz blaitutako filma.

Veneziako zinemaldian epaimahaiaren sari nagusia lortu duen lehen animazio filma da Anomalisa.

Emanaldia asteartean, hilaren 9an, 19:30ean Niessen zinemetan. Sarrerak, 4 euroan dira salgai.


Rosa Martinezen ipuin kontaketa izango da larunbatean, Azkoitian

Azkoitiko Aizkibel udal liburutegiak hainbat ekintza antolatu ditu datozen asteetarako, umeei zuzenduta. Batetik, larunbatean, ipuin kontaketa izango da Rosa Martinezen eskutik. Lau urtetik gorako umeei Hiru luma ipuina kontatuko die, 11:00etan, liburutegian, eta nahi duen guztiak joateko aukera izango du. Bestetik, tailer zientifikoa antolatu dute otsailaren 27rako, larunbaterako. Zortzi eta hamabi urte bitarteko umeei zuzendutako tailerra izango da, Eraiki zure zelula izenpean. Biologia zelulararen inguruko saioa izango da, eta bertan zelularen osagai ezberdinak birsortuko dituzte parte hartzen duten umeek, eta nahi duten bezelako zelula bat sortu ahal izango dute. Ondoren, egindako lana etxera eraman ahalko dute nahi dutenek. Doako tailerra izango da, eta parte hartu nahi dutenek aldez aurretik eman beharko dute izena, Azkoitiko Gazte Informazio Bulegoan, otsailaren 20a baino lehen.


Loiuk gizarte-zerbitzuak indartu ditu 2021erako aurrekontuetan

Loiuko udalbatzak aho batez onartu ditu 2021erako aurrekontuak; 4,260 milioi euro orotara. EAJk zein EH Bilduk aurrekontuen aldeko botoa eman dute. Josu Andoni Begoña Loiuko alkateak bere webgunean adierazi duenez, gizarte-zerbitzuetara zuzendutako diru-partida handitu da datorren urterako.

“Loiuztarren oinarrizko beharrizanak betetzea udalaren lehentasuna da, eta dirulaguntzen eta enplegu-planen bidez herritar zaurgarrienak babestuko ditugu. Era berean, auzo guztietan inbertsio publikoko proiektuak egingo ditugu, eta «Loiu Aurrera» diru-partida berezia, besteak beste, herriko ostalaritzari eta merkataritzari laguntzera zuzenduko da, etxebizitzetara, bonoloiuak ateratzera, gizarte-larrialdietarako laguntzetara eta familia-kontziliaziora”.

Begoñaren esanetan, 2021erako aurrekontuak inoizkorik handienak dira. Gainera, azpimarratu du oso momentu gogor batean onartu direla, eta EH Bildu alderdiaren aldeko botoekin. Horri lotuta, aurrekontuetan EH Bilduren proposamenak ere jaso direla azaldu du. “Proposamen horiek bat datoz udal-gobernuaren lan-ildoekin: esate baterako, udal-tasak eta –zergak bere horretan uztea, gizarte-zerbitzuetarako diru-partida handitzea eta, oinarrizko gizarte-zerbitzuen bidez, etxegabetuak izan daitezkeenentzako laguntza-ildo berari eustea”. Bestalde, dirulaguntza emango zaie Derioko eskolan ikasten duten umeei, Sondikan ikasten dutenen eskubide berberak izan ditzaten, eta langabetuek ez dute ibilgailuen zerga ordaindu beharko. “Azkenik, alderdi biok beharrezkotzat jo dugu herriko elkarteetarako dirulaguntzak % 10 murriztea; Elikagaien Bankuaren Elkarterako dirulaguntza izan ezik”.

Begoñaren ustez, “aurrekontuak errealistak dira eta egungo krisi sanitarioari, sozialari eta ekonomikoari erantzuten diote”. Halaber, gailendu du Udalkutxatik diru-partida txikiagoa jaso arren udalak ez duela zorpetu beharko.

Beste aldetik, Loiuko EH Bilduk positibotzat jo du EAJrekin egindako akordioa. “Alde batera utzi ditugu politika-arloko ezberdintasunak eta udalerriari ekarpena egitea lehenetsi dugu”. Koalizio abertzalearen iritziz, gobernu-taldeak ez du “arrabol politikoa” baliatu, “gure proposamenak beharrezkoak, logikoak eta gauzagarriak direlako”. Nolanahi ere, jakinarazi dute azpiegiturari, kulturari eta herriko etorkizunari lotutako beste proposamen batzuk egin dituztela eta horiek ez direla aurrekontuetan jaso. “Baina udalak konpromisoa hartu du proposamenak aurrerago aztertzeko eta erakunde eskudunetan aurkezteko”. Loiuko EH Bilduren esanetan, “Loiuko Udalaren akordioak COVID-19a garaitzeko behar dugun batasun abertzalearen adibidea izan behar du”.


Gazte Topagunea

Lettering tailerra.


Bertsuxurla txapelketaren hirugarren eta azken kanporaketa, ilbeltzaren 20an, Izpegiko Berekobentan izanen da

Xalbat Alzugarai egitasmoaren sustatzailearekin mintzatu gara.


Iurretarrek herrigunean komun publiko bat egitea lehenetsi dute aurrekontu parte hartzaileetan

Iurretako Udalak komun publiko bat egingo du herrigunean, 2021eko aurrekontu parte hartzaileetan botorik gehien jaso dituen proiektua izan da.

Zortzi proiektu igaro ziren bozketa fasera, eta horietatik aukeratu behar izan dituzte herritarrek. Uztailaren 2an amaitu zen bozketa eta 184 iurretarrek parte hartu dute prozesuan. Hori izango da gauzatu ahal izango den egitasmo bakarra; izan ere, komun publikoa egiteak 50.000 euroko inbertsioa eskatuko du, udalak aurrekontu parte hartzaileetarako gordetako diru poltsa osoa.

Apirilean hasi zen aurrekontu parte hartzaileen prozesua, herritarren ekarpenak jasota. Guztien azterketa teknikoa egin eta gero, zortzi proiektu pasatu ziren bozketa fasera. Horien artean, herritarrek hiru aukeratu behar zituzten. Udalak eskerrak eman dizkie parte hartu duten herritarrei, "urtetik urtera gora doan parte-hartzeagaitik". Udalak herriko komertzioen lana ere eskertu du, laguntza eman dutelako prozesua errazagoa izan dadin


Bi biribilgune herri sarreran eta hobekuntzak Elorregi arterako errepidean

Gipuzkoako Foru Aldundiak jakinarazi duen moduan, hobekuntzak egingo ditu Oñati eta Elorregi arteko bide zatian, GI-2630 errepidean. Esaterako, Garibain eta San Pedron egingo dituzten bi biribilgune, bigarrena, Aldundiarena.

Aldundiak Elorregi eta Oñati arteko errepide zatian hobekuntzak egingo dituela aurreratu du eta zehaztu bi biribilgune egingo dituztela: bat Garibain, ULMAren elkargunean, Munazategi aldera, eta bestea San Pedron, GI-2630 errepidea eta Otaduy kalea elkartzen diren tokian. Munazategi pareko biribilguneko lanak Aldundiaren, Udalaren eta ULMAren artean ari dira lantzen; kooperatibak egin du proiektuaren exekuzioa eta Udalak 91.000 euro jaso ditu aurrekontuetan proiektu horretarako. Lurrekin lagundu du Diputazioak. Aldundiak aurreikusten du lan horiek aurten hastea. Bestean, berriz, bi autobus geraleku egongo dira, "Udalak horrela eskatuta". Bigarren biribilgune horrekin, bi biribilguneen arteko 700 metrotan dauden ezkerreko bira guztiak kendu ahal izango dituztela dio Aldundiak, bereziki Urrexola auzorako GI-3593 errepidearekiko elkarguneari dagozkionak. Diputazioa proiektu hori idazten ari da, eta aurten izapidetzea eta obra 2022an egitea aurreikusten du.

Lanak egingo dituzten planoak (Argazkia: Aldundia)

70 kilometro orduko

Lan hauekin, abiadura muga 90 kilometro ordutik 70 kilometro ordura murriztuko da luzera osoan." Abiadura hori bidearen ezaugarriekin eta inguruko bizilagunen kezkarekin bat datorrela uste dugu", zehaztu du Aintzane Oiarbidek prentsa oharrean, eta gaineratu: "Aurten trafikoa baretuko dugu Garibai auzoaren hasieran, Arriagakua baserriaren parean. Galtzadaren zabalera murriztuko dugu eta zintarriak dituzten irlatxo batzuk jarriko ditugu; horrela, ibilgailuen abiadura murrizteaz gain, lehentasunik gabeko oinezkoentzako pasabidea jarriko da".

Galtzadatik irtetearen ondoriozko istripuak murrizteko, marruskadura-koefizientea handitzea aurreikusi du Aldundiak, hiru bihurgunetan mikro-aglomeratu geruza hotzean aplikatuta. Errepide osoko seinaleak eta balizak ere hobetu egingo dituzte. "Erabiltzaileen segurtasuna handitzeaz gain, Aldundiak Gipuzkoako enpresei, batez ere enpresa txiki eta ertainei, lehiakortasuna indartzen lagundu nahi die, eta, horretarako, errepide sare on bat ezinbestekoa da", dio Bide Azpiegituretako diputatuak.

10.000 ibilgailutik gora

Aldundiak emandako datuen arabera, errepide horrek 10.000 ibilgailu baino gehiago hartzen ditu egunero batez beste, eta horietatik % 8-10 trafiko astunari dagozkio. "Gipuzkoako Foru Aldundiaren helburu nagusien artean, industrialdeen eta hiriguneen irisgarritasuna hobetzea eta erabiltzaile guztien segurtasuna handitzea dago. Oñatiren kasuan, aurreikusitako jarduerek gure helburua beteko dute", dio Aintzane Oiarbide Bide Azpiegituretako diputatuak Aldundiak bidalitako prentsa oharrean.


Udako Pilota Eskola "arrakastatsua"

18 neska-mutilek hartu dute parte ekainean eta uztailean egin duten Udako Pilota Eskolan, eta jaialdi batekin eman diote amaiera.

Amaitu da Intxurre Pilota Eskolak uda honetarako, ekainean eta uztailean antolatutako Udako Pilota Eskola. Hain justu, atzo eman zioten amaiera jaialdi batekin, Alegiako Elorri frontoian. Parte hartzaile guztiek oroigarri bana jaso zuten, bertara gerturatu zen Jokin Altunaren eskutik.

Alegiako eta Ikaztegietako 18 neska-mutilek parte hartu dute Udako Pilota Eskolan, Intxurreko Gorka Altunaren gidaritzapean. "Ekintza arrakastatsua izan dela esan dezakegu eta, era berean, eskerrak eman nahi dizkiegu parte hartzaile guztiei eta baita ekimen hau aurrera eramatea posible egin duten guztiei", esan dute.


'Otsoak', Iñaki Carreteroren eta Arabako Gorren elkartearen eskutik

Liburutegia istorioz betetako basoa da, eta bertan pertsonaia eta animalia asko bizi dira. Liburuetatik aterako ditugu haien istorioak ezagutu ditzazuen, gero irakurri ahal izateko.


Iñaki Arregi ikerketa beka, UEMAk

6.000 euroko bi sari banatuko dira. Zabalik dago, azaroaren 1a arte, eskaerak eta egitasmoaren laginak aurkezteko epea.

Iñaki Arregi ikerketa bekaren bigarren deialdia deitu du Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak (UEMA). Eusko Jaurlaritzak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak babesten dute, eta helburua da «udalerri euskaldunen garapena aztertzea, ikerketa sustatzea eta euskal soziolinguistikaren gaineko ezagutza areagotzea».

6.000 euroko bi sari

Norbanakoek edota ikerketa egiteko sortutako lantaldeek parte hartu dezakete, eta bi lan sari banatuko dira, bakoitza 6.000 eurokoa. Proposamenak bidaltzeko azken eguna azaroaren 1a izango da, eta epaimahaiak azaroaren 17rako jakinaraziko ditu diruz lagundutako ikerketa lanak zeintzuk izango diren.

Lanak aurkezteko eskaera orria eskuragai dago UEMAren webgunean: www.uema.eus. Horrez gain, informazio gehiago behar izanez gero, webgune horretan argitu daitezke zalantza guztiak.


Zauritutako txirrindulari bat erreskatatu dute Garrastatxun

Kirolaria bilbotarra da eta 25 urte ditu. Helikopeteroz eraman dute ospitalera.

Txirrindulari bat zauritu da gaur goizean Baranbion, Garrastatxuko inguruetan zebilela. Belaunean eta sorbaldan hartu du mina. Larrialdi zerbitzuak bertaratu dira eta helikopteroz eraman dute Gurutzetako ospitalera. Kirolaria bilbokoa da eta 25 urte ditu.