Mendexako Ondare eta Argazki Taldea, herriko historia jasotzen

Betirako gorde nahi du Mendexako Ondare eta Argazki Taldeak herriko historia, nortasuna eta ondarea. Hartara, ondorengoek ere izango dute Mendexa eta mendexarrak nolakoak ziren ezagutzeko aukera. Duela sei-zazpi bat urte hasi zuen taldeak lan horren ibilbidea.

Mendexan abenduaren 25ean eta 27an eta urtarrilaren 1ean eta 6an ikusgai jarritako erakusketa

Herritarrei laguntza eskatu zien Mendexako taldeak duela zenbait urte, eta herriak jakin du erantzuten. Argazki zaharrak bildu nahi zituzten, gerora, datu base batean gorde eta herritarren eskura jarri ahal izateko. Halaber, zenbait erakusketetan ere eman die herritarrei aukera beraien zein bestelako herritarren argazkiak ikusteko.

Mendexan abenduaren 25ean eta 27an eta urtarrilaren 1ean eta 6an ikusgai jarritako erakusketa

Urtarrilaren 6an izan dute, esaterako, erakusketa berriagaz gozatzeko azken aukera. Algorta baserria eta familia, umeak, lana eta familia gaien baitan, 80 bat argazki bildu eta erakusketan ikusgai jarri ditu herriko argazki taldeak joan den abenduaren 25 eta 27an eta urtarrilaren 1ean eta 6an. 100 bat lagun izan dira berau bisitatzera animatu direnak.

Mendexako Ondare eta Argazki Taldeko kideak.

Bertan, urte ezberdinetako irudiak ikusi, iruzkindu eta gogoratu ahal izan dituzte. Argazki batzuk noizkoak diren jakitea zaila zaien arren, 1.900. urtekoak ere badirela nabarmendu du taldeak. Ez jakintasun hori gutxitze aldera, herritarren zein erakusketara bertaratzen direnen bitartez, datuak jasotzen saiatzen da taldea, ahalik eta informazio zabalena lortzekotan.

Martxoan emakumea protagonista izango den erakusketa jarriko dute ikusgai; herritarrei argazki zaharrak eramateko deia egin diete antolatzaileek

Izan ere, taldeak dioenez, «gauza batzuk ahaztuta edo galduta ditugu; adibidez, zein lantoki edo lanbide zegoen Mendexan jendeak ez du gogoan». Oroimenerako bidea ez ezik, mendexarren historia eta nortasuna osatu eta josteko era bat sortu nahi izan du taldeak. «Jende nagusia desagertzen ari da, eta momentu hori ailegatu orduko, historia jaso eta bildu egin behar da».

Martxoan, erakusketa berri bat jarriko dute ikusgai, eta orduan, emakumea izango dute gaitzat.

Mendexan abenduaren 25ean eta 27an eta urtarrilaren 1ean eta 6an ikusgai jarritako erakusketa

Hala, Ramon Guenagak, Amaia Rementeriak, Ainara Iturraspek, Maite Garamendik eta Jasone Jimenezek osatutako taldeak herritarrei etxean dituzten argazki zaharrak eramateko deia egin die; izan ere, «argazkiak, beharbada, ez du askorik esaten, baina guztiak batzerakoan, historia osatzen da».


Bai? Ez: Ez? Bai

Eztabaidarako berbarik egokienak doguz izenpuruko o&racuteeik. Ez dot baña iñogaz eztabaidarik sortzeko asmorik. Sasoi oni yagokonez nozik-bein lañoak ta onen bitarte eguzkiuneak ikusten genduzan lengoko goizean. Ama&racuteak aldia zan. Emen giñan betiko anzera geuri yagokun mendia zaitzen. Odei ostean burun otsa. Ikustalditxoren bat ba yatorku nunbaitetik antza. Oraintxe, an dator eguzki ispiaren aspi aspitik. Kanpaiak Elgeta'n tilin-talan. Bergara'ko ertxadona txikitxo batean, tu&racuteun otsa Bergara auzo e&racuteian.

Biroka agiri dira goi aldean iru txori, ez ain abots eda&racuteeko. Moskortutakoak bai zirudian irurak. Abots onik ez ebena zer esanik ez, abesti samur goxorik ain gitxi ta albisteakaz yatorkuz. Gure buruen goi aldean zirala ontzi moskortiari igerka, or datoz, lotsatuta albiste o&racuteiak. Go&racuteiak, berdiak, zuriak, batzuk euzkeraz ta gazteleraz beste mordoxkatxo bat.

Euzkeraz batzuk zer dala-ta? Ulerkatxa dozu o&racuteek dabilen naste bo&racuteaste gustia. Batian itzez ezerezten dabenai laster bieztuko dautzue egitez. Sasi matasa makala uron ba&racuteukoa. Oraingoan baña egi sakonak aurtortu dauskuez. Ingi ori euzkeraz bialduaz gure late&racutei elea euzkera goxoa dala diñoskue, ta baita albiste ortan emon dauskue euzkotar izena bere. Zer dala ta?

Euzkera lañuez gora jazo ta erabili, be, bai. Berbaz ta lege gaistoz ukatu dagiskue izketa, baña egitez goitik bera albistez bota euzkeraz. A&racuteituta giñan eugzki artetik goitik bera euzkera bialdu dauskuela jakiteaz. Gure elez idatzitako ingiak besteak ez lako a&racuteera izan eben. A, begien izki iruntzi bia&racutea; euzkera ez ekien banakatxoak arin aringa zer ziñuen ba&racutei jakitera u&racuteiratzen yakuzan. Ezke&racuteak iñork jaramonik be egiten ez dautsena o&racuteetako umekeriari.


Bertso Transaioa egingo dute Beasainen, Trans Zikloaren barruan

German Urteaga, Maialen Lujanbio, Uxue Alberdi, Alaia Martin, Maider Arregi eta Manu Goiogana arituko dira kantuan apirilaren 5ean, Ekaitz Goikoetxea gidari dela. Igandean da Transexualen Ikusgarritasunaren Eguna.

Bertso saio bat ez da sekula errepikatzen, baina inoiz egin gabeko modukoa da Bertso Transaioa. Apirilaren 5ean egingo dute, Beasaingo (Gipuzkoa) Igartza jauregian, transexualitatea eta bertsolaritza batzeko jaialdia. III. Trans Zikloaren barruan antolatu dute jaialdia Goierriko Zubiak taldeak eta Beasaingo Udalak. Ekaitz Goikoetxea gidari dela, German Urteaga, Maialen Lujanbio, Uxue Alberdi, Alaia Martin, Maider Arregi eta Manu Goiogana arituko dira kantuan, apirilaren 5ean, 22:00etan.

Hirugarren urtez ari dira Beasainen Trans Zikloa egiten; urtarrilaren 19an hasi zituzten ekitaldiak, eta apirilaren 5eko bertso jaialdiarekin emango diote amaiera aurtengoari. Besteak beste, Transformatzen dokumentala proiektatuko dute, eta hitzaldi eta ikuskizunak ere antolatu dituzte. Tartean, German Urteaga bertsolaria bizi esperientziaz aritu da DBH 2. eta 3. mailako ikasleekin, eta hitzaldi bat eman zuen Aitzole Aranetak.

Igandean da Transexualen Ikusgarritasunaren Eguna.


Ugarteburu: 'Sortu epailetzaren pasilloetan bahituta dago'

Ezker abertzalea "urtebete baino gehiago Sorturen legalizazioaren" zain dagoela ekarri du gogora Maribi Ugarteburuk

Sortu "Espainiako epailetzaren pasilloetan bahituta dagoen aukera politikoa" dela esan du Maribi Ugarteburu ezker abertzaleko bozeramaileak.

Euskal politika aztertzeko Donostian eman duten prentsaurrekoan egon da Ugarteburu. Bertan, ezker abertzalea "urtebete baino gehiago Sorturen legalizazioaren" zain dagoela ekarri du gogora, eta "Alderdien Legeak exijitzen duena betetzen" duela azpimarratu du.

"Hala ere, PSOEren Gobernuak hauteskundeetan parte hartzea ekidin zuen, eta orain, PPren Gobernu berriak, bahiketa hori luzatu du", adierazi du.

Datozen hauteskundeen inguruan, ezker abertzalearen lehen lanek ez dutela izenak finkatzea bilatzen adierazi du Ugarteburuk, eta arreta programan jartzen ari direla zehaztu du, "Euskal Herriko herritarrek behar duten eskaintzan".


Zaldibarko Berbalagunak bidelagunak behar ditu

Zaldibarren euskaraz aritzeko guneak eta uneak sortzeko ezinbestekoak dira bidelagunak; bidelariek euskara praktikatzeko eta maila hobetzeko beharrezkoak dituzte bidelagunak.

Astean ordu batez biltzea eta euskaraz praktikatzea izango litzateke bidelagunaren egitekoa. Topagunetik, Zaldibarren euskararen normalizazio prozesuan "eragile aktiboa" izateko aukera eskaintzen dela nabarmendu gura izan dute, baita ere. "Esperientziak erakutsi digu hizkuntza bat bidelagunekin batera ikasten bada, orduan indartzen dela haren erabilera".

Izena emateko, labur.eus/zaldibarkoberbalaguna helbidera jo behar da. Informazio gehiagorako zaldibarkoberbalaguna@gmail.com helbidera idatzi daiteke, edo 688 722 989 telefonora deitu.


?Galtzeko ez dugu ezer, eta irabazteko, aldiz, asko?

Txapelketa Nagusian bete-betean murgildu da Miren Amuriza. Errusiar mendiko puntara iristear dago, ezustean. Laudion eta Gasteizen aurreneko lerroan jarri ondoren, atsedenik gabe dabil. Baina burua argi eta oinak lurrean.

Bertsolari legez ezagutzen zaitugu gehienok Euskal Herrian, baina, nolakoa da Miren Amuriza?

Nire adineko edozein gazteren antzekoa naizela esango nuke; parrandazalea, ikaslea... Bizitzari ilusio handiz begiratzen diona.

Eskolartekoan urte batzuetako esperientzia baduzu, eta lehen aldia da Txapelketa Nagusian parte hartzen duzuna. Badirudi, gazteok goia jotzeko prest zatoztela.

Txapelketa Nagusian kantatu ahal izatea aukera itzela da guretzat, galtzeko ez baitaukagu ezer eta irabazteko, berriz, asko. Lehenengoz parte hartu dugun guztioi nabaritu zaigu lasaitasun hori, eta saioetan izandako emaitzek argi erakutsi dute, gainera.

Durangaldeak, txapelketako pankarta eta animoez gain, zer ematen dio 19 urteko neska gazte bati?

Gasteizen bizi naizenetik Durangaldea faltan botatzen dudala konturatu izan naiz sarritan. Eta ni bezalako bati zer eskaintzen dion? Anboto, Durangoko Azoka bera, herri txikietako jaiak... Bizitasun handia dauka gure inguruak.

Zuk ere hurbiletik bizi dituzu abenduko Azoka egunak...

Umetan ia urte osoa pasatzen genuen Azoka noiz etorriko zain; desiatzen egoten ginen bertara joan, musikari eta idazleak ikusi, edo zerbait erosteko. Gainera, Azoka zuzenean lotzen genuen Olentzerorekin, eta horrek halako magia berezi bat ematen zion. Gaur egun, oso ezberdin ikusten ditut kontuak, baina, hala ere ilusioz egoten naiz Azokari begira. Gero igarri orduko bukatzen zaigu, baina...

Egunerokoan, nola entzuten duzu musika, mp3-an ala cd-an?

Eta kasetteak zer? Nik, behintzat, etxean kutxa bat bete-beterik daukat, eta sarritan entzuten ditut. Autoan noanean ere, beti behar izaten dut musika ?suabe-suabe jarrita egon arren?, beraz, guantera ere cd-z gainezka daukat beti.

Eta liburua zein egunkaria, paperean ala digitalean?

Paperean, dudarik gabe.

Baduzu Azokan bertan erositako liburu edo disko kuttunik?

Makina bat liburu eta disko erosi ditut Azokan, eta ez nuke jakingo bakarra aukeratzen. Adinaren arabera, gustuak ere aldatuz doazkit, eta lehen Euskaraokea-ren kasettea edo Harry Potterren liburuak erosten nituen bezain gogotsu erosiko ditut aurten poema libururen batzuk edo bakarlariren baten diskoa.

Baina bertsotan aritzeaz gain, Miren Amurizak zer proiektu ditu eskuartean?

Azken boladan Txapelketan murgilduta ibili naiz, eta, egia esan, ez dut asti handirik izan beste ezertan pentsatzeko. Beraz, esku artean, oraingoz, proiektu berririk ez dut. Baina buruan... Erdiak beteko banitu pozik!

Durangoko Azokan lan berri bat sinatzen aurkituko al zaitugu inoiz?

Batek daki! Ilusio handia egingo lidake, baina, aurtengoz behintzat, gustura egongo naiz ilaran liburu edo diskaren bat sinatu diezadaten.


“Las Klitorix” erdigunean! !

Kaixo gaztee!

Pasa den igandean musikarekin kontaktu zuzena izan genuen, “Las Klitorix” taldea etorri baitzen erdigunera kontzertu bat eskaintzera.

Haien ikuskizunaz disfrutatzeaz gain haiekin hitz egiteko, galderak egiteko eta ezagutzeko aukera izan genuen!


Urkijok "ondorioak" eskatu eta astebetera iritsi dira iheslarien aurkako lehen atxiloketak

Egunak zeramatzaten Espainian Miarritzeko ekitaldian parte hartu zutenen atzetik. Aurreko astean Carlos Urkijo Espainiako Gobernuaren ordezkariak Frantziari eskatu zion kitatu gabeko auziak zituztenak atxilotzeko, eta eskatu bezala egin du Frantziak orain. Aranaldek euroagindu eskaera zuela argudiatu dute atxiloketa gertatu berritan. Hilaren 15az geroztik ez da hori eskatu duen bakarra izan Urkijo, hala ere.

"Ondorioak" eskatu zituen Urkijok, zehazki. "Pentsatzen dut Frantziako poliziak ondo jasoko zuela gertatutakoaren berri. Eta noski, atxiloketak egiteko, atxiloketak egin behar badira, momentu egokia ez da ehunka pertsona ekitaldi bat egiten ari direnekoa. Pentsatzen dut datozen egunetan ondorioren bat egon beharko duela antolatzaileekin edo parte hartzaile batzuekin lotuta".

Urkijorekin bat egin zuten AVTk, Dignidad y Justiciak, Covitek eta Miguel Angel Blanco Fundazioak. Miarritzeko ekitaldian terrorismoa goratu zela esan zuten, gainera, eta neurriak eskatu zituzten horiek ere. La Razón Espainiako egunkariaren arabera, ekitaldia parte hartu zutenak ikertzen aritu da Frantzia.


'Loreak' filmak Espainia ordezkatuko du Oscar sarietan

Loreak filma hautatu du Espainiako Zine Akademiak Oscar sarietako Atzerriko Film Onenaren atalean lehiatzeko. AEBetako zinema akademiak erabakiko du orain, zer herrialdeetako filmak lehiatuko diren. Ingelesezkoak ez diren filmen munduko ordezkaritza guztietatik bederatzi aukeratuko dituzte, lehendabizi; eta bederatzi horietatik, bost lehiatuko dira Oscarretan. Urtarrilean jakinaraziko dute zein diren bost sailkatuak.

Hautatua izanez gero, Oscar sarietan parte hartuko lukeen lehen euskarazko filma litzateke Loreak. Jon Garañonek eta Jose Mari Goenagak zuzendutako pelikularekin batera aukeratu zituzten, hasieran, Magical Girl eta Gracia Querejetaren Felices 140 filmak. Hiruetatik, euskarazkoa apartatu dute orain. Loreak filmeko aktoreen artean daude Nagore Aranburu azpeitiarra, Itziar Aizpuru getariarra eta Egoitz Lasa zarauztarra.

Iazko irailaren 23an Donostiako Zinemaldiko Sail Ofizialean eman zuten Jose Mari Goenagak eta Jon Garañok zuzendutako filma. Ordutik kritika on eta sari ugari jaso ditu: Siberiako Zinema Jaialdiko filmik onenaren saria, pelikula latino onenarena Palm Springseko zinemaldian, Espainiako film onenaren Sant Jordi saria… Tokioko Latin Beat jaialdian, berriz, Nagore Aranburuk, Itziar Ituñok eta Itziar Aizpuruk ex aequo irabazi zuten emakumezko aktore onenaren saria. Oraintsu, I. EZAE saria ere jaso berri du Loreak pelikulak.

2016ko otsailaren 28an banatuko dituzte Oscar sariak.

Loreak filmaren zati bat grabatzen jardun zuten Zarauzko ordainlekuan.


Aroztegia enpresaren salaketagatik deklaratu beharko dute Baztango alkateak eta alkate ohiak

Prebarikazio delitua egotzita, Joseba Otondo eta Garbiñe Elizegik urriaren 6an joan beharko dute Iruñeko epaitegira eta EHBilduk elkarretaratzea deitu du babesa emateko

2016ko maiatzaren 2an Palacio de Arozteguia SL enpresak Baztango EHBilduko ordezkari eta ordezkari ohien aurkako kereila paratu zuen Iruñeko 5. Instrukzio auzitegian. Joseba Otondo Bikondoa, gaur egun Baztango Alkate eta Baztango Batzar Nagusiko lehendakaria eta 2011tik 2015era Baztango Alkate eta Baztango Batzar Nagusiko lehendakaria izan den Garbiñe Elizegi Narbarteri prebarikazio delitua egotzi nahi diete. Batean, legez kontrakoa izendatu zen proiektuaren epaiketan Baztango Udala erretiratzeagatik eta bertzean berri bat osoko bilkurara «berandu» eramateagatik.

Baztango EH Bildutik oroitarazten dutenez, «Aroztegiako proiektua proiektu urbanistiko espekulatzailea da, Baztango paisaia eta egitura soziala hankaz gora jarriko lukeena. 2010ean hasierako Aroztegiako proiektu espekulatzailea herritarren borondatearen kontra onartu zuen Baztango Udalak Virginia Aleman Baztango Udaleko alkate zela (gaur egun Geroa Baiko parlamentaria), UPNren gobernuak azken oniritzia eman arte. Proiektu hura epaitegiek legez kontrakoa izendatu zuten».

2014an Baztango Udaleko eta Baztango Batzar Nagusiak Lekarozko lur ez-urbanizagarrien birkalifikazioaren kontra zeudela ikusirik, UPNren gobernuak proiektua UGPSa bezala tramitatzea onartu zuen. «Baztango tokiko entitateen autonomiaren gainetik pasatuz eta UGPS figura inposiziorako erabiliz, hauteskundetako bi egun falta zirela UGPSa onartu zuen. Geroa Bairen gobernuak berriz, UPNren jokaldiari azken oniritzia eman zion 2015ko urte zahar bezperan», dio EH Bilduren oharrak. Argi utzi nahi dute zintzotasunez eta gardentasunez jokatu dute beti, «eta kereila hau jazarpen judizial politiko baten kanpaina besterik ez dela». Mehatxu eta jazarpen guztien gainetik EH Bilduk «herritarren borondatearen defentsan, lurraren defentsan eta kapitalismo espekulatzailearen kontra segituko du lanean. Ez gaituzte isilduko eta ez gaituzte geldituko».

Honela, Baztango alkate eta alkate ohiarekin elkartasuna adieraztera herritarrei dei egiten diete, urriaren 6an goizeko 9:30ean Iruñeko Auzitegietan eginen den elkarteratzean parte hartzera.


EAJk Gipuzkoako elkarteen gaineko zerga tasa %28koa izatea proposatu du orain

EAk eta biek irailaren 4an %30ekoa izatea hitzartu zuten Diputatuen Kontseiluan. Arabako eta Bizkaiko tasa bera lortu nahi dute jeltzaleek Gipuzkoan, hiru lurraldeen "harmonizazioa" erdiesteko.

Giuzkoako Foru Aldundiaren Diputatuen Kontseiluak (EAJk eta EAk osatua) irailaren 4an herrialdeko elkarteen gaineko zerga tasa %30ekoa izatea onartu bazuten ere, EAJk orain sartutako helegiteen bidez tasa %28koa izatea proposatu du. Izan ere, EAEko hiru lurraldeen "harmonizazio fiskala" dute helburu jeltzaleek.

Arabako eta Bizkaiko Batzar Nagusiek, hain zuzen, orain hilabete batzuk onartu zuten tasa %28koa izatea. Egungo %32,6ko tasa %28ra murriztu nahi du EAJk Gipuzkoan ere, baina Batzar Nagusiek onartu beharko dute hori. Araban eta Bizkaian PPren laguntzarekin atera zuen neurria aurrera.

"Gipuzkoako erakundeen egonkortasuna eta ekonomiaren lehiakortasuna bermatzeko", Foru Aldundiak adierazi du tasaren inguruan "adostasuna lortzeko erabateko jarrera" daukala. Oharra ez du Ogasun Sailak bidali (EAren esku dago), Foru Aldundiak berak baizik. PSE-EEk eta EB-Aralarrek %32ko tasa nahi dute, PPk %28koa. EAE-ANV baliogabetu egin zuten Espainiako auzitegiek.


Artilleria erretiratzeko, uzkur

Ukraina ekialdeko su-eten urraketek arma astunen erretiratzea atzeratu dute.Armadak adierazi du «su-etena guztiz errespetatu ezean» ez duela artilleria atzera mugituko

Ukraina ekialdeko egoerak nabarmen hobera egin arren, oraindik handiak dira bake itunean hitzemandakoak betetzeko arazo eta atzerapausoak. Ukrainako Gobernuak eta matxinoek asteburuan arma astunak erretiratzea adostu zuten, gune desmilitarizatua sortzen hasteko, Minskeko itunak aurreikusi baino astebete geroago. Bada, are gehiago atzeratuko da artilleriaren erretiratzea: Ukrainako armadak adierazi du ezin dituela armak atzera mugitu, «matxinoek erasoak ez dituztelako eten».

Beranduenez, su-etena indarrean sartu eta 48 ordura, alegia, iragan asteko astelehenean, hasi beharra zuten kanoiak eta misilak jaurtitzeko sistemak borroka eremutik atzera mugitzen, bi astetan segurtasun eremua eratzeko. Asteburuko akordioaren ostean, Kiev gaur zen horretan hastekoa, baina baldintzak betetzen ez direla argudiatuta, atzeratu egin du operazioa. «Bake akordioen lehen fasea da su-etena guztiz errespetatzea. Terroristek [matxinoek] gure posizioei tiro egiteari utzi bezain pronto hasiko gara bigarren puntuarekin», adierazi du Anatoli Stelmaj koronelak.

Armadak salatu duenez, Xirokino herriko posizioei eraso egin diete matxinoek, morteroekin, tankeekin eta artilleriarekin, eta gutxienez bi soldadu hil dituzte. Azov itsasaldeko Mariupol hiri estrategikotik 23 bat kilometrora dago Xirokino, Donetsk eskualdean. Asteburuan ere borrokak izan dira inguru horretan. Donetsko Herri Errepublikako militarren ordezkari batek azaldu duenez, hiriaren erdia errusiazaleen menpe dago, eta, beste erdia, berriz, Ukrainako Azov batailoiaren esku.

Kievek uste du matxinoak Mariupol hartzeko erasoaldia prestatzen ari direla. Kyiv Post Ukrainako egunkariak kontsultatutako analistek diotenez, hiria setiatzeko posizioak indartzen ari dira matxinoak.

Kostaldeko portu nagusia izateaz gain, hegoalderagoko lurraldeak defendatzeko armadaren azken gotorlekua ere bada Mariupol. Matxinoen eskuetan eroriz gero, eremu horiek aise bereganatuko lituzkete.

Baina matxinoek ere armadari leporatu diote su-etena urratzea, eta Donetsk eta Luhansk hiriburuen aldirietan erasoak egitea. «Indar ukrainarren partetik probokazioak eta erasoak jaso ditugu. Ezin esan daiteke bakea guztiz ezarri dela», adierazi du Denis Puxilin Donetsko Herri Errepublikako Parlamentuko presidenteak.

ESLA Europako Segurtasun Lankidetzako Antolakundeak baieztatu du menia ez dela errespetatzen. Alexander Hug erakundeko behatzailearen hitzetan, «gune estrategikoetan», hala nola, Debaltseven, Mariupol inguruan eta Donetsk hiriburuko aireportuan borrokak izan dira.

Larunbatean sartu ahal izan zuten lehen aldiz Debaltseven, asteetako setioaren ondotik, eta herritarrak «txarto» aurkitu zituzten. Halaber, Hugek aldeei galdegin die arma astunen inguruko informazio gehiago helarazteko. «Jakin beharra dugu non dagoen artilleria, zein bide hartuko duten mugitzeko, eta behin erretiratuta non gordeko duten».

Laukotea, Parisen

Matxinoak gaur dira hastekoak arma astunak erretiratzen, atzo jaieguna baitzuten: Aberriaren Defendatzaileen Eguna —Ukrainan ez dute ospatzen, baina bai Errusian eta beste zenbait sobietar errepublika ohietan—.

Bi herri errepubliketako agintariek dagoeneko sinatua dute artilleria erretiratzeko agindua, nahiz eta, haien arabera, su-etena zorroztasunez errespetatzen den lekuetan jada atzera mugitu duten. Halere, ikusteko dago nola erantzungo dioten Kieven erabakiari.

Hain zuzen ere, Minsken abiatutako bake prozesua azkartu eta egonkortzeko bilduko dira gaur Parisen Frantziako, Alemaniako, Ukrainako eta Errusiako Atzerri ministroak.

Izan ere, Kiev eta haren aliatuak beldur dira gatazka baretu ez eze, errusiar hiztunak nagusi diren beste lurraldeetara hedatuko ote den. Herenegun bonba bat zartarazi zuten Kharkiv hirian, Euromaidango hildako protestariak omentzeko ekitaldi batean, frontetik 200 bat kilometrora. Atzo hil zen erasoan larri zauritutako gaztetxoa, eta, guztira, hiru dira hildakoak.

Hala ere, Kievek beti baztertu du errusiazaleak gehiengo diren lurraldeei kontzesiorik egitea, Ukraina estatu unitarioa dela argudiatuz. Alde horretatik, Petro Poroxenko Ukrainako presidenteak atzo hitzeman zuen galdutako Krimeako penintsula ere Kieven agindupera itzuliko dela. «Ez da azkar eta erraz gertatuko, baina okupatutako lurraldea berreskuratuko dugu. Ukrainak ez du inolaz ere onartuko baliogabeko akta hori [erreferenduma]».


Azaroaren 6an egingo dute Mendiko XXI. eta Udazkeneko XXVII. argazki rallya Azpeitian

Azaroaren 6rako, igandea, antolatu dute Mendiko XXI. eta Udazkeneko XXVII. Argazki rallya Azpeitiko Argazki Elkarteak eta Lagun Onak Mendi Bazkunak elkarlanean.

Parte hartu nahi duenak izena igande bertan eman beharko du Argazki Elkartearen egoitzan, Perez Arregi plaza 1 zenbakian, 9:00etatik 9:30era bitartean. Izen ematea 10 euro izango da nagusientzat, aldiz, 16 urtetik beherakoek ez dute ordaindu beharrik izango. Antolatzaileek azaldu dutenez, parte hartzeko beharrezkoa da memoria txartela hutsik izatea rallya hasi aurretik.

Rallya Loiolan eta bere inguruetan egingo dute, eta gaiak egunean bertan jakinaraziko dituzte. 13:30ean amaituko da Loiolatxo Elkartean, eta, behin txartelak hustutakoan, azaroaren 13a arte bidali ahalko dituzte argazkiak parte hartzaileek. Partaide bakoitzak 36 argazki aurkezteko aukera izango du, eta argazkiakaae@gmail.com helbidera bidali beharko ditu partaidearen izena, artxiboaren izena eta gaiaren zenbakia zehaztuta.

Goiza amaitzeko bazkaria egingo dute hala nahi dutenek Lagun Onak Mendi Bazkunaren tabernan. Joan nahi duenak izen-emate garaian esan beharko du.

Rallyko hiru lehen sailkatuek diru saria eta garaikurra jasoko dituzte, eta baita herriko lehen sailkatuak eta argazki onena ateratzen duen argazkilariak ere. 16 urtetik beherako hiru lehen sailkatuek ere izango dituzte sariak.

Sari banaketa azaroaren 26an, igandea, egingo dute 18:30ean Lagun-Onak M.B.ren elkartean.


Azken mendekua

San Martin jaiak, Zamudion

San Martin jaiak azaroaren 9tik 12ra bitartean ospatuko dira Zamudion. Herriko jai nagusiak dira, eta, igaz moduan, Vendetta musika taldeak aurton be eskainiko dau kontzertua berton. Saio berezia izango da, nafarrek Bizkaian emongo daben azken kontzertua izango dalako. Gainera, besteak beste, dantzek, umeentzako ekitaldiek eta azokak osatuko dabe jai-egitaraua.

Jarraitutasuna izango da aurtengo Sanmartinen ezaugarri nagusia. Izan be, jai-egitarauak nobedade gitxi dakar. "Gauza barriak egitea gustauko litxakigu, baina urtero ezin da egin: horretarako nahiko dirurik ez dogulako, proposamen barririk ez dagoalako.... Dana dala, pozik gagoz, zerbait ondo badabil eta jenteari gustatzen bajako, zergaitik aldatu? ", esan deusku Manu Francisco Zamudioko Udaleko zinegotziak. Manugaz batera, hainbat lagun dabilz lanean jai ederrak prestatzeko, Eguraldi ona jai batzordean. "Herriko taldeek bat egiten dabe jaiakaz, batez be Arbolantxa Pelota alkarteak, Guraso Alkarteak, HiruBat dantza taldeak eta Zamudioko Kamara Koralak".

Ekitaldi nagusietako bat Vendetta taldeko kontzertua izango da. Naparrek musikea utziko dabela iragarri dabe eta Zamudion emongo dabe Bizkaian eskiniko daben azken kontzertua. "Vendetta bezalako taldeek adin guztietako jentea erakartzen dabe eta aurton kontzertua lehenago izango da: 01:00ean izan beharrean, 23:30an izango da, gurasoek holan eskatu deuskuelako". Oxabi eta Puro Relajo taldeek eta disk-jockey bik –Markelin eta Paco Sánchez– osatzen dabe gabeko musikaren eskaintza. Era berean, “Zamudio Izar” lehiaketea eta San Martin XXX. Kontzertua be antolatuko dira. Azken horretan Tantak (Mungia), Xatz Eskifaia (Hondarribia) eta Nurat (Gasteiz) arituko dira.

Publiko gaztea oso garrantzitsua da jai-batzordekoentzat. "Azken bolada honetan, gero eta gazte gehiago inplikatzen dira jaiak prestatzeko lan-taldean. Eta hori benetan eskertzekoa da. Azken urteotan antolatu doguzan kontzertuak ez dira oso arrakastatsuak izan eta hareen ekarpenari esker, musika taldeak herriko gazteen gustukoak izan dira”.

Ruben Glera

Jaietako beste protagonista bat Ruben Glera izango da, horrek jaietako pregoia botako daualako. Rubének bitxitegia dauka herrian eta oso ezaguna da herritarren artean. "Hainbat alkartetan dabil, Zamudio Kirol Alkartean, esate baterako. Gainera, goi-mailako kirolaria da, txirrindularia, eta askotan kanpora eroaten dau Zamudioko izena. Rubenek herria daroa bihotzean eta bazan ordua hemen, bere herrian, omenaldi txiki bat eskaintzeko".

Jaiak azaroan ospatzen dira eta eguraldiak izugarri baldintzatzen dauz ospakizunak. "Egia da, eguraldi txarra egiten badau, ziur asko jente gitxiago etorriko da jaietara. Eta azaroan euri zaparradak eduki ahal doguz, edo praka motzak jantzi ahal doguz. Auskalo! Beraz, kontzertuak egiten diran gunean karpa bat jarten dogu eta aurton Kultur Etxean be jarri gura dogu. Holan, beste areto bat lortzen dogu ekitaldiak egiteko".

Eguraldia kontuan hartzekoa da, bai, baina jai-batzarkidearen berbetan, "herriko jai nagusiak dira, Pazkoakaz batera, eta zamudioztarrok jaiak etortzeko irrikan gagoz: lagunakaz eta familiagaz egoteko momentu paregabea da. Batzuk kanpotik etorten dira bakarrik jaiak diralako. Eta guk horretarako egiten dogu lan urte osoan. Azken batean, jaiak jentearentzat egiten dira. Herria, zamudioztarrak, dira jaien mamia".

Jai-egitaraua

Azaroak 9, barikua

–18:30 Txupina. Kantarelux taldeak abestuko dau. Ikurriña igoko da eta gozokiak banatuko dira bertaratutakoen artean

–Pregoia, Ruben Gleraren eskutik

–Kartel lehiaketaren sariak banatzea

–Txokolatadea, txosnan

–Kalejirea, Gazte Elai eta Bertoko taldeakaz batera

–20:00 “Zamudio Izar” lehiaketea, herriko plazan

–23:00 Kontzertuak, Sabino Arana plazan. Oxabi + dj Paco Sanchez

Azaroak 10, zapatua

–11:00 Puzgarriak, Kultur Etxean

–12:00 Kalejirea, herritik

–18:00 Dantzak, HiruBat taldeagaz, Kultur Etxean

–20:00 San Martin XXX. Kontzertua, Zamudioko eleizan: Tantak (Mungia), Xatz Eskifaia (Hondarribia) eta Nurat (Gasteiz)

–23:30 Kontzertuak, Sabino Arana plazan: Vendetta + dj Markelin

Azaroak 11, domeka. San Martin

–11:00 Umeen pilota partiduak, frontoian

–11.00 Mezea, eleizan

–12:00 Kalejirea, herritik

–18:00 Kontzertua, Sabino Arana plazan: Puro Relajo

Azaroak 12, astelehena. San Martintxu

–11:00 Mezea, eleizan

–12:00 Kopaua, eleizpean

–16:00 Karta txapelketea, Adintsuen Etxean


Busturialdea eta Durangalderako anbulantzia medikalizatu bi eskatu dituzte

Bildu, PSE-EE eta PP alderdien aldeko botuekin onartu du Zaldibarko udalak, Busturialdea eta Durangalderako bi anbulantzia medikalizatu eskatzen dituen mozioa. Gai horri buruz iritzia emateko ezagutzarik ez dutela argudiatuta, abstenitu egin ziren EAJko zinegotziak.

Honako eskariak egin dizkio Zaldibarko Udalak Eusko Jaurlaritzako Osasun sailari: Iurretako suhiltzaileen parkean Durangaldea eta Busturialdeari zerbitzua emango dioten anbulantzia medikalizatu bi ipintzea, enfermeriarako langile bat gehiago hartzea, eta Durangoko Landakoko larrialdietan dauden gabeziak ahalbait arinen konpontzeko neurriak hartzea.

Eskualdeko osasuneko langileek mahaigaineratu zuten udaberrian arazoa. Azaldu zutenez, Gernikatik etortzen da orain anbulantzia, eta “40 minutu behar ditu Durangora heltzeko, ostean gaixoa Galdakaora eroateko”.

Aurretik eskualdeko beste udal batzuetan (Durangon, Elorrion eta Iurretan) ere aurkeztu, eztabaidatu eta onartu dute joan zen astean Zaldibarren onartu zuten mozio hau.


Mezak, indarkeria eta erabakitzeko eskubidea

Ohikoa denez, aste oparoa dugu hasi berri den hau ere nafar politikan. Astelehen goiz beroa bilakatu da gaurkoa, nahiz eta zero gradurekin argitu duen, izan ere, Parlamentuko Mahaiak lanak izan baititu gaur, bozeramaileen bilkuraren mahai gainera agertutako gai bero bi jorratzeko.

Adierazpen instituzional bi bozkatu dira, bietan ere bai eliza tarteko; batetik aldaketaren lau indarrek eta PSNk bat egin dute salatze aldera pasa den azaroaren 20an, Madrilen, Nafarron San Ferminaren kongregazioak Francoren omenez egindako meza eta horretan gertatutako guztia.

Bestetik, UPNk salatu du egunotan Abel Azkona artista nafarrak Serapio Esparza plazako aretoan ikusgai duen erakusketaren baitan jasotzen den lana eta horren filosofia. Exijitu nahi zioten Iruñeko Udalari bertan behera uztea erakusketa. Jakina, ez da onartu.

UPNk eta PPk argi utzi dute beste behin eliza defendatzeko edozer gauza egiteko gai direla, 36ko fusilatuen eta euren familien memoria zapaltzen bada ere.

Astea abiatzeko, gai potolo bi. Edonola, aste hau beste bi gaiek itxiko dute, eta nire aburuz behintzat, askoz ere garrantzi gehiagokoak biak. Batetik, hilaren 25ean nafar politikak EZ esanen dio emakumeen kontrako indarkeriari. Eta, azkenik, hilaren 27an, pentsatu nahi dut Nafarroako Parlamentuak BAI esanen diola nafarron erabakitzeko eskubideari. Honen inguruko osoko bilkura monografikoarekin itxiko dugu Parlamentuan astea. Horretan agerian geratuko da indar bakoitzaren jarrera, Nafarroa eta nafarron hitza errespetatzeko eta gure eskubideak bermatzeko apustua nafar jendartearen gehiengoak babesten ote duen argitzeko unea.


Txakurrak nola hezi erakutsiko dute Grosen

Groseko Tedone jatetxean afari-solasaldiak antolatzen dituzte asteazkenetan. Mota guztietako gaiak jorratzen dituzte. Bihar, adibidez, txakurren heziketaren inguruan arituko dira. Ana Masoliver izango da gaia landuko duen aditua.

Afari-solasaldia 20:00etatik aurrera egingo da.


'Vespa velutina', Asiatik ailegatu zen etsai ikaragarria

Asiatik ailegatu da Europara, eta badirudi luzaroan geratzeko asmoa duela. Vespa velutina da, liztor hiltzaile moduan ezagunagoa. Euskal Herriraino ere etorri da, eta kostaldetik agudo asko Debagoieneraino ere bai; Oñatin antzeman dute erlezainek.

Etsai izugarria dute, gauza asko oraindik ez baitira guztiz jakinak liztor horren gainean, habiak topatzen oso zailak direlako, eta oso azkarra delako hedatzen eta bere kaltea egiten. Erleak dira bere jomuga eta helburua; haietaz elikatzen da eta lauzpabost horrelako liztor 30.000 aleko erlategi bat bi ordutan birrintzeko eta erle guztiak akabatzeko gai dira.

Baina arazoa ez da bakarrik erlezainena. Gipuzkoako Erlezainen Elkarteko presidenteak, Julian Urkiolak, esaten du "jendarte osoaren arazoa" dela, erle xume eta langileak ezinbestekoak direlako ingurumenaren osasunarendako: "Jendeak uste du erleak eztitarako direla, baina ez; erleen zeregin nagusia polinizatzea da". Landareak eta arbolak polinizatzeko modu nagusia erleen bidez da; hau da, loreen polena eurekin eramaten dute loretik, iturritik, landare edo arbola hartzaileraino. Prozesu horren bidez, lorearen obuluak ernaldu egiten dira, lore eta fruitu berriak sortuz. Hortaz, erlerik gabe, ekosistema larri zaurituta geratuko litzateke.

Horregatik, erlezainek denon laguntza behar dute liztor hiltzailearen aurka.

"Eskemak puskatu dizkigu"

Etsaiaren aurka egiteko, ahalik eta ondoen ezagutu behar da lehenengo. Itxura aldetik oso samur antzematen zaio: erle arrunta baino hiru aldiz handiagoa da, gutxienez, hiru bat zentimetro luze da –erreginak handiagoak izaten dira–, eta gehienbat beltz kolorekoa, hanka horiztekin. Asiatik dator, eta Europara Frantziatik, Bordeletik sartu zen. Itsasoz ekarritako kargamentu baten etorri zen; uste dute fruta edo egur kargamentu baten etorri zela. Gero, euskal kostaldera ailegatu zen eta, handik, azkar asko ugaldu eta zabaldu da: "Ez genuen espero hain barrura sartzea. Uste genuen Pirinioak muga bat izango zirela, baina ez da horrela izan. Eskema guztiak puskatu dizkigu", esaten du Julian Urkiolak. Are okerrago, "ingurune menditsua eta hezea, Kantaurian duguna, aproposa da Vespa velutina-rendako".

Liztorra oso erasokorra eta kaltegarria da. Erlauntzen inguruan egoten da, hegaldian, baina geldikor. "Kanpotik datorren erlea nahiago izaten du. Polenez edo nektarrez zamatuta dator, nekatuta, eta liztorrak eraso egiten dio. Dena dela, txarrena ez da hori, baizik eta, liztorra ikusita, erleak ez direla erlauntzetik irteten, eta gosez eta gaixotasunez hiltzen direla", esaten du Julian Urkiolak.

Erlauntzak ere ez dira behin betiko gotorleku, hala ere; liztorrak horietan ere sartzen dira. Erleei burua errotik kentzen diete eta gorpuak jan egiten dituzte.

Habiak, erdi ezkutuan

Liztor hiltzaileek duten beste defentsa bat, erlezainei begira, habiak egiteko modua eta lekua da. Habiak erraldoiak eta ikusgarriak dira: zirkunferentzia 1,50 metro ingurukoa da, eta gutxienez 60 zentimetro hartzen ditu altueran. Udaberritik udazkenera bitartean, handitzen joaten dira, liztorraren zikloarekin bat.

Altuera handian egiten dituzte habiok: zuhaitz-buruetan, teilatu azpietan… Zuhaitz hostotsuetan-edo egiten badituzte, ordea, antzematen zailak dira. Are gehiago, udaberria dela kontuan hartzen badugu Oñatiko Jon Urtzelai eta Miguel Angel Ormazabal erlezainek Zubillagako euren erlauntzen inguruan ikusi dituzte, eta honakoa esaten digute: "Oraingoz, ez dakigu inguruan habiarik dagoen ala ez. Hostoak jausten direnean ikusiko dugu".

Erlezainen presidenteak esaten duenez, "habia handienak Irunen eta Oiartzunen daude. Besterik dagoen ez dugu jakingo udazkenera arte. Oraingoz, ez dugu beste abisurik jaso, eta ez dakigu agerraldi esporadikoa ote den". Beste habia txikiago batzuk topatu berri dituzte erlezainek: "Altzatik eta Lasartetik sartu ziren liztorrak. Habia txikiak zeuden, biak egiten hasiak, bat teilatupe baten eta bestea itxitura baten inguruan".

Habiak antzematen zailak izan arren, orain da garai onena haiek kentzeko: "Negua pasatzen denean hasten dira habiak egiten. Orain, erreginak ernalduta daude, eta udan 2.000 liztor berri baino gehiago egon daitezke. Horregatik, orain komeni da erreginak harrapatzea", esaten du Jon Urtzelai erlezainak. Liztor langile batzuk dagoeneko jaiota daude, baina gutxienak dira oraindik.

Norberak ez ukitu

Horregatik, erlezainek denon laguntza behar dute. Julian Urkiolak esaten digu zer egin habia bat edo liztorrak ikusiz gero: "Deitu segituan Gipuzkoako Erlezainen Elkartera, edo Foru Aldundira edo Udaltzaingora. Haiek badakite zer egin behar den". Erlezainen elkarteko telefonoa hauxe da: 943 80 56 51; eta e-mail helbidea, hauxe: erleak@erleakgipuzkoa.org.

Norbera ez da inoiz habia kentzen saiatu behar, liztorrek eraso egitea eragin dezakeelako. Etxe ondoan bat topatuta ere, dagoenetan uztea komeni da harik eta adituak etorri arte.

Frantzian oso zabalduta dago Vespa velutina izurritea, 2004 inguruan ailegatu zirelako lehenengo aleak. Han, gertatu izan da noiz edo noiz liztorrek jendeari eraso egitea; baina, normalean, liztor horiek ez dira bereziki erasokorrak pertsonon aurka. Bestelako himenoptero sozial batzuen antzera –erleak, liztor arruntak…–, erasoa sentitzen denean bakarrik ziztatzen du.

Bestalde, liztor horren ziztadura, mingarria bai, baina ez da arriskutsua. Salbuespen batekin: "Alergikoen kasuan, segun eta ze mailatako alergia duten, erreakzio bat eragin dezake". Beraz, larrialdi zerbitzuetara jo beharko dute segituan alergikoek.

Beroketa globala, errudun

Vespa velutina-ren inbasioak mahai gainean ipintzen du berriz ere ingurumenarekiko dugun harremana. Hala, zientzialariek uste dute "beroketa globalarekin lotutako tenperatura gero eta beroagoek" azaltzen dutela, neurri handi baten, Vespa velutina hain agudo eta hainbeste lurraldetan ondo egokitu izana. Horrez gain, tokian tokiko harraparirik ez du liztor hiltzaileak. Akitanian, habiak harrapatzen dituzten eskinoso eta okil berde batzuk agertu dira, baina hemen oraindik ez.

Erle garrantzitsu eta gutxietsia arriskuan dago, beraz; baina errua ez da bakarrik liztorrarena. Gero eta ale gutxiago dago, eta badira urteak dagoeneko populazioa txikitzen doala. Julian Urkiolak esaten duen moduan, "lehen, basoan libre zeudenak desagertu egin dira. Orain, erlea bizi da bakarrik gu, erlezainok, zoro horiek gaudelako, baina ez doa gehitzen, ez. Pestizidekin, herbizidekin… akabatu ditugu asko. Ez dakigu naturan zer egiten gabiltzan".


Ana Botella etxebizitza publikoak legez kanpo saltzeagatik zigortu dute

Madrilgo alkate ohiak eta bere udal-gobernuko sei zinegotzik 22,7 milioi euroko zigorra ordaindu beharko dute, etxebizitza publikoak diru-funts putre bati saltzeagatik.

Ana Botella Madrilgo alkate ohiari eta bere gobernu taldean izandako sei zinegotziri 22,7 milioi euro ordaintzeko zigorra ezarri die Diru Kontuen Auzitegiak etxebizitza publikoak diru-funts putre bati saltzeagatik.

Zigorra jartzeko etxebizitzen salmenta merkatuko eta kontulari prezioaren azpitik egin zela argudiatu du epaitegiak. Zigortuek, hala ere, erabakiaren aurkako helegitea aurkeztu dezakete.

Diru Kontuen Auzitegiaren epaiaren arabera, 2013. Urtean, Madrilgo alkatea zela, Ana Botellak eta bere udal-gobernuko sei zinegotzik etxebizitza publikoen 18 sustapen saldu zizkioten diru-funts putre bati.

Legez kanpo jokatuz, lehiarik gabe eta merkatuko eta kontulari prezioaren azpitik egin zioten salmenta Fidere funtsari, 128 milioi euroren truke. Alabaina, modu horretan 25,7 milioi euroko galera eragin zioten Madrilgo diru-kutxa publikoari, ebazpenaren arabera.

Hori guztia aintzat hartuta, Botellari eta bere taldeko sei zinegotziri 22 milioi eta 700 mila euro ordaintzeko zigorra ezarri die Diru Kontuen Auzitegiak.

Bestalde, Fermin Oslé Uranga Madrilgo etxebizitza eta lur-sailen udal enpresako aholkulari delegatu izandakoa hiru milioi eta 40 mila euro ordaintzera zigortu du.

Zigortu guztiok aurreratu dutenez, epaiaren aurkako helegitea aurkeztuko dute, eta gogoratu dute Fiskaltza zigorrak ezartzearen aurkakoa zela, kontuen inguruko ardurarik ez baitzuen ikusten.


‘Zer egin zabor

postatik libratzeko’

Mintegiak izango dira Hernani Institutuan, Enpresa txiki eta autonomoentzat, Miramon enpresa digitalaren eskutik. Bihar da ikasturteko lehenengoa, 18:00etatik 20:00etara: zer egin zabor postatik libratzeko. Izen emateko deitu 943 747 314. Doakoa da.


'Bateragune auzia' ez dela «besteak bezalakoa» dio Auzitegi Nazionalak

Atzera bota du Otegi, Rodriguez eta Jacinto auzitik ateratzeko defentsak eginiko eskaera

Espainiako Auzitegi Nazionalak atzera bota du Arnaldo Otegi, Harkaitz Rodriguez eta Sonia Jacinto Bateragune auzitik ateratzeko eskaera. Hirurei leporatzen zaiena beste auzi batzuetan epaitu dutela edota akusazio bera eginda beste auzi batzuetan auzipetuta daudela argudiatu zuen Jone Goirizelaia defentsa abokatuak. Auzitegi Nazionaleko 5. Instrukzio Auzitegiko magistratuentzat, baina, auzi horiek eta Bateragune auziak «ez dute zerikusirik».

Jacinto eta Rodriguez Jarrai-Haika-Segi auzian absolbitu izana ez du aintzat hartu auzitegiak. Jacintoren eta Otegiren kasuan, berriz, defentsa abokatuak argudiatu zuen akusazio bera eginda —«ETAko kide izatea»— beste auzi batzuetan epaituko dituztela. Jacinto, Batasuna-EHAK-ANV auzian, eta Otegi, herriko tabernen auzian. Auzitegi Nazionaleko magistratuen iritziz, auzi horietan «beste jokabide zigorgarri batzuengatik» epaituko dituzte.

Atzo kaleratutako autoan, halaber, Auzitegi Nazionalak hiru eguneko epea eman dio defentsari kalifikazio idatzia aurkezteko. Hori hala, auzitegiak laster jarriko du epaiketa egiteko eguna.

Preso jarraitzen dute

Otegik, Jacintok eta Rodriguezek behin-behineko egoeran jarraitzen dute preso, Miren Zabaletak bezala —auzi berean dago inputatuta—. Urte eta erdi iragan da 2009ko urritik, atxilotu zituztenetik. Baldintzapean aske daude beste inputatuak: Rafa Diez, Txelui Moreno, Jose Manuel Serra eta Amaia Esnal. Fiskaltzak hamarna urteko kartzela zigorra eskatu du bakoitzarentzat. Bateraguneren helburua «polo subiranista» bat osatzea zela dio, eta hori «ETAren oniritziarekin» egiten zuela. Ezker abertzalearen barne eztabaida hastear zela atxilotu zituzten.


Erreproduzitzaile digitalen gainsaria ez datorrela legediarekin bat esan du Europako Justizia Epaitegiak

Kopiak egiteko erabiltzen ez dire erreproduzitzaileei ere eragiten diela argudiatuz eman du epaia.

Europako Batasuneko Justizia Epaitegiak ebatzi duenez, hainbat herrialdetako legediak erreproduzitzaile digitalei ezartzen dien gainsaria ez dator bat Europakoarekin. Gainsari hori egile eskubideak babesteko ezartzen zaie erreproduzitzaile digital guztiei. Baina kopia pribatuak egiteko erabiltzen ez direnei ere eragiten dienez, besteak beste enpresek eta profesional erabiltzen dituztenei, legez kanpokoa dela ebatzi du.

Besteak beste, Frantziak eta Espainiak ezartzen dute gainsari hori. Frantziak 1985. urtetik du Kopia Pribatuaren legea, eta berdin eragiten die kaseteei, diskoei, berriro grabatu daitezken CD eta DVDei, MP3 eta MP4ei, USBei eta sakelako telefonoei. Espainiak, jada, epaiaren berri izan ondoren, agertu du bestelako neurri bat hartzeko aukera aztertzeko interesa.

Justizia Epaitegiaren epaia Padawan enpresak eta Espainian egile eskubideak kudeatzen dituen elkarteak (SGAE) duten auziaren harira etorri da. SGAEk 16.759,25 euro eskatzen dizkio 2002 eta 2004 urteen artean saldu zituen euskarriengatik. Padawanek, ordea, hori ordaintzeari uko egiten dio, enpresa datuak eta datu pribatuak gordetzeko erabiltzen direla argudiatuz. CDak, DVDak eta MP3ak saltzen ditu Padawanek.

Auzi horretan Padawanen alde egin du Europako Justizia Epaitegiko epaiak, baina egile eskubideen jabe direnek euren lanengatik kopia pribatuak egitea zilegi dela ere esan du, eta horren truke "konpentsazio orekatua" jaso behar dutela. Horregatik, egile eskubideen eta erabiltzaileen artean "justiziazko oreka" egon behar duela jaso du epaian.


Dantzarien urratsak

Dantzarien trebezia baliatu dute Ipar Euskal Herriko alderdietako ordezkariek dokumentu bateratua plazaratzeko. Bake prozesuan aitzina egitea da helburua, Pariseko alderdietako buruzagitzek ezar dezaketen trabak ekiditeko. Alderdien mahaiari eragile politikoen mahaia deitu diote. Izenaren gainetik, itxuraren gainetik, prozesuan aitzina egitea lehenetsiz. Formetan nola egin deliberatu dute. Elkarrekin. Herri Elkargoarekin egin zuten bezala. Alta, eskari harek ezetz borobila jaso zuen Frantziako Barne ministroaren partetik. ETAren desagertzearekin lotu zuen Ipar Euskal Herriko egituratze politikoa.

Aieteko Adierazpenak gogoak aldatu ditu Iparraldean. Lehengo susmoak eta ezinak baztertu, eta adostutako gutxiengoetan oinarritzen dira aitzinera egiteko. Gatazkarengatik etxea utzi dutenak aipatzen dituzte dokumentuan, iheslariak aipatzeko. Baina aipamena hor da, batzuek baliatzen zuten «terrorista» hitza baztertuz.

Testuinguruak giroa aldatu du. Tokiko hautetsiek, koloreak kolore, ezin berezi diren elementu gisa aipatzen dituzte bake prozesua, presoen egoera, aitortza instituzionala, salbuespen legedien desagerpena. Menturaz, gatazkaren parterik gordinena abertzaleek pairatu dutelako Ipar Euskal Herrian, gerla zikinaren ondorioz. Ezker abertzalearen alde bateko urratsaren balioa ez du nehork zalantzan ezartzen. Oinarria bake prozesua elkarrekin eraikitzen segitzeko. Elkarrizketa Euskal Herri osoan eratzeko beharra azpimarratzen dute.


Ihes arriskua

Ez ditzagun gauzak nahas, ez ditzagun konparazio deigarriak plazara, esaten dit ahots apal batek. Beste bat, zutabeok idaztean instalatua dudan aplikazioaren ahotsa, berriz, laster hasi da gauzak nahasten, konparazio deigarriak egiten.

Euskararen kontrako manifestazio ez espero bezain jendetsuan bibak jaso zituen erakunde bat, Guardia Zibila, adoretuta sentituko zen, hortik hiru egunera, Nafarroan eragiten duen atxikimendua pixka bat handitzeko, Altsasun egin dituen atxiloketak (ez beharrezkoak, hots, mediatikoak, propagandara zuzenduak) eginez.

Eragin eta probokatu aditzak erdaraz homonimoak dira. Zer eragin nahian ari dira? Mendekua bada, orain gutxi ateratako epaia nahikotzat ez dutela adieraziko lukete; hortik, erakuskeria antiterrorista zabaldu izana. Haserrea bada, erreakzio bat bilatuta izan da. Altsasukoen gurasoek ekainaren 16rako Iruñean deitutako manifestaziora jende gehiago erakartzea, pentsatu behar dugu, bi larunbat lehenago hiri berean deitutakoa txiki uzteraino, jendez eta alderdien babesaz.

Ihes egiteko arriskua aipatu dute. Berrizendatu beharko lukete: Europak barregarri uzteko arriskua baita berez. Edo horixe ohituta dauden (onartua duten) baino lehenago gertatzekoa.


‘Sokamuturra Argazki Lehiaketa’ liburuaren bigarren edizioa kaleratuko dute, hila bukatzerako

‘Sokamuturra Argazki Lehiaketa’ liburua.

Sokamuturra Argazki Lehiaketa liburuaren bigarren edizioa kaleratuko dute, hil honen amaierarako. Sokamuturra Argazki Lehiaketa liburuak herritarren artean izan duen “harrera ona eskertu” nahi izan du Azpeitiko Argazki Elkarteak. Izan ere, joan den zapatuan aurkeztu zuten liburua, eta dagoeneko azken aleak baino ez dira geratzen. Inor libururik gabe gelditu ez dadin, ordea, bigarren edizio bat argitaratzea erabaki du Azpeitiko Udalak, eta zentzu horretan, udalaren erantzuna “eskertu” nahi du Azpeitiko Argazki Elkarteak. Bien bitartean, liburuaren azken aleak Foru Ibilbideko argazki erakusketan daude salgai.

Liburu berriak hil honen amaieran jasoko dituztela iragarri du Azpeitiko Argazki Elkarteak, eta, beraz, San Sebastian jaietan ez da liburu salmenta posturik izango.


Perezek eta Zabaletak Euskadiko txapelak lortu dituzte atletismoan

Xeye atletismo taldeak adierazi duenez, emaitza bikainak lortu dituzte taldeko kideek azken asteetan egin dituzten lasterketetan. Azken asteburuan, esaterako, Euskadiko Jubenil eta Junior Mailako Txapelketa izan dute pistan, eta Jon Perez eta Jone Zabaleta Euskadiko txapeldun izan dira, 1.500 metrotan 4:14ko denbora eginez eta 800 metrotan 2:21ko denbora eginez, hurrenez hurren. Era berean, Yania Tenak 1:06ko denbora egin zuen 400 metrotan.Juan Mugertza Nazioarteko Krosean, berriz, Jone Zabaletak bigarren postua lortu zuen jubenil nesketan, eta mutiletan, 20. postuan sailkatu zen Jon Perez. Maila absolutuan, berriz, Pedro Muñoz 38. postuan sailkatu zen. Horrez gain, otsailaren 7an eta 8an Euskadiko Absolutuen Txapelketa jokatu zuten Donostian, eta larunbatean, 1.500 metrotan, Jon Perez bigarren sailkatu zen, 4:10eko denbora eginez. Hurrengo egunean, berriz, marka ondu eta urrezko domina lortu zuen, eta Zabaletak hirugarren egin zuen.Krosari dagokionez, Euskadiko Kros Txapelketan taldekako lehenengo postua lortu zuten juniorrek, eta beraz, Caceresen (Espainia) jokatuko den Espainiako Txapelketan ere izango dira. Perez aurreneko postuetan ibili zen orduan ere; izan ere, bigarren sailkatu zen, eta Aitor Madrazo bosgarren. Horiek ere Espainiako Txapelketara sailkatu dira, beraz. Nesketan, taldea laugarren postuan sailkatu zen, jubenil neskak bezala. Maila horretan, Zabaletak bigarren postua lortu zuenez, hura ere Espainiako proban izango da. Senior gizonezkoetan, Pedro Muñoz 18. postuan helmugaratu zen.


Harri-hondarraren artisauen baranda

Asko ez ziren inoiz ohartuko, baina donostiar orok jarri ditu noizbait eskuak enbor itxurako harri-hondarrezko edo porlanezko barandaren batean. Izan ere, hiri paisaiaren parte izan dira XX. mende guztian zehar, hainbat tokitan egon baitira; besteak beste, San Bartolome komentuan. Ancora Ondarearen Babeserako Elkarteak azaldu du sarritan ez zaiela merezi duten balioa ematen horrelako piezei, eta salatu du inguru horretako lanak direla eta, San Bartolomeko baranda guztia eta sarrerako atea botako dituztela.

Horrelako barandak oso ohikoak izan ziren XIX. mendearen bigarren erdialdeko eta XX. mendearen hasierako lorategi paisajistetan, rocailleur artisauen artean. Harri-hondarrarekin edo porlanarekin diseinu ilusionistak egiten zituzten, eta natura idealizatu bat irudikatzen zuten.

Ancoraren arabera, San Bartolomeko baranda 1908koa izan daiteke, baina ez dago dokumentazio zehatzik. Baranda platanoz inguratutako goranzko bidearen ertzetan eraiki zuten, baina Ancoraren arabera, botatzen dutenean, “natura alde batera utziko duen tratamendu hutsal eta artifiziala” emango diote gune horri.

‘Rocailleur’ estiloko beste batzuk

Ancorak azaldu duenez, Gipuzkoa aitzindaria izan zen estilo horretan, Añorgan eta Zumaian porlan lantegiak zeudelako. Hain justu, Donostian, San Bartolomekoaz gain, honako toki hauetan egon dira halako obrak: Aieteko lorategietako haitzulo artifizialean, Alderdi Ederren Pierre Ducasse lorezainak diseinatutako Mendi Errusiarra izeneko muinoan, Gipuzkoa plazan –hori ere Ducasserena–, Uliako landa txalet handi batean, Igeldoko jolas parkean, Ategorrietako Chascomus etxean eta hainbat ikastetxe erlijiosotan ama birjina jartzeko eraikitako haitzuloetan.

Horietako batzuk gaur egunera arte heldu dira, hala nola, Aieteko haitzuloa. Ordea, beste asko “esku-hartze katastrofikoetan” desagertu egin dira, Gipuzkoa plazako jatorrizko baranda, kasu. Ezustekorik izan ezean, San Bartolomekoak bide bera jarraituko du.


Donostiarra, Gipuzkoako txapeldun

Donostiarrako eta Ur-Kirolakeko kideak, Pasai Donibaneko podiumean. (Argazkia: Xabier Gurrutxaga)

Gipuzkoako Batel Txapelketa jokoan egon da asteburuan, Pasaiako badian. Donostiarraren gizon seniorrek oso estropada onak egin zituzten bi egunetan, ligan erakutsi duten mailari jarraituz, eta bandera astintzea lortu zuten igande eguerdian. Finalean, 8 minutu eta 41 segundoko denbora egin zuten; lau segundo atzerago geratu zen San Juan, eta Orio, 11 segundora. Horrela bada, ligan lortutako zilarrezko dominaren arantzatxoa kendu zuen taldeak. Hauek osatu dute Donostiarraren batela: Ioritz Orbegozo, Julen Fernandez, Iñigo Collazo, Xabat Pastor eta Jon Iruretagoiena (patroia).

Ur-Kirolakeko neskak, hirugarren

Ur-Kirolekeko emakume seniorrak ere podiumera igo ziren, brontzezko domina lortu baitzuten, 9 minutu eta 54 segundoko denborarekin. San Juan izan zen irabazlea (9:40), eta Hibaika bigarren postuan geratu zen (9:51). Ligan ere hirugarren postuan sailkatu zen Urkiko batela. Hauek osatu dute Urkiren batela: Alex Arellano, Haizea Saez, Olatz Lopez, Naroa Urkola eta Inder Paredes (patroia).


Keu Agirretxea musikariak solasaldia eskainiko du Mutrikuko Gaztetxean

Mutriku Rock Kolektiboak (MRK) eta Mutrikuko Gaztetxeak gonbidatuta, Keu Agirretxea musikari ondarrutarrak bere ibilbideari errepasoa egingo dio zapatuan, 11:00etan hasita, Mutrikuko Gaztetxean.

Solasaldi musikatuan, gitarra izango da protagonista, elektrikoa zein akustikoa. Praktika, soinua, inprobisazioa, grabazioa eta erabiltzen dituten teknika ezberdinei zein bere bizipenei buruz hitz egingo du, besteak gauza batzuen artean. Ekintza doakoa da eta antolatzaileek zehaztu dutenez ez da musika maila jakin bat eduki behar solasaldi edo hitzaldian parte hartzeko.

Keu Agirretxea musikari Ondarrutarra.


Elkartuz herri ekimena 2013

Elkartuz herri ekimena egin dute gaur, Aretxabaletako Herrirak antolatuta, eta Mardo izan dute gogoan


CSS Naked day ekimenarekin bat egin dut

Ez larritu bloga ondo dabil. CSS Naked Day ekimenarekin bat egin dut. Helburua: estandarrak garrantzitsuak direla erakustea. Webgune baten estandarrak ongi betetzen badira CSS estilo-orririk gabe ongi irakur daiteke. Azken finean diseinua eta edukiak gauza ezberdinak dira eta diseinua kenduta edukiak ongi irakur daitezke.

Blog honek (Teknosexua edo e-gorren blogak bezala) bat egin du ekimenarekin. Bihar jarriko dut berriz diseinua.


Kixkalen

lapurreta

saiakera

Berriak elkartak salatu du joan den astelehen gauean Kixkal tabernan lapurreta egiten saiatu zirela. Lapurrak ez zuten lortu tabernan sartzea, baina zerraila eta persiana izorratu zituzten.


EliralE konpainiaren ‘Xihiko’ ikuskizuna Errenterian

Ostiralean egingo du EliralE konpainiak emanaldia Niessen Kulturgunean.

EliralE Dantza Konpainiak Xihiko ikuskizuna emango du ostiralean Errenteria-Oreretako Niessen Kulturgunean. Pantxika Telleriaren azken koreografiak, dantza eta musika nahasten ditu, eta Arantxa Lannes, Jose Cazaubon, eta Oihan Indart dantzariekin batera, Jokin Irungaray perkusionista eta Arkaitz Miner biolinista arituko dira oholtza gainean. Errenteriarra da Miner eta ibilbide luzea du musika munduan. Tapia eta Leturia, Imuntzo eta Beloki, Hiru Truku taldeetan gitarrista eta biolin jotzaile gisa aritu zen, baita Petti eta Ruper Ordorikarekin ere, besteak beste.

2012an Juan Arriolarekin disko bat kaleratu zuen, Hariari tiraka. Bertan arrabita, biola, gitarra, mandolina, zapatak eta ttunttuna jo zituen. 2014an Esan diskoa atera zuen, ahotsa, gitarra akustikoa, gitarra elektrikoa, biolina, biola, mandolina eta koruak eginez.

Xihiko ikuskizuna publiko guztiari zuzendutakoa da.


Bukatu da Gazte Astea


Espainiako Burtsak urteko gorakada handiena lortu du

Aurreko bi egunetan % 5eko beherakada izan ostean, % 2,97 igo da. Europako burtsetan ere gorakada handiak izan dira, Italiakoa tartean, % 3,42ko igoerarekin.

Espainiako Burtsak urteko gorakada handiena lortu du gaur, % 2,97koa hain zuzen ere, eta 10.000 puntutik gertu geratu da. Aurreko bi egunetan, Europan atzeraldi berri bat izango den beldurrarekin eta Greziak erreskateari uko egiteko aukerak zabaldutako izua medio, % 5eko beherakada jasan du.

Gaur, ordea, arrisku sariak behera egin du, 130 punturaino, eta Ibex 35 Espainiako indize garrantzitsuenak 287,1 puntu irabazi ditu, % 2,97, 9.956,8 puntura arte. Hala ere, aste honetan % 1,9koa izan da galera, eta azken hamabi hilabeteko datuak kontuan izanda, % 0,4koa da gorakada.

Ibex 35aren barruan, Inditexek % 3,92 irabazi du; Repsolek, % 3,49; Santanderrek, % 3,46; BBVAk, % 2,53; Telefonicak, % 1,19; eta Iberdrolak, % 0,65.

Europako burtsetan ere gorakada handiak izan dira, Italiakoa tartean, % 3,42ko igoerarekin.


Guardasola 2012-08-17

Eguneko kiskoa eta agenda aztertu ondoren, Zugarramurdiko alaba Koro Irazokirekin mintzatu gara herriko bestez, eta prestatzen ari diren zikiroaz. Tafallako Kaleko Antzerki Jaialdiaz hitzegin dugu Belen Alvarezekin. Euskaltel-Euskadiko prentsa arduradun Jesus Aizkorberekin, eta Tropel.neteko Oihan Odriozolarekin hitzegin dugu bihar Iruñean hasiko den Espainiako Itzuliaz.


Errenteria-Oreretako kirol taldeen asteburuko emaitzak

Oiarsoren Emakumeen Senior taldea

Grupo Eme Oiarsoko jokalariek fin jarraitzen dute lanean. Asteburu honetan emakumeen talde nagusia zein gizonen bigarren eta hirugarren mailako taldeek garaipena lortu dute. etxean jokatu zuten emakumeek, Oiarsoren beste bi taldeek, berriz, etxetik kanpo izan ziren.

FUTBOLA

Erregional Ohorezko Maila

Oiartzun-Touring 0-0

Emakumeen Erregional Kopa

Orioko-Touring 1-0

ESKUBALOIA

Espainiako Lehen Maila

Ereintza Aguaplast-BM Romo Indupime 30-24

Euskal Liga

Limpirisol Corazonistas – Ereintza Aguaplast 37-29

Emakumezkoen Euskadiko Senior txapelketa Azken Fasea A.Multzoa

Ereintza Barymont- CB Jarrilleras 17-31

ARETO FUTBOLA

Bigarren Maila

Goierri-Gamon Aker 2-2

Hirugarren Maila

Miren taberna-Gamon Izadi Jazz 0-5

Ostiko (Atsedena).

SASKIBALOIA

Emakumeen Senior maila.

Grupo EME Oiarso-Cafes aitona Askatuak A 46-19

Bigarren Maila

Katu Kale-Grupo EME Oiarso 66-75

Hirugarren Maila

Arri BKL-Oiarso B 42-52


Nazio baterako marka bat

Udako Euskal Unibertsitateak nazio markagintzaren inguruko mintegi bat antolatu du, bigarrenez. Gako nagusiak identifikatzea eta lantzea izan da ikastaroaren asmoa.

Nazio markagintzaren inguruko ikastaro bat antolatu zuen UEU Udako Euskal Unibertsitateak joan den ostegunean, Eibarren (Gipuzkoa), 47. udako ikastaroen egitarauan. Nazio markagintza. Nola transmititu gure balioa. Zorutik zimendutara lelopean, nazio markaren gako nagusiak identifikatzea eta horiek «ikuspegi eraikitzailetik» lantzea izan da asmo nagusia. Hamazazpi adituk parte hartu dute mintegi horretan, eta markagintza zergatik eta zertarako galderei erantzuten saiatu dira. «Seguruenik gauza asko geratu dira jorratzeko, baina gero eta zehaztapen gehiago egiten ari gara, eta pixkanaka osatuz joango gara», pozik agertu da Naroa Jauregizuria koordinatzailea. Hala ere, besteak beste, praktika eredugarriak, kultura ikuspegia, zinemagintzaren rola eta ikuspegi operatiboa jorratzeko aukera izan dute ikastaroan zehar.

Eibarko Markeskoa jauregian egin zuten mintegia. Naroa Jauregizuriak (Leioa, Bizkaia, 1978) koordinatu du UEUko jardunaldia. 2013tik ibili da nazio markagintzarekin eta kultur transmisioarekin lotutako hainbat ikerketa eta lanetan murgildurik.

Nazio markaren inguruko lehenengo mintegia 2016an antolatu zuen UEUk. Bertan hasitako bideari jarraituz, gai horretan interesa duten zenbait eragilek gogoeta eta lan saioak egin dituzte, nazio marka sortzeko bidea marrazteko asmoz.

GAKO NAGUSIAK

Jauregizuriak gako nagusiak aurkeztu ostean, lehenengo gogoetekin hasi ziren. Nazio markari hiru begirada izeneko solasaldian, Iñaki Azkoaga aholkularia, Gorka Espiau Agirre Center zentroko ikerketa eta berrikuntza sozialeko arduraduna eta Aurkene Alzua irakaslea aritu ziren.

PRAKTIKA EREDUGARRIAK

Atsedenaldiaren ondoren, Baztango alkate eta komunikatzaile Joseba Otondok eta Etxepare Institutuko Komunikazio arduradun Mikel Lasak bi kasu praktiko erakutsi zituzten: Arras Baztan eta Basque culture.

Otondok Baztango marka aurkeztu zuen, beraien identitatea ezagutaraztea asmo duen proiektua: «Marka herri proiektu bat aurrera eramateko tresna bat izan liteke». Baztan «nortasun handiko» udalerri gisa deskribatu zuen. Markaren bitartez, «baztandarren nortasuna erakutsi» nahi dute. Oraingoz ekintza «egingarriak» egiten ari dira, eta, hori lortuz gero, epe ertaineko planteamendu «oso eta integral bat» egiteko asmoa dute.

Mikel Lasak, aldiz, Basque culture marka aurkeztu zuen. Duela bi urte eta erdi hasi zen proiektua, eta atzerrira mugatzen da. «Euskal kulturak kanpoan ikusgaitasuna izatea eta euskal kulturaren marka sortu eta bultzatzea du xede». Prozesuak lau fase ditu, eta dagoeneko laugarrenean daude: markaren aktibazioan. Euskararen eremu geografikoko kultura eta sormena esploratu eta ezagutarazteko plataforma gisa definitzen du proiektua. Euskararen egoeraz «erabat kontziente» dira; hala ere, sortu dituzten euskarrietan euskarak «presentzia» duela argi utzi zuen: «Nolabait esatearren, dekoratiboa da, baina hor dago».

KULTURA IKUSPEGIA

Eguerdian, kultura arlotik ikertu zuten nazio marka Haizea Barcenilla historialariak eta Gexan Sors Elkar argitaletxeko kideak.

Barcenillak argi utzi zuen hasieratik «suntsitzailea» izango zela. Haren ustez, kulturak «ez du inolako lekurik», eta atzerrian euskal kultura «hildako kultura» gisa aurkezten da; hau da, kultura sortzeko ahalmenik gabeko herri modura. «Gure markan, turismoa erakartzeko eta dirua sartzeko erabiltzen da kultura». Sorsek azaldu du «hemengoei zuzenduta ez dagoen marka» bat sortzen ari direla, eta «nazioartera begira» daudenez barne kontsumoan «ahultasuna» sortzen ari direla. Bi solaskideek bat egin dute kultur politikak «beharrezkoak» direla esatean, «aurrerapausoak» era horretan emango direlako.

ZINEMAGINTZAREN ROLA

Bazkalosteko jardunean, Moriarti ekoiztetxeko Aitor Arregik joaterik izan ez zuenez, berak bidalitako bideo bat proiektatu zuten. Arregi zinemagintzaren arloaz aritu zen, eta zenbait herrialdetako zinema motak alderatu zituen: «Zinema eta kultura nazio marka baten barruan elementu estrategiko ezinbestekoak dira». Haren hitzetan, «bizirik dagoen herri bat, eta kulturalki indartsua den nazio bat, botere handiko nazioa da, erakusteko gogoa duen herria». Nazio markaren barruan kulturak eta zinemak «egiteko asko» daukatela esanez amaitu zuen.

LURRALDE GARAPENA

Arratsaldeko lehenengo mahai inguruan, nazio marka lurralde garapenetik aztertu zuten. Horretarako, Xabi Perez Goierri Valleyko kidea, Imanol Esnaola Gaindegiako koordinatzailea eta Iker Elosegi Laborantza Ganbarako koordinatzailea batu ziren. Bakoitzak bere markaren egoeraren berri eman zuen, eta ondorioztatu zuten beharrezkoa dela «munduaren aurrean agertzea». Lurralde mailan «koherentzia eta osagarritasuna» behar direla eta «elkar» behar dutela esan zuen Esnaolak. Guztien artean marka bat sortzearen aldekoa da Xabi Perez. Izan ere, Esnaolaren iritziz, «markak gu eraman behar gaitu aurrera egin ahal izateko».

IKUSPEGI OPERATIBOA

Azken saioan, Josu Bergara Burutu komunikazio eta publizitate agentziako branding eta komunikazio aholkularia, Itziar Luri Labriteko komunikazio eta estrategia arduraduna, Xabi Igoa AZK taldeko bezeroen kudeaketaren arduraduna eta Edorta Azaola Brand Cornerreko aholkularia aritu ziren solasean, Nazio marka hitzetatik ekintzetara, ikuspegi operatiboa izenburupean. Moderatzaile lanetan Lorea Arakistain marketinean aditua den kazetaria aritu zen; egun, Puntueus fundazioan komunikazio arduraduna.

Egoera zehatz baten adibidea eman zien Arakistainek mintzaideei: fundazioa sortu dute, eta beraien marka lantzeko estrategia pentsatzeko bidean daude.

Guztien artean ondorioztatu zuten, ezer egiten hasi aurretik, «zertarako» galderari erantzuteaz gain oinarrizkoa dela proiektuaren gakoak hasieratik finkatzea. Marka «elikatu beharreko zerbait» dela ere kontuan izan behar dela azaldu zuten. Halere, euskararen garrantziaz kontziente izan eta «fokua» horretan jarri beharra dagoela adierazi zuten.


Paul San Martin piano-jotzaileak disko berria argitaratuko du

Bere azken diskoa argitaratu zuenetik hiru urte pasa ondoren, disko berria argitaratuko du Paul San Martin blues piano-jotzaile donostiarrak. Paul San Martin A French Session du izena New Orleanseko bluesa eta boogie-woogie-a nagusi izango dituen diskoak, eta bi aste barru erosi ahal izango da Gaztelupeko Hotsak zigiluaren webgunean. Romain Gratalon bateria-jotzailearekin, Abdell B.Bop kontrabaxu-jotzailearekin, Sylvain Tejerizo saxofoi-jotzailearekin eta Chris Ruest gitarra-jotzailearekin batera grabatu du diskoa oraingoan San Martinek.


Malerrekako Eguna giro ederrean ospatu zen lehen aldiz maiatzaren 26an Zubietan

Mankomunitateko 13 herrietako ehundaka lagun bildu ziren, eguraldi ederra lagun

Beintza-Labaien, Bertizarana, Donamaria, Doneztebe, Elgorriaga, Eratsun, Ezkurra, Ituren, Oiz, Saldias, Sunbilla, Urroz eta Zubieta. Guztira 5.700 biztanle baino gehiago dituzten hamahiru udalerri hauek osatzen dute Malerrekako Zerbitzu Orokorren Mankomunitatea eta aurten lehen aldiz, Malerrekako Eguna ospatu dute Zubietan maiatzaren 26an.

Beintza-Labaien, Bertizarana, Donamaria, Doneztebe, Elgorriaga, Eratsun, Ezkurra, Ituren, Oiz, Saldias, Sunbilla, Urroz eta Zubieta. Guztira 5.700 biztanle baino gehiago dituzten hamahiru udalerri hauek osatzen dute Malerrekako Zerbitzu Orokorren Mankomunitatea eta aurten lehen aldiz, Malerrekako Eguna ospatu dute Zubietan maiatzaren 26an.

Larunbat goizean harrera ekitaldia egin zen eta Zubietako Udalak eta Malerrekako 13 herrietako ordezkariek Malerrekako Egunari hasiera eman zioten. 32 urtez Saldiasko alkate izan den Pedro Urrutia eta Patxiku Mitxelena Zubietako alkateari zapi bana Buruhandiak ere ibili ziren herrian barna eta eguerdian, Sunbilla, Ituren eta Doneztebeko dantzariek saioa eskaini zuten plazan. Bertsolarien saioaren ondotik, 50 bat lagun bildu ziren paella jatera.

Bazkalondoan, umeentzako tailerrak eta jokoak izan ziren eta Malerrekako mus txapelketaren finala jokatu zen, herriz herriko txapeldunen artean. Azkenean, Doneztebeko Juan Telletxea eta German Gallegok irabazi zuten txapela.

Segidan, labaindarren arteko aizkora apustua jokatu zen. Umeentzako txokolatadaren ondotik, Zubietako joaldunak errota ingurura atera ziren, Ituren eta Aurtiztik heldu zirenei harrera egitera. Behin joaldunek Zubietako karriketan barna ibilaldia egin ondotik, Malerrekako Egunaren lekukoa pasatzeko ekitaldia egin zen. Eratsunek hartuko du heldu den urtean festa honen lekukoa. Akitzeko, afaria eta gauerditik aitzinera Aierrik taldearekin musika izan zen plazan.

Egindako zozketei dagokienez, Malerrekako produktuekin osatutako saskiak 93 eta 769 zenbakientzat izan ziren eta Legasako Arotxa jatetxean bi lagunendako afaria 313 zenbakiaren jabearentzat izanen da.


«Herri erantzuna bideratzeko ahalegina» egingo du Bilduk

Milaka pertsona bildu dira alderdi politiko eta eragileek hainbat herritan eginiko mobilizazioetan

Espainiako Auzitegi Gorenak Bilduren zerrendak baliogabetzeko hartutako erabakia salatzeko, milaka pertsona irten ziren kalera atzo Euskal Herrian. Alderdi zein eragileek egin zuten Eskubide guztien alde, ilegalizaziorik ez lelopean, mobilizatzeko deia.

Pello Urizar Eusko Alkartasunako idazkari nagusiaren hitzetan, euskal eragile politikoen eta sindikalen, zein gizartearen gehiengoak, argi ikusten du Bilduren zerrendak baliogabetzearen erabakia ez dela judiziala, «abian den prozesu politiko berria blokeatzea da euren asmoa». Izan ere, apustu subiranistak urduritasuna sortzen du Espainian, Urizarren iritziz, eta Bilbuko ordezkariei kongresurako sarrera ukatu izana horren adibide dela dio.

Oscar Matute Alternatibako bozeramailearen arabera, euskal gizartea «erantzun sendoa» ematen ari da Gorenaren erabakiaren aurrean, «Bildu hauteskundeetan egon dadin eskaera garbia eginez». Herri erantzun hori bideratzeko ahalegina egingo dutela gaineratu du Matutek. Ildo horretatik, Hauteskunde demokratikoen alde, legalizazioa orain lelopean Bilbon ostegunerako aurreikusitako manifestazio nazionalerako deia egin du.

Atzo, Hego Euskal Herriko hiriburuetan egindako mobilizazioez gain, beste hainbat lekutan salatu zen Bilduren zerrenden baliogabetzea. Azpeitian 400 herritar atera ziren kalera, 36 Zeberion, 223 Trapagaranen, 70 Amezketan, 130 Elgoibarren, 53 Sondikan, 56 Zeanurin, 72 Berangon, 150 Arrigorriagan eta 220 Usurbilen, besteak beste.


Urdaiazpiko dastaketa asteazkenean, Zurt tabernan

Bihar, uztailak 3, urdaiazpiko dastaketa egingo dute Zurt tabernan, 19:00etatik aurrera.

Bihar, asteazkena, urdaiazpiko dastaketa egingo dute Zurt tabernan Mardu banaketa etxearen eskutik. 19:00etan hasiko da, eta bi euroren truke, Carrasco urdaiazpiko iberikoa dastatzeko aukera egongo da Bordon txikitoarekin batera. Carrasco urdaiazpikoa «munduko bost urdaiazpiko iberiko onenen artean» dagoela azaldu dute Zurt tabernatik. Antolatzaileek tabernara bertaratzeko gonbita luzatu diete herritarrei.


"Gerra" nahi badute parean izango dituztela ohatarazi dio Otegik PSOEri; "bake estrategia" hautatzekotan laguntzeko prest daudela

Arnaldo Otegi ezker abertzaleko buruzagiaren arabera, HZren hautagaitza baliogabetzeak argi utzi du epaileek "bulkada politikoen" arabera jokatzen dutela, eta, beraz, Espainiako Auzitegi Gorenak "PSOEk aginduta" hartu duela erabakia. Ildo horretatik, sozialistak PPren estrategia bera jarraitzen ari direla iruditzen zaio Otegiri. Hori dela eta, erronka bota die: "gerra" nahi badute ezker abertzalea parean izango dutela ohartarazi die; aldiz, "bake estrategia" hautatzekotan laguntzeko prest daudela.

Iruñean egin ditu adierazpen horiek Otegik. Ezker abertzaleko buruzagiak azaldu du Felipe Gonzalez Espainiako presidente sozialistaren, zein PPko Jose Maria Aznarren Gobernuaren estrategia oldarkorrak garaitzen asmatu duela. Ildo horretatik, PSOEk "gerrarako nahia" badu ezker abertzalea "parean" izango duela ohartarazi du. "Bake estrategia" aukeratuko balu, ordea, laguntzeko prest daudela nabarmendu du.


Pablo Picassoren 271 artelan ezezagun agertu dira Frantzian


Hortxe, hurbil, lagun

Wislawa Szymborska poloniar poeta hil da, joera, estilo eta poetika askotako idazleen erreferentea 1996an Nobel saria jaso osteanSariak harridura sortu zuen, baina geroztik inor gutxik kritikatu du orduko erabakia

Idazle gutxik lortzen duten neurriko onespen zabala eta ezberdinen arteko adostasuna lortu zituen Wislawa Szymborska poetak literaturaren Nobel saria jaso eta gero. Joera, estilo eta poetika askotako idazleek aipatzen dituzte noiznahi haren poemak edo poema zatiak, solasaren edo artikuluaren gaia edozein delarik ere. Hitz handi eta hanpaturik gabe, giza izaeraren txikitasunari txikitasun horren kontzientzia ondo bereganatua duenaren ironiaz begiratzen dion poesia idatzi zuen; edozein irakurle, nahi gabe ere, alegia deus ez, poeman esandakotik hurbil sentiarazten duena; patxada abegikorra eta kontsolamendua transmititzen dituena. Bere poemei darienaren antzeko lasaitasunez hil zen herenegun gauean, Krakoviako bere etxeko ohean lo zegoela, aspalditxotik diagnostikatua zioten biriketako minbiziaren ondorioz, haren laguntzaile eta idazkari Michal Rusinek adierazi duenez.

Mundu osoko poetarik estimatuenetako bat zenez, oihartzun zabala izan zuen atzo Szymborskaren heriotzaren albisteak. «Wislawa Szymborska munduko poeta eta saiakeragile handien panteoikoa da», adierazi zuen Androulla Vassiliou Europako Hezkuntza, Kultura, Multilinguismo eta Gazteria Batzordeko komisarioak. «Haren lanak Poloniako historia eta kultura argitu zituen hainbat hamarkadatan, eta mundu osoan izan zen estimatua». Szymborskaren libururik ez dago euskaratuta oraindik, baina euskal idazle eta literaturzale askok aipatu zuten atzo sare sozialetan eta hedabideetan idazle zendu berria.

Poznandik gertu, Prowent herrian (egun Kornik) jaio zen Wislawa Szymborska, 1923an. Zortzi urte zituela Krakoviara aldatu zen familiarekin, eta han bizi izan da harrezkero. 1945ean argitaratu zuen lehen aldiz poema bat, Dziennik Polski egunkarian. Aurreneko poema liburua 1949rako zuen prest, baina zentsura arazoengatik ezin izan zuen 1952ra arte argitaratu. Lehen urte haietan idatzitako poesiari uko egin zion urte batzuk geroago, errealismo sozialistarekin estuegi lotua zegoela iritzita. Poloniako Langileen Alderdi Batuko kide bazen ere, 1957 inguruan disidenteekin harremanak izaten ari zen.

Sarien bidez ezagutarazia

Nahiz eta Poloniako irakurleek estimatutako poeta izan aurretik ere, bi sarik zabaldu zuten Wislawa Szymborskaren izena eta poesia mundura: Goethe sariak lehenik, 1991n; eta, batez ere, indar handiagoz, Nobel sariak gero, 1996an. Aurretik hautagaien zerrendetan agertu gabe lortu zuen saria, baina gerora inor gutxik kritikatu du Suediako Akademiak urte hartan hartutako erabakia. «Gizakiaren errealitatearen zatiak beren testuinguru historiko eta ideologikoan argitzeko erabiltzen duen zehaztasun ironikoa» laudatu zuten bereziki epaimahaikideek, saria zergatik eman zioten azaltzean.

Bizimodu arrunta maite izan zuen beti, literaturaren inguruko ospakizunetatik apartekoa, eta Nobel sariak ez zuen beste modu batean bizitzera bultzatu. Idazteari ez zion ordea utzi. 2009an argitaratu zuen oraingoz bere azken poema liburua dena, Tutaj (Hemen) izenburuarekin.

@Szymborskaren poemen euskarazko itzulpenak irakurri edo entzuteko: http://ekarriak.armiarma.com/zizkak/?szymborska&m http://www.youtube.com/watch?v=FYR2RFBmGM8


Ainara Elbusto: 'Helburua bete dut amaieran deseroso sentitu naizen arren'

Ainara Elbusto txirrindularia izan da etapa bakarrera jokatu den Valentziako Itzuliko lehen euskalduna 36. helmugaratu ondoren.

Ainara Elbusto txirrindularia izan da etapa bakarrera jokatu den Valentziako Itzuliko lehen euskalduna 36. helmugaratu ondoren.


Koronabirusaren krisia hasi zenetik lehenengoz, hildakorik ez Hego Euskal Herrian

Osasun Sailak emandako azken datuen arabera, azken orduetan ez da inor hil EAEn koronabirusaren ondorioz. Lehenengo aldia da hori gertatzen dena. Nafarroan ere ez da hildakorik egon. PCR proben bidez 23 kasu berri atzeman dira: hamalau Nafarroan, bi Araban eta zazpi Bizkaian. Debagoienean ez da kasu berririk agertu.

Osasun krisia hasi zenetik lehen aldiz, atzo ez zen inor hil Hego Euskal Herrian koronabirusaren ondorioz. Nafarroan aurretik egona zen heriotza gabeko egunik, baina Euskal Autonomia Erkidegoaren kasuan, lehen aldia da. Hala, orain arte 2.003 dira Hego Euskal Herrian COVID-19 gaitzak jotan hil diren herritarrak.

Euskal Autonomia Erkidegoari dagokionez, guztira 2.74 proba egin dituzte azken orduetan: 1.914 PCR motakoak, eta 160 test azkarrak. PCR probekin 9 kasu atzeman dira –bi Araban eta zazpi Bizkaian– eta test azkarren bidez, hamar. Debagoienean ez da positibo berririk atzeman PCR proben bidez eta Gipuzkoan ere ez, laugarren egunez jarraian.

Pandemia hasi zenetik, 19. 386 izan dira koronabirusak kutsatu dituen EAEko herritarrak, eta horietatik 17.394, %89,7, sendatu egin dira edo medikuaren alta jaso dute. Ospitaleen egoerari dagokionez, PCR probetan positibo emandako hiru lagun ospitaleratu zituzten atzo, eta guztira 33 dira ZIUn daudenak.

Nafarroan, bestalde, 14 kasu berri atzeman dituzte azken orduetan PCR probetan eta guztira, 5.219 kutsatu dira orain arte. 77 pertsona daude ospitalean koronabirusa dela eta; hamabi, ZIUn.

>Grafiko guztiak modu interaktiboan ikusi hemen.


Gerrarik gabeko soldadua

Ezustean aurkitu zuten 1974. urtean Hiroo Onoda tenientea (Japonia, 1922-2014). II. Mundu Gerra amaitu eta 29 urtera, negar malkotan, bere misioa amaitutzat eman eta etxerako bidea hartu zuen, Filipinetako Lubang uhartean 30 urtez borrokan aritu eta gero. Ordura arte, ez zuen jakin Japonia errenditu eta gerra 1945. urtean amaitu zela. 91 urterekin hil zen herenegun, bihotzeko arazo baten ondorioz. Hura izan zen amore eman zuen azken soldadu japoniarretako bat; No Surrender: My Thirty-Year War autobiografian eman zuen bere abenturaren berri.

Japoniako armadak 1944. urteko abenduaren 26an bidali zuen Onoda inteligentzia zerbitzuko ofizial gisa Lubangera; Futamata komandoko kide zen. 22 urte zituen, eta haren misioa zen han gorde eta AEBek lurraldea kontrolpean hartu ostean sabotajeak egitea. Beste agindurik jaso arte bakarrik moldatu beharko zuela esan zioten, eta errenditzea eta bere buruaz beste egitea debekatu zioten. Enperadoreari leial, 30 urtez bete zuen misioa, gerrak aurrera jarraitzen zuela pentsatuz.

Zeregin horretan, armadako beste hiru kide izan zituen ondoan: Yuichi Akatsu, Shoichi Shimada eta Kinshichi Kozuka. Onodak aitortu zuen 1945ean eskuorri bat aurkitu zutela: gerra amaitu zela zioen, eta menditik jaisteko eskatzen zien. Baina ez ziren fidatu, eta eskuorria faltsua zela ondorioztatu zuten, gerra benetan amaitu izan balitz horrelakorik botako ez zutelakoan. Oihanean bizi izan zen urteetan, 30 urtez bizirik irautea lortu zuen platanoak, mangoak eta filipinarrei izkin eginez hiltzen zituen abereak janez.

Lubangera iritsi eta lau urtera Akatsu taldetik bereizi zen, eta 1950ean amore eman zuen Filipinetako agintarien aurrean. Shimada 1954an hil zen arrantzale batzuekin izan zuten tiroketa batean, eta Kozuka 1972an, Filipinetako Poliziarekin izandako beste tiroketa batean. Onodak aurrera jarraitu zuen. Urte horietan, Japoniako hainbat espedizio joan ziren haren bila, baina horiengandik ihes egitea lortu zuen, etsaiak zirela pentsatuz. Azkenean, haren bila joandako unibertsitateko ikasle japoniar batek lortu zuen Onodarekin harremanetan jartzea, eta, harekin argazkiak atera ondoren, Japoniara itzuli zen.

Norio Suzuka ikasleari ere ez zion sinetsi Onodak gerra amaitu zela. Japoniako Gobernuak, orduan, gerran Onodaren nagusi izan zenarekin harremanetan jarri, eta Lubangera bidali zuen. Horrek gerra amaitu zela jakinarazi ahal izan zion, eta, enperadoreak 1945ean bidali zuen gutuna irakurri ostean, armak uzteko eskatu zion. Agindua bete, eta bere uniformea, ezpata eta fusila eman zituen Onodak. Lurrean eseri eta negar egin omen zuen. Armak utzi zituen azkenaurreko soldadu japoniarra izan zen. Zazpi hilabete geroago berdin egin zuen Teuro Nakamurak. Onoda 1996an itzuli zen Lubangera, eta hango eskolari 10.000 dolar eman zizkion.

Sasian izan zen 29 urteetan 30 arrantzale inguru hil zituen, baina Ferdinand Marcos Filipinetako presidenteak indultua eman zion; sorterrira itzuli zen. Japoniako balio tradizionalak ahultzen ari zirela ikusirik, hedabideen jomugan ezin kokaturik, Brasilera joan zen 1975ean, Tadao anaiarengana. Han etxalde bat jarri zuen. 1984an, ordea, nerabe japoniar batek bere gurasoak hil zituela jakin ondoren, zerbait egiteko beharra sentitu, eta Japoniara itzultzea erabaki zuen, gazteei naturari buruzko eskolak emateko. Haren benetako itzulera izan zen, bigarrena.


Atsedenaldietako jokalariak

Osasunak Gorritxo maskota berreskuratu berri du, zaleen bultzada beharrezkoa baita lehenbiziko mailara igotzeko. Ez da, baina, maskota duen kirol talde bakarra.


TVEk barkamena eskatu du Kataluniako Diada albistegiko bosgarren berria izan zelako, eta "balorazio oker bat" izan zela esan du


Izenematea irekita, Musikaterapian

Kaxko Elkarteak Musikaterapia tailerra antolatu du helduentzat. Izena emateko zerrendak Jaione Kongelatuen dendan eta Goiz Argi tabernan aurkitu daitezke. Epea, datorren igandean amaitzen da, urriaren 6an, hain zuzen. Tailerra asteartetan emango da, goizeko 11:30etatik eguerdiko 13:00etara, Biterin.


Geroa Baik eta Ezkerrak PSNren esku utzi dute aldaketan parte hartzea

Negoziazioetan izatera dei egin diote Barkosek eta Nuinek PSNri.Ezkerraren ustez, akordio programatikoa lortzea da lehentasuna, eta haren inguruan kohesioa izan behar du gobernu berriak

Ez dute PSN baztertzen aldez aurretik. Geroa Baik eta Ezkerrak lehen bilera egin zuten atzo, eta abiapuntu gisa uste dute PSNk jasotako botoek «errespetu handia» merezi dutela. Jose Miguel Nuin Ezkerrako zerrendaburuaren aburuz, PSNk «ezin du eragotzi UPN oposiziora igarotzea», eta «desiragarritzat» jo du akordio programatikoan alderdi guztiak egotea, PSN barne. Ildo beretik, Barkosek nabarmendu zuen gehiengoa ziurtatuta dutela aldaketaren aldeko indarrek 26 eserlekurekin, baina ez du baztertu gehiengo horri PSN batzea. Barkosen aburuz, PSNren zuzendaritzak erabaki beharko du nola kudeatzen duen jasotako babesa. «Zailtasunak izango dira alde batera zein bestera, baina ziur naiz aldaketa islatuko dela 33 eserlekuetan lau urteotan».

Parlamentuan ordezkaritza lortu duten alderdiekin bilerak egingo ditu Geroa Baik. Atzo ekin zion bilera errondari: Ezkerrako Jose Miguel Nuin, Marisa de Simon eta Txema Mauleonekin batzartu ziren Geroa Baiko Uxue Barkos, Manu Aierdi, Itziar Gomez eta Koldo Martinez. Bihar PP eta PSNrekin batzartuko dira. Astelehenean, Podemos Ahal Dugurekin, eta asteartean, EH Bildurekin. Asteazkenean, UPNrekin bildu nahi dute, baina bilera ez dago konfirmatua. UPN eta PP, dena den, gobernua osatzeko elkarrizketetatik at dira aldez aurretik.

Nuinek azpimarratu zuen lehen topaketa «ona» izan dela. Geroa Baik hartuko du akordio programatikoa lortzeko negoziazioen gidaritza; alderdi bakoitzak bere lehentasunak proposatuko dizkio. Ezkerrak, alde batetik, agenda soziala «funtsezkotzat» jo du: «Gobernuaren baliabide guztiak mobilizatu behar dira jendearen arazo errealen mesedetan, eta buelta eman behar zaie murrizketei oinarrizko zerbitzu publikoen alde». Bestetik, gobernu berriak Nafarroaren aniztasuna aintzat hartu behar duela deritzo, «mendekurik eta sektarismorik gabe».

Akordio programatikoaren ostean etorriko da gobernuaren osaera bera, eta Nuinek zantzu batzuk eman ditu: «Lehentasuna politikak du, ez kontseilari bat izateak». Bere ustez, kohesioa izan behar du gobernuak. «Ezin dira bi, hiru edo lau gobernu izan. Bakarra izan behar du, politika berean elkartuta».

Lehenik, programa

Barkosek azpimarratu du akordio programatikoa dela orain lehentasuna: «Gure erantzukizuna da Parlamentuan jarduteko baldintzak adostea. Akordio programatiko horren ostean eta horren ondorioz, hitz egingo dugu zer nolako gobernua izango dugun». Aldez aurretik jakinda PSNk zein EH Bilduk argi utzi dutela ez dutela batak bestearekin hitzartu nahi, Barkosek badaki «ezinezkoa» dela uneotan bostek babestutako gobernua: «Ikusi beharko dugu zein diren formula posibleenak, hoberenak eta lasaienak».

Era berean, ez du lotu nahi izan Nafarroako Gobernua osatzeko negoziazio esparrua Iruñeko Udalarekin. Bere ustez, «kromo trukerik ez da egongo», eta politika egiteko «modu zaharrekin» amaitu behar da. Udalean, EH Bilduri dagokio negoziazioa: «Iruindarroi begira egin behar da, eta ez alderdiek Parlamentuan ditugun interesei begira».


Zeri kantatzen diogu euskaldunok?

Gotzon Barandiaran idazleak “Hitzen ahairea” liburua aurkeztu berri du, kantagintzaren inguruko gogoetak bildu ditu, idazleek idatzitako letrekin sortutako kantuak izan ditu aztergai, literaturak eta musikak izan duten harremanaz. Kantagintza bai, baina literatura eta musika uztartzen duen harreman aztertu du. Zeri Kantatzen diogu euskaldunok? Zein harreman du kantatzen dugunak gure izaerarekin? Zenbateko eragina du entzuten dugunak gure diskurtsoarekin? Asko dira idazleak planteatzen dituen galderak. Duela lau urtetik Rafa Rueda musikariarekin batera kantagintza eta literaturaren arteko harremanaren inguruko ikastaroak ematen dabiltza, saioetan eta etxerako bidean bildutako hausnarketak ekarri ditu bertara, garapenean du interesa, zergatik kantagintzak balioak galtzen ari den? Lau atal ditu liburuak, lehenengoa galtzailearen kontzientzia kolektiboa, bigarrena kantua izateko, hirugarrena erbestetik herriminez eta azkenik euskarak bizi iraun dezan kantatu. Bildutako ondorioetako bat emakumek izan duten presentzia eza izan da.

https://bilbohiria.com/docs2/2018/ibaizabal/181009_barandiaran_liburu_aurkezpena.mp3

Deskargatu hemen.


Zulotik gutuna

Aupa Kattan,

Nekatuta nago bideokonferentzia eta telelanaz, nekatuta ikasketa birtual, ordenagailu eta mugikorraz. Bizimodu digitalera ohituta egon arren, harremanak Whatsapp bidez izateaz nekatuta. Horregatik erabaki diat gutuna idaztea, gutun digitala, ze erremedio, baina gutuna hala ere.

Santelmoak pasa dira, inoizko arraroenak, eta ezin izan dugu elkarrekin zerbeza txukun bat(zuk) hartu normalean egingo genukeen moduan. Iritsiko da horretarako unea, baina zerbeza horrekin egingo genukeen hitz aspertua hona ekartzea pentsatu dut, aurreko mendeko formatura, gutun trukeak gaur egun ere balio duelakoan.

Egia esan, Kattan, nahiko ondo eraman dut orain arteko itxialdia, aspertzeko astirik gabe: bulegoko telelana eta frantseseko teleikasketaz gain, etxeko errealitatea dago, familia, etxeko-lanak, eta bestelako ardurak. Apenas izan dut denbora pare bat liburu irakurtzeko itxialdian: Camilleriren “El carrusel de las confusiones”, eta aspaldi hik gomendatutako Mikel Ayestaranen “Oriente Medio, Oriente roto (bikaina, bidebatez).

Atzo, ordea, lanerako borondaterik ez eta arratsaldea irakurketan eman nuen. Horrekin ohartu nintzen behea jo nuela. Iritsi da nekea, pentsatu nuen, baina datorren astean haurrekin kalera irtetzeko gogoari heldu nion, beti dago esperantza. Gaur iritsi da zaplaztekoa: haurrak supermerkatura joan daitezke, eta kitto! Zulo batetik atera ditzakegu zulo ilunagoan sartzeko. Gure agintariek ez dute seme-alabarik, pentsatu dut, baina guztiek dute txakurra.

Zerbeza batekin izango genukeen hizketaldia hona ekarri nahi nuela esan diat, baina ez dago horretarako giroa, euria ari du kanpoan eta barruan. Ea hurrengoa alaiagoa den. Hirearen zain gelditzen nauk, ez da zerbezarik egongo, ezta papera ere, baina ziur behintzat musika jarriko diokela.

Animo!


Turkiak dio PKK Kurdistango Langileen Alderdiaren lurrazpiko babeslekurik handiena aurkitu duela, Bingolen. Babeslekuak hamabost bat lagun har ditzake. PKK-ko ustezko bi kide atzeman dituzte


Zumaiako kultur talde eta elkarteen mapa sortu da

Herriko kultur talde eta elkarteen argazki bat erakusteko asmoarekin, Zumaiako kultur eragileen mapa bat sortu da. Mapa hau dagoeneko jarri da Ignacio Zuloaga plazako panelean.

Mapa hau Kultur mahaiaren kezka bat izan da eta emaitza udazkenean hasitako lan baten ondorioa da. Zuloaga plazan bakarrik ez, Alondegian ere jarriko da. Udalaren web gune berria egitean ere mapa hau eskegitzeko asmoa dago. Argazkiaz gain, taldeari buruzko informazioa eta harremanetarako bideak ere gehituko dira. Horretarako, elkarteen eta eragileen informazio bllketa laster burutuko da.


Kurdistan deskubritzen, osteguneko 'Faktoria'n

Gainera, Ibon Sarasola 'berdin' eta 'desberdin' hitzen erabilera desegokiaz mintzatuko da.

7:00etan abiatuko da osteguneko 'Faktoria', albistegiarekin. 8.00etatik aurrera, aktualitateari lotutako elkarrizketak eta eguneko lerro-buruen analisia izango dugu entzungai.

9:00etatik aurrera, Ibon Sarasolaren hitza entzuteko aukera izango dugu. 'Berdin' eta 'desberdin' hitzen erabilera desegokiez arituko zaigu hizkuntzalaria. Jarraian, maitasun erromantikoari buruzko erreportaje berezia izango dugu entzungai.

Magazinean, Kurdistan deskubritzen lagunduko digute bertan bizi diren hiru lagunek, 11:30etik gora.


Lepoxiko langileek greba egingo dute datorren astean

Lepoxi, metalgintza arloko Lezoko lantegiko langileek greba deitu dute datorren astean bost egunetan, hilaren 14tik 18ra bitartean, hain zuzen ere. Joan den astelehenean hasi zuten borrokaldia, enpresari, egun dituzten lan baldintzak bermatuko dituen lan hitzarmena sinatzeko eskatzeko. ELA sindikatuak salatu duenez, hitzarmenik ez duela sinatuko erantzun die enpresak.


Hasi dira udal liburutegiko lanak

Arbizuko herriaren etxeko bigarren solairuak hartuko du liburutegia. Legarra-Lazkoz SL eraikuntza enpresako langileak dagoeneko hasi dira udaletxeko ganbaratxoan lanean, liburutegia izanen dena prestatzen. Libre gelditzen den espazioaren erdia hartuko du liburutegiak. Lanen truke enpresak 54.670,4 euro jasoko ditu, BEZ kanpo. Bestalde, aurki hasiko da beste lan bat: telefonia eta internet zerbitzua banda zabalean eta kable bidez eskaintzea helburu duena. Lana Montajes Eléctricos Gauss S.L. enpresak eginen du, 45.221 euroren truke, BEZ kanpo. Aipatu bi lan horiek Estatuko funtsaren bidez finantzatuko ditu Arbizuko Udalak.


Javier Saez: "Zoragarria da laguntzeko gertu hainbeste jende edukitzea"

Gipuzkoako Elikagaien Bankuko arduradunak txundituta daude Debagoienean euren ekimenak piztu duen elkartasunarekin: jakin zenetik erakunde horrek ordezkaritza bat zabaldu behar zuela bailaran, Bergaran, dagoeneko 35 bat lagunek eman dute izena erakundeari boluntario gisa laguntzeko. Beste inork bere burua eskaini nahi badu laguntzeko, bihar, eguena, deitu duten batzar informatibora gonbidatuta dago (Bergarako Miguel Altunan, 19:30).

Gipuzkoako Elikagaien Bankuak erabaki du Bergaran ipintzea bere bigarren bilketa eta banaketa zentroa. Gipuzkoako 30 bat herriri zerbitzua emango die: Debagoieneko, Debabarreneko, Urola Garaia eta Urola Kostako eta Goierriko herriei, hain zuzen ere.

Ahalik eta boluntario gehien

Helburua izango da Elikagaien Bankuak duen berbera: premia duen jendeari jatekoak helaraztea. Jateko horiek izaten dira Bankuak hartu ezean alperrik galduko edo zabortegira botako zitezkeen produktuak; hau da, oraindik jateko moduan daudenak, baina bota egiten direnak. Janari horiek saltzaile ertain eta handiei –supermerkatuei eta hipermerkatuei– eskatzen dizkiete, eta haien bila joaten dira Bankukoak, furgonetarekin.

Furgonetak bilketa eta banaketa zentrora eramaten du jasotako produktu guztia. Han boluntario talde bat dago, eta haiek deskargatu egiten dute produktua, eta gero, sailkatu eta antolatu. Elikagaien Bankuak erakundeei ematen die janaria, ez norbanakoei edo familiei; horiek atenditzen dituzten erakundeak joaten dira biltegira produktuaren bila. Horregatik, boluntarioek loteka edo palet-etan antolatzen dute janaria, erakunde bakoitzari behar duena emateko.

Kate horrek behar bezala funtzionatu dezan, ezinbestekoa da Bankua osatzen duten boluntarioen lana. Horregatik, dagoeneko izena eman duten 35 debagoiendarrei esker ona azaltzen die Gipuzkoako Elikagaien Bankuko ordezkari Javier Saezek: "Bergaran agertu den boluntario kopuruak harritu egin gaitu; ez genuen espero hainbeste lagunek izena ematea. Zoragarria da hainbeste jende laguntzeko gertu egotea".

Arduradunek azpimarratzen dute "ahalik eta boluntario gehien" izatearen garrantzia: "Bost bat laguneko taldeak antolatu nahi ditugu. Horrela, norberak astean goiz baten bakarrik lan egin beharko luke, aste osoan lan egitea gehiegi da-eta. Bestalde, Bankuak urteko egun guztietan eman behar duenez zerbitzua, ziurtatu egingo genuke beti zabalik egotea, jendeak oporrak hartu edo lan egiteko aukerarik ez izan arren".

Ondo dagoen janaria

Oraindik ere, Oiartzunen dauka Gipuzkoako Elikagaien Bankuak janaria batzeko eta banatzeko gune bakarra, baina hutsunea zegoela igarri zuten. Saezen esanetan: "Debagoieneko eta inguruko erakundeak oso gutxi etortzen ziren Oiartzunera, eurendako urruti zegoelako, seguru asko". Ez dakite zentro berriak ze erantzun izango duen, baina dagoeneko Debagoieneko eta zerbitzatuko diren gainerako eskualdeetako banatzaile handienek bat egin dute Elikagaien Bankuarekin: "Hipermerkatu bakarra dago Debagoienean, baina gurekin lan egiteko gertu dago; horrez gain, supermerkatu gehienak ere", esaten du Javier Saezek.

Sarritan, saltokiek edo banatzaileek eurek deitzen dute Elikagaien Bankura, dendatik kendu behar duten janaria daukatela abisatzen. Javier Saezek argitzen du janari hori "beti" ondo dagoela eta iraungitze (kaduzitate) dataren barruan: "Banatzaile edo salmenta-kate bakoitzak bere politikak izaten ditu erabakitzeko produktu batzuk noiz kendu apaletatik", esaten du. Hala, batzuek kendu egiten dituzte produktuak iraungitze-data bete baino lehenago: jogurtak eta hestebeteak, 10 egun lehenago; eta barazkiak eta frutak, normalean, aste bete lehenago, Elikagaien Bankuaren datuek diotenez.

Gipuzkoako Elikagaien Bankuak iazko kanpainaren datuak eman dizkigu: hilero 16.000 pertsona baino gehiagorengana heltzea lortu zuen, eta 163 erakundek jaso zuten eurek batutako janaria.

Laster kontsumitzekoak

2009a ezkero, beste sistema baten bidez ere jasotzen dute janaria. Azken Minutuko Merkatua deitzen diote, eta Gipuzkoako Foru Aldundiak eta Mondragon Unibertsitateak 2007an egindako bideragarritasun ikerketa baten ondorioz ezarri zuten. Horren bidez, egunero batzen dituzte elikagaiak, eta, izenak dioen moduan, oso epe motzean kontsumitu behar diren produktuak batzen dituzte. Bankuko arduradunen esanetan, "lehenengo aldiz lortu zen fruta edo barazkiak bezalako janari freskoak batzea, eta baita iraungitze-epe motzagoa zuten beste batzuk, esnekiak eta opilak, esaterako". Horiek agudoago alperrik galtzen direnez, egun batetik bestera banatzen dira. Gipuzkoako merkataritza-gune handienetatik pasatuko ziren Elikagaien Bankuko bi furgonetak, egunero: Eroski (Garbera, Urbil eta Arcco), Alcampo (Txingudi), Carrefour (Oiartzun) eta Uvesco (Irun).

Kalkulatzen da Azken Minutuko Merkatua-ren bidez, hilero, jasotzen direla 2.650 kilo fruta, 7.000 kilo barazki, 7.000 ogi-unitate, 3.200 jogurt, 560 hestebete-unitate eta aurretik prestatutako 260 janari-unitate.

Sistema horrekin hasteko, Foru Aldundiaren Iraunkortasun Sailaren babesa izan zuen Gipuzkoako Elikagaien Bankuak. Sail horrek azpimarratu zuen beste helburu bat ere bazegoela horren atzetik: behartsuei laguntzeaz gain, galarazi egingo zen janari asko zabor bihurtzea; eta, bereziki, herrian traba egiten duen zabor mota –usaina, intsektuak…– eta osasun publikoari zein ingurumenari kalte handia egiten diona.

Elikagaien Bankuaren eta Azken Minutua-ren helburuak bata bestearekiko osagarriak dira: lehenak iraungitze-epe luzea duten janarien kantitate handiak kudeatzen laguntzen du; bigarrenak laster kontsumitzeko diren eta agudo alperrik galtzen diren janariak kudeatzen ditu.

Janaria lortzeko beste bide batzuk dira Europako Batasunak ematen duena eta beste edozein lekuko elikagai bankuekin trukatutakoa: kontaktuan egoten dira euren artean, eta elkarren beharren eta soberakinen arabera, trukeak egiten dituzte.

Kopurutan, hauek dira Gipuzkoako Elikagaien Bankuak 2010ean jaso zituen kantitateak: industrietatik, 157.135,50 kilo; Europako Batasunetik, 598.208,40; beste elikagai banku batzuetatik, 31.760; kanpainetatik, 21.918,80; eta Azken Minutuko Merkatutik, 309.428,30.

Gero eta behar handiagoa

Lan horren guztiaren bukaeran daude behartsuak, Bankuaren oinarria. 2009tik 2010era, handitu egin da Gipuzkoako Elikagaien Bankuak hilero atenditzen dituen herritarren kopurua: hilero 1.000 gehiago, gutxi gorabehera. Javier Saez arduradunak esaten duenez, "gero eta behar handiagoa dago. Orain etortzen da lehen behar hori zuenik ematen ez zuen jendea. Azkenean, hor ere igartzen da krisia".

Baina igartzen dute ere "janari asko eta asko bota" egiten dela, oraindik ondo egon arren. Hortik dator Elikagaien Bankuaren leloa: Ematen ez dena galdu egiten da.


Paulina Kernstock: "Kasualitatez jaio nintzen Alemanian; ni oso euskaldun sentitzen naiz"

'Alemaniarraren alaba' bezala ezagutzen dute askok Oñatin; hura oso euskaldun eta oso oñatiar sentitzen da. Dio kasualitatez jaio zela Alemanian.

Alemanian jaio zen Paulina Kernstock, 1937an. Nuremberg hirian, hain zuzen ere. Aita alemaniarra du eta ama, berriz, oñatiarra. 2 urte zituenean etorri zen familia Oñatira bizi izatera; oraindik, baina, Paulina alemaniarra bezala ezagutzen du jendeak.

Alemanian jaiotakoa zara.

Bai. Aita Oñatira etorri zen gaztetan beste bi alemaniarrekin batera. Beste biak itzuli egin ziren eta aita hemen gelditu zen, maiteminduta. Ondoren, nire anaia zaharrena jaiota zegoela, Alemaniara joan ziren bizi izatera. 36ko gerra garaian izan zen hori. Amak beti esan ohi zuen, ordea, denboraldi baterako soilik joan zirela, bera berriz itzuliko zela. Hala izan zen. Urte gutxi batzuk egin zituzten han. II. Mundu Gerrako mugimendua hasi zenean, hona etorri ziren berriro. Tarte hartan jaio nintzen ni han. Nire anaia guztiak, berriz, hemen jaio ziren. Horrela, aitak esaten zuen nire anaia guztiak hemengoak, bertakoak, zirela; ni neu izan ezik. Esaten zuen: "Hauxe bakarrik da alemaniarra".

Zu zeu oñatiarra sentitzen zara, ordea.

Zalantzarik, ala? Noski. Ni bertakoa naiz. Ni euskalduna naiz. Alemanian jaio nintzen, kasualitatez, baina oso euskaldun sentitzen naiz. Hala ere, Oñatin Alemaniarraren alaba bezala ezagutzen naute; horrek ez dit axola, ordea.

Itzuli izan zara Alemaniara?

Bai, familia dugu han. Gainera, aita oso ezaguna zen bai hemen eta baita han ere. Eskulanak egiten zituen. Oñatin fabrika txiki bat zuen. Aterkientzako kirtenak egiten zituzten bertan.

Etxean zein hizkuntza zen nagusi?

Aitak alemanez egiten zigun, baina ez beti. Hala ere, ezin izan zuen euskaraz ikasi. Gure amak. berriz, betidanik erakutsi zigun euskara maitatzen.

Irakasle izandakoa zara. Herrian, askok eta askok horregatik ezagutzen zaituzte.

Bai; ikastolan ibili izan nintzen, irakasle. Oso gogoan ditut hasierako urteak, 1975 inguruan hasi nintzen bertan lanean. Ordu asko egiten genituen, baina gustuko genuen eta helburu asko genituen. Guk ikasketak gazteleraz egin genituen arren, argi genuen euskaraz ekin behar geniola hezkuntzan, gu euskaldunak garelako. Ez zen euskaraz erakustea bakarrik, guretzako garrantzitsua zen euskaldun izatea maitatzea. Ikastolan nire neska-mutikoak izandakoek kalean ikusten nautenean agurtu egiten naute oraindik ere. Andereño Paulina izaten jarraitzen dut eurentzat. Kontuak esaten dizkidate: emaztea haurdun dutela, edo euren seme-alabak erakusten dizkidate. Niretzako horrek ez du preziorik. Izugarria da, hain da pozgarria!

Irakaslea izateagatik ezagutuko zaituzte askok, beste batzuek baita San Migelen laguntzaile izateagatik ere Corpus egunean. Zenbat urte daramatzazu horretan?

Asko, 30 urte inguru. Ni San Juan kalean bizi nintzen eta gaztetan beti izan ohi ginen Santa Ana inguruan. Corpus egunean ere joaten ginen parte-hartzaileak nola janzten ziren ikustera. Horietako egun batean, Gregorio Lizarrak laguntzera joateko esan zigun, eta, harrezkero horrexetan gabiltza, eta gustura egiten dugu.

Zer esan nahi du zuretzako Corpus egunak?

Ni ez naiz sekula fededun sutsua izan. Baina gustatu egiten zitzaidan Santa Anara joatea egun horretako prestaketa lanak ikustera. Azken batean, bertako zerbait da, betidanik bizi izan dugun zerbait. Niretzako, adibidez, egun horretako kanpai hotsak bereziak dira. Esango nuke San Juan kalean bizita bihotzean daramadan zerbait dela. Maitasun hori, konturatu gabe, barruraino sartzen da, eta Lizarrak berak ere erakutsi zidan Corpus eguna maitatzen. Gainera, Oñatiko jende askok egin du izugarrizko lana hori aurrera ateratzen, eta nik uste dut garrantzitsua dela horrelako tradizioei jarraipena ematea. Helburu horrekin hasi ginen geu ere taldean sartzen eta laguntzen. Urte hauetan guztietan gauza asko egin behar izan ditugu; adibidez: materiala berritu dugu eta udaletxera laguntza eske joan gara. Egun, oraindik ere, joaten naiz San Migeli janzten laguntzera. Alaba ere ibiltzen da, baina oraindik ez diot testigua pasa. Hil arte jarraituko dudala uste dut. Hala gurako nuke, behintzat.


Beteranoen garaipena

Seniorrak-Autonomiako 2. Maila. Bigarren fasea. 1-9 postuen multzoko 3. jardunaldia: Fonseca Ursulinas 54 - Altsasu Beteranoak 59 / 9-18 postuen multzoko 3. jardunaldian: Inmobiliaria Urdax Vedruna 66 - Altsasu Jubenilak 61Autonomiako 2. mailako Senior Mailan Altsasuko Saskibaloi Taldeko bi talde ari dira lehian, lehen fasea jokatu eta gero, Altsasu Beteranoak taldea 1-9 postuen multzoan ari da lehian, eta Altsasu Jubenilak 10-18 postuen multzoan. Lehen faseko bide berdina hartu du bigarren faseak, Beteranoek irabazi duten bitartean, Jubenilek galdu baitute. 1-9 postuen arteko multzoan, 3. jardunaldian, Fonseca Ursulinas taldea izan zuten arerio Altsasuko Beteranoek. Emozioz betetako partidan 54-59 irabazi zieten altsasuarrek Iruñekoei. Sailkapen orokorrean San Juan taldea da lider berria, 6 punturekin. Altsasu Beteranoak seigarrenak dira, 3 punturekin. Igandean etxean jokatuko dute Altsasuko Beteranoek, Zelandi kiroldegian, 12:00etan, 4 punturekin hirugarrenak diren Etxabakoitz taldeko jokalarien kontra. Partida konplikatua dute, beraz, beteranoek. 10-18 postuen multzoan, Altsasu Jubenilak taldeak galdu egin zuen, bost puntuko aldearekin, Inmobiliaria Urdax Vedruna taldearen kontra. Partida paretsua izan zen, baina azkenean Vedrunakoendako izan zen garaipena. Sailkapenean Amaya da liderra, sei punturekin, eta Altsasu Jubenilak taldea bederatzigarrena da, azkena, puntu batekin. Ostiralean Altsasun jokatuko dute Altsasuko gazteek, 20:00etan, 5 punturekin sailkapenean bigarrena den Cantolagua taldearen kontra. Ea zer moduz doakien.


Osasun Zentro berriko Etengabeko Arretako Gunea barikuan irekiko dute

Barikuan, 17:00etatik aurrera, San Migel kaleko eraikin berrian egongo da Etengabeko Arretako Gunea. Osasun Zentro berrian eskainiko diren gainerako sail guztiak (pediatria, birgaitzea…) astelehenean irekiko dituzte.

Osasun Sailako iturrien arabera bariku honetan irekiko ditu ateak Osasun Zentro berriak. Hain zuzen azpiegitura berriak jasoko dituen askotariko zerbitzuetatik bat irekiko dute barikuan, 17:00etatik aurrera: Etengabeko Arreta Gunea. Gainerako guztiak astelehenetik aurrera irekiko dituzte: pediatria, emakumeen saila —ginekologia, emaginaren kontsulta—, birgaitze gunea eta nagusien gunea, besteak beste.

Eraikinak lau solairu ditu, eta guztira 3.814,35 metro koadro. Etengabeko Arretarako Gunea beheko solairuan dago.

Astelehenetik aurrera martxan egongo diren gainerako zerbitzuen artean birgaitze gunea nobedadea izango da. Zerbitzu berria da. Orain arte, Galdakaoko ospitalera joan beharra zegoen zerbitzu hori jasotzeko.