Arraunlariak, lehiari ekiteko prest

Igande honetan hasiko dira bigarren mailako gizonezkoen nahiz emakumezkoen traineru denboraldiak, eta lehiari ekiteko ilusioz eta gogotsu daude Telmo Deuneko arraunlariak.

Traineru ligen egutegia

KAE1

Ekainak 19, igandea. Pasaia.

Ekainak 26, igandea. Zumaia.

Uztailak 2, larunbata. Castro Urdiales (Kantabria, Espainia).

Uztailak 3, igandea. Busturialdea.

Uztailak 9, larunbata. San Juan.

Uztailak 16, larunbata. Pedreña (Kantabria, Espainia).

Uztailak 17, igandea. Orio.

Uztailak 23, larunbata. Trintxerpe.

Uztailak 30, larunbata. Camargo (Kantabria, Espainia).

Abuztuak 7, igandea. Hondarribia.

Abuztuak 13, larunbata. Plentzia.

Abuztuak 15, astelehena. Castro Urdiales (Kantabria, Espainia).

Abuztuak 20, larunbata. Zarautz.

Abuztuak 21, igandea. Bilbo.

Abuztuak 27, larunbata. Play-off-etako lehen jardunaldia. Colindres.

Abuztuak 28, igandea. Play-off-etako bigarren jardunaldia. Erandio.

ETE LIGA

Ekainak 19, igandea. Hernani.

Ekainak 25, larunbata. Donibane Lohizune.

Ekainak 26, igandea. Zumaia.

Uztailak 2, larunbata. Castro Urdiales.

Uztailak 9, larunbata. Portugalete.

Uztailak 10, igandea. Portugalete.

Uztailak 16, larunbata. Pedreña.

Uztailak 17, igandea. Orio.

Uztailak 23, larunbata. Errenteria.

Uztailak 30, larunbata. Camargo.

Abuztuak 6, larunbata. Ondarroa.

Abuztuak 7, igandea. Hondarribia.

Abuztuak 13, larunbata. Castro Urdiales (Kantabria, Espainia).

Abuztuak 20, larunbata. Zarautz.

Abuztuak 21, igandea. Bilbo.

Abuztuak 28, larunbata. Erandio.


“Naturaren ziklotik oso urrun gaude; ez gara horren arabera bizi”

Jone Larrañaga Iturria eta Izaro Lizarraga Galdos Herribiziguneko kideak dira. Inoiz pentsatu al duzu, irakurle, zergatik dituen urteak hamabi hilabete, asteak zazpi egun eta egunak 24 ordu? Bada, erlojuaren orratzetatik ihes egin eta ilargiari begiratu diote Zizurkilen.

Adituak baino, arituak omen dira Jone Larrañaga Iturria eta Izaro Lizarraga Galdos zizurkildarrak, saltserak. Beren jakin-mina elikatzearen ondorio da egin berri duten proiektua: ilargi-egutegia.

Dokumentazio-lan handia egin behar izan al duzue egutegia osatzeko?

Jone Larrañaga Iturria: Josu Naberanek ilagi-egutegiaren gainean liburu bat dauka, eta bertatik atera dugu alderdi teknikoa (hilabeteak sailkatzeko moduak, adibidez).

Izaro Lizarraga Galdos: Haren proposamenetik abiatu gara. Naberanek ikerketa potoloa dauka, eta hari pila lotzen ditu. Horri guztiari jarraipena eman zioten beste zenbaitek eta guk hariari tira egin diogu. HerriBIZIgune elkartean, orain lau urtetik, ilargi-egutegiaren araberako urt(z)e berria ospatzen dugu, gainera.

J.L.I. : Zizurkilen, eguzki-egutegiarekin bizi gara, oraingoz (barrez), baina egia da egitasmoak pixka bat apurtu egiten dituela oso barneratuta ditugun denborazkotasunak.

I.L.G. : Beharbada, inoiz ez dugu pentsatu zergatik egiten dugun horrela denboraren banaketa. Ez da zientifikoki oso justua, ez digu Lurrarekin loturarik erakusten. Naturaren ziklotik oso urrun gaude: ez dakigu ezer interpretatzen, ez gara horren arabera bizi. Aldiz, Naberanen proposamenak harreman zuzenagoa dauka naturarekin.

Egutegiari erreparatuta, zenbat urtaro bereizten dira?

J.L.I. : Bi, uda eta negua. Horretarako, garrantzi berezia dauka ekinozioak. Urte berria udaberriko ekinoziotik gertuen dagoen ilargi berriarekin hasten da (egunaren eta gauaren orduak gutxi gorabehera pareko direnean). Urteak ez du beti iraunkortasun bera, hala nola: aurten, apirilaren lehenean hasi da urtea; aldiz, datorrenean, martxoaren 21ean. Udazkeneko ekinozioak uda eta neguaren arteko bereizketa egiten du.

Nola neurtzen dira hilabeteak?

I.L.G. : Ilargialdi bat da, ilbete oso bat, bi asteko zikloan banatuta. Lehena ilbetera begirakoa da (ospakizuna nagusitzen da), eta hurrengoa ilberrirainoko aldiak hartzen du.

J.L.I. : Hori da, astea beti hasierarekin lotzen da. Astea (14-15 eguneko multzoa), lehen haste bat, berritik betera. Bigarrena, ordea, betetik berrira.

I.L.G. : Bi asteak elkarrengandik desberdinak dira. Eguzkiaren isladaren arabera, lehen astean, igandea egun handia da (jai eguna), eta aurreko hiru egunak (larunbata) ospakizun horren prestaketa dira. Horrez gain, bi asteetan daude: astelehena, hasierako egun multzoa; asteartea, ilargia erdizka argiztatuta dagoen eguna (beti da egun bakarra). Eta ilargia bete edo hustu arteko bidea, asteazkena.

J.L.I. : Garai batean, burua zerura jaso eta ilargiari begiratzen zioten. Naberanek aipatu duenez, egur-xafla batzuk aurkitu ziren behin, besteak beste, Euskal Herriko koba batean. Gure aurrekoek ilargia irudikatzen zuten horietan.

I.L.G. : Gure mundua oso zehatza da. Antzinean, denboraren zehaztasunak ez zuen garrantzirik, laxoagoa zen.

Argitasunaz gain, ilargiaren jauziak irudikatu dituzue.

J.L.I. : Ilargiaren faseen sailkapen bisuala egin ohi dugu, alegia, argitasunaren arabera bereizten ditugu. Alabaina, Lurrarekiko duen gertutasun maila da benetan garrantzitsuena dena eta eragina duena (uztan, itsas-mareetan…). Hala, zirkunferentziaren kanpoaldean, horixe da irudikatu nahi izan duguna, jauziekin.

I.L.G: Ilgora eta ilbehera kontzeptuak ez ditugu ongi erabiltzen; berez, horiek ez dute argitasunarekin zerikusirik, gertutasunarekin baizik.

Marrazkietan, euskal tradizioaren erreferentzia asko ipini dituzue.

I.L.G. : Udari begira, kolore beroak aukeratu ditugu, eta, negurako, hotzak. Lehenak hedapenari egiten dio erreferentzia; neguak, nor bere baitan biltzeari. Bestalde, naturarekin, euskal tradizioarekin, mitologiarekin eta lurraldetasunarekin lotura duten ezaugarriak jarri ditugu.

J.L.I. : Ilargiak lotura handia du euskaldunekin. Aipatutako egur-xafla horrekin, argi ikusten da ilargiaren araberako denborazkotasuna zutela. Beharbada, naturarekin harremana zuen jendeak ematen zion garrantzia ilargiari.

Posible al da ilargi-egutegiarekin bizitzea, eguzki-egutegiak horrenbesteko indarra daukan toki batean?

I.L.G. : Zenbait jardueratan erabiltzen da (landaketan, adibidez), baina Mendebaldeko kulturan antolatuta gauden bezala, oso zaila da.

Elkarrizketa osoa irakurgai dago Aiurri hamaboskarian

Aiurri aldizkaria harpidedunek soilik jasotzen dute etxean. Harpidedun ez denak kioskoan eros dezake hamaboskaria eskualdeko ondoko saltokietan:

Andoain: Ernaitza eta Stop liburu-dendak.

Amasa-Villabona: Basajaun liburu-denda eta Amasa kafetegia.

Harpidedun egin nahi izanez gero, horretarako aukera zuzena eskaintzen du www.aiurri.eus webguneak, klik bakarrera. Gainerakoan, albiste honen bukaeran ere baduzue Aiurrikide egiteko aukera.


Ez dira debekatuko udal festa egutegiaz kanpoko herri bazkariak

Uztail erdialdean egin zuen publiko EH Bilduk udalak festa egutegiaz kanpo antolatzen diren herri bazkariei debekua ezarri nahi ziela. Zehazki, azkenaldian gisa horretako eskaerak Gune Publikoan egiterakoan agertzen zen ohar berri bati egiten zion erreferentzia koalizioak, ulertzen baitzen 2024tik aurrera udalaren festa egutegiaz kanpo ezingo zirela herri bazkariak antolatu —zehazki, honakoa zioen oharrak: “Ordezkaritza honen izapidea jarraituz, 2024tik aurrera ez dira udal festa egutegiaz kanpo dauden herri bazkariak bide publikoan baimenduko”—.

Gainera, EH Bilduko Garbiñe Alkiza Lopez de Samaniegok kritikatu du udalak adierazi ziola “erabaki tekniko bat izan zela” hori txertatzea, “baimen eskaera ugari jasotzen ari zirelako”. “Ez da bidezkoa kudeaketa txar baten ondorioa auzoetako eragileek pairatzea”, esan du Alkiza Lopez de Samaniegok.

Beraz, gaurko udalbatzarrean mozioa aurkeztu du EH Bilduk, erabaki horretan atzera egiteko eskatuz. PSE-EEko Carlos Garciak onartu du “ez dela komunikazio egokia egin” gai horren inguruan, eta zehaztu du “ez dela erabaki politikorik egon” gisa horretako bazkariak debekatzeko. Hortaz, herri bazkariak udal festa egutegiaz kanpo antolatzen jarraitu ahalko dira, “eskaera behar bezala beteta badago eta baldintzak betetzen badituzte, beti ere”.

Mozioa aurrera atera da PP ez beste alderdi politikoen babesarekin. EH Bilduk egindako “akatsa” zuzentzea eskertu du, eta eskaera berrietan agertzen den oharra ezabatzea eskatu du.


Negua badator ala badoa?

Ezaguna egingo zaizu Games of Thrones-en Starktarrek hainbat aldiz aipatzen duena, negua badatorrela.

Negua joan da ta, aldiz, Zea Maysek abesten du. Ekonomiari dagokionez, negua badator ala badoa? Pandemiak sortutako kalteei aurre egiteko, zorpetzea izugarri handitu behar izan zuten gobernuek. Ukrainako gerrak energiaren merkatua erabat desorekatu du, eta gobernuen lehentasunak zeharo aldatu. Ondorioz, ia ahaztua genuen arazo ekonomiko klasikoetako bat gure artean dugu: inflazioa. Prezioen igoerak sortzen du, eta prezioak igotzeko arrazoi nagusiak bi dira: kostuen igoera eta eskaria eskaintza baino handiagoa izatea. Energiaren kostuen igoerak eragin du inflazioa. Prezioak goraka doaz, eta inflazioak izango duen bilakaerari buruzko espektatibetan oinarritzen dira. Espektatibak. Ekonomia mugitzen duen kontzeptu garrantzitsuetako bat. Ekonomian prezioak erabakitzen dituztenek inflazioa igo egingo delako espektatiba badute, beren eskumeneko prezioak ere igo egingo dituzte. Prezioak igo badira, langileek soldaten igoera eskatuko dute; beren soldaten eros ahalmena manten dadin. Ondorioz, langile horien enpresen kostuek gora egingo dute. Eta hala jarraituko du, neurriak hartzen ez diren arte.

Munduko Ekonomia Foroak atera duen inkesta batek dioenez, %64k uste dute 2023an atzeraldi ekonomikoa izango dela. Ez gune ekonomiko konkretu batean, munduan baizik. Interes tasen igoera derrigorrezkoa izan da prezio hazkuntza moteltzeko. Zorpetze maila handiak albo-kalteak eragingo ditu. Soldatei dagokienez, zaila izango da prezioen hazkuntza bera izatea, eta langileen eros ahalmena gutxitzeko arriskua nabarmena da.

Gobernuak hainbat erabaki zail hartu beharrean daude. Moneta politika eta politika fiskalari dagokionez, neurri efektiboak behar dira inflazioa kontrolpean jartzeko, eta atzeratze ekonomiko ahalik eta txikiena izatea lortu beharra daukate, kaltetuenak izango direnei laguntzak bideratuz. Ez dira erronka gutxi. Starktarren esamoldetik gertuago gaude Zea Maysen abesti ederretik baino. Ea oker nabilen.


Sakanako Mankomunitateak sei milioi euroko aurrekontua onartu du

Urte batetik besterako aurrekontua 600.000 eurotan handitu da, batez ere inbertsioengatik, baina baita kostu batzuk igo direlako ere. Ur Zerbitzuan 209.636 euroko inbertsioak eginen ditu eta Hondakin Zerbitzuan, berriz, 644.200 eurokoa.

Sakanako Mankomunitateak 6.006.090 euroko aurrekontua izanen du 2023an, hala erabaki zuen batzarrak astelehenean aldeko hamahiru botorekin eta kontrako birekin (Altsasuko Geroa Baiko ordezkariak). Mank-ko presidente David Oroz Alonsok azaldu duenez, "eskaintzen ditugun zerbitzuak mantentzea, eta ahal bada hobetzea izan da helburua aurrekontuak egiterakoan. Inbertsioak izan direla aurrekontua 600.000 eurotan handitu dutenak. Baina kostuek ere gora egin dute". Batetik, energia eta bestelako kostuen hazkundea. Bestetik, Nafarroako Gobernuak administrazio publikoendako ezarritako soldata igoera.

Ur Zerbitzua

Arlo horretan ibarreko erakundeak hiru inbertsio eginen ditu. Aurrena, Urdalurko ur arazketa plantan ozono bidezko sistema ezartzeko 74.000 euro jartzea. Orozek azaldu duenez, "ura edangarria egiteko kloroaren erabilera gutxienera murriztuko dugu eta haren ordez ozonoa erabiliko dugu. Sistema hobea eta osasungarriagoa da. Hala ere, legez, urak edangarria izateko, analisietan kloro kopuru jakin bat egon behar du eta hori besterik ez diogu botako".

Urdalurko plantara ura sartzen duen hodian elektrizitatea sortzeko turbina jarriko dute, "bertako kontsumoa asetzeko". Lan horietara 85.636 euro bideratu dituzte, eta eskatutako dirulaguntzak ebatzi zain daude. Urtero 14.785 euro aurreztuko du Mank-ek eta inbertsioa 5,8 urtean amortizatuko du. Azkenik, Urdalurko plantan tratatzen den ura gaur egun Etxarren arte iristen da. Goi hornidurako ur hodia 2025ean Irurtzunera iritsiko da. Horretarako, ordea, lanen proiektu bat egin behar da ilbeltzaren 19rako. Idazketa lana aurreratua dute. Proiektua egiteko 50.000 euro bideratu ditu Mank-ek. %70 inguruko dirulaguntza du.

Hondakin Zerbitzua

Nafarroako Hondakinen Partzuergoaren dirulaguntzarekin Mank-ek bi inbertsio eginen ditu. Alde batetik, hondakin bilketarako bi kamioi erosiko ditu, bata berria (155.000 euro) eta bestea bigarren eskukoa (35.000 euro). Erosketa horietarako %70eko dirulaguntza izanen du Mank-ek, "eta baliteke bi horiekin kamioi flotaren berrikuntza bukatzea". Bestetik, konpost plantan materiala mugitzeko pala bat erosiko du (114.000 euro) baita konposta bahetutakoan inpropioak bereizteko aire bidezko sistema duen makina ere (170.000 euro). Bi horien kostu guztia partzuergoak ordainduko du. Horietaz aparte, UtzubarEKOgunean berrerabilerarako gela muntatzeko 20.200 euro bideratuko dituzte.

Tasak eta bestelakoak

Sakandarrek ur eta hondakin bilketa zerbitzuagatik ordaindu beharreko tasak aho batez igotzea erabaki zuen Mank-eko batzarrak. "Egun pairatzen ari garen produktu, erregai, eta abarren garestitze orokorra kontuan hartuta eta jakinik 2022an ez zela inolako igoerarik aplikatu, hondakin zerbitzuko ohiko etxebizitzaren tasan 9,4 euroko urteko igoera izanen da, 93,97 eurotik 103,37ra pasaz. Uraren kasuan, metro kubiko bakoitzeko 0,45eurotik 0,495era pasako da", argitu du Orozek.

Estreinakoz ibarreko udalek Mank-en bidez dirulaguntza emanen diote Josefina Arregi klinika psikogeriatrikoari, 60.819 euro izanen dira. "Klinika sortu zenetik Altsasun egotea eta Sakanari zerbitzua ematea izan du helburua. Mank-eko presidentea klinikaren patronatuan dago. Udalak interpelatuak izan dira eta pausoa ematea erabaki dute", azaldu du Orozek. Bestetik, gizarte arloko beste bi dirulaguntzaren berri eman du: "Anfasekin aspalditik dugun hitzarmena berritzea eta 6.000 euro ematea. Zentzu berean beste hitzarmen bat sinatu dugu duela urtebeteko uholdeekin egoitza galdu zuen Biak Bat elkartearekin, berrirako 3.000 euro ekarpena eginen du Mank-ek".


Korrika egiteko ez dago hotzaren beharrik

Eguerdian erraldoi eta buruhandien txanda izan da Anoetako festetan. Bero izugarria egin badu ere, herriko haurrek korrika egiteko ez dute arazorik izan. Hori bai, aurretik hainbatek dutxa hartzeko aukera izan dute plazan bertan.


Gutun Zuria, literaturaz gaindiko itzulia

Gutun Zuria Bilboko Letren Nazioarteko jaialdiak aurten itzulpengintza izango du ardatz, eta, Anjel Lertxundi idazlearen 'Itzuliz usu begiak' saiakeran oinarrituta, 'Itzuliz usu mundua' leloa hautatu dute festibalaren hamabosgarren aldirako.


[EGITARAUA] Euskarazko lanak sustatu gura izan dituzte Antzerkia Bultzatuz zikloaren zortzigarren edizioan

Bederatzi emanaldik osatzen dute Iurretako antzerki zirkoa. Antolatzaileek pozik aurkeztu dute egitaraua, "zailtasunak zailtasun" egitarau txukuna aurkeztu dutelako ume zein helduentzako. "Pandemiaren eraginez konpainia txiki asko desagertu egin dira, edota ez dabiltza lanean", azaldu du Pilar Jiménez Kultura arloko arduradunak. Beste urte batez, Anderebide elkarteagaz batera antolatu dute antzerki zikloa.

"Beste urte batez, argi erakutsi dugu Iurretako Udalak antzerkiagaz duen konpromisoa", nabarmendu du Iñaki Totorikaguena alkateak.

Emanaldiak doakoak izango dira, baina sarrerak aurrez erreserbatu beharko dira Ibarretxe kultur etxean.

ANTZERKIA BULTZATUZ 2022

OTSAILAK 18, BARIKUA

19:00: Me too Tessa Andonegi eta Ainhoa Aierbegaz (Helduentzako, euskaraz)

MARTXOAK 11, BARIKUA

17:00: Eidabe ekimen kulturalaren Piztu! Emakumeon energia(Umeentzako, euskaraz)

MARTXOAK 12, ZAPATUA

19:00: Banarteren ¡Ese no! (Helduentzako, gazteleraz)

APIRILAK 8, BARIKUA

19:00: Good sex Maritxu Susana Soleto, Itxaso Kintana eta Gurutze Beitiagaz (Helduentzako, gaztelaniaz)

APIRILAK 22, BARIKUA

12:00: Patata tropikalaren Ehiztari ehizatua(Umeentzako, euskaraz)

MAIATZAK 6, BARIKUA

17:00: Txintxeta klipa eta Txorroskilo pailasoaken Hondartzan perretxikotan (Umeentzako, euskaraz)

MAIATZAK 20, BARIKUA

19:00: Alepargoren Rebelion en la granja (Helduentzako, gazteleraz)

EKAINAK 3, BARIKUA

19:00: El patioren Conservando memoria (Helduentzako, gazteleraz)

EKAINAK 10, BARIKUA

17:00: Ttipiaren Plast & Co (Umeentzako, euskaraz)


Autogobernua hobetu beharra dagoela adierazi du Tejeriak

Euskal gizartearen beharrak betetzeko akordioa eskatu zuen, eta Legebiltzarraren 40 urteko historia goraipatu.


Lisboa hartzera doa Reala

Realak Txapeldunen Ligako beste zita garrantzitsu bat dauka gaur gauean (21:00, Movistar+), Benficaren aurka jokatuko baitu Lisboan, multzoen faseko hirugarren jardunaldian. Oso maila ona erakusten ari dira txuri-urdinak Europako txapelketa gorenean —Inter Milanen aurka berdindu zuen eta Salzburgoren aurka irabazi—, eta bide horretatik jarraitu nahi dute gaurkoan; Lisboara joan diren 3.500 realzaleen babesa izango dute horretarako. Lisboa partida ofizialean bisitatzen duen hirugarren aldia da Realarentzat, 1983an eta 1987an bisitatu ostean; bietan, Sporting Lisboaren aurka jokatzeko izan zen, eta bietan kanporaketa irabazi zuten donostiarrek.

Imanol Alguacilek bere hamaikako titularra zelairatu ahalko du, Mallorcaren aurkako neurketan Le Normandi, Traoreri eta Takeri, besteak beste, atsedena eman ostean. Horrela, litekeena da Remiro ateratzea atean; Traore, Zubeldia, Le Normand eta Aihen atzean; Zubimendi, Merino eta Brais erdian eta Take, Oiartzabal eta Barrenetxea aurrean. Izan ere, Alguacilek oraindik ez ditu eskuragarri Tierney, Andre Silva eta Odriozola.

Benficari dagokionez, gaizki hasi du Txapeldunen Liga, lehenengo bi neurketetan Salzburgoren (0-2) eta Inter Milanen aurka (1-0) galdu baitu. Hala ere, kontuan izateko moduko aurkaria da, Portugalgo txapelduna baita, eta bere zaleen bultzada izango du gaur gauean. Honakoa izaten da portugaldarren ohiko hamaikakoa: Trubin; Bah, Otamendi, Silva eta Bernat; Kokcu, Silva eta Neves eta Di Maria, Musa eta Aursnes. Arretaz jarraitzeko jokalari asko daude hamaikako horretan, baina Realeko atzelariek bereziki adi egon beharko du Angel Di Maria argentinar ezagunarekin, 35 urte baditu ere, maila handiko jokalaria izaten jarraitzen baitu.

Taldeko liderra da egun Reala, Inter Milanekin lau puntura berdinduta. Horrela, etxetik kanpo berdinketa bat lortzea emaitza ontzat hartu badaiteke ere, Alguacilek prentsaurrekoan argi adierazi du ez doazela berdintzera, hiru puntuak batzera baizik.


Ibilgailuen Renove Planaren laguntzak dagoeneko eskatu ahal dira

Eusko Jaurlaritzak 3.000 eurorainoko dirulaguntzak emango ditu ibilgailuak erosteko. Aurreikuspenen arabera, 10 urtetik gorako 2.500 ibilgailu ordezkatuko dituzte.

Eusko Jaurlaritzaren Ibilgailuen Renove Planaren oinarriak Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratuta, gaurtik aurrera 10 urtetik gorako ibilgailuak ordezkatzeko dirulaguntzak eskatu ahalko dira. Aurreikuspenen arabera, 2.500 ibilgailu ordezkatzeko aukera emango du plan berriak. Horrek 950 tep aurreztuko ditu urteko, errepideetatik 1.500 ibilgailu kentzearen baliokide den energia-aurreztea.

Ibilgailuen Renove Planaren edizio berriak 3.000 eurorainoko dirulaguntzak emango ditu 10 urtetik gorako ibilgailuak eraginkortasun energetiko handiko beste batzuekin ordezkatzeko, gasolina, gasolioa zein bestelako energia batzuk erabiltzen dituztenak. Guztira, 5 milioi eurotik gorako aurrekontua aurreikusi dute.

Aurreko edizioarekin bat etorrita, plan berriak 3.000 eurorainoko laguntza eskainiko du, eraginkortasun handiko ibilgailu berri bat erosteagatik eta ordezkatzen duen ibilgailua txatarrerako uzteagatik. 10 urtetik gorako antzinatasuna izan beharko du azken horrek partikularren kasuan, eta 7 urtetik gorakoa, enpresa eta autonomoen kasuan.

Ildo beretik, eraginkortasun energetikoko erosketaren garrantzia azpimarratuko dute. Hori dela eta, dirulaguntza jasoko duten bakarrak izango dira A kategoria energetikoko ibilgailuak, gas naturala, petrolio gas likidotua (PGL) edo hidrogenoa erabiltzen dutenak, edota elektrikoak.

Ibilgailuen Renove Planaren edizio berriak behin betiko ordezkatu nahi ditu gaur egun euskal errepideetatik dabiltzan ibilgailu zaharrenak. Mugikortasun elektrikoaren alde egiteko MOVES programa bultzatzeaz gainera, laguntza berri horien asmoa da "mugikortasuna eraldatzea, gero eta baldintza eraginkor eta iraunkorragoetarantz".

Euskal Estrategia Energetikoak 2050erako ezarrita dituen helburuekin (karbono gutxiko eta petroliorik gabeko eredua) bat etorrita, ohiko energiak darabiltzaten ibilgailuen eraginkortasuna sustatuko dute, bestelako energiak erabiltzen dituzten mugikortasun eredu berriak bultzatzeko.


Kadirak kontzertua emango du bihar, Arkupehotsak egitasmoaren barruan

Arkupehotsak 2023 egitasmoko laugarren saioa izango da biharkoa. 18:30ean hasiko da Sanagustin kulturgunean. Kadirak Idoia Asurmendi musikaria izango du bidelagun.

Aukupehotsak 2023 egitasmoko laugarren kontzertua bihar, igandea, izango da, 18:30ean hasita, Sanagustin kulturgunean. Kadirak emango du kontzertua eta Idoia Asurmendi musikaria izango du bidelagun. Doako saioa izango da.

Aurten, berrikuntza gisa, Arkupehotsakerako hautatuak izan diren artistek hilabeteko egonaldia egiteko aukera izan dute Dinamoa sormen gunean. Kadirak ere halaxe egin du, eta egonaldi horretan, Eñaut Gaztañagaren aholkularitza jaso du bakarlari gazteak.


'Indar morea' abestiaren koreografia aurkeztu du Laudio Wellnesseko zunba taldeak

Haize Gorria taldearen Indar morea abestiaren koreografia aurkeztu du Laudio Wellnesseko zunba taldeak 'Indarkeria matxistaren aurka Aiaraldea dantzan' lehiaketara.

Aiaraldea Komunikabideak antolatu du ekimena, Emakunderen laguntzarekin. Datorren astelehenean (abenduak 6) abiatuko da lehiaketaren bozketa fasea Aiaraldea.eus atarian.


Parlamentuak atzoko istiluak gaitzetsi ditu

Herritarren erantzukizun indibiduala eskatu duen erakunde adierazpena onartu du.

Nafarroako Parlamentuko Bozeramaileen Batzordeak Altsasun atzi izandako istiluak gaitzetsi ditu; “bai eta kalte materialak eta pertsonalak eragiten dituzten antzeko indarkeriazko adierazpenak ere”. Horrekin batera, batzordeak berretsi du “herritar guztien banakako erantzukizunerako deia, agintariek ematen dituzten osasun-neurriak errespetatzeko, COVID-19aren pandemiari eta bizi dugun osasun-krisi larriari aurre egiteko”.

Erakunde adierazpena PSNk, Geroa Baik eta Ahal Duguk aurkeztu dute. Harekin bat egin dute Navarra Sumak eta I-Ek. EH Bildu aurreneko puntuan abstenitu egin da eta bigarrenaren alde bozkatu du.

PPren adierazpena

Nafarroako PPk gaitzetsi egin du Altsasun igande goizaldean Guardia Civilak, Foruzaingoak eta Udaltzaingoak “jasan zuten erasoa; izan ere, ehunka pertsonak harriak, botilak edo aulkiak jaurti zituzten polizia-ibilgailuen aurka, agenteak Foruen plazan makrobotelloi bat sakabanatzera zihoazenean”.

Popular nafarren presidente Ana Beltraken esan duenez, “asteburuan Altsasun bizi izandakoa bezalako gertaerak ez dira kasualitatea. Nafarroan Estatuko erakundeen aurkako gorroto kanpainekin Pedro Sanchezen eta Maria Chiviteren Gobernuaren permisibitatearen oihartzunak dira”. Buruzagi 'popularrak gaitzetsi du PSOEk gidatutako Espainiako Gobernua eta PSNk gidatutako Nafarroako Gobernua “segurtasun indarren aurkako jazarpena txalotzen duten alderdien eskutik” joaten jarraitzen dutela. “Bateraezina da Estatuko erakundeak defendatzea eta, aldi berean, zuritzea eta suntsitzea bilatzen dutenen eskutik joatea”, argudiatu du.

Beltranek ohartarazi duenez, "Nafarroako Segurtasun Indar eta Kidegoen aurkako jazarpen ekintza onartezinen aurrean, egiten duten lanagatik eta ahaleginagatik gure babesa eta esker ona erakusten jarraituko dugu. Are gehiago Altsasun, Espainiarekin zerikusia duen guztia gorrotatzen duen udalerri batean. Gorroto, erradikaltasun eta indarkeria hori oraindik ere egotearen errudunak dira, Altsasun eta Nafarroan gobernatzen dutenak, horretarako baimena ematen eta onartzen dutelako, eta batzuetan animatu ere egiten dutelako, beti ere borreroen alde jarrita biktimen alde baino" gaineratu du.


Azkoitiko San Jose egoitzan Adinduen Astea ospatuko dute datorren astean

Azaroaren 13tik 18ra bitartean hainbat ekintza egingo dute, pertsona nagusiek gizarteari egiten dioten ekarpena aitortzeko helburuarekin. Aurten, lehen aldiz, Boluntarioen Eguna antolatu dute.

Bizkargi musika eskolako ikasleak Azkoitiko San Jose egoitzan. Azkoitiko San Jose egoitzan Adinduen Astea ospatuko dute datorren astean, hau da, azaroaren 13tik 18ra bitartean. Pertsona nagusiek gizarteari egiten dioten ekarpena aitortzea du helburu egitasmo horrek, egoiliarren esperientzia, balioak eta ematen duten eredua aintzat hartuta. Aurtengo edizioan izango da berrikuntzarik; lehen aldiz, Boluntarioen Eguna antolatu dute. Egun horretan, egoiliarrei laguntzera eta konpainia egitera joaten diren boluntarioak haiekin batera afaltzera joango dira; larunbat gauean egingo dute hori. Horrez gain, aste osoan jasoko dituzte bisitak egoiliarrek: Floreaga ikastetxeko, Xabier Munibe Ikastolako eta Azkoitia BHIko ikasleak joango dira San Jose egoitzara, eta Bizkargi musika eskolako eta Txalkor txistulari elkarteko kideak ere bertan izango dira giroa alaitzen. Bisitez gain, XXVIII. Seiko Urre Txapelketa, txokolatada eta bingoa izango dituzte Adinduen Astean. Edizioari amaiera emateko, asteburuan ere hainbat ekintza egingo dute. Larunbatean, afalorduan, Iñaki Basabe abeslaria arituko da bere gitarrarekin, eta igandean, Sendiaren Eguna ospatuko dute. Javier Zubizarreta alkatea eta Nekane Larrañaga zinegotzia bertan izango dira egoiliarrei opariak banatzen, senitartekoekin hamaiketakoaz gozatzen duten bitartean. Ondoren, egoiliarrekin egingo dute bazkaria. Hona hemen Adinduen Asteko egitaraua: Azaroak 13, asteartea. 16:00etan txokolatada, eta 16:30ean Floreaga ikastetxekoen bisita. Azaroak 14, asteazkena. 16:30ean, Seiko Urre Txapelketa. Azaroak 15, osteguna. 16:30ean, Xabier Munibe Ikastolakoen eta Azkoitia BHIkoen bisita. Azaroak 16, ostirala. 16:00etan txokolatada, eta 16:30ean bingoa. Azaroak 17, larunbata. Boluntarioen Eguna. 16:30ean Bizkargi musika eskolakoen bisita, eta 19:30ean Iñaki Basaberekin afari girotua. Azaroak 18, igandea. Sendiaren Eguna. 10:00etan Txalkor txistulari taldea, 11:00etan meza, 12:00etan hamaiketakoa eta opari banaketa, eta 13:30ean bazkaria.


Gozamenaren bidetik

Iera Agirre Iturriagak eta Uxue Oses Egañak jokatu dituzten sei partidak irabazi dituzte, eta, Adosen binakakoaren finalerdietarako sailkatu dira. «Oso gustura ari gara, kantxan eta kantxatik kanpo», dio Osesek.


Rock-and-rolla, faltan botatzen zaitut

Jada garai bateko sinua bihurtu dena beharbada.

1930 eta 1950. urteen artean jaio zen genero musikalak, rock-and-rollak, gaur egunera arte eboluzio handia jasan du. Urte askoren buruan, askatasun, maitasun, esperantza, borroka edo haserre mezuen eroale izan da… Gehienetan, jendarte lokartuaren zirikatzaile, probokatzaile...

Herritik eta herriarentzat sortua, gazte eta ez hain gazteak, neurrigabeko poz zoramen kontrolaezinetik, nostalgia edo samintasun sakoneraino bidean jarri gaitzakeen esperientzia multisentsoriala.

Garaiak aldatzen dira eta gu ere horren testigu gara. Aro argitsuak pasa ostean, orain itzalpea ote rock-and-rollarentzat?

Gaur egungo gizarte lokartu eta artifizialean, benetako mezuen, sentimenduen transmisoreak sentitu nahi ditut oholtza gainean. Itsutzen gaituen su artifizial gutxiago eta pentsatzera, hausnarketara, ekintzara bultzatuko gaituen zirikatzaileak, probokatzaileen beharra dut.

Bizitzak bereak ditu poza eta tristura, borroka eta maitasuna… Musikaz konta iezadazu; faltan botatzen zaitut, rock-and-rolla.


Ertzaintzak 50 salaketa jarri ditu asteburuan kalean edan eta festak egiteagatik

Bilbon, Zazpikaleetako etxe batean festa bat egiten ari ziren 11 pertsona salatu dituzte. Nafarroan, Foruzainek 44 isun jarri dituzte osasun arauak hausteagatik.


Dorletako parkea berritzeko proiektua, aukeratzeko prozesuan

Partaidetza prozesua martxan da Dorletako parkean egin nahi dena zehazteko. Hiru proposamen daude eta nahi duenak bere gustukoena aukeratu dezake. 80.000 euro inguru bideratuko dira lan horietara, eta lanak uda aurretik hastea aurreikusten dute.

Udalbatzak 2022ko Eskoriatzako udal aurrekontua onartu zuenean, Dorleta auzoko haur-parkea berritzeko proiektura 80.000 euro inguru bideratuko zituztela adierazi zuten udal ordezkariek. Hori horrela, hiru proposamen jarri dituzte jendaurrean, eta aukera dago hiru proiektuen arteko bozketa egiteko, udal webgunean dagoen dokumentazioa beteta.

Auzoan galdeketa eginda

Dorletako parkea eraberritzeko asmoarekin, 2021eko uda partean galdeketa egin zitzaien bertako bizilagunei, eta, orduan jasotako erantzunak kontuan hartuta, parkea eraberritzeko hainbat proiektu proposatu ditu Eskoriatzako Udalak. Hiru proposamen aukeratu dituzte, eta hiru horiek, orain, jendaurrean daude, aukeraketa egiteko. "Dorletako parkea berritzeko proiektua agintaldi honetako programan sartu genuen, eta, pandemiagatik urtebete galdu dugun arren, martxan jarri dugu. Helburua da, Partxis plazan egin genuen moduan, herritarrei, bereziki, haurrei, hiru aukera ematea gehien gustatzen zaiena aukeratzeko. Guztira, 80.000 euroko edo 85.000 euroko proiektua izango da, egiten den aukeraketaren arabera. Joan den egubakoitzean argitaratu genituen hiru proposamenak, eta ikusgai daude Dorletako parkean, bibliotekan eta herriko bi ikastetxeetan, paneletan. Ikusiko dugu haurrek zein aukeratzen duten, baina parte hartzeko dei egiten diegu, eta ekarpenak ere ongietorriak izango dira", adierazi du Josu Ezkurdiak, Eskoriatzako Udaleko Hirigintza eta Mugikortasun batzordeburuak.

Lehenengo proposamena: Ozeanoetako hondakinak

Aukeretako bat Made Green produktuekin osatutakoa da. Produktu horiek kontsumo osteko material birziklatuekin egiten dira, hala nola ozeanoetako hondakinak, erabilitako ehunak, elikagaien ontzien hondakinak, erabilitako plastikozko poltsak, eta abar. Produktu horiek karbono isuriak % 50eraino murrizten dituzte, 2014an fabrikatutako antzeko produktuekin alderatuta. Hala, honako elementu hauek batzen ditu proposamenak: Tex Made posteak, Ocean Green panelak eta Flextop Eco Blended lurzorua.

Dorletako parkea, lehenengo proposamena.

Bigarren proposamena: Aniztasun funtzionala ardatz

Bigarren proposamenari dagokionez, parkea eraberritzeko irtenbide jasangarria eskaintzen da ingurugiro, sozial eta ekonomikoarekin, garapen iraunkorraren helburuekin bat datorrena. Gainera, ahalik eta parke inklusiboena eskaintzen da, aniztasun funtzionala duten erabiltzaileentzako egokitua. Eskaintza hau proposatzen duen enpresa bertakoa da, 1982an aitzindari izan zena haur parkeak zurezkoak egiten; orain, berriro aitzindari da jolas parkeak plastiko birziklatuzkoak fabrikatzen. Eremuak 3.982 metro karratu ditu eta hamalau jolas dibertigarriz osatuta dago. Erabiltzaileen trebeziak lantzeko eta beraien sormena garatzeko jarduera erakargarriak dituzte elementuek. Horietatik zortzik irisgarritasun inklusiboko ezaugarriak dituzte, haur parkea denentzako erabilgarria izateko. Haur parkea zelai eta zuhaitzez inguratuta dagoenez, eremuarekin bat etortzeko kolore apalak erabili dira jolasentzako, marroia eta grisa, eta zorurako, berriz, orbelak udazkenean dituen koloreak aukeratu dira. Gainera, oztoporik gabeko bidexka bat irudikatzen da zoruan, ikusmen eta adimen aniztasun funtzionala duten erabiltzaileentzako.

Dorletako parkea, bigarren proposamena.

Hirugarren proposamena: Sokekin egindako jolasak

Proposatutako haur parke hau, berriz, Txorien Parkea izenez definitzen da. Lorategi edo oihan baten itxura du, berde eta okre tonuko zoladurekin, eta kautxuzko suge baten irudia dago zoruan. Jolasen egiturei, berriz, metalezko posteek eusten diete. Elementu guztiak sokekin eginda daude, eta horien gainean kulunkatu eta eskegi ahal izango dira umeak. Parkean txori habia handiak izango dira, material iraunkorrekin eginak, ez dute mantentze-lanik behar eta TUV ziurtagiria dute. Talde jolasa eta jolas inklusiboa lehenesten duten elementuak dira, adin eta gaitasun guztientzat egokiak.

Dorletako parkea, hirugarren proposamena.

Proposamen bakoitzean proiektatu diren jokoei eta bestelako materialei buruzko fitxa teknikoak udal bibliotekan eta Jose Arana eta Luis Ezeiza ikastetxeetan utzi dituzte ikusgai, informazio zehatzagoa nahi duenarentzat.

Bozketa egiteko

Hiru proiektuen arteko bozketa egiteko eta proposamenen gainean bestelako iradokizunak egin ahal izateko martxoaren 4ra bitarteko epea dago, eta horretarako, udal webgunean erantsita dagoen aukeraketa orria bete beharko da. Modu hauetakoren bat erabilita eman ahal izango da bozka: posta elektronikoz obrak@eskoriatza.eus helbidera idatzita edo udal bibliotekan entregatuz. Azken honetan, aukeraketa orriak bertan daudela jakinarazi du Udalak. "Partaidetza prozesu hau lehenengo pausoa da. Asmoa da martxoko Hirigintza batzordean aukeratutako proiektua onartzea, eta pleguak ere onartzea. Hel-burua da uda aurretik lanak egitea; gustatuko litzaiguke udarako parke berria izatea", dio Ezkurdiak.


Leku publiko itxietan maskara erabiltzea baitezpadakoa izanen da Ipar Euskal Herrian

Jean Castex Frantziako lehen ministroak adierazi du heldu den astetik aitzina sartuko dela indarrean neurria Frantzian eta Ipar Euskal Herrian. Frantzia iparraldean eta Paris ingurunean foku gehiago agertu dira azken asteetan.

Heldu den astetik aitzina, leku publiko itxietan maskara erabiltzea baitezpadakoa izanen da Ipar Euskal Herrian. Hala adierazi du Jean Castex Frantziako lehen ministroak gaur goizean Frantziako Senatuan egin dituen adierazpenetan. Asteartean mintzatu zen Emmanuel Macron Frantziako presidentea, eta maskara derrigortuko zutela erran zuen. Castexek agorrilaren 1a aipatu zuen data gisa, baina, gaur, aurreratu egin du. «Entzun dut eta ulertu dut agorrilaren 1eko data beranduegi zela; dekretua, bada, heldu den astetik aitzina sartuko da indarrean».

Gaur goizean, elkarrizketa egin diote Olivier Veran Frantziako Osasun ministroari, eta koronabirusaren epidemiaren hedapena aipatu du, beste behin. Haren hitzetan, Paris inguruan «keinu ahulak» antzeman dituzte; haatik, erran du egoera «arazotsua» dela Frantzia iparraldeko Mayenne departamenduan.

Herritarrei «adi» egoteko eskatu die Frantziako Osasun ministroak: «ez dut herrialdea berriz konfinatu nahi». Azken asteetan, pixkanaka iragarri ditu konfinamendutik irteteko neurriak Frantziako Gobernuak, eta, gaur egun, jarduera gehienak baimenduak dira, jende kopuru handiak biltzen dituztenak izan ezik.


Haurrentzako zinea: "Alfonbra Magikoa"

Sarrerak: egunean bertan 3 €

Nori zuzendua: Publiko guztientzako egokia

Iraupena: 81 min.

Antolatzailea: Usurbilgo Udala.

Laguntzailea: Ziortza Gazte Elkartea.

Xehetasunak:

Mila eta bat gauetako kontakizun honek herrixka bateko mutiko baten ibilerak dakarzkigu. Bere ahuntz leiala, alfonbra hegalaria eta hiri handiko kaleetan bizi den neskatila lagun dituela, munduan barrena abiatuko da eta hainbat etsai garaitu beharko ditu: sultan boterezalea, bi kaiman goseti eta gaizkile doilorra...


“Naturarekin erlazio estuagoa daukat Suedian nagoenetik”

ENARA LLANO DUEÑAS (Urduña, 1986) Suedian bizi da. Bertako bizimoduari buruz mintzatu da Aiaraldea Komunikabidearekin.

Nola amaitzen du urduñar batek Suedian?

Nire bikoteak bi urteko lan eskaintza izan zuen Umeån, Suediako iparraldean, eta niri bidaiatzeko aukera oso ona iruditu zitzaidan. Denbora horretan hizkuntza ikasi eta lana aurkitu nuen erizain bezala Umeåko hospitalean. Oso pozik bizi ginen hemen eta atzerrian bizitzeko esperientzia atsegina egiten zitzaigunez urte batzuk gehiago geratzea erabaki genuen. Gero guraso bihurtu ginen eta hau herrialde ezin hobea da haurrak hazteko. Dagoeneko zazpi urte daramatzat hemen Suedian!

Iritsi zinenean zer da gehien harritu zintuena bertatik?

Hotza, elurra… baina, batez ere, iluntasuna. Suediako iparraldean argi ordu oso gutxi daude neguan eta iritsi ginenean gaua zen ia egun osoa, hiru edo lau argi ordu baino ez genituen. Izotza ere oso gogoan dut, elurra izoztuta zegoen eta kalean ez erortzeko arantzak behar genituen oinetakoetan. Hotz ikaragarria egiten zuen, 20 gradu zero azpitik! Orain Suediako hegoaldean bizi gara eta negua ez da hain gogorra.

"Hau herrialde ezin hobea da haurrak hazteko"

Ezberdintasun asko dago Urduñako eta Suediako bizimoduaren artean?

Orokorrean suediarren izaera “barnerakoiagoa”, lasaiagoa da, eta hau kaleetan ikus daiteke. Suediako edozein udalerritako kaleak oso lasaiak diren bitartean (jende gutxi, zaratarik ez) Urduñako kaleak orokorrean oso bizirik daude: zarata dago, jendea dago, denda eta taberna asko daude…

Suediarrei bizitza lasaia gustatzen zaie, presarik gabe, eta lagun taldeak txikiagoak izan ohi dira. Ordutegiak ere oso desberdinak dira, goiz jaiki eta gauean goiz oheratu.

"Orain bizitza lasaiagoa daramat eta gehiago gozatzen dut plan txikiekin"

Asko aldatu dituzu zure bizitza ohiturak bertan zaudenetik? Zertan?

Egia esan, orain bizitza lasaiagoa daramat eta plan txikiekin gehiago disfrutatzen dut. Suedian bizi naizenetik naturarekin harreman estuago daukat eta asko gustatzen zait basora ibiltzera irtetetzea. Ordutegiak asko aldatu egin ditut ere. Goiz jaikitzen naiz, 12:00etan jan eta 18:00etan afaltzen dugu. Urdunara joaten naizen bakoitzean eta familiarekin edo lagunekin jateko elkartzen baldin bagara goiz osoan gose naiz!

Eta antzekotasunik, badago?

Familiak Euskadin bezain zabalak ez badira ere, suediarrei ere familiarekin egotea gustatzen zaie eta bazkari edo afari on batekin une onak ospatzea gustatzen zaie. Beste batetik, hemen naturaz asko gozatzen da, Euskadin bezala. Eta mendi asko ez dauden arren, baso asko dago.

Hizkuntzaren aldetik nola moldatzen zara?

Orain oso ondo, suediera nahiko ondo hitz egiten baitut. Baina hasieran asko ikasi behar izan nuen, hizkuntza oso desberdina baita. Niretzat hizkuntza ikastea ezinbestekoa izan da, lana aurkitzeko eta gizartean “integratzeko”. Baina hemen guztiek hitz egiten dute ingelesez. Beraz, Suedian bidaiatu edo bizi zaitezke bertako hizkuntza ezagutu gabe.

Herriminik sentitzen duzu inoiz?

Bai, noski, hori beti. Gure familia eta lagunak asko faltan botatzen ditugu eta, hemen oso pozik gauden arren, hori ez da aldatzen. Eta nik mendiak faltan botatzen ditut bereziki!


Azken eraso transfoboa salatu dute Gasteizen

Eraso transfobo baten berri eman du aste honetan Ikusgunek: uztailaren 22an, gizonezko batek 64 urteko emakume trans bati eraso fisikoa egin zion Gasteizko Alde Zaharrean, "marikoi zikina" oihukatuz. Ehunka lagunek gertatutakoa salatu dute ostiral honetan.

Ikusgune Gasteizko LGTBI+fobiaren aurkako behatokiak 64 urteko emakume trans baten kontrako eraso transfobo baten berri eman du. Joan den ostegunean, uztailaren 22an, Gasteizko Alde Zaharreko taberna batean, gizon batek "marikoi zikina" oihukatu zuen; emakumeak begiratzeko buelta eman zuenean, aurpegian hiru ukabilkada eman zizkion erasotzaileak, eta biktima lurrera erori zen.

Erasotutako emakumeak salaketa jarri du Ertzaintzaren aurrean.

Azken asteetako LGTBI+fobiaren "gorakada larriaz" ohartarazi du Ikusgunek. "Gaur salatzen dugun eraso honekin hamalau dira jada azkenengo hiru hilabeteetan Araban ezagutu ditugun LGTBI+fobia kasuak, trans pertsonak izanik eraso fisiko, gorroto diskurtso eta bazterketa gehien sufritzen duen kolektiboa", azaldu du behatokiak.

Gasteiz Txiki Auzo Elkarteak, Kutxiko Taskeroek eta E28 Koordinadorak deituta, erasoa salatzeko elkarretaratzea egin dute ostiral honetan, 19:30ean Aiztogile kaleko sarreran (Fariña ortopediaren aurrean), Aurrean izango gaituzue. Zuen gorrotoak ez du lekurik gure auzo eta herrietan lelopean.

Salaketarako bitartekoak

Azken kasuaren berri ematearekin batera, Ikusgunek genero identitate edota sexu orientazioagatik egon daitezkeen erasoei adi egoteko dei egin du. Horretarako, gogorarazi du LGTBI+fobiaren aurkako Gasteizko behatokiak hainbat bide dituela salaketak helarazteko, edozein eraso LGTBI+fobiko jasan edo ikusten badugu:

633 309 653 telefonoaren bitartez.

Online salaketa: www.ikusgune.eus webgunean.


Mikel Zarate haur literatur saria irabazi du Karmele Mitxelena oiartzuarrak

Karmele Mitxelena Oiartzungo irakasle eta idazleak beste sari bat poltsikoratu du, 2022ko Mikel Zarate haur literatur saria irabazi berri du, Marrubizko uda nobelarekin. 3.000 euroko saria jasotzeaz gainera, Elkar argitaletxeak saritutako lana argitaratuko du, liburu batean.

Nobela honetan familia batek udan kanpin batean bizitutakoa kontatzen du oiartzuarrak, Elkar argitaletxearen arabera, “umorez eta ironiaz” betetako istorio batean.

Sari hau Lezamako Mikel Zarate sortzaile eta euskal kulturaren sustatzailearen omenez sortu zuten Lezamako Udalak eta Elkarrek. Aurtengoa, hamabigarren edizioa izan da.


Netflixek emango du Cabezudori buruzko dokumentala

Disney Plus plataformak uko egin zion estreinatzeari. Biktimek eta dokumentalaren egileek txalotu egin dute Netflixen erabakia


Irailaren 2ra arte epea, tasak ordaintzeko

2021 urteko tasak ordaintzeko borondatezko epea datorren ostegunean amaituko da, irailaren 2an. Hori horrela, Udalak mezua luzatu die zergadunei, dagozkien ordainketak egiteko.


Altsasuko festetako irudiaren bila

Altsasuko festak iragarriko duen kartel lehiaktaren oinarriak aurkeztu ditu udalak. Bi kategoria izanen dira: haurren kategoria eta helduena. Lehenengo kategoriko lanak aurkezteko azken eguna ekaianaren

Irailean ospatuko dituzten Altsasuko festetako egitarauaren azala eta kontrazala izanen diren kartelen lehiaketaren arautegia aurkeztu du Altsasuko Udalak. Bi modalitate egonen dira: haurren modalitatea, kontrazala izanen dena, eta helduen modalitatea, egitarauaren azala eta festen irudia izanen dena.

Haurren modalitatean Altsasuko ikastetxeetako Lehen Hezkuntza eta DBH lehenengo eta bigarren mailako ikasleek parte har dezakete. Gaia Altsasuko festak 2022 da eta nahia eta nahi ez ALTSASUKO FESTAK / FIESTAS DE ALSASUA 2022 testua agertu behar da. Kartelaren neurria A3 izanen da. Posible bada kartulina batean aurkeztea gomendatzen dute. Haurrek nahi dituzten materialak erabil ditzakete lana egiteko. Haurren modalitatearen sariak marraketako materiala eta 60 euro izanen dira. Lanak ekainaren 16an, 14:00ak baino lehen, aurkeztu behar dira Iortiak kultur gunean.

Helduen modalitatearen lehiaketaren helburua 2022ko Altsasuko festak iragarriko dituen kartela aukeratzea da. Kartelean ezinbestean ALTSASUKO FESTAK / FIESTAS DE ALSASUA 2022 testua agertu behar da. Tamainari dagokionez DIN A3 (42 x 29.7 cm.) edo 70 cm altuera eta 50 cm-ko zabalera izan behar dute. Euskarri gogor batean aurkeztu behar dira uztailaren 12ko 14:00ak baino lehen.

Epaimahaiak hiru karte finalista aukeratuko ditu eta herritarren parte hartzea aldia zabalduko da. Uztailaren 18tik 24ra herri bozketa eginen da eta bozka gehien lortzen dituen irudia izanen da irabazlea. Bozketa Altsasuko Udalaren webgunean eginen da.

Helduen kategoriaren saria 600 euro sari bakarra izanen da. Kopuru horri PFEZ moduan dagokion atxikipena ezarriko zaio.

Informazio gehiago Altsasuko Udalaren webgunean.


Ataungo, Lazkaoko eta Segurako euskal liburu eta disko azokak

Abenduaren 16an, 17an eta 18an, Ataungo Herri Antzokian, Lazkaoko plazako frontoian eta Segurako Botikaxaharra lokalean egingo dituzte euskal liburu eta disko azokak. Gaur aurkeztu dute hiru eragileek, Ataungo udaletxean. Lazkaon, gaurtik igandera, Goierri idazleen lanen aurkezpen ekitaldiak egingo dituzte Gerriko liburu-dendan.

Euskarazko argitalpenen eskaintza osoa jarriko dute azoketan. Nobedadeak eta berriak egongo dira, batez ere. Bai aurtengoak, bai iazkoak. Produktu guztiek %15eko deskontua edukiko dute, hiru udalen laguntzari eskerrak.

GOIERRIKO LIBURU ETA DISKO AZOKAK 2022

Ataun

Ordutegiak: abenduak 16 18:00-19:00; abenduak 17 larunbata 11:00-14:00; abenduak 18 igandea 11:00-14:00.

Tokia: Herri Antzokian, San Martin auzoa.

Lazkao

Ordutegiak: abenduak 16 ostirala 16:30-20:00, abenduak 17 larunbata 10:00-14:00, eta abenduak 18 igandea 11:00-14:00.

Tokia: plazako frontoia.

San Benito ikastolaren bigarren eskuko jostailuen merkatu txikia ere egongo da.

Ekitaldi osagarriak: Gerrikoren errifaren zozketa (abenduak 16, 19:00), Lazkaoko Musika Bandaren Gabonetako kontzertua (abenduak 16, 19:00), buruhandiak (abenduak 17, 12:00), eta Maider Urretabizkaiaren sormen artistikoko tailerreko ikasleen margoketa eta erakusketa (abenduak 18, 12:30)

Aurkezpenak: abenduaren 12, 13 eta 14an, Gerriko liburu-dendan, idazle goierritarren aurkezpenak (19:30). Abenduaren 12an Mikel Alvarezen Euskalia eta Iker Sanchoren 31 ipuin; abenduaren 13an, Irati Garmendiaren Patata eta tomatea, tripontzi parea; Tipula eta erremolatxa, hau pagotxa; 27 egunez jira eta buelta; Zer du zeruak gure aurka; eta Amaia Telleria eta Laida Ruizen Zuhara, Clionaren kanpaiak; abenduaren 14an, Lurdes Ulazia eta Ana Santiagoren Txokomates. Txokolate zaporeko mate laborategia.

Segura

Ordutegiak: abenduak 16 ostirala 18:30-20:00, abenduak 17 larunbata 11:00-14:30 eta 17:00-20:30, eta abenduak 18 igandea 11:00-14:00.

Tokia: Botikaxaharrean.

Irekiera ekitaldia: abenduak 16, ostirala, 18:30ean. Udal egutegiaren aurkezpena, argazki lehiaketako sari ematea, Azpilla dantza taldearen saskiaren zozketa, eta herriko korua.


Aianox enpresako langileak ostegunean mobilizatuko dira lan hitzarmen hobea aldarrikatzeko

Aianox enpresako langile batzordeak elkarretaratzeak eta lanuzteak deitu ditu ostegunerako. Besteak beste, enpresako zuzendaritzari exijitzen diote soldaten %1eko igoera negoziatzea.

Aianox enpresako langileek mobilizazioei eta lanuzteei ekingo diete ostegunean. Protestak sortu dira lan hitzarmenaren negoziazioaren testuinguruan. Are gehiago, bihar hasi behar ziren, baina fabrikako zuzendaritzak bilera proposatu du negoziatzen jarraitzeko.

Izan ere, langile batzordeak eskatu dio zuzendaritzari soldata %1ean igotzea 2021ean eta %1,5 2022an, edo %1ean hurrengo lau urteetan. Halaber, gaixotasun bajei lortutako zenbait eskubide mantentzea nahi dute beharginen ordezkariek.

Horrez gain, beharginek salatu dute urtero 8 ordu gehiago lan egitea nahi duela enpresak, nahiz eta Aiaraldean enpresa gutxik izan lanaldia luzeagoak.

Aianoxeko zuzendaritzak ez duenez onartu proposamena, sindikatuek mobilizazioak antolatu dituzte. 2018an antzeko egoeran egon ziren negoziazioak.


Udaletako hizkuntza politiken inguruko jardunaldiak egingo dituzte Kontseiluak eta Jaurlaritzak

'Udalak eragile' izenpean hitzaldiak eta mahai inguruak egingo dituzte Donostian, azaroaren 18an eta 19an. Tokian tokiko praktiken eta esperientzien trukerako «foroa» izatea nahi dute antolatzaileek.

Tokiko hizkuntza politikak aztergai izango dituzte azaroaren 18an eta 19an Donostiako Miramar jauregian. Xede horrekin, Udalak eragile jardunaldiak antolatu dituzte Eusko Jaurlaritzak eta Euskalgintzaren Kontseiluak. Herri eragileek eta herri erakundeek «kezka batzuk» partekatzen dituztela azaldu du Paul Bilbao Kontseiluko idazkari nagusiak, eta elkarrekin banatzen duten ikuspegi horrek eraman dituela horrelako «foro» bat sortzera.

Hausnarketa, hala ere, bi entitate horietatik haragokoa izatea nahi dutela nabarmendu du, eta udaletan jarri dute arreta, horiek direlako Bilbaoren nahiz Miren Dobaran Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuordearen hitzetan, «herritarrengandik hurbilen dauden» erakundeak. «Interesgarri ikusi genuen azterketa bat egitea: zer egiten ari den gure udaletan; besteak beste, ikusteko zer-nolako praktika egokiak egon daitezkeen, eta horrek ere balio dezan informazio truke baterako», zehaztu du Bilbaok. Praktika horiek «partekatzeko plaza» izatea nahi du.

Jardunaldiak udalei «aitortza egiteko» izatea ere nahi dutela nabarmendu du Dobaranek, haren arabera, haiek baitituzte «euskara planik eraginkorrenak abian». Bilbaoren ildo beretik, tokian toki egiten diren lanketak elkarrekin banatzeari garrantzia eman dio Hizkuntza Politikarako sailburuordeak: «Praktika onak eta eraginkorrak partekatzea ezinbestekoa da, herri guztietan egiten ari denaren katalogo osoa izateko, eta tokian-tokian behar diren egitasmoak martxan jarri ahal izateko».

Lankidetzaren beharra ere nabarmendu du, «euskara biziberritzeko prozesuaren fase honetan». Euskararen erabilera sustatzeko lanak ezaugarrituko du fase hori, dioenez. Horrek «prestakuntza», «plangintza sendoak» eta elkarlana eskatuko dituela erantsi du, «erronkak handiegiak» baitira, haren iritziz: «Ez da hain automatikoa ezagutzatik erabilerara pasatzea».

«Gazteengandik, gizarte eragileengandik eta herritarrengandik sortzen diren proiektuak bultzatzeak» izan behar du Eusko Jaurlaritzaren zeregina elkarlan horretan, Dobaranek adierazi duenez; «behetik gorako politika» defendatu du.

«Adituak eta arituak»

Jardunaldien egitarauan «ikuspegi juridikoa, praktikoa eta teknikoa» presente egotea nahi izan dutela azaldu du Bilbaok, eta, horretarako, adituen nahiz arituen parte hartzea izango dutela. Alba Nogeira Santiago de Compostelako Unibertsitateko irakaslearen hitzaldiarekin abiatuko dute programa. Galdera zehatz bati erantzun beharko dio hark, Bilbaok zehaztu duenez: «Zein da gaur egun udalek daukaten autonomia hizkuntza politika egiteko?». Egungo legediak «euskarazko zerbitzuak eskaintzeko» eta «euskaraz lan egiteko» zer berme ematen dituen azalduko du Nogeirak. Ikuspegi juridikoari erreparatuko diete Iñigo Urrutia eta Iñaki Agirreazkuenaga EHUko zuzenbide irakasleek ere, Bilbaok aurreratu duenez.

Bestalde, udal teknikarien ikuspegia ere jaso nahi izan dutela azpimarratu du Bilbaok, euskarazko zerbitzuak eskaintzeko nahiz euskaraz lan egiteko «zer-nolako estrategiak erabili izan dituzten» eta «zer-nolako oztopoak izan dituzten» azaldu dezaten. Lau teknikariren testigantzak izango dira: Iñaki Arruti Lasarte-Oriako Udaleko Euskara zerbitzuko buruarenak, Idoia Zabaltza Agoitz eta Aezkoako Euskara zerbitzuko teknikariarenak, Maite Zarate Bermeoko Udaleko Euskara zerbitzuko buruarenak eta Manex Agirre Gorbeiako Kuadrillako Euskara zerbitzuko teknikariarenak.

Egitarau osoa ikusgai jarri dute Kontseiluaren webgunean, eta izen ematea ere zabalik dago; doakoa izango da.


Azpeitiko apustu etxearen aurka jasotako 1.936 sinadurak lokalean bertan aurkeztu dituzte Elkar-ekineko kideek

Elka-ekineko kideak, atzo, apustu etxearen aurrean. (Elkar-ekin) Elkar-ekineko kideak apustu etxera bertaratu ziren atzo, osteguna, negozio horren aurka urrian zehar jaso dituzten 1.936 sinadurak lokalean bertan aurkezteko. Bertako langileekin "luze eta zabal" hitz egiteko parada izan zuten Elkar-ekineko kideek. Modu horretan, apustu etxeak herritar askoren artean sortu duen kezka eta haserrea helarazi zizkieten hango langileei. Elkar-ekinek bildutako sinadurak apustu etxearen arduradunei emateko "konpromisoa" hartu zuten bertako langileek, taldeak jakinarazi duenez. Era berean, Elkar-ekineko kideek Balentina Agirre plazako lokala barrutik ikusteko aukera izan zuten atzokoan. Apustu etxera bertaratu ziren kideen esanetan, "ikaraturik" geratu ziren han dauden dozenaka makina ikustean. Apustu etxearen aurkako borrokarekin aurrera doazela adierazi dute Elkar-ekineko kideek. Horren harira, Elkar-ekinek aurreratu du luze baino lehen beste ekimen baten berri emango duela.


Ordorikaren 'Petti', Hernanin

'Manipulazio estrategiak' diskoaren aurkezpena izango da hilabeteko azken egunean, martxoaren 31n.

Sarrera: 8 euro. Salgai Biteriko leihatilan edo kultura.hernani.eus.


"Lankideei eta ikasleei esklerosia dudala azaldu diet, eta asko ari zaizkit laguntzen"

Eider Goenagari esklerosi anizkoitza primarioki progresiboa diagnostikatu diote. 2021ean hasi zen sintomekin. Orain, tratamenduan dago, eta lanera itzuli da. Lazkaoko San Benito ikastolan, biologiako eskolak ematen ditu. Ikasleekin ere hitz egin du gaixotasunaren inguruan.

Esklerosia, momentuz jatorria ezezaguna duen gaixotasuna da. Dakitena da nerbio sistemari eragiten diola. Euskadin, 2.600 laguni baino gehiagori eragiten die. Horietako bat da Eider Goenaga; esklerosi anizkoitza primarioki progresiboa diagnostikatu diote. EITBren aurtengo maratoian biltzen den dirua, gaixotasun horren ikerketara bideratuko da. Eider Goenagaren arabera, ezinbestekoa da gaixotasunari ikusgarritasuna ematea.


Xabier Etxaniz eta Ainara Saizar irabazle, Markina-Xemeingo III. Helduen Trikitixa Txapelketan

Bigarrenez jantzi dute Markina-Xemeingo lehiaketako txapela Soinu jotzaile azkoitiarrak eta pandero jotzaile aiarrak. Etxanizek amari eskaini zion garaipena.

Baserri Eguna izan zen atzo Markina-Xemeinen (Bizkaia), eta festa horren barruan, Helduen III. Trikitixa Txapelketa jokatu zuten. Guztira, bost bikotek parte hartu zuten, eta epaimahaiak horrela erabakita Xabier Etxanizek eta Ainara Saizarrek irabazi zuten sariketa. Soinu jotzaile azkoitiarrak eta pandero jotzaile aiarrak bigarrenez jantzi dute Markina-Xemeingo lehiaketako txapela, sariketaren lehen edizioan ere haiek izan baitziren txapeldun. Ohi modura, irabazleen doinuz amaitu zen txapelketa. Horren aurretik hitz batzuk esan zituen Etxanizek, lagunen eta etxekoen babesa eskertzeko, eta amari eskaini zion garaipena.

Etxanizek eta Saizarrek 758,5 puntu eskuratu zituzten atzokoan. Haiengandik 49 puntura geratu ziren Andoni Oruesagasti eta Uxue Kerejeta (709,5). Hirugarren sailkatuak Leire Zumeta eta Amaia Arza izan ziren (673,5), laugarrenak Mirari Azkune etxebarritarra eta Aintzane Agirrebeña (648) eta bosgarrenak Laja II. eta Lutxurdio.

Irabazleek txapelak eta 1.000 euro lortu zituzten, bigarrenek 700 euro, hirugarrenek 600 euro, laugarrenek 300 euro eta 250 euro bosgarrenek.


Ekhira

Kontzertua. Onintza Azkarate (bibolina), Aritz Azurmendi (ouda, baglama), Argibel Euba (perkusioa) eta Andromachi Koufogiorgou (ahotsa eta perkusioa).


'First cow'

Okendo Zinema Taldeak First cow filma ikusteko aukera eskainiko die herritarrei. Sarrerak salgai daude dagoeneko, kultur etxeko leihatilan, 5,50 euroren truke.


Basauriko Soloarteko pasealekua “gutxienez urtebete itxita” egongo da

Gaur, 10:00ak aldera itxi dute Soloarte parkeko eta futbol zelaiko pasealeku zatia, herritar askoren harridurapean. “Zergatik itxi dute?”, “pasealekua botako dute?”, “nondik egingo ditugu paseoak orain?”… bezalako galderak entzun dira Udal brigadako langileek pasealekuko sarbideak zintaz ixten zituzten bitartean. Zintez gainera, langileek porlan eta metalezko harresi sendo txiki batekin inguratu dute egun hauetan futbol zelaiko eta Soloarte parke arteko gunea.

Nerbioi ibai ertzeko hormak behin baino gehiagotan arazoak sortu ditu Soloarte inguruko pasealekuan: 2010ean Arizko zubiko pasealeku zatia jausi zen eta 2019an, Soloartetik Mercabilbaora arteko horma-zati bat erori egin zen. Azken asteetan lekukoak ipini dituzte Udaleko langileek eraitsi egin ziren bi zatien arteko horman eta emaitza modura, Udalak Soloarte futbol zelai atzeko pasealekuko horma indartzea erabaki du, lur azpian gero eta mugimendu gehiago atzeman dituztelako.

Unai Pomposo Bilbao Udal ingeniaria, obrak egingo dituzten pasealeku-zatian // Geuria

Zalantza horiek guztiak argitzeko, Unai Pomposo Bilbao Udal ingeniariarekin bildu gara paseoan bertan, brigadakoek herritarrei sarbidea ixten zieten bitartean. “Hasiera batean, indartuko dugun zati hau ondo zegoen”, aitortu digu ingeniariak. “Hala ere, neurketa batzuk egitea erabaki genuen ibai ertzean. Horretarako, diana batzuen bidezko topografia neurketa batzuk egiten saiatu ginen”. Ahaleginak bertan behera utzi zituzten ibai ertzeko sastraka guztiagatik: “Sastraka kentzeak ez du ahalegin askorik eskatzen; zaltasun handiena ibai ertzeko zuhaitzak bertatik kentzea da, eta neurketa egiteko beste sistema bat erabili behar genuen”.

Orduan, Udala ingeniaritza enpresa batekin harremanetan jarri eta pasealekuaren diagnostikoa burutu zuen 2022ko azaroan. Lan horietan zulo batzuk egin zituzten ibai ertzeko hormetan: “Emaitza modura, pasealekuko zapata eta hormaren artean ura sartzen zela ikusi genuen eta korrosioak hormako burdin jantzia erdoildu eta desegiten ari zela ikusi genuen”, azaldu dio ingeniariak GEURIA komunikabideari, eta herritarren bizitzak arriskuan jartzea ekiditeko lanak lehenbailehen hasi dituztela arrazoitu du.

Urak erdoildutako horma-zatia // Basauriko Udala

Egoera monitorizatzeko eta garapena nolakoa izaten ari den ezagutzeko, langileek lekuko batzuk ipini dituzte pasealekuko espaloiko lauzetan, azken asteetan pasealeku azpian mugimendurik egon den ikusteko. Emaitza positiboa izan da: 15 egunetan (eta euriaren ondorioz ere) 2 milimetroko lur mugimenduak atzeman dituzte.

Pomposo, Soloarteko pasarelei begira // Geuria

Pasagune “salbatzaileak”

Udal ingeniariaren hitzetan, pasealekuan lanak halabeharrez egin behar dira, “baina arrisku mehatxua ez da uste bezain handia”. Berez, jarduketa egin behar den pasealeku tartean zubi bi daude: Doktor Flemingekoa (futbol zelai ondokoa) eta Soloarte parke ondokoa.

“Pasealeku hau jausi ez bada zubi bi horiengatik izan da, pasealekua bi ibai ertzekin eusten dituztelako. Aurreko eraisketetan ez zegoen zubirik”. Gainera, futbol zelai azpiko garajeek indarra ematen diote pasealekuari, lursail gutxiago dagoelako pasealekuko tarte horretan eta ur bultzada txikiagoa da ondorioz.

“Orduan, zergatik gertatu da korrosio arazo hau Soloarteko pasealekuan?”, galdetu diogu adituari. “Horma zaharra balitz zapata eta hormaren arteko juntura hondatuta egon zitekeela ondorioztatu zitekeen. Baina hori ez da arazoa; horma ez da zaharra; duela egun bi eraiki dutela esango balute sinetsiko nuke”, ziurtatu du Unaik.

Basauriko Udalak egindako diagnostikoan ikusi da Soloarteko hormako egitura-armadurak ez duela EHE08 gutxienezko kopurua betetzen, horrek ekar ditzakeen ondorioekin. “Berez, diagnostikoan ikusi genuen hormaren armadura oso ondo eginda dagoela, kanpotik ez delako erdoilketaren arrastorik ikusten. Baina armadura kopurua txikia da eta juntura erdoilduta dago”.

Urtez urte, pasealeku azpiko lur mugimenduek espaloiko lauzak altxatu dituzte // Geuria

“Lehen pausua eman dugu dagoeneko: proiektua prestatzea. Txosten bat sortu dugu eta bertan gaur egungo egoera deskribatuz eta hormarekin egin daitezken aukerak aztertuz”, azaldu du adituak. “Aukera bat horma botatzea litzateke, baina garestiegia da eta gaur egungo egitura birsortzea eragotziko liguke URA Uraren Euskal Agentziak. Gainera, zubi biak mantendu gura ditugu”.

Ezkerrean, konpondu beharreko horma zatia. Eskuinean, aurreko urteetan konpondutako horma zatia // Geuria

Helburua, beraz, horma berria sortu beharrean, gaur egungoa indartzea da. Ingeniariaren hitzetan, hainbat aukera daude, eta momentuz aipatuko ez badituzte ere aukera horien artean egokienari argi berdea emango diotela ziurtatu du. Gainera, URA agentziari azterketa hidraulikoa aurkeztu beharko dio Basauriko Udalak. Proiektuari argi berdea eman ostean lizitazioa egingo du Udalak obrak egin ahal izateko.

“Ez dut uste obra arinak izango direnik”, aitortu du Udal ingeniariak eta, bere ustez, urtebete baino gehiago egongo da itxita Soloarteko pasealeku zatia. “Obra hauek lan handia emango dute, ibai ertzetik egin beharko direlako. Lan horiek nola egingo diren definitzea falta da bakarrik”.

Futbol zelaia eta Soloarte parkea lotzen duen tartea itxita egongo den arren, Pomposok azaldu du herritarrak futbol zelaiko aurreko aldetik igaro ahalko direla lanek irauten duten bitartean, alternatiba modura.

Pasealeku zatia, gaur goizean itxi baino lehen // Geuria

Basauriko Soloarte eta Mercabilbao arteko pasealeku zatia itxiko dute lurretan mugimendua detektatu ondoren


«Arimarik eta izaerarik gabeko hiria» salatu du Ancorak, Santi17 dendaren itxieraren harira

“Gros auzoko dendarik zaharrenetakoa eta bereizgarrienetako bat gabe geratu gara”, salatu du Ancorak, Groseko Santi 17 dendaren itxieraren harira. Santiago Munarrizek inauguratu zuen, 1920ko hamarkadan, eta etxeko tresnak eta burdineria egiten zituen. Antzinako taula errotuluarekin eta kolore biziko kanpoko arotzeriarekin, bizirik iraun duen salbuespena zen, “donostiarren hainbat belaunaldiren memoria historiko eta sentimentalaren parte izan dena”.

Enrique Munarriz semeak gidatu zuen proiektua, 2020ean, 89 urte zituela, hil zen arte. Lokalak beti eutsi zion hasierako egitura eta estetikari, eta uda honetan desegin egin zen, negozio berri bati ekiteko.

“Donostian, betiko saltokiak sistematikoki suntsitzen ari dira, ez baitago beste udalerri batzuen pareko sustapen eta babes politikarik. Horren ondorioz, gero eta nabarmenagoa den gure hiri ingurunea pobretu eta uniformizatu egiten da”, salatu du Ancorak.

Erabilera aldatzeak, ez luke suposatu behar “intereseko” lokalak suntsitzea Ancoraren ustez, eta, horretako, udalak, hala kategorizatu beharko lukeela uste du elkarteak. Diotenez, uko egin zion udalak, HOEBPBaren berrikuspenean, uko egin zion irauten zuten saltoki historiko urriak katalogatzeari, eta atzera bota zuen Áncorak aurkeztutako babes-eskaera.

2021az geroztik, hainbat establezimendu galdu direla gogora arazi du elkarteak: hala nola. Muebles Eceiza, Erviti, Transportes Lasarte, Calzados El Siglo, La Esperanza, La Casa de las Labores, Bar Barandiaran, Los Italianos, Buenechea y Hernando izozki-denda edo Semillas Elósegui, eta horri gehitu behar zaio Ajuria eta Santa Lucia txurro denda ixtea. “Odoluste amaigabe honek, gure agintarien nagikeriak bultzatua, arimarik eta izaerarik gabeko hiria uzten digu”


Udako jaiengatik kezkatuta daude zenbait herritan, eta zuhurtasuna eskatu dute

Osakidetzak ez du onetsi Hernaniko Udalaren eskea, eta ez du egingo baheketarik. Iruñeko eta Lesakako udalek arduraz jokatzeko eskatu dute


xosna gunera iritsi da Teresa


Zuia Euskaraz 2022

Egun osoko egitaraua izango da.

Informazio gehiagorako klikatu hemen.


Paula Garcia (Guztion Iruñea): “Ezinezkoa da horrela jarraitzea, edozein ekimeni trabak jartzen ari zaizkio Iruñeko Udala”

Egitasmo bateratua aurkeztu dute Iruñeko kultur eta jai arloko kolektiboetako kideek: Guztion Iruñea.

Iruñeko jai batzordeak, Sanferminetako peñak, erraldoi eta kilikien konpartsak, dantza taldeak eta beste zenbait eragile kultural eta sozialak batu dira Iruñean. Guztion Iruñea dinamika sortu dute, Iruñeko Navarra Sumak ezarri dizkien traba eta oztopoak salatzeko. Ostiralean aurkeztu zuten martxan jarri duten dinamika, eta lanean ari dira lehenengo urratsak ematen hasteko.

Enrique Maiaren udal taldeak bultzatzen duen jai eredu pribatizatuaren aurrean, hiri biziago eta parte-hartzaileago baten alde lan egiten dugun kolektiboak dira, kultura herrikoia eta folklorea erdigunean jartzearen alde eta hiri parekideagoa, feministagoa eta anitzagoa eraikitzeko lan egiten dutenak.


2022ko lan ildoen aurkezpena

Beterri Saretuz egitasmoko kideek 2022ko lan ildoak eta helburuak aurkeztuko dituzte. Izena eman nahi dutenek formulario bat bete behar dute.


[EUSKARABIDE] Coastering Lekeition

Gazteen artean euskara sustatzeko ekintzak. Izena emateko epea ekintzaren asteko astelehenean amaituko da. Izen ematea euskara@amurrio.eus helbidean egin behar da, ondorengo informazioa zehaztuta: partaidearen izen-abizenak, NAN zenbakia, telefonoa, emaila eta adina. Ekintza guztiak 14 urtetik gorako gazteei bideratuak daude. Amurrion erroldatuek lehentasuna izango dute.


Positibo bakarra atzeman dute azken orduetan: Elizondon bat

Osasun agintariek gaur publiko egin dituzten datuen arabera, positibo bakarra atzeman dute gure lurraldean: Elizondon. Nafarroa osoko azken datuei erreparatuta, positibotasun tasa %4,7koa da eta Covid-19agatik gaixotuta ospitalean 148 pertsona zeuden (18 ZIUn). Atzeman zituzten 79 kutsatuen batez bertzeko adina 36,5 urtekoa da. Covid-19aren ondorioz martxoaz geroztik Nafarroan hildakoen kopurua 948koa da.

Gure lurraldean pandemiaren hasieratik metatutako positiboak errepasatuz gero, 320 dira Doneztebeko osasun eremuan (Malerreka+Bertizarana) atzeman dituztenak, 482 Elizondoko eremuan (Baztan+Urdazubi+Zugarramurdi), 230 Leitzako eremuan (Arano+Areso+Goizueta+Leitza) eta 327 Bortzirietan.

Nafarroa osoko datuei dagokionez, atzo, abenduak 21, 1.665 proba egin zituzten (900 PCR eta 765 antigenoen proba) eta horietatik 79k positibo eman zuten (%4,7)

Covid-19ak jota, atzo, abenduak 21, 3 pertsona ospitaleratu zituzten Nafarroan, 1 ZIUn, eta 0 hildakoren berri eman zuten. Alta eta bajen balantzea egin ondotik, orain 148 daude ospitalean, horietatik 18 ZIUn.

Ikuspegi geografikotik, Iruñean eta Iruñerrian daude positiboen %67, Tuteran %13 eta Lizarran %6. Gainerako positiboak (%14) Nafarroako bertze eskualde batzuen artean daude banatuak.

Adin-tartekako kasuen banaketari dagokionez, talde nagusiak 15 urtetik beheitikoak eta 30-44 urtekoak dira (%25), eta atzetik 15-29 urtekoak (%17). Ondotik, 45 eta 59 urte bitarteko taldea, kasuen %16, eta 60 eta 75 urte bitartekoa, %11. Azkenik, 75 urtetik gorakoen taldea dago (%6). Positibo berrien batez bertzeko adina 36,5 urtekoa da. Generoari dagokionez, % 51 emakumeak dira eta % 49 gizonak.

Birusak eragindako infekzioen intzidentzia metatuari dagokionez, atzoko kasuak batuz gero, 41.545 pertsonakoa da, eta heriotza kopurua 948koa da.

COVID-19 eskualdea eta Nafarroa

Infogram


Hilaren 28ko manifestazioa antolatzeko bilera egingo dute gaur

Lasarte-Oriako Transmaribollo Kolektiboko kideek gogorarazi dute bilera irekia egingo dutela gaur Ttakunenea elkartean, 19:30ean, LGBTIQ+ harrotasunaren eguneko mobilizazioa prestatzeko.

LGTBIQ+ kolektiboa osatzen duten pertsonen borroka ikustarazteko xedez sortu zuten iaz Lasarte-Oriako Transmaribollo Kolektiboa, eta lehenengoz manifestazioa egin zuten Lasarte-Orian ekainaren 28an, "LGBTIQ+ harrotasuna" gisa ezagutzen den egunean.

Joan den larunbatean egindako agerraldian gogoratu zutenez, "Hemen gaude leloarekin agertu ginen iaz. Hemen gaudela bollerak, hemen gaudela marikak, biak, transak, queerak...heteroarauaren disidentzia guztiak". Horiek denak bistaratzeaz gain, euren jarrera ere azaldu zuten; alegia, egoteaz gain, nola dauden: "Zisheteropatriarkatuari, heteroarauari, transmaribollofobiari, patologizazioari eta askotariko biolentziei 'nahikoa da' esanez, 'hemen gauzkazue eta eman aurrean izango gaituzue".

Nabarmenduzdutenez, ez dute aldaketarako arrazoirik, are gehiago salatu egin dute gorroto diskurtsoen eta eraso homofoboen indartzea. Erasotzaileei eta "horiek isiltasunez babesten dituzten" konplizeei berriro ohartarazi diete ez direla ez isilduko, ez kikilduko ezta eztutatuko ere.


Mendi ibilaldia: Aizkorri

Plazatik abiatuko dira autobusez.


C1 maila prestatzeko ikastaroa egingo dute uztailean udal euskaltegian

Ekainaren 26tik uztailaren 21era bitartean izango da ikastaroa. Helburua da HABEko 2. deialdiko azterketa itxira joateko prestatzea. Ekainaren 21a da izena emateko azken eguna.

Bedita Larrakoetxea udal euskaltegiak antolatuta, C1 maila prestatzeko ikastaroa egingo dute uztailean. Ekainaren 26tik uztailaren 21era bitartean izango da, 80 ordu guztira.

Ikastaroaren prezioa da 120,50 euro. Langabezian egon eta diru laguntzarik jasotzen ez dutenek, doan izango dute; jasotzen dutenek, berriz, hobariak izango dituzte. Matrikula egiteko azken eguna: ekainak 21.


‘Zubiak’ saioak Irratiaren Argia Saria jaso du

Euskadi Irratiak eta France Bleuk elkarlanean, eta Euskalerria Irratiaren kolaborazioarekin lau urtez egin duten Zubiak irratsaioak aurtengo Irratia Argia Saria jaso du. Alaia Martinek, Pantxis Bidartek eta Lohizune Amatriak jaso dute saria.

Zubiak saioak lau urte iraun du, eta 160 irratsaio egin dituzte denbora horretan. “Zubiak eraikitzen” aritu dira, “herri bat garela erakusteko”. Euskal Herrian zehar ibili izan dira, herriak, lagunak eta proiektuak ezagutzen, eta ezagutarazten.

Iazko uztailean emititu zuten azken saioa, hain zuzen ere, Azkena izena zuena. Agurreko irratsaioan aurkezleek adierazi zuten, pandemiarekin, beste behin ere, “Ipar Euskal Herriaren eta Hego Euskal Herriaren arteko muga badela agerian” gelditu dela

Alaia Martinek eta Pantxis Bidartek gidatu dute Zubiak saioa. Euskadi Irratiak eta France Bleu-k elkarlanean egindako saioa izan da, eta Euskalerria Irratiak kolaboratu du, Lohizune Amatria kazetariarekin.


Lehen transfusio odoltsua

Erroma, 1492ko uztailaren 25a. Inozentzio VIII.a aita santua hil zen 59 edo 60 urte zituela, odol transfusio saiakera baten ondoren.

Giovanni Battista Cibo –hori zuen benetako izena– koman omen zegoen, hidropesiak jota, Giacomo di San Genesio sendagile judutarrari sendabide berritzailea bururatu zitzaionean: gazte osasuntsuen odola sartuko zion. Berehala hamar urteko haur “boluntarioak” topatu zituzten –senitartekoei urrezko dukat bana eman zieten behintzat–. Emaileei karotidan ebaki bat egin omen zieten odola ateratzeko eta, jakina, hantxe bertan hil ziren. Odola kopa batean jaso eta gaixoari ahotik sartzen saiatu zen mediku judutarra. Bertsio baten arabera, une horretan aita santua esnatu omen zen eta, gertatzen ari zena ikusita, medikua epaitzeko agindua eman zuen, baina San Genesiok ihes egitea lortu zuen. Eta Inozentzio zirkulazio buxadurak jota hil zen.

Inozentzio VIII.ari egindakotTransfusio saiakera ez zela gertatu eta eliza katolikoaren aurkako legenda beltzaren parte dela salatu dute haren aldekoek

Stefano Infessura kronikariak jaso zuen pasadizo horren berri, baina bere testigantza zuzenik ez zaigu iritsi. Hau da, beste autore batzuek egindako erreferentzietatik jasota dago, eta bertsioak ez datoz bat.

Gainera, Filippo Valorik heriotzaren kontakizun guztiz desberdina egin zuen: Inozentzio asko argaldu zen, ez zuen elikagaiak hartzeko gaitasunik eta, halako batean, sukarrak jota hil omen zen.

Eliza katolikoaren aldeko egileek, esaterako, Vittorio Messori kazetari eta idazle katolikoak, uste dute transfusio saiakera ez zela gertatu eta eliza katolikoaren aurkako legenda beltzaren parte dela salatu dute.

Baina, beste aita santu asko bezala, Inozentzio VIII.a bera izan zen legenda beltz hori elikatu zuena. Konklabean bere aldeko botoak erosi zituen, Vatikanoaren baliabideak xahutu zituen, nepotismoa praktikatu zuen inongo lotsarik gabe, sorginkeriaren kontrako bula bat atera zuen interes politikoak medio, gutxienez zazpi seme-alaba ez legitimo izan zituen… Errenazimentu garaiko beste aita santu batzuk bezala, esklabotza onartzen zuen, esklaboak kristautasunera konbertitzeko aitzakian. Bere agintaldian Vatikanoa esklabo merkatariekin tratutan ibili zen, eta Fernando Aragoikoak ehun esklabo oparitu zizkionean, kristau berriak hezteaz kezkatu ordez, bere aldeko kardinalen artean banatu zituen.


Aizkora erakustaldia izanen da larunbatean Dantxarinean

Iker Vicente eta Mikel Larrañaga aizkolariek erakustaldia eginen dute irailaren 25ean Urdazubin, Dantxarineko Axular bentan, larunbatean 16:00etan.


Azukrea vs edulkoratzaileak: zeinen aldeko hautua egin?

% 0 azukre duten produktuak asko ugaritu dira supermerkatuetan. Azukrearen ordez, edulkoratzaileak gehitzen dizkiete fabriketan: maltitola, sorbitola, xilitola, eritritola... Hobea al da horiek hartzea? Seguruak al dira edulkoratzaileak?

Azken aldian, azukrerik ez daukaten produktuak, % 0 azukre etiketarekin saltzen direnak, asko ugaritu dira supermerkatuetako apaletan: gailetak, jogurtak, txokolatea, freskagarriak, goxokiak, gosaltzeko zerealak… Azukredun produktu klasikoak baino hobeak al dira? Horien aldeko hautua egitea komeni al zaigu guztioi?

EHUko Farmazia fakultateko irakasle eta CiberOBNko ikertzailea den Itziar Eseberrirengana (Iruña, 1987) jo dugu gai honi buruz galdezka. "Kontuz!" izan da bere lehen erantzuna.

Edulkoratzaileak, gaur-gaurkoz, osasunarentzat seguruak direla baieztatu du. "Elikagaien Segurtasunerako Europako Agentziak (EFSA) hala ziurtatzen du. Hark zehazten du zer neurritan erabili behar diren". Baina berehala etorri da Eseberriren ohartarazpena: "Zer produktu motatan erabiltzen ditu edulkoratzaileak elikagaien industriak? Zenbat gozatzen dute edulkoratzaile hauek guztiek? ".

Edulkoratzaileek bi arazo nagusi dituzte, Itziar Eseberriren iritzian. Lehenengoa da nutrizioaren aldetik balio eskasa duten produktuetan erabiltzen dituela industriak. "Gailetak, gozokiak, freskagarriak… balio nutrizional gutxi duten produktuak dira, eta, azukrea kenduta ere, ez diote gure osasunari onura handirik ekartzen", azaldu digu.

Bigarren arazoa ere oso garrantzitsua da irakasle eta ikertzailearentzat: "Edulkoratzaileek oro har edozein produktu gozatzeko gaitasun oso handia dute, alegia, oso edari edo janari gozoak lortzen dira horiek gehituta. Ondorioz, gure dastamena gozotasun maila horretara ohitzen da, eta, ondoren, dena maila berean eskatzen du".

Sakarina, estebia, maltitola, sorbitola, xilitola, eritritola, aspartamoa… Asko dira azukrearen ordez gozagarri gisa erabiltzen diren substantziak. Bakoitzak bere ezaugarriak ditu: gozatze maila, jatorria, berotzen direnean duten jarrera, kilokaloria kopurua… Denak berdinak ote diren galdetuta, ezetz erantzun digu Itziar Eseberrik. Horregatik, egin behar duten produktuaren eta lortu nahi duten emaitzaren arabera, bata edo bestea aukeratzen dute elikagaien faktoriek.

Orokorrean, substantzia seguruak dira, lasai hartzeko modukoak. EFSAk erabilera baimentzen du, eta bakoitza zer neurritan erabil daitekeen zehazten du. Horietako batzuek digestio arazoren bat sor dezakete kantitate handitan hartuz gero. Beste batzuk ez dira onuragarriak gaixotasun konkretu bat duten pertsonentzat; esaterako, fenilzetonuria gaixotasuna duten pertsonek ez lukete aspartamoa hartu behar.

Eritritola: altxorra ala pozoia?

Azken aldian, adibidez, eritritolak eman du zeresana. Elikagai batzuetan naturalki agertzen da (besteak beste, fruta batzuetan, gaztan eta garagardoan), baina elikagaien industrian azukreen hartziduraren bidez eskuratzen da. Azukreak baino ahalmen edulkoratzaile gutxiago duenez, kantitate handietan gehitu edo beste edulkoratzaile batzuekin nahastu ohi da, baina ez du gluzemia handitzen, eta kaloria gutxi ematen dizkigu.

Supermerkatuetan hauts gisa saltzen da gozagarri hori, eta sare sozialetan osasungarri gisa zabaltzen diren errezeta asko egiteko ezinbesteko osagaia da: pastelak, bizkotxoak, gailetak... Baina AEBko Cleveland Institutek egindako ikerketa batek hainbat gaixotasun kardiobaskularrekin lotu du, eta iktusak edo bihotzekoak izateko arriskua gehitzen duela ohatarazi du.

Itziar Eseberri ikertzaile eta irakasleak, ordea, ez die erabateko fidagarritasunik eman Nature Medicine aldizkarian argitaratu zituzten ikerketa horren emaitzei. Prozesu horretan, aurretik gaixotasunen bat zuten pertsonek hartu zutela parte esan du, eta ez dute eritritola hartzearen eta gaixotasunen arteko kausa-efekturik frogatu, horren hitzetan. Gaur egun, Europako Elikagaien Agentziak produktu segurutzat jotzen duela azpimarratu du, betiere neurrian erabilita, baina ikerketa gehiago egitearen aldekoa da.

Beraz, edulkoratzaileen edo azukrearen arteko hautua egiteko eskatuta, Itziar Eseberrik bi produktuak gutxi eta tarteka hartzearen alde egiten du: "Egunean txokolate zatitxo bat soilik hartuko badut, bata edo bestea har daiteke; baina edulkoratzailea duelako tableta osoa jatea ez da batere ideia ona". Adituaren ustez, egokiena elikagaiak gozagarririk gabe edo gozagarri gutxirekin jatea eta haien benetako zaporeetara ohitzea litzateke.


Bakardadeari eta isolamenduari aurre egitea, EH Bilduren jomuga

Arreta sozioemozionalean oinarritutako estrategia sustatu gura du, eta hiru hanka izango dituen prozesua abiarazi.

Aretxabaleta "zaindua izango den herria" izatea du helburu EH Bilduk, baita "zainduko duen herria" izatea ere. Horregatik, "zaintza sare publiko komunitarioa" bultzatzearen alde agertu dira bakardade ez hautatuari aurre egiteko: "Publikoa, udal baliabide ekonomiko, material eta teknikoekin lagundutako prozesua izango delako, eta komunitarioa, herritarren eta inplikatutako eragileen protagonismo eta lidergoarekin aurrera eramango delako".

Etxez etxeko zerbitzua "indartu"

"Bakardadea adinekoek zein zaintza lanetan diharduten pertsonek, batez ere emakume migranteek, bizi duten egoera" dela jakitun arreta sozioemozionalean oinarritutako estrategia bat sustatzea da asmoa: "Pertsonak norberaren etxebizitzan zahartzeko eskubidea duela sinisten dugu, eta, horretarako, etxez etxeko arreta zerbitzua indartzeko konpromisoa hartzen dugu, kalitatezko zerbitzua izan dadin, fokua langileen baldintzetan ere jarriz".

Harantzago joango den estrategia nahi dute, eta hiru hanka izango dituen prozesua aurkeztu dute. Batetik, diagnostiko jarraitua: "Bakardadea detektatzeko antenak aktibatuko ditugu, isolamendu egoerak jakinarazteko kanalak sortuta". Bestetik, bakardade egoeran dauden pertsonen harreman sarea indartzea: "Loturak eraiki eta herriko dinamikarekin elkarrekintza izan arteko prozesuan bidelagun izango gara". Eta hirugarrenik, zaintza lana egiten duten pertsonekin lanketa: "Haien premiak ase, lana ikusarazi, balioan jarri, duindu eta formazioa eskainiz, besteak beste".


Ekainaren 3an eginen dute Euskal Herria Mendi Erronkaren IX. edizioa

«Mendizaletasuna, auzolana eta ofizialtasuna» oinarri dituen Leitzako hurrengo mendi erronka 2023ko ekainaren 3an izanen dela aurreratu dute antolatzaileek. Pandemia tarteko bi urtez bertan behera utzi behar izan zuten lasterketa, baina indartsu itzuli ziren, eta adierazi dutenez, «orduko indarrak emandako fruituak dira urteroko kirol hitzordu honen alde bailara osoa auzolanean jartzeko elikagaia».

Lasterketa egunarekin batera, oraingoz aurreratu dutena bakarkako ohiko modalitatea (ultra, 67 kilometrokoa) edo erreleboen modalitatea mantenduko dituztela izan da.


'Osasuna eta sendagaiak' tailerra

Udaberri Festa ospatuko du Aterpea merkatarien elkarteak. Besteak beste, zenbait tailer egingo dituzte bazkide diren establezimenduek, esaterako, Eli Lasa farmaziak.


Lan azkarra, lan bikaina

Bera Berak zortzigarrenez irabazi du Espainiako Liga, eta 21 titulu ditu jada. Inoiz baino lehenago izan da txapeldun, sasoia amaitzeko hiru jardunaldi falta direla, hain zuzen. Imanol Alvarezek eta Alba Menendezek taldearen lana goraipatu dute, baina baita klubarena ere.


Santa Marina parrokian Euskal gotiko berantiarra nagusi

Arkitektonikoki oso aberatsa da Oxirondoko Santa Marina parrokia. Errenazimenduko areto-eliza bezala ezagutzen direnen artean, eredu da Bergarako eraikina. Azpimarragarriak diren elementu asko ditu, baina bereziki da aberatsa erretaula nagusia. Duen tamainarengatik eta elementuengatik.

“Erretaula erraldoia da. Ikusgarria. Ikaragarria. Argi eta garbi esan behar da ez dela eskultura lana. Arkitektura lan itzela baizik”, azaldu du Jon Arroita Beragar monumentaleko gidariak.

Rococo estiloko erretaula da. Oskol formakoa. “Barroko eta rococo estiloen artekoa da. Erretaula bera ez dago elizaren hormaren kontra ipinita. Erretaula bere kabuz mantentzen da zutik. Hormaren eta erretaularen artean pasabidea dago”, esan du.Erretaulak hiru zutabe ditu eta zutabe horiek kapitel konposatua dute. Egur kolorea du Irazustak egindako lanak, eta polikromia tailetan bakarrik agertzen da. “XVIII. mendean egur koloreko erretaulek indarra hartu zuten. Oñatiko Bidaurretakoa eta Bergarako Seminariokoa dira adibideetako bi”, adierazi du.

Irazusta eta Salvador Carmona

Madrilgo Errege Jauregian lanean zegoen Miguel Irazustak egin zuen Santa Marinako erretaula. Hango taillagin nagusia zen, eta Bergarako lana egiteko, tailerra osorik ekarri zuen Madrildik. Hiru egur mota erabili zituen: gaztainondoa, haritza eta intxaurrondoa. Azken hori oso landuta dauden elementuak egiteko erabili zuen.Eskulturak dira erretaula nagusiari eta albo bietan daudenei kolorea ematen dietenek: Santa Marina, San Agustin, San Jeronimo, San Senen, San Abdon eta San Migel dira han daudenetako batzuk. Ikusgarriak. Batzuk, erraldoiak.

Baina guztiak egile berak egindakoak direla antzeman daiteke: Luis Salvador Carmona. “Maisulan ikaragarriak dira. Barroko eta rococo artean landutako eskulturak dira. Bikainak. Gorputz atalak oso ondo landuta daude. Jantziek duten mugimendua ikusgarria da”, aipatu du Arroitak. Era berean, Santa Marina parrokian dago Luis Salvador Carmonak egindako maisulan garrantzitsuenetakoa: Santa Teresaren irudia. “Lehenengoz ikus daiteke Santa Teresa Espiritu Santuarekin. Bera idazten dago, luma eskuetan duela, eta inguruan uso bat dauka”. Eskultura hori erretaula nagusiaren ezkerretara dagoen erretaula txikiaren goiko aldean dago.

Euskal gotiko berantiarra

Santa Marina parrokia bi fasetan eraiki zuten. Ondo bereizitako bi fasetan: lehenengoa 1508 eta 1607 artean eta bigarrena, 1648 eta 1672 artean. Urte asko izan baziren ere, estilo aldetik batasun handia dauka: euskal gotiko berantiarra da nagusi. Jatorrizko oinplano karratuak altuera bereko hiru nabe ditu. Horiek bereizteko, kapitel klasikoa duten lau zutabe ikaragarri daude. “Saloi itxura duen eliza da. Zutabeen kapitelak oso landuak dira”, aipatu du. Elizaren dorrea barroko estilokoa da eta 1701ean ipini zuten.

Eraikinak dituen lau pareta erraldoietan margolan erraldoiak daude. Aldareari begira ipinita, eskuineko paretan, Santa Marinaren martiria irudikatzen den koadroa dago. “Beti egon da Santa Marinan eta eliza eraberritu zutenean margolana eraberritzea erabaki zuten. Baina, duen tamainarengatik ezin izan zuten elizatik atera, eta barruan eraberritu behar izan zuten. Balio handiko lana da”, esan du.


Ainarak

Zuzendariak: Juan San Martín, Ritxi Lizartza. Generoa: dokumentala. Urtea: 2022. Herrialdea: Euskal Herria.

Anne Etchegoyen kantariarekin, Pirinioetan barna, Ipar Euskal Herriraino, Nafarroako eta Aragoiko ehunka emakumek abiatutako bidea ikusiko dugu, 1870 eta 1940 bitartean. Emakume horiei “enarak” deitzen diete, hegaztiekin duten migrazio-antzagatik, eta Pirinioetan zehar Ipar Euskal Herrira joango dira, abarkata industrian lan egiteko eta udaberrian etxera itzultzeko, bertako ekonomiari laguntzeko eta familia osatzeko.

Abenduaren 29an, 19:30ean.


Wagner taldea Putinen kontra matxinatu da

Wagner mertzenarioen taldeak salatu du errusiarren euren entrenamendu-base bati eraso egin diotela dronekin eta, Errusiak Defentsa Ministerioan aldaketarik egin ezean, Moskura abiatuko direla mehatxatu du. Dagoeneko, Rostov hiria hartu dute militarki.


Ereñotzuko batzarra gaur, Auzo Udaleko aretoan

Gaur goizeko 10:30etan, Ereñotzuko auzo batzarra antolatu da, Auzo Udaleko aretoan. Auzotarrei bertaratzea eskatu die Auzo Udalak «gaiek auzoarentzat duten interesa ikusita. Gonbitea luzatzearekin batera, inguruan interesatua egon litekeen guztiari abisua pasatzea eskertuko genizueke».


Sare Eguna aurkezteko agerraldi jendetsua


Giro ederra izan da Orioko Goiko Kaleko Festetan

Igande goizean Goiko Kaleko Jaiak ospatu zituzten Orion. Aurtengoan Galtzarri Elkarteak antolatu ditu auzoko festak, eta bertaratu ziren auzotarrek barre ugari egin zuten. Lehenik eta behin San Martinera kronoigoera jokatu zuten festari hasiera emateko; garai batean ere egiten zen, eta orduko ibilbidea errespetatu dute antolatzaileek, eliza paretik San Martin ermitaren inguruan dagoen arteraino doana, alegia. Hiru lagun animatu ziren norgehiagokan parte hartzera, eta Ibon Berasaluze eta Leize Saizar txikia izan ziren azkarrenak. Zinta jokoan aritu ziren auzotarrak ondoren, haurrek eta helduek parte hartu zuten jokoan eta ederki pasa zuten denek. Bukatzeko, hamaiketakoa egin zuten Pilliku Plazan eguerdi partean, eta borondatearen truke txorizo egosia, salda eta edatekoa banatu zuten antolatzaileek. [flickr_set id="72157657416701084"]


Aukerak

KultUda 2021 egitasmoaren barruan antolatutako ekintza. The Funes Troup taldeko zirku ikuskizuna.


Baloia jokoan, bilauak pozean


Villabona eremu gorritik atera da

Tolosak eremu gorrian jarraitzen du, 577ko tasarekin. Beraz, ostalaritzak itxita jarraituko du bertan.

Osasun sailak eremu gorrian dauden udalerrien zerrenda argitaratu du, eta Tolosaldeari dagokionez, Tolosa mantentzen da zerrenda horretan. Iragan ostegunean Amasa-Villabona ere zerrendan zegoen, baina, 456ko tasarekin zerrendatik atera da.

Ibarra egon da eremu gorrian baina azken datuen arabera kolore laranjan dago pasa den asteartetik. Hori ikusita Igor Zapirain alkateak herritarrei eskerrak eman dizkie arduraz jokatzeagatik: "Orain arte lortutakoari eusteko lanean jarraitu behar dugu. Herritar guztiok arduraz jokatzea beharrezkoa da; guztion artean lortuko dugu aurrera egitea".

Eremu gorrian dauden udalerriak

Agurain, Amorebieta-Etxano, Andoain, Arrigorriaga, Azpeitia, Balmaseda, Barakaldo, Basauri, Bermeo, Bilbo, Derio, Donostia, Durango, Elgoibar, Elorrio, Erandio, Ermua, Galdakao, Gernika-Lumo, Getxo, Güeñes, Hernani, Irun, Lasarte-Oria, Leioa, Lekeitio, Markina-Xemein, Mungia, Muskiz, Ordizia, Orio, Ortuella, Pasaia, Portugalete, Santurtzi, Urnieta, Trapagaran, Gasteiz, Zumaia eta Zumarraga dira Tolosarekin batera 5.000 biztanletik gorako udalerriak.

Eremu gorrian dauden 5.000 biztanletik beherako udalerriak, berriz, Arrieta, Asparrena, Atxondo, Bakio, Berantevilla, Berriz, Elantxobe, Forua, Galdames, Gamiz-Fika, Gautegiz Arteaga, Gizaburuaga, Gordexola, Iruña Oka, Iurreta, Karrantza, Harana, Kortezubi, Bastida, Laguardia, Laukiz, Legutio, Loiu, Maruri-Jatabe, Mendaro, Muxika, Oion, Erribera Beitia, Donemiliaga, Sopuerta, Urduliz, Urkabustaiz, Eskuernaga, Zaldibar, Zamudio, Zaratamo, Zestoa, Ziortza-Bolibar eta Zuia dira.


Iruñeko espetxeak berriro eten ditu bisean bis komunikazioak

Neurria abenduaren 9an hasi zen aplikatzen, aldez aurretik jakinarazi gabe eta bisita-formatu hori berreskuratu eta hiru hilabetera.

Salhaketak bisita horiek eta presoen osasuna bermatzeko beharrezko neurriak hartzeko eskatu die Espetxeetako Idazkaritza Nagusiari eta Nafarroako Gobernuari.

Salhaketa presoen aldeko elkarteak salatu duenez, joan den abenduaren 9az geroztik berriro eten dira aurrez aurreko komunikazioak Iruñeko espetxean. Nafarroako hiriburuko espetxean neurri hori aplikatzen den hirugarren aldia da, eta kalte larriak eragiten ari zaie presoei, haien senideei eta hurbilekoei. Kasu horretan, neurria ustekabean hartu zen, gutxienez presoentzat; izan ere, neurria indarrean sartzen zen egunean bertan eta haietako asko bisean bisera joateko prest zeudenean eman zitzaien etetearen berri, Salhaketatik adierazi dutenez. Oharra informazio-ohar bat jarriz egin zen, eta ez zen inolako xehetasunik eman hura hartzeko arrazoiei, hura aplikatzeko irizpideei edo neurriaren balizko iraupenari buruz, eta horrek segurtasunik eza eta ziurgabetasun handia sortzen du presoen artean.

Salhaketak gogorarazi duenez, "espetxeratzeak haustura handia dakar kanpoaldearekin, eta presoentzat ezinbestekoa da senideekin eta hurbilekoekin harreman afektiboak mantentzea". Aurrez aurreko komunikazioak dira presoek eta haien senide eta gertukoek kontaktu fisikoa izateko duten modu bakarra. Hori dela eta, bisita-formatu hori eteteak, kontaktu fisikoaren ezintasuna ez ezik, presoek kanpoaldearekin duten kontaktuaren guztizko denbora murriztea ere dakar, telefono bidezko komunikazioetarako eta kristaldun mintzalekuetan egindako bisitetarako denbora murriztuz. "Adierazi behar da, halaber, vis a vis komunikazioak eteteak areagotu egiten dituela itxialdiak presoengan sortzen edo areagotzen dituen osasun mentalaren berezko gaitzak. Era berean, neurri hori zigorra da presoarekin kontakturik ez dutela ikusten duten familientzat eta hurbilekoentzat, beste zerbitzu publiko batzuetarako sarbidea arautzen ez duten neurriak hartzen dituztelako, hala nola ospitaleak, egoitzak edo ikastetxeak", salatu dute Salhaketatik.

Salhaketaren ustez, Espetxe Administrazioak presoen osasuna bermatzeko egiten duen apustua "presoak espetxetik atera beharrean, kartzeletatik isolatzea da, nazioarteko erakundeek gomendatzen zuten bezala".


Katxalin elkarteko kideak diru bilketa egiten ari dira plazan

Bularreko Minbiziaren Nazioarteko Eguna izango da etzi, hilaren 19an, eta horren harira dirua biltzeko postua jarriko dute gaur Sanagustinpean Katxalin elkarteko kideek.

Katxalin elkarteko kideek ohiko diru bilketa egiten ari dira gaur plazan. Izan ere, ostegunean, hilaren 19an, Bularreko Minbiziaren Nazioarteko Eguna da, eta elkarterako dirua lortzeko postua jarri dute Sanagustinpean 09:30ean, eta han izango dira 13:00etara bitartean.

Xingola arrosak banatzen ari dira laguntzaren trukean eta, besteak beste, informazioa, liburuxkak eta loteria ere badituzte postuan elkarteari laguntzeko. Kideek jakinarazi dute laguntza oro izango dela ongietorria.


Zine-emanaldia eskainiko dute etzi Aian

Bi saio eskainiko dituzte: lehenengoa haurrentzat, eta bigarrena, berriz, helduei zuzendutakoa.

Igandean arratsaldean bi zinema saio eskainiko dituzte Aiako Kultur Etxean. Lehenengoa, haurrei zuzendutakoa izango da. Supermascotas proiektatuko dute, 16:15etik aurrera. Ondoren iritsiko da helduen txanda. 18:00etan Muerte en el Nilo ikusteko aukera edukiko dute herritarrek. Bi kasuetan, doakoa izango da sarrera.


Berako enpresa bati 313.000 euroko iruzurra egiteagatik bi urteko kartzela zigorra jarri diote herbeheretar bati

Nafarroako Probintzia Auzitegiak Herbehereetako herritar bat zigortu zuen atzo, Berako arrain kontserba keztatuen enpresa bati 313.000 euroko iruzurra egiteagatik. Itxura denez, gaizkile taldeak Berako enpresaren datuak bere Norvegiako hornitzaileen zerbitzari informatikoetara sartuta lortu zituen. Hackerrek korreo elektroniko faltsuak bidali zizkieten Norvegiako enpresaren izenean, kontu zenbakia aldatu zutela erranez eta ordaindu gabeak zituzten hiru faktura kontu berrira bideratzeko eskatuz.

Man in the middle izeneko metodoarekin egin zuten iruzurra, hau da, bi enpresen arteko korreo elektronikoak hackeatuta, eta zenbait hedabidek zabaldu dutenez, atzo zigortu zutena talde kriminal bateko peoia izan daiteke. Atzo zigorra onartu eta 13 hilabetez 100.000 euroko kalte-ordaina ordaindu beharko du.

2015eko azaroan gertatu zen guztia, akusatuak eta bere kolaboratzaileek Nova Sea Norvegiako enpresaren zerbitzari informatikoak hackeatu zituztenean. Arrain salmentan aritzen den enpresa da Nova Sea, eta Berako Vensy enpresarekin korreo elektroniko bidez izandako solasaldietako informazioa lortu zuen. Norvegiako enpresaren izenean korreo elektroniko bat bidali zieten –benetako korreo elektronikoaren letra bat aldatuta, gisa honetara ia sumaezina da aldaketa–, bankuko kontu zenbakia aldatu zutela erranez, eta gaizkileena zen bertze kontu bat emanez.

Ordaindu gabeak ziren faktura batzuk erreklamatu zituzten gero, eta kontu berrian ordaintzeko eskatu zizkieten. Berako enpresak fakturak ontzat eman eta 2015eko abenduan ordaindu zituen: 98.000 euroko faktura bat eta 116.769 euroko bertze bat. Nova Sea enpresatik benetako mezua jaso zuenean konturatu ziren gertatutakoaz.


Ekhi Ziarrusta: "Txapelketa hasierak ez gintuen unerik onenean harrapatu, baina orain ondo gaude"

Trinketean, binakako Frantziako txapelketako finalerdiak erabakita geratu dira. Ziarrusta/Ugarte bikotea B mailakoan ariko da.

Apirilaren 15ean eta 17an jokatuko dira trinketean, binakako Frantziako txapelketako finalerdiak, bai B mailan, baita maila nagusian ere. Ziarrusta/Ugarte bikotea B mailakoan ariko da. Ekhi Ziarrustarekin hitz egin dugu.


Ultraeskuindarren ekitaldiaren aurkako elkarretaratzea egin dute

Jarki antolakundeak deituta, hainbat gazte Faxismoaren aurrean Euskal Herri langilea antolatu! lelopean Alderdi Ederren elkarretaratu dira arratsaldean, han egin duten ekitaldi ultraeskuindarrari aurre egiteko. Izan ere, ultraeskuindar gutxi batzuk –hamar baino gutxiago, elkarretaratzean parte hartu duen gazte batek azaldu duenez– Alderdi Ederrera joan dira 17:00etan, euren deialdiak zioenez, “ETAren biktimen omenezko lore eskaintza” bat egitera. Tartean, Martin Saenz de Ynestrillas falangista ezaguna zen etortzekoa, Alvaro Romero frankistarekin eta Jesus Longueira Espainiako Poliziako agente ultraeskuindarrarekin batera. Udalak “probokaziotzat” jo zuen ekitaldia asteartean. EH Bilduk aurkeztu zuen bozeramaileen batzordean, eta alderdi guztiek alde bozkatu zuten, PPk izan ezik; kontrako botoa eman zuen.

Ertzaintza ere bertaratu da hainbat furgonetarekin, eta Alderdi Eder zintaz hesitu dute, elkarretaratze antifaxista eta ekitaldi ultraeskuindarra bananduta mantentzeko. Ertzainak istiluetarako materialarekin jarri dira gazteen aurrean, eta elkarretaratzearen hasieran tentsio une batzuk izan dira polizien eta antifaxisten artean. Hain zuzen ere, aldarri antifaxistak oihukatzen ari ziren gazteak ertzainen aurrean, eta agenteek euren aurka jo dute, modu bortitzean. Hala ere, ez da istilu nabarmenik gertatu, eta ultraeskuindarrak joan direnean, ertzainak ere joan dira.

Hainbat gazte egon dira ultraeskuindarren aurkako elkarretaratzean. (Argazkia: Beñat Parra)

Gogoratu behar da aipatu hiru ultraeskuindarrak ETA, ni olvido ni perdón liburua aurkeztekoak zirela Erdialdeko Club Cantabrico elkarte baztertzailean, baina “jasotako mehatxuengatik”, azkenean, Bilboko Ercilla hotelera lekualdatu zutela aurkezpena, Donostiakoa “lore eskaintza” batean utziz.

Jarki Bilbon ere elkarretaratzea egitekoa zen, iluntzean. Ordea, aurkezpena Leioako NH hotelera lekualdatu dutela iragarri dute duela ordu batzuk, eta elkarretaratzea ere han egitekoak ziren. Aldiz, Jardun koordinakundeak berriki jakinarazi duenez, “faxistek ez dute euren aurkezpena burutzeko lekurik lortu”, eta elkarretaratzea ere bertan behera utzi dute.

Hainbat gazte egon dira ultraeskuindarren aurkako elkarretaratzean. (Argazkia: Hitza)

Liburuari dagokionez, SND argitaletxe frankistak argitaratu du. Longueirak idatzi du, editore lanak egin ditu Romerok eta Ynestrillasek idatzi du hitzaurrea. Falangista ezaguna da Ynestrillas, besteak beste, Falange Espainola alderdi ultraeskuindarraren eta ADÑ koalizio ultraeskuindarraren hautagaia izan baita. Halaber, sendi ultraeskuindar ezaguna dira Ynestrillastarrak, Martinen herenaitonatik hasita. Martinen aita Ricardo Saenz de Ynestrillas Martinez, esaterako, Espainiako Legioan aritu zen, besteak beste, eta Espainiako Gobernuaren aurkako konspirazioan aritu zen hainbatetan. Hain zuzen ere, Operacion Galaxia estatu kolpe saiakeran parte hartu zuen 1978an, Antonio Tejerorekin batera. Gerora, Tejerok eman zuen 1981eko otsailaren 23ko estatu kolpe ospetsua –gaur ere otsailak 23 da–. Ricardo Saenz de Ynestrillas Martinez 1986an hil zuen ETAk.

Ertzaintzak Alderdi Eder zintaz hesitu du. (Argazkia: Beñat Parra) Ertzainak istiluetarako materialarekin joan dira Alderdi Ederrera. (Argazkia: Hitza)