Oilasko jalfrezia

Azken boladan ez nabil bereziki emankor. Ez blogari dagokionez, behintzat. Ez dakit udazkena den, gorputza makalduta burua ere moteldu zaidan, edo norberaren zikloan kokatu beharreko nagikeria iragankorra. Tarte honetan, berriz, hemen egin ez dudana sukaldean burutu dut eta badaukat hainbat plater poltsikoan nahi duenari azaltzeko gertu.

Gaurkoa orain dela aste pare bat edo prestatu nuen, ea gidari izan nuen liburuaren laguntzaz zelan egin nuen gogoratzeko gai naizen…

Jalfrezia indiar estiloko platera da, hemen nik eskura nituen gauzetara moldatua. Gozo-gozoa eta prestatzen erraza. 20-30 min. behar dira gutxi gorabehera, eta gauza gutxi, espeziak kenduta. Hona osagaiak 4 lagunentzat:

500 g. oilasko papar, zati txikitan

Piper gorri 1 zerrendetan moztua

125 g. baba izoztu

Tipula 1 txikituta

3 berakatz-atal zanpatuta

2 tomate txikituta (nahi bada, lehenago zurituta)

Goilarakada 1 tomate saltsa

Goilarakadatxo 1 kurkuma hauts

Goilarakadatxo 1/2 kumino hauts

Goilarakadatxo 1/2 pipermin hauts

Goilarakadatxo 1/2 garam masala (hau lortzerik ez badago, zapore bera izan ez arren, currya erabil daiteke, eta gainera ez da hain mina izango)

Goilarakadatxo 1 ardo beltz ozpina

Goilarakadatxo 1 ziape olioa (nik hau ez dut erabili; lasai topatzerik ez baduzu)

Olioa

Gatza

Martorri ostoak (honen ordez, itxura bera duen perrexila erabildaiteke, zaporea desberdina den arren)

Berez, lehena ziape olioa berotu behar genuke, baina tira, ez badugu, nire moduan, ez da falta handia. Sartagin batean berotu daukazun olioa eta bertan tipula eta berakatza frijitu gorritu arte. Gehitu tomate saltsa, tomate txikitua, kurkuma, kuminoa, pipermina, garam masala (hau Indian eta beste herri batzuetan maiz erabiltzen den espezia nahasketa bat da) eta ozpina. Nahastu dena usaina darion arte. Erantsi piper gorria eta babak, eta eragin 2 minutuz, piperra beratu arte. Oilaskoa gehitu eta gatza bota. Su txikian sueztitu 6-8 minutuz, oilaskoa eta babak guztiz egin arte. Plateretara atera, eta gainetik martorria edo perrexila erabili apaintzeko. Eginda!

Beste gauza asko legez, arrozarekin primeran ezkontzen da, eta oso egokia da hegazti soberakinak erabiltzeko (indioilarra, eperra, ahatea…), berez oilaskoa aldez aurretik egosita egin ohi baita. Babak bezala, patata eta kalabazina ere erabil daitezke. Sukaldean oinarrizko ideia da beti hartu beharrekoa, gero norberaren gustura moldatuz. On egin!


Goiko Estazioa biziberritzeko lanak, uda parterako martxan

Bergarako Goiko Estazioa oso gune kutuna da bergarar askorentzat, herriaren ikuspegi pribilegiatua eskaintzen duena. Udalak eremua biziberritu gura du, 2016ko ideien lehiaketan bereziki gaztetxoenek egindako eskaerak aintzat hartuta, eta jolaserako bi eremu, aparkaleku gutxi batzuk eta aisialdirako eta txakurrendako gune bana aurreikusten dira, besteak beste. Lanak uda partean hasiko dira.

Udal Gobernuko ordezkariez gain, bertan entseatzen duen musikarien ikuspegia ere jaso du GOIENAk, eremuaren erabiltzaile iraunkorrak dira-eta.


Paxita Peña hil da

Larunbat gauean hil zen Paxita Peña. Hileta gaur izango da.

Bixigu Egunean Udalaren omenaldia jaso zuen Paxita Peña zendu zen larunbat gauen.Hileta elizkizuna gaur izango da.


Laudion jokatuko den Euskadiko Kros Luzeko Txapelketa aurkeztu dute

Datorren otsailaren 9an, igandea, Ellakuriko berdeguneetan Euskadiko Kross Luzeko Txapelketa ospatuko da, txapelketaren nondik norakoak aurkezteko asmoz prentsaurrekoa burutu zuten atzo antolatzaileek Laudioko kultur etxean. Prentsaurrekora Laudioko atletismo klubeko kideak, Euskal Atletismo Federazioko presidentea den Juan Jose Andrez, 2009an Euskadiko kros luzeko txapelketako irabazlea izan zen Iraia Garcia eta udaleko ordezkariak bertaratu dira.

Aurtengoa Txapelketa honen 50. edizioa da eta Laudion ospatzen den bigarrena. Igandeko lehiak 2014ko Euskadiko txapeldunak erabakitzeaz gain, aurtengo denboraldirako euskal selekzioa osatuko duten korrikalariak eta estatuko klub arteko kros txapelketan parte hartuko duten bi klubak erabakiko ditu.

Antolatzaileek Laudio atletismoaren historian garrantzi handiko herria izan dela eta pausoz pauso atletismoa herrian merezi duen lekura doala adierazi dute.

Guztira 800 partaide espero dira, azken urteetako kopuru bera. Korrikalariek zirkuitu gogorra izatea espero dute. Iraia Garciak adierazi du emakumezkoen mailan Ainhoa Murua, Ainhoa Sanz eta Penelope Baños (iazko txapelduna) ikusten dituela indartsuen; gizonezkoen mailan Ivan Fernandezek iaz lortutako garaipena errepikatzea espero da. Igandean argituko da dena.


Emakumeentzako defentsa pertsonala

Juma elkartearekin emakumeek defentsa pertsonala ikasteko aukera dute ostiraletan 18:00etatik 20:00etara, kiroldegian; aurreneko saioa bihar. 14 urtetik gorako mutilentzako ikastaroak ere badira astearte eta ostegunetan, 20:00etatik 21:30etara. Izena emateko: 616 26 38 71.


Kutxa automatiko bati eraso egin diote Barakaldon, 'molotov koktela' jaurtiz

Ertzaintzak jakinarazi duenez, bart gauean ezezagun batzuek Euskadiko Kutxaren kutxa automatiko bati eraso egin diote Barakaldon (Bizkaia) molotov koktel bat botata.

Erasoa gauerdian gertatu da, eta kutxazaina bera eta kutxazaina zegoen gela kaltetu ditu erasoak. Suhiltzaileak bertaratu dira sua hiltzaltzera.


Sanjuanak19: Kontzejupeko finalak

Kontsejupeko esku pilotako finalak jokatu dira, eguerdian.

Gaztetxoen mailan:

Aimar Beroz-Julen Gaztañaga 22-8 Mikel Gaztañaga-Joseba Beroz 8.

Helduen mailan:

Julen Loidi-Mikel Arberas 22-14 Oier Irazu-Aritz Eskudero.


Udan ere bertsotan

Bertso udalekuak izanen dira Irañetan Euskal Herriko Bertsolari Elkarteak antolatuta. 35 gazte etorriko dira Sakanako herrira

Gaur iritsiko dira Irañetara Bertso udalekuan parte hartuko duten gazteak. Garilaren 19ra arte egonen dira Sakanako herrian. Hortaz, hamar eguneko egonaldia eginen dute bertsolari gazteek Irañetako Juantzirena aterpetxean.

Ohiko udalekuetan egiten diren jarduerak eginen dituzte, irteerak eta jolasak esaterako, baina bertso udalekuan ahozkotasunarekin eta bertsolaritzarekin zerikusia duten ekintzak eginen dituzte parte hartzaileek ere. Tartean, gainera, bertsolarien bisita izanen dute, ohi bezala.

Asteartean iritsiko dira 13 eta 14 urte bitarteko 35 bat gazte Irañetara. Bertso udalekuak Euskal Herriko Bertsolari Elkarteak antolatzen ditu urtero. Irañetakoa antolatutako bost txandetako bigarrena da.


DENA PREST INAUTERIETARAKO!

BASO MAGIKOA-n murgilduko gara aurten.

Baso Magikoan murgilduko da aurten Zumaiena inauterietan. Baina horretarako, hezkuntza komunitateko partaide guztiak jarri gara lanean. Dena prest dugu inauterietarako!

Osteguna, otsailak 20:  15:00 - Pailazoen emanaldia Euskara taldeko ikasleen eskutik (HH - LH 4)  16:15 – Txokolatada. Ostirala, otsailak 21: Etxetik jantzita, eta nahi duenak aurpegia margotuta, 14:45erako etorriko gara ikastetxera. Desfilea 15:00etan hasten bait da. “BASO MAGIKOA” lelopean HH eta LHko ikasle, irakasle eta gurasoek festa ospatuko dugu.  15:00 - Dantzak hasiko dira patioan.  16:00 - Eskolatik irten eta herriko kaleetan zehar (moila, erribera kalea eta Eusebio Gurrutxaga plaza) desfilea egingo dugu.


Zigorra beteta, Frantziak Ibon Goieaskoetxea espainiaratu du

Frantziak Espainiaren esku utzi du Ibon Goieaskoetxea euskal presoa. Busturiarrak bete du Frantziak ezarri zion 14 urteko zigorra, kondena beteta aske utzi beharko luketeen arren, Espainiak luzatuta zuen euroagindua bete du Frantziak. Hain zuzen ere, gaur eroan dute Goieaskoetxea Espainiara, eta datozen egunetan epailearen aurrera eramatea espero dute haren gertukoek.

Naiz.eus hedabideak gaur zabaldu duenez, 09:00etan deitu die Goieaskoetxeak senideei, oraindik Mont-de-Marsango (Frantzia) espetxean zegoela jakinarazteko. 15:00ak aldera hitz egin du Hitzak haren senideekin, eta Madril inguruko kartzelaren batetan zegoela esan dute.

Ibon Goieaskoetexearen egoera salatzeko, elkarretaratzea deitu dute gaur iluntzerako; 20:30ean batuko dira San Kristobal auzoko autobus geltokian, Bakea eta demokrazia, erasorik ez! lelopean.

Ibon Goieaskoetxea 2010eko otsailaren 28an atxilotu zuten Noremadiako Cahan herriaan (Frantzia), Beñat Aginagalde eta Jose Lorenzo Aiestaranekin batera. «ETAko logistika militarraren arduradun izatea» egotzita zioten atxilotu zutenean, eta 2015ean epaitu zuten Parisen. Guztira 31 delitu egotzi zizkioten busturiarrari, eta Frantziako justiziak 14 urteko zigorra ezarri zion.

Sakabanatuta. Gaur arte Mont-de-Marsango kartzelan izan dute Ibon Goieaskoetxea. 2018ko uztailean hurbildu zuten busturiarra (etxetik 234 kilometrotara dagoen kartzelara). 2016ko urritik ordura arte, baina, etxetik 750 kilometrora urrunduta zuten Ibon Goieaskoetxea, Frantziako Arleseko kartzelan.

Hain zuzen ere, euskal jendarteak eta Busturialdeko herritarrek sarritan salatu dute preso eta senideek jasan behar duten urruntze politika. Gernika-Lumoko Sarek emandako datuen arabera, 1989. urtean onartu zuten sakabanaketa politikaren ondorioz, aste batean presoen senide guztien artean 13,2 buelta ematen dizkiote munduari, eta 110.112,03 euro gastatzen dituzte.


Murrizketak baita I+Gn ere

Ikerketa generiko deitzen den horretatik gutxitan atera ohi da berehalako emaitzarik. Ondorioak, izatekotan, teknologia mailan nabaritzen dira nagusiki, eta herrialde aurreratuenen esku izaten dira, horietan egiten baita ikerketa generiko ahalmentsuena. Ikerketa aplikatuaren oinarria da. Hau da, produktuetatik hurbilago dagoen ikerketaren funtsa da eta herri aurreratuenetako politikariek euren herrientzat duten amets teknologikoen isla izaten da.

Euskal Herrian bultzada handia izan du ikerketa generikoak, eta kopurutan, Espainian ez bezala, Europako batez bestekotik hurbil dagoela esan daiteke.

Baina ikerketa generiko horrek kontuan hartu al ditu inoiz Euskal Herriko interesak? Aintzat hartu al dira, adibidez, zaborren kudeaketa efiziente eta bateratua; edo herrien energia autosufizientzia; edo errepide, aireportu nahiz itsasportuen kudeaketa globala, beti ere garraioa optimizatzeko eta txikizioak saihesteko helburuz; edo euskararen eta teknologiaren arteko zubiak zer onura izango lukeen nazioartean; edo gure memoria historiko-kulturala hedamodu berrietara ekartzeak zer teknologia garatuko lukeen...

Ez. Nire ustez, ez. Ikerketa globalizatua dago. Eta horren aitzakian globalizazioan agintzen dutenek ezartzen dituzte ikerketaren helburuak, lerro nagusiak. Ondorioz, Euskal Herriko gobernuetako administrariek helburu globalen administrazio-lanak besterik ez dituzte egiten. Estatu-multzo eta multinazional zehatzen helburuak administratzen dituzte hain justu.

2012rako, administrazio publikoen aurrekontuak behera doaz, gutxiago edo gehiago, eta oraindik behin betiko erabakia hartu ez bada ere, Eusko Jaurlaritzako Industria Sailetik atera diren zurrumurruen arabera, enpresentzako diru-laguntzak ahalik eta gehien mantentzea da borondatea, eta ikerketa generikoari, berriz, errotik moztuko zaio laguntza.

Gure beharrak eta ametsak kontuan hartuko ez dituen ikerketa-politikak bost inporta zaizkit, eta beraz, abiapuntu horretarako arrazoi desberdinak izango baditugu ere, bat nator Eusko Jaurlaritzak hartu asmo duen erabakiarekin.

Hel diezaiogun behingoz lekuan lekuko lurrak, pertsonak eta kulturak lagunduko dituzten irizpidei, eta ihes egin dezagun globalizazioaren mozorropean ezkutatzen diren botere ekonomikoek ezartzen dituzten politiketatik.


Azkoitia-Donostia linean gaueko autobus zerbitzu bereziak jarriko dituzte Donostiako jaietarako

Bihar hasiko da Donostian Aste Nagusia, eta aurten ere Gipuzkoako hiriburuko jaietara joan-etorriak egiteko gaueko autobus zerbitzu bereziak iragarri dituzte Azkoitia-Donostia UK01 linearako.

Aste Nagusiak dirauen bitartean, bihartik hilaren 17a arte, zerbitzu berezi bat izango da egunero Urola Kostatik Donostiara joateko, eta beste bat itzultzeko. Joaneko zerbitzua 23:45ean irtengo da Azkoititik, eta Azpeitian (gauerdian) eta Zestoan (00:10) geldialdiak egingo ditu. Donostiatik Urola Erdira itzultzeko zerbitzu berezia, berriz, 01:05ean abiatuko da.

Azken horrekin lotuta, La Guipuzcoanak eta Lurraldebusek gogoratu dute Aste Nagusiko egunetan geltoki aldaketa bat izango dela 21:30etik aurrerako zerbitzu guztietan: Askatasunaren Hiribideko geltokia Zubieta kaleko 50. zenbakira aldatuko dute jaietako gauetan.


La Salle ikastetxearen ikasturte amaiera

Ekainaren 14an egin zuten ikasturte amaierako festa.


Pedro Sanchezen aukerak, gobernatzeko

Alderdi Sozialistak irabazi ditu hauteskundeak, baina indarra galdu du eta Estatuko egoera politikoa ez da aldatu.

PSOEk irabazi ditu azaroaren 10eko hauteskunde orokorrak Estatuan, baina, emaitzak ikusita, bloke batek ere ez du gehiengo nahikorik blokeo politikoari amaiera emateko.

Alderdi Sozialistak, Unidas Podemosek eta Mas Paisek 157 ordezkari batzen dituzte; PPk, Voxek eta Ciudadanosek, berriz, 150. Gehiengo absolutua 176 eserlekutan dago. Beraz, ezkerrak nahiz eskuinak beste talde batzuen babesa beharko dute Gobernua osatu ahal izateko.

Hortaz, Pedro Sanchezek bi aukera ditu. Bata PPrekin akordioa egitea litzateke, koalizio handia osatzeko edo bakarrik gobernatzen uzteko (Casadok kanpainan esandakoa betetzen badu, baina, PPk ez du Sanchez presidente izatea ahalbidetuko). Bestea ezkerreko blokeari alderdi abertzaleen eta independentisten babesa gehitzea izango litzateke. EAJren eta aurreko legealdian babesa eman zion Kantabriako Alderdi Erregionalistaren botoak lortuz gero, Sanchezek 165 boto izango lituzke.

176ra heltzeko gainerako botoak EH Bilduk edo ERCk jarri beharko lituzkete.

Bestalde, bigarren itzulian Sanchezek gehiengo sinplea beharko luke presidente izendatzeko. Kasu horretan, Unidas Podemosekin eta bere bazkide izan ohi diren talde txikien babesarekin eta talde independentista batzuen abstentzioarekin nahikoa izango luke.


Espainiako Gobernuak delitu bihurtu nahi du frankismoa goratzea

Adriana Lastrak konpromisoa adierazi du diktaduraren gorazarrea egiten duten elementuak espazio publikoetatik kentzeko eta frankismoaren biktimak hobitik ateratzeko.

Espainiako Gobernuak adierazi du frankismoa goratzea delitu gisa tipifikatzeko asmoa duela. Zigor Kodearen erreformak izango lukeen aldaketa esanguratsuenetako bat da. Horrez gain, erreforma horrek murriztu egingo lituzke sedizio delituagatik ezarritako zigorrak.

Frankismoaren goraipamena delitu bilakatzea PSOEren hauteskunde programaren parte zen, eta orain «lehentasun» bihurtu du gobernuak. Hala adierazi du PSOEko bozeramaile Adriana Lastrak: «Demokrazian ez dira omentzen diktadore eta tiranoak». Biktimentzako justizia beharra ere azpimarratu du Lastrak, eta azaldu Espainiako Gobernuak konpromisoa hartuko duela geratzen diren desobiratzeak aurrera eramateko eta diktadurari gorazarre egiten dioten elementuak espazio publikoetatik kentzeko. «Libre ez zen Espainia batean libre izan nahiaren ondorioak sufritu ez zituen gutxiengo pribilegiatu batek bakarrik begira dezake iragan hori nostalgiaz».

Lastrak adierazi du Justizia Ministerioa prestatzen ari den Zigor Kodea erreformatzeko zirriborroak sedizio delituei ezarritako zigorrak ere moldatuko dituela. Bozeramailearen esanetan, zigorrak «bizi garen garaira» egokituko luke zigor horiek murrizteak. Nabarmendu du aldaketak horrek eragina izango lukeela Kataluniako buruzagi politiko espetxeratuen egoeran. «Erreferendum ilegalak» antolatzea ere delitu gisa tipifikatzeko asmoa adierazi zuen Pedro Sanchezek hauteskunde kanpainan, baina Lastrak ez du gaiaren inguruko aipamenik egin.


'Trans-forma' erakusketa zabalduko du gaur Erlozak Oxfordek

J.R. Elorzaren margolanak ikusi ahal izango dira gaur arratsaldean (19:00etan) Alondegiko Oxford aretoan zabalduko den 'Trans-forma' erakusketan. Apirilaren 13ra arte egongo da erakusketa.


Maila handiko artistak etorriko dira etzi Zizurkilera, XI. Blues Jaialdira

Zizurkilgo Udalak, Aurrera, Atxulondo eta Pasus tabernen laguntzarekin XI. Blues Jaialdia antolatu du. Ekimenaren barruan hiru kontzertu ikusteko aukera egongo da larunbatean Zizurkilen. Krisiaren eragina izan arren, aurrekontua erdira jaitsi dute, maila handiko artistak joango dira Aurrera, Atxulondo eta Pasus tabernetako kontzertuetara. Horien artean, Joan Pau Cumellas armonika jotzailea aipatu behar da. Kataluinarrak Miguel Talaverarekin osatuko du bikotea, eta blues, country eta jazz doinuak eskainiko dituzte. Euskal Herriko ordezkaria The Romanticos taldea izango da. Musika afro amerikarra jorratzen dut, eta 2009an sortu zen talde honetan Iker Piris tolosarrak jotzen du.

Antolatzaileek eskualdeko herritar guztiak gonbidatu dituzte gaualdira, «horrelako musikariak ikusteko aukera paregabea egongo baita larunbatean Zizurkilen».

Egitaraua

Otsailak 23, larunbata

23:00. Atxulondo tabernan, Joan Pau Cumellas & Miguel Talavera.

00:15. Pasus tabernan, The Romanticos.

01:30. Aurrera tabernan, Gaby Jogeix Blues Band.


Berbaldi bereziagaz helduko da azkenera Euskal Zine Bilera

Ikuskizun bereziagaz amaituko da zapatuan 37. Euskal Zine Bilera. Azken hamabi filmak emango dituzte gaur 19:30ean Ikusgarrin, eta sariak banatuko dituzte zapatuan. Aurtengo bileragaz amaitu aurretik baina, bilera izaera hori azpimarratzeko asmoz, Lekeitioko Berbaldia deitu duten jardunaldia egingo da bihar goizean Barandiaran aretoan.

Bi ekimenek osatuko dute Lekeitioko Berbaldia: Euskal Gatazka Zinemagintzan hitzaldiak eta Zinema ikusi eta ulertu. Nola? mahai inguruak. Euskal zineaz eta zinemagintzaz orokorrean arituko dira 10:30ean hasiko den mahai inguruan esparruko adituekin. Aurtengo edizioan, Aitor Arregik, Ane Muñoz, Mikel Garciak, Begoña del Tesok eta Mikel Garciak hartuko dute parte. Hitzaldia bestalde, 12:30ean hasiko da.

«Franko bizirik zela euskararen zapalkuntza garaietan sortu zen Euskal Zine Bilera. Euskara eta ikus-entzunezkoen mundua uztartzea zen helburua, zinezale eta euskaltzaleak elkartzea, biltzea. Traba askorekin hasieran, baina aurrera egin du urtez urte Lekeitioko Euskal Zine Bilerak», adierazi dute antolatzaileek. 2008tik gainera Euskal Zine Bileraren antolatzailea Lekeitioko Udala dela gogora ekarri dute.

Amaiera ekitaldia

Tessa Andonegi, Miren Gaztañaga, Eneko Gil, Gabriel Ocina eta Miren Gojenola aktore taldeak gidatuko du amaiera ekitaldia. Aurten, gainera, saridunek berba batzuk esateko aukera izango dute. Hamar sari banatuko dituzte aurtengo 48 parte hartzaileen artean. Zuzendaritza, ekoizpena, gidoia, argazkia eta film onena sarituko dituzte. Horretaz gainera, Gazte 22 saria emango dute aurten ere, bai eta Antzar Morea sari berezia ere. 19:30ean izango da azken hitzordua.


Eñaut Elorrietaren bisita, gaur, Plateruenean

Gaur iluntzean, 20:00etan hasita, da Platerueneko Kantuaren Kantoia berbaldi musikatuen bigarren hitzordua: Ken 7 taldeko Eñaut Elorrieta da zikloaren bigarren gonbidatua.

Kanten zuzeneko emanaldia, eta Jonan Hernandez kazetariagaz solasaldia uztartuko dituzte emanaldia.


Gibel Boys, beteranoetako txapeldun

The Gibel Boys taldeak lehenengo aldiz irabazi du Oñatiko Futbol txapelketa, azkenean penaltietan erabaki den finalean Txarrixak taldeari gailendu ostean. Kopako finala bestalde, Lozorromo taldeak irabazi du.


«Euskara eta jotak; biak dira nire kulturaren parte, egiazki»

Euskal Herri osoan ezagunak dira Nafarroako jotak, baina jende askok ez ditu euskal kulturatzat hartzen. Oso bestelakoa da Mila Martinez Jaurrieta jota abeslariaren iritzia.

Ume-umetatik izan du jotekiko zaletasuna Mila Martinez Jaurrietak (Iruñea, 1960), eta, abestu ere, abesten ditu. Baina berezitasun batekin. Larragako jota abeslariei jarraikiz, jota gehienak euskaraz abesten ditu, bere bi pasioak bat eginez: euskara eta jotak, hain zuzen. Egun, jotak euskaraz kantatzen dituen bakarrenetarikoa da. Martinezek afizioz egiten du, eta ez ofizioz.

Noiztik abesten dituzu jotak?

Kontzientzia dudanetik. Ama Erriberakoa da, eta hark ere abesten zituen. Hortik etorri zait zaletasuna. Zorionez, beharrezkoa den ahotsa banuen, eta, gustukoa nuenez, aurrera egin nuen.

Noizbait ibili zara jota eskola batean?

Inoiz ere ez. Nire kabuz ikasi izan dut, etxean eta herrian entzundakoarekin. Diskoak ez ditut gehiegi entzuten, jotaren xarma zuzenekoan dagoelako; arimatik ateratako jota hori da benetakoa. Grabatutakoa artifizialagoa da.

Zein izan zen zure jota kantari ibilbidearen hasiera?

Lehenengo saioak nire senarrarekin, Fabian Tapiarekin, egin nituen. Biok elkartu ginenean, lagunartean abesten hasi ginen, bioi gustatzen baitzaizkigu asko jotak. Hortik etorri zitzaigun lehenengo saio serioa.

Noiz izan zen lehen saio serio hori?

1990 inguruan. Senarrak Iruñeko gaitero talde batean jotzen zuen garai hartan, eta, jakina, gaiteroak beti herriz herri ibiltzen ziren. Tarteka, ni ere haiekin abesten ibiltzen nintzen. Halako batean, Larrainetik [Zuberoa] deitu ziguten. Jaialdi berezi bat egin zuten, Pirinioetako kantekin, hemengo eta hango jendea elkartuz. Egun horretarako, jota batzuk euskaraz prestatu genituen, eta beste batzuk gaztelaniaz.

Ez da ohikoa jotak euskaraz entzutea.

Ez, baina oso polita da; ni euskarak erotzen nau, eta jotek erotzen naute. Zergatik ez batu biak? Euskaraz kantatu genuen lehenengo jota Nafarroa Behereko Iduzki denian abesti ezagunarekin izan zen. Dena den, gu ez gara lehenak izan jotak euskaraz abesten; aurrenengoak Larragako jota kantariak izan ziren. Asko miresten ditut, ordura arteko tradizioarekin hautsi zutelako. Hala hasi ginen gu ere, Iduzki denian abestiaren bertsioarekin eta Larragakoen abesti zenbaitekin. Gero, Xalbadorren Sortetxeari bertsoarekin beste bertsio bat egin genuen, eta, horren ostean, Jean Mixel Bedaxagar zuberotarrak deitu zigun berarekin jota bat egiteko, haren lehenengo diskorako. Bedaxagarrek idatzi zuen hitza, baina doinua guk moldatu genuen. Horrela sortu zen Nafarroa izeneko jota famatua. Bigarren grabaketa bat ere egin genuen, 1995eko Tuterako Nafarroa Oinez-erako.

Pixkanaka, beste gauza batzuk egiten hasi zineten.

Hori da. Larraingoaren ondoren, jota gehiago prestatzen eta berriak sortzen hasi ginen. Halere, inoiz ez gara profesionalak izan. Lagunartean abestu izan dugu, edota ekitaldi bereziren batean: Nafarroa Oinez-en, Sortzen-eko jaian, Lazkaoko kultur astean...

Beti abestu izan duzue senarrak eta zuk?

Ez. Elkarrekin egindako saio gehienak Iparraldean izan ziren. Gero, senarra talde batean baxua jotzen hasi zen, eta ezin izaten zen jotak abestera joan. Zorionez, Monika Baron eta Lourdes Cuesta elkartu zitzaizkigun, baita Leire Arrieta soinu jotzailea ere. Dena den, orain, Leire eta biok bakarrik gaude, eta ahal duenean, Fabian elkartzen zaigu.

Zerk bereizten du jota gainerako musika estiloetatik?

Nik estilo ugari abesten ditut: rock and roll, blues, jazz, punk... Baina jotak kantatzeko indar fisiko eta psikologiko berezia behar da. Oso garrantzitsua da psikologikoki prestatua egotea, jota ezin baita edonoiz abestu; animoa behar da. Horrez gain, barru-barrutik ateratzen den zerbait dela uste dut, arimatik.

Oro har, Nafarroan jota maite dutela uste duzu?

Nafar euskaldunek jotak gorroto dituzte, ideologia politiko jakin batekin identifikatzen dituztelako; eskuinarekin. Ez nator bat horrekin. Jota denona da, eta bakoitzaren ideologiara egokitu daiteke. Aurreiritziak desegin behar dira.

Euskaldun askok ez dituzte jotak sartzen euskal kulturan.

Euskal folkloreak kanpoko eragina izan du, hori ukaezina da; baina euskaraz egindakoa bakarrik al da euskal kultura? Eta nork ziurtatzen du bakoitzaren jatorria zein den? Esaterako, Lapurdiko polkak ez dira Euskal Herrian sortu, baina denok hartzen ditugu euskal kulturatzat. Orduan, jotak zergatik ez? Nik argi daukat. Euskara eta jotak; biak dira nire kulturaren parte, egiazki.


Modua bakarrik desberdina

Lau t'erdiko Txapelketako finalerdietan sartu da Urrutikoetxea, Irribarria 11-22 mendean hartuta. Olaizola II.ak 16-21ekoa iraulita irabazi dio Ezkurdiari, eta gaur sailka daiteke

Koska bat gorago daude oraindik. Edo pare bat gorago. Etorkizun hurbileko bi pilotari handi izango dira Iker Irribarria eta Joseba Ezkurdia; ondo erakutsita daukate lau t'erdian zenbat jokatzeko gai diren, eta atzo ere, une askotan, argi utzi zuten oso kontuan hartzeko pilotariak direla. Baina bigarren astez jarraian eurena egin zuten Mikel Urrutikoetxeak eta Aimar Olaizolak. Irribarria 11-22 mendean hartuta, Lau t'erdiko Txapelketako finalerdietan da jada Urrutikoetxea; eta azken txanpa ikusgarrian 16-21ekoa irauli eta Ezkurdiari 22-21 irabazita, gaur eman dezake pauso hori Olaizola II.ak. Bengoetxea VI.ak Retegi Bi menderatuz gero, finalerdietan izango da Goizuetako aurrelaria ere.

Punta banatakoak izan ziren garaipenaren moduak, baina bi garaipen pilatuta daude jada Lau t'erdiko Txapelketa irabazteko bi hautagai nagusiak. Samur joan zen Urrutikoetxearen final-laurdenetako ligaxkako bigarren partida. Lehen jardunaldian 22-7 nagusi izan zen Altuna III.aren aurka, eta atzo ere ezer gutxi gehiago egiteko aukera eman zion Irribarriari. 4-4 eta 5-7, aramarrak bolea eta gantxo jokoari esker eutsi zion erritmoari, baina Zaratamoko aurrelariak 0-6ko partzialarekin hautsi zuen partida (5-13). Hemezortzi tanto jokatuta, 74 pilotakada besterik ez zituzten eman bi pilotariek.

Sakea berreskuratuta, 10-13ra gerturatu zen Irribarria, azken tanto hori bolea harrigarriarekin eginda. Baina asko dago asmatu beharra Urrutikoetxeari min egiteko, eta buruz buruko txapeldunak opari gehitxo egin zuen zati horretan. 10-13kotik 10-19kora igarota, bere onetik aterata amaitu zuen partida Irribarriak. Tanto bakarra gehiago egin zuen aramarrak, zabalean (11-19). Batere aukerarik eman gabe, Urrutikoetxeak 11-22koarekin itxi zuen partida. Bitik bi irabazita, tentsio askorik gabea izango du azken partida, Victorren aurkakoa. Irribarriak eta Altuna III.ak, berriz, final-laurdenetako partida klasikoa jokatuko dute, igandean, Donostiako Atano III.ean. Finalerdietan sartuko da irabazlea eta etxerako bidea hartu beharko du galtzaileak.

Amaiera falta Ezkurdiari

«Esku-eskura eduki dut garaipena, baina...». Errematea falta izan zaio Ezkurdiari partida askotan, eta azken pauso horren faltan gelditu zen atzo ere, Olaizola II.aren aurka (22-21). Partida puska jokatu zuten bi pilotariek, baina aurkariari 16-21ekoa iraultzen utzi zion arbizuarrak. 7-2 eta 13-8 aurretik jarri zen Olaizola, baina bolearekin txikizioa eragin zuen Ezkurdiak, eta, erritmo itoan, hauspoa bete zitzaion goizuetarrari. 7-7koan lehenengo eta 13-17koan gero, joko erakustaldia eskaini zuen galtzaileak, baina burua hotz mantentzea falta izan zitzaion azken tantoetan —Irujo izan zuen aholkulari, eta euren onetik atera ziren biak 15-17koan, epaileak erabaki eztabaidagarria hartu zuenean—. Azken txanpan arriskatuta, oso puntu baliotsua lortu zuen Olaizola II.ak.

Gaur amaituko da bigarren jardunaldia, Tolosako Beotibarren. Bengoetxea VI.a eta Retegi Bi izango dira aurrez aurre, eta hil ala biziko partida izango da Retegi Birentzat, finalerdietatik kanpo geldituko delako galduz gero. Bengoetxea VI.ak irabaziz gero, leitzarrak eta Ezkurdiak azken jardunaldian jokatu beharreko partidako irabazlea sailkatuko litzateke finalerdietarako; zain edukiko lukete Urrutikoetxea.


Tortura salatzeko muralarekin izan dezakete lotura atxiloketek

Sare sozialen bidez zabaldu dute irudietako muralarekin lotuta egon daitezkeela atxiloketak.


PPrekin ituna egingo duen galdetu dio Madrazok Lopezi

EB Ezker Batuko buru Javier Madrazok PSE-EEren hautagaia izan du kritiken jomuga gaur Gasteizen egindako agerraldian. Hala Patxi Lopezi galdetu dio ia hauteskundeen ondotik PP Alderdi Popularrarekin ituna egingo duen, "aurrerakoi eta sozialista asko horrekin kezkatuta daudelako". Kezka hori jaso nahi duen kartela aurkeztu du EBk, ppatxi lehendakari? esaldiarekin.

"PSEri eta bere hautagaiari galdetu nahi diegu ia lehendakari izateko beren botoak PPkoenei gehitzeko prest dauden; PP izan zen Irakeko gerran sartu gintuena, gay eta lesbianei ezkontzeko eskubidea ukatzen diena, eta egunero komunikabideetan ustelkeria kasuekin dagoena", esan du Madrazok.

"Hori da Lopezek eskaintzen duen benetako aldaketa?" ere galdetu dio PSE-EEko hautagaiari. "Argi hitz egin ezazu", eskatu dio, gainera; "adieraz ezazu konpromiso biribil eta benetan zintzoa, zuen botoak Aznarren, Rouco Varelaren eta ustelkeriaren PPri gehituko ez diezuela ziurtatzeko". PPko nahiz Espainiako Gobernuko presidente ohi Jose Maria Aznar eta Espainiako eliza katolikoko buruzagi Antonio Maria Rouco Varelari egin die hala erreferentzia, haien jokabide kontserbadorea inplizituki kritikatuta.

PSE-EEren 'topagunea' ere kritikatu du

"Ezin da Euskadin pluraltasuna eta transbertsalitatea eskatu, eta gero gobernagarritasuna PPrekin diseinatu, honek aldarrikatzen dituen jarrera baztertzaile, intolerante eta intransigentearekin", salatu du EBko buruak. Arabako zerrendaburu Jose Miguel Fernandez izan du aldamenean, ekitaldian zehar.

"PSE-EEk topagunea du hizpide, eta gero proiektu politikoak legez kanporatzen ditu", esan du Madrazok, D3M eta Askatasunaren zerrenden baliogabetzeaz.

Horiek hala, "Lopez aurrerakoiei, aldaketarako botoa eskatuz —gero PPrekin ituna egiteko— saltzen ari zaien engainu eta tranpa agerian utzi nahi" du EBk. PSE-EEren jarrera horri "ez zilegi" eta "iruzur" iritzi die Madrazok.


Bidezko azoka, Xabier Olaskoagan

Hilabetero moduan bidezko merkataritzak bere txokoa du Xabier Olaskoaga plazan, azoka txikiaren ondoan. Eguerdia bitartean bidezko merkataritzaren baitako produktuak erosteko aukera dago bertan. Hala, txokolatea, kafea, galletak… eta beste hainbat produktu erosi ahal izango dituzte bertaratzen direnek.


Herbehereetako selekzioak garaipena lortu du Zeelanda Berriaren aurka, luzapenean

Roordek neurketako 92. minutuan sartu duen golari esker lortu du garaipena selekzio europarrak, E multzoko lehen jardunaldiko partidan.

Herbehereetako selekzioak garaipena lortu du Zeelanda Berriaren aurka (1-0) 2019ko Munduko Txapelketako E multzoko lehen jardunaldiko partidan. Ondorioz, multzoko lehen postuan da Kanadarekin berdinduta. Kamerunek eta Zeelanda Berriak ez dute punturik eskuratu oraindik.

Lehen zatian nagusi izan da Herbehereetako selekzioa, baina ez du gola sartzerik lortu. Bigarrenean, Zeelanda Berria sendo ibili da defentsako lanean, baina Jill Roordek gola sartu du 92. minutuan, eta garaipena eman dio bere selekzioari.


Otsailaren 17an Huntza taldeak Elizondoko Lurren joko du Patxuko Nicerekin batera.Biolinjotzailearekin solastatu gara.


Bakearen Aldeko Koordinakundeak betiko desagertzeko eskatuko dio ETAri

1988tik urtero egin ohi duen manifestazioan, "betiko eta baldintzarik gabe" desagertzeko eskatuko diote larunbatean ETAri.

Bakearen Aldeko Koordinakundeko arduradunek agiri baten bidez aurkeztu dute manifestazioa, eta bertan eskari zuzena egin diote ETAri: "Bizikidetza baketsua, demokrazia, askatasun eta bake gogoa izuari, beldurrari, aske bizi nahi duten herritar guztien borondatea menderatzeko ahaleginei eta heriotzari eta minari nagusitu zaizkiela onartzeko".

Hori dela eta, "behin betiko eta baldintzarik gabe desagertzeko" eskatu diote ETAri, "hori baita euskal herritar gehienen nahia". ETA desagertzea "ezinbesteko premia da" eta "herritarrak terrorismoa deslegitimatzen eta baztertzen ari dira", gaineratu du.

Bakearen Aldeko Koordinakundearen ustez, indarkeria amaitzeko arduradun bakarra ETA da, eta "ETA justifikatzen dutenak". "Egun desadostasunak daude horien artean", baina "horiei dagokie auzi hori argitzea, ez gizartearen gainerako guztiei".


900 urteko kartzela zigorra eskatu dute T-4ko atentatuagatik

Kartzela zigorra eskatzeaz gain, hiru ustezko akusatuak bi hildakoen senideei 500.000 euro ordaintzea eskatu du Fiskaltzak.

Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak 900 urteko kartzela zigorra eskatu du Mattin Sarasola, Igor Portu eta Mikel San Sebastian ustezko hiru terroristentzat, 2006ko abenduaren 30ean Madrilgo Barajas aireportuko T4an atentatzea egotzita.

Hori adierazten du Javier Zaragoza fiskalburuaren ondorioen agiriak. Horretaz gain, hiru ustezko akusatuak Carlos Alonso Palate eta Diego Armando Estacio hildakoen senideei 500.000 euro ordaintzea eskatu du Fiskaltzak.

Ministerio Publikoak hilketa terrorista, 41 hilketa ahalehin (zauritu ziren pertsonengatik) eta hondaketa leporatzen die.


Erlijio ikasgaiaren iruzurra

Filosofia irakasle nabil ogibidez Bigarren Hezkuntzan duela urte asko. Gure irakasgaian munduari eta gizarteari buruzko ikuspuntu kritikoak garatzea dugu helburu, besteak beste; eta, horretarako, ezinbestekoa izaten da ikasgaien arteko loturak agerian uztea. Horregatik, sarri asko, Filosofia klasean beste ikasgaietan landu dituzten gaiak jorratzen ditugu (genetika dela, artea Errenazimentuan dela, mito klasikoak edo Shakespeareren idazlanak direla). Horri esker, diziplinen arteko loturaz ohartzen dira ikasleak, hezkuntza sisteman ezagutza ikasgaietan nahitaez bananduta egon arren.

Zenbaitetan, departamentuen arteko elkarlana lortzen dugu. Ni neu, behintzat, askotan ibili izan naiz beste ikasgaietako irakasleen atzetik, euren klaseetan eman dutenaren berrien bila, Biologian neurona eta sinapsiei buruz, edo Kultura Klasikoan Iliada-ri buruz zer ikusi duten jakiteko asmoz.

Salbuespen bakar eta deigarriarekin: sekula ez naiz ausartu Erlijio katolikoko irakaslearekin jarduten. Bai, niretzat, argi eta garbi dago erlijio irakasgaiak eskolatik kanpo egon behar duela, baina elkarlan-gabezia horrek nire partetik Erlijio irakaslearekiko ez dauka zerikusirik nire laikotasunaren aldeko militantziarekin. Zergatik ez diot, orduan, inoiz ezer galdetu Erlijio katolikoko irakasleari? Jarrera horren atzean irakasle horiekiko auzo-lotsa apur bat dago; nola galdetu zer landu duten jatorrizko bekatuari buruz edo mistikari buruz? Guztiok ez entzunarena egin arren, badakigu zer egiten duten Erlijio katolikoko orduetan.

Ohikoa da, oso, Erlijioak oro har eta, bereziki, kristautasuna agertzea Filosofia ikasgaian. Bada, hamar urtez edo gehiagoz Erlijio katolikoko iraskasgaian egondako ikasleek ez dakite ezer kristau planteamenduaz haragiaren eta sexualitatearen ikusmoldeari buruz, barkamenaz, erospen misterioaz, ogiaren eta ardoaren mirakuluaz, Paradisuko iraizpenaz, eta abarrez.

Klasean galdetuz gero zer ikasi duten Bio-n eboluzioari buruz, edo Lite-n Barrokoari buruz, denetarik topatu ahal dugu: batzuek ez dute gauza handirik gogoratzen, beste batzuek, ordea, gehiago. Baina, modu berean, erlijio irakasgaian ikasi dutenaz galdetzean —Cain eta Abelen ahaide hiltzeaz edota lagun hurkoa maitatzeko aginte kristauaz — gehienetan erdi-barrezka hasten dira, txantxetan hartzen dute galdera, eta zera esaten dute: «Zer jakingo dugu, bada? Erlijio klasean ez da ezer egiten». Lotsagabekeria hain da handia, non zaila baita ulertzea zelan mantendu den egoera hau urtez urte, guztion aurrean eta guztion pasibotasunari esker. Aurrekoa gutxi balitz bezala, Heziberriren ezarpenarekin (LOMCEren bertsioa Euskadiko Autonomia Erkidegoan) Batxilergoan Erlijio ikasgaia lau ordukoa bihurtu dute ikasturte honetan, eta, aldiz, beste aukerako batzuk, Antropologia edo Psikologia, desagerrarazi dituzte.

Lerro hauek irakurtzean, baliteke baten batek pentsatzea Erlijio katolikoko irakasle batzuek betetzen dutela curriculuma eta, beraz, nire salaketa hau bidegabea dela; baina iritzi hori oinarri gabekoa da; izan ere, argi gera dadila, ez nago kasu horietaz hitz egiten, baldin badaude, eta ez dut ukatzen egon daitezkeenik. Baina ikastetxe askotan (ez dakit guztietan, badakit gehiegietan) ageriko sekretua da Erlijio eskoletan pelikulak bata bestearen atzean ikusten direla (Torrente el brazo tonto de la ley bezalakoak barne), eta, askotan, inolako hausnarketarik egin gabe. Hezkuntza komunitatean jende guztia jakitun dago: ikasleak, irakasleak, zuzendaritzak, ikuskariak eta hezkuntza saileko arduradunak.

Atzeko ate baten moduko bihurtu da aspalditik Erlijo katolikoko ikasgaia; horren bidez, apezpikuek izendatu dituzten irakasleek gainontzeko irakasleen gainetik pasatzeko aukera ezin hobea topatu dute lanpostu bat eskuratzeko. Horietako askok ez dute inolako asmorik Erlijio katolikoaren curriculuma betetzeko, nahiz eta horretarako kontratatu dituzten. Reli beste ikasgaien moduko ikasgaia delako ustea fikzio hutsa da, eta ezin dugu iraunarazi egun bat gehiago ere. Itxura mantentzeko ikasgai normala balitz bezala tratatu arren, guztiok jakin badakigu iruzur hutsa dela. Zer gertatuko litzateke gainontzeko irakasleok modu berean jokatuko bagenu, gure programa alde batera utzita, pelikulak eten gabe ikusteko eta ikasle guztiei nota izugarri altuak ipiniz? Urteak daramatzagu horrela.

Kalitatezko eskola publikoa eta laikoa defendatzen dugunok gure borrokari eutsiko diogu, eta gure esku dagoen guztia egingo dugu Erlijio irakasgai konfesionala curriculumetik ateratzeko. Baina, mesedez, zoritxarrez bertan dagoen bitartean, ikas dezaten zertxobait, Jainkoarren!


Ospitalera Letxunborrotik joan behar da igandera arte

N-636 errepidean Foru Aldundia egiten ari den lanak direla eta, gaurtik igandea 9ra, Bidasoaldeko Ospitalera eta Txingudi Ikastolarako sarrera itxita egongo da. Bertara joan nahi duenak, beraz, bide bakarra izango du, Letxunborro hiribidetik.


«Benetako parte hartzea bultzatzeaz gain, erabakitzeko ahalmena ere izatea da helburua»

Zein helburu dituzue datozen hauteskundeetan? Ze emaitza espero duzue?

Ideia nagusia da egungo politikak aldatzea, herritarren benetako parte hartzea izatea eta parte hartze horrek erabakitzeko gaitasuna ere ematea. Emaitzak, Hernaniko herritarrek nahi dituztenak izango dira.

Aldaketak izango dira datozen hauteskundeetan. Hamaikabat alderdiaren babesa izango du EAJk. Eta zuek, Orain Hernani!, hautagaitza berria aurkeztu duzue. Ze eragin izango du horrek?

Desberdintasun haundiena da gu ez garela alderdi politiko bat, Herritarren Plataforma bat gara, oso anitza eta ikuspuntu desberdineko herritarrek osatua. Proiektu bat aurrera eramateko elkartu gara eta proiektu hori herritar guztiei irekia da. Atzetik ez dugu siglarik, gure erabakiak zuzentzeko.

Gure proposamena da Hernaniko bizilagun guztien eskura jartzea tresna guztiak, parte hartu dezaten, eta parte hartze hori erabaki bihurtzea. Udalaren gestioa parte hartzaileagoa izatea nahi dugu, guztiz gardena, udal zerbitzuak optimizatuz.

Podemosen oinarri bera duzuela esan izan duzue. Zeintzuk dira oinarri horiek?

Oinarrian, honako konpromisoak hartzen ditugu:

Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsala udaleko arlo guztietan aplikatzearen alde egitea lan.

Politika ordezkaritzaren demokratizazioa, Finantziazioa, gardentasuna eta gastuen gestioa, udal baliabideak ahalik eta gehien aprobetxatuz eta udal langileetan oinarrituz.

Pertsonentzako lan egitea, pertsonengan pentsatuz.

Asko hitz egin da Podemosek ekarri dezakeen aldaketaz. Politika beste modu batera egin daitekeela esan duzue. Zer da zuek proposatzen duzuena?

Orain Hernanik espekulazioan oinarritutako politika lokala saihestuko du, herritarren parte hartzearen teatralizazioa eta gardentasun antzeztua baztertuz. Parte hartzeaz gain, diru sarreren eta gastuen zentzuzko gestioa defendatzen dugu, eta baita hirigintza jasangarria, eta elkar ulertze eta elkarbizitza, garapen ekonomikoaz gain.

Zein dira egun Hernanin sumatzen dituzuen gabezia haundienak?

Hernanin ikusten ditugun egungo gabezia haundienak dira emergentziazko egoera sozialak eragin dituen ondorioak. Hau da, langabezia, etxebizitza eskubidea, publikoa dena berreskuratzea… Guztion arazoen aurrean, gizarte plan komun bat planteatu beharko litzateke. Neurriak hartu behar dira duintasuna eta bakoitzaren autonomia berreskuratzeko, politika berriekin, eskubide sozialak sendotuz eta behar bezala finantziatuz. Borondate politikoarekin eta denon arteko plan batekin posible litzateke.

Beharra izanez gero, zeinekin gobernatuko zenukete? Zein gaietan?

Herritarrengatik eta herritarrentzako gobernatuko dugu, ez dugu siglekin bat egingo, baizik eta proposamen konkretuekin, bizilagunen beharrei erantzuteko egokiak iruditzen zaizkigunekin.

Interes orokorreko gaietan, adostasunak bilatzearen aldeko apustua egingo al duzue?

Hernaniren egungo egoera hobetu daitekeen gai guztietan, bertan izango gara Plataforma bezala.

Krisia eta langabezia dira hernaniarren kezka nagusiak. Zein izango da zuen politika honen aurrean?

Gure programan azaltzen dugun bezala, enpleguari dagokionez, ekintzak bultzatuko ditugu gune bat sortzeko inguruko enpresak eta udala elkarlanean aritu daitezen, eta gazteentzako eta langabezian denbora luzea daramatenentzako enplegua bultzatu eta sortu dezaten.

Bestetik, enplegua sortzeko beste ekimen bat litzateke, jabeekin aurrez hitzartu ostean, gaur egun aktibitaterik gabe dauden lokalak egokitzea eta alokairu sozialen eta laguntzen bidez, berriz martxan jartzea. Lana = aberastasun soziala.

Etxebizitza arazoak ere, kezkatzen ditu hernaniarrak. Etxe asko egin dira azken urteetan herrian. Batzuk izan dira Babes Ofizialekoak, nahiz eta askok salmentakoak izaten jarraitzen duten eta kreditu arazoak hor jarraitzen dute. Etxe hutsak ere, asko dira Hernanin... Epe motzean, etxe berri gehiago egingo dira...

Bultzatu eta indartuko dugu babes publikoko egungo etxebizitza parkea, alokairura bideratzeko. Bestetik, lan egingo dugu etxe hutsak dituzten jabeek alokairuan jarri ditzaten beraien etxeak, entitate finantzarioekin bilduko gara beraien esku dagoen etxebizitza parkeari irteera eman diezaioten, talde sozial bakoitzaren beharretara egokituz.

Uholde arriskuak ere hor jarraitzen du. Karabeleko zubia izan da hartu den neurrietako bat; Urumeak ordea, gainezka egiten jarraitzen du. Zein neurri proposatzen ditu Orain Hernanik?

Gaur egun, udalaren partetik badago ekintza plan bat eta bi urteren buruan inguruko uholde arriskuaren arazoari irtenbidea emango zaio. Hala ere, hau ez da Hernanik bakarrik konpondu dezakeen arazo bat, Urumea ibaiaren erriberetako gestore guztiek ados jarri behar dute eta denen artean konponbideren bat bilatu, herritar guztien onerako.

Kiroldegiaren egoera ere, ez da herritarrek nahi luketena. Epe motzean aurreikusi dira zenbait obra: aldagelak berritu, energia kontsumoa murrizteko aldaketak egin, igerilekua haunditu... Zein dira zuek atzeman dituzuen beharrak? Eta horientzako soluziorik ba al duzue? Hernanik ba al du kiroldegi berri baten beharrik?

Egia da egungo kiroldegia zaharkitua dagoela. Hutsune asko ditu, eta etengabe konponketak egiten ari dira, aurrekontuko pixkanakako ekarpenekin. Honi gehitzen badizkiogu etengabe Zubipe eta Landaren sortzen diren arazoak, onena litzateke kirol eremu bat sortzea eta bertan instalazio guztiak egotea. Eta horrez gain, Hernaniko klub guztiak bilduko dituen kirol patronatu baten izpiritua berreskuratzea. Anbizio haundiko proiektu bat bai, baina aukera hau aztertzen hasi behar da.

«Hernanin ikusten ditugun egungo gabezia haundienak dira, emergentziazko egoera sozialak eragin dituen ondorioak. Hau da: langabezia, etxebizitza eskubidea, publikoa dena berreskuratzea...».

Zein da Ongintza Patronaturako duzuen proposamena?

Ongintza Patronatua Udalaren ardatz nagusietako bat da, eta garrantzitsua litzateke aktibo bilakatu beharrean, proaktiboa izatea. Erakundea bera izan dadila, eta bere teknikari eta langile bikainak, zerbitzua ematera ateratzen direnak, beharra duten hainbat eta hainbat pertsonengana. Ezjakintasunagatik edo lotsagatik askotan, asko ez baitira gerturatzen bertara.

Eta auzoen gestioaren inguruan, zein bide hartuko du Orain Hernanik? Zein da zuen proposamena arazoak identifikatu eta soluzioa emateko?

Hernanin martxan dauden elkarteei babesa emango diegu udaletxetik espazio fisikoak utziz, beraien lana aurrera eraman, biltzeko aukera izan eta auzotarrei zerbitzu eta programak eskaintzeko aukera izan dezaten.

Gatazka politikoak ondorio ugari utzi ditu Hernanin. Elkarbizitzarako pausurik emango al da?

Hernanin, alde honetatik, asko aurreratu da azken urteetan, eta bide horretatik jarraitu behar da. Elkar errespetatu, adiskidetu eta elkarbizitza behar ditugu, bakoitza bere desberdintasunekin. Orain Hernanik erabakitzeko eskubidea defendatzen du, eta herritarrek eztabaidatu nahi duten zerbait badago, halaxe egingo da, beti gehiengoak errespetatuz.

GARAPEN AGENTZIA

«Sektore desberdinekin koordinatu eta kolaboratuko duen agentzia behar du»

Eskualdean ere, zenbait Udalerri ez datoz bat sortutako Garapen Agentziarekin.

Eskualdeko Garapen Agentzia bat oso ekimen ona iruditzen zaigu, beharrezkoa izateaz gain. Sektore desberdinekin, bai lehenengo sektorearekin bai punta-puntan dagoen sektore industrialenarekin, koordinatu eta kolaboratuko duen agentzia bat izan behar du, arlo guztietan ehun soziala bere onera ekarriko duena, eta batez ere, ekonomia sozialak garatzea izango duena oinarri. Agentzia honek independentzia ekonomikoa eta politikoa beharko lituzke.

Motz motzean

Hondakinak

Onartezina da atez atekoa tarteko, herritarren konfrontaziora iristea. Esan dugun bezala, erabakitzeko eskubidearen alde gaude, baina kasu honetan, beti ingurumenaren alde. Egingo diren aldaketak beti egingo dira birziklatze tasak ziurtatzeko, gaur egungoak edo altuagoak lortzeko.

Mugikortasuna eta trafiko aldaketak

Trafikoa erdigunetik ateratzeko saiakerak ez dira egoki ikusten. Kasu honetan, udal teknikariek, trafiko ingeniari batekin (kanpokoa), azterketa bat egin beharko lukete eta herritarrei konponbideak proposatu. Eragin zuzena dutenekin kontsultatu, hala nola, garraio publiko, taxi, erabiltzaile, banaketako garraiolari, emergentzia zerbitzukoekin… beraien ekarpenak, azterketa horrekin adostuz, oso lagungarriak izango lirateke.

Ekonomia

Udalak lurralde bateko aktibitate ekonomikoa aldatzen eragina izan dezake, ekintza zuzen eta zeharkakoen bidez aktibitate hori berriz aurkituz. Tokiko giza garapenerako estrategia eta praktika alternatiboak bultzatu behar dira, adibidez: enplegu inklusiboa sustatu; ekimen ekonomikoek aholkularitza, formakuntza eta laguntza zerbitzua izatea bultzatu; lehen sektorea lagundu; kontratu eta adjudikazio publikoak errebisatu; enpresari/ekintzaile berriei laguntza emateko kabinetea sortu.

Txotx denboraldia

Kontuan izan behar dugu Hernani ez dela parke tematiko bat alkohol merkea saltzeko eta neurrigabekeriak onartzeko. Gai honi lotuta, araudiak badaude; bete egin behar dira. Saiatu behar da kaxkoa ez masifikatzen gaueko ordu jakin batzuetan… Honek guztiak esfortzua eskatzen du eta denoi ondo datozkigun konponbideak bilatu behar dira.

Abiadura Haundiko Trena

Abiadura Haundiko Trena Hernaniko herritarrei inposatutako azpiegitura bat da. Galdera honakoa izango litzateke: Onurarik lortuko al dugu hemendik? Momentuz, honakoa lortu da: espropiazioak, ingurunean eragin kaltegarria duten aldaketa paisajistikoak…

Errumaniarren kanpalekua

Edozein hernaniarrek izan ditzakeen neurri sozial berak aplikatzea. Pertsonak dira eta eskubide unibertsal berdinak dauzkate.

Euskera

Hizkuntza plangintza hernaniarren gehiengoaren borondatera egokitu behar da. Orain Hernanitik euskalduntzea bultzatuko dugu, gure hizkuntzaren, euskeraren aldeko ekintza positiboetan oinarritutako politikak aurrera eramanez. Euskera gure kulturako oinarrizko elementua denez, elkartzen gaituen tresna izan behar du, integratzailea izateaz gain.

Erabakitze eskubidea

Orain Hernanitik erabakitze eskubidea defendatzen dugu arlo guztietan. Beti, errealitate eta iritzi guztiak errespetatuz.

Parte hartzea

Gure programan herritarren parte hartze gardena defendatzen dugu, momentu guztian ondo informatuta egoteko, pertsonek duten beharren inguruan. Parte hartzearen inguruko web bat sortuko genuke, Pleno irekiak izango lirateke eta internetez emango genituzke. Kanal bat ere sortuko genuke herritarren intereseko gai guztien inguruan informatzeko.


Inauterietako emanaldi dibertigarria Zizurkilen

Inauterietako festetan murgildu dira Zizurkilgo ikasle, irakasle zein gurasoak. Plaza mozorroz jantzi eta dantza ikuskizun dotorea eskaini dute gaztetxoek.

Mahai joko ezberdinez jantzi dira Pedro Mari Otañoko ikasleak; nor da nor, partxis eta dominoa, besteak beste. San Millan ikastetxekoak aldiz, plazara ukitu tetriko bat emanez, zombi eta mamu jantziak hartu eta dantzan eta oihuka ibili dira. Azkenik, Zubimusuko lorezainez bete da plaza.


Terrorismoaren tesiak indarra hartu du Utrechten, arrazoi pertsonalena baztertuta

Herbehereetako Fiskaltzaren esanetan, ez dirudi Utrechteko tiroketaren susmagarri nagusiaren eta biktimen artean harremanik zegoenik.

Herbehereetako Fiskaltzak astearte honetan adierazi duenez, ez dirudi Utrechteko tiroketaren susmagarri nagusiaren eta biktimen artean harremanik zegoenik. Hasiera batean, Poliziak ez zuen baztertu erasoa arrazoi pertsonalengatik egin izana. Tiroketan, hiru pertsona hil eta beste bost zauritu zituzten.

Gauzak horrela eta, beste arrazoiak baztertzen ez baditu ere, eraso terrorista bat izan zela da Fiskaltzaren hipotesi nagusia. Izan ere, eskutitz bat aurkitu dute erasotzaileak ihes egiteko erabili zuen autoan.

Fiskaltzaren arabera, tiroketan hildakoak 19 urteko emakume bat (Vianen, Herbehereak) eta Utrecht bertako 28 eta 49 urteko bi gizon dira. Gainera, erasoan bost pertsona zauritu ziren, horietako hiru larri.

Last night the policed reported that the main suspect, a 37-year old man from Utrecht, was arrested in a house at the Oudenoord in Utrecht. No direct relations have been found between the main suspect and the victims. #24oktoberplein— Politie Utrecht (@PolitieUtrecht) 19 de marzo de 2019

Three people were killed by the shooting. The victims are a 19 y/o woman from Vianen and two men from Utrecht. They were 28 and 49 y/o. Also three people were severely injured (a woman (20) from Utrecht, a man (74) from De Meern and a woman (21) from Nieuwegein. #24oktoberplein— Politie Utrecht (@PolitieUtrecht) 19 de marzo de 2019

Utrechteko tiroketarekin lotura dutelakoan atzo atxilotutako hiru lagunak galdekatzen ari da gaur Herbehereetako Polizia. Atxilotuen artean dago Utrechteko tranbia geltokian izandako tiroketaren ustezko egilea, Gokmen Tanis jatorri turkiarreko 37 urteko gizona.

Tiroketaren susmagarri nagusia atzo atxilotu zuten, haren anaia nagusia atxilotu eta gutxira. Hirugarren pertsona bat ere atzeman zuten, baina ez dute haren nortasunari buruzko xehetasunik eman.

Polizia iturrien esanetan, Gökmen Tanisek aurrekariak ditu "delitu arruntengatik" eta duela bi aste justiziaren aurrean deklaratu behar izan zuen hiru auzirengatik: kalean bizikletak lapurtzeagatik, bizikleta denda batean lapurreta egiteagatik eta emakume bat bortxatu eta tratu txarrak emategatik. Azken delitu horregatik sei astez atxilotuta egon zen.

Herbehereetako Poliziak susmagarri nagusiaren lagunak eta ezagunak galdekatu ditu eta, horien arabera, egonkortasun gutxiko gizona da, "arazo psikologikoak" dituena. Gaineratu dutenez, duela bi urte banandu ostean, "oso erlijioso eta praktikante" izan zen eta "bizar luzea" utzi zuen garaiak izan zituen eta, gerora, aldatu eta alkohola edaten igarotzen zuen denbora.

Anaiari dagokionez, mugimendu salafistarekin harremana duela azpimarratu dute. Herbehereetako Zerbitzu Sekretuen arabera, talde jihadista batekin Txetxenian borroka egin zuen duela urte batzuk eta demokratak eta ateoak "madarikatu" gisa izendatzen dituen testuak partekatu izan ditu sare sozialetan.


Loinatz egunean, erromeria eta kuadrillen eguna

Beasaindarrek Loinatz jaietako egun seinalatua dute gaur, astelehena. Kuadrillen arteko jaia ospatzen ari dira, eguerditik aurrera, herriko lagun-taldeak. Lehenbizi futbitoko finala jokatu dute, La Salle ikastetxeko kirol pistan, euripean. Zanbo taldeak irabazi du lehiaketa, Astrazurrirekin norgehiagoka ikusgarria eginda. Partida berdinduta bukatu da, eta penalti jaurtiketetan finago ibili dira Zanbokoak.

Loinatz eguna, ordea, aspaldiko urteetan gertatu ez den hutsune batekin hasi da. Prozesiorik ez dute egin, euriagatik. Andre Mari elizatik San Martin basilikara santua eramateko segizioa ospatu gabe azkenekoz geratu zela mende erdia bada, gutxienez. Basilikaren aurrean, ezpata-dantza egin dute hamabost mutikok. Herriko bandera mugitu, eta meza izan da. Ondoren hamaiketakoa zerbitzatu dute, tartean barraskiloak.

Lagun-taldeen bazkarien ondoren, kaleko festa-giroa 18:00ak aldera piztuko da atzera. Oria eta Iraunkorrak txarangak ibiliko dira musikarekin kalejiran, kuadrillak atzetik dituztela. Txosna gunean, lagun-taldeen arteko jokoak egingo dituzte.


Jatorrietara itzuliko da Juanma Bajo Ulloa 'Baby' filmarekin

Gertutik ezagutu dugu zuzendari gasteiztarraren pelikula. Iraila erdialdera arte errodatzen izango dira eta datorren udaberrirako espero dute film luzea prest izatea.

Juanma Bajo Ulloa zinema zuzendari gasteiztarrak Araba aukeratu du bere seigarren film luzea errodatzeko. Murgian, Gasteizen eta Urrunagako urtegian izango dira, besteak beste. "Baby" da proiektuaren izenburua, lau hitzetan deskribatu digu zuzendariak: suspensea, zirrara, beldurra eta ziurgabetasuna. Juanma Bajo Ulloak pelikularekin kalitatezko zinema egiteko kanpora joan beharrik ez dagoela frogatu nahi du.

Elkarrizketa oso gutxi ditu, dituen bizpahiru esaldiak euskaraz dira eta Charo Lopez aktoreak jarri die ahotsa. Bera eta Mafalda Carbonell izan ezik, beste protagonistak nazioartekoak dira: Harriet Sansom, Natalia Tena eta Rosie Day; guztiak emakumeak.

"Baby"k emakume drogazale baten nondik norakoak azalduko dizkigu. Bere menpekotasuna asetzeko haur jaioberria saldu beharko du, eta horretarako emagin ohi batengana joko du. Etxera iristerakoan, ordea, damuaren mamua datorkio eta bila hasiko da. Juanma Bajo Ulloa jatorrietara itzuliko da, zinema intimista egitera, alegia. "Alas de mariposa", "La madre muerta" eta "Frágil" pelikulen kutsua baitu filmak. Erraz ulertu daitekeen istorioa sortu nahi du, baina irakurketa metaforiko edota sinbolikoa ere izango duena.

Filmaren musika orain ari dira propio Koldo Uriartek eta Bingen Mendizabalek lantzen. Filmak milioi eta erdiko aurrekontua du eta litekeena da, iraila erdialdean errodajea amaituta, datorren udaberrian izatea zinema aretoetan. Errodajean murgildu eta jaso ditugu zuzendariaren, produkzio arduradun eta dekorazio lantaldeko kide baten ahotsak. Baita Zuiako zinegotzi baten iritzia ere, lehen aldia delako udalerrian film ba grabatzen dutela.


Giro ederrean, baina azkar

Minutu luzez zain egon ondoren, Donostiako Klasikoa jokatzen aritu ziren txirrindulariak ziztu bizian ikusteko aukera izan zuten hernaniar eta astigartarrek. Goizean, emakumeen txanda izan zen; aurreneko aldiz jokatu zuten proba ezaguna; eta haiei animatzeko, jende ugari elkartu zen kalean. Eta eguerdian, gauza bera egin zuten gizonezkoekin. Helmuga, aldiz, Donostian izan zuten: Lucy Kennedy izan zen azkarrena, emakumeetan; eta Remco Evenepoel, aldiz, gizonetan.


Greba Batzorde Irekia egingo dute gaur Antxon

Batzordea Antxoko Kultur Etxean bilduko da, 19:00etan

Euskal Herriko Eskubide Sozialen Kartak deituta, lan, pentsio eta finean, bizitza duinen defentsa eta aldarria egingo da hilaren 30erako (osteguna) deituta dagoen greba orokorrean. Grebarako hiru aste falta direla, Greba Batzorde Irekia egingo dute gaur Pasai Antxoko Kultur Etxean, 19:00etan.

Burujabetza eta eskubide sozialak denen ardura eta erronka direnez, antolatzaileek gaurko bileran parte hartzeko deia luzatu diete herritarrei.


XBOX ONE, merkatua konkistatzera datorren kontsola berria

Kontsolen mundura iraultza dator, Xbox One-aren eta PS4-aren eskutik. Eta gurera lehena iristen Microsoften kontsola berria izango da, ostiraletan jarriko baita salgai Europa osoan.

500 euroren truke erosi ahal izango dugu dendetan, aditzera eman dutenagatik 10.000 dendetan jarriko dute salgai kontsola.

Polemikaz jantzi zen udan egin zuten aurkezpena, baina sarean sortutako zalaparta entzun dutela dirudi eta jendea sutzen zuen guztia deuseztatu dute. Hala nola bigarren eskuko jokoen salmenta mugatzen zuen legea edo denbora guztian internetera konektatuta egon behar izatearen gaia.

Telebista adimentsuaz gozatzeko aukera ere eskainiko du XBOX ONE-ak, eta Kinect kamerari esker urruneko aginterik gabe jolastu eta kontrolatzeko aukera izango dugu. Gainera ez da ahaztu behar urte amaierarako gure telefono mugikorrei esker ere kontsola erabiltzeko aukera izango dugula Smart Glass izeneko APP-ari esker.

Bere arerioari aurre egiteko beste arma batzuk ere prest ditu Microsoftek, eta arma potenteak gainera: Joko esklusibo ugari kaleratu direlako aurkezpenaren egunean. Forza Motorsport 5, Killer Instict, Dead Rising 3… aukera zabala eta mundu guztia pozik uzteko modukoa.

Kontu korrontea prestatzen joan, ostiraletik aurrera dirua zertan xahutua egongo delako.


Mendia mintzagai

Iruñeko Udalak gaurko eta biharko agenda iragarri du. Besteak beste, mendiko eta ingurugiroko ekimenen inguruko konferentzia eta Izaskun Berasategi dietistaren hitzaldia daude.

Zabalguneko Civivox aretoan, konferentzia, nork bere menua prestatu ditzan. Izaskun Berasategi Dietetika eta Nutrizioan lizentziatuak eskainiko du, euskaraz. Osasuna eta elikadura izanen ditu ardatz. Arratsaldeko zazpietan izanen da, gaur, doan.

Mendiko eta ingurugiroko ekimenak. Horra hor Iraunkortasun Gelan gaur eskainiko duten hitzaldiaren izenburua. San Pedroko Ingurumen Heziketarako Museoan izanen da. Koldo Aldaz mendi gidaria izanen da hizlaria. Zazpietan izanen da, musu truk.

Polen mailaren inguruko informazioa bidaltzeko zerbitzua du udalak martxan; nahi duen horrek izena eman dezake 010 telefono zenbakira deituta. Aste honetan, polen maila baxua da pinuetan, olibondoetan, graminioetan, arteetan, eta haritzetan.

Bihar, ostegunarekin, zazpi eta erdietan, Kondestable Civivox aretoan, Iñaki Fresan baritonoaren eta Leire Irisarri piano jotzailearen kontzertua. Abestiaren historia zikloaren barruan. Sarrerak, hiru euroan, Civivoxean bertan eta pamplona.es webgunean.

Zazpi eta erdietan ere, txalapartaren historiari, erronkei, paradoxei buruzko konferentzia, Arrotxapeako Jus la Rochan. Argibel Eubak eskainiko du hitzaldia, Txalaroa 16 zikloaren barruan. Sarrera, libre.

Salgai segitzen dute Demode Quarteten Epa! ikuskizunerako sarrerak. Musika eta umorearen arteko konbinazioa. Ostiralean taularatuko dute, Sanduzelaiko Civivox aretoan, zortzietan. Sarrera, sei euroan.


Zine foruma gaur, 'Artean 3'-ren eskutik

Hilaren 1az geroztik Kulturaten ikusgai dagoen Artean 3 erakusketa, bukaerara iristen ari da. Aurten, bertan parte hartzen duten artistek, euren interes guneak hedatuz, zine programa bat proposatu dute, eta gaur, eguena, 18:30ean Kulturateko areto nagusian proiektatuko dute Todas las mujeres que conozco dokumentala.

Xiana do Teixeiro zuzendari galiziarrak iaz ekoiztutako Todas las mujeres que conozco dokumentala eskainiko dute arratsaldean 18:30ean Kulturateko areto nagusian, klaustroan hilabete guztian zehar ikusgai egon den Artean 3 erakusketaren harira.

Documenta Madrid edota Feministaldia jaialditan aurkeztutako ikus-entzunezkoa da. Eta hauxe gaineratu dute Artean 3-koek: "Eremu pertsonaletik politikora doan filma da, jatorri ezberdineko emakume talde baten testigantzak oraindik ere nabarmen egiteko kalea eta espazio publikoa zeinen maskulinizatua eta bortitza suertatzen zaigun emakumezkoei. Dokumentala 3 elkarrizketa adierazgarrietan dago banatuta: zuzendariaren lagun taldearekin, emakume heldu talde batekin eta bigarren hezkuntzako ikasleekin, eta horietan ikusten da nola zuzendariak beldurraren gaineko diskurtso bat artikulatu nahi duen beldur gehiago eragingo ez duena eta biolentzia modu guztiak deuseztatzen dituena, ahalduntze prozesu baten bitartez".

Proiekzioa bukatu ostean, klaustroan ikusgai dagoen erakusketaren katalogoa aurkeztuko dute, proiektuan parte hartu duten artisten eskutik.


Talde abertzale, euskaldun eta ezkertiarra

Izen berriarekin baina esperientziadun jendea bildu direla erranez aurkeztu dute Etxalar Aintzinerat taldea.


Biluzik

X herriko igerileku irekiak. Aspaldi egon gabeko kuadrillakoekin egun-pasa. Sartu garenean etxe osoa gainean generamala zirudien. Gero akaso ukitu ere egingo ez ditugun trastez markatu dugu egun osorako gure belardi zatia izango denaren perimetroa. Ajearekin daudenak itzaletan etzan dira zuzenean. Barruko umeari nahi duenetan kanpora ateratzeko oztopo gutxien jartzen dioten bi korrika doaz txirrista erraldoienerantz. Beste bat bizkarra zuhaitzaren kontra pausatuz eseri da, jengibre infusio bat ekarri du etxetik, azkenaldian irakurtzen baino gehiago irensten ari den liburua digeritzen lagunduko omen dio. Gainerakoak eguzkipean etzan gara, eskuoihalekin kolore ezberdinetako mosaikoa osatu ondoren.

—Zuk uste hemen topless egiteagatik zerbait esango digutela?

—Auskalo... Niri behin gertatu zitzaidan beste igerileku batzuetan. Uste dut bikiniaren goiko zatia janzteko eskatu zidan sorosleari niri baino lotsa handiagoa eman ziola hori eskatu behar izateak. Baina arauak arau omen dira eta...

Azkenean, ohikoa dugun naturaltasunaren zantzurik gabe baina kolektiboki burutu dugu gure iraultza txikia. Hala ere, nahikoa berotu eta uretara jaisteko unea zela iruditu zaigunean bularretakoa jantzi dugu guztiok berriro, automatikoki.

Uretatik irteterakoan lagunei beha egon naiz aurrez nik egindakoa errepikatzen ote zuten ikusteko. Estresa sortzen du uretatik atera eta gorputzeko gune sakratuak justu-justuan estaltzen dizkiguten oihal zatiak bere lekuan daudela egiaztatzeak, eta hala ez badaude guztiak beraien lekuan kokatzeak, disimuluz baina presaka. Gogortu sabelaldea udarako plazerak nabaritu ez daitezen. Tira beheko zatiari gorantz, goikoari beherantz, bi aldeetara. Norbait begira balego ere, ez dadila ezer tokiz kanpo egon, eta ez dadila ezer ikusi. Ezkerraldeko iztarteko ile intsumiso bat, «ai ama, ile bat». Edo ezkerreko bularreko milimetro bat. Ezer ere ez.

Y hondartzaren atzealdeko izenik gabeko kala galduak. Aspaldi egon gabeko lagun minarekin egun-pasa. Motxila txiki banarekin igo ditugu paradisuranzko eskailerak. Lasaitasuna eta bakea arnasten dira kresalak urratutako arroken artean. Ur gardenak kilimak egiten dizkigu oinetan. Horrelakoetan ohartzen naiz zenbat baloratzen dugun urrutikoa, gertuan daukaguna ezagutzeke. Eremu nudista da. Gutxiengo bat bainujantzia jantzita dago, gehiengoa guztiz biluzik —asko gizon helduak dira—.

—Estimatzen da gorputz errealak ikusteko aukera, ezta?

—Bai, gauza bera pentsatzen ari nintzen...

Adineko emakume bat igaro da gure aurretik. Munduarekin, sistemarekin edo dena delakoarekin haserretu naiz istantean. Nork sinetsarazi zigun bular eroriak ez direla ederrak? Are gehiago, nork sinetsarazi zigun erorita daudela eta ez beraien lekuan? Neure burua harrapatu dut jakinminari eutsi ezinda, gorputzen aniztasunari errespetuz erreparatzen; sabelalde puztuak, berna haragitsuak, barizeek zeharkatutako izterrak, orpo biluziak, estriak, ipurdi iletsuak, orbainak... Inperfekzioak.

—Ikusi al duzu argazkia? Duela gutxi bularra ematen ari zen emakume bati estaltzeko agindu diote eta berak burua estali du.

—Eta zu, zenbat jendek ikusi zaitu biluzik?


PPk Torraren aurka jarritako kereila ikertzeari uko egin dio Kataluniako Justiziak

Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiak PPren eskaera atzera bota du, Generalitateko presidentea kargutik kentzea agindu duen "agindu juridikorik" ez dagoela iritzita.

PPk Quim Torra Generalitateko presidentearen aurka ustezko usurpazioagatik aurkeztutako kereila ikertzeari uko egin dio astearte honetan Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiak, diputatu izaera galdu arren kargutik kentzera behartzen duen "lotura juridikorik" ez dagoela iritzita.

Astelehenean sinatutako epaian, Fiskaltzaren irizpidearekin bat etorrita PPren eskaera tramitera ez onartzeko arrazoiak eman ditu arlo zibileko eta zigor arloko salak. Izan ere, Espainiako Hauteskunde Batzordeak Quim Torra diputatu gisa inhabilitatu ostean Kataluniako Parlamentuak diputatu akta kendu zion arren, karguan mantentzea leporatu zion PPk Torrari. Alabaina, zigorra ez da irmoa oraindik.

PPren arabera, Hauteskunde Batzordeak desobedientziagatik zigortu ondoren diputatu izaera galtzeak Generalitateko presidente kargua uztea dakar zuzenean, Konstituzioari eta Autonomia Estatutuari jarraiki.

Dena dela, Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiak ebatzi duenez, "ez dago diputatu izaera galtzeak Generalitateko presidente kargua kentzera behartzen duen inolako lotura juridikorik". Izan ere, Kataluniako Parlamentuak eztabaidatu behar du gai hori, eta erakunde horrek hartutako erabakiaren aurka helegitea jar daiteke gero epaitegietan.

Hala, Auzitegi Nagusiaren iritziz, PPk bere kereilan planteatzen duen interpretazioa "ez da, bistan denez, posible den bakarra". Testuinguru horretan, epaileek ez dute Generalitateko presidentearen diputatu izaera galtzearen inguruan "legezko doktrinarik aurkitu". Horrela, PPk bere kereilan aipatzen dituen Auzitegi Konstituzionalaren bi epaiak "ezin dira Torraren egoerarekin alderatu".

Nolanahi ere, Kataluniako Justiziak ohartarazi duenez, zigor-arloko jurisdikzioari ez dagokio PPren kereilak aipatzen dituen adibideen "interpretazio juridikoa" egitea, eta, beraz, "ez dagokio auzia sakonago aztertzea”.


Herriarteko final laurdenetako joanekoa irabazi dute Azkoitiko pilotariek

Bide onetik hasi ditu Azkoitiak Gipuzkoako Herriarteko Pilota Txapelketako final laurdenak. Atzo, ostirala, 2 eta 1 irabazi zion Zizurkili joaneko norgehiagoka etxean, Gurea pilotalekuan. Kadeteena izan zen lehen partida, eta 22 eta 14 irabazi zuten, eta, jubenilek, 22 eta 8. Seniorrek garaipena gertu izan bazuten ere, 19 eta 22 galdu zuten.

Final laurdenetako itzulikoa datorren astean jokatuko dute Zizurkilen.

Azpeitiak, gaur

Azpeitiak gaur, zapatua, jokatuko ditu final laurdenetako joanekoa hiru partidak, Frontoi Txikin, 19:00etan. Oiartzungo pilotariak izango dituzte aurrez aurre azpeitiarrek.


Udal langileei soldata %2,3 igotzea erabaki dute otsaileko plenoan

Legazpiko udalean 1983-87 bitartean zinegotzi izandako eta duela gutxi hildako Joxe Mari Auzmendiren oroimenez minutu bateko isilunea eginez hasi zuten otsaileko osoko bilkura udaletxean, hileko azken asteazkenean. Haren ondotik, gai zerrendan jasotako bi gaiak aztertu zituzten.Lehenik, Eudelen gomendioekin bat eginda, udal langileen eta liberatutako udalkideen ordainsarietarako %2ko igoera onartu zuten aho batez, eta beste %0,3 gehiago ere bai, honako gehigarri hori produktibitateari, osagarriei eta pentsio planei lotuta.Bigarrenik, Bellota-GSB 35 Hirigintza Eremuari dagokion tramite bat ere onartu zuten aho batez, eremu horren Plan Bereziaren Testu Bateratua hain zuzen. Tramite hori onartuta, udalak aurrera pauso bat eman du Sidenorreko instalazioetan enpresa jarduera berriak martxan jarri ahal izateko.


Arkupeko pilota txapelketa aurrera doa

Otsailaren 14an jokatu ziren lehendabiziko norgehiagokak eta dagoeneko, final zortzirenetako partidetara iritsi da txapelketa.

Hamairu pilotarik eman zuen izena aurtengo arkupeko txapelketan parte hartzeko eta lau taldetan banatuta lehiatu dira. Lehen taldean, Patxi, Zabala, Luluaga eta Iban aritu dira. Patxi eta Zabalak lortu dute final zortzirenetako txartela. Bigarren taldean Aitzol, Nabarte eta Ugartemendia lehiatu dira, hirugarrenean Alkorta, Txapartegi eta Iraola. Talde honetako Alkortak eta Txapartegik lortu dute hurrengo faserako sailkatzea. Aburuza, Urruzola eta Azpikotak osatu dute laugarren taldea. Aste honetan zehar jokatutako partidetan erabaki da bigarren eta laugarren taldeetako sailkatuak nortzuk diren, eta larunbatean jokatuko dira final zortzirenetako partidak.

Martxoak 20, finala

Larunbat arratsaldetan jokatzen dira arkupeko txapelketako partidak, 16:00etan hasita. Joko bizi eta azkarra eskaintzen dute pilotariek. Datozen asteburuetan jokatuko dira final erdietako partidak eta eguraldi txarrak eragin ezean, martxoaren 20an, ostiralarekin jokatuko da final handia.


Glam zinema, otsailaren 2an Errenteria-Oreretan

Gay-lesb-trans generoari lotutako filmak izango dira otsailaren 2an (osteguna), 19:00etan Errenteria Hiria Kulturgunean. Zehazki, film laburrak eta dokumentalak ikusiko dira.

Bilboko Zinegoak zinemaldiaren luzapena da Errenteria-Oreretan egingo duten Glam zinemaldia, EHGAMen eskutik. Kasu honetan, film laburrak eta dokumentalak ikusi ahal izango dira: Bajo el último techo, Niet op miesjes, Ett sista farväl, For Dorian, El pastel eta The kiss.

Errenteria-Oreretaz gain, Donostian ere proiektatuko dituzte filmak otsailaren 3 eta 4an, 19:30ean, Antzoki zaharrean.


Okondoko Puppya

Okondoarren sare sozialetan bolo-bolo dabil Gastiartuko Puppya. Bertan zuhaitz multzo batek Bilboko Guggenheimeko txakurraren forma hartu du eta Okondon ospetsua egin da bitxikeria.


Gabonetako bi kontzertu, igandean Zumarragan

ZUMARRAGA // Igandean Gabonetako bi kontzertu egongo dira. Batean Zumarragako musika bandak joko du eta bestea Goiargi abesbatzak eskainiko du. Musika bandaren kontzertua 13:00etan izango da, Zelai Arizti aretoan. Goiargi abesbatzarena, berriz, 19:00etan izango da, mertzedariatar lekaimeen elizan. Astelehenean ere Gabonetako kontzertua egongo da. Musika eskolako ikasleek egingo dute, 19:00etan Labeagan.


Igandean herri galdeketak egingo dituzten herriei babesa Goierritik

Igandean Euskal Herriko hainbat herri eta eskualdetan, erabakitzeko eskubidearen aldeko herri galdeketak egingo dituzte. Orain artean herri galdeketak egin dituzten Etxarri Aranatz, Arrankudiaga, Goierri, Debagoiena, Azpeiti, Ispaster, Dima eta Bakaikuko Gure Esku Dagoko kideek agerraldia egin dute gaur arratsaldean Beasaingo Igartzako jauregiaren aurrean, igandeko herri galdeketei babesa adierazi eta herritarrei parte hartzeko deia luzatzeko.

Guztien izenean Goierriko Gure Esku Dagok Anartz Goiak irakurri duen babes agiria: “Ia 3 urte pasa dira Euskal Herrian estatus politikoaren inguruan lehenengo herri galdeketa egin zutenetik Etxarrin. Hiru urte horietan zehar pauso sendoak eman dira erabakitzeko eskubidea gauzatzeko bidean. Tartean ezin ahatzu 2014ko ekainaren 8an 150.000 herritarrek osatu genuen irrifar erraldoia edota 2015eko ekainaren 21ean osatu genituen hautetsontziak. Hautetsontziak osatu genituen. Aldarrikapenetik gauzatzerako fasea irekiz. Honela aurrez milaka herritarren borondatearekin jositako hautetsontziak erabiltzeari ekin genion”.

Harrezkeroztik, Arrankudiagan, Debagoienan, Goierrin, Azpeitin, Ispasterren, Diman eta Bakaikun egin dituzte herri galdeketak. “Ezta alferrik egin ere. Galdeketak abiatu genituenean, argi aipatu genuen zeintzuk ziren gure helburuak, ilusioa piztea, herritarrak ahalduntzea eta demokrazian sakontzea”.

Izan ere, Gure Esku Dagoren ustez, “herri galdeketak demokraziaren adierazpen gorena dira. Poza eta ilusioa sentitzen ditugu, guk egin bezala Euskal Herriko beste herri askok galdeketak egingo dituztela entzutean. Hauek herri osasuntsuago bat eraikitzeko tresna ezin hobeak baitira”.

Igande honetan bozkatzera deituta daude Astigarraga, Hernani, Larrabetzu, Oarsoaldea eta Tolaosaldeko herritarrak. “Guk jada galdeketa eginda dugun herrietako ordezkariok, nahiz eta badakigun, galdeketa antolatzeko gai izatea eta erabakitzeko eskubidearen gauzatzea garaipen itzela dela, dei egiten dugu, igandean hautetsontziak ametsez betetzera. Orain herritarrei dagokie hitz egitea. Izan ere, gure botoarekin, edozein dela ere, herritarron, herritar denon aldeko urrats handia egiteko aukera izango dugu igandean”.


Botoa eskatzeari ekin diote EAEko hautagaiek kanpainaren lehen egunean

Hauteskunde kanpainaren hasiera ekitaldien ondoren, EAEko hiriburu eta udalerri ezberdinetan botoa eskatzen hasi dira alderdietako hautagaiak.

Hauteskunde kanpainaren hasiera ekitaldien ondoren, EAEko hiriburu eta udalerri ezberdinetan botoa eskatzen hasi dira alderdietako hautagaiak. Bertan, euren programak azaldu dituzte. Hauek dira ostiral honetako ekitaldi nagusiak:

EAJ

Unai Rementeria eta Juan Maria Aburto Bizkaiko eta Bilboko zerrendaburuek Bizkaia eta Bilboren arteko ?burdinazko itunetik? harago joan nahi dutela adierazi dute gaur goizean, etorkizunean ?titaniozko itunaren? alde egingo dutela azpimarratuz.

Jeltzaleentzat ?enplegua? izango da datorren legealdiko ?lehentasuna?, hau da, ?lanpostuak bermatzea, gazteak lan merkatura sartzea eta jarduera berriak sortzea?.

Guggenheim Museoan, Bilbon, egin duten ekitaldian, bere garaian Jose Luis Bilbaok eta Iñaki Azkunak sinatutako burdinazko itunetik ?titaniozko itunera? igarotzeko konpromisoa luzatu dute. Gaineratu dutenez, ?Bilborako ona dena, Bizkairako ere ona delako, eta alderantziz?. Rementeriak iragarri duenez, datorren urtean, Bilbo eta Bizkaia Europako hiri eta herri jasangarrien biltzarraren egoitza izango dira.

EH BILDU

Tolosan egin du EH Bilduk ostiraleko ekitaldi nagusia. Bertan, Hasier Arraiz Sortuko presidenteak esan du erabakitzeko eskubidea gauzatzeko "berme bakarra" koalizioa dela.

Bestalde, Josu Unanue EH Bilduko hautagaiak Bizkaia ?murrizketarik gabeko lurralde bihurtzeko? konpromisoa hartu du gaur, eta EAJri leporatu dio ?milaka lagun gizarte laguntzarik gabe? utzi izana, ?egindako murrizketei esker?.

Bizkaiko Aldundiaren aurrean, Bilbon, egindako ekitaldian, Bizkaiak egun bizi duen egoera ?azken hamarkadetako larriena eta gogorragoa? dela salatu du Unanuek.

Gipuzkoan, Jon Albisu hautagaiak euskara ikastea ?doakoa? izan behar duela aldarrikatu du gaur goizean, eta Jaurlaritzari legea bete dezala eskatu dio. Albisuk esan du "askoz euskaldunberri gehiago" nahi dituztela Gipuzkoan. EH Bilduk HABEren egoitza aukeratu du aldarrikapena egiteko.

PSE

Patxi Lopez lehendakari ohiaren hitzetan, maiatzaren 24an bi aukera izango dute boto-emaileek: ?EAJ eta Bilduri esker, Donostia eta Gipuzkoako garapena oztopatzen jarraitu, eta pertsona guztien garapena kontuan hartzen duten erakundeen alde egin?. Lopezek aldarrikatu du Donostialdeko metroa bera lehendakaria izan zenean EAEko sozialistek martxan jarri zutela.

Azpiegitura hori Donostia eta Gipuzkoarako ?onuragarria? izan dela azpimarratu du. Iñigo Urkullu lehendakariari aurpegiratu dio, ?oztopoak jarri ondoren, ?Altzako geltokiaren inaugurazioan argazkiak atera izana?. ?Batzuek Donostialdeko Metroa oztopatzen duten arren, gutxinaka-gutxinaka aurrera egiten ari da?, erantsi du.

Denis Itxasoren iritziz, Gipuzkoak duen ?erronkarik handiena? mugikortasuna eta garraioa dira.

PP

Alfonso Alonso Osasun ministro eta Arabako PPko buruzagia Iruña Okan izan da, bere alderdiaren mitin batean. Espainia "apurtu eta banatu" nahi duten alderdien aurrean, PPren "moderazioa" aldakarrikatu du Alonsok. Alfonso Alonsorekin batera, Javier de Andres Arabako zerrendaburua eta Javier Maroto Gasteizko alkategaia izan dira ekitaldi horretan.

Bestalde, Juan Carlos Cano PPko Gipuzkoako hautagaiak botoa eskatu die ?Euskadiko alderdi-bitasunarekin? nekatuta daudenei, eta ?Gipuzkoa-Markarekin? bat egitera animatu ditu, ?ibilbide berri bati hasiera emateko, non gu, gipuzkoarrok, garrantzitsuena izango gara?.

Aldundiaren egoitzaren aurrean, Donostian, egindako ekitaldian, Cano ?harro? agertu da gipuzkoarrek ?beti? erakutsi duten ?talentuaz?.

Arantza Quiroga EAEko PPko presidentea, bestalde, Galdakaon izan da, eta, gaur argitaratutako inkestek ?batzuek uste dutena baino indar gehiago dugula? erakusten dutela goraipatu du.

Irabazi ganar

Frankingaren arriskuez ohartarazi eta Garoñako zentralaren behin betiko itxiera eskatu du Salburuan Irabazi koalizioaren barne dagoen Equo alderdiko Europako eledun federalak.

Aldaketa politikoaz gain energetikoa ere proposatzen du Irabazi koalizioak.

Energia berriztagarrien aldeko mezua aldarrikatu du Irabazik.


Euskalgintzaren kriminalizazioa gaitzetsi du Europako Kontseiluak

ADITUEN ESKAERA. Hego Euskal Herriko eta Espainiako administrazioei euskara gehiago babesteko eskatu die Europak ERRESPETU ESKE. Euskararen sustapenak indarkeria politikoarekin zerikusirik ez duela «argi» dagoela esan dute adituek ESPAINIAKO GOBERNUA. Nota ona jaso du, nahiz eta langile euskaldunen kopurua handitzeko eskatu, Justizian bereziki


Bueltaxka, gaur

Asteazkenero bezala, bueltaxkarako zita jarri du Ttapa Ttapa egitasmoak. 10:30etan elkartuko dira, Atsegindegin.


"La maza y la cantera" liburua aurkeztu du Julen Arzuaga aretarrak

Mugalde Kultur Elkarteak aste honetarako antolatutako ekintza kulturalen azken-burukoa izan zen atzokoa.

Julen Arzuaga idazle eta abokatu aretarrak bere liburu berria aurkeztu zuen atzo Urduñako Kultur Etxean. Espainiako Estatuko hainbat tokitan ere aurkeztu du, Madrilen eta Bartzelonan esaterako, eta harrera oso ona izan omen du.

“La maza y la cantera” goiburu duen liburuak hiru ardatz nagusi dituela azaldu zien Julenek bertaratutako lagunei: lehena errepresioa, bigarrena, euskal gazteria eta hirugarrena, eta azkena, elkartasuna. Hiru ardatz horiek eraman zuten idazlea liburu honetan 1.700 bizipen, 1.700 testigantza, 1.700 amets gaizto biltzera.

"Duela 20 urtetik hona euskal gazteriak bizi duen errepresio basati eta arbitrarioari normaltasun izaera puntu bat eman diogu; batere gauza normala izan barik". Horregatik, errepresioa, atxiloketa, torturak … jasandako zenbait gazte eta batez ere euren senideek bildutako datuak argitaratzeko eta zabaltzeko beharra dago lan honen atzean.

Senideek oso paper garrantzitsua jokatzen dute lan honetan. Izan ere, gazteen aurkako errepresio horren tamaina berekoa baita euren seme-alaba, lagun edo senideen eskubideen defentsan lan egin duen eta lanean jarraitzen duen pertsonen eta, batez ere, gurasoen uholdea. Hirugarren ardatza da hori: elkartasuna. “Gazteriak bizi duen errepresio horrek, gazteak bakarrik ez, euren senide eta lagunak ere zigortzen dituelako”; mezu hori zabaldu zuten familia ugarik eurek kontatutako pasarteen bidez aurkezpen hasieran ikusi ahal izan zen bideo hunkigarrian.


Muxikako argazki lehiaketan parte hartzeko epea zabalik da

Geure ingurue geure bazterrak gai hartuta antolatu dute aurten Muxikako auzoak erretratatzea helburu duen argazki lehiaketa. Lanak aurkezteko epea urriaren 4an zabaldu zuten, eta parte hartu gura duenak azaroaren 4a arte izango du horretarako aukera.Muxikako Udalak zehaztu duenez, argazkiak USB batean eraman behar dira Zubieta Errota liburutegira, edo liburutegia.muxika@bizkaia.org helbide elektronikora ere bidali daitezke. Egilearen izen-abizenak eta harremanetarako datuak zehaztu behar dira lanak aurkezterakoan, eta, argazkiaren azpian noiz eta non ateratakoa den.Parte hartzaileak bi taldetan banatuko dituzte: 16 urtera artekoak eta 16 urtetik gorakoak. 16 urtez azpikoek Gaztetxoen lehiaketan parte hartuko dute.Parte hartzaile bakoitzak sei argazki aurkeztu beharko ditu. Edozein teknika eta kolore onartuko dituzte. Argazkiak, baina, .jpg formatuan aurkeztu behar direla zehaztu dute antolatzaileek, eta kalitate onekoak izatea eskatu dute.Sariak eta erakusketa2017ko egutegia egiteko ibiliko ditu Muxikako Udalak lehiaketara aurkezten dituzten lanak. Eta lehiaketara aurkezten diren argazkiekin erakusketa ipiniko dute Zubieta Errotan.Sari banaketa azaroaren 18an egingo dute, 19:00etan. Nagusien kategorian argazkirik onenak, bildumarik onenak eta muxikarraren argazkirik onenak bi lagunentzako otordua irabaziko dute. Gaztetxoen kategorian, argazkirik onenak 60 euroko bonua eskuratuko du.


Break On Stage jaialdiaren inguruan, kale kulturak ezagutzeko gonbita

Bilbon aurkeztu zuten astelehenean Break On Stage jaialdia. Martxoaren 29an izango da Bilboko hiriburuan. Jaialdi horren testuinguruan, breakdance ikastaroa egingo dute Zornotzako Zelaieta zentroan, bihar.

Bilbon, aurkeztu zuten Break On Stage jaialdia astelehenean: hiriburuan bertan, martxoaren 29an, 19:00etan hasita izango da jaialdia. Kale kulturen erakusleiho izango da jaialdia 14. edizio honetan ere. Elorrion sortu zuten ekimena, eta azken urteetan Bizkaiko hiriburura lekualdatu duten arren, Arriola antzokia eta Logela Multimedia talde elorriarra dira antolatzaileak.

Hain zuzen, Logela Multimedia taldeko Imanol Garaizabal da ekimenaren zuzendaria, eta, bere berbetan, kale kulturen munduko talderik onenak izango dira Bilbao Arenan: Herbeheretako The Ruggends, Frantziako Inesteam edo Espainiako RST Crew, esaterako.

Aurreratu dutenez, kale kulturen hainbat diziplinatako bi eta lau minutu arteko erakustaldi laburrak egingo dituzte artistek: dantzak eta bizikleta gaineko akrobaziak, adibidez. Musikari dagokionez, Vocaliks ikuskizuna eta Rayden hip hop taldearen kontzertuak ere izango dute jaialdian lekurik.

Eskolak Zornotzan

Martxoaren 29ko jaialdiaren testuinguruan, breakdance ikastaroak antolatu dituzte Bizkaiko hainbat eskualdetan. Zornotzako Zelaieta zentroan egingo dute saio horietako bat, bihar. Crazy Hospital eta Deabru Beltzak taldeetako kide den Malaka dantzari bilbotarraren eskutik jaso zituzten gazteek breakdance dantza estiloaren inguruko oinarrizko jakingarriak, eta praktikan ipini zituzten, gainera.


EAJk Urkullu proposatuko du berriro ere Eusko Jaurlaritzako lehendakarigai izateko

Bakartxo Tejeria ere proposatuko dute Eusko Legebiltzarrerako presidente izateko; izendapen ofiziala martxoaren 7an izango da.

Inor gutxik espero zuen bestelakorik, baina, azkenean, egon zitezkeen zalantzak uxatu eta EAJren EBB Euzkadi Buru Batzarrak iragarri du berriro proposatuko duela Iñigo Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakaritzarako hautagai izateko. EAJren zuzendaritzak bilera egin du Sabin Etxean (Bilbo) gaia aztertzeko, eta Urkullu ere bileran egon da, baina alderdiak bazuen aldez aurretik hautagaiaren oniritzia, eta, hortaz, proposamena egitea erabaki du EBBk.

Horrez gain, Eusko Legebiltzarraren presidentetzarako hautagaia ere proposatuko du EBBk, eta horretan ere ez da ezustekorik izan, oraingo presidente Bakartxo Tejeria izango baita EBBk proposatutako hautagaia. 2012tik da Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidente.

Asteazkenean Nazio Batzarra egingo du EAJk. Bilkura aldez aurretik antolatuta zegoen, alderdikideei EAJk eta PSOEk Espainiako gobernuburu Pedro Sanchezen inbestidurarako lorturiko akordioaren berri emateko, baina aukera baliatuko dute hautagaitzez hartutako erabakiak ere jakinarazteko. Ostean, barne prozesua abiaraziko dute, eta azken erabakia Nazio Batzarrak hartuko du, martxoaren 7an egingo duen bilkuran. Ez da ezustekorik espero, eta batzar horretan Urkullu ofizialki izendatuko dute EAJren lehendakarigai Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetarako. Eusko Legebiltzarrerako presidentegaia eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako gainerako hautagaiak ere aukeratuko dituzte martxoaren 7ko bilkuran, 25 hautagai zerrenda bakoitzean.

EAJren irizpidea izaten da ardura instituzionaletan zein barne egituretan aritzen direnek gehienez bi agintalditan jardutea, baina malgu jokatu ohi du norbaitek epe hori gainditzeari egoki irizten diotenean. Hori da Urkulluren eta Tejeriaren kasua, biek ala biek bina agintaldi egin baitituzte nork bere eginkizunean. Beraz, aukeratua izango balitz, hirugarren aldiz izango litzateke Urkullu Eusko Jaurlaritzako lehendakari, eta berdin gertatuko litzateke Tejeriarekin Legebiltzarreko presidentetzan.

EBBtik Jaurlaritzara

Iñigo Urkullu (Alonsotegi, 1961) EGIko buruzagi gisa 1980ko hamarraldian EAJren mitinetan parte hartzen hasi zenean, alderdikide gehienak bat etortzen ziren: EAJren diskurtsorik independentistena egiten zuen gazte hura urrun iritsiko zen euskal politikagintzan. Ez zeuden oker; alderdian, EBBren lehendakari izatera iritsi zen 2007an, eta ardura instituzionaletan, 2012tik izan da Eusko Jaurlaritzako lehendakaria.

EAJren sentsibilitaterik independentistena ordezkatzen zuen Urkulluk 80etako urte urrun haietan –EAJren historian, EGIko buruzagiei askotan egokitu zaie rol hori jokatzea–, baina azken bi hamarkadetan, haren irudia pragmatismoarekin, moderazioarekin eta akordioak bilatzearekin egon da lotuta. 2007ko abenduan EBBko presidente izendatu zuten –2018ko urtarrilaren 18an hartu zuen ardura–, Josu Jon Imazen eta Joseba Egibarren arteko lehiaren ostean, berak biltzen zuelako bi sektoreen adostasuna. Lehendakari izendatu zutenetik, berriz, asko indartu da bere irudi instituzionala.

Bi agintaldi egin ditu Urkulluk Eusko Jaurlaritzako Lehendakaritzan. Lehenengoan, 2012tik 2016ra, kolore bakarreko gobernua osatu zuen, 27 legebiltzarkide jeltzaleen babesarekin eta gehiengo absolututik urrun. Zailtasunak zailtasun, Jaurlaritzak zenbait egitasmo aurrera ateratzea lortu zuen, batzuetan PPren laguntzarekin, beste batzuetan PSE-EE makulu hartuta, eta inoiz EH Bildurekin ados jarrita. «Guztiekin akordioak lortzeko gaitasuna» asko nabarmendu zuen EAJk garai hartan.

2016ko hauteskundeetan Urkullu berriro izan zen jeltzaleen hautagaia, eta EAJk bere nagusitasunari eutsi zion, 28 legebiltzarkide lortuta, aurrekoan baino bat gehiago. Baina, ordurako, EAJren eta PSE-EEren arteko harremana beste fase batean sarturik zegoen: 2015eko udal eta foru hauteskundeen ostean, EAJk bazkidetzat hautatu zuen PSE, eta akordioak lortu zituen sozialistekin foru eta udal erakunde gehienetan elkarrekin aritzeko. Horren ondorio logikoa izan zen 2016ko azaroan EAJk eta PSE-EEk koalizio gobernua osatzea, berriro ere Urkulluren gidaritzapean.

Hauteskundeetako data

Jaurlaritzako lehendakariaren eskumena da hauteskundeetara deitzea, eta, beraz, Urkulluren eskuetan dago erabaki hori hartzea eta data aukeratzea.

Espainian gobernu berria osaturik, desagertu da berriro Espainiako Gorteetarako bozak egin behar izatearen arriskua, eta 2020ko aurrekontuak aurrera ateratzea lortu dute Elkarrekin Podemosen babesari esker. Hortaz, lasai har dezake Urkulluk erabakia, eta seguru asko itxarongo du EAJk VIII. Batzar Nagusia egiteko prozesua –uztailaren 11n eta 12an– eta EAJren 125. urteurrenaren ospakizunak –uztailaren 31n– igaro arte, eta uda osterako egingo du deialdia.


Nafarroako ahozko tradizioari eta hizkuntza berezitasunei buruzko liburu digital bat aurkeztu du NUPek

Euskarazko haur hizkera, "pues" partikularen erabilera, onomastika eta gehien erabilitako euskal pertsona izenak dira gaztelaniaz idatzitako liburu honetan aztertutako gaietako batzuk.

[Liburuaren deskarga hemen.]

Nafarroako Unibertsitate Publikoak "Kultura ondare ez-materiala: ahozko tradizioaren eta hizkuntza berezitasunen esparrua" argitalpena aurkeztu du. Lana formatu digitalean dago, Patxi Salaberri katedradunak koordinatu du eta Filologia eta Hizkuntzaren Didaktika Saileko Hizkuntzalaritzarako ikerketa taldeko kideek, Nafarroako Ondare Ez-materialaren Artxiboaren Katedraren esparruan, Caixa eta Fundación CAN fundazioak finantzatuta, egindako lana jasotzen du.

Taldeko lan bat da, egile bakoitzak hobekien ezagutzen duen gaiari buruz idatzi du, eta kasu guztietan ez bada ere, aipatu Artxiboan jasotako materialetan oinarritzen da. Liburuak bederatzi kapitulu dauzka hainbat gairi buruz.

Sarrerako kapituluan, "Lengoaia eta kultura ondare ez-materiala (PCI)”, Alfredo Asiáin saiatu da, lehenik eta behin, identifikatzen eta dokumentatzen ondare balioa daukaten elementu linguistiko kulturalak, eta, bigarrenik, elementu horiek aztertzeko aukera ematen duten balizko hurbilpen linguistikoak bilatzen. Bigarren kapituluak Magdalena Romeraren eta Nayim Medinaren sinadura dauka, eta Nafarroako iparraldeko euskaldunen seseo delakoa aztertzen du. Hirugarren kapitulua ere euskara eta gaztelaniaren arteko harremanaz ari da, baina honako honetan lexikoa aztertzen da.

Hurrengo lana, laugarrena, Itziar Aragüés irakasleak idatzi du, eta zehaztasun handiz aztertzen du Nafarroako gaztelania arruntean erabiltzen den "pues" partikularen portaera semantiko-testuala, Hizkuntzalaritza eta Gramatika Testualaren postulatuen arabera, eta Artxiboan jasotako zenbait testigantza erabiltzen ditu horretarako.

Ekaitz Santzilia eta Juan Jose Zubiri irakasleek bosgarren kapituluan euskarazko haur hizkera aztertu dute; hau da, oso zentzu zabalean hartuta, helduek erabiltzen dutena haurrekin, eta haren babesa eta transmititzeko modua aztertu dute, transmisio hori errazten zuen bizimodu tradizionala zeharo aldatu den garai batean. Egileek haur hizkeraren karakterizazio laburra egin dute, eta hiztunek egiten duten haren erabilera deskribatzen dute, etorkizunean erabili ahal diren zenbait ikerketa lerro aipatu aurretik.

Lanaren seigarren kapitulua Mónica Aznárez irakasleak idatzi du, eta kultura ondare ez-materialaren fraseologiaz eta paremiologiaz (esaerak, atsotitzak...) ari da, kontuan hartuta gaztelania eta euskara. Egileak, lehenengo definitu egin ditu esparru horietan dauden unitateak, Nafarroan gai horri buruz egin diren lanak aipatzen ditu, eta azkenik, ikerketarako dauden aukerak azaltzen ditu.

Zazpigarren kapitulua Alfredo Asiáinek egin du, eta oraingoan, ahozko literaturaren eta ondare kulturalaren arteko harremana aztertu du. Egileak dagoen bibliografia zabaletik ateratako hainbat lan aipatzen ditu, eta literatura herrikoian dauden testu mota desberdinen zerrenda bat egiten du. Artxiboan azaltzen den literatura herrikoiaren genero eta azpigenero nagusiak ere aipatzen ditu, eta horietaz arduratu diren lanak zerrendatzen ditu.

Bestalde, Consuelo Allué irakasleak (zortzigarren kapitulua) lan berritzailea egin du, sortzen ari diren literatura herrikoiaren genero berriak aztertzean, eta nabarmentzen du Internetek izan dezakeen indarra halako literatura hedatzeko. Argitalpena bukatzeko, bederatzigarren kapituluan, Patxi Salaberri koordinatzaileak onomastika aztertu du ondare inmaterialaren parte den aldetik. Bertan, azpimarratzen da izenen garrantzia pertsona bakoitzaren bizitzan eta historian, onomastikan erabilitako terminologia arruntena aipatzen da eta nafar toponimoak ordenatzen dira Stewarten sailkapenari jarraikiz, hori baita dauden sailkapenetako bat. Bukatzeko, azken urteotan gehien erabilitako euskal pertsona izenak ere aztertu dira.


‘Gehiago, gehiagorekin, gehiagotan’ izango da 2020ko Euskaraldiaren leloa

2020ko Euskaraldia hamabost egunekoa izango da, eta azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo dute. Bere leloa Gehiago, gehiagorekin, gehiagotan izango da, eta joan den urtean erabilitako Ahobizi eta Belarriprest roletan oinarrituko da berriro ere.

San Telmo Museoko elizak bigarren Euskaraldiaren aurkezpen ekitaldia jaso zuen astearte gauean, euskararen arloan lan egiten duten eragile askoren ordezkarien eta hainbat agintari politikoren presentziarekin. Besteak beste, han izan ziren Eneko Goia alkatea, Bingen Zupiria Jaurlaritzako Hizkuntza Politikako sailburua, Kike Amonarriz Euskaltzaleen Topaguneko lehendakaria, Ana Ollo Nafarroako Gobernuko Herritarrekiko Harremanetarako Kontseilaria eta Beñat Arrabit EEP-ko lehendakaria.

Ekitaldian zehar, hizkuntzaren erabilera sustatzea helburu duen ariketa soziolinguistikoaren berritasunak ezagutzeko aukera izan zuten. Horietako bat, datorren Euskaraldiko leloarena izan zen, eta beste bat, berriz, Ahobizi eta Belarriprest rolei gehitu zaien Arigunea kontzeptuarena. Arigunea entitateentzat pentsatuta dagoen proposamena da, hala nola, enpresentzat, kirol elkarteentzat eta erakunde publikoentzat, eta euskaraz eroso hitz egiteko aukera emango duten espazioak sortzea du helburu.

Ariguneak bi motatakoak izan daitezke: barne Ariguneak eta kanpo Ariguneak. Lehenengoak, talde itxietan sortuko dira (elkarte gastronomiko bateko junta, esaterako), eta bi baldintza bete beharko ditu: kide guztiek euskara ulertzea eta horietako %80 sorrerarekin ados egotea.

Bigarrenak, berriz, herritarrei zerbitzua eskaintzen dieten erakundeentzako dauden pentsatuak, eta horietan euskaraz hitz egiteko aukera bermatua egongo da. Izan Ahobizi edo Belarriprest modura, kanpo Arigune horren parte diren kideek era kolektiboan egingo dute Euskaraldiaren ariketa.


Saratxoko Jaietan egindako mendi ibilaldia arrakastatsua izan da berriro


Turismoa eta herriko merkataritza uztartu nahi ditu Bergarako Udalak

Gure ondare naturala eta monumentala erakusteaz eta zaintzeaz gain, turismoak herrian etekin ekonomikoa sortu beharko lukeela uste du Udalak. Bide horretan, Labegaraietan egokitu zuen autokarabanendako zerbitzuguneko erabiltzaileendako bono berezia sortu nahi dute, herriko jatetxe zein dendetan, eskaintza bereziak lortzeko. Herriko merkatari guztiei dei egiten diete ekimenean parte hartzeko.

Iazko azaroan Labegaraietan autokarabanendako eta furgoneta egokituentzako zerbitzugune bat atontzeari ekin zion Udalak. Turismo ibiltaria Bergarara gerturatzeko zuen helburu ekimen horrek. Udalaren asmoa, baina, ez da soilik zerbitzu bat ematea turista mota horri; turismoa eta herriko merkataritza uztartzea nahi ditu Udalak. Hau da, gure ondare naturala eta monumentala erakusteaz eta zaintzeaz gain, turismoak etekin ekonomikoa sortu beharko lukeela uste du Udalak.

Bonoak eskaintza bereziak lortzeko

Horretarako, autorakabanentzako zerbitzugunearen erabiltzaileen eta herriko komertzio eta tabernen artean loturak egitearren, Udalak bono berezi bat sortu nahi du. Europako hainbat tokitan martxan dagoen formula da. Autokarabanentzako gunea erabiltzea doakoa da, baina erabiltzaileek erabilera mugatua duen bono bat erosteko aukera izango dute. Bonoak balioko du herriko kirol zein kultura azpiegituretan eta herriko jatetxeetan zein dendetan eskaintza bereziak lortzeko.

Bonoarekin batera ekimenean parte hartzen dutenen katalogoa ere argitaratzen da. Horrela, bonoa hartzen duenak eskaintza non egiten den eta nolakoa den jakiten du.

Parte hartzeko dei egiten dute

Ideia mahai gainean dago eta Bergarako edozein ostatu, taberna, denda eta abarrek har dezake parte. Horretarako nahikoa da bere eskaintza jakinaraztea Udalean: 943 77 91 24 eta 943 77 91 83 zenbakietan zein turismoa@bergara.net webgunean. Era berean, eskaintza osatzeko aholkua ere eska daiteke.


Etxean, benetan

2018ko Munduko Koparako sailkatze partida jokatuko du gaur, Al-Ramen. Fase osoko etxeko partidak Palestinan jokatu ahal izango dituen lehen aldia da. Gaza eta Zisjordaniako jokalariak elkarrekin ariko dira.


Ertzaintzak bi lagun atxilotu ditu, bikotekidea eta bikotekide ohia jotzea egotzita

Donostian eta Erandion izan dira erasoak.

Andre bat atzeman zuten atzo goizean, 39 urtekoa, urruntze agindua urratzea eta bikotekide oiha jotzea egotzita. Atzo arratsaldean deklaratu zuen epailearen aurrean, eta hura espetxeratzeko agindu zuen epaileak.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailaren arabera, 10:00 aldera, emakume batek Ertzaintzari dei egin zion, bikotekide ohiak jo zuela salatuz. Biktima zegoen lekura joan ziren poliziak, eta bertara iristean ikusi zuten emakume batek beste bat lepotik helduta zuela. Biak banandu, eta Poliziak egiaztatu zuen erasotzaileak urruntzeko agindua zuela. Biktima erietxera eraman zuten.

Erandion, berriz, gizonezko bat atzeman du bart goizaldean Ertzaintzak, genero indarkeria delitu bat egitea egotzita. Abisu bat jaso dute ertzainek, ohartaraziz emakume bat jotzen ari zirela. Bertara joatean, biktimak azaldu die bikotekideak lepotik heldu, eta mehatxu egin diola. Hura atxilo eraman dute.


Euskal Herriko Musika Eskolen bideoa

Euskal Herriko Musika Eskolen Elkarteak datorren ikasturterako matrikulazio kanpaina jarri du abian eta aurtengo leloa da: 'Musika barnetik sentitu, bizi eta gozatu'.

Euskal Herriko Musika Eskolen Elkarteak promozio-kanpaina jarri du martxan, herritarrek musika eskolek ematen duten zerbitzua ezagutu dezaten.

"Musika barrenetik sentitu, bizi eta gozatu" da aurtengorako aukeratu duten leloa.

Elkartea 66 musika eskolek osatzen dute eta beste horrenbeste herritan dago presente, tartean Soraluzen.

Aurtengo ikasturtean 40.000 ikaslek dihardu musika eskolaren batean ikasten.

Ondorengo eskaintza aurki dezake herritarrak musika eskoletan:

Musika irakurtzen eta idazten ikasi.

Instrumentu klasikoak: Pianoa, bibolina...

Instrumentu modernoak: gitarra, bateria.

Euskal musika: Trikitixa, alboka...

Abesbatza, orkestra, konboak...

Informazio gehiago Soraluzeko Musika Eskolan eskura daiteke (943751544).


Berdintasunaren aitzakian

Ipar Euskal Herriko ikasleek baxoari ekin zioten atzo, Filosofia azterketarekin. Seaskako langileek eta gurasoek protesta egin zuten Baionan, etsamina euskaraz egiteko eskubidea aldarrikatzeko.

Filosofia azterketaren eskutik abiatu da Baxoa, Ipar Euskal Herriko milaka ikasleren probarik garrantzitsuena. Seaskako guraso eta langileen arrangura eta haserrea ere presente egon dira Baionako Cassin lizeoaren aitzinean. Ikasketa guztiak euskaraz burutu dituzten ikasleek frantsesez egin behar dituzte azterketa guztiak, Historia-Geografia salbu. Bordeleko Errektoretzak erran zuen aurten bertze gairen bat euskaraz egiteko parada izanen zela. Ez da hala gertatu, eta hitza jan duela salatu du Seaskak.

Aldarrikapenen arrangura bazterrera utzita, Seaskako Etxepare lizeoko azken urteko ikasle gehienek Miarritzeko Malraux lizeoan zeukaten azterketa. Euripean sartu ziren ikasgeletara zortziak jo aitzin. Lau ordu zituzten aitzinean, filosofiaren harian egindako galderei ihardesteko. Hamaikak aldera atera zen Iban Hiriart-Urruti, ekonomia eta gizarte saileko ikaslea. Pozik, egindako lanaz, baina filosofiak berezkoa duen zalantza ezin baztertuz.

Hiru hautu zituzten, eta horietan «Berdintasunak askatasuna mehatxatzen ote du?» galderari ihardestea hautatu zuen Hiriart-Urrutik. Berdintasunik gabe askatasuna ezin daitekeela berma ihardetsi du; baina, aldi berean, ikasketak euskaraz egin dituen ikasleak ezin du ahantzi berdintasunaren izenean azterketa euskaraz egiteko askatasuna ukatu diotela.

Haren ondoan zegoen Quimay Biancolini, hura ere Etxepare lizeoko ikaslea. Testu lanketa hautatu zuen. Eta biek egutegiari beha zeuden lehen azterketa bukatu orduko. Gaur Historia-Geografia, astelehenean Bigarren Hizkuntza, asteartean Ekonomia eta asteazkenean Matematika. Gaindituz gero, itxaropena datorren ikasturtean dago jarrita. Hiriart-Urruti Tarbesera joanen da kirol irakasle ikasketak egiteko, eta Biancolini, Pauera, merkataritza ikastera. Hezkuntek elkartearekin harremanetan sartu zen, ikasketak Gipuzkoan egin zitzakeen aztertzeko, baina, egutegia aitzina joan ahala, Pauera joatea deliberatu du.

Biek Euskal Herritik at joan beharko dute ikasketak egitera. Herria ez ezik, hezkuntza hizkuntza ere aldatuko da. Ikas prozesu osoa euskaraz egin ahal izatea ametsa da oraindik.

Hitza hitz

Emandako hitza errespeta dezala eskatu dio Seaskak Bordeleko errektoreari: «Berriz ere agintariek agerian utzi dute euskararekiko axolagabekeria. Euskararen aldeko ele ederrak dituzte, baina ondotik ez da deus aldatzen errealitatean, eta ikasleek frantses hutsez egin behar dituzte azterketak, ikusten dutelarik berdintasunaren izenean haien eskubideak zangopilatzen direla», erran zuen Filipe Laskarai Etxepare Lizeoko langile eta gurasoak. Duela bi urte abiatu ziren negoziaketak, azterketa euskaraz egin ahal izateko. Bi urteko epea eskatu zien Bordeleko Errektoretzak urratsa egiteko. Epea agortu da, sei urte pasatu dira Euskararen Erakunde Publikoa sortu zenetik, baina arlo horretan deus ez dela aldatu nabarmendu du. Agintariek hartu dituzten engaiamenduak bete arte borrokan segituko dutela jakinarazi du.

Seaskaren protestarekin bat egin zuten Euskal Konfederazioak, Kontseiluak eta Hizkuntz Eskubideen Behatokiak. Ione Josie Ipar Euskal Herriko arduradunak azpimarratu du baxoa euskaraz egiteko aldarria sostengatu dutela hastapenetik. Euskaraz ikasteko eskubidea aitortzen baldin bada azterketak frantsesez egitera behartzea eskubide urraketa dela dio. Etsamina horretan kalteturik baldin bada, horiek ikasleak direla adierazi du Josiek. Azterketaren eraginez, ikasle anitzek euskara baztertu eta euren burua frantsesez aritzera behartzen dutela erran zuen. «EEPk dio belaunaldi gazteengan eragin nahi duela, baina ikasleek ez dute azterketa euskaraz egiteko eskubiderik».