Jaizkibelek “erasoaren apologia” egitea leporatu dio Hondarribiko alkateari

“Erasoaren apologia garbia egin eta herria jarrera baztertzaileetara bultzatzea” leporatu dio Jaizkibel konpainiako bozeramaile Ixabel Alkainek Hondarribiko EAJko alkate Borja Jauregi eta Alardearen Fundazioari. Etorkizunean alardeak, beti izan den bezala, publikoa izan behar duela gaineratu du, eta ez pribatua, eta emakumeen eta gizasemeen parte hartzeak berdina izan behar duela.

Giza talde batek jarrera “agresiboak eta baztertzaileak” bultzatzea “larria” bada, herriko alkateak publikoki antzekoak adieraztea askoz ere “larriagoa” dela aipatu du Alkainek.

Azkeneko urteetan “betiko alardea” aldarrikatu dute, eta aurten “herriaren alardearen alde” agertu direla esan du. “Betiko alardea publikoa izan da beti, eta herriaren alardea denez, eta gu herritarrak garenez, arrazoi guztiekin barruan egon beharko genuke”, gaineratu du. Alardearen eboluzioan konpainia berriak onartu izan dituzte, eta “alarde publikoan eta ez diskriminatzailean” Jaizkibel onartu beharko litzateke.

“Gure helburu nagusia aitarekin, anaiarekin, senarrarekin, semearekin, auzokide eta lagun guztiekin batera, herriko jaietako egun nagusian parte hartzea da. Jaizkibel bitarteko bat besterik ez da”, azpimarratu du Alkainek.

Aipatutako errebindikazioak bultzatzeko Jaizkibel konpainiak deia egin du: “irailaren 8an manifestazioan gurekin parte hartzera eta ondo pasatzera gonbidatzen zaituztegu”.


Getaria-Tolosa traineruko elkarlana desegin da

Getaria Tolosa trainerua desegin egin da.

Lau denboralditan zehar emakumezkoen tostako arraunketan punta-puntan aritu ondoren, Getaria eta Tolosa arraun elkarteen arteko elkarlana desegin da eta aurtengo arraun denboraldian ez dute Getaria-Tolosa trainerua uretaratuko. Getariako entrenatzaile Jabier Etxabek azaldu duenez, “arraunlari askok arrauna uztea erabaki dute eta trainerua osatzeko arraunlaririk gabe geratu gara. Azken lau denboraldietan punta-puntan ibili gara eta horrek sakrifizio handia eskatzen du; lana, ikasketak edota familia, arraunlari bakoitzak arrazoi desberdinak izan ditu arrauna uzteko. Horiek denak errespetatu eta aurrera begiratu behar dugu orain”.

Harrobia lantzen

Getariako Arraun Elkarteko ordezkarien iritziz, hemendik aurrera helburua gaztetxoengan arraunerako irrika sortzea izango da. “Infantiletan, kadeteetan eta jubeniletan baditugu neska arraunlariak eta horiekin lan egin behar dugu. Dena dela, jakin badakigu ziklo kontua dela. Getaria bezalako herri txiki batean ez da batere erraza emakumezkoen trainerua osatzea, horregatik lanketa handia egin behar dugu hemendik aurrera eta egunen batean Getariako emakumezkoen arrauna berriz ere goi mailan ikusiko dugulakoan gaude”.


Urte berrian ere eskaintza zabala dago eskura

Izen-emate epeekin adi ibiltzeko abisua eman dute

Eskualdeko ordezkarien bilera egin ondotik, Arkupeak elkarteko 9.boletina kalean da eta datozten sei hilabeteei dagokion informazioa biltzen da bertan.

Uztaila bitartean, 22 bidaia egitea aurreikusten dute eta urteroko hitzordu bihurtu diren irteerei, berriak ere gehitu zaizkie. Tartean, Ordiziko feria edo Valentziako fallak ikustera joango dira. Hain zuzen, Valentziara sasoi horretan turista asko joaten direnez, lotarako lekua hartzeko arazorik ez izateko izen-emate datak aurreratu dituzte.Urtarrilaren 20, 21 eta 22an eman beharko dute izena interesatuek.

Euskal Herritik kanpora joateko aukera ere izanen da: Praga, Budapest, Viena edota Argentinara bidaiak egitekoak baitira.

Elkartearen eguna ere ospatuko dute eskualdeko herri aunitzetan eta bazkalondoan ohikoak diren mus txapelketak jokatuko dira. Muslari hoberenak Hondarribian jokatuko den eskualdeko finalean lehiatuz.

Mendizale eta kirolarienentzat ere bada aukera. Piriniotara irteera eta Santiago Bidea osatzeko falta den zatia egiteko aukera emanen zaio nahi duenari. Honen inguruko bilera otsailaren 18an antolatu dute.

Pentsioen orainak eta etorkizunak kezka sorrarazten duela ikusita, ‘Pentsioak: egiak eta gezurrak’ hitzaldiak antolatu dituzte.

Bertzalde, iazko ikastaroak mantendu eta ingelesa, argazkilaritza, altzarien berritze lanen eta udaberriko loreen inguruko ikastaroak eskainiko dira. Izen ematea urtarrilaren 31 baino lehen egin behar da.


Jarrai ezazu Becatu jaialdia zuzenean, streaming bidez

Berri Txarrak, Zea Mays, Esne Beltza, Willis Drummond eta Zuloak prest daude BEC erakustazoka jendez lepo betetzeko.

Hainbeste denbora zain egon ostean, azkenean iritsi da Becatu jaialdia. Ordu batzuk besterik ez dira gelditzen euskal musikak Barakaldoko BEC erakustazoka hartzeko. Gaur, 19:00etatik aurrera, euskaltzaleok hitzordua dute BECen, eta bertaratuko ez direnak ere streaming bidez jaialdia zuzenean ikusteko aukera izango dute esteka honetan.

Aspaldi iragarri genizuen bezala, Berri Txarrak, Esne Beltza, Zea Mays, Willis Drummond eta Zuloak taldeak Becatu jaialdian arituko dira. Hain zuzen ere, euskaraz abesten duten taldeen topaleku bihurtuko da jaialdi hau.

Sarrerak

Jaialdirako sarrerak Becaturen webgunean eskuratu daitezke.

Informazio gehiago www.becatu.com-en.

Gaztea eta ETB-3, Becatun

Gazteak eta ETB-3k euskaraz abesten duten taldeen musika lau haizetara zabalduko duen jaialdi honetan parte hartu nahi dute. Hori dela eta, gaur BECen izango dira, han jazotzen den guztiaren lekuko izateko. Gainera, aurki Becaturi buruzko saio berezia eskainiko du ETB-3k.

Horretaz gainera, Becatu jaialdia zuzenean jarraitu ahal izango duzue streaming bidez, hemen klikatuz. Ez ezazu aukera galdu!


Busturialdetik keinu ugari Kataluniako erreferendumari

Bozketa eguna dute gaur Katalunian. 5,3 milioi herritar daude deituta botoa ematera. Kataluniarrak erreferendumaren alde mobilizatu dira, baina euskal herritarrek ere beraien babesa adierazi diote. Euskal Herriko beste hainbat tokitan bezala, Busturialdean ere elkarretaratzeak egin dituzte gaur eguerdian; Arratzun, Busturian, Bermeon, Ean, Mundakan, Gernika-Lumon… [Klik hemen argazkiak ikusteko]

Halaber, gaur eguerdiko elkarretaratzeez gain, lapiko-jotze deialdia zabaldu dute Euskal Herri osora,”espainiar bortizkeriaren, errepresioaren eta inposizioaren aurka”. Hala, 22:00etatik aurrera, lapiko hotsa izango da gauean Kataluniako gaurko eguna babestuko duena.

Boto kutxak 07:00etan hasi dira iristen bozkalekuetara eta 09:00etan zabaldu dituzte bozkalekuak. Handik gutxira iritsi dira Guardia Zibila eta Polizia bozkalekuetara, eta indarrez itxi dituzte zenbait. Hala ere, errolda unibertsala erabili du Kataluniako Gobernuak erreferendumerako eta horrek herritarrei edozein bozkalekutan bozkatzeko aukera ahalbidetu die, errolda bakarra izanik.

05:00etan hasi dira Guardia Zibilaren ibilgailuak Bartzelonako portutik ateratzen. Guztira, 10.000-12.000 polizia gehiago dira egunotan Katalunian, gehienak bi itsasontzitan pilatuta. Sareetan Espainiako Poliziaren eta Guardia Zibilaren indarkeriaren irudiak zabaltzen ari dira goizean goizetik. 12:00etarako, Espainiako polizien oldarraldien ondorioz, 38 lagun zauritu dira, eta horietatik hiru egoera larrian zeuden. 14:30erako, berriz, Espainiako Poliziak eta Guardia Zibilak 337 zauritu eragin dituzte erreferendumaren kontrako oldarraldietan, Kataluniako Gobernuaren arabera. Horietatik, gutxienez 54 lagunek zauri larriak dituztela jakinarazi du SEM Kataluniako emergentzia zerbitzuak, eta zaurituetako bati ebakuntza egin behar diote begian, gomazko pilota batekin jo duelako poliziak. Gomazko piloten erabilera debekatuta dago Katalunian, 2014. urteaz geroztik.


Giro ederra inguruko Ibilbideen Egunean

Giro ederrean burutu zuen Lasarte-Oria eta Andoain arteko bidea herritik abiatu zen mendizale taldeak, Buruntzaldeko Ibilbideen Egunean. Igande goizean goizetik jende ugari ikus zitekeen San Pedro elizaren atzeko plazan, mendiko bastoiak eskuetan eta mendiko botak jantzita. Berdina gertatu zen eskualdeko beste herrietan. Buruntzaldeko Udal eta Kirol Patronatuak antolatutako ekimenak Lasarte-Oria, Usurbil, Urnieta, eta Andoain lotu zituen batetik besterako ibilbideen bidez.

Ilusioa nabari zen txikienen aurpegietan eta gurasoek aitortu bezala, salbuespena izan zen atzokoa: "Normalean mendira joateko muturra ipintzen dute, baina gaur lagunak ere etorri direnez, animatuago ekarri ditugu. Gaitzerdi", aitortu digu haietariko batek.

Hamarretan zegoen jarria zita eta jende askok erantzun zion Ostadarrek eginiko deialdiari. Batez ere haurrak eta hauen gurasoak ikus zitezkeen motxila, kantinplora eta ogitartekoa hartuta, baina adin guztietako jendea iritsi zen helmugaraino. Bejondeiela.

Ibilbidea

San Pedro elizan hasi, Andre Joakineneako aldapa igo eta Martin Berasategi aurretik pasatuta, Plazaolako trenaren bidea hartu zuten lehenik.

Ondoren, Azkorte bideko bidegurutzea hartu eta behin Azkorteko ermitara iritsita, pixka bat gorago igo behar izan zuten mendizaleek Andoain markatzen zuen gezitxoa ikusi arte. Azkenik, Andoain aldera jaitsi ziren harrobiaren ondotik igarota eta bertako udaletxean amaitu zen bidaia.

Lokatzetan barrena

Eguneko protagonista berezia, lokatza izan zen. Azkortera igotzeko bidea, ohi bezala, nahiko lokaztuta zegoen eta zenbaitek laprast egin edota bidean oinetakoa galdu zuen. Dena den, ez zen inolako ezbeharrik izan. Hori bai, botak garbi eraman zituenak, erabat lohituta bueltatu zituen etxera.

Andoain, helmuga

Aurpegi alaiak, irribarrea, kantua… Izan ziren nagusi Andoainera iristean, baita herrira bueltatzeko antolakuntzak jarritako bi autobusetan ere (batean ezin izan zituzten denak sartu).

Bi ordu eta laurden inguruko ibilbidearen ostean, sagarra eta ura izan zituzten mendizale guztiek Andoaingo kontrol puntuan. Gainera, txikienek kamiseta bat jaso zuten opari.


Zinema telebistan

Zinema izan ohi da Gabonetako telebista programazioaren izarretako bat. Kontxo, baina ze garai egokiagorik, sofan etzan, mantatxoa sudurreraino igo, eta film luze bat behar den moduan ikusteko. Atzo Palaciosek aletu zigun hemen amaitu berri diren Gabon hauetako filmik aipagarrienetakoa, Lasa eta Zabala, ez hainbeste bere balio artistikoagatik, baina bai segur aski balio osasungarriagatik —bide batez, bat nator eskaerarekin: ondo legoke emanaldien ordutegiak errespetatuko balira—. Neronek ere, bestela bezala, eta ez pedantekeria gutxirekin, aipatu nituen orain egun batzuk Arte kateak emandako Jacques Tatiren hiru film —guztira izan dira bost, eta dokumental inedito bat, eta bihar ikusi ahal izango den Court-circuit programaren emanaldi berezi bat—. Gabonak garai egokia direla zinema telebistan emateko, alegia.

Baina gauza bat da garai egokia izatea pelikulak telebistan emateko, eta beste bat telebista bitarteko egokia izatea pelikulak ikusteko. Esan nahi dut, gaur egunean, zinema aretoak maldan behera eta balaztarik gabe doazen honetan, sarean pelikulak ikustea gero eta errazagoa, gero eta eskuragarriagoa, gero eta erosoagoa den honetan, zertan geratzen da telebistaren eta zinemaren arteko harremana? Pelikulek telebistan funtzionatzen dute oraindik? Ez dute funtzionatzen? Bada, segun eta. Ez da zehatz fikzioko filma, dokumentala baizik, baina berdin balio digu esan nahi duguna ilustratzeko. Fermin Muguruzaren No More Tour eman zuten ETB1en, abenduaren 30ean. Ondo. Baina jendea kexu agertu zen, adibidez, gehiegizko publizitateagatik. Muguruza berak atera zituen kontuak: dokumentalak iraun zuen ordu eta berrogei minutuetan, hogei izan ziren publizitate minutuak. Dokumentala hasi eta hirugarren minuturako, esaterako, publizitatera joan ziren, zazpi minutuz iragarki eta iragarki artean egoteko. 35.000 ikuslek ikusi zuten uneren batean dokumentala, egia da, baina batez beste 2.000 ikusle izan zituen. «Hau arrakasta», esan zuen ironikoki Muguruzak.

Ondo eman izan balute No More Tour, prime time-an, hainbesteko publizitaterik gabe, zer, hobeto funtzionatuko ote zuen? Funtzionatzen ote du oraindik zinemak telebistan? Dei nazazue nahi duzuena, baina Mon oncle emango dute berriz gaur telebistan. Nola ez, Arte katean.


Irabaziz gero, arnasa hartzeko aukera

denboraldia kaxkar xamar hasi eta gero, Erregional Ohorezko taldea ari da errekuperatzen. Azken postuetatik ihes egitea lortu du, eta orain, arnasa hartzea dute helburu, hau da, tartea haunditzea. Horretarako aurkari perfektua izango dute gaur Zubipen (16:30), Antzuola. 17 punturekin dira antzuolatarrak, Hernanik baino 4 gehiago. Emakumezkoen Ligan, Hernanik Arratia hartuko du gaur Zubipen (18:30). Irabaziz gero, sailkapenean gora egiteko aukera ederra dute.


Emari Coworking Guneko sei proiektuak

Orientatic

Sustatzailea: Mertxe Gordillo (Tolosa)

Orientatic enpresak IKT buruzko orientazioa eskaintzen du bizitzako arlo guztietan: arlo pertsonalean eta profesionalean. Ekintzailearen helburua sare sozialak, interneta eta teknologia orokorrean nola erabiltzen den erakustea da. Prestakuntza eta orientazio zerbitzuak eskainiko ditu batez ere, prestakuntza praktikoa eta erabilgarria. Enpresak, familiak, eskolak edota irakasleei zuzendua.

Simbiosiz

Sustatzailea: Irati eta Izaro Ezeiza (Tolosa)

Arkitektura, herrien antolamendua eta bizia, etxebizitza duina, eraikuntza, pertsonen arteko harremanak, jabetza ereduak eta ekologiaren inguruan buruan dituzten hainbat kezka, datu, ezagutza eta ideia batzearen emaitza da. Proiektu honek pertsona zein entitateen arteko harremana sustatuz, etxebizitza duinen premia hornitzea, etxebizitza hutsen berrerabilera bultzatzea eta elkarbizitza zein elkarlan sinergiak sortzea du helburu.

HSI Hizkuntza Zerbitzuak

Sustatzailea: Irati Hartsuaga (Tolosa)

Itzulpengintza, interpretazio eta komunikazio zerbitzuak eskainiko ditu. Gero eta ohikoagoa da saltoki, taberna eta askotariko zerbitzu enpresek web orriak eta sare sozialak izatea, eta euren kabuz edota branding enpresa baten bitartez kudeatzea. Bitarteko horiek eguneratuta mantentzeko ikusizko eta idatzizko edukiak sortzen dituzte etengabe, eta horra bideratu nahi du negozioa: hau da, sare sozialetarako eta Interneterako eduki sorkuntzara edota eduki horien zuzenketara.

Servicio internalización

Sustatzailea: Jon Mikel Merino (Donostia)

Enpresei laguntzea nazioartekotzean edo Komertzial alorrean efizienteagoak izateko. Zerbitzuak: merkatuko ikerketak, prospekzioko bidaiak, komertzial trebakuntza eta erakus-azoka antolakuntza.

Egia aholkularitza zerbitzuak

Sustatzailea: Gorka Egia (Tolosa)

Udal, erakunde publiko eta enpresa publikoentzako aholkularitza zerbitzua izango da. Aholkularitza zerbitzu hau jasangarritasuna, solidaritatea, parte hartzea, gardentasuna eta justizia sozialean oinarrituta. Balio hauen sustapena helburu izango du eta herrietan balio hauek sustatzeko ekintza planak salduko ditu.

Benio

Sustatzailea: momentuz ezin da argitara eman lan-kontuengatik.

Pertsonen kudeaketarako softwarearen garapena eskaintzen du, ordainsari malgua kontzeptu edo aldagai berritzaile bezala txertatuz. Bezeroak: tamaina ertain eta erdiko enpresak.


AEBetako bi irakasleri eta Zipreko bati Ekonomiaren Nobel saria

Peter Diamond, Dale Thomas Mortensen eta Christopher Pissaridesek "langabeziaren eragin negatiboak era koherentean eta ulertzeko moduan" azaltzen dituztela goretsi du Suediako Akademiak.

Peter Diamond (AEB, 1940), Dale Thomas Mortensen (AEB, 1939) eta Christopher Pissarides (Zipre, 1948) irakasleek jasoko dute 2010eko Ekonomiaren Nobel saria, "langabeziaren eragin negatiboak era koherentean eta ulertzeko moduan azaltzeagatik". Suediako Akademiaren ustez, "krisi ekonomikoaren lakra" da langabezia.

Diamond Masachussesko (AEB) Institutu Teknologikoan da irakaslea, Mortensen Northwestern-en (AEB) eta Pissarides Londresko Ekonomia eta Zientzia Politikoen Unibertsitatean.

Haiei ere abenduaren 10ean emango diete saria, Suedian -Stockholm-en-, eta 1,1 milioi euro jasoko dituzte. Bakearen Nobel saria ez beste denak han ematen dituzte -Bakearena Norvegian, Oslon, egun berean-.

2010eko beste Nobel saridunak

Medikuntza. Robert G. Edward (Erresuma Batua, 1925), in vitro ernalketaren garapenari buruz egindako lanagatik.

Fisika. Andre Geim (Errusia, 1958) eta Konstantin Novoselov (Errusia, 1974), grafenoa isolatzeagatik.

Kimika. Richard Heck (Ameriketako Estatu Batuak, 1931), Ei-ichi Negishi (Japonia, 1935) eta Akira Suzuki (Japonia, 1930), karbonoa-karbonoa erreakzioari buruz egindako lanagatik.

Literatura. Mario Vargas Llosa (Peru, 1936), "boterearen egituraren kartografia" egiteagatik eta "erresistentziaren, matxinadaren eta banakoen porrotaren irudi altzairatuak" egiteagatik.

Bakea. Liu Xiaobo (Txina, 1955), "Txinan oinarrizko giza eskubideak ezartzearen alde egiteagatik".


Hilaren 24ra arte eman daiteke izena Diputazioko udalekuetan

Gipuzkoako Diputazioak gertu ditu Udalekuak 2013 programa, eta dagoeneko zozketan parte hartzeko izena eman daiteke. Hilaren 24a baino lehen apuntatu beharko dira umeak 'www.gipuzkoagazteria.net/udalekuak' webgunean edo Gazteria zerbitzuan.

Azken horretan honako ordutegian eman ahal izango da: martitzenean, 09:00etatik 13:00etara eta 14:30etik 17:00etara; eguenean, 09:00etatik 16:00etara; eta egubakoitzean, 09:00etatik 15:00etara.

Udalekuak 7 eta 13 urte bitarteko haurrei zuzenduta daude; hain justu, 1998 eta 2006 urte artean jaiotakoendako, eta honako leku hauetara joateko aukera izango dute: Araban, Barria eta Zuhatzara; Bizkaian, Gorliz, La Arboleda, Lapurreketa, Lauxeta, Lurraska eta Urduñara; eta Gipuzkoan, Hondarribia, Orio, Segura eta Zaurautzera.

Erreklamazioak

Apirilaren 8 eta 9an erreklamazioak egin ahal izateko, zozketarako onartutakoen izenak jarriko dira kultura etxean eta Interneten; zozketa plaza lortu dutenek behin betiko izena eman beharko dute apirilaren 15etik 22ra bitartean.


Antxon Mendizabalek eskultura egin du Orio AEko emakumezkoen taldearentzat

Era berezian hasi zuten atzoko entrenamendu saioa Orio AEko emakumezkoek. Txalupa uretara bota aurretik, Arraunetxen zain zuten Antton Mendizabal Mendi eskultorea, eskuz egindako egurrezko artelan ederrarekin. Orion bizi den artistak estropalariek azken bi urteetan lortutako garaipenak saritu nahi izan ditu eskulturarekin, eta atzo izan zuen arraunlariei oparia emateko aukera, ibai ondoan denak elkartuta.

Sei t´erdiak aldera elkartu zen Mendi estropalariekin, Santi Zabaleta entrenatzailearekin eta Josu Esnaola elkarteko presidentearekin. Nadeth Agirre patroiari artelana eman eta gero, hitz onak izan zituzten elkarrentzat. Artistak aitortu zuenez, neskek egindako estropada ederrek eta lortutako garaipenek asko inspiratu izan dute sorkuntza lanetarako. Arraunlariak egiten ari diren ibilbide oparoaren aitortza modura egin du eskultura, eta haientzat pentsatua eta sortua da espresuki. Estropalariek ere haien miresmena adierazi zioten eskultoreari, artelanaren dimentsioa eta xehetasunak gertutik ikusteko aukera izan zutenean.


Irutzunen, lanpostua sortzeko ideiak aztertzen

Irutzunen, lanpostua sortzeko ideiak aztertzen


Udalak autokonposta ikastaroak antolatu ditu

Autokonposta egiteko ontzia

Datorren astean autokonposta egiteko bi formazio ikastaro antolatu ditu Pasaiako Udalak. Bi saioak 18:00etan egingo dira Donibanen, Arizabalo Jauregiko Areto Nagusian.

Ikastaroak konposta egiten espezializatutako teknikari batek emango ditu. Autokonposta zuzen egiten erakustea da ikastaro hauen helburua. Udalak gogorarazi dutenez, autokonposta egiten duten herritarrek hondakinen tasan %40ko hobaria izango dute. Informazio gehiago nahi izanez gero Bizibadia bulegoko telefono zenbakira deitu daiteke (943 344 328).


Auzoetan edukiontzi berriak ipintzea onartu dute

Udalbatzarrak egitasmoa behin-behinean onartuta, hondakin-guneak uztailean aldatzea edota berritzea aurreikusi dute. Herrigunean eta Milikun lur azpiko edukiontziak kendu eta kanpoan berriak ipiniko dituzte.

Kamioiek atzetik kargatu behar zuten hemen, eta gaur egungo kamioi berriak albotik kargatzeko eginda daude.

Aiartzan, San Juanen eta Kurutzondon birziklatzeko hiru edukiontziak egokituko dituzte. Kurutzondon, gainera, ingurua urbanizatuko dute. Barrainkun eta Beratun edukiontzi bakarra instalatuko dute, baina auzoaren kanpoko aldean, kamioia auzo barruraino sartzea sahiesteko. 92.261 euroko aurrekontua izango dute. 79.396 euroko laguntza eman du Aldundiak.


Uxue Urkia: «Jendea uretan ikustean ez zaizkizu Libiako trafikatzaileak inporta, ez metrailetak, ez ezer»

Zerk bultzatu zaitu erreskatatze lanak egitera?

Bereziki Mediterraneoan egun zer gertatzen ari den lehen eskutik ikusteko joan naiz hara. Nire aitak Sea-Eye GKEarekin kolaboratu ohi izan du, eta hortik ezagutu nuen proiektua. Deitu egin zidaten marinel bezala aritzeko, eta ez nuen zalantzarik izan. Misio bat egin dut, hilabetez.

Igandean 88 migratzaile lehorreratu zenituzten. Astebetez noraezean aritu zarete, ezta?

Bai, halaxe da. Erreskatearen unean 91 jaso arren, osasun arazoengatik hiru ebakuazio izan genituen. Azkenean 88 geratu ziren gurekin ontzian, sei-zazpi egunez. Egia esan oso gogorra izan da, jende asko ginen, eta guztientzako otorduak eta dutxak prestatzea zaila izan da. Baina beraientzako ere oso gogorra izan da. Hainbeste denbora lurra ikusi gabe pasatzea zaila egin zaie, urduri jartzen dira, erabat normala da hori. Azkeneko egunetan uraren kolorea aldatu egin zen, beste zonalde batera heldu ginelako. Haserretu egin ziren, berriz ere Libian ginela uste zutelako. Egia esan, ez da erraza momentu horiek kudeatzea.

Azken erreskatean dena ongi irten arren, zailtasun ugari pairatu dituzuela diozu.

Hori da. Larunbatean izan zen. Libia pareko nazioarteko ur eremura joan ginen, astebeteko bidaia egitera. Bost egun eman genituen jende bila. Bosgarren egunean abisua pasa ziguten eta hara heltzean bertan aurkitu genuen patera. Lehenengo unean ongi joan zen dena. Bi txalupa uretara bota genituen, horietako batean gidari izan nintzen. Jendea txalupara igotzen hastean Libiako trafikatzaileak agertu ziren, sekulako metrailetekin. Momentu luze batez ez ziguten erreskatatzen utzi, ez ziguten gerturatzen ere uzten. Oso frustragarria izan zen une hori. Orduan, jendea uretara saltoka hasi zen. Eskerrak justu bost minutu lehenago salbamendu txalekoak eman genizkiela. Tentsio oso handia bizitu genuen. Guri ez ziguten mehatxatzen, baina uretara saltoka hasi zirenean haiek apuntatzen hasi ziren. Ez jasotzeko agindua eman ziguten beste behin. Oso une gogorra izan zen, uste genuen denak hilko zituztela. Ez dakit nola, baina pixkanaka jendea jasotzen utzi ziguten. Bederatzi pertsona erreskatatu ostean trafikatzaileek esan ziguten handik alde egiteko, ez genuela zer eginik bertan. Sekulako kaosa izan zen. Are gehiago. Tiroka hasi ziren, baina ez dakit zergatik, euren boterea adierazteko agian. Ez dakit nola, baina zorionez, ez zen ezer pasa.

«Oraindik egia esan, ez dut bizitutakoa asimilatu»

Nolakoa da Mediterraneoko migratzaileen errealitatea?

Oso latza. Oraindik, egia esan, ez dut asimilatu bizitutako guztia. Momentuan aurrera jotzen duzu, azken finean lanean zaudelako, eta aurrera atera behar duzulako. Jendea uretan ikustean ez zaizkizu Libiako trafikatzaileak inporta, ez metrailetak, ez ezer. Egoera oso zailak bizitu eta erabaki oso zailak hartu behar izan ditugu. Beti gogoratuko dut azken erreskatean gertatutakoa. Kubiertan ginen eta gizon bati uretatik ateratzeko esku bat bota nion, ez dut sekula bere aurpegia ahaztuko. Ez dakit nola, baina 90 kiloko gizon hura ateratzea lortu nuen, tiraka eta tiraka. Momentuko adrenalina izan zen. Gero, pentsatzen jarrita, ez dakit nola izan nintzen gai hori egiteko. Bidaiaren sentsazio orokorra izan da pelikula batean egon garela. Etxera iristerakoan imajinatzen dut orduan hasiko direla emozio guztiak ateratzen.

Nolakoa da egun bat erreskate ontzi batean?

Luzea. Gosaldu ostean guardiak egiten ditugu, kataloxekin jendea bilatzen aritzen gara, ea pateraren bat ikusten dugun. Orokorrean bi orduko guardiak izaten dira, eta egunean zehar errotatzen joaten gara. Egunez bakarrik egiten dugu, gauez ezin baita ezer ikusi. Paterek, gainera, ez dute argirik eramaten normalean. Erreskaterik ez badago, ontzian mantenu lanak egiten ditugu. Gero, gonbidatuei, hemen hala deitzen dietela migratzaileei, janaria, ura eta dutxatzeko aukera ematen diegu. Kasu egin, haiekin hitz egin, bakoitzaren esperientziak entzun…

Gogorra izan behar du egunero egoera horiek bizitzea.

Bai, oso gogorra da. Gogoratzen dut gizon batekin bizitutakoa. Barkuan pasatzen genuen bosgarren eguna zen, inolako albisterik jaso gabe. Bat-batean isilik geratu zen, eta nahiz eta hari hitz egin ez zuen erantzuten. Gerora hasi zen, zehazki niri guardia tokatu zitzaidanean. Haren alboan jarri nintzen, lasaitzeko asmoz. Oso gaizki zegoen psikologikoki, etengabe zioen ea krimena ote zen gizon beltza izatea, eta asko sufritu zuela Libian. Bi urte pasatu zituen kartzelan, ez zuen ulertzen zergatik sufritu behar zuen hainbeste. Momentu horretan esan zidan pentsatu zuela itsasora salto egitea eta bere bizitzarekin bukatzea. Oso zaila da egoera horiek kudeatzea.

«Ontzira igo eta berotzen hasten direnean kantari eta dantzari hasten dira denak. Oso momentu polit eta hunkigarria da»

Migratzaileak ontzira igotzean, zein izaten da euren lehen erantzuna?

Uretan negarrez eta erabat etsita egoten dira, hotz handia pasatzen dute gehienek. Baina ontzira igo eta berotzen hasten direnean kantari eta dantzan hasten dira denak. Oso momentu polit eta hunkigarria da.

Orduan, amesgaiztoa amaitu dela pentsatzen dute, ezta?

Bai, hori da. Dena pasa dutela pentsatzen dute, okerrena joan dela. Oso pozik egoten dira. Baina, ez dakite oraindik datorkien guztia Europan. Erabat idealizatua dute Europa. Hona iristen dira eta kontzentrazio eremuetara eramaten dituzte, urtebetez agian. Ez daukate bizitza erraza hona iristen direnean, eta hori iristen badira, noski.

Hilabete honetan, zenbat lagun jaso dituzue?

Erreskatatzen aritu ginen aste horretan beste bi ontzi zeuden gurekin batera lanean. Ez dakigu ziur zenbat, baina egun bakar batean 300 gonbidatu inguru jaso ditugu. Halere, oso zaila da jakitea. Ez dakigu zenbat harrapatzen dituzten trafikatzaileek, eta are gutxiago itsasoan hondoratzen direnak.

Irtenbiderik badago?

Erreskate barkuak ondo daude, baina guk ez dugu arazoa konponduko. Arazoa Libian konpondu behar da, eta Libiatik behera. Eta bereziki, Afrika espoliatzeari uztea beharrezkoa da. Ez dakit zein den irtenbidea, baina konponbidea ez da jendea uretatik ateratzea. Irtenbidea litzateke jendea Libiatik eta bestelako herrialdeetatik atera behar ez izatea, paterarik ez egotea.

Etorkizunari begira, esperientzia errepikatzeko prest al zaude?

Bai, nire buruak ezetz esaten dit, baina nire bihotzak baietz. Ziur aski berriro hara joango naizela. Orain arnasa hartu behar dut, dena asimilatu, pilak kargatu.


Berbodromoagaz euskara kalera aterako dute ekainaren 4an Algortan

Egizu Getxo Euskaldun elkartekoek Berbodromoa egingo dute ekainaren 4an, eguenagaz, euskara kalera ateratzeko. Aurtengoa, ekimenaren laugarren edizioa izango da, eta Algortako Telletxe plazan (euria eginez gero, San Nikolas Plazako frontoian) egingo dute. Horren bitartez, gure hizkuntza kaleratzeaz gainera, euskararen erabilera indartu eta indar-erakustaldia egitea gura dute, bertaratutako jendea euskaraz berbetan ipiniz. Antolatzaileek diotenez, "euskara ikasten ari dena, euskaraz hitz egitera animatzea; euskaraz jakin arren euskaraz aritzeko aukera gutxi dituenari, aukera horiek ematea; eta nahiz eta euskalduna izan, ohituraz, euskaraz gutxi egiten duenari, motibazioa areagotzea" dute helburu.

Hala, hilaren 4an, plazan aulkiak jarriko dituzte, eta taldeka banatuko dituzte bertaratutako lagun guztiak; bost lagun egongo dira talde bakoitzean. Modu horretan, euskara dakien jendeagaz elkartuko dute euskara ikasten ari den jendea. Berriketan egingo dute lasai; kafea, eskuan. Ordubeteko tartean, interes orokorreko hiru gai jorratuko dituzte: "Zein famatu gonbidatuko zenuke afaltzera? ", "Loteria tokatuz gero, zer egingo zenuke?" eta "Etxebizitza erosi ala alokatu?". Gai bakoitza jorratzeko 15 minutu izango dituzte, eta gai batetik besterako tartean, parte-hartzaileak mahai batetik beste batera joango dira, berbalagunak aldatu ahal izateko.

Goizean, txanda bi egingo dituzte: 9:00etan eta 11:00etan; eta arrastian beste bi: 17:00etan eta 19:00etan. Hamaiketakoak eta meriendak banatuko dituzte saio batetik besterako ordubeteko tarteetan. 400 pertsona baino gehiago elkartzea gura dituzte, antolatzaileek aitortu dutenez.


Atutxa II eta Mugerza II garaile Urrezko Aizkoran

Erraz nagusitu dira faboritoak, laugarren urtez jarraian.

Azpeitiko Izarraitz pilotalekuan jokatu da Urrezko Aizkora txapelketako finala gaur eguerdian, harmailak jendez beteta zirela. Faboritoek irabazi dute, Aitzol Atutxak eta Ugaitz Mugerzak, laugarren urtez jarraian.

30 enbor moztu dituzte guztira, bost modalitatetan, eta irabazleek 29 minutu eta 24 segundo behar izan dituzte lanak bukatzeko. Iker Vicente eta Ruben Saralegi geratu dira bigarren, lanak betetzeko 58 segundo hartuta. Hirugarren geratu direnek, Joseba Otaegik eta Xabier Orbegozo Arria V.ak, aldiz, 30 minutu eta 39 segundo behar izan dituzte.

Gazte mailan, berriz, Beizamako Eneko Otañok eta Josean Etxebarriak jantzi dute txapela. 11 minutu eta 7 segundo behar izan dituzte hamabi mozketa egiteko.


"Beharrezkoak diren ekarpenak" egiten segituko duela dio EPPK-k

Egoera "gordina" dela adierazi du, baina ez du "etsiko" eta "atzera" egingo. Agiria plazaratu du Preso Politikoen Nazioarteko Egunean.


Haur bakarraren politika amaitu da

Demografia kontrolatzeko «inoizko neurririk zorrotzena» bertan behera utzi du Txinak.Biztanleriaren zahartzea geldiaraztea du erronka.Bi haur izatea legezkoa izango da

1.700 milioi biztanle izango lituzke haur bakarraren legea indarrean jarri izan ez balute, baina Txinan, gaur egun, 1.300 milioi lagun inguru bizi dira. Gainpopulazioari erantzutearen erronka bete du Txinak, eta orain beste bat dauka aurrez aurre: biztanleriaren zahartzea geldiaraztea. Batak bestea ekarri du, eta ikusteko dago balantza hori orekatzea lortuko ote duen herrialdeak —hots, jaiotza tasa igotzea eta biztanleriaren zahartzea geldiaraztea—. Desoreka horretaz kezkaturik, haur bakarraren politika amaitzeko asmoa iragarri zuen atzo PCC Txinako Alderdi Komunistak. Herritarrek, ordea, adierazi dute kautelaz jaso dutela albistea eta ez dutela Baby boom delakorik espero. «Gazteek ez dute jada bi haur izateko gogo bizirik», azaldu du Xiao Qianek.

Batzorde Zentralak eman zuen atzo erabakiaren berri. Datozen bost urteetako ildo ekonomiko eta sozialaren inguruan eztabaidatzeko bildu dira aste honetan, lau egunez. Adostutako neurrien artean esanguratsuena izan da, dudarik gabe: «Bikote bakoitzak» bi haur izateko eskubidea izango du. Erreforma hori Biltzar Nazional Popularrak onartu beharko du orain, hura baita Txinako organo legegilerik handiena. Dena dela, ez dute ezustekorik espero, egiaz, boterea duena PCC delako.

Txinako biztanleen %30ek 50 urte baino gehiago dituzte. Azken hamarkadetan demografiaren gaineko kontrola hartu du estatuak, eta haren estrategiek eragin dute hori. 70eko hamarkadaren hasieran jaiotza tasa areagotzea sustatu zuen Mao Zedong buruzagi komunistak, eskulana bultzatzeko eta langileak ugaritzeko. Maoren heriotzaren ondoren hasi zen pixkanaka neurriak hartzen Txinako Gobernua, gainpopulazioarekin kezkatuta. 1979an ezarri zuen legea indarrean.

Kontrolaren larritasuna

«Legea indargabetzeak zahartze prozesua leunduko badu ere, oso zaila da hori aldatzea», ziurtatu du Pekingo Unibertsitateko irakasle Lu Jiehuak. Ezinbestekotzat jo dute adituek hezkuntzan eta osasun arloan erreformak egitea, belaunaldi berriei bigarren seme edo alaba bat izatearen abantailak ikusarazteko. «Giro sozial on bat, haurrentzako osasun sistema egokia, familia kontzientziaziorako politikak eta hezkuntza merkatzea beharrezkoak dira gazteek haur gehiago izan behar dituztela sinetsarazteko.

Bizi itxaropena hobetzea —75 urte, batez beste—, hezkuntza hedatzea eta pobrezian bizi diren pertsonen kopurua jaistea ekarri ditu haur bakarraren politikak. Hori nabarmendu nahi izan zuen atzo Pekinek. Izan ditu, ordea, ondorio negatiboak ere, erregimen komunistak bere gain hartu dituenak. Abortu selektiboak eta haurren abandonuak nabarmen ugaritu dira —neskak, batez ere—. Horrek eragin dituen bigarren mailako eraginen artean larrienak dira sexuen arteko desoreka eta haurren eta emakumeen trafikoa. Legea betetzen ez zuten bikoteak abortatzera derrigortu, antzutzearekin zigortu edo lanetik bota dituzte urteetan.

Dena dela, erreforma ez da bat-batean ailegatu. 2013an hainbat salbuespen txertatu zizkion legeari Txinako Gobernuak. Bigarren haur bat izateko eskubidea zuten seme edo alaba bakarrak ziren bikotekideek eta gutxiengo etniko bateko familiek, adibidez. Salbuespenak salbuespen, batez beste, 400 milioi dira neurri horrek saihestu dituen jaiotzak.


Musiké Tekne-ren kontzertu ederra

Harizko instrumentuen hotsez bete zen Manuel Lekuona kultur etxeko aretoa atzo arratsaldean. Musiké Tekne laukoteak “Musika klasikotik herri-musikara” kontzertu polita eskaini zuen.

Izaskun Etxebeste eta Tomas Ruti herritarra biolinak, Maider Lopez biola eta Nuria Nieto txeloa Euskadiko Orkestra Gaztean ezagutu zuten elkar, eta urte batzuk geroago, musikaren munduko ezagutzetan sakondu ostean, atzo arratsaldean kultur etxean ikusi ahal izan genuen taldea sortu zuten.

Hari laukoteak Mozart eta Haydn musikagile klasikoen doinuetatik pop, rock eta tango doinuetarako errepaso azkarra egin zuen.

Musikari hauek musika maitatzeaz gain, musikaz bizi dira. Musika dute gogoko eta hori ederki nabaritu zen eskaini zuten kontzertuan. Pasioa eta indarra jarri zituzten prestatu zituzten musika pieza guztietan.

Laukoteak duen kalitate musikala ondo baina hobeto erakutsi zuten herriko kultur etxean Kutxa Fundazioak antolatutako ikuskizun musikalen.


Aste kultural biribila Atsobakar auzoan

Hainbat izan dira asteburu honetan Semblante Andaluz elkarteak antolatutako Aste Kulturaleko ekintzetara hurbildu diren herritarrak. Txapelketak, tren-maketen erakusketa, buruhandiak, musika emanaldiak... izan dira asteburuan Semblante Andaluz elkarteko egoitzan eta Golf plazako taulan. Aspertzeko astirik ez da izan.

Semblante Andaluz elkarteak asteburu honetan Aste Kulturala ospatu du.

Ostiralean, gozogintza ikastaroarekin eman zieten hasiera ekitaldiei.

Hala ere, hasiera ofiziala, 20:00ak aldera izan zen. Elkartean bildutako herritar, bazkide eta udal zein diputazioko ordezkariei agurra dantzatu zieten Erketz EDT-ko lagunek eta Abdon Fernandez lehendakariak hitz batzuk eginnahi izan zituen.

“Aste kulturalak helburu bikoitza dauka, auzoari bizia ematea eta hemengo zein Andaluziako kulturak uztartzea“. Jarraian, luntxa izan zen bertaratu ziren auzotarentzat.

Haurrak eta txapelketak

Haurrak izan ziren larunbatean protagonistak.

Goizean, tren maketen erakusketa izan zen eta hauek martxan ikusteko aukera ere izan zuten auzoko txikiek.

Arratsaldean, berriz, txikienek marrazki lehiaketa izan zuten eta era berean, Jalguneko buruhandiekin lasterketa ederrak egin zituzten, txokolatada gozoa dastatu aurretik.

Bien bitartean, helduen toka eta mus eta tute txapelketak jokatu ziren, harrera oso onarekin.

Ikuskizun ugari

Honetaz gain, O'Club taldeak rock kontzertua eskaini zuen eta "Moito" umorezko ikuskizuna izan zen afaldu ostean.

Atzo, berriz, elkarteko bazkideak eta elkarteko lagunekin bazkari herrikoi handia egin zen.

Jarrain, elkarteko abesbatza eta dantza talde desberdinen emanaldiak izan ziren Golf plazan.

Aste kulturalari amaiera emateko, gitarra elektriko bat zozketatu zuten.


Odola emateko aukera izango da bihar Getarian, Ulpiano Osasun Zentroan

Hiru hilabetean behin egiten den bezala, Gure Txeru Kultur elkartearen eskutik, odola emateko saioa izango da bihar. Getariako Ulpiano Osasun Zentroan izango da, 19:00etatik 21:00etara. 18 urtetik 65 urte bitarteko herritarrek izango dute odola emateko aukera, eta ohiko odol emaileak zein berriak gonbidatu dituzte.


Kalamua Aiaraldean: Geroz eta ohikoagoa, beti bezain zigortua

Kalamuaren presentzia gero eta publikoagoa da Aiaraldean. Hala eta guztiz ere, horrek ez du esan nahi substantziaren kontsumoak zigorrik ekarri ezin dezakeenik. Hori gutxi balitz, arrisku gehiago sortzen ditu marihuana landatzeak, norberaren kontsumo hutserako izanda ere: lapurretak, osasun-arazoak, isunak...

Duela 20 urte ez bezala, arrunta bilakatu da marihuanaren kontsumoa eskualdeko hainbat lekutan. Fenomenoa geroz eta publiko eta zabalagoa da, eta hedapen horrek zenbait mitorekin bat egin du.

Kalamua landatzen duten askok uste dute ale gutxi batzuk edukitzea legezkoa dela, baina egoera ez da hain argia. “Landare batzuk izatea legezkoa izan daiteke, baina kopurua ez dago zehaztuta. Hortaz, segurtasun juridikorik ez dago esparru horretan. Auzitegi Gorenaren epaiak oso ezberdinak dira eta azken erabakia beti egongo da epailearen iritziaren menpe”, azaldu du Ainize Gastaka abokatu laudioarrak.Ziurtasun gabezia horri gehitu behar zaio poliziak bi bide jorratu ditzakeela kalamuari dagokionez, “Mozal Legea” alde batetik, eta Kode Penala, bestetik. Kontsumoari lotutako kasuak “Mozal Legeak” zigortzen ditu; esparru publikoan erretzea edo kontsumo propiorako kalamua gainean eramatea, esaterako. Kontuan hartu behar da kontsumo medikua ere ez dagoela baimenduta. Horrez gain, landaketa ere jomugan du lege horrek eta kaletik marihuana landarea ikusten bada, isuna jar dezakete poliziek; 600 eurotik 30.000 eurora, hain zuzen, kasuaren arabera.

Aldiz, Kode Penalak salmentaren aurka jotzen du. Gastakak nabarmendu du: “3 urteko kartzela zigorrak ezarri dezakete epaileek, adibidez, drogak saltzeagatik, kalamua barne. Hori ez ezik funtzionarioa izateko ere desgaitu dezakete akusatua".

“Marihuana ale gutxi izanda ere, drogen salmenta eta osasun publikoaren kontrako delituak egotzi ditzake poliziak”

Gauzak horrela, ematen du kontsumoa bermatzeko landatzen duten erabiltzaileak lasai egon daitezkeela, baina abokatuak ez du hain argi. “Marihuana ale gutxi izanda ere, drogen salmenta eta osasun publikoaren kontrako delituak egotzi ditzake poliziak. Adibidez, landare apurrekin batera nolabaiteko azpiegitura topatzen badute salmentarako: balantza, poltsak, bezero zerrenda...”.

Kontsumitzaileen aldea

Dena den, legetik harago, hainbat arriskuri egin behar diete aurre kalamu erabiltzaileek. Ilegal izateak zailtasunak eta eragozpenak sortzen ditu. Horri buruz mintzatzeko H-rengana jo dugu. 15 urte baino gehiago daramatza kalamua kontsumitzen eta ondo ezagutzen ditu legeak eta gizarteak ezartzen dituen mugak.

Lehenik eta behin, Hk azpimarratu du arazo gehituak ilegal izatearen ondorio direla maiz. “Demagun, zuk landare gutxi batzuk dituzula etxean zure kontsumorako. Horrek ahultasunak sortzen dizkizu. Talkaren bat izanez gero auzokideren batekin, berehala mehatxatuko zaitu eta iradokiko dizu Ertzaintza deituko duela zure etxean sartzeko”.

Edonola ere, hori ez da kasurik okerrena. Legez kanpoko ondarea direnez, printzipioz, inork ez du salatuko poliziaren aurrean marihuana lapurtu diotenik. Hala, badaude taldeak edo norbanakoak prest marihuana landareak lapurtzeko. “Kasurik onenean etxeko atea edo hesia apurtuko dizute, edo txakurra jipoitu eta batzuetan hil” adierazi du Hk.

“Behin etxean nengoelarik, gaueko hamabiak aldera entzun nuen zarata kanpoan. Atera nintzen eta pertsona talde bat zegoen. Nire kalamua lapurtzera etorri ziren eta armatuak zeuden”

Hala ere, berak ataka kritikoagoak bizi izan ditu: “Behin etxean nengoelarik, gaueko hamabiak aldera entzun nuen zarata kanpoan. Atera nintzen eta pertsona talde bat zegoen. Nire kalamua lapurtzera etorri ziren eta armatuak zeuden. Matxetea erakutsi zidaten, besteak beste. Zorionez, ni ez nengoen bakarrik eta defendatu ginen, bestela, auskalo zer gertatu zitekeen”.

Kalamuaren atzean lapur nahiko daudela uste du Hk: “lan edota ikasten ez duen jendea badago. Hartzen dute autoa eta hemendik hara joaten dira, landarea topatzea helburu, gero eurek saltzeko”.

Drogotest

Hk bestelako arriskua gaineratu du: errepidean egiten diren droga kontsumoen testak. “Proba mota horiek Estatu Batuetako zenbait eremutan debekatuak daude. Berez, zure gorputzean kalamu zantzurik geratzen den neurtzen dute, baina horrek ez du esan nahi autoa gidatu baino lehen kontsumitu duzunik, edo “drogaturik” zaudenik. Norbanako guztiek ez dute gaitasun bera kalamua organismotik ezabatzeko. Agian duela bi egun erre duzu, baina oraindik zenbait arrasto geratzen direnez zure gorputzean, positibo eman dezakezu, eta zigorra ez da txikia. Arau-hauste oso larria da. Alkoholarekin ezberdina da. Legeak oso modu zehatzean ezartzen du zenbat alkohol egon daitekeen zure organismoan, kalamuarekin, aldiz, ez”.

Legalizazioa?

Aipatutako trabak aintzat harturik, legalizazioa konponbidea ote den itaunduta, Hk ez du bide hori egokitzat jotzen. “Ni despenalizazioaren eta normalizazioaren aldekoa naiz. Uste dut kalamua legeztatuko balitz, Bayer eta Monsanto enpresa transnazionalak sartuko liratekeela merkatuan eta produktu transgenikoez beteko luketela, adibidez. Hori ez da kontsumitzailearen mesederako. Ziurrenik, oraindik pestizida barik landuko zutenak egongo litzateke, baina gutxiengoa izango litzake”. Hala eta guztiz ere, Hren aburuz, zerbait arautu beharko litzateke marihuana negozio hutsa ez bilakatzeko.

Legearen pisuaz gain, Hren iritziz, badaude bestelako oztopoak: “Nolabaiteko estigma dago marihuana kontsumitzaileei dagokienez. Kalamua droga bat da, argi dago, eta kalteak sor ditzake, substantzia guztiek bezala, baina alkohola edo tabakoa ez dira ezberdinak eta legezkoak izan ez ezik, onartuak ere badaude. Inork ez du esaten: “hara, hortik doa alkohol edale bat. Aldiz, ez da arraroa norbaiti 'porrero' deitzea”.

Bere iritziz, hori ere aldatzen ari da, apurka-apurka. “Gaztetan erretzen hasi ginenetako batzuk hasi gara kontsumoa beste modu batean egiten eta jadanik 30 urte ditugu. Bistakoa da kalamuak ez digula arazorik sortu eta horrek jendearen ikuspegia aldatzen du”.

“Uste dut kalamua legeztatuko balitz, Bayer eta Monsanto enpresa tran- nazionalak sartuko liratekela merkatuan eta produktu transgenikoez beteko luketela"

Pedagogia

Heziketa da punturik garrantzitsuena Hrentzat, eta kalamua zein gainerako drogak beste modu batean hartzearen aldekoa da. Izan ere, denboraren poderioz, autokritikoa bilakatu da: "Nerabea nintzenean institutuan erretzen nuen kalamua, hori azaleratu behar zela uste bainuen. Gaur egun, ordea, uste dut kontu pribatua dela eta ez genukeela drogak bistan hartu behar, pedagogia eredu oso txarra baita ume eta gazteentzat. Gero ezin gara harritu gazteak sekulako mozkorrak edo 'fumadak' hartzen dituztenean, jende orok edaten edo erretzen baitu kalean. Hori da gizarteak erakusten duena eta bestelako pedagogiaren beharra dago”.

Egun, kontsumo arduratsuaren aldekoa da H: “Nire aburuz, kontsumo arduratsua da 2 eta 5 gramo artekoa egunean, gehienez, betiere norberaren tolerantziaren arabera, eta posible bada, tabakorik gabe, baporizatua. Kalamuak bronkioak irekitzen ditu eta tabakoarekin batera erretzen bada, alkitrana eta bestelako toxikoak errazago sartzen dira birikietan”.


Bi Afrika aurrez aurre

Bihar hasiko da Afrika kopa, Gabonen. Faboritoen artean daude nagusiki Boli Kosta txapelduna, Ghana eta Gabon, eta, iparraldekoen artean, Egiptok, Aljeriak eta Marokok daukate aukera

Arnasa eta haize berriak Afrikatik datozkio futbolaren mundu eroari. Kluben lehiaketak ia egunero jokatzen diren garaiotan, han eta hemen, Afrika kopak emango dio etena gurpil zoroari. Ez da erabatekoa izango, lehiaketek aurrera jarraitzen baitute, baina, zurrunbilo horretatik atera eta kanpora lasai begiratu nahi duenarentzat, aukera ona da Afrikako selekzioen txapelketa.

Gabonen hasiko da, bihar, eta otsailaren 5ean amaituko da. 31. ekitaldia du aurtengoak. Gero eta urrutiago dago 1957ko estreinako aldia, Sudanen jokatutakoa, eta Egiptok irabazitakoa. Harrezkero, beste hamahiru selekziok lortu dute garaikurra. Egipto da nagusi garaipen zerrendan, zazpitan irabazi baitu kopa. Ghanak eta Kamerunek launa titulu dituzte; Nigeriak hiru dauzka —aurten ez da ariko, ez delako sailkatu—; eta binarekin daude Boli Kosta eta Kongoko Errepublika Demokratikoa. Bakarra dute, berriz, Marokok, Aljeriak, Tunisiak, Sudanek, Zambiak, Etiopiak, Hegoafrikak eta Kongoko Errepublikak.

Hamasei selekziok dute aukera aurtengoa irabazteko, eta, horien artean, Ginea Bissau da lehen aldiz ariko den talde bakarra. Denen aukerak ez dira berberak, jakina, eta, txapelketa guztietan bezala, hemen ere badira talde indartsuak. Faboritoen zerrenda handi samarra da, halakoetan gertatu ohi denez, eta, nagusiki, bost talderen izenak ageri dira bertan. Hiru dira kontinentearen erdialdekoak: Boli Kosta —azken ekitaldia irabazi zuen, 2015ean Ekuatore Ginean jokatutakoa—, Ghana eta Gabon; beste biak ipar partekoak dira: Egipto eta Maroko. Gizendu daiteke zerrenda, gainera, Aljeria eta Kamerun sartuta ere, eta ez baztertu ezusteren bat azaltzea.

Beraz, Afrikaren barruko lehia bi zatitan banatuko da: Sahara basamortu handiaren goialdean daudenak multzo batean, eta hortik beherakoak, bestean. Historikoki, izan du txapelketa honek berezigarri hori, eta iparraldekoen bandera hartuta Egipto, Maroko, Aljeria eta Tunisia ibili dira. Gainontzeko txapeldunak kontinentearen erdialdekoak izan dira nagusiki; hegoaldeko bi talde bakarrik izan dira gai txapeldun izateko: Hegoafrika eta Zambia.

Jokalari ezagun asko

Auskalo zein taldek irabaziko duen aurtengoa, eta, bi Afrikaren arteko lehian, zein aldetara joango den kopa. Partiden joanean marraztuko da bilakaera, eta margolariak, jakina, jokalariak izango dira. Ohi bezala, batzuk ezagun askoak dira nazioartean, eta beste zenbait hemen aterako dira ezezagunen multzotik ezagunen pilora.

Lau jokalari nabarmendu behar dira, lehen begi kolpean arreta bereganatzen dutelako: Riyad Mahrez aljeriarra da bat (Ingalaterrako Leicester City). Kontinenteko iazko jokalari onena izendatu zuten, eta bere selekzioak eman dezakeenaren neurria jarriko du erdilari bikainak. Pierre Emerick Aubameyang (Alemaniako Borussia Dortmund) aurrelariak nahiko du Gabonek, bere selekzioak, lehen aldiz irabaztea txapelketa, nola eta zaleen aurrean, etxean jokatuko baitu. Sadio Manek (Ingalaterrako Liverpool) lan gehiago izango du Senegal muturrera eramateko. Andre Ayew (Ingalaterrako West Ham) Ghanako aurrelaria da nabarmendu behar den beste jokalaria. Beste izen ezagun asko ere ariko dira lehian; besteak beste, ondorengo hauek: Asamoah Gyan eta Jordan Ayew (Ghana), Mohamed Salah (Egipto) eta Acine Brahimi eta Islam Slimani (Aljeria).

Belaunaldi berriak ere indartsu datoz, eta zerrenda horretan azaltzen dira txapelketan maila ona eman dezaketen jokalari hauek, beste askoren artean: Ramadan Sobhi (Egipto), Kalidou Koulibaly (Senegal), Nabil Bentaleb (Aljeria), Clinton N'Jie eta Vincent Abubakar (Kamerun), Bertrand Traore (Burkina Faso), Andre Biyogo Poko (Gabon), Musa Konate (Senegal), Jonathan Bolingi (Kongoko Errepublika Demokratikoa), Franck Kessie (Boli Kosta) eta Faruk Miya (Uganda), besteak beste.

Jokalarien zerrendetan, bada bat oso deigarria, gazteen beste muturrean dagoena: Essam el Hedary, Egiptoko atezaina. 44 urte beteko ditu etzi, eta lau aldiz irabazi du Afrika kopa.


Tolosaldea antiespezista taldea ezagutzen

Otsabi auzo elkarteak antolatzen duen Maiatza Gorria jardunaldien barruan 'Animalien tratu txarren aurrean antiespezismoa' hitzaldia izango da gaur, 19:30ean elkartean bertan. Tolosaldea antiespezista taldeko Haizea Uzkudunek taldeari buruz hitz egin digu.


Altamira aurkituz geroztikoak

1868. Modesto Cubillas ehiztariak kobazuloko sarrera aurkitu zuen, arrakala batean harrapatutako bere zakurretako bat ateratzera zihoala.

1876. Cubillas ehiztaria maizter zuen Marcelino Sanz de Sautuolak. Paleontologiara zaletua, ez dago argi Sanz de Sautuola noiz joan zen lehen aldiz kobazulora. 1876. urtea aipatzen dute ikertzaile batzuek.

1879. Udan egin zuen kobazulora bisita Sanz de Sautuolak 8 urteko bere alaba Maria Faustinarekin. Aldameneko ganbera batera joan zen neskatoa, eta "begira aita, idiak!" esanez itzuli zen.

1880. Aurkikuntzari buruzko artikulu bat plazaratu zuen Sanz de Sautuolak, baina orduko paleontologo nagusiek, frantziarrek batez ere, ez zuten aintzat hartu, eta zalantzan jarri zuten pinturen egiazkotasuna.

1902. Paleolitoko artea zeukaten gero eta kobazulo gehiago agertuz joan zirenean, paleontologo frantziar haietako batek, Emile Cartilhacek, artikulu bat idatzi zuen L'Anthropologie aldizkarian; aitortu zuen huts egin zuela eta Altamirako pinturak egiaz Paleolito garaikoak zirela. Horrela jakin zen aurkikuntzaren berri mundu zabalean. Marcelino Sanz de Sautuolari ez zion balio izan, 1888an hil baitzen.

1910. Santillana del Marko Udalak kobazuloaren kontserbaziorako biltzar bat eratu zuen.

1917. Jada publikoari zabalik zegoen kobazuloa, gidariez lagundutako bisitekin.

1924. Espainiako Monumentu Historiko Artistiko izendatu zuen haitzuloa.

1940. Altamirako Patronatua eratu zen.

1973. Urtetik urtera, handituz joan zen leizearen bisitarien kopurua. 1973an, esaterako, 174.000 pertsona izan ziren haitzulo barruan.

1977. Leizea publikoari ixtea erabaki zen, haitzuloaren mikroklima eta pinturak kaltetuta zeudelako.

1982. Atzera publikoari zabaldu zen Altamira, baina bisitentzako muga batekin: 8.500 urteko.

1985. Unescok gizadiaren ondare izendatu zuen leizea.

2001. Altamirako Museoa eta erreplika zabaldu ziren, besteak beste, irtenbidea emateko leizea bisitatzeko hiru urteko itxaron zerrendari.

2002. Haitzuloa itxi egin zen publikoarentzat, zientzialariek zenbait pinturatan lizuna agertu zela ikusi zutenean.

2010. Altamirako Patronatuak kobazuloa zabalduko zela adierazi zuen, urte berean CSICeko ikertzaileak kontra agertu arren.

2011. Science aldizkarian CSICeko ikerlarien artikulu bat argitaratu zen: jendea haitzuloan sartzearen kontra idatzi zuten.

2012. Patronatuak beste talde bat osatu zuen nazioarteko adituekin, «kontserbazioa eta jendearen sarrera bateratzeko baldintzak» aztertzeko aginduarekin.


Aurorak gaur, Hernaniko kaleetan

Hiru abesbatza, musikariak, eta animatzen den guztia ibiliko da gaur, Hernaniko kaleetan, herria alaitzen, 07:00etatik aurrera. San Joan jaien aurretik, herria festarako girotzeko asmoz, egingo dituzte Aurorak, aurten hirugarren urtez. Ozenki, Kantuz eta Goizuetako Umore Ona abesbatzak izango dira bertan.


Hasi da bozketa garaia Izar Bila lehiaketan!

Hiru3ko kideek ikusgai dauden 15 bideoetatik gehien gustatzen zaiena aukeratu behar dute. Botoa emango duten guztien artean ODYS MC-A8 markako bost bideo-kamera zozkatuko ditugu.

Bozketaren fasea hasi da Hiru3 komunitateko Izar bila lehiaketan. Gaur hasi eta ekainaren 7a bitartean, parte hartu duten bideoen artean gustukoena zein duten aukeratu ahal izango dute Hiru3 komunitateko gazteek. Botoa emango duten guztien artean bost bideo-kamera zozketatuko ditugu, ODYS MC-A8 markakoak. Zozketako irabazleen izenak ekainaren 8an jakinaraziko ditugu.

Hainbat bideo jaso ditugu Izar Bila talentu lehiaketan. Gure inguruan artista txiki asko dagoen seinale da hori. Eskerrik asko guztioi!

Saria: Costa Dauradan oporraldia

Eta boto gehien jasoko dituzten bost bideoetako parte-hartzaileak Izar Bilako finalera pasako dira. Ekainaren 16an jokatuko dugu Bilboko La Casillan, Hiru3 jaiaren barnean. Egun horretan, Hiru3 jaian jarriko dugun agertokian erakutsi beharko dituzte euren gaitasunak bost parte-hartzaile horiek.

Irabazlea nor izango den Hiru3 jaian bildutako ikusleek aukeratuko dute, euren txalo eta zalapartarekin. Eta saria Costa Dauradan aste bateko oporraldia eta Port Aventura Parkerako bi egunetarako sarrerak izango da; Eroski Bidaiak etxeak eman emandako saria, hain zuzen ere.


Andikona plazako lanen bigarren fasea, esleituta

Nestor Basterretxearen eskultura eraikitzeko lanak ere eman dituzte Andikona plaza eraberritzeko bigarren faseko lanak adjudikatu berri ditu udalak. Atal honetan obra zibila amaitzeko egiteko dagoena kokatzen da: argiteria, errementaritza eta zurgintza lanak. Guztira, 75.000 euro inguruko aurrekontua dute. Nestor Basterretxearen eskultura eraikitzeko lanak ere emanak daude; 18.000 euroko aurrekontua dute. Gainera, bonbardaketan hildako guztien izenak jasoko dituen horma ere eraikiko dutela adierazi dute udal arduradunek. Bonbardaketaren 75. urteurrenari begirako gainerako ekimenak ere martxan daudela azaldu dute.

KorrikaOtxandiotik ez da pasatuko aurten AEKren ekimena, baina Korrika batzordeak egitaraua eratu du gaurko. 18:30ean bost kilometroko lasterketa hasiko da, eta gauean lagun arteko afaria egingo dute Mainondon.


Jangurie: Indartsu hazten dabilen hazia

Jaio da; indartsu jaio da. Hazia zena hazten ari da; loratzen ari da. Lana egiteak badakar bere emaitza, zaintzen denak ematen dituen bezala bere fruituak. Janguriek hala erakutsi du; elkarlanean hazi egin daitekeela, indarberritu daitekeela.

Atzera begiratu eta markatutako bide bat ikus daiteke; hasiera eta helmuga bat duena, norabideak seinaleztatuta daudena. Baina bide hori egin egin behar da, eta bertatik igaro. Bide horren hasierari so, jende andana ikus daiteke, ilusioz eta gogotsu;?aldaketaren griña eta premia daukatenen irudiak dira. Egoera ezberdina bizi dutenak baina helburu bera dutenak dira; eskualdeko ikastetxe eta institutuetako jantoki eredua aldatzea.

Eta ideia hortatik sortu da Jangurie Urdaibako Eskola Jantokien Ekimena. Ikasleek osasuntsu janda, eskualdeko lehen sektorea suspertzea eta eskualdearen jasangarritasuna bermatzea dituzte helburu. Eta hori lortzeko bidean, pausoak ematen dabiltza. Azaroaren 18an, esaterako, aurkezpena egin zuten ekimenak batzen dituen hezkuntza zentroetako guraso, ume, irakasle eta langileek Gernika-Lumoko Merkatu Plazan. Eta joan den zapatuan, egun osoko jaialdia egin zuten. Egun horretako «balorazio positiboa» egin dute, eta egun hori «hunkigarria eta polita» izan zela esan dute ekimenaren bultzatzaileek. Ume zein nagusi, 350 lagun baino gehiago batu ziren Astran bazkaltzeko. Hilabete eta bilera askoren ostean, ekimena publiko egitea gura zuten, eta hala egiteko aukera aprobetxatu zuten zapatuan.

Jendearen «gogoa». Ekimeneko kideen esanetan, zapatuan ikusi zuten jendeak «gogoa eta indarra duela jantoki eredua aldatzeko eta, tokikoa kontsumituz, bertoko ekonomiari bultzada emateko». Bertoko elikagaietan oinarritutako «jantoki osasuntsu, jasangarri eta hezitzaileen» aldeko apustua egiten dute, eta zapatuko menua ere Busturialdeko ekoizleen produktuekin egin zuten.

Bazkariaz gain, umeen dantza erakustaldia, hamaiketakoa, batukada saioa, tailerrak eta kontzertuak izan ziren, besteak beste, aukeran, zapatuan. Guztira, 90 bat boluntariok parte hartu zuten, eta horien laguntza eskertu gura izan dute; «horien ekarpenagaz aurrera joko dugulako».

Zapatukoaren ostean, baina, lan egiten jarraitzeko momentua dute; izan ere, aurrerantzean, alderdi politiko, sindikatu eta instituzioekin harremantzen jarri beharko dituzte indarrak; «beraien laguntza ezinbestekoa baita».

Bide «luzea» izango dela aurreikusten badute ere, finkatutako helburuak «lorgarriak eta egingarriak» direla deritze, eta bide «polita» ere izango dela uste dute. Hala ere, esfortsua beharrezkoa izango dela diote; «guk jarri dugu gure esfortsua mahai gainean, orain beste batzuena falta da, hala, denen artean helburuak lortu ahal izateko».


Pagoeta Eguna ospatu dute, 60. aldiz

Atzo, igandea, Pagoeta Eguna izan zen, 60. aldiz. Pagoeta Mendizale Elkartearen eskutik, egun osoko egitaraua izan zen; goizean goiz txistulariek girotu zituzten Zarauzko kaleak, eta jarraian, Guria tabernatik hasita, herritarrek taldean igo zuten mendia. Zarauzko Salbatore Mitxelena Ikastolakoek ere bat egin zuten hitzordua, eta Sarobe-Berrin elkartu ondoren, elkarrekin egin zuten Pagoetarako ibilbidea.

Pagoetan meza eta erromeria izan ziren, eta urtero bezala, jatekoa eta edatekoa ere eskaini zuten.

Irudiak: Salbatore Mitxelena Ikastola eta Lorentxo Portularrume


Agirreren ‘Dolpo’ ikuskaria Maizpiden, bihar

Joxe Ramon Agirre Marron mendizale ataundarrak ekoitzitako Dolpo ikus-entzunezkoa emango dute bihar, asteazkena, Lazkaoko Maizpide euskaltegian. Udako 38. Ikastaroen egitarauko azken aurreko emanaldia da. 21:30ean hasiko da, euskaltegiko zinema aretoan, sarrera libre dela.


«2020ko kostuak ditugu, baina duela 30 urteko prezioa jasotzen dugu»

Negoziazioaren bidea agortuta ikusten du Felix Barian UAGNko idazkari nagusiak (Eslaba, Nafarroa, 1970). Lasai mintzo bada ere, haserre nabari zaio.

Zergatik mobilizatu zarete?

2020ko kostuak ordaintzen ditugu, baina duela 30 urteko prezioak kobratzen. Urte asko daramagu egoera hau jasaten, eta gaur egun errentagarritasunik ez dugu. Sektoreak «aski da» esan du.

Galera orokorra da, ala alor jakinei eragiten die gehiago?

Orokorra da. Klimatologia txarraren ondorioz gerta liteke eskaintza jaistea eta produkturen baten prezioa garestitzea. Unitateko errentagarritasuna lor dezakezu, baina ez bolumenean. Olioa, adibidez, errentagarria izan ohi da, baina Trumpen muga zergek eta uzta txarrak galerak eragin dituzte.

Muga zerga horiek eraginik izan al dute beste produktuetan?

Zergak olioaren eta ardoaren gainekoak dira, baina horri gehitu behar zaio barazkien eta fruituen gainean Errusiak ezarritako betoa eta batez ere brexit-a. Nafarroa lurralde esportatzailea da, eta ez dakigu nola eragingo duen. Gainera, logikoki, Erresuma Batuak Nekazaritza Politika Bateratuan jarri ohi duen dirua ere murriztuko da. %14 jaitsiko dela diote. Asko dugu jokoan, galerari aurre egiteko ezinbestekoa direlako laguntzok, eta, murriztuz gero, egoerari ezingo diogu aurre egin.

Protestarako ordua iritsi da?

Bai. Urteetan, akordioak egiteko elkarrizketaren bidea defenditu dugu, eta soilik zaplaztekoak jaso ditugu. Errusiaren betoari aurre egiteko laguntzak ez dira nahikoak izan, Trumpen muga zergen aurrean ez da erantzun. Orain, Espainiako Trantsizio Energetikoaren Ministerioak dio produkzio eredua aldatu behar dugula, zerbait gaizki egiten ariko bagina bezala. Berez, kontrakoa da, inoizko elikagai onenak ekoizten ari gara.

Gutxieneko soldataren igoerak eragin al dizue?

Ez, Espainian bai, han hitz egin da horri buruz, baina Nafarroan, gure sektoreko hitzarmena egungo gutxieneko soldatatik gora dago. Ez digu eragiten, inondik ere ez.

Zer eskatzen duzue?

Ezin liteke elikagaiak Boeing edo Airbusen arteko gatazka konpontzeko baliatu. Elikagaiekin halako tratutan ibiltzea etika ororen aurkakoa da, eta Munduko Merkataritza Erakundeak presio egin behar luke. Hurrengo Nekazaritza Politika Bateratuak sektorearen beharrei erantzun behar lieke.

Horrez gain, hornidura katean zerbait egin behar da?

Bai, mundu guztiak dio negozio marjina estua duela, baina gero kontsumitzaileak ordaintzen duen prezioa sei aldiz handiagoa da. Ez du zentzurik saltoki handiek tokiko ekoizpena aldarrikatzeak, eta gero geuri esateak tokiko produktuen kontsumoa %7koa dela. Hemen tartak denontzako eman beharko luke: herena laborariontzat, herena industriarentzat eta herena hornitzaileentzat. Ekoizleak ez badu heren hori jasotzen, besteren bat geratzen da tarte horrekin.


Botereak sortutako hiriburuak

Indonesia hiriburu berria eraikitzen hasiko da urte amaieran, ezer ez dagoen leku batean. Munduan antzeko adibide ugari daude, eta irizpide ezberdinak baliatu dira erabaki hori hartzeko: herrialdeko garapena orekatzea ala populazioa kontrolatzea. Baina, ezeren gainetik, erabaki politikoa izan ohi da.

Jakarta hondoratzen ari da. Indonesiako hiriburuak arazo estrukturalak ditu, eta urte luzez horiek konpontzen saiatu dira hango agintariak. Baina hiria hazkunde demografiko handia izaten ari da, eta, ondorioz, Joko Widodo presidenteak zirt edo zart egin du: Borneo uhartean hiriburu berri bat eraikiko du. Iaz eman zuen erabakiaren berri, eta aurten urtea amaitzerako jarriko dira martxan lanak. Ezer ez dagoen leku batean hiriburu bat sortuko dute, iraganean besteak beste Brasilek egin zuen bezala. Apirilean bete ziren 60 urte Brasilia hiriburu izendatu zutenetik, eta antzeko adibideak bata bestearen atzetik zerrendatu daitezke. Arrazoi ugari daude hiriburu berriak sortzeko, baina denek daukate oinarri bera: politika.

«Hiri bat egitea politika egitea da». Ula Iruretagoiena arkitektoa eta EHUko irakaslea da, eta hirigintzaren inguruko hausnarketak argitaratu izan ditu. «Espazioaren banaketan, badaude zenbait erabaki atzean ideologia bat dutenak; pentsamendu horiek bizitzeko modu bat eta bizitza hori antolatzeko moduan eragiten dute». Eta hori da hirigintzaren puntu garrantzitsuetako bat, haren arabera: hiriguneak nola antolatzen diren, eta horrek herritarrei beren egunerokoan nola eragiten dien. Hirigintzako erabaki oro politikoa dela esan du Iruretagoienak, baina hutsetik hiriburu bat sortu behar denean hori are agerikoagoa dela dio. «Beti sortu behar duzu diskurtso bat defendatzeko hirigintza zergatik den politikoa, baina hutsetik planifikatzen diren hirietan oso agerikoa da hori». Hiriburu berriak eraikitzea erabaki izan duten agintari askoren asmoa herrialdeko politikan eragitea izan baita, arrazoia edozein dela ere.

Asmo hori argi ikusi daiteke, esaterako, Brasilian eta Abujan. Brasilgo eta Nigeriako hiriburu berriak herrialdearen erdigunean kokatzea erabaki baitzuten helburu argi batekin: bi herrialdeetako kostaldeak barnealdea baino garatuago zeuden, eta hiriburu berria eginez lurraldearen garapena orekatu nahi izan zuten. Nigeriaren kasuan, gainera, gerra zibil batetik atera berritan, batasun nazionala bermatzeko asmoz ere hartu zen erabaki hori. Hiriburu bat hutsetik eraiki zen, beraz, herrialdearen beraren egituraketa birdefinitzeko.

XX. mendean amaitu zen kolonialismoak herrialde horien lurralde antolaketan itzal luzea utzi zuen. Kolonietako hiri garrantzitsuenak kostaldean eraiki ziren arrazoi komertzialen eraginez, eta, horren ondorioz, barnealdeak ez ziren hainbeste garatu. «Desoreka hori oso ohikoa izan da, eta, beraz, lurraldea orekatzeko asmoz erabaki izan da hiriburuak barnealdean eraikitzea», Itziar Aguado EHUko Geografia Saileko irakaslearen arabera. Baina barne oreka horrez gain, iraganean kokaleku zentralak garrantzi handia izan zuen halaber: herrialdearen edozein puntutatik hiriburura iristeko antzeko erraztasunak izateak garrantzia zeukan.

Irizpide aldaketa

Herrialdea egituratzea erabaki politikoa baita, arestian aipatu bezala. «Hiriburuak non kokatu, hori erabaki politiko bat da, eta beti izan da horrela. Eta horretarako aldagai ezberdinak hartu izan dira kontuan», Aguadoren hitzetan. Gaur egun, adibidez, irizpide horiek aldatu egin direla zehaztu du. Brasilen eta Nigerian herrialdearen garapena orekatzeko hartu zuten erabakia, eta gaur egun populazioa orekatzeko hartu izan dira halako neurriak. Indonesian klima aldaketatik babesteko neurri gisa hartu da erabaki hori, baina baita Jakartako demografia hazkunde handia apaltzeko ere. Egipton hiriburu berria Kairotik 45 kilometrora eraikitzeko asmoaren atzean ere herrialdeko populazioa orekatzeko arrazoia dago.

Mundu mailako hazkunde demografikoa gaur egun hego hemisferioko herrialdeetan gertatzen ari da, eta, horregatik, etorkizunean hiriburu berriren bat eraikitzen bada han eraikiko dutela uste du Aguadok. Baina halako neurri batek gastu ekonomiko handia eskatzen du, eta horregatik antzeko adibide gehiago sortzea zaila izango dela dio. Nahiz eta gaur-gaurkoz hiru proiektu martxan egon Indonesian, Egipton eta Ekuatore Ginean.

Dena den, hiriburu berriren bat eraikitzen bada, gaur egun hiri humanoagoak egingo direla uste du Iruretagoienak; edo hala beharko lukeela, behintzat. Autoek garrantzia galduko lukete hiri horietan, garraio publikoak eta oinezkoentzako bideek pisua irabaztearekin batera. Energia modu propioan eta eskala txikian sortuko litzateke, eta hiriak jasangarriagoak izango liratekeela dio. Bizitzeko atseginagoak.

XX. mendean hutsetik sortu ziren hiriburu batzuetan gertatu ez zen bezala. Garaian garaiko arkitekto garrantzitsuenek hiriak planifikatu zituzten, «baina ez ziren maila humanoan proiektatu», Iruretagoienaren ustez. Hiriak funtzioen arabera banatu zituzten, eremu bakoitzean zer egingo zen ondo markatuz. Brasilian, adibidez, eraikin administratiboak erdigunean jarri ziren, eta haien inguruan etxebizitzak egin ziren. Errepideari zentralitatea eman zitzaion, garai hartan automobilen bidezko mugikortasunak garrantzia zuelako. Baina eredu horrek huts egin duela uste du. Hiriburu berriak sortzen badira, arrazoia edozein dela ere, herritarren beharretik hasi behar dela dio. Hori ere politika baita.


Osasunak lehen aldiz irabazi du Iruñetik kanpo, Extremaduraren zelaian (2-3)


Bahrain taldearen proiektua «erronka handia» izango dela dio Ion Izagirrek

Ion Izagirrek bi urterako kontratua sinatu du Bahrain-Merida taldearekin; «lanerako gogoz» dago txirrindulari ormaiztegiarraOfiziala da ia, Ion Izagirre Barhain-Merida taldeko txirrindularia izango da datozen bi denboraldietan. Atzo jakinarazi zuen Barhain-Meridak ormaiztegiarraren fitxaketa webgunean zabaldu zuen ohar baten bidez. Irailaren 21ean zabaldu zen Izagirrek Movistar taldea utziko zuela, eta Barhain-Meridara joatekoa zela haren lehengusu Jon Ander Insaustirekin batera. Mutiloarraren fitxaketa ez da ofizial egin oraingoz; orduko hartan ere, zuhur hitz egin zuen Insaustik. «Aukera hor dago, baina oraindik ez dago ezer sinatuta».Ion Izagirrek Bahrain-Merida taldeko kide berriekin bildu eta lanean hasteko gogoz dagoela adierazi du. «Taldeak begiz jota ninduela jakin nuenetik, eta hartzen ari zen itxura ikusita, talde honetako kide izateko ideiak erakarri ninduen. Erronka handia da niretzat, eta helburu berriak lortzeko lan egiteko gogoz nago». Vincenzo Nibali izan zen Ekialde-Hurbileko taldeak iragarri zuen lehen fitxaketa, eta harrezkero bata bestearen atzetik etorri dira. Izagirrerena bi hilabete eskasetan jakinarazitako 19. fitxaketa da, eta izenen zerrenda ikusita, argi dago ormaiztegiarra taldeburuetako bat izango dela.Brent Copeland Bahrain-Merida taldeko manager orokorraren hitzek ormaiztegiarraren fitxaketarekin oso gustura daudela adierazten dute: «Zirraraga- rria da guretzat Izagirre taldean edukitzea, gure txirrindulari taldeari bultzada handia emango baitio. Ziklista konpletoa da». Izagirrek, 27 urterekin, «eskarmentua duela dio Copelandek baina «oraindik hobetzeko tartea» duelakoan dago, eta «datozen bi urteetan beste heldutasun bat izatera» iritsiko dela uste du.Printze arabiarraren taldeaBarhain txirrindulari taldearen sustatzaile nagusia Nasser Bin Hamad Al Khalifa Barhaingo erresumako printzea da. Taiwango Merida bizikleta etxearen babesletza ere lortu du jekeak, eta hura izango da taldeko txirrinduen hornitzaile ofiziala. Taldea World Tourreko mailara zuzenean sartzea izango litzateke logikoena, baina hori ez da erabat ziur jakingo aurtengo denboraldia bukatu arte.


Anaitasuna mendi bazkunako bazkide eta federatu txartelak eskuragarri daude

Anaitasuna mendi bazkunako bazkide eta federatu txartelak Gurea pilotalekuan eskura daitezke. Astelehenetik ostiralera, 15:00etatik 20:00etara bitartean izango da txartel horiek jasotzeko aukera.


Bost liburutegi gehiago integratu ditu irakurketa publikoko sareak

Arabako Aldundiaren menpeko liburutegiak sartu dira sarean, Eusko Jaurlaritzarekin hitzarmena sinatuta. Sareak 6.575.212 funts eta ia milioi bat bazkide ditu dagoeneko

Euskadiko Irakurketa Sare Publikoan integratu dira Arabako Foru Aldundiaren mende dauden liburutegiak. Hitzarmena sinatu zuten atzo Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikarako sailburu Bingen Zupiriak eta Arabako Foru Aldundiko Kultura diputatu Igone Martinez de Lunak, Gasteizen. Akordioaren bidez, bost liburutegi gehiago eta beste 308.091 funts berri sartu dira. Sareak jada 309 liburutegi eta 6.575.212 funts biltzen ditu. Arduradunek azaldu zutenez, sareak dituen 978.093 bazkideak izango dira hitzarmenaren onuradun nagusiak, aurrerantzean «aukera zabalagoak» eskainiko baitizkie.

Hitzarmenaren bidez, Ignacio Aldekoa kultur etxeko liburutegia eta Arabako Foru Aldundiko Euskara, Kultura eta Kirol Sailari atxikitako zerbitzu eta museoetakoak sartuko dira irakurketa sare publikoan. Udal titulartasuneko liburutegiek osatzen dute batez ere sarea, baina badira bestelakoak ere: Artxibo Historikoa, Lazkaoko Beneditarren Artxiboa eta beste, esaterako. Orotara, 1,1 milioi izenburu daude funtsetan, eta erabiltzaileek aukera dute liburutegietan sakabanatuta dauden lanak txartel bakar baten bidez eskuratzeko, katalogo kolektibo bakar bat kontsultatzeko eta eLiburutegira sarbidea izateko.

Zupiriak gogorarazi zuen duela hamahiru urte hasi zela hainbat eraikin, herri eta organotan banatuta zeuden liburutegiak bateratzeko prozesua, eta gaineratu beste urrats bat egin dela Arabako foru liburutegiak integratuta.


Markina-Xemeingo Caritasek arropak eta zapatak batuko ditu

«Sobran daukazun arropagaz ez daukana jantzi» ahal dela nabarmenduta, urteroko egitasmoa jarriko du martxan Markina-Xemeingo Caritasek. Horrela, arropak eta zapatak batuko dituzte ekainaren 23an eta 24an Elizetxeko geletan.17:30etik 19:30era entregatu ahalko dira jantziak, eta mesedez, «egoera onean eta ondo zarratutako poltsetan» egon daitezela eskatu dute.Ematen diren arropak eta zapatak heldu zein umeentzakoak izan daitezke.LanpostuakArropa eta zapata batze egitasmoa Caritas eta Rezikletaren artean sortu zuten, eta elkarlanean sortu duten erabilitako arropa eta zapaten tratamentu eta berziklapenerako kooperatibaren bitartez langabetuentzako 30 lanpostu sortu dituztela jakitera eman dute.


Baratzetik etxera, webez

Goierriko asteroko ferietan ibiltzeaz gain, baserritarrak hasi dira Internet bidez ere jakiak saltzen. Mutiloako Atiber etxekoek orain urtebete sortu zuten webgunea.

Azokara geroz eta gazte gutxiago joaten dela ez da jada berria. Erosteko ohiturak aldatzeak eragin die herrietako asteroko merkatuei ere. Baserritarrak, joateari utzi gabe, bide berriak jorratzen hasi dira, ordea. Mutiloako Atiber baserrikoak, adibidez, aitzindariak izan dira Interneten webgunea jartzen; duela urtebetetik daukate zerbitzua: atiberbaserria.com.

«Feriara gaur egun adinekoak joaten dira gehienak, gazteak gutxi. Gazteekin pentsatuz sortu genuen webgunea. Ezer galtzekorik ez dauka, apustu bat da, proba egiteko», azaldu du Atiberko Ixiar Muñoak.

Inbertsio bat eskatzen du Interneteko plaza irekitzeak. Baina erakundeek diru laguntzak badaude, eta behin martxan jarritakoan ez dauka mantentze kostu handirik. Urtebete daramate Atiberkoek esperientziarekin, eta gustura da Muñoa: «Ezagutaraztea falta zaigu agian, jendeak jakitea badela webgunea».

Ordenagailuan eskaria jaso, eta postaz bidaltzen dute eskatutakoa, etxeraino. Azkar eta eroso, baratzetik sukalderaino.

Kurioski, Euskal Herritik kanpoko eskari gehiago jaso dituzte. «Bartzelona, Valentzia, Albacete… Kanpotik gehiago iristen zaizkigu webgunera eskariak. Orain babarruna garaia da bete-betean».

50 urtetik gora ferietan

Muñoa-Telleriatarren oinarria feria fisikoak dira, oraindik ere. Astean sei azokatara joaten dira: Lazkao, Beasain, Ordizia, Arrasate, Zumarraga eta Oñati. 1960 inguruan hasi zen Jesus Mari Muñoa, Ordiziara joaten.

Orain, webgunearen bitartez, norberaren etxeko ateraino iristen dira.


Kanpai-jotze eguna ospatuko dute maiatzaren 16an

Kanpai-jotze eguna ospatuko dute Ibarran datorren hilaren 16an. Hitzaldi batekin hasiko dute eguna: 'Aramaixoko kanpaien historia'. Ondoren, kanpai-jotzea egingo dute San Martin parrokian.

Maiatzaren 16an, zapatua, izango da kanpai-jotze eguna.

11:00 Hitzaldia: Aramaixoko kanpaien historia. Patxo Fernandez de Arroyaberen eskutik.

11:45 Arientzako kanpai jole eskolakoen orain arteko lana.

12:30 Kanpai-jotzea, San Martin parrokian.


Euskal presoak etxeratzeko eta haien eskubideak betetzeko eskatu dute ehunka azpeitiarrek

Azpeitiko Sarek egindako deialdiari erantzunez, ehunka lagunek euskal presoen aldeko urteko azken manifestazioa egin dute gaur, abenduak 31, Azpeitian, Atera bidera, orain presoak lelopean. Igerileku aurretik abiatu da manifestazioa 18:30ean, eta Alde Zaharra igaro ostean, plazan eman diote amaiera mobilizazioari.

Etxera itzuli direnak eta oraindik espetxean daudenak gogoan hartuz hasi dute hitzartzea Sareko kideek: “Azpeitian preso bat eta deportatu bat gutxiago ditugula amaituko dugu urtea. Dena den, ezin dugu ahaztu gaur gaurkoz Josu Urbieta Powk eta Gotzon Aranburuk espetxean jarraitzen dutela. Gotzon Alacanten dago, etxetik 700 kilometrotara, eta Pow Mont de Marsanen, etxetik 200 kilometrota”. Hurrun daudenak gogoan, dispertsioak jarraitzen duela salatu dute: “Orain dela gutxi Pow bisitatzera zihoan azpeitiar batek auto istripu bat izan du, zorionez, susto txiki bat bakarrik izan zen, baino astebururo dozenaka azpeitiarrek errepidean ehunka kilometro egiten dituzte, horrek dituen arriskuekin”. Hori dela eta, “presoak Euskal Herrira ekartzeko, larri gaixo daudenak askatzeko eta zigorren luzapenekin amaitzeko” galdegin dute: “Honek ezin du egun bat gehiago itxaron, giza eskubide kontua delako”.

Sareko kideek adierazi dute euskal jendartearen gehiengoaren borondateak biltzeko lanean ari direla, eta “urrats berriak” egiteko garaia dela: “Gehiengo sozial, sindikal nahiz instituzionalen artean, euskal preso nahiz iheslarien etxeratzea adosteko bide orria osatzen ari gara. Frantzian eman dira pausoak; nahikoa ez, baina aurrerapausoak egon dira. Hegoaldean ere Espainiko Gobernu berriarekin elkarrizketak hasi eta presoen etxerako bidea marrazten hasi nahi dugu. Euskal jendartea prest dago. Presoak prest daude. Urrats berriak egiteko ordua da, eta guk argi esan nahi dugu urrats horiek eman daitezen gure esku dagoen dena egingo dugula”.

Amaitzeko, Bilbon urtero egin ohi den presoen eskubideen aldeko manifestaziora joateko deia egin dute. Aurten, urtarrilaren 11n izango da, 17:00etan, eta dagoeneko eros daitezke hara autobusez joateko txartelak Nizan eta Orkatzen.


'Hirugarren azala' erakutsiko du Angerrek azaroan

Ospatzeko motiboak pilatzen ari zaizkie Angerrekoei aurten. Taldeak 15 urte bete berri ditu Musakolako entsegu lokaleko hormak astintzeari ekin zionetik eta gutxira disko berria kaleratuko du laukoteak. Hirugarren azala izango du izena Arrasatekoen hirugarrenak.

Estudioaren sekretupean daukate guztia gordea eta aurrerapen gutxi eskaini dute momentuz. Hirugarren diskoa izango dela jakina da – Biluztu (MusikHerria, 2005) eta Sedukzioaz (MusikHerria, 2009) luzeen ostean – eta iragarri dute Hirugarren azala izango duela izena. Bonberenea Ekintzarekin kaleratuko dute, onbidean, azaroaren 22an lana. Hori bakarrik ez, Hirugarren azalak izan duen azala ere erakutsi dute, hain zuzen.

Gainontzeko guztia ondo gordeta daukate momentuz. Azken asteetan ibili dira lan berria grabatzen Oiartzungo (Gipuzkoa) Portugal Txiki estudioan Josema Linazasoro teknikariarekin. Hirugarren azala lanak “irudiaren, simulaketaren eta espektakuluaren jendartea" du jomuga eta "guztia errealitatea baino errealagoa den hirugarren azal horretako bizimoduaz” dihardu, MusikaZuzenean.com webgunean ireki berri duten blogean azaldu dutenez.


Bahitutako neskatoak arrisku larrian daude

Kezkagarria da benetan Nigerian Boko Haram talde jihadistak bahituta dituen 200dik gora neskatoen egoera.

Kezkagarria da benetan Nigerian Boko Haram talde jihadistak bahituta dituen 200dik gora neskatoen egoera.

Badirudi Nigeriako Gobernuak, atzerriko beste gobernu batzuen babesarekin, erreskate operazio bat jarri behar duela martxan. AEBek, Erresuma Batuak eta Frantziak drone hegazkinak jarri dituzte Nigeriako Gobernuaren esku neskatoak bahituta dauden lekua bilatzen saiatzeko.

Neskato horiek non dauden jakin eta erreskate operazio bat martxan jartzen badute, oso zaila izango da neskato horiek bizirik irtetea. Egoera horretan, zentzuzkoena Boko Haramen presoekin trukea egiteko baldintza onartzea litzateke, Abubakar Shekau, talde horretako liderrak eskatu bezala, baina badirudi Nigeriako Gobernuak ez duela halakorik nahi.

Nigeria Afrikako ekonomiarik handiena da gaur egun, Hegoafrika bera atzean utzi berri baitu, baina barne arazo oso larria du. Iparraldean musulmanak bizi dira, hegoaldean, berriz, kristauak. Iparraldeko 13 probintziatan Sharia lege islamikoa dago indarrean, baina hori ez da nahikoa Boko Haramentzat. Talde horrek musulmanen kalifaldia ezarri nahi du kristau guztiak bertatik kanporatu edo islamera bihurtuz.

Mehatxuekin lortu dute jada neskato musulman asko ez daitezen eskolara joan, baina kristauak oraindik ere eskolara joaten dira. Bahitutako neska gehienak kristauak dira, eta bahiketaren helburuetako bat, hain zuzen ere, Nigeria iparraldeko kristauen artean beldurra zabaltzea da.


Hasi dute zero fasea tabernek eta jatetxeek ere

Zehaztu dituzte saltokientzako neurriak

Garraio publikoan derrigorrez maskarak erabili beharko dira astelehenetik aurrera

BIDEOA: Kalerako eta kirolerako gosez irten dira eskualdeko herritarrak


"Federazioen batasuna lortuta, orain da lanerako garai onena"

Legealdia amaitzear du presidente karguan, eta pozik dago, baina beste lau urtez jarraitu nahi luke lanean. "Konpromiso guztiak bete gabe geratu dira, eta hitza betetzea gustatuko litzaidake".


«Leku bat ezagutzeko, ba al da lasterketa bat baino modu hoberik?»

Korrikalaria, entrenatzailea eta mendi lasterketetako hizlari ezagunenetakoa da Depa. Zegama-Aizkorri maratoian, esaterako, orduak egiten ditu mikrofonoan. Mendi lasterketez hitz egin du, barruko eta kanpoko kontuez.

—Kaixo, Depa!

—Kaixo, zer moduz?

Valladolidekoa izanagatik, euskaraz hasi du hizketaldia. Kirol arropa eta oinetakoak daramatza soinean. Mikrofonorik ez eskuan, baina ordenagailu eramangarriaren gainean cowboy kapela dauka. Hiru horiek ditu ezaugarri Jose Antonio de Pablo Depa-k (Valladolid, 1981). Errespetuz betea, kirolaria eta jostalaria da. Mendiko korrikalari sutsua, korrikalari askoren prestatzailea eta lasterketa askotako esataria. Zegaman izan zen azkenekoz Euskal Herrian, baina aurki itzuliko da berriro gurera, Behobia-Donostia lasterketaren aitzakian.

Korrikalaria, prestatzailea, hizlaria eta kazetaria. Gauza asko dira, has gaitezen hasieratik: noiz eta nola hasi zinen kirolean?

Txikitatik lotura estua izan dut kirolarekin: eskubaloia, mendia, txirrindularitza, triatloia, atletismoa… Eskolan kirolzaletasunean hezi gintuzten, eta bide horretan segitu dut beti.

Azken urteotan lasterketa luzeetan ari zara korrika batez ere. Errepidean hasi zinen...

Ez dut gogoratzen nola hasi nintzen, baina herri probetan, Behobia-Donostia mugarria izan zen niretzat. 1996an egin nuen lehenengoz, eta ordutik, urtero hartu dut parte. Aurten ere, ondo bidean, han izango naiz.

Lau urtera egin zenuen jauzia mendi lasterketetara.

Bai, Castellon izan zen, Marato I Mitja Penyagolosa lasterketan. Lasterketa hark erabat aldatu zidan bizimodua. Orduan itxi nuen zirkulua, mendiarekiko maitasuna eta korrika egiteko pasioa uztartuta.

Valladolidekoa zara zu, eta hura oso inguru laua da, ordea.

Bai, egia da hori. Valladolidekook 100 kilometro baino gehiago egin behar ditugu leku garaietara iristeko, baina mendiarekiko zaletasuna handia da gurean ere.

Ehunka lasterketa egin dituzu mundu zabalean. Bost kontinenteetan ibili zara?

Ez oraindik ez. Ozeanian korrika egitea falta zait, eta badaukat gogoa. Nire helburua ez da lasterketak eta herrialdeak pilatzea, baina leku berriak ezagutzea izugarri gustatzen zait. Zeelanda Berria ezagutu nahi nuke, eta leku bat ezagutzeko, ba al da lasterketa bat baino modu hoberik?

Zeintzuk izan dira zure lasterketa mugarriak?

Ilusio handiena Europako mendietako Traveserak sortu zidan, lagunekin egin nuelako eta Europako mendiak direlako neure mendi kutunak. Gogorrena, berriz, Hegoafrikako Comrades maratoia, zalantzarik gabe. 89 kilometro izan ziren asfaltoan, eta 3.000 metroko desnibela tartean.

Mendi lasterketak aisialdian, eta lanean ere bai.

Bai, garai batean Frantziako multinazional batean egiten nuen lan, urte asko egin nituen merkataritza eta marketin postu askotan. Orain urte batzuk, ordea, Runners World aldizkariak haiekin lan egiteko aukera eman zidan, erredaktore, eta asko pentsatu gabe eman nien baiezkoa. Ez dira garai errazak lanbide bat uzteko, baina unean unekoa bizitzen saiatzen naiz, eta une hura egokia zen. Bete-betean asmatu nuen.

Korrikalaria eta kazetaria, bai, baina mendiko lasterketetan mikrofonoa eskuan hartuta ikusten zaitugu gehienetan.

Ezustean hasi nintzen. Tenerifeko lasterketa batean hizlari ari zen lagunak atseden hartu behar zuela esan zidan. Mikroa hartu eta tarte batean hizlari lanak egiteko eskatu zidan. Halaxe aurkitu nuen neure bizitzako alderdi hau.

Ordu asko egiten dituzu hizketan, hango eta hemengo probetan. Nola prestatzen zara?

Oso garrantzitsua da ongi prestatuta egotea, eta horretarako, saiatzen naiz mendi lasterketen munduari adi egoten. Korrikalariak ezagutzen ere bai, elitekoak eta gainerakoak. Ez da erraza, ordea, gero eta mendi lasterkari gehiago daudelako. Familia etengabe ari da hazten.

Entrenatzaile ere aritzen zara.

Korrikalari herrikoiei laguntzen saiatzen naiz batez ere, baina lehen postuetan ibiltzen diren zenbaitekin lan egiteko zortea ere badaukat: Fernanda Maciel, Uxue Fraile, Nerea Martinez eta Miguel Heras, esaterako. Asko ikasten dut haiengandik. Jende gutxirekin aritzen naiz, tratu pertsonal eta gertukoa izatea gustatzen zaidalako guztiekin. Esker oneko lana da, eta aberasgarria.

Entrenatzeaz gain, bada beste sekreturik?

Bai, prestaketa psikologikoa. Burua giltzarria da.

Nola ikusten dituzu gizon-emakumeak mendi lasterketetan?

Mendi lasterketetan, eta bereziki distantzia luzean, gero eta gertuago ikusten ditut gizonak eta emakumeak. Emakumeak izugarri ondo ari dira, eta gero eta sarriago ikusten ditugu sailkapen orokorretako lehen postuetan. Alde horretatik, gizartearen isla ere badira mendi lasterketak, baina oraindik asko dago egiteko, berdintasun erabatekoa lortzeko.

Mendi lasterketen loraldia bizitzen ari gara. Zergatik erakartzen du horrenbeste jende?

Jendea oso pozik dago mendi lasterketetan lagun arteko giroa delako nagusi. Denborak eta erritmoak ez dira horren garrantzitsuak. Amaitzea da helburua, ibilbide bat osatzea, eta horretarako oso aproposa da lagun artean ibiltzea. La bola de cristal telebista saioan aspaldi esaten zuten moduan: «Lagunekin, bai».

Oro har, mendi lasterketak mendia iraultzen ari dira?

Mendia bera ez da iraultzen ari, baina kirola eginez inguruaz gozatzeko modua aldatzen ari da. Ezerk ez luke mendia irauli behar; mendiak beti eutsi beharko lioke berezkoa duen bakeari eta edertasunari, une zailetan ere geure aterpe izan dadin.

Masifikazioak, mendian korrika egiteak… mendiari kalte egiten diotela uste dute askok.

Neurriak hartuko ez balira, bai. Nik neuk ere ez dut ongi ikusten jendetza jasan ezin duten inguruetan lasterketa handiak egitea. Hala ere, antolatzaile, erakunde, korrikalari, marka eta gainerakoen kontzientzia handia da, eta lan handia egiten ari dira ingurumenari kalte egiten dion edozer arautzen eta neurtzen.

Euskal Herriarekin eta euskal herritarrekin harreman estua daukazu.

Oso harreman ona daukat euskal herritarrekin, eta oso gustura egoten naiz zuenean, oso ondo hartu nauzuelako beti. Inbidia handia ematen dit kirola nola bizi duzuen eta, batez ere, mendiarekiko daukazuen harremana. Oso modu berezian bizi duzue mendia, txikitatik, familian, eta horri esker, hasieratik sortzen da mendiarekiko errespetuzko jarrera.

Zegama-Aizkorri ere gertu-gertutik ezagutzen duzu. Zegama… beti da Zegama?

Zegama munduko mendi maratoi onena da, maitasunez eta esperientziaz egindakoa eta izen handiko lasterketa. Sekula ez dut ahaztuko korritu nuen aldia, eta orain hizlari aritzen naiz han. Eskerrak eman behar dizkiet zegamarrei, festa horretan parte hartzeko aukera ematen didatelako.

Nola ikusten duzu euskal mendi korrikalarien mundua?

Zaletasun handia daukazue, eta harrobia ere bai. Euskal Herria eta Katalunia mendi lasterketen eskola garrantzitsuenak dira. Munduan erreferente diren korrikalariak dauzkazue, eta horri esker, gaztetxoek ereduak dauzkate eta zaletu egiten dira.


Izeta IV.ak ezin izan du Goikoetxeren aurkako apustua irabazi

Bi harri-jasotzaileren arteko apustua izan da gaur Azpeitiko zezen plazan. Hodei Iruretagoiena Izeta IV.a zarauztarra eta Imanol Albizu Goikoetxe elgetarra aritu dira nor baino nor, 125 kiloko kubikoa hamarna minutuko hiru txandatan zeinek gehiagotan altxatu. Eta erraz, bost altxaldiko aldearekin, Goikoetxe nagusitu da erronkan; zarauztarrak 116 aldiz altxatu du harria, eta elgetarrak 121 aldiz.

Izeta IV.a izan da lanekin hasten lehena, eta aurreneko tandan 40 aldiz jaso du harria. Haren atzetik egin ditu lanak Goikoetxek, eta hark 41 altxaldi egin ditu. Bigarren tandan, nabari zitzaion Izeta IV.ari kostatzen ari zitzaiola, eta 39 aldiz jaso du harria; elgetarrak, berriz, 40 altxaldi egin ditu. Azken tandan, 37 baleko altxaldi egin ditu zarauztarrak -beste bat baliogabea izan da-, eta indartsu jarraitzen zuen Goikoetxek oraindik; hark beste 40 altxaldi egin ditu.

Harri-jasotzaileak pisatu egin dira probarako, eta bien artean badago aldea. Izeta IV.ak 90 kiloko pisua du, eta Goikoetxek 113koa. Zarauztarrak 33 urte ditu, eta 1,75 metro luze da; elgetarrak, berriz, 31 urte ditu eta 1,83 metroko altuera du.

Erronka amaitzean, elkar besarkatu dira bi harri-jasotzaileak. Proba gogorra izan da gaurkoa, eta eguraldi txarra izanagatik, jende ugari bildu da zezen plazan. Apusturako 6.000 euro jarri ditu alde bakoitzak, eta beraz, 12.000 euroko diru poltsa bereganatu du Goikoetxek.

Hona hemen gaurko erronkako irudiak:


Vulkano jainkoaren islada itsasadarrean, Fontcubertaren irudien bitartez

Joan Fotcubertaren lan artistikoak “Bilboko Itsasadarra: Vulkanoren sutegia” izenburudun erakusketa sortu du. Hain zuzen ere, Josu Murueta Kultur Gunean egongo dira bere argazkiak, martxoaren 11ra arte, 9:00etatik 21:00etara bitarteko ordutegian. Erandioko kultur arduradunen esanetan, "paisaia eta historia bati egindako kantu epikoa dugu". Vulkano, mitologia erromatarrean, suaren eta metalgintzaren jainkoa zen, eta haren sutegiak itsasadarraren ezkerraldeko izaera industrial berezia sinbolizatzen du.

Planteamentu honekin, Fontcubertak sortutako material grafikoa erreferentzia garrantzitsua izango da eremu honetan ziurrenik izango diren mota guztietako aldaketetan (ekonomikoa, industriala, soziala, paisaiari dagokiona...). Artista honen lanak hainbat sentsibilitate ukitzen ditu: morfologia monumental berezi bati egindako omenaldia, denborak utzitako aztarnak eragindako sentimendu nostalgikoa, arkeologoaren debozioa burdinaren eta suaren birsorkuntzaren hastapenean.


Zabaleta: "Madrilek ez digu burujabetza inoiz emango; euskal herritarrek irabazi behar dugu"

ETAren su-eten iraunkorrak zabaldutako egoera berrian aurrera egiteko, burujabetzaren aldeko indarren batasuna behar dela iritzi dio Patxi Zabaleta Aralarreko koordinatzaileak. Bide horretan normalizazio politikorako mahaia eratzea ezinbestekoa eta lehentasunezkoa dela azpimarratu du, lehenbailehen abian jarri beharrekoa. Mahaiaren edo mahaien eratzeak ETAren su-eten iraunkorra "atzeraezina" bihurtuko lukeela nabarmendu du. Bestealde, Madrilek ez duela inoiz burujabetza "emango" uste du Aralarreko koordinatzaileak, baizik eta euskal herritarrek "irabazi" beharko dutela.

"Madrilek burujabetza ez digu inoiz emango; eukal herritarrek irabazi behar dugu. Burujabetza erabakitzeko eskubidea da, eta errealismoak agintzen digu abiadura desberdinak izango dituela lurralde eremu diferenteetan, indar harreman diferenteen ondorioz. Erabaki eremu desberdinak egongo dira, eta ezker abertzaleak zein zentro-eskuin abertzaleak prestatuta egon behar du zabalduko zaizkigun aukera berri horietarako", adierazi du Radio Euskadin egin ditoen elkarrizketan.

Ildo horretatik, une honetan premiazkoa iruditzen zaio Zabaletari lehenbailehen normalizazio politikorako mahaiak abian jartzea; Espainiako Gobernuak eta beste zenbait sektorek arlo horretan lasaitasuna eskatu arren, Aralarreko buruak ez du atzeratzeko arrazoirik ikusten. Areago, ETAren su-eten iraunkorra "atzeraezin" bihurtzeko bidea dela iruditzen zaio. "Orain alde bakarrak emandako su-eten bat daukagu, iraunkorra, eta agerian behintzat ordain politikorik gabekoa. Aurrerapausu garrantzitsua da. Baina lortu behar dena da egoer ahori atzeraezin bihurtzea, eta horretarako beharrezkoa da normalizazio politikorako mahaia eratzea". ETAren su-eten ematearen oinarrian ez dagoela Downing Streeteko akordiorik, edo Ostiral Santuko itunik, ez Lizarra-Garaziko hitzarmenik nabarmendu du.

Zabaletaren arabera, mahaien osaketaren eta akordio politikoen bidez berriro armetara itzultzeko tentazioa izan dezateketenen argudioak hutsean geratuko lirateke: "Egoera politiko horretan batzuen aurka eman ditzateken argudio politikoak ez lirateke existituko —ez dezagun ahaztu ETAn militatu duen orok arrazoi politiko hutsengatik militatu duela—. Horregatik da hain garrantzitsua mahai hori osatzea; inportantea eta premiatsua. Egoera honen analisian bat gatoz ELArekin, indar subiranisten batasuna bultzatzeko. Ez dugu inor baztertu behar, baina lehen urratsak guk eman behar ditugu".


Zaballako espetxeko mobilizazioarekin hasi ziren presoen aldeko elkartasun ekimenak larunbatean

Larunbatean goizean hainbat lagun joan ziren Aiaraldetik Zaballako espetxera, sakabanaketa politika amaitu behar dela eta preso gaixoen berehalako askatasuna aldarrikatzeko. Hala ere, egun hauetan ekintza gehiago antolatuko dituzte.

Larunbateko ekimenaz gain, gaur elkarretaratzeak egingo dituzte euskal preso politikoen, iheslarien eta deportatuen alde. Laudion 18:00etan izango da Herriko plazan eta Urduñan 18:30ean Foru plazan. Brindisa ere egingo dute hirian. Laudion, ordea, 31n egingo dute topa 19:00etan Batzalarrin kalean.

Amurrion ere egitaraua prestatu dute. Adibidez, ostiralean elkarretaratzea eta ekitaldi musikatua gauzatuko dute 20:00etan. Abenduaren 31n giza katea egongo da 19:00etatik aurrera Amurrioko plazan. Parte-hartzaileei eskatu diete kandelak eramateko.

Gainera, urtarrilaren 5ean elkartasun afariak antolatuko dituzte. Urduñan jarduera 20:00etan abiatuko dute kantu-poteoarekin eta 22:00etan afalduko dute Mugalden. Laudion 21:00etan jarriko dira mahaiaren inguruan eta hamar euro balioko du menuak: porrusalda, oilaskoa eta postrea. Ilargi eta Bazter tabernetan daude salgai tiketak.

Bestalde, urtarrilaren 5ean ere, antza, kontzertua eskainiko dute Laudioko Gaztetxean.


24 talde izango dira irteeran

Hilaren 21ean Calellatik 24 talde irtengo dira Kataluniako Itzuliko aurtengo eidizoan.


Liburutegia, klik bakar batera

Lezamako liburutegiak badu bolg berria. Bloga www.lezamakoliburutegia.blogspot.com helbidean dago. Proiektuaren arduradunen arabera, liburutegiaren modernizazioak hobekuntza bi ekarriko ditu: alde batetik, azpiegituraren baliabideen kudeaketa; eta bestetik, erabiltzaileei eskaintzen zaien zerbitzua. Izan ere, atal horretan hainbat eduki jarri dute herritarren eskura, hala nola, lan berriak, iradokizunak, udal ikastaroen gaineko xehetasunak edo irakurketa bultzatzeko programari buruzko informazioa. Era berean, blogean bertan erabiltzaileak aukera du zerbitzuaren gaineko iradokizunak egiteko, liburuak eskatzeko edo liburutegiaren jarduerarekin zerikusia duen edozein alderdi lantzeko. Beste alde batetik, liburutegiak helbide elektroniko berria ere jarri du abian: lezamakoliburutegia@gmail.com. Helbide horretan liburutegiari lotutako gaiak landuko dira.


Familia bat sartu da Plantoun-eko etxe okupatu ohian

Joan den otsailaren 7an, bederatzi hilabetez Habitat Sud Atlantic erakundearen jabetzan den Plantoun auzoko etxe “abandonatua” okupatu ostean, etxea hustearen deliberoa hartu zuten beharrean den familia bati uzteko.

Ostegunean, egoera kaxkarren diren bizitegien aurka lanean ari den PACT erakundeak familia bat instalatu zuen Plantoun auzoko 26. zenbakian

Plantoun auzoko 26. zenbakidun etxea. / Gaizka Iroz

Ama bat eta bere hiru haurrak sartu dira Habitat Sud Atlantic jabetzan den Plantoun auzoko 26. zenbakidun etxebizitzara. PACT erakundeak hartu du etxebizitza horren kudeaketa. Familiak, urte bateko kontratua izenpetu zuen eta epea bukatzean bi aukera proposatuko dizkio familiari: kontratua arraberritu ala beste etxebizitza bat aurkitu. Bitartean familiak, alokairu merke bat pagatuko du.

Plantouneko okupatzaileek positiboki baloratu dute emandako urratsa, izan ere beharretan dagoen familia bat etxe horretan instalatzeak, Baionan izenpetutako hitzarmena sendotzen duela nabamendu dute. Bide beretik, gogoratu nahi izan dute, etxebizitza pribatuek ere beharretan diren familiak laguntzen dituzten elkarte eta erakundeekin, hala nola Atherbea edo PACT erakundea bera, mota horretako hitzarmenak izenpetu daitezkela.

Etxebizitzaren “problematika”

Zentzu berean, larunbatean, Donibane Lohitzunen otsailean abiaturiko iniziatiba herritarrak, etxebizitzaren inguruko gaia mahai gainean jartzeko mintzaldi bat antolatu zuen Select zinema gelan, Donibane Lohitzuneko hautagai desberdinak gonbidatuz. Mintzaldi horren helburua, “etxebizitzaren arazoari buruzko galdera konkretuak pausatzea zen, erantzun konkretuak lortzeko” adierazi dute antolatzaileek.

Larunbatean beraz, Paxkal Lafitte Herri Berri zerrenda abertzaleko lista burua eta Emile Amaro alderdi Sozialistaren zerrenda buruak mintzaldian egon ziren. Antolatzaileek zehaztu zuten, Peyuco Duhart-ek ez ziela “inongo” erantzunik eman. Lehenago, “beste bi bilkura informatibo” egin ziren, lehena, “herritarrei etxebizitzaren arazoaren inguruan adierazteko aukera emanez” eta bigarrena, eragile desberdinak gonbidatuz. Hauteskunde garaiak direla eta, antolatzaileek, “garrantzitsutzat” jotzen zuten hautagaiak ere, beren iritzia plazaratu zezaten gaiaren inguruan.

Bi hautagaiek, etxebizitza sozialen beharra nabarmendu zuten eta beharretan diren familiak lehenetsi behar zirela gaineratu zuten. Paxkal Lafittek, gaur egun Donibane Lohitzunen dagoen etxebizitza kopurua kontutan hartutik, edonork etxebizitza bat ukaiteko aukera duela erran zuen. Izan ere 14.000 biztanle dira Donibane Lohitzunen eta 12.000 etxebizitza daude. Arazoa, etxe horiek duten prezioan datza. Gaur egun, etxebizitzaren merkatua oso garestia dela nabarmendu zuen eta hori dela eta familia asko etxebizitza bat lortzeko aukerarik gabe gelditzen dela adierazi du. Familia horiek, beren herritik kanpo joan behar direla gaineratu zuen.

Bide beretik, gaur egun Frantzian, familien %80ak etxebizitza sozial bat ukaiteko aukera duela nabarmendu zuten bi hautagaiek.

Gaur egun, Ipar Euskal Herrian, etxebiztzaren “problematika” pil-pilean dagoen gaia da, horren harira, Lurra eta Etxebizitza kolektiboak manifestazio bat antolatuko du larunbatean Donibane Lohitzunen arratsaldeko 16:00etan


Julen Lopetegi triatletak Distantzia Erdiko Munduko Ironman Txapelketarako txartela lortu du

Julen Lopetegi azpeitiar triatletak Distantzia Erdiko Munduko Ironman Txapelketarako txartela lortu zuen asteburuan. Marbellan (Malaga, Espainia) jokatutako Distantzia Erdiko Ironman proban parte hartu zuen zapatuan, eta han lortutako markari esker izango da Azkoitri taldeko kidea irailean Nizan (Frantzia) jokatuko den munduko txapelketan. 18 eta 24 urte bitarteko kirolarien artean hirugarren sailkatu zen azpeitiarra; izan ere, hark lau ordu eta 27 minutu behar izan zituen 1,9 metro igerian, 90 kilometro bizikletan eta 21 kilometro korrika egiteko. Azpeitiarra 28.a izan zen sailkapen orokorrean.


37 traineru lehiatuko dira Kontxako estropadako sailkapen proban

Hamahiru talde ariko dira emakumezkoetan, eta 24 gizonezkoetan. Ostegunean jardungo dute nor baino nor gehiago, 17:30ean, eta irailaren 3an eta 10ean jokatuko da ikurrina. Emakumezkoen sariak indartu egingo dituzte, laugarren postutik aurrera.

Dena prest dago arraunaren urteko saio nagusirako. Datorren ostegunean jokatuko da Kontxako estropadako sailkapen proba, 17:30ean hasita. Lehenik eta behin, emakumeak ariko dira. Guztira, hamahiru traineru lehiatuko dira: zortzi Euskal Herrikoak, lau Galiziakoak eta Espainiako bat, Kantabriako Castreña. Berezia da aurtengo aldia, hamargarren aldiz jokatuko baita Kontxako estropada emakumezkoetan. Sailkapen probari begira, kirol irizpidea kontuan hartuta, bi multzotan banatu dituzte taldeak, eta ostegunean bertan egingo den zozketan erabakiko da zein ordenatan irtengo diren. Gizonetan, 24 talde lehiatuko dira; 18:00etan hasiko dira. Kasu honetan ere bi taldetan banatu dituzte, eta zozketaren arabera aterako dira. Euskal Herriko hemezortzi, Galiziako bost eta Espainiako bat, Cantabriako Astillero.

Zazpi onenak bandera irabazteko lehian ariko dira irailaren 3an eta 10ean. Donostiarra zuzenean sailkatua dago. Antolatzaileek emakumezkoen estropadako sariak handitu dituzte, baina laugarren postutik aurrera. Hala, postu horretatik aurrera, gizonezkoek eta emakumezkoek diru sari berberak jasoko dituzte. Goragokoetan, ordea, izango da aldea. Adibidez, lehen sailkatuak, gizonezkoetan, 24.000 euro jasoko ditu, eta emakumezkoetan, 15.000.


Azpeititik Tolosako Abesbatza Lehiaketa irabaztera

Udazkenean Abestzak ekimeneko azken kontzertua eskaini zuen Hungariako Cantemus Children's Choir abesbatzak joan den larunbatean, hilak 31, Esklabetako elizan. Tolosako 42. Abesbatza Lehiaketa ere jokatu da asteburuan eta abesbatza honek, hau da, Cantemus Children's Choir abesbatzak irabazi du lehiaketa. Hori dela-eta, datorren urtean Europako Sari Nagusian hartuko du parte.


Errekorrak ezarri dituzte Adnan Mustaficek eta Andrea de la Herak MDK Swim proban

Errekor berriak ezarri zituzten Adnan Mustafic eta Andrea de la Hera igerilariek zapatuan [ekainaren 15a], MDK Swim itsas zeharkaldian. Antolatzaileek nabarmendu dutenez, “espainiar estatuko zein nazioarteko 400 parte hartzaile baino gehiago” batu ziren proban.

12:30ean ekin zioten Bermeoko portutik VI. ekitaldiko igerilariek eta Mundakara heldu bitarteko 2.500 metroak eguzkipean egin zituzten, itsaso bare eta 18 gradutako tenperatura ezin hobearekin. Itsas zeharkaldia hasi bezain laster, faborito nagusia zen Mustafic gorliztarrak eta Haigor Aranguren donostiarrak aurre hartu zieten gainerako parte hartzaileei. Atzetik, aldiz, Xavi Llobet kataluniarra eta Andrea de la Hera galdakaoztarra zetozen bigarren taldetxoa gidatuz.

Argazkia: MDK Swim

Errekor berriak. Mustaficen erritmoa azkarrak lasterketa hautsi zuen, donostiarrak ezin izan baitzion jarraitu, eta Llobetek ere bigarren taldeko gainerako igerilariak atzean utzi zituen. Helmugan, Mustafic izan zen lehena hirugarren urtez, iaz berak ezarritako errekorra hautsiz: 26 minutu eta 31 segundo. Haigor Arangurenek ia minutu bat gehiago behar izan zuen proba amaitzeko, eta Xavi Llobetek bi.

Emakumeei dagokienez, Andrea de la Herak ia bakarrik egin zuen Mundakarako bidea. Izan ere, Irene Garai eta Erika Amundaraini alde nabarmena atera zien hasiera-hasieratik. Galdakaoztarrak bere lehen txapela lortu zuen 29 minutu eta 44 segundoko denborarekin, errekor berria ezarriz. Podiuma Garaik eta Amundarainek osatu zuten 32 minutu eta erdi inguruko igeriketa saioa egin ostean.


Plastikoa buruan taldeko kideek plastikoa jasotzera animatu gura dituzte herritarrak

Pauso txikiekin baina aurrera begira lanean jarraitzen dute Plastikoa buruan taldeko kideek. Eguneroko ekintza txiki horietan gainerako herritarrek ere parte har dezaten honako proposamena egin dute: edonora joanda ere plastikozko hiru hondar jasotzea eta dagokion zakarrontzira eramatea.

Jasotako plastiko horiei argazkia ateratzea ere proposatu dute, eta gero, honako helbidera bidali: plastikoaburuan@gmail.com.