Udondoko zubia babestea eskatu dute Bizkaiko Batzar Nagusiek

Eusko Jaurlaritzari Udondo ibaiaren gaineko zubia babesteko espedientea zabaldu eta Kultura Ondare izendatu dezan eskatzea onartu du gaur goizean Bizkaiko Batzar Nagusien Kultura eta Euskara Batzordeak. Oposizioaren talde guztiek (EHBildu, PSE-EE eta PP) bat etorri dira popularrek aurkeztutako arauz besteko proposamena babestean. EAJ, aldiz, abstenitu egin da, ondareari buruzko horrelako ekimenak Eusko Legebiltzarrean adostu behar direla iritzita. Onartutako testuaren arabera, zubiari monumentu kategoria onartzea eskatu dute Batzar Nagusiek. Horretarako, "historian duen garrantzia" zein pasabidea egiteko erabilitako "industria ondarearen elementuak" azpimarratu ditu Arturo Aldecoa batzarkide popularrak. Izan ere, zubiaren burdin zati batzuk eraikitzeko Bilboko Areatzako zubi zaharraren "azken hondakinak" erabili zituzten. Udondoko zubia Gobela eta Udondo ibaien bokalea zeharkatzen duen zubia da, BI-711 errepidearen zati bat izanik. Leioako Udondo auzoan dago, Erandioko Axpetik hurbil. Udondo auzoan badaude beste zubiak ere baina hau da izena daramana. Argazkian, Udondoko zubia / cc-by Javier Mediavilla Ezquibela.

Areatzako pasabidea 1847an ireki zen eta orduko Espainiako erregina zen Elisabet II.a Borboikoaren omenez Elisabet II.aren zubia izena jarri zioten. Hasieran altxagarria bazen ere, 1866tik aurrera ez zuten berriro zabaldu. Pixkanaka-pixkanaka okerrera egin eta zurezko hiru arku egin behar zituzten. 1878an, Hirugarren Gerra Karlista eta uholdeak eta gero, hiru harrizko arku eraiki eta behealdetik gabarra eta itsasontzi txikiek baino ezin zuten pasatu. Zubitik, berriz, tranbia eta oinezkoak pasa ziren. 1936ko Gerran, zubia leherrarazi zuten, 1937ko ekainean, Armada faxista hirian sartu aurretik. Aldecoak gogoratu duenez, Areatzakoa Espainiako Estatuan zegoen biadukturik zaharrena zen, Sevillako Trianakoarekin batera.


Julen Goia: 'Partida irabaztea ezinbestekoa zen eta lortu dugu'

Ordiziak 22-23 irabazi du Santboianaren zelaian.

Ordiziak garaipen garrantzitsua lortu du aurkari zuzena den Santboianaren zelaian 22-23 irabazi ostean, Heineken Ligako 12. jardunaldian. Partida parekatua izan da baina ordiziarrek emaitzari eutsi diote amaieran.


Dantzaren Nazioarteko Eguna da gaur!

Dantzaren Nazioarteko Eguna da gaur!


Suziria botatzeko prest

Atzegi elkartearen esku egongo da Bergarako Mendekoste jaiei hasiera emango dien suziria jaurtitzeko ohorea; Bitorianatxo jaitsiko da suziria jaurti ondoren.

Otsailaren 29an zabaldu zituen ateak Atzegiren tutoretzapeko etxebizitzak, Bergaran (Gipuzkoa). Ordura arte, adimen urritasuna duten pertsonen aldeko elkarteak bi etxe zituen, soilik, Debagoienean, Aretxabaletan (Gipuzkoa) biak.

Bergarakoan bizi direnen esku egongo da gaur herriko Mendekoste jaietako suziria botatzea. Nolabait, Atzegiko kideei ongietorria egitea izan da udalaren asmoa. 20:00etan agertuko dira udaletxeko balkoian, eta Gorka Rementeriak piztuko du jaiei hasiera emango dien suziria. Izan ere, tutoretzapeko etxean bizi diren zortzi kideen artean, Bergarakoa den bakarra Rementeria da. «Orain arte Eibarko [Gipuzkoa] etxean bizi izan da, eta izugarri pozik dago herrira bizitzera itzulita», azaldu du Elena Larrañagak, etxebizitzako arduradunak. Etxean bizi diren zortziak —lau neska eta lau mutil— eta haiek zaintzen dituzten begiraleak «oso hunkiturik» daudela adierazi du, balkoira ateratzeko ordua noiz iritsiko zain.

Elena Lete Garcia alkateak suziria botatzeko aukeraren berri eman zien Atzegiko kideei. Etxebizitza bisitatu zuen, erabiltzaileak ezagutu zituen, eta orduan egin zien gonbita. Udaletxeko balkoira aterata, bergararrek «erabiltzaileen aurpegiak ezagutzeko» aukera izango dutela azaldu du Larrañagak; «gehienak kanpotik datoz, baina hemendik aurrera Bergaran biziko direla eta bergarar izango direla adierazteko modua ere bada».

Izan ere, hiru hilabete eskas daramate herrian, eta tutoretzapeko etxebizitza «ez da oso ezaguna» oraindik. Horregatik, suziria botatzeko aukerarekin «oso pozik eta eskertuta» daudela nabarmendu du Larrañagak. Bergaran bizitzeaz gain, herrian egiten dute lan zortzi erabiltzaileek. «Gehienek Gureak-en egiten dute lan, baina pare bat eguneko zentrora joaten dira».

Bitorianatxoren jaitsiera

Atzegiko kideak ez dira izango Bergarako Udaleko balkoian azalduko diren bakarrak. Ohiturari jarraituz, Bitorianatxoren jaitsiera egingo dute ordu berean, San Martin plazan. Bi ekitaldiak amaitzen direnean, Udal Musika Bandak kalejira abiatuko du plazatik, herriko kaleak musikaz girotzeko asmoarekin.

Festetako lehen eguna izanik, gaur irekiko dituzte txosnak, 20:30ean, eta Bad Sound System musika taldeak herriko kaleak girotuko ditu, furgoneta baten gainean egingo duten ibilaldian. Txosnetako kontzertuak gauerdian hasiko dira, eta Fridays Crew, Bad Sound System eta Martxanterak VJ taldeak igoko dira oholtza gainera.

Eguraldi txarraren ondorioz, hainbat ekitaldi lekuz aldatu dituzte. Esaterako, Oxirondo azokan gaur egitekoak ziren parrila jana (20:15) eta Mugi erromeria (21:30) Seminarioko karpara lekualdatu dituzte. Bihar ere alda daiteke ekitaldiren bat: euria egingo balu, Erraldoien gunea pilotalekuan jarriko lukete, ez Munibe plazan. Hori bai, euria egin edo ateri izan, gaueko Kepa Junkera & Sorginen kontzertua San Martin plazan izango da. Astelehenean euria egingo balu, Seminarioko karpan egingo litzateke herri bazkaria, eta ez San Martin plazan.


Udazkenarekin batera perretxikozaleentzako ekintza ugari antolatu dute

Udazkenarekin batera perretxikozaleak aktibo egongo dira eta ekintza ugari antolatu dute eskualdean zehar hurrengo asteetarako.

Amurrioko Udalak, Amurrioko Arriola perretxiko elkartearen laguntzaz, XIV. Mikoturismo egunak antolatu ditu urriaren 22an, 23an, 28an eta 29an eta azaroaren 4an eta 5era bitarte. Urtero bezala ekintza ugari egongo dira asteburuan Amurrioko kale zein tabernetan.

Egun horietan guztietan, perretxikoak oinarri, pintxo lehiaketa menu gastronomikoen dastaketa antolatuko dira herriko taberna eta jatetxe ugaritan.

Azaroaren 4an, perretxikoen sailkapena eta artisau azoka antolatu dituzte Amurrioko frontoian. Azaroaren 5ean, aldiz, perretxiko erakusketa eta pintxo lehiaketako sarien banaketarekin amaiera emango diote aurtengo Mikoturismo egunei.

Laudio

Bere aldetik, Laudioko perretxikozaleen elkarteak XXXVII. Udazkeneko Mikologia Astea antolatu du azaroaren 2tik 5era.

Ostegunerako hitzaldia antolatu dute Zubiko etxean, Jose Maria Irabia Rudiez, Laudioko mikologia elkarteko kidearen eskutik.

Ostiralean, aldiz, erakustaldi gastronomikoa antolatu dute, Barakaldoko mikologia elkarteko kide den Jose Antonio Muñoz Vivasekin.

Larunbatean ekintzak mikologia elkarteko egoitzara mugituko dituzte, bertan perretxiko sailkapena antolatu dute 17:30etarako.

Azkenik, eta asteari amaiera emateko, igandeko 10:00etatik aurrera ekintza ugari antolatu dituzte Laudioko Herriko plazan: haur eta gazteentzako marrazki lehiaketa, gastronomia lehiaketa, pintxo dastatzea eta udazkeneko mikologia erakusketa, besteak beste.


Argia ikastolaren irakaspenak

Beti dute erakarmen berezia aberriaren ertzetan bizi diren euskaldunen berriek, bereziki haiek diru publikorik jaso ezinean direlarik, euren lurraldean euskara ofiziala ez delako. Tutera ondoko Fontellasen dago Erriberako nafarren Argia ikastola.

Banekien dokumentala aurkeztu behar zutela, Badira bagara izenekoa, Mondragon Unibertsitateko ikasle zirela, Olatz Artolak, Itxaso Frauk eta Marta Prolek egina. Ez ninduen dezepzionatu. Gipuzkoan egin dutena, beste euskal lurraldeetan ere egingo dute, urrian, Nafarroa Oinez han izanen dela baliaturik.

Gisa denez —han ziren Gipuzkoako ahaldun nagusia, eta MUko errektorea, besteak beste—, Argia ikastolako lehendakariak bereziki premia ekonomikoak aipatu zituen. Erriberako hamalau herritako ikasle askotxok kilometro franko egin beharra dute ikastolaratzeko, eta diru-laguntzarik apenas, Euskararen Foru Legearen zonifikazioa tarteko. Guraso eta lagunek lan asko egin behar dute eraikina margotzen, egokitzen, altzariak eramaten. Euskaltzale bakoitzak euro bat bada ere emango bagenie, haientzat laguntza handia. Alde erreibindikatibo hori presente egon zen, noski, baina beste alderdi jakingarriago batzuk ere bai.

Dokumentala ikusita, euskararen transmisioaren garrantzia geratu zitzaidan gogoan iltzatua, eta hori sentimenduz egitearena. Egon dira zenbait euskaltzale hara bizitzera joandakoak —Karmen Albisu, esaterako— euskara transmititu egin nahi izan dutenak. Eta egon dira transmisio horren hartzaile izatea onartu dutenak: ahaide, lagun eta abar. Hortik sortu da Tafallatik behera, Ebro alderago, gure aberriaren gune estimagarri hori. Bardeetako basamortuaren ondoan oasia. Eta horrekin batera kontzientzia, euskaldun guztiok osatzen dugun nazio kulturalaren kontzientzia, eta ikastolatik kanpo ere, nahiz aukerak oso ere murritzak izan, euskara atxiki beharra, mantendu eta erabili beharra.

J.M. Jimenez Jurio zenak Nafarroako euskararen historiari eskainitako liburuan, zamorar albaitari baten kasua kontatzen du. XVI. mendearen erdialdean, tuterar emazte batekin esposatu zen, eta Tuteran bizitzen jarririk, Nafarroako erresumako «protoalbéitar» plaza lortu nahi izan zuen —erresumako albaitarien artean nagusia—. Iruñeko albaitariek zamorar albaitariaren asmoaren aurka egiteko auzitara jo zuten, eta argudio nagusi gisa erabili zuten zamorarrak euskararik ez zekiela. Jimeno Jurioren hitzak euskaraturik:

«Soilik hizkuntzari helduz, ondorioztatzen dugu XVI. mendearen erdialdera arrunta eta ohikoa izan behar zuela euskara entzutea Erriberan, erresumako zati handieneko hizkuntza, batez ere merkatari, mandazain eta euskaraz baino mintzo ez zirenengatik, eta euskal elebakar haiek ferratzaile, albaitari, mediku, zirujau, botikariak, eskribau eta beste ofizialeen beharrean ziren. Batzuetan, interpretearen premian gertatzen ziren, Zamorako albaitariarekin bezala. Inola ere ez da sumatzen mendialdeko nafarrak beren hizkuntza ezberdinagatik baztertzeko joerarik; aitzitik, ematen du damu zirela haiei zuzenean ulertzeko gauza ez izategatik, euskaraz jakiteko gogoarekin batean». (Navarra, historia del euskera, Txalaparta, Tafalla, 1997, 97).

XVI. mendetik hona gauzak asko aldatu dira hizkuntzaren aldetik; besteak beste, euskaldun elebakarrik ez da egun Erriberan, eta segur aski, euskarak orduan baino aurkari gehiago ditu nafar-espainol sentitzen direnen artean, euskararekin batean euskal abertzaletasuna zabalduko eta indartuko den beldur; baina, euskaraz ez jakitea damu dutenak badira, eta ikasi nahi dutenak ere bai, eta dokumentalak dioen bezala, izango bagara haiek izatea ere behar-beharrezkoa dugu.

Baina guztietan miragarriena, dokumentalean bi neskak aditzera eman zutena gertatu zitzaidan. Honelatsu adierazi zuten: ikastola askatasunaren espazioa da guretzat, kalean ez bezala —euskaraz ez dakiten lagunak ditugu— han euskaraz egin dezakegu. Irakasle eta ikasleen artean konplizitate berezia dago, eta adierazi zuten bezala ematen zuen askatasunaren kontu hori ikastolan bai, kalean gehienetan ezin murritzago horretatik harago zihoala, euskara eta askatasuna lotuak bezala ikusten zituztela.

Neska horiek adierazten duten gogo hori, euskararen ikuspegi hori, askatasunarekin lotze hori, zenbat botatzen den faltan sarri askotan, Euskal Herrian leku euskaldunagoetan bizi direnen artean. Euskaraz jakin, baina erabili nahi ez. Gaztelaniaz Hegoaldean, eta frantsesez Iparraldean, nahitaez jakin beharra dagoen honetan, eta ingelesa ere, maila batean ezinbesteko den honetan, zergatik euskara ikasi, eta zergatik euskaraz egin? Argia ikastolakoen erantzuna: sentimendua transmisioan, euskara eta askatasuna lotzearena...

Eusebio Osa ahaztuak, gutxi gorabehera Argia ikastola sortu zen garai inguruan, honela idazten zuen Egin-en, euskara euskal hiztunontzat zer denari buruz:

«Euskal hiztunontzat euskara —bakoitzarentzat bere hizkuntza-hizkera— askoz ere gehiago da. Lan eta komunikazio-tresna izateaz gain, giro bat eta egurats bat ere bada. Alfonso Sastre gureak sarri esan ohi du gaztelera dela bere aberria. Gehiegikeria? Bai hizkuntzarekiko harreman utilitarioak bizi dituenarentzat, bai hizkuntza asignaturazko gorabehera bihurtu zaionarentzat, bai ofiziozko linguista arima-galduarentzat. Ez poetarentzat, ez hizkeraz maiteminduarentzat eta hizkuntza-hizkera bere odol-haragietan barreiatu duenarentzat.(...) Euskara, beraz, gure aberria. Zerk batuko, zerk bategingo gaitu sakonago gauzak, pozak, nigarrak, jaiotzak eta heriotzak izendatzeko hizkera berdinak baino? Hau omen da kreazioaren funtsa, gauzei izena ezartzea. Hau dateke kulturaren gailurra. (Lotsa guztien gainetik, Egin, 1985-05-03).

Nafar kontzientzia duenak Erriberan, funtsean, bi aukera ditu: 1. Euskara mendiko nafarren ondarea dela pentsatu, berarekin zerikusirik ez duena, edo 2. Beretzat hartu. Hor ditugu Argia ikastolako zuzendari-irakasle-ikasleak, gurasoak, eta era askotako laguntzaileak, denak behar-beharrezkoak, bigarren aukerari indarra emateko. Euskararen ofizialtasuna ere bai, noski, Nafarroan eta Euskal Herri osoan. Nola ez diegu, bada, lagunduko!


«Ametsa ekoiztu behar da berriro»

Etorkizun ikuspegia «lausotuta» ikusten du Sarasuak. Elkarlana nahitaezko jo du, baina nabarmendu du euskalgintzak «diskurtso autonomoa» eraiki behar duela.

Euskaltasunari buruz pilatutako ideiak Hiztunpolisa liburuan bildu ondoren, plazan, hitzaldietan dabil berriro Jon Sarasua (Aretxabaleta, Gipuzkoa, 1966). Irakaslea da Mondragon Unibertsitatean. Beste estrategia batzuk martxan jartzeko aukera badagoela uste du; azken hamarkadetan ikasitakotik, beste urrats bat egin litekeela.

Beste pauso baterako unea dela zabaltzen ari da. Ziklo berri bat?

Ez nuke ahoa beteko ziklo amaieraz hitz eginez. Euskalgintza modernoaren aro hau 50 urtean kokatu beharko genuke. Ardatz nagusiak martxan daude, eta segitu beharko dute: corpusa, hezkuntza, hedabideak, helduen euskalduntzea, kulturgintza, enpresena... Beste kontu bat da badagoela aro baten balantzea egiteko arrazoirik, badaudela sintoma kezkagarri batzuk; bestetik, baldintza soziopolitiko eta soziologiko berri batzuk usaindu ditugu. Horrek marka dezake estrategia berri batzuk martxan jartzeko komenentzia. Estrategia bisioaren alaba da. Eta bisioa dago lausotua. Ametsa ekoiztu behar da berriro.

Diskurtsoa berritu behar da?

Doinu beregain bat ekoitz dezake euskalgintzak. Kontua ez da diskurtso bat bestearen ordez kokatzea. Uste dut euskalgintzak asmatu behar duela gizarte osoari —gizartea oso zabala eta askotarikoa da— helarazten euskararen ametsaren doinu autonomo bat, alderdi blokeek transmitituko dizkioten doinu elektoralez beste usain propio bat izango duena.

Alderdiak alde batera utzita?

Ez. Alderdiak ezin dira alde batera utzi. Gai hau polistikoa da eta, horren barruan, politikoa ere bai. Alderdiak inportanteak dira, eta beren esparrua dute. Egin behar ez duguna da esparruak nahastu, euskalgintzako erakundeak alde batera etzan edota gai hau erabili alderdien indar metaketarako. Euskararen aldekotasun sakonena gizarteak alderdi edo bloke batekin subliminalki identifikatzea bloke horrentzat oso tentagarria da. Baina euskararentzat tamalgarria litzateke. Ez gaude horrelako akats estrategikoak onartzeko moduan. Rol banaketa posible da: batetik, zer doinu, diskurtso eta amets jariatu behar duen euskararen komunitatearen erdigune antolatuenak, alderdien usainetik erabat urrun. Bestetik, gai honekiko zein den alderdien rola.

Akordiorako aukerarik badago?

Bai. Eraiki liteke zoru komun bat, ezkontzarik gabeko adostasuna. Edo garrantzitsuagoa dena: identifikazio subliminalik gabea. Identifikazio zuzenik ez da egiten, baina identifikazio subliminalak, bai. Zorrotzago saihestu behar ditugu. Euskalgintzaren mezu autonomoaren uhina sinesgarritasunez hedatzen bada, doinu berri moduko bat sortzeko gai bagara, gauzak hobeto egin ditzakegu.

EAEra mugatuta, legebiltzarreko alderdiak ados jar daitezke?

Zailtasunak handiak dira, eta adostasun sendoa lortzerik ez da izango. Baina zertarako dago alderdien jokoa? Alderdien artean ikusi behar da zer blindatu, zertan ez lehiatu. Dena uzten bada demagogiarako, gutxiago aurreratuko dugu. Kontua da euskalgintzaren erdiguneak bere doinua eta erdigunea markatzea. Gero alderdiek ikusiko dute zer kalkulu egin. Badakigu dena ezingo dugula besarkatu. Euskal hiztun komunitatearen geruza zibil antolatuak ekoitz dezake bere doinu propioa. Eta alderdiei jokaleku adostuago bat eskaini, zoru komun minimo batean. Sinesgarritasun zeharkatzailea irabazi behar du, orain arte baino handiagoa.

Nafarroan eta Iparraldean, erakundeen babesik gabe, nola jokatu behar luke euskalgintzak?

Susmoa badut, adibidez Iparraldean, euskararen bandera ez ote den hartu minoritarioa den ideologia abertzale ezkerzaletik. Ez du lortzen euskararen gainbehera geratzerik. Barnealdeko herrietan hiztunen hariak lotu eta komunitatea eratzekotan, nondik hasi eta zer tonurekin egin? Euskara ekarri duten, eta mundu politiko abertzaletik oso urrun dauden pertsonekin zoru komuna osatzen hasiz gero? Galdera polita da gainerakoan noizko kalkula litekeen Baiona edo Ortzaize euskal estatu batean. Gaur bizirik gaudenok ikusiko ez dugun zerbaiten izenean merezi du Urepeleko hiztun komunitatea erabat pitzatzea? Aho txikiarekin diot, gutxiegi baitakit. Arlo batzuetan pista asko ematen dizkigute Bidasoaz bestaldeko eta Nafarroako euskaldunek.

Abertzale ez direnak erakartzen asmatu da?

Gutxiegi. Hezkuntzatik, elkarteetatik eta abarretatik asko egin da. Bestetik, beste musika batzuk izan dira nagusi herri honetan, politikoak, armatuak eta abar. Egoera horretan, ahal zena egin da. Abertzaletasunaren garrantzia handia izan da euskarari eusteko eta garatzeko; bakoitzari berea. Bestetik, euskaltasunarekiko atxikimenduak abertzaletasuna gainditzen du. Gure idazle sonatuenetako batzuk ez-abertzale argi agertu dira. Kontua da hemendik aurrera zer hamarraldi datozen, zer soziologia, zer jokaleku, eta hizkuntza komunitate gisa nola egin behar dugun bidea.

Aukera ikusten duzu erakarpen horretan pausoak emateko?

Baditugu indarguneak. Arlo emozionala ez daukagu kontra. Baina askotan gertatzen da euskalgintzak zirkulu euskaltzaleetatik pentsatzen duela, jende baten zirkuitu txikietatik. Garraio publikoan bidaiatu behar da Iruñean eta Irunen, Ezkerraldean eta Baionan. Eta liberalismo pluralista oinarri duen gizartean biziko gara. Zuk ez diozu esango autobusean alboan duzunari zer telefono erosi eta zer hizkuntzatan nabigatu. Euskaraz eta kitto! bezalako berbandi horiek tokitan daude benetako gure demolinguistikan.

Euskal Herri osoa euskalduntzearen ametsa doitzeaz ari zara?

Etorkizun ikuspegiak edo ortzimugak zabala izan behar du, anbiziotsua, tira egin behar dio praktikari. Ortzimuga errealitatetik harago jartzea ezinbesteko ariketa da. Exijentea da, hor urtu behar direlako iraganaren ezagutza, esperientzia, orain arteko estrategien maneiua, datorrena usaintzeko gaitasun intelektuala... Ortzimugak adimentsua eta mobilizatzailea izan behar du. Etorkizun ikuspegiaren plano horren azpian kokatu behar dira proiektu edo amets doituak. Kolektibo eta belaunaldi baten gaitasun errealei egokitutako ametsak. Doitu, horiek egin behar dira, amets kolektibo zehatzak. Baina ortzimugak zabalagoa izan behar du, eta nire ustez, gaur egun, lausoa, kolore batzuk zeruertzean, amets zehatz asko kabitzeko.

Eskema egokia izan da? Ezagutzan jarri indar handia, uste izanik erabilera etorriko zela hala.

Hori izan da 50 urte hauetako aroaren diseinua. Eta ez zen marrazki txarra garai hartarako. Pisu guztia ez zen jarri hezkuntzan. Itxaropenaren zati handia jarri da hezkuntzan, kopuruetan. Orain gehixeago dakigu. Hizkuntzaren biziberritzea zuhaitz bat da, adar-enborrak ditu, eta adar-enbor bakoitzak bere adarrak eta zotzak. Hezkuntza da adar-enbor bat. Egin ditzakegu gauzak hobeto, eta, bestetik, galde dezakegu egiten ari garena ote den egin behar duguna. Kontua ez da soilik A eta B ereduak D eredura migratzea. D ereduak berak du gaitza barruan.


Puntua egiteko tailer irekia, asteartean

Puntua egiten ikasteko eta puntua egiteko tailer irekia antolatu du Harituz elkarteak. Helburua da, azaroaren 25erako indarkeria sexistaren aurka egin nahi den bufanda osatzen joatea. Tailerrak datozen bi asteartetan izango dira, 18:00etatik 20:00etara, kultur etxean.


Daimler fabrikatzaileak 41 milioi euro inbertituko ditu Gasteizen

Erabaki horren helburu nagusia Vito eta V Klaseko modeloen produkzioa handitzea da, Mercedes-Benzek Gasteizen duen egoitzan.

Daimler automobilak egiten dituen fabrikatzaile alemaniarrak 41 milioi euro inbertituko ditu aurten Mercedes-Benzek Gasteizen duen egoitzan. Erabaki horren helburua V Klasea eta Vito modeloen produkzioa handitzea izango da, ohar baten bitartez iragarri dutenez.

Halaber, lehenengo lauhilekoan Vito ibilgailuaren salmentak % 61 igo dira, eta, guztira, modelo horren 21.300 auto saldu dituzte. V Klaseko modeloari dagokionez, berriz, igoera % 58koa izan da eta aztertutako epe horretan 9.300 ibilgailu saldu dituzte.

Gasteizen inbertituko duten diruaren kopuru gehiena karrozeria eta pinturako lanak egiteko bideratuta egongo da. Gainera, aurten egingo duten inbertsioak igoera nabaria suposatzen du 2015ean egin zutenarekin alderatuz.

Era berean, urrian beste lan-txanda bat gehituko dute aurretik aipatutako bi modelo horien produkzioa handitzeko asmoz.


‘Laburbira’-rekin hitzordua gaur, Irun Irutenen eskutik

Laburbira, Topaguneak antolatzen duen euskarazko film laburren zirkuituak, Irungo Amaian geldiadia egingo du gaur ostegunean, 20:00etatik aurrera. VIII. aldia du aurten Laburbirak, eta Irun Iruten euskara elkartearen eskutik dator hirira. Ordubetean 2009an eta 2010ean ekoitzitako bederatzi film labur ikusi ahalko dira gaur arratsaldean Amaia Kultur Zentroan, sosik ordaindu gabe.

Laburbiraren emanaldi bakoitzean bederatzi ikus-entzunezko eskainiko dira. Aurreko edizioetan bezala, honetan ere ahalegina egin da ibilbide luzeko egileak eta egile berriak kontuan hartzeko. Hala, Asier Altuna eta Angel Aldarondo bezalako zuzendari ezagunen lanak ikusi ahal izango dira, baina baita oraindik hain ezagunak ez diren Kepa Errasti, Jon Artola, Saioa Aizpurua Txintetilla, Aitor Artola, Irune Gurtubai eta Ibai Vigil-Escalera, zuzendarienak ere.

Gainera, aurreko edizioetan bezalaxe, 2010.urteko urriaren 30etik azaroaren 6ra Ermuan egin zen Kameratoian, Topaguneak antolatutako Ikus-entzunezkoen Rallyan, sortutako hiru lan sartu dira tartean. Hiru ikus-entzunezko hauek Kameratoiak ezarritako baldintzen arabera eginak daude:

– 18 eta 35 urte bitarteko gazteek eginak dira.

– Lau egunetan grabatu eta editatuak izan dira.

– Gutxienez 5 eta 10 minutuko iraupena dute.

– Antolatzaileek hasieran emandako gai edo aipu bat islatzen dute.

– Lehiaketa hartu duen herriaren zenbait ezaugarri edo lokalizazio agertzen dira.

Bestela ere, askotariko aukera egiteko arreta berezia jarri da, eta horrela, formatu, estilo eta izaera oso ezberdineko piezek osatzen dute emanaldia: dokumentala, animaziokoa, sormenekoa, umorezko laburrak, serioagoak, irudi errealekoak…

Hauexek dira proiektatuko dituzten filmak eta zuzendariak:

Maritxu, Kepa Errasti

Artale, Asier Altuna

Ondar ahoak, Angel Aldarondo

S@rtaldea, Jon Artola

Esku-titi, Saioa Aizpurua Txintxetilla

Blank postcards, Aitor Artola, Irune Gurtubai eta Ibai Vigil

Biak bat, Zapatilla Films

Barrura begira, Trastaka

Nire bista faboritoa, Kontraplano.


Gipuzkoako Herriarteko finala ikusteko, txartelak salgai, Irizarren

Hernanik finala jokatuko du datorren igandean, Gipuzkoako Herriarteko Txapelketan, laugarren urtez segidan. Beste behin ere, hernaniarren babesa eskertuko dute pelotariek, Berrobi taldearen kontra jokatzeko. Sarrerak salgai daude Irizarren, larunbata arte, 18:00etatik aurrera.


Laudioko Sari Nagusia bertan behera, "baldintza duinak" eskaini ezin dituelako

Laudioko Sari Nagusia bertan behera geratu dela berretsi du gaur Laudioko Txirrindularitza Elkarteak, lasterketa "baldintza duinetan" antolatzea ezinezkoa izan zaiolako. Txirrindularitza elkarteak gaur eman du prentsaurrekoa, Gasteizen.

Erakunde publiko eta pribatuen eskutik jasan dituzten murrizketak izan dira Laudioko Sari Nagusia bertan behera uzteko arrazoi nagusiak. 70.000 euroko aurrekontua du lasterketak.

Elkartetik jakinarazi dute Vital-Kutxa bezalako erakundeak iaz eman zuten diru kopuru bera ematera konprometitu zirela, baina "euskal kutxen bategitearen ondotik, antolakuntzarako euro bakar bat ere eman ez dutela".

Apirilaren 21ean egitekoa zen lasterketa; orain dela 62 urtetik antolatzen zen Araban.


Azken txanpan sartuak dira Leitzako ihoteak

Igandeko atsauretuen kalejira jendetsua izan zen, hotzari aurre eginez

Leitzako ihoteak azken txanpan sartuak dira. Urtarrilaren 25ean, asteartean goizeko 09:30ean dute hitzordua mozorroek Erasote auzora abiatzeko eskean. Gaztetxoenek, ordea, goizeko 11:30ean Txan magoaren emanaldia izanen dute zinean. Eguerdiko 14:30ean eskean ibilitakoek bazkaria izanen dute Aurreran eta arratsaldeko 18:30ak aldera, Leitzako Atsaureen kalejira izanen da. Eta aurtengo ihoteei errematea emateko, Gaubela taldearen eta txarangaren emanaldiak.

Leitzako ihoteak azken txanpan sartuak dira. Urtarrilaren 25ean, asteartean goizeko 09:30ean dute hitzordua mozorroek Erasote auzora abiatzeko eskean. Gaztetxoenek, ordea, goizeko 11:30ean Txan magoaren emanaldia izanen dute zinean. Eguerdiko 14:30ean eskean ibilitakoek bazkaria izanen dute Aurreran eta arratsaldeko 18:30ak aldera, Leitzako Atsaureen kalejira izanen da. Eta aurtengo ihoteei errematea emateko, Gaubela taldearen eta txarangaren emanaldiak.

Dena dela, larunbatetik hasita hainbat ekitaldi izan dira Leitzako ihotetan: bazkariak, musika, kontzertuak gaztetxean, dantzaldiak… Igandean, hotz beldurgarriari aurre eginez atsauretuen kalejira jendetsua izan zen, Incansables txarangaren laguntzarekin: Erdi Aroko gaztelua, hondartzako zaindariak, euskal mitologiako pertsonaiak, gospel kantariak, medikuak eta hauek banatzen dituzten botikak, batukada, Asturiasko gaiteroak, edo ia inoiz hutsik egiten ez duten indioak eta bakeroak… Denetatik ikusi zen Leitzako kaleetan.

Astelehenean Gorriztaran, Arkiskil, Sakulu eta Erreka auzoetan ibili ziren gazteak puxkak biltzen eta aipatu bezala, asteartean Erasote inguruan ibiliko dira, aurtengoz atsauretuen pestari bukaera emateko.


Aurten ere, bi final

Bilboko Aste Nagusiko pilota feriak lau jaialdi izango ditu. Olaizola II.a: «Sinatuko nuke egun nagoen sasoian egotea erretiroa hartu arte»


Bilboko Metroko zuzendaritzak eta langile batzordeak bilera egingo dute bihar. Azarotik protestak egiten dabiltza beharginak


Uda ostean berotasuna

Greziar mitologiak kontatzen duenez, Prometeok sua lapurtu zion Zeusi gizakiaz errukitu eta hauei indar pixka bat eman asmoz. Azkenean, zigortu egin zuten Jainkoena zen elementu hau gizaki ahulen eskura jartzeagatik. Mitoak mito, Jainkoen beldurrak egia bilakatu eta asko dira urtero gizakiaren erruz erretzen diren baso, sastraka eta belardiak. Euskal Herrian urrian hasi zen sute denboraldia eta apirilera arte iraungo du. Nahiz eta sute kopuruak gora egin munduan, azken urteetan nabarmen egin du behera Euskal Herrian, honezkero, lotsagorrituta behar duen Prometeori zigorra kentzen lagundu nahi bagenio bezala.

Beren ohiko tenperaturetara ezin bueltatu dabiltza oraindik ere Grezia edo Kaliforniako lur sail berotuak. Euskal Herrian 1982 eta 1989. urteetara egin behar da atzera garai goriez hitz egiteko. Milaka izan ziren erretako hektareak, eta hura bizitu zutenen memoriaren sail bat ere garrek belztu zutela esan liteke. Ordutik ez da hain egoera larririk izan, eta azken urteotan beheranzko joera garbia da administrazioetako estatistikei begiratuz gero. Hala ere, uda igaro eta eguraldi hotz eta euritsuak hasi diren arren, basozain eta suhiltzaileek sasoi honetan pizten dituzte alarma guztiak, gure lurraldean sute arriskua urritik udaberrira arte luzatzen baita.

Gutxi izango dira Gipuzkoan Donostia, Lasarte, Astigarraga eta Usurbilgo mendiak Juanito Zapirain basozainak bezain ondo ezagutzen dutenak. “Bizitza karanbola bat da”, dio irribarrez. Txiripaz ez omen zen geratu baserrian, eta kontuak kontu, mendizain izateko oposizioetan eman zuen izena. Lehen urteetan Elgoibar (Gipuzkoa) inguruan ibiltzea egokitu bazitzaion ere, ondorengo hamalauak Donostialdeko txoko-bazterrak zaintzen daramatza. Bakarka edo binaka, goizetan lan aktiboagoa egiten dute; adibidez, inguruak gainbegiratu, isuriren bat izan bada hara joan eta neurriak hartu, ehiztariak kontrolatu edo mendira joan nahi duen kamioiren bati baimena eman. “Beti dago zerbait egiteko”, dio. Bere lana gustuko bide du, betidanik izan baitu naturarekiko miresmena, eta horren adibide da ongi zaindutako koaderno bat erabiltzen duela inguruko enborrik handienen perimetroei buruzko oharrak hartzeko. Hamalau urtetan aurrera eramandako azterketa honen bidez, zuhaitzak hazten nola doazen erraz ikusten da. Adibide bat hartuta, “Markes basoko haritza” lehen aldiz 2003an neurtu zuenean 3,50 metroko perimetroa zuen eta 2007an 3,70ra hazia zen. Hala ere, bat baino gehiagoren garapena “haizeak botata” hitz tristeekin moztu behar izan du.

Errenteriako (Gipuzkoa) Zapirainen hitzetan, mendia ezagutuz gero, gauza jakina da Kantaurialdean hezetasun handia izaten dela udan; beroa egin arren, noizean behin euria ere egiten duenez, landaredia berde-berde izaten da. Berde den lekuak hezetasuna badela esan nahi du eta horrek ez dio suari aurrera egiten uzten, horregatik, umidurak behera egin ahala igotzen da sute arriskua, zer esanik ez hego haizeak hauspo-lana egin dezakeenean. Araba eta Nafarroako mendiek itsasotik datorren hezetasunari eusten diote eta horrek mikroklima hezea sortzen du Euskal Herrian. Nikolas Regerat Hendaiako (Lapurdi) suhiltzaileen burua Zapirainekin bat dator: “Udan mendiak sobera berde izaten dira eta hor ezin surik sortu”. Udazkenetik aurrera tenperaturek behera egiten dute eta landaredia lehortu egiten da. Otea, garoa eta orbela, besteak beste, lehor-lehor eginda geratzen dira lurrean geruza antzeko bat sortuz. Egoera horretan asko handitzen da sute arriskua, berotegi efektua eragiten baitio lurzoru idorrari. Euririk egin gabe egun batzuk daramatzanean, hego haizearen laguntzarekin, nahikoa da zigarrokin bat mendiak pixkanaka su hartzeko.

Azken urteotako beheranzko joera

Dena den, administrazioek emandako datuen arabera, sute kopuruan beheranzko joera garbia ikusten da Euskal Herri osoan. Muturreko adibide bat hartuta, duela 25 urte, Arabaren laurdena ke artean joan zen, 2.667 ha erre baitziren 105 sutetan. Iaz, berriz, probintzia berean 25 ha erre ziren 38 sutetan. Estatistikei erreparatuz, zenbakiak txikitzen joan dira eta azken urteotako mailarik baxuena izan zen 2006koa –ikus hurrengo orriko taula–. Aurten marka horiek hobetzeko bidetik doazen arren, oraindik ez dituzte datuak plazaratu.

Estatistiketarako txostena egiteko sute bakoitzaren ondoren basozainek duten ustea hartzen da kontuan. Txosten horiek urte amaieran plazaratzen dira eta urtearen balorazioa egiteko balio dute, bertan aipatzen baitira kalte, kostu eta kausak. Adibidez, Gipuzkoako iazko datuei so eginez, deigarria da basozainek tximistei egotzi dizkietela suteen %2, nekazal erreketei %5, larreen erreketei %7 eta nahita emandakoei %33.

Kalte egin nahi duen norbaitek suaren jokaera ezagutzen badu, mendiko moto bat hartu eta metxero batekin mendi osoak kiskal ditzakeela erakutsi dio esperientziak Zapiraini. Gutxi direla uste duen arren, bere ustez piromanoak dira arriskutsuenak eta Euskal Herriko mendietan izaten diren suteen atzean interesak izaten direla ziur dago. Mendizainaren iritziz, baimena izan edo ez, artzain askok suak pizten dituzte inguruak txukundu edo larrak hartutako belazeak garbitzeko. “Pare bat piromano bakoitzeko, milaka nekazari edo artzain arriskutsu daude”. Horren harira, Nikolas Regerat suhiltzaile lapurtarrak 2000. urteko otsailean gertatua ekarri du gogora: “Ezterenzubin (Nafarroa Beherea) tragedia handia gertatu zen orduan, artzain batek piztutako suak mendian zebiltzan bost pertsona inguratu eta bertan hil baitzituen”. Baina Regerat kapitainak uste du piromanoak ez direla hain gutxi uste du: “Azken urteetan behera egin du sute kopuruak pertsona horiek ez dutelako aukera onik ukan surik pizteko, baina parada izaten dutenean ez dute galtzen uzten”. Gainera, ziur dago gauez pizten dituztela, errazago hanka egiteko.

Piromanoak gutxi ala asko izan, gehiago dira gizakiaren axolagabekeria edo hasiera batean kontrolatuta piztu eta eskuetatik ihes egindako txinpartak. Bizkaiko Aldunditik diote istripuz edo nekazaritzako arloetan egiten diren garbiketengatik, sutea sortu duenaren kontroletik haratago joaten bada, larrialdietara egiten dutela dei. Kasu hauetan erantzuna emateko denbora laburra izaten da eta suteak amatatzeko baliabideak epe laburrean jartzen dira. Bizkaiko Alduntidik diotenez, mendiko bide sare onei eta suteen prebentzioan lan egiten dutenei esker salbatzen dira mendi-sail asko urtero. Hego Euskal Herrian 263 basozain daude mendi eta basoak zaintzen.

Suteen errudunak harrapatzea ez da lan samurra izaten, kea zeruan nola, hala desagertzen baitira hauek. Piromanoek neurri guztiak hartzen dituzte ez ditzaten harrapatu. Egun, eragindako kaltearen araberakoa izaten da ordaindu beharreko zigorra. Ez dira gehiegi aldatzen kopuruak probintzia batetik bestera, eta adibidez, Gipuzkoan urraketa arinak 1.000 euro arteko zigorra dute, larriek 10.000 artekoa eta oso larriek 100.000 eurorainokoa. Larritasuna kalteak konpontzeko kostuaren eta denboraren arabera sailkatzen da. Kode penala aplikatuz, kartzela zigorrak ere ezar daitezke: sua piztu baina sutea ez badu eragin, sei hilabete eta urtebete artean; sutea sortuz gero, urtebete eta bost urte artean; eta sutean pertsonen bizia arriskuan jarri badu, 10 eta 20 urte arteko kartzela zigorrarekin zigor daiteke eragilea. Regerat suhiltzailea pozik da legeak ere gogortzen ari direlako denborarekin. “Ezterenzubiko gertaera tristearen ostean, adibidez, prefetak legea gogortu zuen suak noiz eta nola piz daitezkeen zehaztuz”.

Sutearen jatorria identifikatzeko, kataluniarrek oso teknika aurreratuak dituztela dio Zapirainek. Belar eta adaxken zein alde dagoen beltzago aztertuta, haizearen norabidea zehazten dute, eta horrekin batera, sua nondik etorri den. Honela, pixkana-pixkana, mendi oso bat kiskali ostean, sua piztu den metro koadroraino hel omen daitezke eta bertan pospolo bat aurkitu.

Basoberritzea eta prebentzioa

Sutea izan ondoren, baso ingeniarien esku geratzen da basoberritze plana egitea. Lurzoruaren ezaugarriak, basoaren altuera, mendiaren forma, inguruko erreken ugaritasuna eta beste zenbait faktoreri begiratuz erabakitzen dute zein diren berriz ere landatzeko zuhaitzik egokienak.

Sua geratzeko baso itxiak, pagoak, izei sailak eta antzeko ezaugarriak dituzten zuhaitzak behar izaten dira. Bigarren maila batean leudeke haritz eta urritzak, suari bere neurrian, baina aurrera egiten uzten baitiote. Azkenik, eukalipto eta pinuek suaren aurka ez dute ezer ere egiten eta azkar hartzen dute su, izan ere, hauek erraz baimentzen baitute lurrean sastrakak jaiotzea, eta horiek dira suteen kausa nagusiak. Euskal Herriko basoetan pinua da nagusi, baina orain, pixkana-pixkana, beste zuhaitz motak ari dira ereiten. “Suteen ondoren beti horiek landatzen zituztenean, atzean interes ekonomiko argiak zeuden. Orain berriz, pinu-egurraren balioak behera egin du eta ekologia indar-hartzen doa, CO2aren aurka hobeak baitira haritz edo pagoak, eta aisirako ere, zer nolako ezberdintasuna bazter guztiak sastrakez betetako pinudi batetik pasioan ibiltzearen edo haritzek sortzen duten gerizpe txukunetik ostera egitearen artean!”, dio Zapirain basozainak.

Etxeak berreraiki, kalte ordainak jaso, eta azkenerako lur eremuaren zati bat berriz ere berdatzen joaten da. Alabaina, dena lehen zegoen bezala geratzea ezinezkoa izaten da. Lur eremu publikoetan hazitako basoa izanez gero, berriz ere erein egiten da. Zapirainen hitzetan, pribatua bada, askotan nazkatu egiten dira basoa zaintzeaz eta ez dute berriz ere landatzen. Hala egin nahi badute, instituzioen aldetik diru laguntza bereziak jasoko dituzte kaltetuek.

Administrazio guztiak bat datoz: sutea gertatu ostean, sutearen kausak bilatzen dituzte eta planifikazioan egindako akatsik ikusten badute, hori konpontzeari ekiten diote. Su ebakiak egin, mendira heltzeko pistak hobetu edo elektrizitate zutoinen bat izan bada txinpartaren sorburua, neurriak hartzen dituzte. Honez gain, sentsiblizazio kanpainak egiten dituzte, biztanlegoaren kontzientzian eragin asmoz.

“Egungo gizarte aurreratuan denetik dugu: basozainak , suteen aurkako sentsibilizazio kanpainak hedabideetan, suhiltzaileak beren kamioi, helikoptero eta abarrekin; baina kontua da, gure aiton-amonen garaian apenas izaten zela suterik mendietan”, dio Errenteriako mendizainak. “Lehen jende asko nekazaritzatik bizi zenez, mendiak txukun-txukun izaten zituzten eta honez gain, esango nuke jendea ez zela hain axolagabea”. Azken urteotako beheranzko joera euskal biztanleria kontzientziatu egin denaren seinale litzateke, baina bai Nikolas Regerat eta baita Juanito Zapirainek ere lanean jarraitu beharko dute, gerta daitekeen edozein gorabeherari aurre egiteko. Denboraren joanarekin, errenteriarrak koadernoan zuhaitzik sendoenak markatzen jarraituko du eta agian, ez du paper zuriko zuhaitzen garapenik “kiskalita” hitz beltzarekin erre beharko.


Artisten kabia ematen ari dena

Sormena eta kultura hiri eta herri handietatik deszentralizatzeko asmoarekin martxan jarri zuten Sormenaren Kabia Alkizan.

Alkiza landa-eremuan sormena landu nahi duten artistentzat toki paregabea dela sinistuta martxan jarri zuten proiektu hori. Artistentzako egonaldien bigarren ekitaldian, Nagore Legarreta eta Beñat Ralla sortzaileen proiektuak izan dira aukeratuak.

Legarretak, magoa bailitzan, ontziekin argazki kamerak sortu eta argazkiak ateratzen irakatsi die gerturatutakoei bere egonaldian zehar. Natura ikuspegi berri batetik behatzen ikasi dutela azaldu dute alkizarrek.

Beñat Rallak MugMus Laborategiko, Jone Amezaga, Ioritz Galarraga eta Iñar Sastre kideak bidelagun izan ditu euren bigarren lanean, Garaiz: 60 taupada minutuko obran.

Unai Sorarrain bideogile alkizarra sortzaileen alboan izan da herrian egin duten egonaldian zehar eta baita Alkizatik kanpora ere. Argazki kamera eskutan, talentuz eta arimaz jarraitu du sortzaileen lana. Abenduaren 13an Sorarrainek egin dituen ikus-entzunezkoak jendaurrean aurkeztu zituzten eta jarraian, Nagore Legarreta eta Beñat Rallaren esperientzia ezagutu zuten euren ahotik. Ekitaldi xumea, gertukoa eta hunkigarria izan zen.


Pilotalekuko argiak aldatu eta izena margotu dute Belauntzan

Egun batzuz itxita egon da Belauntzako pilotalekua, LED teknologiadun argiak jartzeko eta frontoiaren izena eta urtea berriro margotzeko; 5.000 euroko inbertsioa izan da.

Pilotalekuko argiteria aldatu dute Belauntzan. Zaharrak kendu eta LED teknologiadun argiak jarri dituzte. Bestalde, frontoiaren izena eta urtea berriro margotu dituzte. Lan horiek egin bitartean itxita izan dute frontoia, baina, dagoeneko, denek erabiltzeko moduan jarri dute.

Berrikuntzak egiteko 5.000 euro inguru baliatu dituztela azaldu du Silvia Moneo Belauntzako alkateak. Aldaketaren arrazoiak argi ditu Moneok: «Orain arte zeuden argiei kosta egiten zitzaien guztiz piztea eta, kontsumorako ere, luzera begira, inbertsio ona iruditzen zaigu». Lehen, sistema bakarra zuten frontoiko argiak pizteko: ostatuan edo udaletxean eska zitekeen eta, itxita bazeuden, ez zegoen modurik argiak pizteko. Duela gutxi, ordea, QR kodearen bidezko sistema jarri dute martxan, edonork, noiznahi, argiak pizteko aukera izan dezan.


Oria ibaiak gainezka egin du Zumean

Udalak Emergentzia protokoloa ezarri du eta herritarrei neurriak hartzeko deia luzatu die, bereziki, Alejandro Kalonge, Ama Kandida, Bazkardo, Kaletxiki, Zumea, Kale Nagusia eta landaguneetako bizilagunei. Goizaldeko 1.00etan Ernaitza zaharraren atzealdeko garajeetan ere sartu da ura.

Bideoa | Argazkiak | Kronika

Arazo bat baino gehiago sortu du euriak Andoainen. Garai beretsuan N-1aren azpialdeko pasabidea itxi behar izan dute putzu handi batengantik, eta Bazkardora bideratu dituzte ibilgailuak Andoaindik ateratzeko. Eta N-1a bera ere itxi egin behar izan dute Andoain eta Lasarte artean Tolosarako norabidean kamioi bat irauli eta gasolioa isuri duelako. Horrez gain, gaur goizaldeko 1:00etan Ernaitza zaharraren atzealdeko garajeetan sartu da ura; gero behera egin du mailak. Eguerdi aldera, berriz, Oria ibaiak gainezka egin du Zumean.

Eguraldi iragarpenak ikusita, Andoaingo Udalak Emergentzietarako protokoloa jarri du martxan goizeko lehen orduan. Aipatu aurreikuspenen arabera, datozen orduetan ere euria gogotik botako du:

Asteartea, hilak 15:

- 24 ordutan 80 L/M2 baino gehiago pilatzeko probabilitate handiari dagokion alerta laranja Kantauri isurialdean 00:00etatik 24:00etara.

- Elurrari dagokion abisu horia 00:00etatik 24:00etara.

- Haizeari dagokion abisu horia haizeguneetan 00:00etatik 12:00etara.

- Itsasaldeko arriskuari dagokion abisu horia 03:00etatik 18:00etara.

Asteazkena, hilak 16:

- 24 ordutan 60 L/M2 baino gehiago pilatzeko probabilitate txikiari dagokion abisu horia Kantauri isurialdean 00:00etatik 24:00etara.

- Haizeari dagokion abisu horia haizeguneetan 00:00etatik 18:00etara.

- Itsasaldeko arriskuari dagokion abisu horia 03:00etatik 18:00etara.

Prebisio horien aurrean, Udalak dei egin die herritarrei tentuz ibili eta edonolako ezustekoak saihesteko behar adina neurri har dezaten; modu berezian, emergentzietarako protokoloan jasotako puntu beltzen arabera, Alejandro Kalonge, Ama Kandida, Bazkardo, Kaletxiki, Zumea, Kale Nagusia eta landaguneetako bizilagunei luzatu die deia.

Edonola ere, Udalak jakinarazi du behar besteko baliabideak jarriko dituela abian ahal den neurrian egunerokotasuna bermatzeko. Ustekabeko edo oharrik izanez gero, honako telefono zenbakiak jarri ditu herritarren eskura:

- Udala: 943300830.

- Udaltzaingoa: 092 / 900300819.


Kontzertu solidarioa ostiralean Brigitarren komentuan

Ostiral honetan, abenduaren 11n, talde ezberdinek kontzertu solidarioa emango dute Brigitarren komentuan. 19:00tan hasiko den ekitaldian Neskur Txalaparta, Brigitarren komentuko Ahizpa Afrikarrak, Xumela Abesbatza eta Rociero Abesbatza ariko dira.

Ben Younech (Tanger-Ceuta) proiektua babestuko dute.


Denak erlojuari begira

Espainiako Vueltako lehen lau sailkatuak 43 segundoren tartean iritsiko dira azken txanpara. Aldapa gora izan ez diren aldeak gaurko erlojupekoak eragin ditzake.


Patxi Lopez Madrilera joan da, PSOEren bilerara

Patxi Lopez Eusko Jaurlaritzako lehendakaria Madrilera joan da gaur, PSOEk deitutako bilera. Jose Blanco alderdiko idazkari nagusiorde eta Leire Pajin Antolaketa idazkariarekin bazkaltzen batzartuko dira PSOEko hainbat agintari, Jose Luis Rodriguez Zapatero Espainiako Gobernuko presidenteak gaur iragarritako neurriei buruz hitz egiteko. Lopez bera da PSE-EEko idazkari nagusia.

Jaurlaritzako lehendakaria gaur Ikerketako Euskadi sari banaketara joatekoa zen, baina ezingo du. Isabel Zelaa Hezkuntza sailburuak ordezkatuko du.


Besaideko oroimen egunera

Sakanako Mendizaleak Taldeak mendi irteera antolatu du igandean, hilaren 20an, Besaideko Oroimen Egunera hain zuzen. Goizeko 8:00etan jarri dute hitzordua Etxarri Aranatzen, baina ez da autobusik izanen. Besaide Udalaitz eta Anbotoren artean dagoen 564 metroko mendia da, Bizkaia, Araba eta Gipuzkoa arteko muga egiten duena. 1995. urtetik eta Euskal Mendizale Federazioak antolatuta, Besaide tontorrean mendi istripuz hildako euskal mendizaleak oroitzen dira. Elizkizuna eta omenaldi xumea izaten dira.Bestalde, Etxarri Aranazko Larrañeta elkarteak Etxarri-Irantzu mendi ibilbidea antolatu du. Goizeko 7:30ean aterako dira, eta Irantzun bazkaldu eta gero itzultzeko autobusa izango dute. Hurrengo irteerakIrailaren 27an Iratxo mendi elkarteak irteera antolatu du Aratzera, eta egun horretan bertan Larrunera joko dute Altsasuko Mendigoizaleek.


Lauburuk Trafatrans taldea jasoko du

Bigarren B Nazionaleko txapelketako bigarren jardunaldian, Lauburuk Belabietan debutatuko du Tafatrans F.S. talde nafarraren kontra. Bi taldeak, porrota bana jasan ostean jokatuko dute aurrez aurre. Piparreroak 4-2ko emaitzarekin itzuli ziren Pinseque F.S. taldearen aurka eginda eta nafarrak, berriz, Zierbenaren etxean 0-4 galdu zuten.

Lehendabiziko porrotaren ordainetan, Alfredo Hualde entrenatzailea, ukitutako hainbat jokalari berreskuratzen saiatuko da, erronka berri honi bermearekin aurre egin ahal izateko.

Lantaldea konfiguratzen jarraitzen dugu, denboraldi hasiera honetan. Aste honetan Cristian Davilak baja eman du, lan arloan hainbat aldaketa izan eta hartutako konpromisoa betetzeko aukerarik gabe geratu denean jakinarazi dio klubari.

Baina albiste guztiak ez dira txarrak izan. Aurreko astean, denboraldi honetako fitxaketarik nabarmenena den Andoni Carlosenak ezin izan zuen Pinsequen parte hartu, pasa den denboraldian Errumanian ibili ondoren, atzeratu egin baitzen fitxaketa. Baina asteartean klubak albiste ona jakin zuen, hau da, dokumentua federazioan zegoela eta lizentzia bideratzeko arazorik ez zegoela. Beraz, larunbat honetan, Belabietan izango den berrikuntzetako bat izango da gazte nafarra eta itxaropen handia dago gaztearengan. Bertako gisa, Andoni Zumeta, Nordine, Aldalur eta Zuhaitzek ere debutatuko dute. Azken hau berriro etorri da bere etxea izan zenekora.

Tafatrans F.S. taldea, Ramón Navarrok gidatzen du, Lauburu zuzendu zuen bere urrezko garaian, hau da, Zilarrezko Mailan zegoenean; lantalde gazteaz osatua dago eta txapelketari neurria hartzen doazen eran, afizioari poz handiak emango dizkietela ziurtatu daiteke. Talde gaztea, bai, baina kalitate handikoa eta partida bakoitzean hiru puntuak etxeratu ahal izateko jartzen dituzten gogo eta grinagatik oso arriskutsuak ere bai.

Taularen goiko eremuan kokatu eta hurrengo partidak aparteko presiorik gabe jokatu ahal izateko, lehian dauden hiru puntuak oso garrantzitsuak dira bi taldeentzat.

Bazkide berriak egiteko kanpaina ere, martxan da oraindik. Gure web orriaren bidez, kiroldegiko atean edota klubeko bulegoetan edozein kiderekin harremanetan jarrita egin daiteke. Bazkidea partida guztietara doan sartu ahal izango da, Aldaz hortz-klinikan %10eko deskontua izango du eta etxean jokatutako partida guztietan, bazkideen artean, bi lagunentzako afari baten zozketa burutuko da atsedenaldian.

Areto Futbolaren eskualdeko afizionatu guztiak animatu nahi ditugu, Belabietan jokatuko den lehendabiziko partida hau ikustera etor daitezen. Talde moreak, jarraitzaileei poz handiak eta Areto Futboleko arratsalde ederrak eskainiko dizkiela ziur egonik, partidaz gozatzera etortzea gonbidatzen ditugu.


Pilotari berriak: Josu Eskirotz Redin

Ama ultzamarra, Ezkabarten jaioa dugu Josu Eskirotz Redin 1998ko uztailaren 17an. Iaz debutatu zuen Labriten.

Ezkabarten, Makirriainen jaioa dugu Josu Eskirotz Redin 1998ko uztailaren 17an. Iaz debutatu zuen, maiatzaren 26an, Labriten. Bai eskuinez, bai ezkerrez, pilotari polita. Ezkerrez eskuinaz bezain ona da, hobea ez bada.

Eta hona ekarri dugu bere ama ultzamarra delakoz, arraiztarra hain zuzen, Galbarnekoa, Maruja Redin.

Ea aurrera egin eta pilotan arrastoa uzten duen. Ez diogu bertzerik desio.

Oharra: Guk Josu Eskirotz jarri dugu, baina toki guzietan Iosu Eskiroz dut ikusten; dirudienez horiek dira izen-deitura ofizialak pilota munduan. Barkatu okerra.


Kontu Auzitegiaren epaiari helegitea jartzea onartu du GHK-k

Argudiatu du epaileak ez duela behar bezala frogatu aurreko errauste plantaren gaindimentsioa. Azpiegitura hori gelditu izanak eragindako kostua —46 milioi euro— EH Bilduko agintariek ordaintzea nahi dute EAJk eta PSE-EEk.

Urriaren 10ean GHK Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioko arduradun ohi Ainhoa Intxaurrandieta eta Iñaki Errazkin errugabetu egin zituen Espainiako Kontu Auzitegiak — aurreko legealdiko GHK-ko presidente eta Gipuzkoako Ingurumen diputatu ohiak, hurrenez hurren— . GHK-ko oraingo arduradunek jo zuten auzitara, EH Bilduko agintariek 2013an Zubietako erraustegiaren proiektua geratu zutelako; geldiarazte horrek ekarritako gastua Intxaurrandietak eta Errazkinek pagatzea nahi zuten: 46 milioi euro. Auzitegiak eskaria atzera bota zuen, baina auzibideari eutsi egingo diote salatzaileek

GHKren batzarrak errekurtsoa aurkeztea erabaki du, EAJ eta PSE-EE-ko ordezkarien aldeko botoekin (%55,6); kontra bozkatu dute %10,2k, GHK-k ohar batean jakinarazi duenez. Erabakiak —eta are gehiago zigortua izango balitz— bere eta bere familian izan dezakeen eraginaz ohartarazi du Intxaurrandietak. Nahiz eta egun GHK-ko kide ez izan, batzarrean hitz egin du.

Zabortegietakoa erraustu

GHKren abokatuen iritziz, epaiaren ondorioak ez du praktikatu diren frogen babesik. Jose Ignacio Asensio Ingurumen diputatuarentzat, berriz, ebazpenak ez ditu aintzat hartzen auziarekin loturik beste instantzia judizial batzuek emandakoa epaiak; hala nola ,EAEko Auzitegi Nagusiarena, zeinak, bere ustez, "argi eta garbi" frogatzen duen kontsortzioaren aurreko kudeatzaileek "agintea desbideratu zutela, eta horrek milioi askoko galerak ekarri zizkiola sozietate kudeatzaileari eta Gipuzkoako herritarrei".

Kontu Auzitegiaren lehen epaia ez dator bat horrekin, eta, areago, ohartarazi du geldiarazitako errauste plantaren proiektua "gaindimentsionatuta" zegoela: finean, kaltea baino gehiago, onura ekarri ziola erabaki horrek Gipuzkoari.

Berriak bere igandeko edizioan aurreratu zuen moduan, GHK-k uste du gaindimentsioren auzia ez duela behar bezala frogatu epaileak. Helegiteak dio badirela beste aukera batzuk errauste plantaren gaindimentsionatzearen balizko arazoari aurre egiteko: zabortegietako hondakinak ere erraustea, kasu.

"Arazoren bat balego, hondakin gehiago ekarriz emango litzaioke irtenbidea, eta aukera hori ez du aintzat hartu auzitegiak", dio txostenak. San Markokoa (Errenteria) 2008an itxi zuten, 2014an Urtetakoa (Zarautz), 2015ean Sasietakoa (Beasain), eta 2016an Lapatxekoa (Azpeitia). Txostenean ez du zuzenean aipatu Gipuzkoatik kanpoko zaborrak ekartzearen aukera, baina iradoki dute.

Zubietako errauste planta geltzeko eskatu zuten larunbatean Donostian eginiko manifestazio jendetsu batean: 10.000 pertsona, deitzaileen arabera.

EH Bilduk "gatazka berbideratzeko" eskatu du

“Mendekuaren bidean jarraitzea guztiz ulertezina eta arduragabekeria litzateke”, esan dute EH Bilduko kideek helegitea aurkeztearen inguruan Gipuzkoako Foru Aldundiaren egoitzaren aurrean, GHKren batzarra egiten ari ziren bitartean. "Gatazka berbideratzeko" deia egin zietela ekarri dute gogora, eta eskatu dute ez jotzeko berriz auzitegietara: “Berriz ere adostasuna eta eztabaida arbuiatu eta mendeku eta gatazkaren aldeko hautua egingo lukete errekurtsoari bide emanez gero. Sententzia irakurri duena konturatuko da hau burugabekeria bat dela”.


Izaro Andres izendatu dute 'urteko pertsonaia'

Bestalde, boto-emaileen artean, Idiazabalgo Iker Aizpuruak eraman du 'Gaztea Box' saioak oparitutako Ipad-a.

'Gaztea Box' saioak duela egun batzuk abiatutako lehiaketak baditu dagoeneko irabazleak. Helburua zen 2017ko Euskal Herriko pertsonaiak aukeratzea, eta horretarako Gaztea Irratiaren entzuleek eta irakurleek emandako botoak hartu dituzte kontuan.

Hala, Izaro Andres abeslaria hautatu dute "urteko pertsonaia. Guztira, 195 lagunek bozkatu dute Izaroren alde; 147k, Eneko Sagardoyren alde, eta 97k, Oto Vansen alde. Horiexek ziren, hain zuzen, bozketaren bigaren faserako sailkatu ziren hiru artistak.

Saritua

Bestalde, dakizuenez, 'Gaztea Box' saioak Ipad batekin saritu du bozketan parte hartu duen entzuleetako bat. Hain zuzen ere, Idiazabalgo Iker Aizpurua izan da garaile.


Debegesak SICTED saria jaso du Fitur azokan

Beatriz Escobar Debegesako lehiakortasun turistikorako Teknikariak 2015eko SICTED (Hemugako Kalitate Turistikoaren Sistema Integrala) kudeatzaile onena kategorian bigarren finalista saria jaso zuen atzo goizean, Madrilen (Espainia) egiten ari diren Fitur turismo azokan. Sariak, hain zuzen ere, Debabarreneko enpresa turistikoetan SICTED programa garatu eta ezartzean kalitatearen alde egindako lana eta ahalegina aitortu ditu.Fiturren saria jasotzen egon diren Debegesa Debabarreneko Garapen Agentziako ordezkariek nabarmendu dutenez, saria jasotzea oso berri «pozgarria» izan da.Debabarrena eskualdeak 2010ean egin zuen bat SICTED programarekin, Basquetourren eskutik, eta gaur egun eskualdeko 37 enpresa turistikok dute Kalitate Turistikoaren Konpromisoa ziurtagiria. Enpresa horietatik zortzi Mutrikuko enpresak dira hain zuzen ere: Zumalabe hotela, Nautilus Interpretazio Zentroa, Arbe hotela, Pikua landetxea, Pikua jatetxea, San Juan jatetxea eta Loretxu taberna.


Kiwien arteko bidaia ikusgai izango da gaur

Zure abenturaren bila programaren barruan, Kiwizibidaia aurkeztuko dute Rosa Lizasok eta Mikel Bringasek, gaur, Amaia KZn (19:30). Bikotea, seme-alabarekin batera, Zeelanda Berrira joan zen irla txirrindaz bisitatzeko helburuarekin. Ikus-entzunekoaren bidez, bidaiaren kontakizuna egingo du familiak: Kiwi familiak, paisaiak, animaliak, bizipenak….


'Badirudi pelikula bat dela, baina datorren astean hasiko naiz NASAn'

Eneko Axpek, "Maysha"k, 2 urteren ostean agur esan dio Cambridgeko unibertsitateari eta datorren asteatik aurrera San Franciscon arituko da lanean, NASAn.

Eneko Axpe, "Maysha", dagorren astean hasiko da San Franciscon, Kalifornian lanean. "Badirudi pelikula bat dela, baina datorren astean hasiko naiz NASAn lanean" adierazi digu pozarren 'Faktoria'n.

Martera bidali nahi ditu NASAk astronautak. Baina gaur egun badute kezkarako arrazoi bat, izan ere, astronautek hezurretan arazoak izaten dituzte, osteoporosi kasu asko izaten dituzte, eta euren hezurretan zer gertatzen den aztertuko dute Maysha arituko den proiektuan.

Gainera, "Art&Science" tartean, gaur, txokolatearen zientziari buruz hitz egin digu.


[Galeria] Arrantzale Eguna berotzeko, oztopo jokoa

Aurten kukañak huts egin du, baina erorketek ez

Bidasoaldeko Euskal Kultur Taldeak (EKT) antolatuta, Hondarribiko Jaietako Arrantzale Eguneko gazte jokoak egin dituzte gaur, herri bazkariaren aurretik. Eguraldi txarra dela-eta, Bentan egin behar izan dituzte, eta ez San Pedro kalean.

Aurten ez da kukañarik izan, marea behera zegoelako goizean, baina ez da erorketarik falta izan. Oztopo joko puzgarria prestatu du EKTk, eta parte hartu dutenek eta animatu ez direnek, Bentara hurbildu diren guztiek gozatu dute goiza. Haitz Intxausti irundarrak irabazi du sari nagusia, 100 euro dirutan eta HITZAren motxila, toalla eta poltsa.


Greziak porrota atzeratu du

Parlamentuak onartu egin du murrizketa eta pribatizazio plana, eta iazko erreskate planaren bosgarren zatia jasoko duAmnesty Internationalek salatu du Poliziak gehiegizko bortizkeria erabili duela

Greziak denbora gehiago lortu du. Parlamentuak onartu egin du gobernuaren murrizketa eta pribatizazio plana. Oraingoz finantza hondamendia atzeratzearen alde egin du. Ordaina garestia izango da: gizarte gatazka areagotuko da eta ekonomia gehiago itoko du, gerrikoa estutzearen poderioz.

Planak espero baino aiseago egin zuen aurrera atzo. Bozketaren aurretik zenbait diputatu sozialistak publikoki esan zuten planaren kontra zeudela, eta arriskuan jarri zuten sozialisten gehiengoa plana onartu ahal izateko. Azkenean diputatu sozialista bakar batek egin zuen planaren kontra. Alderditik kanporatu zuten, bozketaren ostean. Oposizioko Nea Demokratia-ko (ND) diputatu batek, aldiz, murrizketen eta pribatizazioen alde egin zuen. Ondorioz, planaren alde bozkatu zuten 155 diputatuk, kontra 138k eta bost abstenitu egin ziren.

Baiezkoak berehalako eragina izango du Greziaren diru kontuetan. Europako Batasunak eta Nazioarteko Diru Funtsak 12.000 milioi euro utziko dizkiote, uztailean gastuak eta zorrak ordaintzeko. Iazko 110.000 milioi euroko erreskatearen bosgarren zatia da.

Baiezkoak luzera begirako ondorioak ere izango ditu. Europako Batzordearentzat, Europako Banku Zentralarentzat eta NDFrentzat murrizketa eta pribatizazio plana onartzea ezinbesteko baldintza da Greziarentzat bigarren erreskate plana onartzeko eta zorra berregituratzen hasteko. Guztiek onartu baitute Greziak laguntza gehiago behar duela, iazko erreskate planak egoera konpondu ez duelako.

Greziak, oraingoz, behartutako etxeko lanak eginda, euroguneko ekonomia eta finantza ministroen txanda da. Ez ohiko bilera egingo dute igandean Bruselan, bigarren erreskate plana zehazteko. Hartzekodun pribatuen parte-hartzea izango da eztabaidagai nagusia. Frantziako Gobernuak eta finantza erakundeek egin dute proposamena: zorraren epea amaitutakoan (85.000 milioi euro 2015 bitartean), finantza erakundeek diruaren erdiarekin zor berria erostea (30 urtean kobratu beharrekoa).

Sindikatuentzat eta protestetan parte hartzen ari diren herritarrentzat, EB eta NDF Grezia hondamendira eramaten ari dira, hainbat neurri hartzera behartuz. Giorgos Papandreu lehen ministroaren iritziz, ordea, Grezia berri batean «inbertitzen» ari dira: «Ez Grezia zaharrean, guk geuk ere sinetsi behar dugun Grezian baizik».

Antonis Samaras NDko buruak erantzun zion atzo jokoan zegoena ez zela herrialdea hondoratzen den edo ez, «hondamendirantz urrats bat gehiago egiten dugun edo ez baizik». Alderdi Komunistarentzat, berriz, nazioarteko erakundeek xantaia egin diote Greziari. «Xantaia egin digute berriro», esan zuen atzo Aleka Papariga idazkari nagusiak. «Gobernuak krisia deitzen dio, baina Greziak porrot egin du».

Bozketa gehiago, gaur

Oraindik ez dago dena erabakita. Murrizketa plana onartu dute, baina diputatuek murrizketa planeko neurriak banan-banan bozkatu behar dituzte gaur, lege bihurtzeko. Atzoko babesa ikusita, gaur ere diputatu gehienek neurrien alde egitea espero du gobernuak.

Baina gauza bat da neurriak onartzea; bestea neurri horiek indarrean jarri ahal izatea; eta beste bat neurriek gobernuak espero duen emaitzak izatea: 2012-2015 artean gastu publikoa murriztuta eta zergak igota 28.000 milioi euro lortzea, eta Estatuaren enpresak pribatizatuta 50.000 milioi euro eskuratzea.

Grezia murrizketak onartzera behartu duten erakunde guztiek txalotu egin dute bozketaren emaitza. Burtsek ere bai. Badaezpada, EBk gogorarazi dio neurriak indarrean jarri behar dituela. Hurrengo azterketa irailean gainditu beharko du, Europak eta NDFk laguntzaren seigarren zatia ordaindu aurretik (8.000 milioi euro).

Egunotan herritarren haserreak negar gas usaina du Atenasen. Herritar gehienek greba egin zuten atzo eta herenegun, eta protestek jarraitu egingo dute datozen egunetan.

Atzoko istiluak herenegungoak baino gogorragoak izan ziren Syntagma plazan. Ehunka lagun zauritu ziren, bai kolpeen ondorioz, bai negar gasaren eraginez. Manifestariek harriak bota zizkieten poliziei eta, BBCren berriemailearen esanetan, poliziek harriak bueltan jaurti zizkieten herritarrei.

Izua metro geltokietan

Finantza Ministerioaren etxabeko posta bulegoari su eman zioten. Eurobanken bulego bati ere bai. Suhiltzaileek zazpi langile atera behar izan zituzten bertatik. Bi diputaturi ere eraso egin zieten, bozkatzera zihoazenean. Poliziak 30 lagun inguru atxilotu zituen.

Ehunka lagun Syntagma plazaren inguruko metro geltokietan bildu ziren, negar gasetik ihesi, arnasa hartzeko arazoekin. Anbulantziek ezin izan zuten bertara iritsi, eta boluntarioek artatu zituzten. Han bildutakoen esanetan, «infernua» zen. Poliziak metro geltokietara negar gasak bota zituela salatu zuten. Poliziak ukatu egin zuen.

Amnesty Internationalek salatu du egunotan Poliziak bortizkeria, negar gas eta gai kimiko gehiegi erabili dituela. Gurutze Gorriko medikuek, berriz, poliziek jazarri egin zituztela, Syntagma plazan zaurituak artatzen ari zirela.


Pentsioen aldeko mobilizazio handia prestatzen hasi dira

Irailaren 28an, Altsasun, izanen da. Bitartean, astelehenetan, 12:00etan Altsasuko udaletxe parean kontzentratzera deitu dute.

Adinduen nazioarteko eguna lastailaren 1ean da. Hori dela eta, Sakanako Jubilatuen eta Pentsiodunen Koordinakundea bere aldarrikapenak kalera aterako ditu. Berdina eginen dute Hego Euskal Herriko pentsiodunen elkarteek. Guztiek pentsio duinak aldarrikatuko dituzte egun horretan. Aldi berean, erakunde horiek salatuko dute pentsioen inguruan botere guneetatik esandakoa “gezurra” dela. “Ez da egia pentsioetan neurrigabe gastatzen ari garenik. Demografia ez da aitzakia egin dituzten erreformak egiteko. Ez da egia Gizarte Segurantzaren defizita pentsiodunen hazkundeagatik izan denik”.

Sakanako koordinakundetik gaztigatu dutenez, “egin dituzten lan erreformek kotizatzaileak bizi-iraupeneko soldatak dituzten lan ezegonkorretara bidali dituzte. Broma krudela da hilean 800 euro jasotzen dituen pertsona bati esatea pentsio plan pribatua egiteko. Egia askoz ere sinpleagoa da: guk eskubidea ikusten dugun tokian haiek negozioa ikusten dute”.


Barealdiaren osteko ekaitza

Errusiaren eta Frantziaren arteko bilerak argi utzi du Siriaren inguruan Moskuk eta Mendebaldeak desadostasun sakona dutela. Eraso kimikoaren erantzukizuna zehaztea eta NBEren ebazpena dituzte eztabaidagai.


Gabonak iraun bitartean udaleko zerbitzuek ordutegi aldaketa jasango dute

Irungo Udalak jakinarazi berri duenez, udaleko zenbait zerbitzuk ordutegi aldaketa jasango dute Gabonak iraun bitartean. Honakoak dira ordutegi berriak:

HAZ (aldez aurretik hitzordua eskatuz): hilaren 25 eta urtarrilaren 1ean itxita, 24 eta 31n irekita (8:30etik 14:00etara), hilaren 26an itxita, urtarrilaren 2an itxita eta urtarrilaren 5ean irekita (8:30etik 14:00etara).

010: hilaren 31n eta urtarrilaren 1ean itxita, 24 eta 31ean irekita (8:30etik 14:00etara), urtarrilaren 5ean irekita (8:30etik 14:00etara) eta gainerako egunetan ohiko ordutegia mantenduko da.

Azken Portu eta Artaleku kiroldegiak: urtarrilaren 6an honako ordutegia ezarriko dute: hilaren 24, 31 eta urtarrilaren 6an 9:00etatik 14:00etara, hilaren 25ean eta urtarrilaren 1ean itxita.

CBA Kultur Gunea: Hilaren 24 eta 31n 9:00etatik 13:00etara zabalik, hilaren 25, urtarrilaren 1 eta 6an itxita. Hilaren 26an eta urtarrilaren 2an ikasketa aretoa irekiko dute, 9:00etatik 13:00etara eta 15:00etatik 20:00etara, eta hilaren 27an eta urtarrilaren 2an ere bai, baina goizez bakarrik.

Menchu Gal erakusketa aretoa: Hilaren 24, 25, 31 eta urtarrilaren 1ean itxita; 23, 29 eta 30ean aldiz, irekita, 18:00etatik 21:00etara.

Zerga bilketarako bulegoa: Jai egunetan eta hilaren 24 eta 31n itxita. Gainerako egunetan ohiko ordutegia berreskuratuko dute.


Olatzena, irrintzirik fin eta alaiena

Irrintzi lehiaketa antolatu zen Lizeaga auzoan pasa den igandean, auzotarren artean. Eguerdiko 13:00ean jarri zuten hitzordua, nola ez, balkoietan. Koronabirusa geldiarazteko ezarritako konfinamendu egoerari umoretik heldu eta berrogeialdia arintzeko ekimena izan zen, eta makina bat bizilagun animatu ziren parte hartzera. Bonik banatu zituen puntuazioak, finalera zein pasako ziren erabakitzeko, eta auzotarren txaloek erabaki zuten Olatz izango zela txapeldun. Bideoa Kronikara bidali dute.


Olympique Marsella-Athletic, final-hamaseirenetan

Joaneko partida otsailaren 18an jokatuko da Marsellan eta bueltako aste bete beranduago, hilaren 25ean San Mamesesen. Michek eta Rafa Alkorta dira entrenatzaileak.

Athleticek Marsellaren kontra jokatuko du Europa Ligako final-hamaseirenetan. Aurreneko partida kanpoan jokatuko talde zuri-gorriek otsailaren 18an eta bueltakoa, hilaren 25ean, San Mamesen.

Frantziako taldea Michelek zuzentzen du eta bere bigarrena Rafa Alkorta Athleticeko jokalari ohia da.

KANPORAKETAK

Valentzia-Rapid Viena

Fiorentina-Hotspur

Borussia Dormund-Porto

Fernerbahce-Lokomotiv

Anderlech-Olinpiakos

Midtjylland-Manchester United

Augsburg-Liverpool

AC Sparta Praga-Krasnodar

Galatasaray-Lazio

Sion-Braga

Shacktar Donetsk-Schalcke 04

Marsella-Athletic

Sevilla-Molde

Sporting-Bayer Leverkusen

Vila-real-Napoles

Saint-Etienne-Basilea

EGUTEGIA

Final-hamaseirenak, joanekoak 16/02/16Final-hamaseirenak, bueltakoak 16/02/25Final-zortzirenak, joanekoak 16/03/10Final-zortzirenak, bueltakoak 16/03/17Final-laurdenak, joanekoak 16/04/07Final-laurdenak, bueltakoak 16/04/14Finalerdiak, joanekoak 16/04/28Finalerdiak, bueltakoak 16/05/05Finala (St. Jakob-Park, Basilea) 16/05/18


Argazki erakusketa

Berako Kultur Batzordeak Aste Santurako argazki erakusketa antolatu du. Martxoaren 19tik 24ra bitarte Iamotenean Rosa Mari Errandonearen Berako baserrien argazkiak ikusteko aukera izanen dira, 18:00etatik 20:00etara bitarte.


Inkestan galdera berria: 'Antzerki Topaketetara joateko asmorik ba al duzu?'

Uztarria.com-ek galdera berria jarri du inkestan: Antzerki Topaketetara joateko asmorik ba al duzu?. Horri buruzko orain arteko emaitzak, hemen.

Aurreko galdera: Hartuko al duzu A/H1N gripearen txertoa? Emaitzak: Bai: %3,23. Ez: 93,55. Agian: %3,23


Abenduaren 20a mobilizazio eguna deitu du Debagoieneko Askatasunak

Debagoieneko Askatasunak, atzo, abenduak 12, eman zuen prentsaurrekoa Irati tabernan. Bertan, Iñaki de Juana, Gatza eta Unai Parot preso politikoen egoera salatu zuten. Euskal Herrian oinarrizko eskubideak ez direla errespetatzen ere salatu zuten.

Autodeterminazioaren alde, baldintza demokratikoak orain! lelopean abenduaren 20an mobilizazio eguna deitu du Askatasunak.

Bigarren gose greban, de Juanak gaur 36. eguna beteko du. Atzoko prentsaurrekoan gogor salatu zuten de Juanaren egoera. 18/98 eta euskal gazteriaren aurkako epaiketak "interes politiko hutsak" direla ere adierazi zuten. Honi, egun euskaldunez osatutako hainbat erakundek ilegalak izaten jarraitzen zutela gogorarazi nahi izan zuten.

Bake prozesurako beharrezko ikusten diren baldintza demokratikoak Espainiako Gobernuak urratu egiten dituela ere adierazi zuen Askatasunak. Bestalde, prozesuari irtenbidea bilatzeko borondatea badutela nabarmendu nahi izan zuten Askatasunako kideek.


Oiartzun Irratia: urtarrilak 28

Gaurko programazioa FM107an:

10:00etan, Arguyuan:

10:30ean: Titika Rekalten eskutik Zuberoa kantuz atala eta Joel Rodriguezen eskutik, zinema eta DVD estreinaldiak.

11:30ean: Grebaren ondorengo eguna aztertuko dute sindikatuekin: LAB, ELA eta EHNEko ordezkariak izango dira. Ondoren, Eltze tartin.

12:10ean: Ezker abertzaleko kidea den Rufi Etxeberriari elkarrizketa. Gaia: Euskal Herriko egoera politikoa.

13:15ean: Tertulia.

15:00etan: Albisteak.

17:00etan: Bertxoko (Hala Bedi Irratia).

18:00etan: Arguyuan (errepikapena).

20:00etan: Albisteak (errepikapena).

21:30ean: Munduko sustraiak (Kosta Irratia).


“Hitzei baino musikari diot garrantzi handiagoa ematen”

Santi Diaz de Zerio – Musikari eta kantaria

Musikari autodidakta aseezina da. Buruko mina taldeko luma eta gitarra izan ondotik, Zaparradako ahotsa ere izan da. Bihar, bakarlari gisa ariko da Kalostrapen, arratseko bederatzietatik goiti.

Autodidakta, hari guzietatik tiraka bere burua formatu du musikan. Santi Diaz de Zeriok (Iruñea, 1962) eri puntak gogortuak ditu arrunt, gitarrako sokak hainbertze baititu berotu. Ahots sokak ere bibratzen ditu ausarki. Bihar, Kalostrapen, Santi DDC akustik entzuteko parada izanen da.

Iruñea eta Baiona, birazkatuak.

Errefuxiatu jin nintzen Iparraldera, 1981ean.

GAL betean, ez da hala?

Bai, segur, bete-betean. GAL ongi ezagutu dut, Joxi [Zabala] eta Joxean [Lasa] ere, aldi batez etxean bizi izan ziren… Kaiet ostatua ere bai… Hantxe Kattu [Ramon Oñederra] hil zutelarik… Oso gogorra izan zen garai hori. Pasaiakoaz ere oroitzen naiz, lau hil izan zirelarik; haietako bat Pelu zen [Joseba Izura], nirekin bizi zen, eta arma batez laguntzen ninduen egun guziz ene lantokiraino, ene babesteko. Jende gutik ukan zuen zinezko asilo politikoa.

Baina ez dut garai ilun hartaz mintzatu nahi, ez dut lo dena iratzarri nahi.

A ze buruko minak.

Buruko mina izeneko taldean hasi nintzen musika jotzen, gitarra elektroakustikoa. Bakarra nintzenez euskaraz ari, nik nituen hitzak idazten. Sei taldekide ginen orduan. Rock-punk-ska musika estilokoa zen, tronpeta eta saxoa baikenituen.

Arrakastarik bildu ote zenuten?

Arrakastarik?! Guti! Kur-kur-kur. Baina eskuin-ezker ari izan ginen. Konparazione, Elizondon, Kasinon jo genuelarik, oroitzen dut nola leku eskasez, kontuar gainera upatu behar izan ginela! Zortzi bat urtez jo genuen.

Baina ez zenituzten taula gainak hustu.

Ez, bereizi ginen, eta hiruren artean Zaparrada taldea muntatu genuen. Punk-rocka zen, arrakasta handiagoa bildu genuen aldi horretan. Hamar bat urtez iraun genuen, iaz arte. Abiadura handiko musika bezalakoa zen gurea, jo ondotik ze besoko mina!

Seitik hirura, hirutik bakarrera.

Bai, bakarka hasi naiz, Santi DDC akustik izenpean. Pop-folk-rock estilokoa da, ostatuetan ari naiz, Iruñeko Suberrin hasi nintzen, gero Zamai ostatuan Baionan, Donapaleuko ikastolan ere, eta bihar, Kalostrapen.

Mikrofonoak zer dio orain?

Formatu honetan ene ideiak adierazi nahi ditut, ene kezkak atera nahi ditut. Publikoari ene barne istorioak helarazi nahi dizkiot. Oraingo egunean mundua zer bilakatzen ari den, ekologikoki, ekonomikoki nola sozialki. Amodiozko kantuak ere badira.

Denak zure sorkuntzak dira?

Gutiz gehienak bai, baina bertsioak ere jotzen ditut. Ororen buru, ezin da gehiago deus sortu, jakina da; dena asmatua baita. Bertsioak jotzen ditudalarik ez ditut jatorrizko molde berean egiten, ez baitzait interesatzen; beste akorde batzuk ezartzen dizkiet, ene ukitu pertsonala gehituz, eta horrek emaitza dakar.

Noiztik duzu musika jotzen?

Ttipitik gustatu egin zait. Etxean aitak pianoa eta harmonika jotzen zituen, bere buruarentzat.

Berantago, rock munduan murgildu nintzen; Kortatu, La Polla Records, Barricada, Hertzainak… Haien eragina bildu genuen. Denborarekin, eragin gehiago ere, adibidez, Pearl Jam, zein ona den! Ber gisan, Bruce Springsteen amerikarra edo The Waterboys eskoziarrak ere, oso gustukoak ditut.

Goma 2 [Thierry Gomez] adiskidearekin nintzen hasi musika jotzen, duela 25 bat urte. Badu hamar urte hila dela. Poliki-poliki…

Funtsean, beti autodidakta izan naiz. Preseski, oraingo egunean sekulako erraztasunak badira horretarako, Internet dela medio; guneak baitaude ikasteko. Ene garaian ez: Gosse karrikako auzoer belarriak tutatzen nizkien! Arranguratzen ziren! Galdetzen zuten: “Nondik deabru heldu da anpli-aren soinu hori?”, erantzuten nien ez nekiela! Ahalketurik, hain bainuen gaizki jotzen!

Berantago, Nat musikariaren gomendioek ere erakutsi zidaten gitarra jotzeko bidea.

Zure eskola, karrikakoa.

Nire baitatik ikasi nituen solfeoaren egiturak, notak eta akordeak. Egia da solfeoak elkarlana errazten duela; demagun baxu jotzaile batekin zarela eta zuk gitarrarekin konposizio bat sortzen duzula, erran diezaiokezu: “mi, la…”. Dudarik gabe, denbora irabazten duzu.

Solfeorik gabeko elkarlana nolakoa zen?

Naturalki, belarrira ari nintzen. Banekizkien notak eta akordeak, jakin gabe zer ziren. Baina ijitoek ez dakite solfeorik, eta entzun nola jotzen duten! Solfeoak erraztu bai, baina ez da behar- beharrezkoa musikan aritzeko.

Nat adiskideak erraten dit eskolatik pasatu ez garenok gai garela sorkuntzarako.

Hitzetatik musika sortzen duzu, ala kinberrez?

Lehenik, doinu bat sortzen dut, eta horrek dit ematen hitzetarako ideia. Ondotik, bada prozesu bat, zeinetan borobiltzen baitut, neurtzen, apaintzen… Hitzak bai, baina soinuari diot garrantzi handiagoa ematen, sentimendua musikak du. Hitzek gehiago betetzen eta apaintzen dute.

Zer ekartzen dizu musikak?

Dena! Enetzat terapia ona da, batzuentzat kirola edo yoga izan daitekeen ber. Halaber, lasaitasuna ere. Funtsean, betetzen nau.

Noiztik ari da zure boza kontzertuen protagonista izaten?

Badira hamabi urte. Izan ere, Niko Etxartek zidan ideia eman: “Hik kantatu behar duk”, bota zidan, Altzaiko bere estudioetan grabaketa lanetan ari ginelarik. Orduan nintzen hasi ene baitatik errepikatzen eta errepikatzen, eta hola nion eman Zaparrada taldeari boza, gitarra eta letrez gain. Ordura arte, koruan ari nintzen.

Zer osagarrian da euskal musikagintza?

Osagarri onean da! Gauza interesgarriak badira, harrobi berriak sortzen ari dira. Teknologia berriek erraztasunak ekartzen dituzte Internet dela medio. Musika tresnak ere duela hogei urtekoak baino hobeak dira; gitarrak, konparazione, automatikoki akordatzen dira orain, minutu batez, pedala zanpatuz! Lehen ez bezala: kable guziak aldi oroz askatu behar baitziren, luze zen!

Erran behar da gaur egun rock taldeek biziki zaila dutela ostatuetan jotzea, harrabotsagatik. Pentsa, gure lehengo bateria jolea zinezko aizkolaria genuen: bera bai zinez jotzera heldu zela! Teknikariek arazoak zituzten bere soinua ateratzeko, azkarregi jotzen baitzuen!

Gazteei, galdetzen didatelarik, ene eri punta gogortuak erakusten dizkiet, erraten diet: “Eriak horrela ukaitean, erran nahiko du badakiala; anartean, segi, segi eta segi ezak errepikatzen!”.


2000. urtean jaiotako mutilentzat deialdia


Ahultasun erakustaldia

Manuel Vallsek trikimailu konstituzional bat erabili du 'Macron legea' onartzeko, PS osoaren babesik ez zuelako.Zentsura mozio bat gainditu beharko du bihar

Bruselari keinu indartsu bat egiteko proiektua behar zuena Frantziako Gobernuaren ahultasunaren erakusgarri bilakatu da. PSko frondeur edo diputatu suminduen babesik gabe Macron legea kolokan zegoela ikusita, Manuel Valls lehen ministroak trikimailu konstituzional bat baliatu zuen testu hori bozketarik gabe onartzeko. Arazoa da horretarako eskumena ematen dion Frantziako Konstituzioaren 49.3 artikuluak bere gobernua bera arriskuan jartzera eraman duela Valls, oposizioari zentsura mozio bat jartzeko aukera ematen baitio.

Dagoeneko egin dute hori UMP eskuindarrak eta UDI zentristak, eta bihar arratsaldean bozkatuko du Frantziako Asanbleak. Aurrera egiteko aukerarik ia ez du, Vallsen kalkulua zuzena bada, Macron legearekiko desadostasuna adieraztera ausartu diren diputatu sozialistak ez direlako animatuko gobernua botatzera. «Nik ez dut gobernua zentsuratu nahi, haren politika aldatu nahi dut», argudiatu du haietako batek, Pascal Cherkik. Sumindu bakar baten abstentzioa nahikoa da zentsura mozioa atzera botatzeko, behar diren 289 aldeko botoetatik urrun baitaude oraingoz baiezkoa iragarri duten taldeak: UMPk 198 ditu, UDIk 30, eta Ezkerreko Fronteak 15. Gobernua babestuko dute ezkerreko erradikalek (18) eta abstenituko dira ekologista gehienek (18). PSk 288 ditu.

Lehen, «astakeria» zen

Ataka gaindituta ere, higadura jasan du gobernu sozialistak, inoiz baino ageriago geratu delako bere gehiengoaren ahultasuna eta bere mezu batzuen funsgabetasuna. Izan ere, oposizioan zegoenean, Konstituzioaren 49.3 artikuluaren aurka epelak bota zituen François Hollande oraingo presidenteak: «Astakeria bat da, demokraziaren ukazioa».

Baina kontraesan horiek bigarren mailan utzi ditu Hollande-Valls bikoteak, jokoan zegoena ez baitzen lege soil bat, duela urtebete abian jarritako ildo liberalagoaren proiektu izarra baizik. Neurri batean Bruselaren eta Berlinen neurrira egindako lege bat da, defizit publikoa murrizteko denbora gehiagoren truke egiten zaien keinu erreformatzailea. Haien aurrean, tinko azaldu da Valls: «Ezerk ez gaitu uko egitera eramango, ezerk ez gaitu gibeleratuko».

Ekonomiaren zenbait atal liberalizatzea du helburu Macron legeak, horrela jarduera sortu eta hazkundea eta enpleguak sortuko direlakoan. Saltokiak igande eta jaiegunetan gehiagotan ireki ahal izatea, notarioak eta beste lanbide arautuak lehiari zabaltzea, eta autobus linea erregularrak sortzeko aukerak sortu ditu komentario gehien, baina gidatzeko baimenei buruzko erabakiak, pribatizazioak, taldekako kaleratzeak edo gehieneko pentsioen kontrola ere arautzen dituen eiite liberaleko beste zenbait neurriren bilduma da. Macron legea izena darama legeak, nahiz eta haren aurreko ministroa —Arnaud Montebourg— hasi zen gaia lantzen.

Zentsura mozioak porrot egiteko itxura izan arren, eskuinak ez du aukera galdu gobernuaren ahultasuna nabarmentzeko. «Egun garrantzitsuan egia azaleratu du: ez dago ez gehiengorik, ezta gobernurik ere», esan du Nicolas Sarkozy UMPko buruak, txio batean, eta gogorarazi du bera agintean izan zen bost urtetan ez zuela behin ere artikulu hori baliatu. Eskuineko gobernuburu bat izan zen erabiltzen azkena —Dominique de Villepin—, baina Jacques Chirac presidente zela.

Baina eskuinak ere baditu bere kontraesanak: Macron legearen atal gehienekin ados zeuden, eta gobernuari aurka egitearren eman behar zioten aurkako botoa. Zentristena are nabarmenagoa da. Atzo legearen alde bozkatzeko prest zeuden haietako zazpi edo zortzi, baina bihar denek zentsura mozioa bozkatuko dute.


Azkarra eta polita izan da azken entzierroa

Aurtengo azken entzierroa aurtengo azkarrena izan da, 2:15. Azkarra eta garbia izan da, eta ez da inor zauritu adarrez. Baina batez ere polita izan da entzierroa. Vitorino Martin ganadutegiko zezenek pelotoi luzea osatu dute Estafeta kalean, elkarren artean tarteak utziz. Lasterkaldi politak egin dituzte korrikalariek.

Santo Domingoko aldapan gora, aurretik zihoan zezen beltz batek bazirudien baten bat harrapatzeko gogoz zegoela, etengabe imintzioak egiten aritu baita. Hala ere, ez du inor harrapatu.

Zezen hori ia-ia erori egin da Udaletxeko plazara iritsi denean. Irrist egin du, eta bazihoala zirudien arren, zutik irautea lortu du.

Estafetako bihurgunean arazorik gabe hartu dute, eta gero, ikuskizuna hasi da. Zezenak aurrera, elkarren artean korrikalarientzat tarteak utzita. Lasterkaldi ederrak egin dituzte.

Hurrengo arrisku unea zezen plazara sarreran egon da, izan ere, zezen batek bere ezkerretara zegoen korrikalari bat jo behar zuela zirudien.

Aurten askotan egin duten gisan, plazara sartutakoan gizonezko bat hankaz gora bota dute zezenek.


Bilbao Athleticek etxetik kanpo garaipenik lortu gabe jarraitzen du

Kordobak 1-0 irabazi dio talde zuri-gorriari. Yerayk 22. minutuan penaltia egin eta Raul de Tomasek sartu duen golak erabakita utzi du norgehiagoka.

Bilbao Athleticek ez du garaipena ezagutzen etxetik kanpo jokatu dituen partidetan. Larunbat honetan, bolada txarrari agur esateko asmoa zuen Zigandak zuzentzen duen taldeak, baina Kordobak 1-0 irabazi dio talde bizkaitarrari eta estatistika horrekin jarrituko du talde zuri-gorriak.Partida erritmo biziarekin hasi da, baina 22. minutuan Yerayk penalti argia egin dio Andoneri eta Raul de Tomasek sartu du 1-0ekoa hamaika metroetatik. Remiro atezainak jaurtiketaren aldea asmatu du, baina ezin izan du gola eragotzi. Norgehiagoka etxeko taldearen aldeko 1-0ekoarekin iritsi da atsedenaldira.Bigarren zatian, Bilbao Athleticek erasora jo du berdinketaren bila eta abagune argiak izan dituen arren, ez dute aurkariaren ate aurrean asmatu. Partidako 65. minutuan, area kanpotik egindako jaurtiketa batek Kordobako defentsa batek ukitu eta baloiak langa jo du. 78. minutuan, Saboritek area barruan egin duen jaurtiketa atezainaren eskuetara joan da.Amaieran, De Tomasek sartutako golak erabaki du partida eta Bilbao Athletic punturik gabe itzuli da etxera.

Fitxa teknikoa:

1- Kordoba: Razak, Stankevicius, Deivid, Hector Rodas (Luso, 58. min), Cisma; Nando (Fidel, 66. min), Rafa Galvez, Markovic, Pedro Rios; Raul de Tomas (Pineda, 75. min) eta Florin.

0- Bilbao Athletic: Remiro; Gil, Yeray Alvarez (Iturraspe, 77. min), Unai Bilbao (Villalibre, 63. min), Saborit; Undabarrena, Vesga; Guarrotxena (Oteo, 70. min), Iñigo Cordoba, Unai Lopez; Urtzi Iriondo.

Gola: 1-0, 23. min: Raul de Tomas (p).

Epailea: Cuadra Fernandez.


'El viaje de Fanny' pelikularen estreinaldia, gaur gauean, 'La Noche De...'n

Saioak, gainera, Ana de Armas eta John Wayne aktoreen inguruko erreportaje bereziak eskainiko ditu.

Gaur gauean, 'La Noche de...' saioak El viaje de Fanny pelikularen estreinaldia eskainiko du telebistan. Fanny ume ausartak zortzi ume gidatuko ditu naziek okupatutako Frantziako lurraldeetan zehar, Suitzara heldu arte. Benetako gertakarietan oinarritutako filma da, eta Bigarren Mundu Gerran dago girotuta.

Handik urte batzuetara, Fanny Ben-Amik berak liburu batean bildu zuen istorio sinestezin hau, filma egiteko oinarri bezala erabili zutena. Felix Linaresek benetako gertaera horien eta pelikularen inguruko xehetasun guztiak azalduko ditu.

Saioak, gainera, Ana de Armas aktorearen inguruko erreportaje berezia eskainiko du La mochila de Ana de Armas atalean, eta John Waynek pairatu zuen minbizia ere aztertuko du. Askoren iritziz, proba nuklearrak egin ziren toki batean filmatzearen ondorioz gaixotu zen aktore famatua. Egia ote da erradioaktibitateak hil zuela John Wayne?

Halaber, Tu canción favorita atalean, sari ikusgarriak irabazteko aukera izango dute ikus-entzuleek. Amaitzeko, Euskal Herrian hartutako nazien irudiak erakutsiko ditu saioak, Biarritzen eta Hendaian grabatutakoak tartean, baita Donostiako Kontxako hondartzan lur hartu zuteneko irudiak.

'La Noche de... El viaje de Fanny' gaur 22:30ean izango da ikusgai ETB2n eta eitb.eus-en.


Jo ala Joren eskutik badator Larrazken Kulturala

Urriaren 17tik 19ra Arizkunen egitekoak diren saioei buruz mintzatu gara Itziar Torresekin.


Oinez egunaren baitan Baztan ikastolako 9 irakasleri egindako omenaldia jaso genuen gure mikroan


2014an baino %4,3 gehiago batu zen iaz zergatan, baina aurreikuspenak bete gabe

Zerga-bilketa metatua %4,3 hazi da Gipuzkoan 2015ean, hau da, 2014an baino 168 milioi euro gehiago batu ziren iaz. Aurrekontuaren betetze-maila %98,7koa izan da, hau da, aurreikusi baino 54,4 milioi gutxiago batu ditu Foru Ogasunak, eta 2015eko urriko Finantza Publikoen Euskal Kontseiluan aurreikusi baino 56,8 milioi gutxiago.

Alde hori azaltzerako orduan, Foru Ogasunak azpimarratu du BEZaren lurralde arteko ajustean FPEKek aurreikusitakoa baino 62,7 milioi gutxiago jaso dela.

2015eko behin betiko likidazioa otsaileko FPEKen adostuko da.

Ogasun eta Finantza foru diputatu Jabier Larrañagak datuon irakurketa baikorra egin du: “Lana txukin egin dugu eta gure eskuetan zegoena aurreikusitakoaren arabera joan da”, esan du. Aurtengo jarduerari begira, diputatuak “zuhurtzia” eskatu du ekonomian eta politikan dagoen “ziurgabetasuna” dela eta. Gaineratu du, hala ere, “baikorra” dela.

PFEZen, %4,7 gehiago

PFEZ zergaren bilketa garbia %4,7 hazi da, 2014an baino 68 milioi gehiago bati baitira. Zerga horretan, lan etekinen atxikipenak %1,7 handitu dira, 24,2 milioi gehiago, hain zuzen ere.

Sozietateen gaineko Zergaren kuota diferentzial garbia 9,4 milioi hazi da.

BEZari dagokionez, %2,4 hazi da bilketa, 28,6 milioi gehiago, hain zuzen ere.

Foru Aldundiak kudeatzen dituen zerga berezien bidezko bilketa %0,8 hazi da, 4 milioi gehiago.

Estatuarekin egiten diren ajusteetan, 20,4 milioiko hobekuntza jaso da BEZen eta 3,8 milioikoa zerga berezietan.


Segurako Liburu Truke Azoka, arrakastatsua

Aurten lehenengo aldiz Seguran egin den Bigarren eskuko I. Liburu Truke Azokaren balorazioa egin du Segurako Udalak. “1.000 tiket sortu genituen, espektatiba altuak jarri genituela uste izanez, baina ez. Herritarrekin 900 tiket baino gehiago trukatu ziren, bakoitzak bere etxeko bildumatik ekarritako liburuengatik. Azokan zehar, bueltan 800 tiket itzuli zizkiguten”, dio Axier Alustiza zinegotziak.

Era horretan, emaitzarekin oso gustura daudela diote: “Lehen aldi honetan herritarrek oso ongi erantzun zuten. Oso aberatsa eta polita izan zen ostiral arratsaldean haurrak liburuekin herriko plazan ikustea, elkarri liburuak erakutsiz eta ipuinak kontatuz”. Era horretan, eskolako irakasleen lankidetza eskertu eta zoriondu nahi izan dituzte.

Larunbatean, berriz, jende helduaren parte hartzea handiagoa izan zela zehaztu dute. Liburuak salduz, azkenik, 70 euro eskuratu zituztela jakinarazi dute: “Herriko Caritasentzat izango da diru hori, herritarren beharretarako erabiltzeko”.

Bestalde, Scrapbook tailerrean 30 haurrek hartu zuten parte eta arratsaldeko antzerkian, 60 lagunek.

Beste bi ondorio ere atera dituzte I. liburu truke azokatik. Batetik, “trukerako jasotako liburuen gehiengo handiena emakumeek eskaini zuten”. Eta bestetik, “hizkuntzari dagokionean, haurrek eskainitako liburuak euskaraz ziren gehienbat. Helduen kasuan, euskara eta gaztelera orekatuta egon ziren. Helduek nobelak eskaini zituzten batez ere”.


Kirolean gailu digitalak nola erabili azalduko dute

Kirol esparruan adin txikikoekin WhatsApp-a eta sare sozialak «arduraz» erabiltzeko gakoak emango dituzte maiatzaren 22an, Gernika-Lumon, Kirolaren euskal eskolak antolatutako saioan.Sare sozialetan eta teknologia digitaletan aditu Naiara Perez de Villarealen eskutik, tresna digitalak erabiltzeak dakartzan abantailak eta arriskuak ezagutu ahal izango dituzte saio informatibora bertaratzen direnek.Elkarteak dioenez, «hainbat abantaila» ematen dizkiote tresna digitalek kirol esparruko pertsona eta taldeei; «esate baterako, kirolariekin komunikatzea eta koordinatzea errazten die zuzendaritza teknikoari eta kirol zuzendaritzari».Dena den, eta erabiltzeko zenbait irizpide jarri ezean, «ondorio kaltegarriak» sor ditzakela aitortu du elkarteak. Hori dela eta, «kirol esparruan, adin txikikoekin gailu mugikorrak eta sare sozialak arduraz erabiltzeko eredu» izan nahi duen gidaliburu bat sortu dute.Horrez gain, entrenatzaileek eta kirol erakundeen zuzendaritzak izan ditzaketen zalantzak argitzeko jardunaldi batzuk ere antolatu dituzte, eta horietan lehena izango da Gernika-Lumon egingo dutenaBertan parte hartu nahi dutenek izena eman beharko dute www.kiroleskola.net webgunean, maiatzaren 20a baino lehenago; izan ere, 60 pertsonentzako tokia egongo da jardunaldian.


Asteburua eta Asia familian

Iker Ibarluzearen eguraldi iragarpena, asteburuari begirada, tartean Babarrunaren festak emandakoa eta Altuna eta Ezkurdiaren arteko finalak utzitakoa. Agenda, Angel Cuerdorekin bidaia, Aitor Mendiluze kale kantoitik eta Xabier Zeberioren musika proposamena.


Beltran de Herediak dio "behar adina neurri" hartu dituztela G7koen aurkako kontragailurrerako

G7 Ez eta Alternatives G7 herri plataformek adierazi badute ere ez dutela egingo "ekintza bortitzik", Eusko Jaurlaritzako Segurtasun sailburuak esan du "gertakariak aurreikusi" behar dituztela.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun sailburu Estefania Beltran de Herediak adierazi du "behar adina babes eta segurtasun neurri" hartu dituztela G7koen aurkako kontragailurra normal egin dadin, eta, kontragailurraren harira, esan du espero duela istilurik ez egotea. Izan ere, kontragailurraren antolatzaileek baieztatu badute ere ez dela egongo "ekintza bortitzik", "segurtasun zerbitzu" propioa prestatu dute.

Beltran de Herediak argi du "jendetza" ekarriko duela G7 Ez eta Alternatives G7 herri plataformek antolatutako kontragailurrak, eta, hortaz, azpimarratu du, segurtasun ikuspuntutik "era guztietako egoerak kontuan" izan behar dituztela. Hilaren 21etik 26rako antolatu dituzte jarduerak Hendaia, Irun eta Miarritze inguruetan. Hala ere, abuztuaren 24an Hendaiatik Ficobara egingo duten manifestaldian jarri du arreta Segurtasun sailburuak: "Ertzaintzak neurriak hartuko ditu manifestazioa normal egiteko, baina baita manifestazioan parte hartzen ez dutenengan ez eragiteko ere". Arazo nagusia, nolanahi ere, trafikoarena izango dela dio.

Beltran de Herediaren hitzetan, Ertzaintza prest dago G7koen eta kontragailurraren ondorioz sor daitezkeen "gorabeherak" aurreikusteko eta arazoei heltzeko: "Edozein egoerari aurre egiteko prest egon behar dugu, eta gertakariak aurreikusi behar ditugu".

Irun eta Hendaia artean

Hilaren 21ean hasi eta 26an bukatuko dituzte Irungo Ficoban (Gipuzkoa) eta Hendaian (Lapurdi) antolatu dituzten jarduera eta mobilizazioak. Lau eremu nagusi egongo dira hilaren 21etik 23ra: Irungo Ficoban eta Hendaiako zineman, hitzaldi eta tailerrak; Hendaiako Jean Jaures eskolan, Gazte Gunea; Kanetako portuan, BBGkoen aste intergalaktikoa, eta, kanpalekuan, Jaka Horien herrixka.


San Inazio Eguna irudietan


Euskal Herrian EAJ izan da gehien bozkaturiko indarra, EH Bildurekiko boto gutxi batzuen aldearekin

Ordezkari bana izango dute Bruselan EAJk eta EH Bilduk.

Izaskun Bilbao eta Josu Juaristi Europan egongo dira parlamentuaren datozen agintaldian. Hamar euskal parlamentari izango dira guztira, eta abertzaleak bi horiek izango dira, atzo jasotako botoei esker. EAJk osatzen zuen koalizioak hiru ordezkari eskuratu ditu, eta Bilbao horien artean egongo da. Josu Juaristi Herriek Erabaki koalizioko hautagaia ere europarlamentuan izango da, 322.000 boto baino gehiago eskuratu ondoren.

Boto kopuru orokorretan EAJk osatzen zuen koalizioak jaso ditu gehiago Espainiako hauteskunde barruti bakarrean. Guztira, 843.765 boto jaso dituzte EAJk, CiUk eta Compromisok. Hiru ordezkari izango dituzte horregatik. Herriek Erabaki-k, berriz, 323.270 jaso ditu guztira, Hego Euskal Herrian, Galizian, Katalunian eta Espainian jasotakoak zenbatuta.

Hego Euskal Herriko datuei erreparatuta, ordea, EH Bildu izan da garaile, azken hori ez delako aurkeztu Ipar Euskal Herrian bozetara. EAJk, berriz, 7.000 boto eskuratu ditu Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoan. Horregatik, Hego Euskal Herrian EH Bildu aurretik agertzen bada ere, Euskal Herri osoko emaitzak aintzat hartuta, EAJ da alderdi bozkatuena, atzo Andoni Ortuzarrek esan zuen moduan. Zazpi herrialdeetan, EAJk 220.696 boto eskuratu ditu, eta EH Bilduk, berriz, 220.083.

Jeltzaleak nagusi izan dira Bizkaian beste behin. EH Bildu, berriz, Araban eta Gipuzkoan izan da lehen indar politiko, eta Bizkaian eta Nafarroan, bigarren. EAEn EAJk irabazi ditu hauteskundeak, 208.151 botorekin. Nafarroan, Geroa Bairen marka gabe, 5.404 boto jaso ditu, eta zazpigarren indar politikoa da.

Nafarroan EH Bilduk botoen %20,1 eskuratu ditu, eta PPren atzetik —UPN ez da aurkeztu— bigarren indar politiko gisara sendotu da. Popularrek botoen %25 eskuratu dituzte Nafarroan, eta PSN %14ra jaitsi da.

Ezustekoa, baina, Araban dago. EH Bildu lurralde horretako lehen indar politiko bilakatu da, botoen %19,5ekin. Bigarren jeltzaleak dira, botoen %17,1ekin. Gipuzkoan ere lehen indar politikoa da EH Bildu, EAJrekiko 15.000 botoren baino gehiagoren aldearekin. Bizkaian EAJ da lehen indarra, botoen %31,7rekin, eta EH Bildu bigarren indarra da.


Hasier Etxeberriaren 'ekarria eta konpromisoa' nabarmendu ditu EiTBk

Idazle eta kazetari zenak "arrasto bikaina eta berezia utzi digu", adierazi du Maite Iturbe EiTBko zuzendari nagusiak.

Hasier Etxeberria idazle eta gure lankidea hil da gaur, eritasunak jota, 59 urte zituela. EiTB taldeak doluminak agertu nahi dizkie familiari eta hurbilekoei momentu latz hauetan. Kazetari eta idazleak ibilbide luzea egin zuen telebistan eta bere ekarria oso garrantzitsua izan da, Euskal Telebistan ez ezik, euskal hedabideetan eta kulturgintzan.

"Hasier aspaldiko lankide eta adiskideak ETBri egindako ekarria eta izandako konpromismoa azpimarratu nahi ditut une mingots hauetan. Ia ETBren sorreratik egin zuen bidea gurekin, eta arrasto bikaina eta berezia utzi digu", adierazi du Maite Iturbe EiTBren zuzendari nagusiak.

ETBn 1983an hasi zen lanean, eta, besteak beste, 'Zopa Haundi', 'Arkupe', 'Farenheit', 'Beti Eskamak Kentzen', 'Babel' , 'Ez Dago Larrosarik', 'Hizkamizka' eta 'Euskaldunak' kultur saioetan jardun zen. 1999 urtetik 'Sautrela' literatura saioaren zuzendari eta aurkezlea zen.


Kanada 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan

Kanada 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen 205 herrialdetako bat izan zen.


Euskara elkarteen elkarlana

Baxenabarreko euskara elkarteek elkarlana abiatua dute, euskarari «arnasguneak» emateko. TELP ateleria izanen dute lehen ekitaldia, apirilaren 18an eta maiatzaren 2an, Donazaharren, euskaraz bizi nahi duen orori eguneroko bizia «errazteko».

Baxenabarreko euskara eragile gehienak juntatu dira elkarlanaren abiatzeko. Aldude ibarreko Adur, Amikuzeko Zabalik, Oztibarreko Laminosine eta Irisarriko Har’eman elkarteek bat egin dute euskararen gaia mahai gainera atera eta gogoeta barna baten eramateko. Lehenbiziko egitasmoa TELP (Taller d’Espai Linguistic Personal) ateleria ekarraraztea dute, baina «abiatzea baizik ez da».

Topagunea Euskal Herriko euskaltzaleen bilgunea da, euskararen sustatzeko. Xan Aire ari da Ipar Euskal Herriko adarraren eraikitzen. Izan ere, Seaskaren barnean ari baita hizkuntz xedeak lantzen, eta bi egituren arteko partaidetzan karraskan. Hala, Topaguneak galdeginik, Ipar Euskal Herriko euskara eta euskal kultur elkarteen egoera diagnostikatzen ari zelarik, Baxenabarre zen indartsuena agertu. Horregatik, zerbait «interesgarri» egiteko parada bazela jakinarazi zien. Ber denboran, Zabalik elkartea jin zitzaion proposamena eskuetan: TELP ateleria martxan ezartzeko ideiarekin, EMUN kooperatibak emanik, eskualdeko euskara elkarteak juntaturik.

Euskara euskarri

Hala, azaroan ziren juntatu, lehentze, aipatu lau elkarteak, Mattin Baxo Baxenabarreko Euskara teknikaria, Antton Luku eta Garaziko Gaztetxea. Lehen bilkuratik hizkuntz «amalgama» saihestu dute. Egiten diren guziak euskaraz egitea adostu baitute, ez ele biz, «ikusiz beti frantsesez finitzen dela», zehaztu du Airek. Hala, euskararen arnasguneei buruz hausnartzeko biltzen dira.

Gogoeta bilkura horietan barrunbeak «husten» dituzte, norberaren hizkuntza arrangurak botatzen. «Baditut sentsazio onak biltzen garelarik, halako konplizitate bat. Balio du pilen kargatzeko, ikusteko bertzeetan ere badirela halako gogoetak eta badela trabes bat hor nonbait gertatzen ari dena», onartu du Airek.

Ez dira «ikusgarritasunaren» bila abian, baizik eta itzaleko lana zaie interesgarri; poliki baina iraunkortasunean, egunerokoan eta «kanpaina handirik gabe», jendea gurutzatuz; berriz ere zentzua emateko euskaraz bizitzeari, eta, adibidez, lehen hitza euskaraz egitearen garrantziaz ohartzeko. Funtsean, «jendea gaian janzteko, eztabaidatzeko eta kontzientziak inarrosteko» helburua dute. Horregatik, Korrika iragan berria «biziki ederra» dela dio, baina «sukar» hori fite itzaltzen dela, eta arriskua ikusten dio; halako kanpaina erraldoien bidez mundu paraleloetan erortzea. Hala ere, abiatze egunaren prestaketari esker, ari ez zirenak euskaraz hasi zaizkio, eta, orain, ez du «gibelerat egiten ahal». Hala, eguna bera «bezain inportantea» da prestaketa «osoki euskaraz» egin izana.

‘Telpmuga’?

Bi gai nagusi ikusten ditu lantzekoak: alde batetik, instituzioekiko lankidetza; lana nola banatzen ahal den herri mugimendu eta instituzioen artean; eta kulturgintza amaturra, Barnealdean «sekulako potentzia» ikusten baitio.

Mintzalasai MiarritzenEuskara biltzeko sarea

Gogoeta horiek aldaketak ekarriko dizkiote orain artekoari, dudarik gabe. Ofizialtasunaren aldarrikapenari buruz hausnartzen baitute azkar: «Denek ofizialtasuna galdegiten dugu, denak euskararen alde, baina gero, erabiltzeko momentuan, nola guhaurren aztalaren pean ezartzen dugun gure hizkuntza, eta frantsesez egiten dugun, jainkoak daki zerendako, konplexua hor baita hondarrean, eta guhaurren ahalkea, edo errazkeria. Hori da, funtsean, estres linguistikoa», dio Mattin Irigoienek. Xan Airek ere bat egiten du; euskalgintza «bideratua» atzematen baitu ofizialtasunaren aldarrikapenari, «sobera dogmatikoa» izanez.

Maialen Torre Irisarriko Har’eman elkarteko sortzaileetarik bat da. Hastapenetik euskara oinarrian ezarria zuten. Hala, mintza-praktika plantan ezarri dute, eta «biziki ongi martxan da». Lehen bilkuratik parte hartzen du, arrangurak badituelako. Elkartearen barnean denak ez baitira euskaldunak, eta nola egin, beraz, euskaraz funtzionatzeko? «Euskara lehenetsi nahi dugu, baina baita ere herritarren arteko elkarbizitza; alta, biak ez dira beti bateragarriak, are gehiago, usu euskara galtzaile jalgitzen da». Aterabidea ikusten dio: elkarteen arteko sare lana: «Gakoa da, euskarazko guneen indartzeko».

TELP ateleria euskaraz bizi nahi duen ororentzat da. «Euskararen alde izateko garai hura pasatua bezala ikusten dugu; XXI. mendea erabiltzeko aroa da», zehaztu du Irigoienek. Horregatik, xedea ez dute jendea errudun sentiaraztea: «Baizik eta normalki eta trankiltasunean, geure buruari bai- mena ematea euskaraz aritzeko usaian frantsesez eramaten ditugun egoeretan».

Inkestek diote Baxenabarreko %50 euskaldunak direla, baina «ez da ikusten, ez eta sentitzen ere». Hori nola irabaz daitekeen du galdea. Euskaraz dakiena mintzatzeko pontentzialean ezartzea da helburua.

Are gehiago, espazio orotara zabaldu behar dela aldarrikatzen du Karine Etxeberri Adur elkarteko kideak; horretarako du TELP tailerra hain beharrezkoa ikusten: «Elkarrekin aipatzeko ditugun zailtasun eta konplexuak, ez baita ahalketzerik horiei buruz».

Parte hartzeko helbidea: telp.baxenabarre@gmail.com.