«Emakumeok, feministok, demokrazia pixka bat ekarri genuen gure borrokarekin»

Mundua hobetzea izan du amets, eta horretan gogor lan egin du Zabalak. Pankartak brotxarekin margotzen zituztenetik bide luzea egin dutela badaki, eta itxaropentsu mintzo da feminismoaz. Elkartasuna defendatzen du, inolako baldintzarik gabekoa.


Egutegia saltzen azokan

Gaur Sehaskako egutegia saltzen ariko dira Urbieta kalean 17:00etatik 19:00etara.


36ko gerraren atzeguardia eta frontea, Berangon

Gerra-garaiko giroa birsortu zuten joan den domekan, irailaren 23an, Berango erdian. Hala, bisitariek 1937ko ekainean murgiltzeko aukera izan zuten, Burdin Hesiaren Oroimenaren Museoaren zazpigarren urtemuga ospatzeko.

Lur-zakuak, kanoiak, metrailadoreak, morteroak, kanpaina-ospitaleak, errefuxiatutako umeak... Gerra garaian murgildu zen atzo Berangoko erdigunea, 1937ko ekainean bizitakoak birproduzituz. Udalerriko Burdin Hesiaren Oroimenaren Museoaren zazpigarren urtemuga ospatzeko ekitaldia izan zen domekakoa, eta hainbat elkartek parte hartu zuten, hala nola Frentes de Euzkadi eta Lubakikoak.

1937ko ekainean apurtu zuten frankistek Burdin Hesia Larrabetzu aldean. Hala, gerra-fronte horretan jazotako zauritu asko artatu behar izan zituzten Berangon. Une horiek gogorarazteko Frentes de Euzkadiko lagunek gudarien artilleria gune bat osatu zuten Berangoko elizaren ondoan, baita kanpaina-ospitale bat eta gerratik ihes egiteko umeak ebakuatzeko postu bat ere.

Lubakikoak taldekoek, aldiz, gerra-garaiko Ertzañaren aginte-postua irudikatu zuten, besteak beste.


Haurrei begira tailerrak eta ipuin kontaketa antolatu dituzte gaur Lezon

Gaur arratsaldean tailerrak antolatu dituzte txikienentzat Lezon. Hiru gune ezberdinetan olentzeroak egiten ariko dira 16:00etatik aurrera, Lopene, Saldise eta Gurutze santuaren plazan. Olentzero horiek gero herriko hainbat puntutan jarriko dituzte apaingarri gisa.

Tailerrak amaituta berriz, 18:00etan, ipuin kontaketa izango dute Gezalan. Udalak atzo aurkeztu zuen Oroitzene Lezoko sorgina ipuina kontatuko du Apaxik.


Askotariko musika Javier Ruizekin De Cyne Reynan

Ostegunetan musika izan ohi da protagonista De Cyne Reynan, eta oraingoan, Javier Ruiz musikari donostiarraren bisita jasoko dute. Askotariko doinuak jotzen ditu: Latinoameriketako musika, pop, rock… Kontzertu horretan, gainera, Manu Larramendi eta Mari Carmen

Otegiren laguntza izango du.

India hegoaldean IHESaren kontra dirua biltzeko disko bat ere kaleratu du Que nadie sepa mi sufrir.


Adinekoen hiru egoitzatako langileek lan hitzarmenik gabe jarraitzen dute eskualdean

Donostian ostiralean egindako protestan, ELAko eta LABeko hainbat ordezkari: Azkoitiko San Jose, Azpeitiko San Martin, Zestoako San Juan, Zarauzko Santa Ana, eta Zumaiako San Juan egoitzakoak (Onintza Lete Arrieta/Hitza)

Zestoako Gisasola adineko egoitzan gaur sinatu dute Gipuzkoako Foru Aldundiak proposatutako akordiorako oinarria. Egoitzaren jabeak eta sindikatuetako ordezkariek sinatu dute. Eskualdean denek lortu dute akordioa hiru egoitzatan izan ezik: Zarauzko Santa Anan eta Zumaiako San Juanen eta Otezurin ez dago akordiorik oraingoz. Aste honetako Arkupean gehigarrian jaso dira protagonisten iritziak eta beste hainbat datu; hemen irakurri daiteke osorik.


EH Bilduren ustez Konstituzioaren erreformak ez du ezer konponduko

EH Bilduren hitzetan, Konstituzioaren erreformak ez du ezer konponduko, "Kataluniaren eta Euskadiren erabakitzeko eskubidea errespetatzen ez delako".

Maddalen Iriarte EH Bilduko bozeramaileren hitzetan, Konstituzioaren erreformak ez du ezer konponduko, "Kataluniaren eta Euskadiren erabakitzeko eskubidea errespetatzen ez delako". Horren harira, Espainiako Estatuarekin ezin dela ezer adostu esan du.

Eusko Legebiltzarrean EH Bilduk egindako bilerara sartu aurretik Iriartek hedabideei aditzera eman dienez, gaur, Hispanitatearen egunean, EH Bilduk ez du "zer ospatzerik"; eta, hori dela eta, alde batetik, legebiltzarreko gaiak jorratzeko bildu direla, eta, bestetik, Kataluniako egoerari eta horrek Euskadin izan ditzakeen ondorioei buruz berba egiteko elkartu direla azaldu du Iriartek.

Mariano Rajoyk Kataluniako Gobernuari egindako eskakizunaren harira, "argi dago Espainiako Gobernuak ez duela Kataluniarekin ezer ere negoziatzeko asmorik", esan du Iriartek.

"Espainiak ezetza eman dio Kataluniari, eta ez dirudi alde bien arteko negoziazioa emango denik", azaldu du bozeramaileak.


Amaitu arte

Auzoko mintzategian sartu naiz, etxean inprimagailurik ez eta antzokirako sarrera batzuk paperean atera behar ditudalako, posta elektronikotik. Ordenagailuetako baten aurrean eseri eta dagoeneko amaitu dudanean ohartu naiz dendariak salmahaiaren atzean alfonbra txikia zoruan zabaldu duela eta otoitzean hasi dela. Bakarrik gaude biok dendan. Bertan behera utzi dut ustez daramadan presa, otoitza amaitu arte. Ez da gehiegi luzatu.

Hurrengo egunean, auzoko tabernetako batean sartu naiz. Kafea zerbitzatu ondoren jabea itzuli da barraren muturrera, non indiar itxurako bi gazterekin hizketan ari den. Harritu nau konpainiak eta solasak. Txanpon makinan jolasean ari den adineko emakumeari buruz dihardutela esanen nuke. Beharbada, negozioa eskualdatu behar dute eta bezeria aztertzen ari dira. «Gure nagusiak esana digu dena delakoan amaitu arte ez molestatzeko inor». Ni ere behaturik sentitu naiz. Zerbitzaria ondoan ez dutenean, beren hizkuntzan mintzo dira. Nik ere behatzen ditut. Gaztetasuna beti da erakargarria. Neure baitan bildu naiz.

«Atea irekita» entzun diot metalezko ahots bati. Txanpon makinako txanponak jasotzen ari dira indiar gazteak, zakutxoetan. Adineko emakumea joanen zen. Ez da gehiegi luzatu.


Aurten behintzat izango da Euskal Herriko Itzulia

Antolakuntzak arazo ekonomikoak izan ditu proba aurrera ateratzeko. Babesle berri handien artean Banco Sabadell dago. Apirilaren 2an hasiko da itzulia, Gueñesen; bukatu, apirilaren 7an, Oñatin.

Euskal Herriko Itzulia aurten ere izango da, antolatzaileek gaur arratsaldean aurreratu dutenez. Eusko Jaurlaritzak 2012rako diru laguntza jaitsi ondoren —360.000 eurotik 200.000ra—, antolakuntzak zioen itzulia jokatu ahal izateko beste 150.000 euro behar zituztela.

Oraingoz, behintzat, arlo ekonomikoaz ez dute zehaztasun handirik eman. Esan dute erakunde publikoek dirua jarri dutela —orain arte Jaurlaritzak eta Gipuzkoako Aldundiak ipintzen zuten dirua, eta antolatzaileek esan dute Bizkaiko eta Arabako aldundiek dokumentazioa eskatu dietela—, eta babesle berri handien artean Banco Sabadell dago —2010ean Banco Guipuzcoano erosi zuen—; haren kontura joango da sari nagusia.

Kontuz! Euro 1 Interneteko kanpainan 10.619 euro lortu dira.

Etapak

1. Gueñes-Gueñes, apirilak 2.

2. Gueñes-Gasteiz, apirilak 3.

3. Gasteiz-Ibardin, apirilak 4.

4. Bera-Arrate, apirilak 5.

5. Eibar-Oñati, apirilak 6.

6. Oñati-Oñati, apirilak 7. Erlojupekoa.

Euskal Herriko 52. Itzulia izango da aurtengoa. Aspaldiko partez bukatuko da etapa bat Ibardinen. 1994an heldu ziren azkeneko aldiz hara; Davide Cassanik irabazi zuen, eta, ondoren, Tony Rominger iritsi zen. Sei kilometroko igoera da, eta garai batean klasikoa zen itzulian.


Benetako zerga eztabaida batzarretarako geratu da, harmonizazio mehatxupean

PSEk Gipuzkoan indarrean dauden neurrien aurka egitea eragotzi du Tejeriak, bozketa antolatzeko beste erabaki polemiko batekinJeltzaleen eta sozialisten akordioaren ildo orokorrak berretsi ditu legebiltzarrak

Zerga eztabaida erreala, benetan herritarren poltsikoan eragina duena, orain hasiko da batzar nagusietan. Inork ez du zalantzan jartzen zerga sistemari buruzko foru arauak onartzeko eskumena herrialde bakoitzeko aldundien eta ganberen eskuetan dagoela. Gehiengo bermaturik gabeko eztabaida izango da, gainera, eta, oraingo honetan, noraino irisiko den inork ez dakien harmonizatzeko borondate baten itzalpean egingo dena.

Eztabaidaren benetako tramitea zein den gogoan izatea komeni da atzo Eusko Legebiltzarrean emandako bilkura ondo kokatzeko. Bai, luze eta zabal aritu ziren legebiltzarkideak atzo zerga sistemari buruz. Eta bai, EAJk eta PSEk batera aurkeztutako 32 ebazpen onartu zituen ganberak. Haatik, ez dute ondorio praktikorik izango. Ez dira ebazpen betearazleak. Ez dute lege izaerarik, eta, are gutxiago, foru erakundeak ordezkatzeko eskumenik.

Garrantzi praktikorik ez izateak ez du esan nahi interes politikorik ez zuenik. Azken urte eta erdian zerga kontuez aritzeko egin den hirugarren eztabaida monografikoa izan da, baina oraingo honetan berritasun ukaezin bat bazuen: EAJk eta PSEk sinatutako akordioa. Are gehiago, zerga sistemari buruz osoko bilkura egitea sozialisten ekarpena izan da, Patxi Lopez lehendakari zen garaitik zerga eztabaida ganberara eramatearekin tematu baita alderdi sozialista, baita lortu ere.

EAJk PSErekin sinatu duen hitzarmenak, zergei dagokienez behintzat, ganberaren bedeinkapena jasotzeko aukera zuen atzo. Haatik, goizean goizetik bilkuraren helburuak finkatu zituen Jose Antonio Pastor eledun sozialistak. «Batzuek saio hau soilik zergen igoeraz edo jaitsieraz eztabaidatzeko baliatu nahi dute, baina gu ez gara horretara etorri».

Jeltzaleen eta sozialisten akordioak, eranskin batean, erreformaren edukia zehastasun handiz jasotzen du. Errentari dagokionez bereziki, argi eta garbi adierazi dira tasak eta mugak. Atzo, ordea, xehetasun horiek guztiak ebazpenetatik kanpo uztea erabaki zuten bi alderdiek. Hala, ebazpenak beti gomendio hutsak izaten badira, atzo onartutakoetan gomendio horiek printzipio orokorretara mugatu ziren.

Izan ere, akordioaren sinatzaileek eurek onartzen dute zehaztasun horiek guztiak batzar nagusietako tramitean argitu beharko direla, eta, Araban zein Gipuzkoan gehiengo osorik ez dutenez, ezin da baztertu aldaketaren bat egin beharra.

Tejeriaren erabaki polemikoa

EAJren eta PSEren proposamenen definizio falta baliatzen saiatu zen EH Bildu. Aurrez iragarria zuen bezala, Gipuzkoan indarrean dauden zenbait neurriren inguruan alderdiek —bereziki PSEk— iritzia ematea nahi izan zuen koalizio abertzaleak. Ez zuen lortu, Bakartxo Tejeria Legebiltzarreko presidenteak eragotzi zuelako koalizio abertzalearen ebazpenak banan-banan bozkatzeko aukera.

Bozketaren hasiera polemikoa izan zen berriro, joan den otsailean gertatu zen gisara. EH Bilduren izenean Dani Maeztu legebiltzarkideak adierazi zion mahaiari euren ebazpenak banan-banan bozkatzea nahi zutela. Tejeriak, ordea, beste talderen batek eskatu ezean bloke bakarra balitz bezala bozkatu beharko zirela erabaki zuen.

Presidentearen erabakiak haserrea sortu zuen EH Bilduko legebiltzarkideen artean. Azkenean, bozketaren gainerako puntuetan ez parte hartzea erabaki zuten. Saioaren amaieran oso haserre agertu zen Marian Beitialarrangoitia legebiltzarkidea, eta «gizarteari iruzurra» egitea egotzi zion Tejeriari. EH Bilduren aburuz, ganberako araudiak ez du egin nahi zutena galarazten, eta presidentearen erabaki pertsonala izan zen. Araudiko 99. artikuluak arrazoia ematen diela uste du koalizioak. Gaur erabakiko dute gertatutakoari buruz bestelako kexaren bat jarriko duten.

Gorabehera hori alde batera utzita, EAJk eta PSEk batera aurkeztu zituzten ebazpen guztiek aurrera egin zuten. Ustekabean PPren abstentzioa lortu zuten puntu guztietan. Popularrak oso kritiko izan ziren egun osoan bilkura egitearekin. «Itxurak egiteko» saioa edo «antzezpena» salatu zituen Laura Garrido legebiltzarkide popularrak, esaterako. PPk «zerga guztiak eta denontzat» igo nahi izatea leporatu zien EAJri eta PSEri, «Bilduren eredua kopiatuta».

Harmonizazioari bueltaka

Saioan bolo-bolo ibili zen beste kontu bat harmonizazioa izan zen. Alegia, herrialdeen arteko araudietan gerta daitezkeen ezberdintasunak legebiltzarrean zuzentzeko eta parekatzeko aukera. PSEren aspaldiko eskaera izan arren, Pastorrek ez zuen erantzuteko txanda arte gaia atera. «Ez dagoela ikusten bada, Jaurlaritzak harmonizazio proposamen bat ekarriko du ganbera honetara; bozkatu eta onartzen bada, derrigorrean bete beharrekoa izango da batzar nagusietan».

Harmonizatzeko eskumenak dituen mugei buruz iritzi kontrajarriak daude. Jaurlaritzak eta hiru aldundiek osatzen duten Zergak Koordinatzeko Organoak aztertu beharko du, kasuan kasu, hala gertatzen den. Organo horri legoke, gainera, harmonizatzeko proposamena egitea. Gaur egun, EAJk lau ordezkari ditu, eta bana EH Bilduk eta PPk. Ricardo Gatzagaetxebarria Ogasun sailburuak adierazi zuen horren ardura badela zerga sistemak «harmonizazio eta barne koherentzia izateko» lan egitea.

PSEko Pastorrek EH Bilduri erronka bota zion, erreforma ez trabatzeko, Araban eta Bizkaian egoera hobetzen duelako. Negoziazioetan «ahalak eta ezinak» agindu zituen EAJko Josune Gorospek erreforma bururaino eramateko. Eztabaida hori, hala ere, batzar nagusietarako geratu da.


Manuel Garrido Sotelo: “Ez du zentzurik Ibon zigortzeak, ez duelako antibiralik hartzen”

Manuel Garrido Sotelo (1953, Moaña-Pontevedra) medikuak atzo [azaroak 29] Hiesaren inguruan hitzaldia eman zuen Ondarroan. Iparra Galdu Baik plataformak gonbidatuta, gaixotasunak Ibon Iparragirre larriki gaixorik dagoen presoaren osasun egoeran izan duen eraginari buruz hitz egiteko aukera izan zuen.

Medikuntza ikasi zuen, eta Galiziako hainbat osasun zentrotan familia mediku modura eta larrialdi zerbitzuetan urte luzez lan egindakoa da. Orain dela urte batzuk, beharra utzi, eta Hiesaren inguruan sakontzen eta ikertzen hasi zen bere kontura. 1987an Giza immunoeskariaren birusa zuela diagnostikatu zioten eta bere esperientzia zabaltzen dabil han eta hemen.

Manuel Garrido Sotelo eta Nahia Iparragirre, domekan emandako hitzaldian

Hiesa bera asmatutako gaixotasuna dela aipatu duzu.

Immuno eskasia arazoak egon badaude, baina oraindik ez du inork gaixotasuna dagoenik frogatu. Gallo modura gaixotasuna existitzen dela esaten duten zientzialariek ez dute oraindik ezer argitu, ez eta frogatu ere. Are gehiago, egin diren ikerketa batzuen arabera, Gallok argitaratutakoa manipulatua dago. Duesberg moduko aditu batzuen arabera, ordea, orain arte uste zenaren kontra gaixotasuna ez da kutsakorra. Azken baieztapen hori dokumentatua dago, baina askori ez zaio hori argitzea interesatzen.

Egun antibiralak ibiltzen dira gaixotasuna kontrolatzeko. Ziurrak al dira?

Orain urte batzutatik gaixotasuna tratatzeko minbiziaren aurka kimioterapian erabiltzen diren sendagaiak erabiltzen dira. Beste gaixotasun bat eduki ezean, ez dute hainbesteko arazorik sortzen, baina pneumonia bat dagoenean, adibidez, antibiralek arnasketa arazoak nabarmen areagotzen dituzte, eta askotan horregatik hiltzen dira gaixoetako asko. Kasu horietan, antibiralak hartzea gelditu, eta pneumonia osatzean jarraitu beharko litzateke. Guk behintzat, hori gomendatzen dugu. Askotan, gaixoak beste kausa batzuengatik hiltzen dira, baina Hiesak jota hil direla esan ohi da, atzetik dauden akats medikuak estaltzeko.

Manuel Garrido Sotelo Ondarroako Zubi Zaharraren azpian

Ibon Iparragirreren osasuna kartzelan dagoenetik nabarmen okertu da. Espetxealdiak horretan nola eragin dio?

Isolatuta nahikoa denbora eduki dute, eta horrelako estres egoerak ez dira bat ere gomendagarriak. Estrek horrek antigorputz gehiago sortzen ditu, gorputza gaixotuz. Horrez gainera, espetxean dauden zerbitzu medikuak ere ez dira egokienak immunoeskasia duten bat artatzeko.

Zigorra ez arintzeko aitzakia legez, antibiralik ez duela hartzen dio epaileak. Zer deritzozu?

Ez du zentzu askorik. Sendagai esperimentalak dira, eta euren erabilera mesedegarria den edo ez, oraingoz, ez dago frogatua. Ez du zentzurik Ibon zigortzeak, ez duelako antibiralik hartzen.


'Berdintasunari konta eta kanta' tailerra eginen dute larunbat honetan Beintza-Labaienen

Malerrekako Mankomunitateko Gizarte Zerbitzuek antolatutako hitzordua 3 eta 12 urte bitarteko haurrendako da eta 18:00etan hasiko da.

Gizarte Zerbitzuek hainbat ekitaldi antolatu ditu berdintasuna lantzeko eta horietako bat da Berdintasunari konta eta kanta tailerra. Malerreka eta Bertizaranan herriz herri eginen dute eta larunbat honetan Beintza-Labainek hartuko du lekukoa. Tailerra Haizea Loirak gidatuko du; ipuin bat kontatuko du eta hortik abiatuta berdintasunaren inguruan hausnartuz, esaldiak osatzeko aukera izanen dute bildutakoek. Bukaeran, kanta sortu eta grabatuko dute.

Urriaren 6an Donamarian egin zuten tailerra eta urriaren 25ean Ezkurran eginen dute.


Metropoli Forala

Iruñerriko hautetsien solasaldian Atarrabiako alkate Kirio Gastearena eta bi zinegotzi: Antsoaingo Koldo Pla eta Burlatako Oskar Andueza. Amatrix estralurtarrra etorri zaigu Irrintzi dorreko terrazara. Onddoez eta gaztainez aritu gara Aitziber Zufiaurre biologoarekin. Saindu guztien eguna, etzi. Heriotzarekin zerikusia duten hainbat abesti ekarri dizkigu Ainhoa Arano gazteak. Asier Riesgo, Osasunako atezainari elkarrizketa pertsonala egin diogu.


Benjamin eta alebinen errugbi topaketa Michelinen

Beltzak Ostadar errugbi taldeak antolatuta, 12 urte arteko gaztetxoek topaketa egin dute goizean Michelingo berdegunean. Iruñeako La Unica errugbi eskola, Gasteizko Gaztedi eta Ordiziako hamarnaka neska-mutikok kirol gogor eta polit honetan lehen urratsak emateko aukera izan dute.

Baloi obalatuari lehen ostikada eta paseak, mota askotako ariketak, estrategiak... Denetik landu dute. Giroa hotza izanagatik, senide eta lagun asko hurbildu dira etxeko txikienak animatzera.


IBAIZABAL: Bilboko berriak

Aitziber Ibaibarriaga Biloko Bilduko zinegotziak ekarri dizkigunak. Azaroak 25, Aurrekontuak, laguntzak jasotzen dituzten pertsonen aurkako jazarpena, Santi Brouard eta Josu Muguruzari egindako omenaldia eta Hauteskundeen balorazioa egin du Aitziberrek.

DESKARGATU HEMEN!! !


Eroskiren poltsa gardenak

Gurean Miren konturatu zen, orain pare bat aste-edo, Eroski hasi zela plastikozko poltsa gardenak eskaintzen, erosketak eramateko. “Poltsa hauekin dena ikusten da”, esan zigun Mirenek, “barruko guztia”. Orduan larriok ez genion garrantzi handirik eman aldaketari. Orain, berriz, konturatu naiz beste batzuek ere Mirenen antzeko kezka dutela.

Niri, egia esan, erosterakoan baino, zaborra botatzerakoan egiten zitzaidan apur bat arraro, guk Eroskiko poltsak erabiltzen baititugu zaborrak botatzeko, bai organikoak eta bai bestelakoak. Gero, ordea, pentsatu nuen ondo dagoela gure zaborrak ere diren modukoak eramatea zabor edukiontzira.


Oposizioko burua zauritu dute eta hamabi kazetari atxilotu dituzte Aljerian

Hirurogeitik gora lagun atxilotu eta protestak oztopatu ditu Poliziak; galdeketa egin ostean, aske utzi ditu guztiak

Protestek ez dute etenik Aljerian. Atzo, RCD Kulturarako eta Demokraziarako Aliantzako buru Said Sadi zauritu zuten Aljerren, eta hamabi kazetari atxilotu zituzten Oranen —herrialdearen mendebaldean—, gobernuaren kontrako bi manifestaziotan.

Saidek berak adierazi zuenez, gobernuaren aldeko 400 bat lagunek aurre egin zieten hiriburuan bildutako manifestariei. «Segada baten biktima izan naiz. Poliziek inguratu naute aurrena, eta basati talde baten esku utzi naute gero. Hietako batek aurpegia zauritu nahi izan dit labanaz, baina eskua jarri dut eta hatzak zauritu dizkit», kontatu zuen.

Oranen, berriz, ez zuten manifestazioa hasteko aukerarik ere izan gobernuaren kontrakoek, poliziek hartu baitzuten martxa hastekoa zen lekua. Hirurogeitik gora lagun atxilotu zituzten, gainera; hamabi kazetariak eta gainerako gehienak antolatzaileak. Galdeketa egin ostean, guztiak aske utzi zituzten.


Rollet izan da irabazlea Galeako Lurmuturrean eta Aranburu bigarren

Pierre Rolletek irabazi du olatu handien Galea Lurmuturreko XIII. Challengea. Aritz Aranburu bigarren izan da, eta Iker Muñozek bosgarren postuan amaitu du.

Pierre Rolletek irabazi du olatu handien Galea Lurmuturreko XIII. Challengea. Astelehen honetan (abenduak 10) Getxon (Bizkaia) egin den proban, bigarren izan da Aritz Aranburu zarauztarra. Alex Botlehok hirugarren amaitu du, podiuma osatuz.

Iaz irabazle izan zen Nic Lamb estatubatuarra laugarren izan da aurten, eta Iker Muñoz euskal surflariak amaitu du bosgarren postuan. Seigarren, Haynes-Love australiarra izan da.


Dinamizatzailea etzi, lokalean

Astelehenean eta hilaren 25ean KZ Gunean egongo da bertako dinamizatzailea, arratsaldeko 16:00etatik 20:00etara bitartean. Bestalde, ordenagailuak erabilgarri izango dira gazteen informazio guneko ordutegian, Tomas Alba kaleko 13 zenbakian; astearte, asteazken, ostegun eta ostiraletan, 11:00etatik 13:00etara, eta astearteetan 17:30etatik 19:30etara.


Dozenaka arma aurkitu dituzte Bizkaiko baserri batean

Espainiako Poliziak pertsona bat atxilotu du, armak legez kanpo edukitzea egotzita..

Orotara, ehun arma inguru, jaurtigaiak, kargadoreak, isilgailuak eta bi kilo bolbora aurkitu dituzte Bizkaiko baserri batean. Gizonezko bat ere atxilotu dute armak legez kanpo edukitzea eta haiekin trafikatzea egotzita. Ertzaintzak eta Espainiako Poliziak parte hartu dute CAN operazioan.

Espainiako Barne Ministerioak jakinarazi duenez, atxilotuak legez kanpo sartzen zituen armak Espainiara, posta erabiliz.


MUNDIALAREN HASIERA

“Gaztea” nintzenean futbolera jolasten nuen. Bai, hanka ondo neukanean, txoriburu bat nintzenean, … orain urte asko!

Athletic-ekoa betidanik, futbolzale sutsua, baina aspaldi itzali zait futbolaren garra. Halere, Mundiala zita berezia da. Hortxe batzen dira munduko selekzio onenak, jokalaririk ezagunenak, entrenatzaile finenak, …

Gogoan dut Italiako mundiala, 90ean ospatu zena. Nire buruan bakarrik sartzen zen futbola. Zortzi urterekin eta urte bete futbolean eramanda galdu ezinezko zita zen hura. Italiako selekzio hura indartsua zen, oker ez banago, finalerdietara heldu ziren.Schillaci izan zen harritu ninduen jokalaria. Italiak gola sartzen zuenean nor eta Schillaci, Mundial horretan ezagun egin zena.

Mundial hura Alemaniak irabazi zuen: Klisnmann, Matthaus, Voller, … Jokalari oso onak eta nire ustez merezita irabazi zutenak.

Atzo, ez neukan ezer egiteko eta Alemania eta Costa Ricaren arteko partidua ikusi nuen. Ez zitzaidan gustatu. Costa Ricari abiadura falta zitzaion, alemaniarrak nahiz eta lau gol sartu ez ziren fin ibili. Nahiko partidu arraroa. Alemaniako atezaina… bi baloi heldu eta bi gol! Kahn historikoa kendu du selekzionatzaileak, eta ez dakit asmatu duen Lehmann-ekin. Bere arrazoiak izango ditu.

Cuatron ikusi nuen partidua. Asko gustatu zitzaidan partidua baino lehen egin zuten programa. Partiduan ibili zen komentaristak itzelak! Nahiz eta partidua ona ez izan, gozatu nuen kazetariak entzuten, tartean, Maradona.

La Sextan ere, partiduak ematen dituzte. Asko galtzen dute, komentatu baino, oihuka ibiltzen dira eta horrela ezin zaitezke enteratu zelaian gertatzen denarekin.

Ziurrena da Brasilek irabaztea, baina aurten Ingalaterra alde egingo dut. Ez dute kopa eramango, baina itxura ona emango dutela bai. Azken urteetako talderik indartsuena daukate.

Alea jacta est!


Zigor Leunda: «16.400 bat pegatina dauzkat gordeta nire etxeko ganbaran»

Zigor Leunda eta Euskal Herriko txoko desberdinetako hainbat bildumazalek pegatinen erakusketa eta trukaketa antolatu dute, larunbatean, Villabonako gaztetxean.

Zaletasun berezi batek eraman du Zigor Leunda (Amasa-Villabona, 1978) pegatina zaleen topaketa antolatzera. Larunbatean, 10:30etik aurrea milaka pegatina ikusi eta trukatzeko aukera paregabea izango dute Villabonako gaztetxera hurbiltzen direnek.

Nolatan antolatu duzu pegatinazaleen topaketa Villabonan?

Urtero antolatzen dugu topaketa eta gure funtzionatzeko modua probintziaz probintzia antolaketa txandatzen joatea da eta aurtengoan Gipuzkoan izango da. Lehen aldia izango da topaketa hau Villabonan egingo dugula. Ibarran eta Arrasaten beste edizioren bat egin da eta Bizkaiako, Arabako, Iparraldeko eta Nafarroako beste zenbait herritan ere ospatu dira beste edizioak.

Nola eta noiz sortu zen ideia hau?

Ez dakit ziur noiz sortu zen ideia hau, ni ez bainintzen hasierako edizioetan egon. Aspalditik egiten dut bilduma baina duela bospasei urte ezagutu nuen nik bilduma egiten zuenetako bat. Bere bitartez hasi nintzen topaketa hauetara joaten.

Zer aurkituko dute larunbatean gaztetxera gerturatzen direnek?

Batik bat pegatina mordo bat. Argitu nahiko nuke erakusketa egun bat baino gehiago, trukaketa egun bat dela larunbatekoa. Pegatinak biltzeko afizioa dugunak bildu eta urtean zehar jasotako pegatinak beste pegatineroekin trukatzeko eguna da. Hala ere panel batzuk jarriko ditugu pegatinekin erakusketa moduan baina batik bat trukaketa egun bat da.

Urtean zehar harremanik ba al duzue Euskal Herriko pegatinazaleek?

Bai, bai. Garai hauetan teknologiari esker oso erraza da gure artean kontaktuan mantentzea eta badugu WhatsApp taldea bat, adibidez. Urtean zehar biltzen ditugun pegatinen berri bertan ematen diegu gainerako taldekideei eta lanak ere banatzen ditugu pegatinak eskuratzeko.

Nola hasi zinen pegatinak biltzen?

Egia esan ez dakit. Hamalau urterekin edo pegatinak klasifikagailuan jartzen hasi nintzen. Hor itsatsita hondatu egiten zirelako gordetzen hasi nintzen arreta handirik jarri gabe. Duela urte batzuk ezagutu nuen bilduma egiten zuen lagun bat eta animatu egin nintzen nituen pegatinak sailkatu eta antolatzera eta gehiago eskuratzera.

Herrietako festak pegatinak eskuratzeko plaza paregabeak izango dira.

Inguruko festa gehienetara gerturatzen saiatzen naiz, batez ere udaran. Asteburuan ia-ia beti azaltzen naiz eta astean zehar ere joaten saiatzen naiz. Ez zait gustatzen jendeari enkarguz pegatinak ekartzeko eskatzea baina nire zaletasunaren berri duten inguruko lagunak ekartzen dizkidate pegatinak noizean behin.

Zer da zuretzat pegatina bat?

Niretzat altxor bat da pegatina bat eta batik bat momentuko informazioa ematen duen dokumentu bat. Pegatina bat, azken finean, helburu jakin batekin ateratzen da eta momentu jakin batean.

Zenbat pegatina dituzu zure bilduman eta non gordetzen dituzu?

Gutxi gorabehera 16.400-16.500 pegatina inguru dauzkat gordeta etxeko ganbaran. 45 bat albumetan banatuta ditut denak, plastifikatuta, kalitatea ez galtzeko.

Nolako pegatinak dituzu gehienbat zure bilduman?

Ezker abertzalekoak dira dudarik gabe gehien ditudan pegatinak. Hala ere, ez ditut ideologia guztietakoak biltzen. Euskararen inguruko pegatinen bilduma egiten dut, futbol taldeetako zaleen pegatinen bilduma egiten dut eta ezker iraultzailearen pegatinak biltzen ditut. Nahiko bilduma berezia da nirea.

Pegatina zaharrak biltzea izango da zailena.

Bai, dudarik gabe. Pegatina zaharrak lortzea oso-oso zaila da. Beste pegatinero batek pasatzen ez badizkizu... Tarteka gertatu izan zait baten batek etxean gordeta zituen pegatinak kaxa batean ematea eta izugarrizko altxorrak aurkitzea.

Zein da bilduman duzun pegatina zaharrena?

1976 urtekoa edo 1977koa dela uste dut baina ez nago ziur. Gaur egun pegatinak jasotzen ditugunean atzean datatu egiten ditugu baina zaharretan ez zen hori gertatzen.

Eskuratzeko bada pegatina zailik?

Asko kostatzen zaigu Iparraldean ateratako pegatinak lortzea bertan pegatinazalerik identifikaturik ez dugulako. Nafarroa hegoaldean ere berdina gertatzen zaigu.

Denborarekin ere pegatinen diseinua aldatu da.

Garai batean zuri-beltzean egiten ziren pegatinak eta gehienez ikurrinaren koloreak izaten zituzten. Gaur egun, pegatina distiratsu eta koloredunak egiten dira. Hala ere, niretzat zaharrak balore gehiago dute.


Langabeentzako lan-orientazio zerbitzua eskaintzen da Enplegu Zerbitzuetan

Urtarrilaz geroztik, langabeentzako lan-orientazio zerbitzua eskaintzen da Oñatiko Enplegu Zerbitzuek Bidebarrietan duten bulegoan. Orientatzaile bat izaten da bertan laguntza eskaintzeko.

Lanbidek bideratutako diru laguntzarekin bi orientatzaile daude bailaran. Bata Mankomunitatean izaten da eta bestea herriz herri mugitzen da. Bada, Oñatin ere eskaintzen da zerbitzua urtarriletik. Elkarrizketa egin diogu Enplegu Zerbitzuek Bidebarrietan duten bulegoan izaten den Zuriñe Galartza orientatzaileari eta Jesus Mari Ugarte, Enplegu teknikariari.

Zer eskaintzen da orientazio programa honetan?

Zuriñe Galartza: Pertsona bat datorrenean, lehenik, zer nahi duen argitu behar izaten dugu eta zertan lan egin nahi duen. Izan ere, normalean, jendeak ez du jakiten nondik jo edo nora jo. Horretaz gain, curriculumean zein ahulgune eta indargune dituen zehazten dugu. Merkatuaren gaineko dokumentazioa ere ematen zaio. Azken batean, prozesu honetan dauden baliabideak aurkezten zaizkio.

Zeintzuk izaten dira hona etortzen direnen zalantza nagusiak?

Z.G. : Jendea nahiko galduta etortzen da. Izan ere, krisia dela-eta ez dute jakiten nola aurkitu lana. Adibidez, badira 10 urte lanean ibili ostean langabezian gelditu direnak eta ez dute jakiten nola dagoen merkatua edo nola hobetu euren profila.

Nolakoa da Oñatiko langabeen profila?

Jesus Mari Ugarte: Estatistikoki, 45 urtetik gorakoa da langileen %45 eta %65 inguru kualifikazio gabekoak. Bi datu horiek oso kezkagarriak dira.

Ze aholku ematen zaie profil hori dutenei?

Z.G. : Aurrena, txipa aldatu behar izaten dute. Hau da, ulertu behar dute bizitza osorako formakuntza konpetentzia bat dela. Lanean egon arren, ikasten jarraitu behar dela. Azkenean, ideiei buelta ematea da, eta hori da gehien kostatzen zaiena. Batzuetan, beldurra izaten diote berriz ikasten hasteari. Hala ere, pertsonaren arabera egokitu behar izaten da eskaini behar den laguntza.

Nolako harrera izan du lehen asteetan zerbitzuak?

J.M.U. : Otsaileko hitzorduak beteta daude. Mankomunitatean jasotzen dituzte eskaerak zuzenean, orain arte deiak hara bideratu dira-eta. Hala ere, ona ere dei dezake orientatzaileaz hitzordua eskatu nahi duenak.

Ze egunetan izaten da zerbitzua?

Z.G. : Eguaztenero, baina otsailaren 17tik aurrera astelehenero eta eguaztenero egongo da aukera. Astean bi ordu motz geratzen zaizkigu eta laura luzatuko dugu. Gainera, hau ibilbide bat da, prozesu bat; eta beraz, zita bat baino gehiago behar izaten dira.


Arkada Social: "Denon artean egin dugu azkeneko bilduma hau"

Zazpigarren diskoa, No retorno, kaleratu du Arkada Social talde arrasatearrak. Euren estiloari eutsi diote, baina orkestra batekin grabatutako kantua da berritasun nagusia.

Itzuli zirenetik, 2012an, Arkada Socialen dinamika berbera izan da: disko bat atera, aurkezpenerako kontzertuak eskaini hurrengo urtean eta, ostera, lan berria prestatzen hasi. Oraindik dinamikak ez du aldaketarik jasan, ez jasango, momentuz, eta bi urteren ostean album berria aurkeztuko dute Durangoko Azokan: No retorno.

"Ez da automatikoa bi urtean behin disko berri bat ateratzea", azaldu du Hodei Beitiak, Arkada Socialeko abeslari eta baxujotzaileak. "Baina aurretik ia bagenbiltzan lan berri bat behar genuela, ikus-entzuleei abesti berriak emateko, gehienbat". Kontzertutik kontzertura eta entsegutik entsegura tartea aurkitu dute konposatzeko, behintzat, abeslariak berak dioen moduan, eurentzako konposatzea "naturala eta erraza" dutelako.

'No retorno' albuma

Bederatzi abestirekin osatu dute lana: zortzi kantu berri eta aurreko lan baten bertsioa: Ukabilak gora, zehazki. Aurreko albumean aurkeztu zuten abesti hori, baina orkestra baten eta Arrasateko Txorbela Otxotearen laguntzarekin birmoldatu egin dute. "Kontu arraroa izan da guretzako ere", nabarmendu du abeslariak. "Jendeak flipatu egingo du". Dena den, esperientzia oso aberasgarritzat jo du taldeko kideak; izan ere, hainbat pertsonak parte hartu dute bertsio berria grabatzen, eta esperientzia bera balioztatzen dute. "Ukabilak gora 2.0" izendatu du, txantxetan.

"Ukabilak gora kantuarekin jendeak flipatu egingo du, orkestra eta otxotea lagun"

Bestalde, emaitzarekin oso gustura gelditu dira. Estiloari eutsiko diote eta musikalki ez du beste lanetatik diferentzia askorik eskainiko. Hala ere, diskoan, konposatzeko orduan, taldekide guztiek prestatu dituzte abestiak; hau da, taldekide bakoitzak aurkeztu du kantu baten lehen bertsio bat, behintzat. "Orain artean, akaso, nik hartzen nuen, gehienbat, lan hori", gehitu du Beitiak. "Lan honetan denok atera ditugu abestiak. Oso polita da hori. Denon artean egin dugu album hau".

Gai politikoei eta egunerokotasuneko arazoei eskaini dizkiete abestien letrak. Diskoaren izena, No retorno, berez kantu batena zen, hargatik jarri zioten albumari bera. Horrela aurkeztu dute lana, baina kantuari berari aldatu diote izena. Immigrazioaren gaia jorratzen dute abestian. Bizi berri baten bila itsasoan itotzen direnak jarri dituzte jomugan.

Aurkezpen bira

Diskoa ateratzeaz bat kontzertuak eskainiko dituzte Euskal Herrian zehar. Momentuz, pare bat kontzertu lotuta dituzte, baina ez gainontzekoak. Dena dela, seguru, lehenengo kontzertua larunbat honetan, abenduak 7, emango dute Durangoko Plateruena antzokian, 23:00etan. Horrez gain, ia seguru den beste puntua apirilean Japoniara joango direla da. Abenduan bertako talde bat gerturatuko da Euskal Herrira, beraiekin joko dituzte kontzertuak, eta bueltan eurak joango dira Asiako estatura. Hortik aurrera, euskal lurraldeetan zein Bartzelonan eta Madrilen kontzertuak eskainiko dituzte.

Oraindik ez dago jakiterik hemendik bi urtera lan berri bat aurkeztuko duten, baina Beitiak nabarmendu du gustura, indarrarekin eta inspirazioarekin jarraitzen duela Arkada Socialek. "Diskoan daudenak ez dira sortuta genituen guztiak; grabatu gabe gelditu zaizkigu kantu batzuk", argitu du abeslariak. "Kontzertu mordo bat eman eta gero ikusiko dugu zer egiten dugun".

Ezin guztiz ezer ziurtatu, baina Beitiak dio gustatuko litzaiokeela musika taldeari oraindik ere ibilbide luzea gelditzea.


Ustezko iruzurragatik EAEko jangelen kontrako ikerketa, artxibatuta

Fiskaltzaren arabera, prezioak adosteko jangelek datu okerrak erabili zituztela frogatzen duen zantzurik ez dago.

Euskal Autonomia Erkidegoko eskola publikoetako jantokien kudeaketaren kontratazioetan ustez iruzurra egon zela-eta zabaldutako ikerketa artxibatzea agindu du Juan Calparsoro EAEko fiskal nagusiak.

Lehiaren Euskal Agentziak, otsailean, 18 milioi euroko isuna ezarri zien joan zen hilean Euskal Autonomia Erkidegoko eskola publikoetan jantoki-zerbitzua emateko kontratua izan zuten zortzi enpresari. Erakunde horrek frogatutzat jo zuen enpresa horiek zerbitzuaren prezioa adostea erabaki zutela merkatua euren artean banatzeko, lehiaren arauak urratuz.

Horren aurrean, Lehiaren Euskal Agentziaren txostena Fiskaltzaren aurrera eramateko eskatu zion Eusko Legebiltzarrak Eusko Jaurlaritzari. Administrazio publikoan ondare-kalterik gertatu ote den argitzeko zabaldu zuen ikerketa Calparsorok.

Fiskaltzaren arabera, prezioak adosteko jangelek datu okerrak erabili zituztela frogatzen duen zantzurik ez dago, eta horregatik erabaki du ikerketa artxibatzea. Gogora ekarri duenez, Lehiaren Euskal Agentziak jantokietako enpresa kudeatzaileei ezarritako isuna errekurrituta dago, epaiaren zain.

Halaber, fiskalak nabarmendu du administrazio publikoak ustezko iruzurrean parte hartu zuela frogatzen duen daturik ere ez dagoela. "Susmoak bakarrik zabaldu dira, eta horiek zilegi dira politika publikoen eztabaidan, baina ez dira nahikoak ardura penalak egozteko", esan du. Horregatik guztiagatik erabaki du Calparsorok ikerketa artxibatzea, ardura penalik ez dagoela argudiatuta.


Ibai Esoain eta Orio, 'Hitzetik Hortzera' saioan

Bertsolari oriotarra atzo –igandea, urriak 7– ETB1 katean emititutako bertso programako protagonista izan zen. Bertan, bertsolaritzaren eta itsasoaren arteko harremanaz hitz egin zuen Esoainek, baita bien arteko sinbiosi horrek beregan izan duen eraginaz ere, besteak beste. Ikusi elkarrizketa osoa, hemen.


Iritsi dira San Martin jaiak

Piztu da jaia Aramaion. Sanmartinetako lehen ekitaldian, Udalak lehengo ofizioak ekarri gura izan ditu, eta horretarako, halako ogibideak izan dituzten lau herritarrek eman dute aurten pregoia: Fermin Etxebarria, Santi Elejalde, M. Luisa Gonzalez de Audikana eta Jesusa Bergaretxe, izan dira aurtengo pregoilariak. Ostean, txupina bota eta jaiek eztanda egin dute.


[BIDEOA] M7: Jon Maia bertsotan plazan

Goizean pilotak eta bertsolaritzak egin dute bat; arratsaldean bertsoek eta plazako dantzek. Jon Maiak eman dio hasiera plazako dantza saioari.


Igoera fase parekatua hasiko du Elorriok bihar

Elorrio Rugby Taldeak igoera faseko lehenengo partida jokatuko du bihar, 16:00etan, Zarautzen kontra. Multzoko laukotea Kakarraldok eta Getxo Bk osatzen dute. Guztietatik Getxo da indartsuena, baina lehen taldeak jokalariak kentzen badizkio, denak paretsu ibiliko dira.

Asteburuko partida “berdindua eta polita” izango dela aurreikusten du Dani Palacios Elorrioko jokalariak: “Azken aldian Zarautzen aurkako partidak halakoxeak dira. Horrez gainera, bi taldeen artean oso giro ona dago”.

Kakarraldo multzokide izan dutenez, aurtengo denboraldian jada birritan izan dituzte aurrez aurre. Batean irabazi eta bestean galdu egin zuten.

Azkenik, Getxoren ahala lehen taldeak baldintzatuko du. Jokalariak kentzen badizkio, taldearen mailak behera egingo du, eta bestela, irabazteko faborito nagusia izango da.

Elorriori erasan diezaiokeen beste alderdi bat atsedenik eza da. Sei partidak zazpi asteburutan jokatuko dituzte. Aste Santuan bakarrik utziko diote jokatzeari: “Talde motza dugu, eta inor lesionatuz gero, egutegi estuak ez du errekuperaziorako tarterik uzten”. Alderdi baikorra ikustearren, lehen fasean ere arazo bera izan zuten, eta hamar partidatik zortzi irabazi zituzten.

Igotzeko nahirik ez

Elorrio, lehenengo geratuta ere, ez da mailaz igoko. Batetik, ez dituzte horretarako lege-baldintza guztiak betetzen (jubenil edo kadete mailako taldea izatea). Bestetik, eskabide guztiak beteta ere,“ez dugu uste gorako liga orain gaudena baino interesgarriagoa denik guretzako”. Exijentzia maila (ekonomikoa, joakalarien inplikazioa…) asko handituko litzateke. Hortaz, helburu bakarra, “dugun dena ematea eta ahal bezain partida gehien irabaztea da, giro ona mantenduz”.


Murrizketen kontrako kontzentrazioekin segitzen dute eskoletan

Baztango eta Xaretako herrietako eskoletan murrizketen kontrako elkarretaratzeekin segitzen dute. Argazkietan, Oronoz eta Zigan egindakoak ageri dira. Hlaren 13an Zugarramurdin eta 20an Almandozen elkartuko dira.


'West Beirut'

Kennedy hil baino 20 urte lehenago, 1.943an, lortu zuen independentzia Libanok. Albiste batzuk nola egiten diren ikustezin aipatu du Koldo Almandozek eta Ziad Doueniken filma gomendatu.

West Beirut (Beirut mendebaldea) izeneko filma, Ziad Doueirik 1998an zuzendutakoa gomendatu digu gaur Koldo Almandoz zinemagileak. 70eko hamarkadan Libanoko hiriburua bortizki zigortu zuen gatazkaren berri ematen du filmak.


Zientzia fikziozko literaturari buruzko erreportajea, 'Sautrela'n

Xabier Olarra itzultzaile eta editorea elkarrizketatuko du Hasier Etxeberriak. "Sautrela", gaur, 15:00ean, ETB1en.

Zientzia fikziozko literaturari buruz jardungo dira 'Sautrela' saioan, aste honetan. Bigarren mailan kokatua izan den literatura mota izan da usu; B saileko literaturatzat jo izan dena. Hau da, denbora pasarako literatura moduan, entretenimendu hutserako irakurgai. Haatik, hori horrela al da benetan? Horrela da beti? Zientzia fikziozko literaturaren ezaugarrien inguruan ariko dira erreportajean. Saiatuko dira azaltzen zerk egiten duen obra bat zientzia fikziozko, ze motako eboluzioa izan duen generoak bere hastapenetatik, eta zeintzuk liratekeen generoaren gailurrak edo idazle eta obra nagusiak. Horrekin batera, euskal literaturan zientzia fikzioak ze emaitza izan duen ahaleginduko gara aletzen. Hots, noiz hasi zen zientzia fikzioa lantzen eta ordutik hona ze garapen izan duen.

Elkarrizketaren atalean, Xabier Olarra izango dute. Itzultzaile eta editore gisa da ezaguna batez ere gurean, eta berriki Dabilen Elea saria jaso duela profitatuz, bere ibilbide luzeari buruzkoak ezagutuko dituzte. Obra ugari itzulitakoa da Olarra, genero beltzeko maisuetatik hasita (Dashiell Hammett, James M. Cain eta abar), Raymond Queneau-ren Estilo ariketak liburu berezi bezain gogoangarriraino. Bere azken lan itzulia ere ez da nolanahikoa izan, Ian McEwan-en Hoben ordaina nobela arrakastatsua ekarri baitu euskarara. Editore moduan aparteko lana egindakoa da orobat Igela argitaletxean. Horien guztien inguruan arituko dira, bada, Olarrarekin: itzulpenaren eta argitaratze lanen gazi-gozoez, literaturaren plazeraz, eta beste.

Beñat Sarasolak liburu berezi bat ekarriko du. Goi literaturako baino herri literaturakoa den Pello Errotaren bizitza bere alabak kontatua berreskuratu eta hari buruz mintzatuko da. Auspoa sailean argitaratu zen liburu hori 1963an eta Antonio Zabala eta Mikela Elizegiren artean idatzi zuten, azken honek bere aita bertsolariari buruz gogoratzen zituenak oinarri. Hala, XIX. mende amaierako Asteasu eta inguruetara bidaia dute liburua.

Hori guztia izango da, beraz, larunbatean 15:00etatik aurrera; betiko moduan, 'Sautrela' bereizten duten taxuera, pitxi eta bestelakoekin.


Enplegu publikoan, greba egunerako prestatzen

Hurrengo ostegunerako, hilak 22, grebara deituta daude Araba, Bizkai eta Gipuzkoako administrazioetako langileak, eta, atzo, motorrak berotzen hasi ziren egun horri begira. Elkarretaratzeak egin zituzten hainbat herritan, baita, Irunen ere, San Juan plazan.

Behin-behinekotasunarekin amaitu, eta enplegua sortu eta egonkortzea da eskaera nagusia; izan ere, langile publikoen %40k ez dute kontratu finkorik. Horretarako, negoziazio kolektiboa indartu behar dela nabarmendu dute grebara deitu duten sindikatuek erakunde guztietan, Jaurlaritzatik hasi eta udaletaraino.

Greba deialdia ELA, LAB, CCOO, SATSE, STEILAS eta ESK sindikatuek egin dute.


«Zergatik ezin dituzte adinekoek hainbat arrisku beren gain hartu?»

Matia eta Hurkoa fundazioek gogoeta bat landu dute izurriak eragindako auzi etikoei buruz; oroz gain, gailendu dena baino «osasun kontzeptu» osoago bat hauspotu nahi izan dutela nabarmendu du Uriartek.

«Adina ez da gakoa, eta segurtasuna ez da gauza garrantzitsu bakarra». Ideia nagusi hori nabarmendu zuten joan den astean Hurkoa eta Matia fundazioek COVID-19ak eragin dituen gatazka etikoen inguruan ondu duten agiria aurkezteko. Fundazio horietako etika batzordeko presidente Alberto Uriartek (1969, Donostia) aitortu du krisiaren gordina samurtu ahala «onbideratu» egin direla izurria hesitze aldera hartutako hainbat neurrik eragindako arazoak eta haien ondorioak, baina ikasi egin behar dela egindako okerretatik.

«Osasun kontzeptuari» buruzko gogoeta sorta batekin ireki duzue agiria, epidemian kontzeptu herren bat nagusitu dela iritzita. Zeren falta antzeman duzue?

Osasun krisiari aurre egin behar zitzaion; inork ez du hori zalantzan jartzen. Baina, paraleloki, zera aztertu behar da: krisiaren gidaritzan beti lehenetsi dira osasun irizpideak, eta beste irizpide batzuk ere kontuan hartzearen falta sumatu da. Erabakien dimentsio psikologikoa, soziala eta espirituala ez dira aintzat hartu, eta horiek ere osasunaren parte dira. Areago, horiek ere oso garrantzitsuak dira jende askorentzat.

Zer eremutan ikusi dira gabezia horiek, zuen ustetan?

Guk adineko pertsonen eta desgaitasunak dituztenen alorretan dihardugu bereziki, eta, kolektibo horietan, osasun fisikoaren osagarri diren beste dimentsio horiek oso garrantzitsuak dira. Eta, hain justu, horiek ez aintzakotzat hartu izanak ondorioak utzi ditu. Bada, esate baterako, mugimenduak mugatuta eduki dituztelako hainbat pertsonak, edota aparteko beldurrak sortu zaizkielako egoera honekin guztiarekin... Oraindik ere ikusteko daude konfinamenduak pertsona horiengan utzi dituen ondorioak.

Osasun krisia hor dago oraindik. Berriz konfinamendu bat egin beharko balitz, zer-nola antolatu beharko litzateke arazo horiek ez errepikatze aldera? Zer akats eragotzi behar dira?

Hartzen diren neurriek benetako arriskuaren araberakoak izan behar dute, ingurumari bakoitzari egokitutakoak. Gainerakoan, adinekoen zentroetan adibidez, abusu eta bazterkeria egoerak ager daitezke; areago, tratu txarrak ere bai. Neurri orokorrak bereizkuntzarik gabeko modu batean ezartzera egiten bada, normalean hor kolektibo kalteberenen beharrak kanpo geratuko dira. Beraz, kolektibo horietan diharduten profesionalen hitza aintzat hartu behar da erabakiak hartzeko orduan. Jendea bakartu behar bada, bakartu egin behar da; argi dago. Baina arloan diharduten profesionalen iritzia kontuan hartzea garrantzitsua da.

Eta horren falta sumatu duzue?

Guri, esaterako, zentroetako langileek esaten ziguten haiek beste era batzuk ikusten zituztela pertsonen segurtasuna bermatzeko; ez zela beharrezkoa egoiliarrak zentro batean 30-40 egunean bakartuta edukitzea... Izan ere, gu gure etxeetan egon gara bakartuta, baina, adineko pertsonen kasuan, haien logelak hartu dira haien etxetzat. Eta ikusi dira zentroetan gauzak egiteko beste modu batzuk, baina, instituzioetatik jaso dituzten protokoloen arabera, debekatuta zeuden horiek; ezin zituzten bideratu. Horregatik, helburua litzateke protokolo horietan segurtasuna ez izatea balio bakarra. Segurtasuna balio bat da, garrantzitsua, eta babestu egin behar da. Baina beste balio batzuk ezin dira alboratu. Hori argi ikusi zen, esate baterako, baita ere, pertsonei adinaren araberako ordutegiak ipini zitzaizkienean kalera irteteko. Zergatik ezin dituzte adineko pertsonek zenbait arrisku beren gain hartu?

Beraz, debeku eta antzekoen gainetik, pertsonen autonomia sustatzera egin behar da?

Guk ez dugu uste autonomia ororen gainetik dagoenik. Osasun larrialdi batean gaude, eta hainbat neurri hartu dira, eta egokiak izan dira: beharrezkoak. Baina, behin bizitzaren balioa babesteko neurri batzuk ezarrita, gizartearen osasun komunitarioa babestera eginda, ahal duzun orduko, beste balio batzuk ere sustatzen hasi behar duzu: autonomia ere bai. Pertsona bat soilik atera daitekeela 19:00etatik 20:00etara? Zergatik? Utz diezaiotela bere arriskuak hartzen. Ondo dago informazioa ematea, hauskorragoa dela gogora ekartzea, baina gero berak erabakiko du arrisku hori bere gain hartu nahi duen.

Krisi honek agerian utzi duen adinkeriaz erruz hitz egin da. Aipatu duzunaren gisako neurrietan, esate baterako, nabarmena izan da. Beste zein erabakitan ikusi duzue adinkeriaren itzala?

Gauzak aldatuz joan dira, zorionez, krisiak aurrera egin ahala, baina lehen erreakzio bat izan zen osasuna eta segurtasuna lehenestea ororen gainetik, eta egin ziren hainbat protokoloren lehen zirriborroetan defendatu ziren, adibidez, pertsonak adinaren arabera baztertzeko irizpideak.

ZIU zainketa intentsiboetako unitateetan-eta hartzeko, ezta?

Hori da. Zorionez, osasun profesional askoren lan onari esker, protokolo horien erabilera ona izan da azkenean kasurik gehienetan, eta ez diete jaramonik egin irizpide horiei. Gero aintzat hartu behar da, gainera, adineko pertsonen eta kolektibo zaurgarrien inguruan zer irudi zabaldu den gizartean izurri honen harira... Zenbait mezu zabaltzeko egon den erak kalte egin diezaioke urte askotan horien irudia indartze aldera egin den lan handiari.

Lehen hildakoak izan zirenean ere, zenbat aldiz gogorarazi zen zaharrak zirela...

Bai, eta gakoak izan behar luke ez pertsonen adinak, baizik eta haien osasun egoerak. Garrantzitsuena ez da ea egoitza batean bizi zen, edo 80 urtetik gorakoa zen.

Zahar etxeetan hildako asko eragin ditu epidemiak. Adinekoen zaintzarako eredu berri bat behar dela inoiz baino argiago utzi du errealitate latz horrek?

Krisi honek agerian utzi ditu hor zeuden hainbat gabezia. Adinekoen zentroek han bizi direnen etxeak izan behar dute; ez dute ospitaleak izan behar. Jakina, ez badira erietxeak, ez dituzte osasun baliabide guztiak; beraz, koordinazio ona eta joria izan behar dute gizarte eta osasun sistemek pertsona horien beharrei ongi erantzuteko. Sustatu egin behar dira zentro horiek, behar den eran; ratioetan, soldatetan, trebakuntzan... Gero, pribatu edo publikoak izan behar duten? Ez zait gehiegi gustatzen eztabaida hori. Baina argi dago horien gaineko lidergoak publikoa izan behar duela; alor publikoak zehaztu behar du zer izan behar duten zentroek, eta eskatzen zaien hori egiten dutela kontrolatu behar dute.

Krisiak utzitako alde baikorrak ere nabarmendu dituzue. Zein?

Asko direla esango nuke. Egoera gogorra izan da, fase latzena pasatu dugula dirudi, eta ikasbide asko atera daitezke. Izan ere, orain garrantzitsua da ikastea, zertan huts egin den ikustea, hori aldatzeko. Ongi zerk funtzionatu duen ere aztertu behar da, hori indartzeko. Egon dira, esate baterako, oso ondo funtzionatu duten praktikak. Adibidez, adinekoentzako egoitzen arloan eta, malgutasun handia erakutsi dute zentroek; gai izan dira goizetik gauera jarduteko modua moldatzeko, protokolo berriekin aritzeko. Harro egon behar dugu, oro har, osasun zentroetan-eta egin den lanarekin. Orain birpentsatu egin behar da egun dugun eredu soziosanitarioa, eta bilatu behar da era koordinatu eta malgu batean jardutea egun dauden beharretara egokituta. Pertsona ardatz duen eredu mota izan behar du, eta, esan bezala: segurtasunak ezin du izan aintzakotzat hartuko den balio bakarra.

Bizitzaren amaieran dauden pertsonen eta haien senitartekoen beharrak ere aintzat hartu behar dira, esaterako. Alor horretan ere izan dira gabeziak...

Horixe da: beste balio batzuk, segurtasunaz aparte. Zentroetako hainbat egoiliarrek adierazi digute haientzat txarrena ez zela hiltzea, baizik eta bakarrik hiltzea. Adineko pertsona batek onartua izan dezake amaitzear dela bere bizitza, eta garrantzi handia izan dezake, esaterako, beretzat une horretan bere gertukoak ondoan izateak... Baina horretarako argi izan behar da guretzat nagusi den balioa, bizitzarena, une horretan ez dela garrantzitsuena pertsona horrentzat. Hala ere, arloan izan diren arazoei, krisiak aurrera egin ahala, kasu askotan erantzun zaiela uste dut: malgutu egin dira hainbat prozedura.


Egia bertsio ofizialen itzalean

Jon Anzarena bezala, bat baino gehiago dira azken bost hamarkadetan argitu gabe geratu diren heriotzak, baita oraindik desagertuta dauden lagunak ere. Askotan, bertsio ofizialak estali du egia.


Ondarroako Andra Mari jaietako marmitako lehiaketan izena emateko aukera egongo da abuztuaren 1ean

Urtero legez, Arranondo Kultura Elkarteak marmitako lehiaketa antolatu du aurtengo Ondarroako Andra Mari jaietarako. Abuztuaren 16an izango lehiaketa, betiko moduan, Alamedan. Izena emateko aukera, ostera, abuztuaren 1ean egongo da. Egun horretan, lehiaketan parte hartu nahi dutenek Batzokira joan beharko dute, 19:30etik 20:00etara.

Izena emateko ordu erdiko tartea badago ere, aurreko urteetan bat baino gehiago izan dira zerrendatik kanpo geratu izan direnak. Izan ere, lehiaketak arrakasta handia dauka eta parte hartzaile kopurua mugatua da.


Zumaiako lider jarri da

Antzuolan 0-4 irabazi du Zumaiakok eta sailkapenaren buruan jarri da, Getariako Ketak eta Lagun Onakek elkarren kontra berdindu ondoren (0-0). Hiru taldeek 41 puntu dituzte, baina gol aldea Zumaiakoren aldekoa da.


Ekainaren 8ko giza katerako metroak eros daitezke dagoeneko

Ekainaren 8an egingo den erabakitzeko eskubidearen aldeko giza katerako metroak salgai daudela gogorarazi du Gure Esku Dago Irungo plataformak. Horretarako, asteazkenetan (18:00-21:00) eta larunbatetan (10:00-12:00) Kale Nagusiko 5. zenbakira hurbiltzeko dei egin du kolektiboak. Hazia tabernan edo facebook bidez ere egin daitekeela adierazi dute taldeko kideek. Metroak bost euroan izango dira salgai.


EAJ-PSE negoziazioak eta txistuak himnoari, protagonista

Hauek dira astearte honi ekin baino lehen ezagutu beharreko bost albisteak.

Negoziazioak, abian

Udal eta foru gobernu "sendoak" lortze aldera, gaur dira hastekoak EAJ eta PSE-EE alderdien arteko negoziazioak. Bilera eguerdian egingo dute, Sabin Etxean (Bilbo).

EAJren izenean ondokoak egongo dira batzarrean: Andoni Ortuzar EAJren EBBko presidentea, Koldo Mediavilla Arlo Instituzionaleko burua, Joseba Aurrekoetxea Antolaketa zuzendaria eta lurraldeetako buruzagiak: hau da, Xabier Agirre (Araba), Joseba Egibar (Gipuzkoa) eta Itxaso Atutxa (Bizkaia).

Sozialisten aldetik, honakoak izango dira mahaiaren bueltan: Idoia Mendia PSE-EEko idazkari nagusia, Miguel Angel Morales Antolaketa zuzendaria, Begoña Gil Politika Instituzionaleko burua eta lurraldeetako zuzendariak; Cristina Gonzalez (Araba), Iñaki Arriola (Gipuzkoa) eta Mikel Torres (Bizkaia), hain zuzen.

Informazio gehiago bildu nahian

Larunbatean Nou Camp futbol zelaian, Athleticek eta Bartzelonak jokatutako Kopako finalean, gertatutakoaren inguruko informazioa eskatu dio Indarkeria, Arrazakeria eta Xenofobiaren aurkako Espainiako Gobernuaren Batzordeak Poliziari.

Horrez gain, informazio-espedientea zabaldu die Espainiako himnoari txistu egitea sustatu zutenei. Zigorrak jartzea aztertzen ari direla ohartarazi die Athletic eta Bartzelona klubei eta Espainiako Futbol Federazioari.

Informazio guztia bildutakoan, Estatuko Fiskaltza Nagusiari helaraziko dio delitu zantzuak ote dauden zehatz dezan.

458 lagun zeramatzan ontzia, hondoratuta

Bidaiarien ontzi bat hondoratu da bart Txinan, Yangzi ibaian. Itsasontzian 458 lagun zihoazen, gehienak 50-80 urte arteko turista txinatarrak, Xinhua albiste agentzia ofizialak jakinarazi duenez.

Txinako Gobernuaren arabera, bost lagun hil dira eta beste 12 onik atera dituzte, tartean kapitaina eta makinaburua. Lehenengoa atxilotu egin dutela esan dute. Horien hitzetan, zikloi batek bete-betean harrapatu du ontzia, eta horren ondorioz hondoratu da.

Mugaritz, munduko seigarren jatetxe onena

Restaurant Magazine gastronomia aldizkari ezagunak munduko jatetxe onenen zerrenda jakinarazi du. Euskal gastronomiak emaitza ona eskuratu du, betiko moduan. Hala, Andoni Luis Adurizen Mugaritz jatetxea seigarren postuan ageri da, iaz bezala. Eneko Atxak Larrabetzun (Bizkaia) duen Azurmendik gorakada galanta erdietsi du: 26. postutik 19ra igo da.

Dena dela, igoerarik handiena Bittor Arginzoniz Etxebarri erretegiko buruak lortu du, 34.etik 13ra igo baita. Juan Mari Arzakek eta Elena alabak behera egin dute zerrendan (8tik 17ra) eta Martin Berasategui lehenengo 50en artetik desagertu da, 61. postua erdietsi baitu oraingoan (iaz 34. zegoen).

Bilbao Basket eta Laboral Kutxa, play-off etatik kanpo

Dominion Bilbao Basket eta Laboral Kutxa ez dira Liga eskuratzeko lehian izango, galdu egin baitute Valencia Basket eta Unicaja taldeen kontra, hurrenez hurren. Hori horrela, titulua eskuratzeko borrokan, finalerdietan, bi partida hauek jokatuko dira: Real Madrid-Valencia Basket eta Bartzelona-Unicaja.

Miribillan jokatutako partidak emozioa eta berdintasuna izan ditu nagusi. Dena dela, Valentziako taldeak Dominion Bilbao Basketek baino hobeto kudeatu ditu azken minutuak, eta finalerdietarako txartela eskuratu du azkenean.

Baskoniak Malagan jokatutako partida parekatuagoa izan da lehen laurdenean, baina azken laurdenean suspertu egin da Unicaja, eta berak erdietsi du garaipena.


Doumako eraso kimikoa ikertuko dute OPCWko kideek

Errusiako eta Siriako gobernuek arma kimikoen erabilera ikertzeko eskaria egin dute azken egunetan

DAMASKO. Iragan larunbatean Siriako Douma hirian egindako eraso kimikoa aztertzeko konpromisoa hartu du OPCW Arma Kimikoak Debekatzeko Erakundeak. Hala, datozen egunetan begiraleak bidaliko ditu erasoa gertatu zen lekura. Erakundeak Siriako Gobernuari eskatu dio «beharrezko dena» egin dezala bere begiraleek egoki lan egin dezaten. Halaber, OPCWk dio ikerketa egiteko asmoak bat egiten duela Siriak eta Errusiak erasoa argitzeko eskatu izanarekin.

Bestalde, Siriako Gobernuaren indarrak AEBen balizko eraso bati aurre egiteko prestatzen hasi dira. Donald Trump AEBetako presidenteak atzo adierazi duen «behartuta» dagoela larunbateko erasoari erantzuna ematera, eta laster jakinaraziko duela hartu beharreko neurrian inguruko erabakia. Horretarako, 24 eta 48 ordu arteko epea ezarri zuen astelehenean.

Hori dela eta, Ameriketako Goi Bilerara ez joatea erabaki du, «Siriako egoeran zentratzeko».


Talentuaren bila subkonszientean

Bederatziak bitartean, Euskadi Irratian

Askatasuna eta irudimena dira gizakiaren bi oinarriak Jan Svankmajerren ustez. Jan, 76 urteko sortzailearen lana Segobiako europear zinemaren jaialdian dago erakusgai egunotan. Animaziozko zine zuzendari mirestu, poeta, pintore, txotxongilo egile, zine zuzendari handien inspirazio iturri. ''Gu irrazionalak gara'', dio, ''baina gizartean ez dago irrazionaltasunarentzat tokirik''. Ez du bere talentuaz entzun nahi. ''Ze talentu eta ze... ? Subkonszientera iristen jakin behar da ; hori, denok daukagu, eta hantxe dago sortze lan guziaren iturria''. ''Arratsaldekoa'', subkonszienterako bidea topatzeko ahaleginean, Euskadi Irratian


Eskolako festa aparta

Luis Fuentes eskolako ikasleen diana izan zen larunbatean. Txirula jo ondoren, baloia hartu eta gurasoen kontrako futbol partidan neurtu ziren. Tailerretan eta betiko jolasetan aritu ondoren, bazkaltzera bildu ziren. 110 pertsonatik gora izan ziren mahaiaren inguruan. Bazkaldu ondoren, koreografia eta guraso batzuek sortutako musika taldearen emanaldia izan zen. Ondoren, plazara joan ziren denak. Udalak antolatutako Kultur Ille programaren barruan zirku tailerra zegoen eta han gozatu ederra hartu zuten txiki lakuntzarrek. Egitarau horren barruan, aurreko ostiralean Migel Angel Pinillos toxikologian aditua den medikuaren hitzaldia izan zen. Jende ugari bildu zen eta galdera asko erantzun behar izan zituen. Gai hori lantzen hasi dira, bestalde, Gizarte Zerbitzuen Mankomunitateak antolatutako ikastaro batean.


Ekonomia arloko politika lehentasun izango duen gobernua egin du Syrizak

Hamar ministro —aurreko gobernuan baino zortzi gutxiago—, denak gizonak, hautatu ditu Alexis Tsiprasek gobernua osatzeko. Gianis Dragasakis lehen ministrordea eta Gianis Varufakis Finantza ministroa izango dira zorraren ordainketa Europako Batasunarekin negoziatzeko arduradunak. Anel eskuindarreko buru Panos Kamenos Defentsa Ministerioaren kargu egin da.


Bergarako Orfeoiak Mozart abestuko du

Urteetako tradizioari jarraituz, Bergarako Orfeoiak, kontzertu sinfonikoa egingo du San Pedro elizan; uztailaren 7an,19:00etan izango da eta ganbera orkestra izango du lagun. Sarrerak hamar eurotan eros daitezke, honako tokietan: Mujika eta Subijai jantzi-dendatan; Seminarixoko leihatilan, ekainaren 27an eta uztailaren 4an 18:00etatik 20:00etara, eta baita Irala kalean ere, ekainaren 22an, 23an, 29an eta uztailaren 6an, 12:00etatik 14:00etara.

Uztailean eskainiko duten kontzertuarekin Mozart goraipatu gura dutela azaldu du Biain zuzendariak: "This is W. Mozart izena jarri diogu kontzertuari. Batetik, hiru obra sinfoniko-koral izango dira: Eine Kleinen Nachtmusik G major, Missa C major "Sparrow mass", eta Vesperae solennes de Confessore. Aurtengo berrikuntza da, lehenengo obra bakarrik orkestrak eskainiko duela; oso pieza ezaguna eta filma askotan erabilitakoa da. Ondoren bi sinfonia koral kantatuko ditugu: txoriei eskainitako meza bat, Enaren Meza deitzen zaiona, eta konposatzailearen bezpera ezaguna, segidan. Hirurak dira 1776-1786 urte bitartean sortutakoak. Emanaldia borobiltzeko, Mozarten piezarik ezagunena abestuko dugu orkestrak eta koruak elkarrekin: Ave Verum".

90 lagun taularen gainean

Azken urteetako Bergarako Orfeoiaren proiektuek ahots asko eskatzen zituzten, eta horregatik, beste talde batzuekin batera eskaini dituzte, azkeneko urteetakoak adibidez, Oñati Abesbatzarekin. Oraingoan, baina, talde txikiagoan kantatzeko aproposak diren errepertorioa osatu dutenez, Orfeoiko kideak izango dira bakarrik kantuan, guztira, 65 laguneko abesbatza eta lau bakarlari, eta alboan izango dute 22 lagunek osatutako ganbera orkestra.


Angiozarren zer eta... Ijitoen arteko bazkari ederra!! !

Joan den egubakoitzean, Arrasateko ijito koadrila horrek Gema Zubizarretaren eta Bixente Elortzaren zilarrezko ezteiak ospatu zituzten Ortzi jatetxean. Angiozar aldeko baserritarrek ustekabe galanta jaso zuten horrelako ijito koadrila ikusita. Argazkian ikusi daitekeen moduan, bikotea ez dago batera, ijitoek beste arau batzuk dituztelako. Bazkaria ordaintzeko orduan ahuntza


"Prozesioa eta ordezkari politikoak"

Orain dela urte bat, Oñatiko Udal Gobernua eratu berritan...

... gure herrian hain garrantzitsua den Korpus prozesioan parte hartzearen inguruko hausnarketa bat burutu genuen taldean.

Gutako inork ez zuen zalantzan jarri Oñatiko Korpus prozesioak alderdi erlijiosoari dagokionez ez ezik kultura eta folklore aldetik ere balio berezia duela.

Garbi geratu zen, beraz, Udal Gobernu taldetik begirune osoa diogula ekitaldi honi.

Hain garbi geratu ez zena ordezkari politikook prozesioan jokatu beharreko papera izan zen.

Batek baino gehiagok pentsa lezake tradizio bat den aldetik, horrela izan behar duela eta kitto.

Gure ustez, tradizioa izate hutsak ez luke justifikatu beharko ordezkari politikook bertan parte hartzea.

Gizartea eta giza baloreak aldatzen joan diren heinean, tradizio askok aldaketak jasan dituzte, sinbolizatzen dituzten baloreek gaur egungo gizarte zabalean errotuak eta onartuak dauden hainbat balorerekin talka egiten dutelako.

Garai batean botere erlijioso, militar eta politikoak elkarrekin ateratzen ziren prozesioetan eta gaur egun ere toki batzuetan horrela izaten jarraitzen du.

Oso garbi dugu hau gaur egunean jada zaharkituta dagoen gizarte eredu baten isla dela.

Jakina da garai modernoan mundu guztian zehar banaturiko herrialdeetan joera garbia estatua eta bere instituzioak sekularizatzearena dela; plano politiko eta erlijiosoak bananduz.

Ordezkari politikoak gara, eta, beraz, herritarren ordezkari.

Herritar sinestunak eta sinestunak ez direnak ordezkatzen ditugu; kristauak direnak eta ez direnak.

Gure uste apalean prozesioetan herritarrek izan behar dute protagonismoa, eta ez ordezkari politikoek.

Ordezkari politikoek parte hartzekotan herritar gisa parte hartu beharko luketela uste dugu; gainontzeko beste herritarrekin batera maila berean.

Ea aurtengoan ere eguraldiak laguntzen duen, baina neurrian.

Iazkoa bezalako beroarekin gaizki behar dute eta andero, dantzari... eta santuek eurek ere.

Animo, denei, eta gozatu Korpus jaietan!

--------------------

Mikel Biain Berraondo

(Oñatiko Udal Gobernuaren izenean)

Oñati


Egunkariaren Alde Elkartea sortu dute

Juan del Olmo epailearen aginduz "Euskaldunon Egunkaria" itxi zutela bi urte bete ziren atzo (otsailak 20). Martin Ugalde Kultur Parkean ekitaldia egin zuten itxiera gogorarazteko. Bestalde, "euskal kulturaren inguruan osatu duten gezur handia eraistea" xede izango duen Egunkariaren Alde Elkartea aurkeztu zuten. Auzipetuek gizartearen laguntza eskatu eta Europara joango direla jakinarazi zuten atzoko ekitaldian. Horretarako, bideoa eta web orria (www.egunkaria.info) prestatu dituzte.

Egunkariaren Alde Elkartea, "gezur handi bat eraisteko eta euskal kultura sustatzeko" (Gara)

Gaiaren inguruko berriak:

'Egunkaria'ren itxiera salatzeko ekitaldia egingo da etzi (2005 Ots 18)


100 urte bete ditu Maria Esnaola lizartzarrak

Atzo izan zen Maria Esnaolaren urtebetetze eguna, eta herriaren eta udalaren eskutik omenalditxo bat jaso zuen

Igandero egin ohi duen moduan, 12:45ean mezara joan zen. Handik ateratakoan Otsolar dantza taldeak aurreskua dantzatu zion eta oroigarri moduan zapi bat ere oparitu zion. Azkenik, Lizartzako Udalak lore sorta bat eta koadro bat oparitu zizkion.

100 urte betetzea ez da ohikoa, ez da egunero entzuten den zerbait. Eta horregatik, Mariari bere herriak eta udalak egun bereziago hau, are bereziagoa egiten lagundu zioten.


Osasunak porrota jaso du Granadaren aurka, eta garaipenik lortu gabe jarraitzen du

Denboraldiko bigarren porrota jaso du talde gorritxoak, 2-0 galdu baitu Jagoba Arrasatek zuzentzen duen taldeak Carmenes zelaian.

Osasunak 2-0 galdu du Granadaren aurka Bigarren Mailako hirugarren jardunaldiko partida. Ondorioz, talde gorritxoak bi porrot eta berdinketa bat eskuratu ditu lehen hiru jardunaldietan, eta garaipenik lortu gabe jarraitzen du.

Granada nagusi izan da hasierako minutuetan. Erasokor zelairatu da etxeko taldea, eta 7. minutuan lortu du 1-0ekoa, Adrian Ramosen bitartez. Gola hartu ostean, gorritxoak hobeto aritu dira, baina lehen zatian ez dira abagune argiak sortzeko gai izan.

Bigarren zatiaren hasieran, baloiaren jabe izan da Osasuna, eta lanak eman dizkio Rui Silva Granadako atezainari; Ruben Garciaren jaurtiketari erantzun ona eman dio Silvak. Hala ere, 61. minutuan, Imanol Garciak penaltia egin dio Vadillori. Vadillok berak jaurti du penaltia, eta 2-0ekoa egin du. Bigarren golak bertan behera utzi ditu Osasunak zituen esperantzak, eta etxeko taldeak eskuratu ditu jokoan ziren hiru puntuak.

Fitxa teknikoa: 2 - Granada: Rui Silva, Quini, Victor Diaz, German, Alex Martinez, Alberto Martin (Fede San Emeterio, 58. min), Montoro, Antonio Puertas, Fede Vico (Pozo, 53. min), Vadillo (Nico Aguirre, 80. min) eta Adrian Ramos. 0 - Osasuna: Ruben, Nacho Vidal, Oier, Unai Garcia, Clerc, Imanol Garcia (Lillo, 71. min), Iñigo Perez, Juan Villar, Ruben Garcia, Roberto Torres (Brandon, 60. min) eta Xisco (David Rodriguez, 78. min). Golak: 1-0: Adrian Ramos (7. min). 2-0: Vadillo (62. min). Epailea: Trujillo Suarez. Txartel horia atera die Granadako Pozori eta Victor Diazi, eta Osasunako Oierri.


Lanak bidaltzeko aukera, bihartik

Gazteen artean euskeraren erabilera sustatzeko asmoarekin, Motxian Eby esketx lehiaketa antolatu da Buruntzaldean eta Oarsoaldean. 12 eta 16 urte arteko gazteek bihar hasi eta azaroaren 15era arteko epea daukate, minutu baten bueltako iraupena duten bideoak bidaltzeko. Lanak edozein gailurekin grabatu daitezke, Stop Motion edo Meme teknikak erabilita, eta email edo whatsapp bidez bidali ahal izango dira. Informazio gehiago: www.motxianeby.eus.


Telmo Yurramendi: ‘Kantabriatik bueltan’

Telmo Yurramendi; arraunlaria.

Pasa den asteburu honetan bi estropada izan ditugu, biak Pedreñan, Santanderreko badian. Larunbatean, arratsaldeko zazpietan izan zen eta igandean berriz, ordu erdi beranduago. Marea kontuak. Pedreñakoak, estropada eremu irregularra izateko fama du: sakonera gutxi, hondar-bankuak, itsaslasterrak, haizea… Adibide bat emateko, barruko balizak lehorrean botatzen dituzte traktore baten bidez. Horri guztiari, atzera eta aurrera itsasontzi asko ibiltzen dela gehitu behar zaio, eta antolakuntzak lana izaten du inor estropada eremuan sartu ez dadin.

Larunbatean, kafea hartzen ari ginela, bigarren kalea tokatu zitzaigula esan ziguten. Ez genekien txarra ala ona zen, eta aurreko urteetako emaitzak errepasatzen hasi ginen mugikorraren bidez. Erreferentziak ez ziren onenak. Baina ez zegoen beste aukerarik eta moldatu beharra genuen. Txandan azkenak, estropada txukuna eta oso borrokatua jokatu arren. Banderatik hamaika segundora gelditu ginen, eta bigarren eta hirugarren postutik zazpira. Bigarren kalearen lehen zatian hondarrak kalea asko gogortzen zuen eta puntu horretan egin ziguten ihes hirugarren luzean, arnasa larritu eta indarrak ahultzen hasten diren unean. Baina, beste aldetik, Lekittarrari bi segundo sartu genizkion eta horrek igandean ohorezko txandan aritzeko aukera emango zigun, benetan garena erakusteko.

Igandean, Pedreñara buelta eta kafea hartzen ari ginela, berriz ere bigarren kalea tokatu zitzaigula esan ziguten. Ur baldekada hotza. Nahi ez genuena. Hasieran muturra okertu baina alde horretatik ezer egiterik ez zegoenez, kontzentratu eta txanda irabaztera atera ginen. Estropada larunbatean baino are estropada estuagoa ateratzen. Ondarroak bederatzi segundo atera zizkigun eta Getariak hiru. Pedreña eta gu parean. Pedreñako patroiak eta arraunlariek beraiek laugarren egin zutela esan zuten. Getariarrek ere hala zioten. Eguneko bigarren baldekada hotza lehorretik etorri zen: paperaren gainean laugarren egin genuela, 60 ehunenekogatik. Eta guk alderantzizkoa frogatzerik ez. 2016an fotofinisha ez edukitzearen ondorioak.

Hala ere, bi estropada oso on egin ditugu, batez ere bigarrena. Gure errendimendu maila altua izan da, emaitzek hala erakutsi ez arren. Ligan, postu bat jaitsi dugu Pedreñaren faboretan, Getariak sei puntu ateratzen dizkigu eta Ondarroak nagusi jarraitzen du. Baina ez gara makurtuko. Uztaileko azken bi estropadak eta abuztu osoa aurretik dugu eta borrokarako prest gaude, parean jartzen denari gauzak zail jartzeko. Ausartu daitezela.


Usurbilgo 5 musika talde, Gazte Danbadan parte hartzeko hautagaien artean

Martxoaren 25etik 28ra, Aitzina eta Ernai gazte erakundeek Gazte Danbada antolatu dute Laudion, "Esna harrapa zaitzala" aldarripean. Hainbat berrikuntzekin oraingoan; tartean, musika sortzaile gazteen parte hartzea sustatu nahi dute. Horretarako, "Oholtza gainean bakerik ez" ekimena abiatu dute. Gazte Danbadan kontzertuak eskaini nahi dituzten musika taldeak aurkeztu daitezke egitasmo honetara. Bozketa sistema baliatuz, lehia modukoa planteatu dute. Babes gehien jasotzen duten taldeek izango dute martxoa amaieran, Laudioko Gazte Danbadan parte hartzeko aukera.

Bozketara aurkeztu direnen artean, Usurbilgo bost musika talde ditugu; Odolaren Mintzoa, Izeberg, Hotzikara, Floxbin eta Kezka. Taldeon aldeko bozka emateko sartu bozkatu.topatu.eus atarian. "Bi segunduko kontua da! ", herriko musika taldeen esanetan.

Otsailaren 18an emango dute ezagutzera antolatzaileek, Gazte Danbadako behin betiko egitaraua; eta honenbestez baita, bertan parte hartuko duten musika taldeen zerrenda.


Idiazabalen eta Zaldibian lapurturiko taldea desegin dute

GOIERRI // Ertzaintzak sei lagun atxilotu ditu eta zazpigarrenaren bila segitzen du, Gipuzkoako hainbat herritako lantokietan 31 lapurreta egitea egotzita. Goierriri dagokionez, Idiazabalen eta Zaldibian lapurtzea leporatu die. Alarma sistemak indargabetu, horma zulatu eta kutxa gotorretako dirua eramaten zuten, Segurtasun Sailaren arabera. Talde antolatua zela gehitu du, eta aurrekariak dituztela.


Zumarraga eta Ataun gaur sartuko dira Herriartekoan; Beasain, bihar

Gaur hasiko da Gipuzkoako Herriarteko Pilota Txapelketa, esku huska eta zesta-punta sailetan. Lehen egunean sartuko dira lehian Goierriko bi herri: Zumarraga eta Ataun. Eskuko hirugarren ordezkariak, Beasainek, bihar jokatuko du. Final hamaseirenetan ekingo diote hiru herriek Herriartekoari. Joan-etorriko jardunaldi bana dituzte, koska gainditzeko. Ohi bezala, jardunaldi bakoitzean hiru partida izango dituzte, adinka: kadeteak, jubenilak eta nagusiak, bikoteka.

Zumarragako pilotari taldeak Zizurkili egin beharko dio aurre (gaur, 19:00etan, Beloki pilotalekuan, Zumarragan). «Lehen kanporaketa gainditzea da helburua. Ea lortzen dugun», aurreratu du Iñigo Viana prestatzaile zumarragarrak. Pilotari batzuk «politak» dituztela iragarri du.

Ataunek ere gaur du lehenengo talka, Alegiarekin (Alegiako Elorri pilotalekuan, 21:00etan). Paper itxurosoa egin ohi du Ataunek, urtero. Aurten ere talde lehiakorra osatu dute. «Animotsu gaude, hasteko gogoz eta indartsu. Dena ematera joango gara», aurreratu du Ataun Kirol Elkarteko ordezkari Amaia Albisuk. Alegiaren aurkako kanporaketa gainditzeko modukoa ikusten dute, gainera. «Pasatzeko aukerak baditugu. Jokatu egin beharko da, hala ere».

Ataunen Herriarteko pilotariak./Ataun Kirol Elkartea

Hasiera tristea izango dute ataundarrek, hala eta guztiz. Igandean Mexikon istripuz hil zen Irantzu Aizpurua Regil gaztea gogoan izango dute. Ataun Kirol Elkartean ibilitakoa zen.

Beasainek, azkenik, bihar 16:30ean Lezo hartuko du, Antzizar kiroldegian. «Ea frontoira jende pixka bat joatea lortzen dugun», diote pilotari beasaindarrek, zaleak animatzeko.

Beasainen Herriarteko taldea./Eskeine Legorburu

Eskolaumeena, Ataunen

Asteburuan hasiko da Goierri Beheko Eskolaumeen IX. Pilota Txapelketa ere, Lazkaoko Lapke elkarteak antolatua. Hamar herritako haurrak ariko dira.

Zazpi larunbatetan jokatuko dituzte partidak, bihartik ekainaren 20ra bitartean. Lehen jardunaldia Ataunen da, bihar 15:30ean hasita. San Martingo pilotalekuan ariko dira. Finalak, ohi bezala, Lazkaon izango dira.

HERRIARTEKOA. GOIERRIKO HERRIEN PILOTARIAK (eskua)

Ataun

Kadeteak. Iraitz Zubizarreta, Jon Olano, Josu Etxeberria eta Beñat Senar.

Jubenilak. Xabi Regil eta Iñigo Zabala.

Nagusiak. Jon Arratibel, Aimar Zaldua eta Ibai Arratibel.

Partida. Gaur, 21:00etan, Elorri frontoian (Alegia). Alegia-Ataun.

Beasain

Kadeteak. Iñaki Urdangarin (infantila) eta Arkaitz Baztarrika.

Jubenilak. Iñigo Suarez eta Beñat Garmendia.

Nagusiak. Arkaitz Goikoetxea eta Egoitz Mendia.

Partida. Bihar, 16:30ean, Antzizarren (Beasain). Beasain-Lezo.

Zumarraga

Kadeteak. Odei Mendizabal, Jokin Sanchezarevalo, Aitor Vega.

Jubenilak. Mikel Egiburu eta Beñat Agirre.

Nagusiak. Ander Quina, Asier Intxausti eta Beñat Ibañez.

Partida. Gaur 19:00etan, Beloki frontoian (Zumarraga). Zumarraga-Zizurkil.


Dr. Feelgood taldeak irekiko du Hondarribia Blues Jaialdia uztailaren 9an

Dr. Feelgood Hondarribia Blues

Dr. Feelgood banda ingelesaren rhythm and blues doinuak entzungo dira Hondarribia Blues Jaialdiko 10. ekitaldian. Antolatzaileek atzo jakinarazi zuten albistea Twitter kontuaren bitartez. Uztailaren 9an joko du Dr. Feelgood-ek, ostegunean, Bentako eszenatokian.

Hamar urte beteko ditu aurten Blues Jaialdiak, eta egitarau berezia espero da. Uztailaren 9tik 12ra egingo dute aurten, ostegunetik igandera. Lau egunez kontzertuak, tailerrak, ekitaldi gastro musikalak, eta abar antolatuko dituzte.

Ohi bezala, kontzertuak hainbat eszenatokietan banatuko dira, baina eszenatoki nagusia Bentan kokatuko dute. Orain arteko ohitura sanoari jarraituz, 10. Hondarribia Blues Jaialdiko ekitaldia guztiak doan izango dira.


Beharra daukat egitasmoa aurkeztu dute Mutrikun, hesteetako osasun arazoak dituztenei laguntzeko

Osasun arazo bat dela eta, komunera presaz joateko beharra dutenei laguntzeko Beharra daukat egitasmoa aurkeztu dute gaur [azaroak 10] Mutrikun, ACCU Gipuzkoa (Gipuzkoako Crohn eta Ultzeradun kolitisaren gaixoen elkartea) elkarteko kideek eta Jose Angel Lizardi Mutrikuko alkateak.

Crohn gaitza edo hesteetako hantura duten pertsonek sarri komun baten beharra izaten dute itxaroteko astirik gabe, eta behar horren garrantziaz jabetuta, Mutrikuko Udalak ere proiektuarekin bat egitea erabaki du. Hain zuzen ere, udal hornikuntzetako komunak eskuragarri ipintzea adostu dute. “ACCU Gipuzkoa elkarteko bat euren proposamena aurkeztera etorri zen orain egun batzuk, eta oso interesgarria iruditu zitzaigun. Ideia, udalbatza osatzen duten beste alderdiei aurkeztu ondoren, osoko bilkuran proposatu genuen gaia, eta ahoz batez onartu zen”, azaldu du Mutrikuko alkateak.

Alkateak gaineratu duenez, hurrengo asteotan herriko elkarteekin batuko da udala, egitasmoa ahalik eta gehien ezagutara eman eta atxikimenduak lortzeko.

ACCU Gipuzkoa elkarteko hainbat kide Jose Angel Lizardi Mutrikuko alkatea Beharra daukat egitasmoa aurkezten

Jone Argoitia ACCU Gipuzkoa elkarteko presidenteak, bere aldetik, udalak emandako atxikimendua eskertu du. “Mutrikuko Udala moduko erakunde bat gure proiektuan sartzeak sekulako bultzada ematen dio gure proiektuari. Egia esan, erakunde batek guri laguntzea asko da. Batetik, erakunde bezala pisua duelako, eta, bestetik, erakunde horrek herrian gure lana zabaltzeko ahalegina oso garrantzitsua dela iruditzen zaigu”.

Proiektua ez da mugatzen hesteetako osasun arazoak dituen kideei; komun baten beharra duten guztiei dago zuzenduta

Duela hilabete batzuk antzeko proiektu baten berri eduki zuten elkarteko kideek, eta hala, Beharra daukat egitasmoa sortzea erabaki zuten. “Gaixo gaudenok momentu puntual batean komun baten beharra izaten dugu. Behar hori ikusita, eta gaur egun komun publikoak aurkitzea nahikoa zaila dela jakinda, proiektu hau bultzatzea erabaki genuen. Proiektu honi esker, beharra daukagun momentuan arazoari irtenbide bat emateko aukera dugu”.

Nabarmendu dutenez, proiektua ez da mugatzen hesteetako osasun arazoak dituzten ACCUren kideei, ezta ere gaixotasun inflamatorioa dutenei ere; baizik eta komun baten beharra duten guztiei dago zuzenduta.

Proiektua maiatzean abiatu zuten Donostia mailan, eta harrez geroztik, gero eta gehiago dira bat egin duten elkarte, norbanako eta erakundeak. Proiektuak oso erantzun ona jaso du, eta Mutrikuko Udala, esaterako, proiektura gehitu den hirugarren udala izan da, Donostiaren eta Andoainen atzetik.

ACCU Gipuzkoako kideak eta Jose Angel Lizardi alkatea, Beharra daukat proiektua aurkezten

Elkarteko kideek adierazi dutenez, proiektua martxan ipini zenez geroztik 50 bat txartel banatu dira herritarren artean, eta berau eskatzea erraza dela azaldu dute. “Gaixoak sendagilearengana jo behar du, eta medikuak, bere gaixotasuna tarteko, komun baten beharra duela ziurtatu beharko du. Ziurtagiri hori elkartera ekarri ondoren, txartela luzatuko diogu. Txartel horri esker, atxikitutako tokietan txartela erakutsi, eta inolako azalpenik eman gabe komuna erabili ahal izango du”.

Mugikorretan ere bai. ACCU-ko kideek gaineratu dutenez, erabiltzaileak proiektura atxikituta dauden komunak non dauden jakiteko aukera izango du, mugikorretarako Beharra daukat aplikazioari esker. Aplikazioak erabiltzailea dagoen tokia geolokalizatu, eta gertuen dituen komunen berri ematen dio, besteak beste.


Errotak erdoilik ez

Igarako ur errotak oraindik ere ehotzen du alea tartean behin. Haren mantenuaz Luis Mari Arregi arduratzen da. Errotaria gustura dago lanarekin. Harekin hitz egin du Ainitze Agirrezabala kazetariak, martxoko Uztarria aldizkarirako.

Lurdes Iriondoren eta Xabier Leteren Errota zahar maitea abestian jasotzen diren hitzak ondo egokitzen zaizkio Loiola auzoan dagoen Igarako errotari. Zaharra baita, eta maitea ere bai. Ez du garai batean bezala jesuitentzat edo baserritarrentzat alea xehetzen, baina noizean behin martxan jartzen du errotarria, museoa ikustera joandako bisitariei bere jarduna erakusteko. Igarako errotaren mantenuaz eta ate irekiak edo bisitak direnean hura martxan jartzeaz Loiolako Etxearreta baserriko Luis Mari Arregi (Loiola, Azpeitia, 1963) arduratzen da, duela bi urtetatik. Errotara irteerak antolatzen eta jardunaldietan azalpenak ematen, berriz, Azpeitiko Ekoetxeako Itziar Unanue, Ana Arruti eta Edurne Agirre hezitzaileak aritzen dira.

Loiolako Sistiaga errekaren ondoan dagoen Igarako ur errota XVII. mende bukaerakoa da. Irina lortzeko, uraren indarra baliatuz artoa edo garia ehotzen ia lau mendez aritu da bertako errotarria gogotik lanean. Azpeitiko Ekoetxeako langile Itziar Unanueren esanetan, jesuiten garaikoa da Igarako errota. "Mezatan jauna hartzerakoan apaizak banatzen dituen ostiak egiteko erabiltzen zen garai batean. Forma haiek hasieran gari-irinarekin egiten zituzen, baina Espainiako Gerran, gariaren eskasia zela eta, arroz-irinarekin egiten hasi ziren". Igarako errotan xehetzen zen irina beste errotetan ehotzen zena baino "zuriagoa eta kalitatez hobea" zen, ehotzeko orduan azala banandu egiten zutelako. Igarako errota jesuitek ustiatzen bazuten ere, geroago esku pribatuetara pasatu zen.

Urte askotan itxita egon ondoren, 2000. urtean eraberritu egin zuen Azpeitiko Udalak, eta gaur egun Ekoetxearen –lehen Ingurugiro Etxea– eskaintzaren barnean dago. Hala, ikastetxeek, taldeek nahiz elkarteek antzinako errotaren funtzionamendua ezagutzeko aukera dute. Gainera, urtean zehar Igarako errotara ate irekiak ere antolatzen ditu Ekoetxeak, hango jarduna bertatik bertara ezagutzeko interesa duen edonork bisita dezan.

Azken errotariak

Etxearretako aitona eta aita zirenek baserrian zuten garia Igarako errotara xehetzera eramaten zutela eta, etxean pasadizo ugari entzundakoa dela dio Agirrek. Gaur egungo Igarako errotako errotariak adierazi du aita zena-eta beti entzun izan zituela errotaren inguruan hitz egiten. "Beraien istorioak zituzten. Nik geldirik ezagutu nuen errota urte mordoan. Eraikinak atzealdean zulo handi bat zuen, eta gu, mutil kozkorrak, handik begira egoten ginen. Barrua, ordea, botila hutsez beteta egoten zen, eta ez genuen ikusten errotarik. 'Zer da errota?' galdetzen genuen etxean".

Baserri mundutik bizi da Arregi, baratzea lantzetik, hain zuzen ere, eta duela bi urtetatik errotaria ere bada. "Lehengo arduraduna, Jabier Garate –Loiolako Igara baserrikoa– hil zenean proposatu zidaten niri. Loiolatarra naiz, hemengo berri badakit, eta baratzean lanean ari nintzen batean udaleko zinegotzi Aitor Bereziartua etorri zitzaidan baserrira. Lehen ez nuen nahikoa lan etxean, eta beste bat gehiago hartu nuen! Baina, egia esan, poz eman zidan nirekin gogoratu izanak, ez nuen-eta halakorik espero. Eta zer esango dizut, ba, gustura nago eginkizun honekin".

Arregi errotaren mantenuaz arduratzen denez, zereginik ez zaio falta, eta azken aldian, gainera, Aitor semearen laguntza ere badu. "Beti dago hemen zer egina, eta semea lanik gabe dagoenez, biok aritzen gara mantenu lana egiten: ubidea garbitu, errota atzean sasi-garbitzeko makina pasatu... Une honetan, esaterako, errotarriaren burdin batek milimetro batzuetako lasaiera du, eta guztia desmuntatu eta zuzentzen ari gara. Bide batez, errotarria pikatzen ari gara, alea hobeto xehetu dezan eta irina are eta finagoa atera dadin".

Bisita gidatuetan "azalpen askorik ez" duela ematen aitortu du Arregik. "Horretaz Ekoetxeako hezitzaileak arduratzen dira. Haiek aurrez abisatzen didate bisita gidatua zer egunetan den, eta nik ordurako lan guztiak zintzo egiten ditut. Eskola umeez gain, herriko gero eta familia gehiago animatzen da errota bisitatzera. Inoiz errota ikusi gabeak dira, eta hemen, Loiolan, errota bazenik ere ez dakitenak".

Errota hiru zatitan

Igarako errota ezagutzeko bisitak ordu erdi inguru irauten du Ekoetxeako hezitzaile Unanuek aurreratu duenez, eta "aproposa da oso" garai bateko jarduna ezagutzeko; uraren indarra aprobetxatuz garia edo artoa ehotzi eta irina nola lortzen den ikusteko, alegia. Bisitak hiru zati ditu, eta errotaren gainaldean dagoen antapara deritzon ur-deposituan hasten dute saioa. Aurretik, ordea, marrazkiak ardatz dituen argibide-taula baten bidez azalpen labur bat ematen die gidariak bisitariei. Sistiloa errekaren ur-emaria kanal baten bidez errotaren goiko aldean dagoen deposituan biltzen da. Antapara horrek bidetxo bat dauka, deposituak gainezka egingo balu ere uraren maila erregulatzeko.

Gero, bisitariak errotaren behealdera jaisten dira, hango ur-turbinaren funtzionamendua ezagutzeko. Errotariak deposituko ura askatzen duenean, presio handiarekin erortzen da ura, eta turbinan dagoen gurpilaren palak izugarrizko indarrarekin kolpekatzen ditu. Ondorioz, gurpila oso bizkor biratzen hasten da, eta sortzen duen errotazio mugimenduak goiko harria birarazten du, bi elementuak ardatz baten bidez elkartuta daudelako.

Bisita errotaren barruan amaitzen da, bi harriren arteko higadurari esker gari edo arto alearen ehotzetik irina nola eskuratzen den ikusita. Izan ere, errotariak errota martxan jarri ondoren, tobera deritzon edukiontzi batera alea botatzen du. Apurka-apurka, bi errotarriren artera alea erortzen da, eta bi harrien arteko marruskadurari esker xehetu egiten da. Alea ehotzen joan ahala, irina poliki-poliki errotariak prestatutako kutxa batera erortzen da. Sistema mekaniko baten bidez, errotariak erregulatzen ditu harriaren biratze eta xehetze abiadurak eta irinaren kalitatea edo lodiera.

Urte hauetan guztietan, hamaika bisita gidatu eskaini dituzte Ekoetxeako hiru hezitzaileek, eta naturako fenomeno desberdinak kontrolatu ezinak, pasadizo bat baino geihago utzi die. Unanuek kontatu duenez, Sistiaga errekak urarekin batera ekartzen duen lokatza errotako deposituan pilatzen bada, ubidea oztopatzen du, eta, ondorioz, ezin izaten da errota martxan jarri. Hain zuzen ere, Azkoitiko Xabier Munibe Ikastolako ikasle talde bat bisitan etorri zitzaien batean, ezin izan zuten errota martxan jarri lokatza asko pilatuta zegoelako deposituan. Arazo hori sahiesteko, gaur egun depositua zabalik uzten dute, urak bere bidea egin dezan eta antaparan lokatza pilatu ez dedin. Arregik bere aldetik dio bi urteotan ez duela bitxikeriarik izan. "Beno, behin, errotako turbinara jaisteko eskaileretan suge gorri bat agertu zen, eta ume guztiak garrasika hasi ziren".


Eroskiren produktuen etiketak zuzenak direla berretsi du Jaurlaritzak

Kontsumobidek egiaztatu egin du Eroski hanburgesetan ez dagoela zaldi haragirik.

Eroski eta Ercoreca supermerkatuen produktuetako etiketak "zuzenak" direla ebatzi du Eusko Jaurlaritzaren Kontsumo Institutuak (Kontsumobide), ez baitute zaldi haragirik atzeman behi hanburgesetan.

Belen Greaves erakunde horretako zuzendariak agerraldia egin du Eusko Legebiltzarrean, PSE-EEk eskatuta. Hain zuzen ere, produktuen etiketak zuzenak oten diren egiaztatzeko Kontsumobidek emandako pausoak azaltzea zuen helburu.

Urtarrilean, Eroskiren behi hanburgesetan zaldi haragi arrastoak atzeman zituela jakinarazi zuen Espainiako Kontsumitzaileen Elkarteak (OCU). Eroskik merkatutik kendu zituen, badaezpada, baina ondoren hanburgesek ez zutela zaldi haragirik egiaztatu zuen.

Gainera, Jaurlaritzak artxibatu egin zuen OCUren salaketa, ez zietelako igorri analisia egiteko erabilitako laginak.

Hanburgesa horietan zaldi haragia atzeman izan balute ere, herritarren osasuna ez zen arriskuan egongo, haragi hori ez baita kaltegarria. Dena dela, iruzurra izango zen, etiketan behi haragia zela jarri zutelako.

Greavesek Legebiltzarrean azaldu duenez, Kontsumobidek bederatzi lagin (Eroskiko bost, Ecorecako hiru eta Super Amarako bat) igorri ditu Espainiako Kontsumo Institutura, etiketak zuzenak ote diren zehazteko. Horietako bost aztertu eta gero (Eroskiko bi eta Ercorecako hiru), zaldi haragirik ez dutela egiaztatu dute.


Tai Ji ikastaroa gaur eta Gipuzkoaren

jatorriari buruzko hitzaldia, bihar

Zilegi Eskolen barruan, Lander Unanuek Tai Ji ikastaroa emango du Astigarragako kultur etxean. Gaur eta 12an izango da 09:30etan edo 19:00etan. Prezioa, 10 euro. Izena emateko: zilegieskola@aek.org edo 607 59 28 64/607 61 06 87. Bihar, berriz, Beñi Agirre Nabarraldeko kideak, hitzaldia emango du. Gipuzkoaren jatorriaz ariko da 19:00etatik aurrera, Astigarragako kultur etxean.


Dantza aste bukaera arrakastatsua egin dute Aretxabaletan

Dantza Astearen lehenengo egunak ezin hobeto joan dira. Lehenengoz antolatu zutenetik hiru urte pasa eta gero, indarberrituta etorri da Jaikiren ekimen hori. Zapatuan, egun osoan izan ziren ekintzak, eta aretxabaletar piloak parte hartu zuten. Bereziki eman zion atentzioa jendeari dantza integratu ikuskizunak; dantza egiteko muga fisiko zein psikikorik ez dagoela erakutsi zuten dantzariek.

Goizean, hainbat ikastaro egin zituzten; ume eta helduendako hip-hop ikastaroa (bereziki arrakastatsua izan zen 8 eta 14 urte artekoena), swing eta kontakt inprobisazioa. "Helburua zen askotariko dantzak antolatzea, jendeari dantza desberdinak probatzeko aukera emateko", diote Jaiki taldeko kideek, eta azpimarratzen dute guztietan osatu zirela taldeak.

Eguerdi aldera, jam inprobisazio dantzaldia egin zuten, goizean ikasitakoa erakusteko. Arratsaldean, marrazketa eta mugimendu tailerra izan zuten kuartelean; gero, dantza ikuskizunak eta Rueda Cubana delakoa; bukatzeko, DJak. Denetara, bost ikuskizun izan ziren eta jende asko joan zen ikustera, eta parte hartzera ere animatu ziren.

Mugarik gabe

Jendeak oso gustura hartu zuen dantza integratu ikuskizuna, Donostiako bi talderen eskutik. Desgaitasunak dituzten dantzariek eta desgaitasunak ez dituztenek dantza egiten dute, erakusteko mugarik ez dagoela eta gogoa bakarrik behar dela dantza egiteko.

Jaiki taldeko kideek diote "egun polita" izan zela, eta eskertzen dute eguraldi txarrik ez zuela egin eta ikuskizunak kalean egin ahal izan zirela.

Haur Dantzarien Eguna ospatu dute domekan

Domekan, Haur Dantzarien Eguna ospatu zen, Leizarra musika eskolako taldeko, Arrasateko Lore Gazteak eta Txikitxu, Antzuolako Oinarin eta Soraluzeko Urrats taldeko dantzariekin. Guztira, ia 200 umek hartu dute parte eta antolatzaileak oso pozik gelditu dira: "Oso ondo joan da guztia. Goizean eguraldiarekin zortea izan dugu, eta euririk ez duenez egin, kalean ibili gara kalejiran. Justu umeak bazkaltzeko banatzen ari ginela sekulako zaparrada bota du 14:30ak inguruan, eta ikusita eguraldia aldakor zegoela, badaezpada arratsaldeko alardea frontoian egin dugu. Jende asko izan da ikusten eta oso pozik gelditu gara", adierazi du Leizarra musika eskolako zuzendariak.


Marmoladak txikitu zuen arte

Hogei urte bete dira Marino Lejarreta 1991ko Giroa hankaz gora jartzeko zorian egon zenetik. Franco Chiocciolirekin eta Marmoladarekin topo egin zuen, ordea. Bosgarren amaitu zuen azkenean itzuli handi hura.

Italia aldean asko gustatzen zaizkie txirrindulari erasokorrak, eta horixe neukan nik, mendateetan gora erasoa jotzeko gaitasuna. Harreman polita sortu zen Italiako zaleen eta neure artean, eta, euskalduna izan arren, erreferentzia nintzen italiarrentzat ere». Italiako Giroa aipatu eta goxotasun berezia nabari zaie Marino Lejarretaren hitzei (Berriz, Bizkaia, 1957). 1979tik 1992ra erakustaldi handiak eman zituen profesionaletan, eta berehala sortu zitzaion lotura berezia Italiako Giroarekin. Klasea zeukan Lejarretak; klasea, eta muturreko ahaleginean irauteko gaitasuna. Horregatik erakartzen zuten hainbeste hiru asteko itzuli handiek. Gorputzaren mugak ezagutze aldera, debuteko urtean bertan joan zen Espainiako Vueltara. Majo sufrituta, 30. postuan amaitzeko gai izan zen.

Baina Italia aldean zegoen bere txokoa. Novostil-Helios eta Teka taldeetan zailduta, Alfa Lum Italiako taldearen eskaintza onartzea erabaki zuen 1983an. Giroan debuta egitea esan nahi zuen urrats hark, igotzaileen paradisura jauzi egitea. Eta jauzi egin bazuen, egin zuen. Seigarren amaitu zuen lehen Giro hura; laugarren hurrengo urtekoa eta 1987koa; bosgarren 1985ekoa... Azken pausoa ematea falta zitzaion Berrizko txirrindulari fin hari. Espainiako Vueltan podiumeko hirugarren koskara igota, mundua jan beharrean joan zen 1991ko Italiako Girora, Seat-Orbea eta Caja Rural-Paternina taldeak igarota, ordurako ONCEn zegoela. «Garaipenaren borrokan sartzeko edo aurrean ibiltzeko helburu argiarekin ekin nion Giroari. Ez zen itzuli handietako lehenengo esperientzia». Hiru asteko 22 itzuli zeuzkan amaituta ordurako, eta beste bitan erretiratu egin behar izan zuen: 1984ko eta 1988ko Espainiako Vueltan. «Esperientzia horrekin, banekien lan ona egiteko gai nintzela».

Giroa lehiatzera joan, eta, Vueltak eman zion erritmo biziari esker, bigarren etapako bigarren sektorea irabazteko zorian egon zen. «7,7 kilometroko erlojupekoa geneukan Sassarin, Sardinian, eta bigarren izan nintzen, Gianluca Pierobon italiarraren atzetik». Franco Chioccioli italiarraren erorketa izan zen egun hartako bitxikeria. «Etapa amaitu ondoren esan zidaten irteerako aldapatxoan erori egin zela, baina, tira, gerora ez zuen eduki eragin handirik». Ez zuen eragin handirik eduki, Chiocciolik erakustaldia eman zuelako hiru asteko gogortasunean. «Oso-oso indartsu zegoen, eta ezin izan genuen ezer egin».

Bosgarren etaparako ikusi ahal izan zen hori. Sorrento eta Scanno artean, 248 kilometro zeuzkan etapak —Giroko luzeena zen—. «Gogorra zen etapa, eta Chiocciolik berak jo zuen erasoa». Lejarreta bakarrik izan zen gai eraso hari eusteko. «Bientzat zen ona elkarlana, berak lider jartzeko aukera zeukalako, eta nik, etapa irabazteaz gain, sailkapenean aurrera egitekoa». Ez zuten asko hitz egin beharrik izan. Arrakasta gosez zeuden biak, eta sariak banatzea erabaki zuten. Gozoa izan zen garaipen hura, eta gozoa Chioccioliren joari eusteko gai zen bakarra bera zela ikustea. Sailkapen nagusian bigarren posturaino igo, eta podiumeko koskarik altuenarekin ametsetan igo zituen Berrizkoak 1991ko Giroko lehen mendate gogorrak. Ordura arte euskal txirrindularirik igo gabe zegoen Milango koskarik altuenera —Miguel Indurainek soilik irabazi du Giroa, 1992an eta 1993an—.

Hori bai, ibilbidea gogortu ahala ikusi zuen Lejarretak Chioccioliri eutsiko zionik ez zegoela. «Mendiko lehen etapa garrantzitsuan, Mortirolon, erasoa jo zuen, eta berekin bat egitea lortu nuen arren, gu baino indartsuago zegoela erakutsi zuen». Jotzen zuen eraso bakoitzeko indarrak husten ari zela nabaritzen zuen bizkaitarrak. «Giroa indartsu hasi banuen ere, Vuelta lehiatuta iritsi nintzen, eta ikusten nuen beheraka nindoala». Beheraka-beheraka, Pordoin amaitu zen etapan lehertu zen ONCEko taldeburua. «Egun hartan nahiko lan eduki nuen helmugara iristen!». Hantxe galdu zituen Giroa irabazteko zeuzkan aukera apurrak, baina Berrizkoak euskal zaleak —eta italiarrak— telebistari pega-pega eginda eduki zituen orain hogei urte.

Chioccioliri jarraitu ezinik

Aprican eta Selva di Val Gardenan amaitu ziren mendiko etapak Pordoikoaren prestaketa gisa erabili zituen Chiocciolik. Hiru etapa gogor-gogor ziren jarraian. «Eta egurrean ibili zen liderra». Hiruretako lehenengoan, Giroko 15. etapan, Mortirolon gora aurrera egin zuen Chiocciolik. «Taldekideen lanari esker lortu genuen berekin bat egitea. Baina izugarrizko lana egin behar izan genuen».

Kolpea jasotzea baino ematea hobea zela iritzita, erasoa jo eta jo ibili zen Lejarreta Selva di Val Gardenan amaitu zen etapan. «Baina liderrak ez zuen huts egin». Etapa hori amaituta jabetu zen ezinezkoa zela Giro hura irabaztea. «Banekien ezingo nuela irabazi. Hankak oso nekatuta neuzkan, huts egiten hasita zeuden, eta ia-ia ezinezkoa zen. Baina saiatu beharra zegoen». Horixe baitzen Lejarretak txirrindularitza ulertzeko zeukan modua: saiatu, saiatu eta saiatu.

Apricako eta Selva di Val Gardenako infernua igarota, hirusta gogorreko azken punta falta zitzaion Giroari, Pordoiko etapa beldurgarria. «Ordurako neka-neka eginda nengoen. Aurreko etapan oso justu iritsi nintzen helmugara, eta ez nintzen gai izan indarrak berreskuratzeko». Lejarretak gogoan dauka ekainaren 12an jaiki, eta hanka-zuztarretako min izugarria zeukala. «Oso gogorra zen, gainera, etapa hura». Hori bai, etapari ekin eta goialde horretan baten bat bazela sinesten hasi zen berriztarra. «Lur-jausi bat tarteko, San Pellegrino mendatea ezingo genuela igo jakinarazi zuten antolatzaileek». Izugarri poztu zen bizkaitarra. «Baina Marmolada jarri zuten San Pellegrinoren ordez, eta erremedioa are okerragoa izan zen». Oso mendate gogorra da Marmolada. «Eta hantxe geratu nintzen jota».

Iraun zuen bitartean polita izan zen bizkaitarraren abentura. Podiuma bera ere galdu zuen Marmoladan eta Pordoin gora, baina, azken erlojupekoari esker, Lejarretak bosgarren postuan amaitu zuen, azkenean, Giroa. Euskal zaleentzat arrakastatsua izan zen itzuli handi hura, berriztarraren eguneroko ahaleginari eta bosgarren postuari beste bi arrakasta gehitu zizkiotelako Iñaki Gastonek eta Alberto Leanizbarrutiak. «Gastonek bazekien nire gurpilari nola jarraitu. Lehiatu egin zidan mendiko saria, eta hark irabazi zuen azkenean».

Leanizbarrutiaren joarekin, berriz, Lejarreta bera ere harrituta geratu zen. Intergiroetako saria irabazi zuen, tarteko helmugetakoa. «Meritu handia zeukan. Intergiroetarako fenomenoa zen. Jarrera izugarria zeukan. Buruan sartzen zitzaion sari hori irabazi behar zuela, eta irabazi egiten zuen. Indar handia zeukan hanketan». Berriztarrak gogoan dauka Leanizbarrutia intergiroetan taldeburuen pare ibiltzen zela. «Gero erlaxatu egiten zen, baina gaitasun izugarria zeukan».

Eman beharrekoak emanda, Pordoiko etapa amaituta, Marino bera geratu zen ezer egiteko gaitasunik gabe. Egindakoarekin gustura, atseden hartzeko gogo ederrarekin amaitu zuen Giro hura. «Baina, berrindartu nintzelakoan, Frantziako Tourrera joatea erabaki genuen taldean». Ederki damutu zen gero. «Hustuta nengoen, eta atsedena behar nuen». Arrastaka ibili zen etapa askotan, eta, azkenerako, 53. postuan amaitu zuen Tour hura.

Tunelekin eztabaidan

«Chioccioli Giro hartan egon izan ez balitz»; «han erasoa jo izan banu»; «hainbeste berotu gabe gurpilari eutsi izan banio»... Lejarretak azkar aitortu du azken hogei urteotan ez duela izan horrelako burutaziorik. «Gauzak diren bezala gertatzen dira, eta kito. Chiocciolik Giro hura lehiatu izan ez balu, beste modu batera ibiliko nintzen agian; hainbeste arriskatu gabe, bigarren postua ziurtatuz. Baina...». Baina, horixe, «italiar fin, hanka-luze eta irregular hura» perfekzioaren mugan ibili zela orain hogei urteko Giroan.

Crostiseko igoera batean; asfaltatu gabeko bidea bestean; istripu larria hurrena... Segurtasuna dela eta ez dela, zalaparta handi samarra sortu da aurtengo Italiako Giroan. Baina Lejarretaren esanetan, euren garaian ere izaten zen antzeko zalapartarik. «Italian beti izan dute arazo asko gai horrekin. Gure garaian tunelekin izaten genituen eztabaidak. Oso luzeak ziren, argirik gabekoak, eta arazoak sortzen ziren. Tunel barruan istripu larriren bat gertatuz gero, akabo». Ahal zen neurrian tunelak saihestea zen txirrindularien nahia. «Eta kexatzen ginen, baina gero badakizu zer pasatzen den. Gure garaian ere zoritxarren bat gertatu arte ez ziren aldatzen gauzak».

Marino Lejarretak kolpe politak eman zituen orain hogei urteko Italiako Giroan, baina benetako arrakasta lortu, Indurainek soilik lortu du Italia aldean, 1992ko eta 1993ko Giroak irabazita. Etorkizunean euskal txirrindulariren bat gai izango ote da antzeko balentriaren bat egiteko? «Behetik gora datozen gazteen izenak ez ematea hobe da, euren izena entzuteak presioa areagotuko liekeelako. Baina jada punta-puntan dabiltzanen artean, Igor Antonek oso ezaugarri onak dauzka Girorako». Alberto Contador dabil dantzan aurtengo Giroan, baina orain hogei urte euskaldun bizi batek sortu zuen zalaparta Italia aldean.


Gutizi txikiak tabernetan dastagai

Xurrut, Altsasuko tabernen elkarteak pintxo astea antolatu du. Dozena erdi tabernek beste horren beste pintxo berezi prestatu dituzte egun hauetarako. Miniaturazko sukaldaritza elaboratua, kalitatezko produktuekin egina, eskainiko dute Xurruteko kideek Pintxo Astean. Gainera, gutizia txikitxo horietako bat dastatzen duenak zuzeneko sariak lortzeko aukera izanen du: afariak, edariak eta beste. Gainera, pilotako txapelketako finalerako bi sarrera zozketatuko dituzte.Sei pintxoak Urtzin muskuiluz betetako tututxoa, zainzuri apar eta orburu txiparekin dastatzeko aukera izanen da. Lurrazpin pintxo beganoa sortu dute: Borraja tenpura kurruskaria kanela eta azukre beltzez glaseatuta, algarrobo krema, meda eta laranjondo-lore saltsa eta txokolate, bainila eta yogur izozkiekin. Xumek barazkitxoak bakailao, patata eta tomate mermeladaz lagunduta eskainiko ditu. Koxkak, berriz, bere bezeroei barazki eta perretxiko tartaleta gainean iberikoko presa milorria eskainiko die. Gautxorik triptiko bat eskainiko die bere bezeroei plater berean. Alde batetik, dilista gorrien krema curry eta urdaiazpiko kurruskariarekin. Bestetik, foie yogurta Pedro Ximenez gelatinarekin eta, azkenik, txokolateen trufa sorpresarekin. Arkangoako pintxoak Sakanako zenbait herritan hilabete hasieran zutitu diren maiatzaren itxura du. Ogizko zuhaitzaren oinean txahal isatsa barazki eta txokolate mingotseko saltsan dago. Guztia panadera patata, indaba berde, foie bloka eta porru-ernamuinez lagunduta.


Hondarribiko Herri Olinpiadetako hirugarren eguneko argazkiak

Dagoeneko ikus daitezke herri olinpiadetako hirugarren jardunaldiko argazkiak olinpiadetako albumean. Txirrindularitza bi probak (lasterketa eta motelketa), hondarrezko irudien lehiaketa eta batelen estropadak egin zituzten atzo.

Batelen estropadako une bat. Arraunlarien laguntza izan zuten atzo