Merkatu plaza eraberritzeko lanak lehiaketara atera ditu udalak

Xabier Txurruka alkateak facebook bidez jakitera eman duenez, Zarauzko Udalak lizitaziora atera ditu Merkatu plaza eraberritzeko obrak. Lehen faseko lanak izango lirateke, hau da, sarbideak, argiztapena eta salmenta postuak hobetzeko. Kontratuaren aurrekontua 260.328,43 eurokoa da (BEZa aparte). Proposamenak urtarrilaren 19eko 18:00ak bitartean aukeztu daitezke.


Dantzaz Konpainiak 'Basoa' emanaldia eskainiko du arratsaldean

Odietan izango da dantza ikuskizuna, 19:30ean hasita. Dantza eta memoria lotu ditu Adriana Pous zuzendariak, ikuslea gogoetara bultzatzea xede.

Milaka eta milaka pertsonak gerrak eta pobreziagatik pairatu behar duten egoerari buruzko hausnarketa egitera gonbidatuko dituzte ikusleak, eta mezu poetikoa zabaltzeko ere baliatuko dute emanaldia.


Egunero 128 gaixo iristen ari dira Hegoaldeko erietxeetara, batez beste

Aspaldiko ospitaleratze datu makurrenak dira. Hirugarren dosia jarriko diete 18 urtetik gorakoei, eta laugarrena immunoeskasia duten gaixoei


2016ko Ollagor ehizarako txartelen tramitazioa

Urtero bezala, Ollagorra Ehiza eta Arrantza Elkartean datorren oilagor ehiza denboraldirako derrigorrezkoak diren txartelak tramitatzeko epea zabaldu dugu. Elkartean bertan egin daitezke, irailaren 22an, ostegunean, 19:30etik 20:30era bitartean. Urriaren 6an, osteguna, ordutegi berean, jaso ahal izango dira txartelak. Norberak ere bete ahal izango ditu tramiteak, federazioak dituen bide desberdinak baliatuz.


Irurako kanporaketako bertsoaldirik onenak entzungai

II. Pello Errota sariketako bigarren kanporaketa jokatu zen Iruran: Amaia Iturriotz, Unai Mendizabal, Iñigo Izagirre, Odei Barroso, Xabat Galletebeitia eta Saioa Alkaiza.

8ko handia - Amaia Iturriotz eta Unai Mendizabal (5:20)

8ko handia - Xabat Galletebeitia eta Saioa Alkaiza (10:45)

8ko txikia - Odei Barroso eta Xabat Galletebeitia (16:45)

8ko txikia: Unai Mendizabal eta Iñigo Izagirre (20:40)

10eko txikia: Amaia Iturriotz eta Odei Barroso (24:50)

10eko txikia: Unai Mendizabal eta Xabat Galletebeitia (30:40)

10eko txikia: Iñigo Izagirre eta Saioa Alkaiza (35:50)

Puntu erantzunak: Odei Barroso (42:00)

Puntu erantzunak: Amaia Iturriotz (43:50)

Puntu erantzunak: Iñigo Izagirre (46:05)

Gaia emanda: Unai Mendizabal (48:00)

Gaia emanda: Iñigo Izagirre (51:10)

Gaia emanda: Xabat Galletebeitia (53:15)

Irratsaioa amaietako kantua: "Ameriketatik bueltan" hitzak: Pello Mari Otaño; musika: Xabier Lete


Herri Hezitzailearen gaineko kontraste saioa, denetariko norbanakoekin


Nafarroa plaza, rockzaleen bilgunea

Ehunka musikazale gerturatu zen larunbat arratsaldean Nafarroa plazara. El Drogas taldearen emanaldiak batu zuen jende gehien, gaueko 22:00ak aldera.


Kandelen jaia eta bizilagunen argazkia, Salburuan

Igandean piztu zituzten Euskararen Egunaren kandelak Salburuan; Sarburu Kultura Elkarteak antolatuko ekimenean dozenaka lagunek parte hartu dute.

Antzerki emanaldiarekin eta kandelen mosaiko erraldoiarekin ospatu dute Gasteizko Salburua auzoan Euskararen Eguna asteburuan. "Baten batek esan digu Euskal Herriko lehenak izan garela Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzen. Nolanahi ere, momentu gozoa pasa genuen antzerkiarekin eta kandelen mosaikoarekin".

Argazkiak: SARBURU KULTUR ELKARTEA.


‘Gezurra berdaderoa’ hizpide izango du irakurle taldeak

KULTURA // Irakurle taldearen bilkura izango da datorren urtarrilaren 13an, ostiralean, Igartzako jauregian, 18:00etan hasita. Hilabete honetan, Bertol Arrieta idazle zarauztarraren Gezurra berdaderoa (Elkar, 2021) liburua izango dute solasaldirako hizpide. Egun batetik bestera guztia galtzen duen adin ertaineko gizon baten bizitzan oinarrituta dagoen komedia bat da, idazleak esan duenez, «komedia erotiko samarra».


Enrike Renteria pintura lehiaketaren XXV. edizioa ospatuko da aurten

Lehiaketa tradizionala, uztailaren 9an egingo da, Zornotzako herrigunean. 'Zintzilik' modalitaterako, ostera, izena eman beharko da maiatzaren 15etik aurrera.

Enrike Renteria Mardaraz zenaren lana eta bizitzari aitortza lez antolatzen dute Zornotzako Udalak eta Arte eta Sociedad Artistico Cultural elkarteak Enrike Renteria leihaketa. Irabazleen artean, 500 eta 150 euro bitarteko sei sari banatuko dira. Sari banaketa uztailaren 9an egingo da, 18:00etan. Lan sarituak Zelaieta Zentroan ikusgai egongo dira.


Bisseggerrek liderraren elastikoa jantzi du, erlojupekoa irabazita

Suitzako txirrindularia izan da onena Paris-Nizako hirugarren etapan, eta Matthewsek ezin izan dio sailkapen nagusiko lehen postuari eutsi.

Stefan Bissegger (EF Nippo) da Paris-Niza lasterketako lider berria astearte honetan hirugarren etapako erlojupekoa irabazi ostean. Gienen hasi eta bukatu da 14,4 kilometroko ibilbidea izan duen erlojuaren kontrako saioa.

Bissegger nagusi izan da 17 minutu eta 34 segundoko markarekin. Remi Cavagna (Deceuninck) izan da bigarren, eta frantziarra ehuneneko batzuengatik geratu da garaipenik gabe. Primoz Roglic (Jumbo Visma) izan da hirugarren, sei segundora. Ion Izagirre (Astana) euskal txirrindularia hamabigarren izan da, irabazlearengandik 22 segundora.

Michael Matthewsek (BikeExchange) ezin izan dio lidergoari eutsi, eta sailkapen nagusiko lehen postua galdu du. Orain, Bissegger da liderra, Remi Cavagna da bigarren denbora berdinarekin, eta Primoz Roglic hirugarren, sei segundora.


[ZINEMA ETA ZIENTZIA] 'Traje zuriko gizona', Alexander Mackendrick

Zinema eta Zientzia zikloa Euskadiko Filmategiak, Donostia International Physics Center-ek (DIPC) eta Donostiako Nazioarteko Zinemaldiak antolatu du. Filma ingelesez, euskarazko azpitituluekin proiektatukoa da. Aurkezpena: Xabi Lopez, Jon Mattin Matxain. Kimikaria. UPV/EHU-Donostia International Physics Center. Prezioa: sarrera orokorra, 3,5 €. Artium Museoaren Adiskideak, 2 €. 25 urtez azpikoak: sarrera doan (museoaren txartel-leihatilan)

Sarrerak non erosi: museoaren txartel-leihatilan eta online.


Bederatzi urteko kartzela zigorra ezarri diote Gipuzkoako bortxatzaileari Lasarte-Oriako erasoagatik

Gizon horren kontrako bigarren zigorra da: aurrez, 15 urtekoa ezarri zioten Beasainen egindako beste bortxaketa bategatik. Lasarteko biktimari 25.000 euroko kalte-ordaina eman beharko dio.

Gipuzkoako Lurralde Auzitegiko 1. Sekzioak bederatzi urteko kartzela zigorra ezarri dio Gipuzkoako bortxatzaileari Lasarte-Orian 2015eko urtarrilaren 1ean emakume bati egindako erasoagatik.

Sexu-erasoa (sarketarekin) egin izana egotzi diote epaileek. Espetxe-zigorra betetzeaz gain, biktimari 25.000 euroko kalte-ordaina eman beharko dio gizonak.

Bortxatzaileak jaso duen bigarren zigorra da honakoa. Asteartean, Auzitegiko 3. Sekzioak 15 urtekoa ezarri zion Beasainen 2019an emakume bat etxebizitza batean bortxatzeagatik.

Horiez gain, epaiketa gehiago ditu zain, beste bortxaketa bat eta Anoetan, Andoainen eta Tolosan ustez egindako eraso-saiakerak (batera epaituko dituzte) argitzeko. Halaber, seigarren kasu bat ikertzen ari dira.


Euskarazko manga hauspotzeko

Harriet argitaletxeak manga narratibak bilduko dituen Kabe bilduma sortu du. Tomomi Usuiren 'Cube Arts' komikia da lehen alea


San Juan bestak ospatuko dituzte Arizkunen ekainaren 22tik 26ra

Musika, suak, kirolak eta giro ona izanen dira nagusi aste honetan Arizkunen.

Hainbat ekitaldi prestatu dituzte kargudunek herritar guziendako egitarau zabalarekin:

Ekainak 22, asteazkena: 17:30ean txupinazoa, dianak eta ezkila-jotzea. 18:00etan bandera dantza eta txopo goratzea. 19:00etan gazteen herri kirol desafioa. 21:30ean baztan zopak.

Ekainak 23, ortzeguna: 10:00etan dianak. 12:00etan tukuketa erraldoia. 17:00etan herritarren pala desafioa. 19:00etan dantzaldia Hauspolariekin. 20:30ean Ezpata dantza. Ilunabarrean San Juan suak eta ezkila-jotzea. Ondotik mamurru erretzea eta dantzak. 23:00etan dantzaldia Hauspolariekin.

Ekainak 24, ortziralea: 06:00etan dianak eta kalejira. 11:00etan meza nagusia. 12:00etan mutildantzak, ondotik dantza ikuskizuna. 13:30ean herriko luntxa. 14:00etan gazte bazkaria. 17:00etan Arizkun Rock: Drunken Barrels. 21:00etan mutildantzak. 23:00etan Arizkun Rock: The Lio, Skakeitan eta Tirri&Tery.

Ekainak 25, larunbata: 09:00etan Txaruta elkartearen pilota partidak. 10:00etan dianak. 10:30ean Enrique's Party egun guzian. 13:30ean haurren bazkaria. 14:00etan jubilatuen bazkaria. 17:00etan bertso-poteoa ostatuz ostatu. 18:00etan txokolatada. 18:30ean Mendaurko ikasleen trikitixa eta pandereta emanaldia. 20:00etan dantzaldia Trikidantzekin. 21:00etan gaita eta mutildantzak. 00:30ean gaupasa Trikidantzekin, ondotik DJ Xinto.

Ekainak 26, igandea: 10:00etan dianak. 11:30ean mus-ineztura. 14:00etan zikiro jatea. 18:30ean Los Gavilanes mariatxiak. 20:00etan merienda-afaria. 21:00etan mutildantzak. 00:00etan txopo botatzea eta Gaixoa Ni. Ondotik besta soziedadean.


Zumelegi zentroko egoiliarren obrak ikustera hurbildu da Elorriora Gizarte Ekintza diputatua

Sergio Murillo Gizarte Ekintzako diputatuak Zumelegiko egoiliarrek egindako lanekin osatutako erakusketa bisitatu du gaur Iturri kultur etxean. Elorrioko Udalaren eta Zumelegiren arteko lankidetzari esker antolatutako erakusketak ia 40 lan batzen ditu, eta margolanen egileekin batera ikusi ditu.

Elorrioko Zumelegi zentroan aniztasun funtzionala duten 35 lagun bizi dira. Zentroan hainbat jarduera egiten dituzte, baita terapiarako eta aisialdirako ere, tartean pintura. Maiatzera arte zabalik egongo den erakusketak zentroko 10 bat egoiliarren artean, elkarlanean, landutako bederatzi margolan batzen ditut, batetik. Bestetik, Ana Maria Marañon Cuevas artista egoiliarraren 30 bat lan jarri dituzte ikusgai. Murillok azaldu duenez, "erakusketa honek balio du are eta zentzu gehiago emateko egiten dituzten jarduera guzti horiei".

Erakusketari "ikusgarritasuna" emateko balio gura duen ekitaldian, Murillok nabarmendu du Bizkaiko Foru Aldundiaren ardura dela aniztasun funtzionala duten pertsonek "euren biografiagaz, euren bizitzagaz aurrera egin dezaten" lan egitea. "Ezgaitasun bat izatea ez dadila izan oztopo bizitza proiektu bat aurrera eramateko", gaineratu du. Gizarte Ekintzako diputatuak gogoratu du pintura sozializatzeko jarduera dela, eta, besteak beste, psikomotrizitate fina lantzen edota arreta mantentzen laguntzen duen zeregin moduan erabiltzen dela zentroetan.

Bilbokoa da Ana Maria Marañonek eta 57 urte ditu. Elorrioko Zumelegi zentroan bizi da 2016tik, zaintzailea izan zuen bere ama hil zenetik. Berak azaldu duenez, egunero margotzen du, asko gustatzen zaio margotzea, eta lasaitu egiten du. "Txikitatik margotzen dut, eta arreta deitzen didan guztia margotzen dut", dio Marañonek. Erakusketan jarritako margoak Elorrio dute lotura. Herriko paisiak eta mendiak margotu ditu. Erakusketa jarri duen lehen aldia da eta "oso pozik" dagoela azaldu die bertaratutako hedabideei.


Presoen esklabotzaz bozkatuko dute AEBetako bost estatutan

Alabaman, Louisianan, Oregonen, Tennesseen eta Vermonten epaituak eta zigortuak izan diren presoei eginarazten dizkieten lanei buruz galdetuko diete herritarrei.

Kongresurako eta Senaturako hauteskundeak ez dira izango gaur AEBetan egingo dituzten bozketa bakarrak. Ekitaldi hori baliatuta, galdeketak egingo dira zenbait estatutan. Horietako bostetan esklabotzari buruz galdetuko dute. Izatez, 1863an utzi zuten bertan behera esklabotza AEBetan. Oraindik badirau, ordea, espetxeetan. Estatu gehienetan, epaituak eta zigortuak izan diren presoak lana egitera behartuta daude. Alabaman, Louisianan, Oregonen, Tennesseen eta Vermonten lan horiei buruz galdetuko diete herritarrei.

BBCren arabera, AEBetan 800.000 presok egiten dute lan zentimo batzuen truke edo, zazpi estatutan, ezer kobratu gabe. Preso horietatik %80 beltzak dira, Innocence Project elkarteak salatu duenez. Hainbat ikerlarik argudiatu dute Afrikatik esklabo eraman zituzten pertsonen zapalkuntzan duela jatorria espetxeetako lan sistema horrek: esklabotza kendu zutenean, hainbat estatuk beltzen kontrako jazarpena bermatzeko legeak onartu zituzten, eta, besteak beste, presoak lan egitera behartu zituzten.

157 urte pasatu diren arren, afrikar horien ondorengo diren hainbat preso kotoia biltzera edo bestelako lanak egitera behartzen dituzte, soldatarik jaso gabe, espetxe zigorra betetzen duten bitartean. Curtis Ray Davis II.a preso izandakoak 25 urte pasatu zituen espetxean, Louisianako estatu espetxean. «25 urtez egin nuen lan nire borondatearen kontra arma baten mehatxupean, eta, atera nintzenean, 124 dolarrekin atera nintzen», dio. Orduko hogei dolar zentimo ordaindu zizkioten, harik eta 2019an, indultu bati esker, espetxetik atera zen arte. Preso ohi horrek dio, gainera, herritarrak atxilotzeko arrazoi direla kartzelan derrigorrez egin beharreko lanak.

Denetariko lanak

BBCren arabera, presoek egiten dituzten lanen artean daude espetxearen garbiketa, liburutegiko eta bestelako lanak, eta kanpoko enpresentzakoak: betaurrekoak, matrikulak eta esertzeko bankuak egitea, haragia eta esnea prozesatzea, udan suteak itzaltzea, gobernuko eta enpresa handietako telefono arreta zerbitzuan deiak hartzea, eta hondamendi naturaletako eta kale istiluetako larrialdi planetan parte hartzea. Lan horiek azpikontraten bitartez egiten dituztenez, ez da erraza izaten jakitea zer enpresarentzat ari diren, baina Utahn, esate baterako, Apple, Pepsi-co, American Express, FedEx eta beste etxe batzuentzat aritu izan dira lanean presoak, behartuta.

Espetxeetako esklabotza bertan behera utziz gero, lanbide arteko gutxieneko soldata ordaindu beharko liekete presoei. Lan horiengatik ordaindu beharko liratekeen soldatek estatuei ekarriko lieketen gastua darabilte argudio gisa gaur egungo legeak mantentzearen aldekoek. Gainera, «gizarteratzeko» ere balio duela diote, eta egoki portatzen laguntzen diela.

Presoen esklabotzari buruz bozkatuko duten bost estatu horietan egoera aldatzen bada, epaileek zehaztu beharko dute zer eskubide dituzten presoen hortik aurrera, baina aldaketa ez da berehalakoa izango. Aurretik lege horiek bertan behera utzi dituzten estatuetan, presoek estatuaren kontra jo dute: kasu batzuetan, epaileek atzera bota dituzte presoen eskaerak, baina, beste batzuetan, asteko 20 eta 30 dolar ordaintzen hasi dira, The New York Times-en arabera.


Muruetako Udalak “herria eta herritarrak ordezkatuko dituen bandera propioa” sortu du

Muruetako herria eta herritarrak “ordezkatuko dituen” historiako lehen bandera propioa sortu du Muruetako Udalak. Bandera sortzeko prozesua gaur (azaroak 23) amaitu da, Bizkaiko Batzar Nagusietan onartua izan ostean (aurretik udalbatzak onartu zuen). Gaurko saioan Euzko Abertzaleak eta Euskal Sozialistak taldeen aldeko botoagaz berretsi da; oposizio osoa, ostera, abstenidu egin da.

Gaur goizean Gernika-Lumoko Batzarretxean izan dira udal ordezkariak, eta jakinarazi dute bandera udalerriko bizilagunei aurkeztu ondoren udaletxean jarriko dutela, ekitaldi ofizialean.

Udalak ordezkarien berbetan, “muruetarren jatorriaren oroimen historikoa batzen eta irudikatzen dituen ikurra da bandera”, eta herria eta bertako biztanleak ordezkatuko ditu, “herriko nortasun ikur legez”.

Argazkia: Muruetako Udala.

Banderak hondo urdineko disieinu angeluzuzena dauka, muturretik muturrera doan gurutze hori batekin, eta horren gainean beste gurutze zuri bat dauka. Zehaztu dutenez, gurutzea Murueta elizatearen isla da, eta gainerako elizateekiko lotura irudikatzen du.

Muruetako alkate Julen Karrionek udalaren poztasuna adierazi du: “Sinbolo baliatsuak dira herri batentzat, eta muruetarrak identifikatzeko bandera bat izatea Muruetako kide izatearen sentimendua partekatzeko modu sinbolikoa da”.

Bandera sortzeko prozesua. Sormen prozesua nolakoa izan den azaldu du Karrionek; Muruetako bandera sortzeko prozesua ez da laburra izan, eta aditu baten laguntza eduki dute. Hain zuzen, lehenengo, bandera, oihal eta zutoihaletan aditua den Juan Jose Gonzalez bexilologoak txostena egin zien, udalerriko memoria historiko, bexilologiko eta heraldikoari buruzko datuak batzeko helburuarekin: “Bandera berria diseinatzeko, armarriaren koloreak erabili ditugu erreferentzia legez. Armarri horrek hainbat urtez ordezkatu gaitu”.

Aipatu adituaren txostenak “egiaztatu zuen Muruetak ez duela inoiz bandera partikularrik” eduki. “Salbuespen bakarra zutoihal gorrimin bat izan zen. Haren erabilera propioko elementua izatera pasa zen, baina ez zen inoiz herri ordezkaritzako ikur izatera iritsi”, azaldu du alkateak.

Argazkia: Muruetako Udala.


Aurten ez da ospatuko Feri Egunik, Goizuetan

Bertan behera geratu da, eta baita Umore Onaren ekintzak ere: Jubilatuen Eguna, Atalen Eguna eta bazkideen bazkaria.

Garai bizia izaten da udazkena, Goizuetan, urteroko makina bat festa seinalaturekin. Baina horrelakorik ez da izanen aurten, Goizuetako Udalak eta Umore Ona elkarteak jakinarazi dutenez. Izan ere, bertan behera geratu dira, lau ekitaldi nagusi.

Batetik, ez da Feri Egunik izanen urte berezi honetan, Koronabirusak markatuta. Hala erabaki du Feri Batzordeak, eta beraz, datorren urtera arte ez da bueltan izanen, egun osoko festa haundia.

Eta bestetik, bertan behera utzi ditu Umore Ona elkarteak ere, aurtengo jarduera guztiak. Irailaren 14an egin zuen bilera zuzendaritza batzordeak, eta erabaki zuen ez egitea jarduerarik, oraingoz.

Hortaz, bertan behera geratu dira Jubilatuen Eguna, Umore Onako Atalen Eguna, eta bazkideen bazkaria, besteak beste.


Bertakoaren eta trukearen aldeko azoka berezia egin dute

Gabonetako azoka berezia egin dute Zizurkilgo Joxe Arregi plazan. Estalpean hartu dute babes herriko eta bailarako artisau eta ekoizleen postuek. Bertako produktuak ezagutu eta erosteko aukera izan dute bertara gerturatu direnek.

Eguberrietako erosketak egiteko aprobetxatuko zuten zenbaitzuk. Horrez gain, trukerako aukera ere izan da, jostailuen truke azoka ere egin baitute. Haurrak ibili dira tarteko, eta ez da dirurik onartu. Trukearen bidez egin behar izan dituzte jostailuen aldaketa guztiak.


Beraiek bazekiten

Beraiek bazekiten aterako zituztela. Besteek ez, oposizioak ez, hiritarrek ez, baina udal gobernuak bazekien aurrekontuak aurrera aterako zituela. Hilabete luze eman dute, aurrekontuak aurrera aterako zituztelakoan, eta oposizioaren harridura eta mesfidantzarako, gastuak konprometitzen, eta azkenik jakin dugu zergatik. Alkateak eta udal gobernuak zinegotzi baten dimisioa probestu nahi dute, normaltasunean onartuko ez liratekeen aurrekontu batzuk onartzeko.

Honen adierazle da nola, aurrekontuak ohikoa dena baino dezente beranduago aurkeztu dituzten, aitzakia bezala hiriburutza gutunaren galera jarrita, baina nola, epailearen ebazpena atera eta bereala aurkeztu dituzten, hiriburutza gutunaren galeraren eragina islatu gabe. Hau guztia gutxi balitz, eta zinegotzi berria bozketa izan baino lehen sartu ez dadin, normalean hiru egunez luzatzen den aurrekontuen azalpenaren tramitea egun bakar batean egin nahi dute.

Beraz, udal gobernu honek, hiriburutza gutunaren galera islatzen ez duten aurrekontu batzuk egun bakar batean azalduko ditu, gabonetan gainera, eta abenduaren 30ean bozketara aurkeztuko ditu, gehiengo demokratikoen gainetik, ez-ohiko egoera bat probestuz bere nahia inposatzeko.

Honen aurrean, eta gutxitan ikusi bezala, oposizioko alderdi guztiek batera erantzuna eman dute, eta azken bilkuran altxatzea eta bilkura uztea erabaki zuten, protesta moduan. Hau ez dago batere gaizki, baina lehen pausu bat besterik ezin da izan. Alkateak eta udal gobernuak demokraziaren aurkako jarrera mantentzen badute, erantzuna oraindik ere irmoagoa izan behar du, eta modu honetan aurrekontuak onartuko balitu, gehiengo demokratikoak udal gobernutik kanporatu beharko lituzke. Beraz, nik argi daukat, haiek, gehiengo ez demokratikoz, aurrekontuak inposatzen badituzte, guk, gehiengo demokratikoz, kanporatu behar ditugu.


"Sekulakoa egin dute gure atletek"

Lander Gil Tolosa CF Atletismoko entrenatzailea da. Euskadiko Kluben Arteko Txapelketan emaitza historikoa lortu zuten.


Agustin Aizpuru: "Egun historikoa da. Bizkaiko 113. udalerria izango gara"

Usansoloko Txapelena baserrian gaur iluntzean egingo den ekitaldian izendatuko dute Usansoloko kudeaketa batzordea, eta horren buru izango da Agustin Aizpuru usansoloarra. Prozesu juridikoak bere bidea egiten duen bitartean, herria antolatzeko lehen erabakiak hartzen hasiko dira.

40 urte geroago, Usansolok bere udal gobernua izango du, eta horrela bihurtuko da ofizialki Bizkaiko 113. udalerria. Agustin Aizpuru izango da Usansoloko kudeaketa batzordeko lehen presidentea, eta ilusioz helduko dio karguari gaur iluntzean egingo den ekitaldian. Egun "historikoa" dela dio.

Maiatzaren 28ko hauteskundeetako emaitzek gaur osatuko den batzorde horren osaketan eragina izan dezakete, baina, nolanahi ere, abian jarriko den prozesu juridikoak erabakiko du batzordearen benetako etorkizuna. Datorren astelehenean erregistratuko dute Usansolo Toki Entitateen erregistroan, eta hilabete-hilabete eta erdiko epean espero dute erantzuna. Horrez gainera, estatuko abokatutzak Auzitegi Gorenean jarritako helegitearen inguruko ebazpenaren zain ere badaude. Bizkaiko Batza Nagusiek hartutako erabakia atzera botatzea eskatzen da bertan, argudiatuta Usansolo Galdakaorengandik desanexionatzeko ez duela 5.000 biztanle edo gehiago izateko baldintza betetzen.

Honen aurrean, Aizpuruk iragarri du alderdi politikoekin harremanetan daudela, eta bitartean, "udaletxea egiten hasteko" lehen pausoak emango dituztela: "zerotik hasi behar dugu: arkatzak, boligrafoak... erosi, eta gero pentsatu behar dugu zein dimentsio administratibo nahi dugun Usansolorentzat. Presarik gabe, baina pausarik gabe jarraituko dugu lanean".


«Pausoak ematen ari gara, eta pauso horiek osatuko dute bidea»

Ekhiñe ZAPIAIN ARLEGI, Berako bertsolaria.

«Ttikitan attak kantatzen zizkidan bertsoak adituz» bertsozale egin zen neska hark pauso handiak eman ditu geroztik. «Zortzi urte ingururekin bertso eskolan eman nuen izena, eta Lesakako bertso eskolara joaten hasi nintzen». Ekhiñe Zapiain Arlegik (Bera, 2002) Nafarroako eskolartekora egin zuen salto gero, «13 bat urterekin», eta geroztik ez da gelditu: 2020an Nafarroako eskolarteko txapela jantzi zuen eta 2018an eta 2019an txapeldunorde gelditu zen. Euskal Herriko eskolartekoan ere ibilitakoa da. Aurten, berriz, aurrekanporaketa arazorik gabe gaindituta –bera izan zen puntuaziorik altuena lortu zuen bigarren bertsolaria– Nafarroako Bertsolari Txapelketan parte hartuko du.

Txapelketa beretzat «plaza berria» izanen dela dio, eta «gustuko dudan edo ez» ikusi nahi du. «Inongo presiorik gabe» joanen dela ere argi du, «probatzea» duelako helburu, eta «saiatzea gauza ederra» iruditzen zaiolako. «Aurrekanporaketa ongi atera zen, eta gustura kantatu nuen. Ikusiko dugu txapelketa nola joaten den, eroso nagoen ala ez. Horren arabera erabakiko dut hurrengo txapelketetan zer egin».

Ez da hori azken boladan bertsolaritzari lotuta Zapiainek sumatu duen aldaketa bakarra: «Azken bi urteetan aldaketa handia bizitzen ari naiz», aitortu digu. «Eskolartekoan kantatzeari utzi eta bertze plaza batzuk ezagutzeko aukera izan dut. Neure burua trantsizio horretan ikusten dut, plazak probatzen».

«Norbaiten babesa sentitzea beti da mesede, eta kasu honetan Nafarroako emakume bertsolarien sare horren parte izatea babesa izan da niretzat»

Bide horretan Nafarroako emakume bertsolariak biltzea «arlo aunitzetan lagungarri» egin zaiola onartu du, «babesa» sumatu duela: «Edozein bide hasterakoan beti da lagungarria ondoan laguntza eskainiko dizun norbait izatea, eta bertsotan ere hala gertatu zait niri behintzat». Gaineratu duenez, «norbaiten babesa sentitzea beti da mesede, eta kasu honetan Nafarroako emakume bertsolarien sare horren parte izatea babesa izan da niretzat. Badakit edozein zalantza, beldur edo dena delakoa izanda haiek ulertuko didatela».

Gure aldetara. Nafarroako emakume bertsolariak diskoan ere kontent parte hartu du, eta «gurea» dela sentitzen du: «Denetarik du, eta gutako bakoitzaren zatitxo batek osatzen du. Agian ez dira munduko bertsorik onenak izanen, baina gureak dira. Uste dut aberasgarria eta ederra dela, diskoak gu garena islatzen baitu».

Biltzeko pausoa emanda, Nafarroako emakume bertsolarien etorkizuna ere «baikor» ikusten du Berako gazteak. Are gehiago, «orokorrean Nafarroako bertsolaritzaren etorkizuna ikuspegi baikorretik ikustea gustatzen zait. Uste dut pausoak ematen ari garela, eta pauso horiek osatuko dutela bidea».


Azpiazu: "Euskadik ziurgabetasun ekonomikoari zuhurtziaz eta arretaz egingo dio aurre, egoera sendo batetik"

Ekonomia eta Ogasuneko sailburuak azaldu du Euskadiko datu ekonomikoak "onak" direla, eta baieztatu du Errusiak gasaren Europarako hornidura eten egingo balu Eusko Jaurlaritzak beharrezko neurriak hartu dituela ahalik eta egoera onenean egoteko.

Pedro Azpiazu Ekonomia eta Ogasuneko sailburuak, Euskal Ekonomiaren 2021 Urteko Txostenaren aurkezpenean, aurreratu du Euskadik ekonomia "sendoa" duela eta, horri esker, inflazioari aurre egiteko gai izango dela.

"Euskadik ziurgabetasunari aurre egingo dio, zuhurtziaz eta arretaz, eta inflazioak herritarrengan dituen eraginak aritzen saiatuko da, betiere egoera ekonomiko sendo batetik", adierazi du sailburuak joan den astean Euskadiko ekonomiaren inguruko datu "positiboak" zerrendatu eta azaldu ondoren.

Azpiazuk onartu du ziurgabetasun handia dagoela, are gehiago Errusiak gasaren Europarako hornidura eten dezakeela kontutan izanik. Hala ere, azpimarratu du Eusko Jaurlaritza beharrezko neurriak hartzen ari dela hori gertatuko balitz ahalik eta baldintzarik onenetan egoteko. "Euskadik garrantzi handiko azpiegitura bat du, Bahía de Bizkaia Gas, munduko edozein lekutatik gasa inportatzeko aukera ematen duena. Horrek malgutasun handia ematen digu; Errusiako gasarekiko mendekotasuna oso txikia da, edo beste edozein herrialdetatik datorren gasarekin ordezka daiteke. Horrek gas-hornidura bermatzea ahalbidetzen digu", adierazi du.

Punturik kezkagarriena, baina, inflazioa dela azpimarratu du, gizarteak aurrean duen arazo handiena baita. Azken datuek Euskadiko Barne Produktu Gordinaren Indizea % 9,6an kokatzen dute, Espainiakoa, gaur ezagututako datua, uztailean % 10,8an eta Eurogunekoa % 8,6an. "Oso ehuneko handiak dira eta ez dago argi sabaia jo duten", gaineratu du.

Azaldu du gorako joera horretan prezioen igoera eragin zuten indarrek (lehengaiek eta energiak) hilabete batzuk daramatzatela merkatzen, eta hori gainerako produktuetara hedatuko dela, "baina ez da prozesu azkarra izango".

Azpiazuren agerraldiaren ondoren, Iñaki Barredo sailburuordeak hartu du hitza, eta adierazi du epe ertainera Euskadik erronka jakin batzuei aurre egin beharko diela, hala nola energia-erronka ekologikoari, erronka teknologiko digitalari eta erronka demografiko sozialari.


ALEA Euskaraldiarekin bat!

Aurreko edizioetan bezala, ALEAren bulegoa ere arigunea da aurtengoan.

Araban euskararen erabilera sustatzea da gure helburuetako bat, eta erronka horrekin jarduten gara urte osoan zehar. Lantaldeko kide guztiok izena eman dugu berriz ere Euskaraldian, eta, horrez gain, ALEAren bulegoa aurten ere arigunea izango da abenduaren 2ra bitartean.

Egun hauetan zehar, arreta berezia jartzen diegu gure lanean ditugun harremanei. Baina badakizue gure etxean, Zapatari kaleko 8. zenbakian, urteko 365 egunetan harrera goxoa egingo dizuegula euskaraz.

Gure komunitateko kide izan nahi al duzu? Izan zaitez zure ere ALEAkide!

ALEAkide izateak zer esan nahi duen jakin nahi duzu? Hemen duzu informazio guztia


Mike Tysonen buelta, 54 urterekin

Tyson oso forma onean dagoela adierazi dute boxeolaria ikusi duten guztiek.

Mike Tyson boxeolari estatubatuarrak erakustaldia emango du Roy Jones Juniorren kontrako borrokan.

Ekitaldia Staples Centerren izango da, Ameriketako Estatu Batuetako Los Angelesen.

‘Iron Mike' bezala ezagutzen den boxeolaria gazteena izan zen pisu astuneko munduko txapelduna izaten eta orain, 54 urterekin, berriro bueltatuko da ring batera.

Tyson oso forma onean dagoela adierazi dute ikusi duten guztiek, "kontzentratu egiten bada gerrikoagatik borrokatu dezake berriro, zergatik ez? Nork esaten du ein duela?" adierazi zuen Rafale Cordero bere egungo entrenatzaileak.


Donostia turismo gune gisa sustatzeko hitzarmena

Donostia Turismoak eta Gipuzkoako Hotelen Elkarteak hitzarmena sinatu dute Donostia turismo gune gisa sustatzeko eta posizionatzeko. Esaterako, hotelek doan utziko dituzte ehun logela baino gehiago komunikabideei eta eragile estrategikoei ostatua errazteko. Horrela, Donostiaren nazioarteko posizionamendua eta lehentasunezko merkatuetako bisitariak erakartzea sendotzen lagundu nahi dute bertako turismo sektorearen jarduera dinamizatzeko.

Donostiari buruzko bostehun artikulu baino gehiago argitaratu dituzte 2020an estatu mailako eta nazioarteko komunikabideetan. Haien AVE (Advertising Value Equivalent / Publizitateko Balio Baliokidea) balioa 5 milioi euro baino gehiagokoa izan da.


«Arazoak badauzkazu, kontatu eta kantatu»

Negra Cucarachak irabazi du Gasteizko txosnen banda lehiaketa. 'Terrorfolka' jotzen dute gasteiztarrek: folk amerikarra eta horror punka.


Indautxuko osasun zentroa ur hornidurarik gabe geratu da hodi bat hautsi delako

Haustura ustekabean gertatu da Rodriguez Arias kalea oinezkoentzat jartzeko lanetan, eta Areiltza Doktorearen zumarkaleko 12tik 18ra bitarteko zenbaki bikoitiei eragiten die.

Hodi baten hausturak urik gabe utzi du Areiltza Doktorearen zumarkaleko anbulatorioa, Bilbon. Bilboko Udalak eitb.eus-i jakinarazi dionez, ur-mozketak Areiltza kaleko zenbaki bikoitiei eragiten die, 12 eta 18 arteko atariei, Indautxu auzoko osasun-zentroa barne.

Hodi bat ustekabean hautsi izanak eragin du urak gainezka egitea eta hornidura etetea. Haustura Rodriguez Arias kalean egiten ari diren lanetan gertatu da. Udalak nabarmendu duenez, "ez dira ur beltzak eta ez dago arriskurik".

Teknikariak lanean ari dira eta ordu batzuk beharko dituzte arazoa konpontzeko. Beraz, urik gabe egongo dira zenbait orduz.


Txalon Errekako lanen diru-laguntza galtzea aurpegiratu dio EAJk Udalari

Eusko Jaurlaritzaren Hiriber programak Txalon Errekako lanak ordaintzeko eman behar zuen diru-laguntza galdu izana salatu du Azkoitiko EAJk. Azkoitiko Udalari «gestio politikoan zero bat» jarri dio. Baita, «gertaerei aurrea hartzen» eta «autokritikan» ere. Diru-laguntzaren zati handi bat galtzea aurpegiratu diote jeltzaleek. Jaurlaritzarekin harremanetan jarri eta arazoa konpontzen ez saiatzeagatik, hasiera batean baino 373.325,61 euro gehiago ordaindu beharko dituela udalak adierazi du Mikel Zubizarreta EAJko zinegotziak. Pasa den asteko udalbatzarrean, galde-erreguetan atera zuen gaia Zubizarretak. Orduan datu guztiak ez zituela erakutsi adierazi du. Horregatik, Alazne Larrañagak, Mikel Juaristik eta berak Hiribereko diru-laguntzaren bilakaera azaldu nahi izan dute agerraldi batean. «Udalbatzarra asko luzatu zenez, konkrezio falta egoten delako askotan, eta gauza garrantzitsua denez Hiriberreko diru-laguntzaren galera hau, zenbaki errealekin azaldu nahiko nuke», esan du Zubizarretak. Hala eta guztiz ere, datu ekonomikoez aparte, udaletxearen aldetik ez dela «gestio politikorik» egon salatu dute. Hiri eta auzoetan, hiri eremuak hobetzeko diru-laguntzak arautzen ditu Hiriber programak. Txalon Erreka eta Ipintza auzoak herrigunetik «aparteago» daudelako, 2010ean, aurreko udal gobernuak Jaurlaritzarengandik 737.434,80 euroko diru-laguntza lortu zuela azaldu du Zubizarretak. Orduko aurreikuspenen arabera, obra guztiak 1.134.515 euro kostzekoak ziren, eta Hiriber programak kostuaren%65 ordaintzea onartu zuela azaldu du. 2010eko urrian, lan horiek zein enpresak hartuko zituen aukeratzerakoan, eskaintza onena [...]

Larrañaga, Zubizarreta eta Juaristi (Argazkilaria: Xabier Otamendi)

Eusko Jaurlaritzaren Hiriber programak Txalon Errekako lanak ordaintzeko eman behar zuen diru-laguntza galdu izana salatu du Azkoitiko EAJk. Azkoitiko Udalari «gestio politikoan zero bat» jarri dio. Baita, «gertaerei aurrea hartzen» eta «autokritikan» ere. Diru-laguntzaren zati handi bat galtzea aurpegiratu diote jeltzaleek. Jaurlaritzarekin harremanetan jarri eta arazoa konpontzen ez saiatzeagatik, hasiera batean baino 373.325,61 euro gehiago ordaindu beharko dituela udalak adierazi du Mikel Zubizarreta EAJko zinegotziak.

Pasa den asteko udalbatzarrean, galde-erreguetan atera zuen gaia Zubizarretak. Orduan datu guztiak ez zituela erakutsi adierazi du. Horregatik, Alazne Larrañagak, Mikel Juaristik eta berak Hiribereko diru-laguntzaren bilakaera azaldu nahi izan dute agerraldi batean. «Udalbatzarra asko luzatu zenez, konkrezio falta egoten delako askotan, eta gauza garrantzitsua denez Hiriberreko diru-laguntzaren galera hau, zenbaki errealekin azaldu nahiko nuke», esan du Zubizarretak. Hala eta guztiz ere, datu ekonomikoez aparte, udaletxearen aldetik ez dela «gestio politikorik» egon salatu dute.

Hiri eta auzoetan, hiri eremuak hobetzeko diru-laguntzak arautzen ditu Hiriber programak. Txalon Erreka eta Ipintza auzoak herrigunetik «aparteago» daudelako, 2010ean, aurreko udal gobernuak Jaurlaritzarengandik 737.434,80 euroko diru-laguntza lortu zuela azaldu du Zubizarretak. Orduko aurreikuspenen arabera, obra guztiak 1.134.515 euro kostzekoak ziren, eta Hiriber programak kostuaren%65 ordaintzea onartu zuela azaldu du.

2010eko urrian, lan horiek zein enpresak hartuko zituen aukeratzerakoan, eskaintza onena Amenabar enpresarena zela erabaki zuen udalak. Hark egin zuen eskaintzaren arabera, 737.434,80 euroren truke zen egitekoa lan guztiak. Beraz, Eusko Jaurlaritzak, diru kopuru horren %65 eman beharko luke diru-laguntza moduan; 505.151,3 euro, alegia. Behin lanak nork egingo zituen onartu zenean, Jaurlaritzak 184.358,70 euro aurreratu zituela ere gogoratu du Zubizarretak.

Lanak luzatuta

Iazko maiatzean udal gobernua aldatu zela ere gogorarazi dute, eta lanak irail horretan hasi zirela. Hilabete horretan «Eusko Jaurlaritzak eskutitza bidali zuen udaletxera, obrak abenduaren 31rako amaitu behar zituztela gogoraraziz», azaldu du Zubizarretak. Urriko udalbatzarrean, lanak atzeratzea eskatzea erabaki zela ere gogorarazi du. Eskari horren eskutitza, abenduaren 23an iritsi zela Jaurlaritzara esan du. «Harritzekoa da, urrian, plenotik pasata dagoen atzerapena eskatzeko dokumentu bat, Eusko Jaurlaritzara abenduaren 23an iristea. Gabonak direla kontuan hartuta, eta epea abenduaren 31n amaitzen dela ikusita, ni harritu egiten naiz», azaldu du Zubizarretak.

Behin epea amaituta, Jaurlaritzak ordura arte lanetan gastatutako diruaren zenbatekoa eskatu zion Udalari. Udalak «202.808,75 euro justifikatu zituen. Beraz, Eusko Jaurlaritzak horren %65 ordaindu behar dio; 131.825,69 euro. Lehenago 184.358,70 euro aurreratu zizkionez, ordea, 52.533 euro itzuli beharko dizkio Jaurlaritzari, eta gainontzeko kostu guztia udalak ordaindu beharko du. Amenabarrek aurreikusitakoa gastatzen baldin bada lanetan, 373.325,61 euro gehiago ordaindu beharko ditu udalak».

«Nik udalbatzarrean kritikatzen nuena zen, ez dela gestio politikorik egon. Inor ez da Eusko Jaurlaritzara joan, inork ez du deitu. Inor ez da joan Gasteizera horretaz hitz egitera».

EAJtik laguntzeko prest

Gertaerarekin ez direla pozten adierazi dute, eta beraien laguntza eskaini diote udalari, «oraindik ere, diru zatiren bat lortzea» posible izango delakoan.


Joseba Errasti aginagarra, Nathy Peluso, Ricky Martin eta nazioarteko puntako musikarien makillatzailea

Joseba Errasti makillatzaile aginagarrak “Ateo”ren bideoklipean egin du lan. "Gu"n aitortu digunaren arabera, ez zuten espero bideoak sortu duen iskanbila.

Joseba Errasti makillatzailea "Gu"n izan dugu. Musika jaialdi handietan egiten du lan eta, besteak beste, Nathy Peluso musikariaren makillatzailea eta ile apaintzailea da.

Peluso eta Tanganaren Ateo abestiaren bideoklip polemikoaren grabaketan ere izan zen Errasti, makillaje eta orrazkera arduradun gisa. Errastik berak azaldu duenez, bideoarekin sortu den iskanbilak mesede egin die, promozio beharrik gabe ahoz aho ibili baita.

Gainera, Nathy Pelusorekin egiten duen lanaren xehetasunak kontatu dizkigu Errastik: izaera indartsua duela eta bere proiektuaren adar guztiak kontrolatzen dituela.

Eta azken bonba bat aitortu digu: umoristak dira bezerorik konplikatuenak.


Espainiako Gobernuak oinarrizko elikagaiei BEZa kenduko die sei hilabetez

Inflazioaren ondorioak arintzeko beste urrats bat egin du, eta laguntza sorta bat onartu du. Erosketa saskiaren prezioa murriztea da asmoa, eta elikagaienean ez ezik, etxebizitzaren, garraioaren eta erregaiaren arloan ere hartu dituzte neurriak.

Erosketa saskiari dagokionez, egun, %4ko zerga dute arrautzek, barazkiek, frutek, lekaleek, ogiak, gaztak eta esnekiek, baina aurrerantzean ez dute BEZik izango. Horrez gain, olioari eta pastari dagokionez, %10etik %5era jaitsiko dute, eta %10ean mantenduko da, berriz, arrainaren, jogurtaren, botilako uraren, kafearen eta kontserben zerga.

27.000 euro baino gutxiagoko diru sarrerak dituzten familiei gainera, 200 euroko txeke bat emango die Espainiako Gobernuak, duten ondarea 75.000 eurotik gorakoa ez bada behintzat, eta elikagaien industriarako ere laguntzak iragarri ditu, ongarrien prezioen igoerari aurre egiteko. Hala ere, herritar batzuentzat neurri hauek ez dira nahikoak.

Etxebizitza eta garraioa

Elikagaietan ez ezik, etxebizitzan ere jarri dute arreta. Alokairu berrien prezioak izoztu egingo dituzte urte erdiz, eta dekretu berriak etxegabetzeak egiteko debekua ere luzatu du beste sei hilabetez.

Garraioan, hirikoan, autobusetan eta metroan, Espainiako Gobernuak %50eko beherapenari eutsiko dio. Laguntzaren %30 berak ordainduko du, eta %20 tokiko erakundeek.

Hala ere, badira indargabetu dituen neurri batzuk ere, kendu egingo baitu martxotik indarrean izan den erregai litroko 20 zentimoko hobaria, garraiolari profesionalentzat eta lehen sektoreko langileentzat izan ezik. Erosketa saskian laguntzeko neurrien bidez konpentsatu nahi izan baitu erregaien hobarien amaiera hau.


Azaro feminista Larrabetzun

Zutunik Larrabetzuko talde feministak hainbat ekitaldi antolatu du azarorako. Hilaren 2an, 18:00etan, “Zapalkuntza eta probilegioa” tailerra izango da Anguleri kultur etxean, Cony Carranza eta Itziar Gandariasen eskutik, eta azaroaren 21ean, pala-topaketa feminista, 10:00etatik aurrera, frontoian. Izena emateak 10 euro balio du bikoteko eta 649 004 866 telefono-zenbakira whatsappa bidalita egin behar da; azken eguna azaroaren 5a izango da. Bestalde, Estitxu Fernandezek indarkeria obstetrikoari buruzko hitzaldia egingo du azaroaren 24an, 18:00etan, Angulerin, eta hurrengo egunean, azaroak 25, ekitaldia egingo da Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Kontrako Nazioarteko Eguna dela eta.


Trikoloreek garaipena Astin, Zarautzen aurka

Lehenengo erdia 0-11ko emaitzarekin amaitu bazuten ere, azkenean, 19-11 gailendu ziren hernaniarrak.

Hernaniko errugbi talde nagusiak, Ohorezko B Mailan, Zarautz izan zuen aurkari joan den larunbatean. Etxeko talde gisa, Zarautzeko Asti zelaian jokatu zuten norgehiagoka, eta hernaniarrak gailendu ziren, 19-11ko emaitza lortuta.

Partiduaren noranzkoa, ordea, ez zen hasieratik trikoloreen aldekoa izan. Izan ere, atsedenaldira 0-11ko markagailuarekin heldu ziren. Bigarren erdian, aldiz, argi nagusitu zen Hernani, eta, horrela, etxean gelditu zen garaipena.


Kalitatezko posta zerbitzu publikoaren aldeko herri bilkura eginen dute Saran astelehenean

Har Hitza elkarteak antolatu du bilkura eta herritar guziak deitu ditu parte hartzera

Sarako posta bulegoa aunitzetan hetsia dagoela, kutxazain automatikoa aldizka hutsik dagoela eta bulegoaren ordutegia murrizten ari direla salatu du, bertzeak bertze, Har Hitza elkarteak. Horregatik, «kalitatezko posta zerbitzu publikoa nola mantendu elkarrekin pentsatzeko» bilkura publikoa deitu dute. Elkarteak, herriko etxea, enpresak, laborariak eta orokorrean herritar guziak animatu dituzte parte hartzera eta gaia eztabaidatzera.

Hurrengo astelehenean izanen da bilkura, agorrilaren 22an, 19:00etan Lur berri gelan.


Bularreko minbizia ikertzeko dirua online batuko du aurten Katxalin elkarteak

Bularreko Minbiziaren Aurkako Nazioarteko Eguna da gaur, eta urtero bezala, Katxalin elkarteak "pausoak ematen jarraitzeko" deia egin du. Aurten, ordea, martxa solidarioa egin beharrean, modu birtualean batuko da ikerketarako dirua.

Gaur, urriak 17, abiatuko da aurtengo kanpaina, eta hilaren 25era arte egongo da abian. Denbora horretan, ohiko martxa larrosa egin beharrean, 25.000 km gainditu nahi dira online. Horretarako, parte-hartzaileek webgunean eman beharko dute izena, eta bakoitzak bost km egitea da asmoa. Batutako dirua Biodonostiari emango zaio ikerketara bideratzeko. Bestetik, urriaren 19an, bularreko minbiziaren inguruko jardunaldia egingo dute, 18:00etan, eta streaming bidez jarraitu ahal izango da helbide honetan.

Ia 600 kasu diagnostikatu zituzten iaz

Foru Aldundiak lagunduta, 1995ean Osakidetzak abiatu zuen programak 2.742.181 zitazio baino gehiago eta 2.193.076 mamografia egin ditu, eta 10.392 minbizi hautematea ahalbidetu du, horietako gehienak aldi goiztiarretan. Azaldu dutenez, "urrats handia" da: "Ehunekoa urtez urte hazten ari da, eta hori urrats handia da. Iaz, baheketa-programaren bidez 598 tumore berri hauteman ziren".


Asteburuko agenda eta Xexili astea mintzagai

Gaurko Kulturari Begira saioan asteburuko agenda errepasatzeaz gain Xexili eguna izan dugu protagonista. Loatzo musika eskolak Xexili astea ospatuko du astelehenetik ostirala bitartean eta egunero kontzertuak eskainiko dituzte eskualdeko zortzi herritan. Ainhoa Elizondo loatzo musika eskolako zuzendariaren hitzak jaso ditugu.


Trebiñu Araban sartzeko eskaera egin dute berriz bizilagunek

‘Trebiñu Araba Da’ mugimendua aurkeztu dute, antolaketa administratibo «zentzugabeari» aurre egiteko. Erakundeei eta alderdi politikoei eskatu diete hitzetatik ekintzetara pasatzeko «behingoz».

«Arabarrak gara; arabar sentitzen gara, bagarelako, Arabaren bihotzean bizi garelako». Trebiñuko herritarrek enklabea Araban sartzeko eskaera egin dute, beste behin. Orain duten administrazio antolaketa «zentzugabea» eta «irrazionala» dela iritzi diote, eta egoerari aurre egiteko Trebiñu Araba Da mugimendua berrabiarazi dute. Dozenaka norbanako eta eragilek egin dute bat aldarrikapenarekin, eta ohartarazi dute lan egingo dutela harik eta «eskubide osoz» arabartzat aitortzen dieten arte. «Ez gara geldituko orain dugun egoera juridiko-administratiboa amaitu arte».

Gaur goizean egin dute herri mugimenduaren aurkezpena, Trebiñuko herriko plazan. Elkarretaratzean irakurri duten manifestuan, bizilagunek salatu dute egungo egoera «anakronikoa, antidemokratikoa eta antinaturala» dela. Eta argi utzi dute agortuta dagoela «historian zehar pilatutako arazoei» aurre egiteko erabili izan den «hitzarmenen bidea». «Hitzarmen horiek ez dituzte gure premia guztiak betetzen, eta, horrenbestez, ezin dira behin eta berriz luzatu», ohartarazi dute.

Hain zuzen, pandemiaren kudeaketa jarri dute horren adibidetzat. Herritarren hitzetan, birusaren hedapenari aurre egiteko erabakiek agerian utzi dute oraingo administrazio antolaketa «oztopo bat» dela zeinbat neurri eta arau ezartzeko. «Estatuak berak egiaztatu du errealitatea», adierazi dute. Izan ere, salatu dute araubide orokorraren «salbuespena» egin eta «adabakiak» jarri arren, «zuloak» azaldu direla antolaketan.

«Alde batetik, Gaztela eta Leonek beretzat hartzen zuen merkataritza eta ostalaritza arautzeko eskumena. Segurtasun publikoko eskumenak, ordea, Euskal Autonomia Erkidegoari egokitu zaizkio. Eta, azkenean, eskumenen nahaste horren ondorioz, hemengo biztanleok ez genekien zeini erreparatu, esaterako, merkataritzaren ordutegiei dagokienez», gaitzetsi dute.

Hauteskundeen esanahia

Gaztela eta Leongo (Espainia) hauteskundeetan izandako abstentzioa ere izan dute hizpide bizilagunek. Trebiñun %64,1ekoa izan da, eta, Argantzunen, aldiz, %59,59koa. Azpimarratu dute datuak esanguratsuak direla, eta esanahi bat dagoela horien atzean; izan ere, uste dute haien «interesekin» loturarik ez duten hauteskundeak izan direla, eta aukera politikoak ez datozela bat enklabearen soziologiarekin. «Ezin ditugu hautatu, prekarioan bada ere, gure interesen zati handi bat kudeatzeko ardura duten ordezkari politikoak».

«Ez dugu ezer Burgosen eta Gaztela eta Leonen aurka», azpimarratu dute bizilagunek, baina gaitzetsi dute zerbitzu gabezia pairatzen dutela egunero arlo guztietan. Hori dela eta, antolaketa administratiboa aldatzeko eskaera berretsi dute. Eta, bereziki, erakundeei eta alderdi politikoei galdegin diete «behingoz» hitzetatik ekintzetara pasatzeko, eta enklabearen auziari «behin betiko» aterabidea errazteko. Herritarrei ere mugimenduarekin bat egiteko deia luzatu diete.


Oteiza Astea antolatu du Karkarak, urriaren 15etik 21era

Irteeran parte hartu nahi dutenek datorren asteartea baino lehen eman behar dute izena. Horretarako, 943-83-15-27 edo 688 85 73 05 telefono zenbakietara hots egin, edo karkara@karkara.com helbidera idatzi daiteke.

Karkarak 30 urte beteko ditu 2019ko ekainean, eta urteurrena ospatzeko ikasturtean zehar hainbat egitasmo antolatuko dituzte. Urrian esaterako, Jorge Oteiza jaio zela 110 urte beteko direla aprobetxatuz, kultu elkarteak Oteiza Astea antolatu du, Orioko Udalarekin elkarlanean. Urriaren 15etik 21era bitartean egingo da Oteiza Astea, eta hainbat kultur jarduerek osatuko dute egitaraua. Alde batetik, asteartean Oskar Alegria kazetari eta zinemagileak, eta Bernardo Atxaga idazleak Oteizaren inguruko solasaldia eskainiko dute Arraunetxean, Oteizarekin batetik besteraizenburupean. Bestetik, urriaren 20rako, larunbatarekin, Karkarak Altzuzako Oteiza Museora irteera antolatu du. Parte hartzaileak 10:00etan irtengo dira Orioko autobus geltokitik, eta 11:15ean bisita gidatua egingo dute Oteiza Museoan barrena. Eguerdi partean, Iruñera joango dira, eta Iruñeko Aldapa elkartean bazkalduko dute denek elkarrekin; azkenik, 18:00etan irtengo dira Nafarroako hiriburutik Oriora bueltatzeko. Irteeran parte hartu nahi dutenek datorren asteartea baino lehen eman behar dute izena, 943-83-15-27 edo 688 85 73 05 telefono zenbakietara hots eginda, edo karkara@karkara.com helbidera idatzita. Karkarako laguntzaileek 35 euro ordaindu beharko dute irteeran parte hartzeagatik, eta laguntzaile ez direnek 45 euro. Horrez gain, prezio bereziak ere zehaztu dituzte. Batetik, 65 urtetik gorakoei eta adin txikikoei 41 euro kostako zaie irteera, eta ikasleei eta 65 urte azpiko erretiratuei 43 euro. Karkarako kideek herritarrak irteeran parte hartzera animatu dituzte, "Orion jaio eta nazioarte mailan ezaguna den artista ezagutzeko aukera aproposa" izango dela uste baitute. Horrez gain, Oteiza Astea borobiltzeko, urriaren 21ean Esku Harriak: Oteizaren (h)ariadantza-bertso-musika ikuskizuna izango da plazan, Orioko Udalak antolatuta. 30 urte 31 eskutik 1989ko San Pedro Jaietan herritar talde batek sortu zuen Karkara, aldizkariaren bidez euskararen normalizazioan laguntzeko asmoz. Izan ere, nabarmendu dute garai hartan euskaldun askok ez zuela euskaraz irakurtzeko ohiturarik, eta joera hori hautsi nahi izan zuten Karkara aldizkariarekin. Aldizkariak webguneari ireki zion bidea, eta proiektua indartuz joan da urtez urte. Ildo horretan, Rikardo Uzkudun elkarteko presidenteak aurkezpenean azaldu du, "gaur egun Karkarak informazio zerbitzu profesionala" eskaintzen duela. "Orioko eta Aiako informazioa ematen du, kalitatezkoa, azkar eta txukun". Dena dela, kultur elkarteak hobetzen jarraitzeko asmoa duela ere adierazi du, eta aurrera begirako hainbat proiektu eta erronkak dituela zehaztu. "Gaur egungo komunikazio beharretara egokitu behar dugu, digitalizazioak dakarren testuinguru berrira moldatuz. Apustu sendoa eskatzen duten erronkak dira, eta gu aurrera egiteko prest gaude". Hala ere, uste dute horretarako Karkararen komunitatea sendotu behar dutela. "Aurten, 30. urteurrenean, gure erronka Karkararen presentzia handitzea eta herritarrengana gerturatzea da. Hausnarketa horretatik abiatuta, ikasturtean zehar hainbat kultur ekimen antolatuko ditugu, eta guretzat plazer handi bat da ikasturte berria Oteiza Astearekin abiatzea".


Udajolas abian

Martxan da Udajolas. Goizean abiatu da, NOAUA! Kultur Elkarteak eta Usurbilgo Udalak antolaturiko udako aisialdiko eskaintza.

Lan taldea prest, eta haurrak primeran pasatzeko gogoz. Abiatu da astelehen goiz honetan Udajolas, NOAUA! Kultur Elkarteak eta Usurbilgo Udalak hilabete honetarako antolatu dituen udalekuak. Aurrerantzean, goizero, astelehenetik ostiralera HH3-LH6 maila arteko ia 190 haur eta gaztetxo ikusiko dituzue herrian gora eta behera ekintza ezberdinetan parte hartzen.

Oraindik iaztik bizi dugun osasun krisialdia gainditua ez dugunez, hainbat prebentzio neurri hartuta parte hartuko dute. Talde txiki eta egonkorretan, musukoekin... Eta biltzeko gune ezberdinekin. 2019. urtera arte parte hartzaile eta guraso guztiak frontoian biltzen ziren. Iaz bezala ordea, aurten ere, Kaxkoko gune ezberdinetan bilduko dira.

Udajolas uztailaren 5etik 30era antolatu da, goizero lau orduz, 9:30-13:30 artean. Albiste honi atxikitako argazkietan, begirale taldea eta gaur 9:30etan gaztetxo taldeak frontoi inguruan biltzen hasi diren unea.


Suhiltzaileek LEP bateratuaren irizpideak salatzeko protesta egin dute

Suhiltzaileek uniformeak erantzi eta azpiko arropan geratu dira. Salatu dutenez, lehen LEP bateratuan polizia-lanpostuetarako irizpideak lehenetsi dira, eta suhiltzaile-lana garatzeko ezagutzak ez dira kontuan hartu.


Planeta saria irabazi du Eva Garcia Saenz de Urturik

Eleberria argitaratzearekin batera, 600.000 euroko saria jasoko du idazle gasteiztarrak.

Eva Garcia Saenz de Urturi idazle gasteiztarrak irabazi du 2020ko Planeta literatura saria Aquitania lanarekin; haren hitzetan, Il nome della rosa eleberriari egindako omenaldia, "Erdi Aroko thriller bat". Eleberria argitaratzearekin batera, 600.000 euroko saria jasoko du.

Idazleak, besteak beste, El silencio de la ciudad blanca eleberri arrakastatsua kaleratu zuen 2016an, eta ondoren pelikula ere egin zuten; mitologia eta kondairak, arkeologia, maitasuna eta krimenak nahasten dituen istorioa, eta Los ritos del agua eta Los señores del tiempo lanekin itxi duen obra.

Planeta saria koronabirusarekin hil diren pertsona guztiei eskaini die: "Kulturaren mundua bizirik aterako da pandemia honetatik, eta betiko moduan, aurrera egingo du".


1813ko abuztuaren 31ko sarraskia gogorarazten ari dira

Donostia Sutan 1813-2013 elkartea 1813ko abuztuaren 31n Donostian gertatutako sarraskia kontatzen dabil herritarrei. Larunbat gauean antzerkia egin zuten Trinitate plazan, eta bihar arte berri paperak banatzen arituko dira eta kartel informatiboak mantenduko dituzte San Bizente elizaren hesian. Aurten, sarraskiaren osteko tifus epidemia nabarmendu dute: 2.000 galdu zuten bizia soldaduek transmititutako gaixotasunaren ondorioz. Josean Catalan eta Jexux Arrizabalaga elkarteko kideari elkarrizketa interesgarria egin diegu.


Hasi da arraun denboraldia ETB1en eta eitb.eus-en

24 emanaldi eskainiko dira: Euskotren eta Eusko Label ligetako estropada guztiak, Donostiako Bandera eta Euskadi eta Espainiako txapelketak.

Aurten ohi baino beranduago hasiko den arren, arraun denboraldia ETB1en eta eitb.eus-en zuzenean jarraitzeko aukera izango dugu. Mikel Olazabal, Ibon Gaztañazpi eta Sara Gandara ohiko esatarien eskutik, Euskotren eta Eusko Label ligetako estropadak, Donostiako Bandera eta Euskadiko eta Espainiako txapelketak izango ditugu ikusgai. Uztailaren 4an hasi eta irailaren 20ra bitartean, 24 emanaldi egingo dira.

Coruñako Bandera izango da lehen proba: uztailaren 4an, larunbatean, lehen jardunaldia, eta uztailaren 5ean, igandean, bigarrena. Uztailaren 11n, Donostiarra Kaiarriba-CaixaBank Bandera jokatuko da, eta uztailaren 12an, Zierbenan, Petronor Bandera.

Bi liga nagusietako beste lau estropada eskainiko dira uztailean: Getxoko Ikurrina, hilaren 18an; Orioko Bandera, hilaren 19an; Bilboko Bandera, hilaren 25ean; eta El Correo bandera, Lekeition, hilaren 26an.

Hurrengo bi hitzorduak Euskadiko eta Espainiako txapelketak izango dira: lehena Lekeition jokatuko da, uztailaren 31n, eta bigarrena, Pedreñan, abuztuaren 2an.

Hondarribiko Bandera (abuztuaren 8an) eta Ondarroakoa (abuztuaren 9an) jokatu ostean, Zarauzko Ikurrinaren txanda izango da (abuztuaren 15ean eta 16an).

Abuztuko hurrengo lau estropadak gizonezkoek bakarrik jokatuko dituzte: Santurtzi (hilaren 22an), Sestao (hilaren 23an), Ares (hilaren 29an) eta Boiro (hilaren 30ean).

Iraileko lehen bi igandeetan (irailaren 6an eta 13an) Donostiako Bandera izango da ikusgai, eta aurretik, sailkatze estropada ere bai.

Bermeoko Ikurrinak (irailaren 19an) eta El Corte Inglés Banderak (irailaren 20an) itxiko dute denboraldia. Egun horietan jokatuko dira play-offak ere.


Milagroko musika banda, Andra Mari Eguna girotzeko

Urteroko ohitura jarraituta, Andra Mari eguna girotzera etorri da banda Aretxabaletara. Jaietako klasikoetako bat bihurtu da hala Durana kalean eskaini duten emanaldia. Eguerdian kalean eskainitako kontzertuaz gain, zaharren egoitzara ere egin dute bisita, udalbatzako kideekin batera.


Foruak kaleko igogailua 2023. urterako prest egongo da, Basaurin

Foruak eta Kareaga Goikoa kaleen arteko irisgarritasuna hobetzeko igogailua errealitate izango da 2023. urtean. Basauriko Udalak igogailua eraikitzeko lehiaketa publikoa zabaldu du eta udal ordezkariek aurreikusi dutenaren arabera, obrak aurtengo urrian has litezke: “Kontratua uda ondoren esleituko dugula kalkulatzen dugu eta aurreikusten dugu obrak urrian has litezkeela”, dio Asier Iragorri alkateak. Enpresa esleipendunak bederatzi hilabete izango ditu igogailua eraikitzeko, hortaz, 2023ko udaberrian edo udan bukatuta egotea uste dut Udalak.

Gaur egun 14 metroko desnibela dago bi kaleen artean eta eskailerak daude. Asmoa da oztopo arkitektoniko horri irtenbidea ematea eta horretarako igogailu bertikal bat eraikiko du Udalak. Beirazko estaldura izango du aurrekaldeetan eta alboetan aluminiozko panelak izango ditu, “aurrez aurre dauden etxebizitzei pribatutasun handiagoa emateko”. Lau geltoki izango ditu: lehenengo geltokia Foruak kalean, bigarrena Kareaga Goikoaren 105. atarirako sarbidearen parean, hirugarrena garajeen ondoan eta, laugarrena Kareaga Goikoa kalean. “Goiko bi geralekuek pasabide horizontal bat izango dute”, diote udal ordezkariek. Igogailuak hamahiru pertsonentzako edukiera izango du.

Igogailuak lau geldialdi izango ditu eta 13 lagunentzako edukiera izango du // Basauriko Udala

Udalak 859.996 euroko aurrekontua gorde du Foruak kaleko igogailua eraikitzeko. Enpresa interesdunek ekainaren 27ra arte dute euren eskaintzak bidaltzeko epea zabalik.

San Migel eta Karmelo Torre, bidean

Foruak kaleko igogailua zortzigarren igogailu publikoa da Basaurin. Aurretik eraiki ditu Udalak Urbikoa, Doctor Fleming kalekoa, Pintor Zuloagakoa, Aragoi kalekoa, Luis Petralandakoa, Federico Mayokoa eta Kareagako anbulatorio ondokoa. “Azken lau igogailuak eta Foruak kalekoa azken hamar urteetan eraikiak izan dira, eta laster beste bi hiri-igogailu izango ditugu: San Migel Mendebaldekoa eta Karmelo Torrekoa”, diote udal ordezkariek.


Energien merkatzeak eta elikagaien prezioen moderazioak %2,2ra jaitsi dute inflazioa

2021eko udaberrira egin behar da atzera antzeko tasa bat aurkitzeko. Azpiko inflazioa, hala ere, oso goian dago oraindik ere: %6,4an. Elikagaien artean, fruta freskoa merkatu da soilik.

Inflazioak beste koska bat egin du behera Hego Euskal Herrian. Urte arteko inflazio tasa %2,2ra jaitsi da ekainean, eta hori gertatu da bereziki energiaren eta erregaien prezioen beherakadagatik eta elikagaien eta alkoholik gabeko edarien igoera txikiagoagatik.

INE Espainiako Estatistika Institutuak asteazken honetan argitaratutako datuen arabera, ekaineko urte arteko tasa %2,2an kokatu da, maiatzean baino puntu bat eta hiru hamarren gutxiago, eta EBZ Europako Banku Zentralak gomendatutako %2ko mugara iristeko gertu dago. Hala, Europako Batasuneko inflazio txikienetako bat du Hego Euskal Herriak; EBko batezbestekoa %5,5ekoa da.

2021eko apirilera egin behar da atzera antzeko tasa bat aurkitzeko (%2,5). Orduan hasi zen igoera, iazko abuztuan goia jo zuen, %10,7ra iritsita. Ordutik, ia etengabea izan da jaitsiera.

Lurraldeka, Gipuzkoak du urte arteko KPIrik handiena, %2,7. Jarraian: Bizkaiak, %2,3koa baitu; Nafarroak, %2koa; eta Arabak, %1,5koa.

Azpiko inflazioa, aldiz, oso goian dago oraindik: %6,4an, maiatzean bezalaxe, eta iazko ekainekoaren pare. Kontsumo preziorik aldakorrenak —hau da, erregaiak eta elikagai freskoak—kontuan hartzen ez dituen indize hori erritmo apalagoan ari da jaisten, eta erakundeen kezka iturri nagusia bihurtu da. Horrek erakusten du inflazioa oso sustraitua dagoela jarduera ekonomikoan, eta luze jo dezakeela inflazioaren aurkako borrokak.

EBZ horri erreparatzen ari zaio eta, ekonomia hozteko, interes tasak igotzen ari da. Ia ziurra da uztailean beste puntu laurden bat igoko dituela —%4,25eraino—, eta irailean berriro igoko ote dituen dago zalantzan orain. EBZren erabakiak, baina, baditu ondorioak herritarren poltsikoetan, bereziki hipoteka bat dutenengan: interes tasak igotzen hasi zenetik, Euriborrak gora egin du etengabe, eta ekaineko batezbestekoak jada %4ko muga gainditu du.

BEZa eta laguntzak

Ekaineko inflazio datua jaitsi izanaren arrazoi nagusia energien prezioen merkatzea da, eta, bereziki, Espainiako Gobernuak hartutako neurriengatik gertatu da hori. Iazko udan horietako batzuk indarrean sartu zituenetik, ia etengabea izan da jaitsiera, eta horrek asko lasaitu ditu etxe askotako ekonomiak.

Etxeko energien prezioak (argia, ura eta berokuntza) iazko ekainean baino %26,6 merkeago daude orain, eta maiatzetik lau puntu eta hiru dezima jaitsi dira. Eta erregaiak iazko ekainean baino %17,4 merkeago daude. Horrek esan nahi du zazpi puntu eta zazpi dezima jaitsi direla aurtengo maiatzarekin alderatuta.

Elikagaien kasuan, berriz, prezioen garestitzea moteltzen ari da otsailetik. Hala ere, iazko ekainean baino %10,1 garestiago daude oraindik. Urte hasieran jo zuen goia elikagaien inflazioak. Otsailean eta martxoan urtebete lehenago baino %15,8 garestiago zeuden jakiak. Baina beheranzko joera hasi zen apirilean (%12,8).

Espainiako Gobernuak oinarrizko elikagai batzuei BEZa kentzeko neurriak eragin du prezioen igoeraren moteltzea. Horien artean daude ogia, irina, esnea, arrautzak, barazkiak, fruta, patatak, lekaleak eta zerealak. Gainera, %10eko BEZa izan beharrean, %5ekoa izan dute urte hasieratik olioak eta pastak.

Dena den, guztiak garestitu dira iaztik, bat salbu: fruta freskoa. %7,1 merkeago dago iazko ekainean baino. Gainerako elikagaiek gora egin dute. Azukrea da gehien garestitu dena, alde handiarekin gainera: %53,5. Kontuan hartu behar da produktu hori elikagai ugariren ekoizpenean erabiltzen dela. Esne litroa iaz baino %20,3 gehiago ordaintzen da, patatak %13,9 garestiago daude, lekaleak eta barazkiak %12,4, zerealak %14,9 eta arrautzak %8.

BEZa murrizteko neurriak hasieran ekainera arte iraun behar zuen, baina urtea amaitu arte luzatu berri du Madrilek. Arrainetara eta haragietara zabaltzeko eskaerak asko jaso ditu Espainiako Gobernuak, baina hori egiteko asmorik ez du erakutsi, arraina merkatzen ari dela argudiatuta. Hala ere, arraina iazko ekainean baino %3,3 garestiago dago Hego Euskal Herrian. Haragiaren prezioa ere gainetik dago, bereziki txerrikia: iaz baino %15,3 garestiago.

Energiari dagokionez, argindarraren eta gasaren gaineko zergek ere apalduta segituko dute, eta bonu soziala dutenek deskontu handiak izango dituzte aurrerantzean ere —%65ekoak—. Horrez gain, indarrean jarraituko dute garraio publikoan ibiltzeko deskontuak. Eta argitzeko dago zer gertatuko den erregaien deskontuarekin; urtarrilaz geroztik garraiolariek, arrantzaleek eta nekazariek soilik jasotzen dute laguntza hori. Eta argitzeko dago zer gertatuko den erregaien deskontuarekin; urtarrilaz geroztik garraiolariek, arrantzaleek eta nekazariek soilik jasotzen dute laguntza hori.


Oinetako bilketa egingo du Zaporeak elkarteak azaroan Hego Uribe eskualdean

Neguraren etorrerarekin Zaporeak Elkarteak oinetako bilketa jarri du martxan Bizkaian, Araban eta Gipuzkoan, ondoren Lesboseko kanpamenduetako errefuxiatuen artean banatzeko. “Dakizuenez, negua dator eta errefuxiatu-guneetan hotza inoiz baino nabariagoa da. Kanpin-dendetan edo barrakoietan bizi dira, eta hotza hezurretaraino sartzen da; izan ere, gobernuek ez dute landa egokitzeko inbertitzen, eta ez dute berogailurik edo hotzetik gordetzeko tresnarik”, diote Zaporeaketik: “Lesbosen eta Atenasen ditugun lagunekin hizketan ari garela, esaten digute hilabete hauek pasatzeko gehien faltan botatzen dutena eta hobekien datorkiena oinetako on bat dela”.

Egoera onean dauden eta erosoak diren botak, zapatilak eta zapatak (takoidunik ez) batuko dituzte datozen egunetan. Hego Uribe eskualdean zenbait bilketa puntu ezarri dituzte, hala nola, Basaurin, Usansolon, Galdakaon eta Zeberion.

Hona hemen Hego Uribeko bilketa puntuak:

Basauri

– San Migel Auzo Elkartea. Azaroak 8-12. 19:00-20:00.

– Urbi Institutua. Azaroak 10-11-12.

Usansolo

– San Andres eliza. Azaroak 13. 10:00-14:00 eta 17:00-20:00

Galdakao

– Aperribai Auzo Elkartea. Azaroak 8. 08:00-20:00

– Basadere Elkartea. Azaroak 10. 15:00-20:00

– Ostalaritza Eskola. Azaroak 8-12. 09:00-19:00

Zeberio

– Zubialde eskola. Azaroak 10-11-12


Nafarroako Gobernuak aurten baino %30 gehiago inbertituko du 2022. urtean

Inoizko aurrekonturik handiena izango du, 5.273 milioi eurokoa, aurten baino %8,2 gehiago. Saiz kontseilariak espero du azaroaren 8rako akordioa lortzea EH Bildurekin.

Europako funtsen diruak arrastoa utzi du Hego Euskal Herriko gobernuen aurrekontu proposamenetan. Herenegun iragarri zuen Jaurlaritzak inbertsioa %50 handituko duela datorren urtean, eta asteazken honetan, Nafarroako Gobernuak iragarri du aurten baino %30 gehiago inbertituko duela. Horrenbestez, azken hamar urteetako inbertsiorik handiena egingo du. Bezperan, EH Bildurekin «akordio partziala» lortu eta gero, atzo inoizko aurrekonturik handiena aurkeztu zuen gobernuak: 5.273 milioi eurokoa, aurten baino %8 gehiago.

Haatik, hamar eurotik bat finantza gastuetara bideratuko da, eta zorraren zama handi hori aintzat hartuta, gastu muga 4.767 milioi eurokoa da. Irailean egindako lehen aurkezpenetik, 16 milioi euro izango ditu zerbitzuak eta inbertsioak finantzatzeko.

Elma Saiz Ekonomia eta Ogasun kontseilariak argudiatu du gastu mugaren igoera hori neurri batean langile publikoen %2ko soldata igoeraren ondorio dela, espero baitute zeharkako eragina izango duela eta zerga bilketa handituko duela. «Gainera, hainbat departamenduren eta enpresa publikoen diru sarreren aurreikuspenak doitu egin ditugu. Kalkulatutako kopuru horri kendu egin behar zitzaion argindar fakturaren eragina, bai energia elektrikoaren produkzioaren gaineko zergarena, bai argindarraren gainekoarena».

Kontseilariak espero du aurrekontuok «susperraldiaren oinarriak» jartzeko balioko dutela. Nabarmendu du «esfortzu bikoitza» eskatu dutela: alde batetik, «berehalakotasun handieneko beharrak antzemateko eta horiei aurre egiteko»; bestetik, gobernuko bazkideek, parlamentuan gutxiengoan direnez, gehiengoak bilatzeko. Bezperan erdietsi zuen aurreproiektuen gaineko akordioa EH Bildurekin, eta Saizek nabarmendu du oposizioko alderdien artean «adostasunera heldu nahi izan duen bakarra» izan dela.

Gobernu Kontseiluak onartu du aurreproiektua, eta, urtero legez, haren edukia helaraziko die Gizarte eta Ekonomia Kontseiluan bilduta diren gizarte eragileei eta Foru Erregimeneko batzordean bilduta diren tokiko erakundeei. Haien eskuetatik pasa ostean, lege proiektua bera azaroaren 8an onartzea espero du gobernuak, eta handik parlamentura igorriko luke, han bere bidea egin dezan. Ordurako, Saizek uste du erabateko akordioa lortuko dutela EH Bildurekin, haren esanetan, «negoziazioak aurreratuta» daudelako.

Zerga arloko neurriak

Asteartean, EH Bilduko Bakartxo Ruizek aipatu zuen zergen arloan ikuspegiak urrun daudela oraindik ere. Gaurkoan, gobernuak fiskalitaterako bere neurriak aurkeztu ditu. Errenta zergan, tarifaren %2ko deflaktazioa proposatu du. Norbanakoentzat zein sendientzat oinarrizko beharretara bideratutako gutxieneko errenta %5 handitu nahi du, eta 100 euroraino igo 30.000 eurotik beherako errenta dutenentzat. Sozietate zergan, enpresen kaudimenerako laguntzak zerga ordaintzetik at geratuko dira.

Navarra Sumako Javier Esparzaren esanetan, «moralaren aurkakoa» da aurrekontuak EH Bildurekin hitzartzea.

Gakoak

1. Finantza gastuak. 506 milioi eurokoak dira, eta hamar eurotik bat zorraren zama ordaintzeko da. %30 handitu da atal hori. Gobernuak dio interes tasa apalen ondorioz 11 milioi euro aurreztea lortu duela.

2. Ekarpena. 2020tik 2024 eperako ekarpenaren kalkulua hitzartzeke dute Madrilgo eta Nafarroako gobernuek, eta, horren zain, aurrekontuetan Txibiteren gobernuak bere gain hartu gabeko eskumenen gastuak finantzatzeko 2022an 573 milioi pagatzea proposatuko du.

3. Inbertsioak. 222 milioi euroko inbertsioa egingo du Nafarroako Gobernuak 2022an, azken hamarkadako kopururik handiena.

4. Europako funtsak. Aurrekontuetan jasota datorrenez, Europako funtsetatik 162 milioi helduko dira: 73 milioi euro pandemiari aurre egiteko React funtsetik, eta beste 89 milioi trantsizio ekonomikoa eta digitalizazioa bultzatuko duten Suspertze eta Erresilientzia Mekanismotik. Dena den, espero da finantzaketa hori handitzea, funts horretako diru gehiago esleitu ahala.

5. Gastu soziala. Hezkuntza, Osasuna eta Gizarte eskubideen departamenduek orotara aurrekontuaren %54 jasoko dute. Osasunak izango du aurrekonturik handiena, 1.261 milioi eurokoa, eta Hezkuntzak, bigarren handiena: 792 milioi eurokoa. Gizarte Eskubideak Departamenduak 528 milioi euroko aurrekontua du.

6. Udalak. Nafarroako udalek aurten baino hamasei milioi euro izango dituzte gastu eta zerbitzuak finantzatzeko: orotara, 270 milioi. Gainera, tokiko azpiegituretan 30 milioi euro inbertituko dira.

7. Errepideak. Errepide sarearen obretara eta mantentze lanetara 60 milioi euro bideratuko dira, aurten baino %25 (12,3 milioi) gehiago. Pirinioetako autobidearen eta Bideko autobidearen kanonak ordaintzeko beste 75 milioi euro jarriko dira.


Ainhoa Ruiz de Infante otxandiarrak Bergara Hiria binakako pilota txapelketa irabazi du

Ainhoa Ruiz de Infantek bere ibilbideko bigarren txapela lortu du.

19 urte besterik ez eta apurka-apurka txapelak pilatzen ari da Ainhoa Ruiz de Infante otxandiarra. Iazko ekainean Bizkaiko lau t'erdiko txapeldun geratu zen pilota goxoarekin eta martitzenean Bergara Hiria txapelketa irabazi zuen Maite Ruiz de Larramendi eulatearrarekin (Nafarroa) bikotea osatuz.

Bergarako pilotalekuan jokatutako finalean 22-17 menderatu zituzten Olatz Ruiz de Larramendi eta Iera Agirre. Partidu gogorra jokatu zuten. Irabazleak beti aurretik ibili ziren, baina tanto gutxiko aldearekin. Ruiz de Larramendik erasokor jokatu zuen, arriskatuz. Pilota bat edo beste galduagatik, bederatzi tanto amaitu zituen eta inspiratuta ibili zen. "Txisparekin sentitu nintzen eta pilotari abiadura eman ahal izan nion", adierazi du aurrelari otxandiarrak.

Txapelketa irabaztea sorpresa izan da eta hainbat faborito utzi dituzte bidean: iazko Master Cup txapelketako lau t'erdikoa irabazi zuen Miriam Arrillaga final laurdenetan, eta Plazandreak torneoko onena izan den Olatz Arrizabalaga final erdietan. "Udako Plazandreak torneoa Maiterekin jokatu dut eta berarekin oso ondo konpontzen naiz. Hartueman hori garrantzitsua izan da txapelketan aurrera egiteko", azaldu du.

Martitzeneko txapeldun eta txapeldun ordeak.


'Artizar' lan berria aurkeztuko du zuzenean Kalakan hirukoak gaur arratsean

Ipar Euskal Herriko Kalakan hirukoak martxoan kaleratu zuen Artizar disko berria, eta han-hemenka zenbait zuzeneko eskaini ondoren, gaur Herriko Plazan aurkeztuko du, 20:00etan hasita. Sarrera doan izango da, eta emanaldirako aulkiak jarriko ditu udalak kiosko azpian, betiere distantziak errespetatuz.


Getaitri klubak triatloi taldean parte hartzera animatu ditu getariarrak

Getaitri taldeko kide bat Getariako Salbatore Biatloian parte hartzen. (Getaitri) 2017 denboraldiari begira Getaitri Triatloi Klubak herritarrak taldean parte hartzera animatu ditu. "Batez ere neskak eta gazteak animatu nahi ditugu. Gazte askok Salbatore Biatloian parte hartzen dutela ikusita, triatloia probatzera gonbidatu nahi ditugu" azaldu dute taldetik. Bestalde, Getarian korrika egiteko talde ere bultzatu nahi dute. Getaitriko kideak ohartu dira bakarka jende asko aritzen dela korrika. Taldean korrika aritzeak dituen onurak ikusita, taldea sortzea ideia polita dela uste dute. Maila eta adin guztietako getariarrak bildu nahi dituzte bertan, emakume zein gizon. Jakin badakite "mailaren arabera batzuk azkarrago eta besteak mantsoago ibiliko direla, edo ibilbide motzago edo luzeago egingo dutela". Dena dela, taldean denentzat tokia egongo dela azpimarratu dute. Behin taldetxoa sortuta, taldekideek erabakiko dute astean zenbatetan elkartu eta zer ordutegi jarraitu. Taldearen helburua, inongo konpromisorik eta loturarik gabe taldean, giro onean, kirola egitea izango da. Triatloi taldean edo korrika taldean parte hartu nahi dutenek Getaitri Triatloi Klubeko kideren batekin harremanetan jarri beharko dute, edo getaitri@gmail.com helbidera idatzi.


Balentziagari buruzko telesaila filmatzen hasi dira Donostian

Cristobal Balentziaga Getariako jostunaren (Getaria, Gipuzkoa, 1895-Javea, Espainia, 1972) bizitzari buruzko telesailaren filmatze lanak hasi dituzte jada. Donostian hasi dira lanean; atzo Igeldon eta Nautikoan izan ziren lanean. Euskal Herriko hainbat herritan ere grabatuko dute: Getarian, Irunen, Azpeitian, Hondarribian, Gasteizen, Biarritzen, Iruñean eta Balmasedan. Balentziagaren ibilbidean esanguratsuak izan diren beste leku batzuetara ere joango dira: Madrilera (Espainia), Parisera (Frantzia) eta Okzitaniako Tolosara eta Bordelera.

Alberto San Juan aktorea (Madril, Espainia, 1968) ari da Cristobal Balentziagaren pertsonaiaren papera egiten. Moriarti ekoiztetxeko Jose Mari Goenaga, Jon Garaño eta Aitor Arregi ari dira zuzendari lanetan, eta Disney Plus plataforman estreinatuko da 2023an. Udako hilabeteetan ariko dira filmatzen.

Guztira sei atal izango ditu telesailak, eta jostunaren bizitzako hainbat pasarte kontatuko dituzte: 36ko gerratik, jostunak modaren industriaren egin zituen lehen urratsetara. Gerra hasi zenean, Parisera jo zuen. Bilintx-en ilobak, Nicolas Bizkarrondok, bere bizilagunak, lagundu zion Parisen hutsetik hasten. Hura errepublikaren aldeko militante ezaguna zen, eta Parisera alde egin behar izan zuen familiarekin batera. Donostiako langileek Eisa izenarekin jarraitu zuen lanean, Askatasunaren hiribideko dendak 1968an itxi zuen arte. Gerra amaitzean, berehala ekin zioten lanari, berriz ere Bizkarrondoren laguntzari esker sortu zuen Avenue George V hiribidean, Parisen, Balentziaga etxea.


Hezkuntzak "euskara gehiago" behar duela aldarrikatu dute

'Hezkuntzak euskara gehiago behar du' goiburu, sinadura bilketa abiatu dute hezkuntza komunitateko eragileek Euskalgintzaren Kontseiluaren ekimenez.

Abiatu da urte politiko berria, eta horrekin batera, eztabaidaren erdigunean da Hezkuntza Lege berria. Testu horren eztabaida hasiko da berriro datozen egunetan, eta abagune hau baliatu nahi du Euskalgintzaren Kontseiluak lege horrek "euskara gehiago" izan dezan bermatu nahi duen sinadura bilketari ekiteko. "Hezkuntza sistema funtsezko elementua da gutxitutako hizkuntza baten normalizazio prozesuan: transmisioa bermatzeko bidea da, belaunaldi berriei euskara ematekoa", gogoratu dute gaur arratsaldean Gasteizko Aldabe gizarte etxean eginiko agerraldian.

Nabarmendu dutenez, euskararen normalizazio prozesua "ezinbesteko osagaia" da gizarte kohesioa, justizia soziala eta elkarbizitza indartzeko. "Euskararen normalizazioan egiten den urrats bakoitza urrats bat da demokrazian sakontzeko. Azken hamarkadotan urratsak egin dira euskararen normalizazioan, eta hezkuntza komunitatea izan da horien zutoin nagusietako bat". Halere, euskarak egoera gutxituan jarraitzen duela gogoratu dute, eta beraz, berdintasuna helburu, euskarak "neurri proaktiboak" behar dituela. "Horregatik, ikasle euskaldun eleaniztunak sortzerako orduan arrakasta gehien izan duen hezkuntza-eredutik abiatu behar da etorkizuneko arautegia; alegia, euskara ikas- eta irakats-hizkuntza duen eredutik. Beraz, euskarak behar du izan hezkuntza-sistemako hizkuntza normalizatua".

Babes zabala

Kontseiluak hezkuntza komunitateko eragile nagusiekin egin du lanketa: sindikatuekin, irakaskuntza sareetako ordezkariekin, guraso elkarteekin, adituekin… Iazko abenduaren 3an hezkuntzako, kulturako eta euskararen munduko 200dik gora aditu eta profesionalek sinatutako proposamen plazaratu zuen. Eta gaur, ikas-komunitateko hainbat guraso, langile, ikasle eta irakasle ditu alboan, Euskal Herriko Ikastolak, EHIGE, Hik Hasi eta HEIZE hezkuntza-eragileek eta STEILAS, LAB eta ELA sindikatuez gainera.

Azaldu dutenez, sinadura bilketa honen bidez, Araba, Bizkai eta Gipuzkoako herritar guztiei zabaldu nahi diete hezkuntzak euskara gehiago behar duela adierazteko eta aldarrikatzeko bidea. Zehazki, hiru puntu hauek lege berrian jaso daitezen eskatuko zaie Legebiltzarreko kideei: 1. Euskara ikas- eta irakats-hizkuntza izango duen eredu orokortu inklusiboa. 2. Euskal kultura ardatz izango duen euskal curriculuma. 3. Hezkuntza ez-arautua osorik euskaraz garatzea.

Sinadura bilketa hilabetez luzatuko da, irailaren 12tik urriaren 15era arte. 16 urtetik gorako herritarrek sinatu ahal izango dute, bi modutara: presentzialki, sinatzeko jarriko diren mahaietan, zein www.euskaragehiago.eus webgunean online.


Zer egiten dute guk sailkatutako plastikozko ontziekin?

https://arranotxikiarenhegaldia.blogspot.com/2020/11/zer-egiten-duteguk-sailkatutako.html

Ecoembes izena irakurri nuen lehendabiziko aldia duela denbora luze izan zen. Sakanako Mankomunitateak atez ateko zabor sistema indarrean jarri zuenean txosten bat egin zuen azalpenak emanez. Nahiz eta nik zalantza ugari izan ezarritako sistemarekin, ez zitzaidan, ordea, Ecoembesi buruzko galderarik bururatu. Izena ote? Eco hitzak bere indarra du norbait inozo bihurtzeko, antza.

Baina ez da urrea dir-dir egiten duen guztia, eta eco izen horren atzean mundu beltz bat estaltzen da. 80. hamarkadan Eskorbuto musika taldeak bazuen abesti bat non esaten zuen “os engañan os engañan, si”. Urte batzuk pasa dira dagoeneko, baina abestia ez da zahartu inondik inora. Greenpeacek ateratako txostena irakurri ondoren zalantzak etortzen zaizkit, berriz ere, baina ez da momentua atzera egiteko -aitortuko dizuet gogoa ematen duela-.

Hiru lotura utziko dizkizuet: Lehendabizikoa Greenpeacearen txostena. Merezi du irakurtzea bertan jakinarazten digutelako nola kudeatzen den zaborra -plastikozko ontziak hain zuzen- eta begiak zabalik izatea denon mesederako izango delako. Bigarrena Ecoembesek berak niri bidalitako erantzuna, eta gure kezka adierazi diogun denoi, ustez. Hemen kontraesanetan erortzeko arriskua izan dut, baina kontraesana handiago litzateke informazio puska bat emanen ez banu, gero norberak hausnarketa egin dezala. Eta, azkenik, Ecoembesi bidali nahi badiozue zuen kexa, hortxe orria.

https://es.greenpeace.org/es/wp-content/uploads/sites/3/2020/10/ecoembes-miente-informe.pdf

https://www.ecoembes.com/es/ciudadanos/sala-de-prensa/nota-informativa-de-ecoembes-ante-el-informe-de-greenpeace

https://es.greenpeace.org/es/que-puedes-hacer-tu/peticiones/ecoembes-reciclaje/?utm_term=lanzamientosocios&utm_campaign=Reciclaje&utm_medium=email&_hsmi=97799035&_hsenc=p2ANqtz-9j3fZ26QGn8QRUdsMPkjVo52GfZYSqu5YxRmQgfMyORq3VS27hJYuzmhVDR-fm57lz4t4YBTOIgX7Wrbi8RnMSV-BlVA&utm_content=lanzamientosocios&utm_source=newsletter-socios


«Berastegi eta Oiartzun gonbidatu ditugu aurtengo herrien arteko desafiora»

Herriko gazteek dute festa guztiak antolatzeko ardura Bidanian. Maite Larrarte (Bidania, 2000) da kideetako bat eta «inoiz baino gogotsuago» daudela aitortu du. Lan asko egin beharko duten arren, prest dira sanbartolomeak ospatzeko.

Abuztuaren 23tik 28ra ospatuko dituzte San Bartolome jaiak Bidanian; berrikuntzekin datoz, baina betiko hitzorduak ere mantendu dituzte.

Nolako festak antolatu dituzue?

Abuztuaren 23tik 28ra herriko haur, gazte eta helduentzat antolatu ditugu festak, kalera atera daitezela, jai giroaren parte izatera. Aurten gainera berrikuntza batzuk ere sartu ditugu egitarauan.

Zeintzuk dira berrikuntzak?

Ostiralean, paella lehiaketa eta elektrotxaranga izango ditugu estreinakoz. Paella lehiaketarako antolakuntzak beharrezko materiala jarriko du, suak adibidez, eta gainerakoa parte hartzaileek eraman beharko dute. Lehiaketa bazkal aurretik izango denez, paella izango dugu bazkaltzeko ere. Eta festan jarraitzeko, herriko kaleetan barrena kalejira egingo dugu Distopia elektrotxarangarekin.

Herri kirolek eta desafioak jende asko bildu izan dute beste urteetan.

Bai, ikusmina sortzen duen ekitaldia izaten da. Herri ezberdinen arteko desafioa egiten dugu, eta aurten, Oiartzun eta Berastegi gonbidatu ditugu. Ergometroan, korrika, bizikletan eta gurpil bati tiraka ibili behar izaten dute parte hartzaileek, lau denera. Frontoiaren bueltan egiten dugu desafioa, eta ondoren, herri kirolak izaten dira plazan. Horretarako, harri jasotzaile eta aizkolari profesionalak ekarriko ditugu eta herriko gazteok ere parte hartuko dugu. Albizturko Santa Marinako jaietan, hango gazteen aurka egin genuen lehia, eta Bidanikoetara albizturtarrak gonbidatu ditugu, errebantxa modura.

Herritarrak protagonista izango zarete jarduera askotan.

Bai, saiatzen gara alor ezberdinetan herritarrei plazan lekua egiten. Herriko pilotariak, herriko trikitilariak, herriko dantzariak, denek izango dute zereginen bat. Urte guztian egiten duten lanaren emaitza islatuko da herriko festetan. Horrez gain, udan zehar frontenis txapelketa bat egingo dute herriko gazteek, eta finalak festetan jokatuko dituzte.

Bada beste nobedaderik?

Sagardo dastaketa beharrean, sagardo afaria egingo dugu aurten. Janaria antolatzaileok prestatuko dugu, eta nahiko sagardo izango da laguntzeko. Denentzat izango da jatekoa zein edatekoa, frontoian.

Festak antolatzen nortzuk aritzen zarete?

Herriko gazteak. Jai batzorde bat daukagu sortuta, eta herriko gazte guztiei aukera ematen zaie parte hartzeko. Momentu honetan, taldeko gazteenak 18 urte ditu eta zaharrenak 26 urte. Adinean aurrera egin ahala zaharrenek utzi egiten dute eta gaztetxoak sartzen dira. Urtean zehar antolatzen ditugu festak, eta festetan bertan ere lanean aritzen gara, guztia antolatzen. Haur jolasak eta jubilatuen hamaiketakoa kenduta, gainerakoa gure esku izaten da. Apropos festetarako sortutako kamisetak janzten ditugu festetan zehar antolatzaileok, eta horrekin ibiltzen gara. Txosnak ere guk jartzen ditugu; aurten, gainera, txosna berria prestatzen ari gara. Aurretik bat genuen eta orain bigarrena izango dugu.


Santa eskea 2021 - Aiztondo

“Egitasmoak herritik eta herriarentzat sortua izan nahi zuen eta hala izaten ari da.”

Harituz Tolosaldeko Bertsozale Taldeak Tolosaldeko Santa Eskea 2021 egitasmoa martxan jarri du aurten, ohitura zaharrari urtero moduan eustea ezinezkoa izanagatik, usadioari eutsi ahal izateko. Horretarako, eskualdeko bertsozale eta kulturgileen bideoak jaso eta editatu dituzte, egun berezia modu berezian ospatzeko. Hogeita hamar koplari baino gehiago, hogeita bat herri, lau bideo, bi trikitilari eta abesbatza bat. Horiek denak ari dira 2021eko Tolosaldeko Santa Eskean parte hartzen.

Bideoak grabatuz parte hartu duen jendearen artean, bertsozaleak, trikitilariak, bertso eskoletako ikasleak, inoiz edo behin koplaren bat edo beste abestu dutenak eta koplarik abesten ez dakitenak ere badaudela azpimarratu dute antolatzaileek; “Ikaztegietako Abesbatzak esaterako, koplarik sortzen ez dakitela eta, ea beraiek egun horretarako sortuta daukaten abestia bidal al zezaketen galdegin digute. Gure erantzuna, baiezkoa, noski! Egitasmoak herritik eta herriarentzat sortua izan nahi zuen eta hala izaten ari da.”

Harituz Tolosaldeko Bertsozale Taldeak eskerrak eman nahi izan dizkie parte hartu duten herritar guztiei eta bideoan trikitixa jotzen ageri den Xanti Azurmendiri −ez baitzaio irudian aurpegirik ikusten. Santa Eske egunerako prestatutako bideoak egun osoan zehar sare sozialetan bolo-bolo ibiltzea espero dute eta Ataria irratian zein Euskadi Irratian ere emango dituztela iragarri dute. Ikusi eta entzun guztiak, hemen.


Udaberrian kirola egiteko gogo handiagoa izaten al duzu?


Ikusezinak. Erbesteratuen haurrak

Hernaniko Sarek Antolatuta, liburuaren aurkezpena egingo da, eta bertan izango da Miren Azkarate egilea.


Almandozko herriak harrobia haunditu nahi dutela salatu du

Pello Sarratea Almandozko alkateak azaldu duenez, «harrobiaren enpresak meategia haunditu nahi du, kanposantuaren perimetroa eta bertze hainbat elementu errespetatu gabe». Hori dela eta, Ararteko Herriaren Defendatzilearekin harremanetan jarri zen herria. «Egoera ikusita, errekerimendu bat egin zioten Nafarroako Garapen Ekonomiko eta Enpresarialeko Departamentuari, eta orain departamentuaren eta enpresaren erantzuna hartu dugu». Departamentuak aitzinera segitzea erabaki du, eta herria ez dago erantzunarekin konforme, hortaz, alegazioak aurkeztu dituzte proiektuaren kontra zenbait arrazoi emanez:

Hasteko, Baztango Udalak proiektua onartu izana gezurtatu dute: «enpresa sustatzaileak proiektua udalari aurkeztu ziola eta honek onartu zuela dio. Baina Batzar Orokorra, lur komunalen gaineko eskumena duen erakundea, lur okupazioaren eta proiektuaren kontra agertu zen 2020an. Gaur arte, ez da erabakia atzera bota eta udalak ez du iritzi aldaketarik adierazi».

Kanposantua

Honez gain, «proiektuak ez luke kanposantuaren eremua errespetatuko. Enpresak ez du kanposantua eta bertako gorputegia eraikintzat hartzen, nahiz eta eraikin hitzaren definizioa eta legeak ezartzen duena bete. Iraingarria da gorpuen biltegia erlauntza batekin, zakurren kaseta batekin edo tresnak gordetzeko etxola batekin parekatzea. Horrek aunitz haserretu gaitu».

Kanposantuaren izaera publiko eta iraunkorra «ezin daitekeela zalantzan paratu» gaineratu dute; «1945etik zerbitzu publiko bat eskaintzen du, Nafarroako udalerriek derrigorrez eman behar dutena». Gainera, «leku erlijiosoa da, gehienetan apaizak egiten baititu hilobiratzeak, eta bertan daude lurperatuak herritarren arbasoak. Gure hildakoek errespetua eta deskantsatzeko leku duina merezi dute».

Meatzeen legediaren arabera, «harrobiek azpiegitura eta zerbitzu hauenganako 40 metroko distantzia minimoa mantendu behar dute, leherketa, bibrazio eta lur-jausiek sor ditzaketen kalteak ekiditeko. Jarduera hauek eraikin eta zubiak kaltetzen badituzte, arrailak eta pitzadurak sortuko lituzkete hilerri, hilobi eta gorputegian ere. Herritarrek urte osoan bisitatzen dute kanposantua; zer nolako segurtasun eta duintasuna izanen dute? Ziur gaude proiektua Iruñean, Tuteran, Tafallan, Elizondon edo bertze edozein herritan egingo balitz, balorazioa bertzelakoa izanen litzatekeela».

Askak, iturburuak eta kanalizazioak

Proiektuaren eremuak ez luke legeak ezarritako 100 metroko distantzia mantenduko zenbait aska, iturburu eta kanalizaziorekin. «Departamentuak dio IDENAn (Nafarroako Datu Espazialen Azpiegituran) ez dutela batere aurkitu, baina baditugu bertan erregistratuak ez dauden azpiegiturak, adibidez, herriko ur hoditeria». Gainera, «departamentuaren erranetan, ez da hauen kokalekuaren edo existentziaren frogarik aurkeztu, baina errekerimenduan argi utzi genuen asken eta iturburuaren kokalekua eta harrobiarekiko distantzia».

Aldatz-Larraungo harrobiaren kasua

Honez gain, «herriaren araberako irizpideen desberdintasuna» salatu dute: «joan den astean komunikabideetan ikusi genuen Aldatz-Larraunen ez dutela harrobia haunditzeko proiektua onartu kamioiak herritik pasatzen direlako. Gure kontura irri egiten ari direla dirudi, herri batean ez dute proiektua onartu astean 30 kamioi pasatzen direlako, eta Almandozen, egun bakarrean aunitzez gehiago pasatzen direla, proiektuarekin aitzinera segitu nahi dute».

Azkenik, Sarrateak adierazi du «harrobia haunditzeko baimena ahoz eman digutela, baina ez zaigu dokumentu ofizialik ailegatu. Horregatik, atea irekita utzi nahi dugu departamentuak iritziz aldatu eta gure hitza errespetatzeko».


Estrategikoa

Tolosaldeak bazuen euskarazko herri aldizkari bat 1991tik: Galtzaundi-k betetzen zuen toki hori, ederki bete ere. Garai hartan, urtebete ere ez zeraman kalean Euskaldunon Egunkaria-k, eta nekeza zen euskarazko idatzizko prentsa euskaldunon etxeetara eramatearen esfortzua.

Albisteak eta erreportajeak euskaraz irakurtzeko ohitura bat sortzeko bidea urratu zutek biek ala biek. Eta bi horien elkarlanetik sortu zen 2001ean Tolosaldean Egunero, eskualdeko 28 herrietako etxeetara eguneroko maiztasunez banatuko zen egunkaria. Tolosaldeko Hitza izena hartu zuen, 2003an Espainiako Auzitegi Nazionalaren aginduz Egunkaria itxi ondoren. Txolarre irratia, berriz, 2000tik ari zen bere seinalea aireratzen. Beraz, 2000ko hamarkadaren hasiera hartan Tolosaldeko biztanleok bagenituen eskura euskara hutsean jarduten zuten hiru herri hedabide, eta kazeta nazional bat.

Baina, euskarazko hedabideok beti ezinean eta arnasestuka eutsi izan diogu hedabide handien pauso erraldoien erritmoari. Txikitik jokatzen dugu beti. Eta txikitik eragitearen zama handia izan ohi da; ez ekonomikoa bakarrik. Interneten zabalpenak eta amaraun horrek izan duen bilakaerak, beste kokaleku batean jarri gaitu euskarazko hedabideak azken bi hamarkadetan. Txikitasun horretan galduta gelditzearen arriskuari aurre egin, eta erronka bilakatu da.

«Eta horren adibide da 'Ataria'. Bakoitzak beretik eta ito beharrean aritu beharrean, indarrak batzea eta hiruren artean ahulgune indargune bilakatzea lortu zuten»

Eta horren adibide da Ataria. Bakoitzak beretik eta ito beharrean aritu beharrean, indarrak batzea eta hiruren artean ahulgune indargune bilakatzea lortu zuten. Webgune indartsu bat, online zein uhinen bidez entzun daitekeen irrati bat, eguneroko paperekoa eta sareetako erreferentzialtasuna lortu ditu hamar urtean Ataria-k. Ez da makala egindako bidea! Zorionak, Ataria!

Baina euskarazko hedabideen etorkizuna hari batetik zintzilik dago oraindik ere, eta irautea bera arrakasta itzela da. Beraz, ezin da egindakoarekin bertan goxo gelditu. Tolosaldea arnasgunea izanagatik ere, ez dezagun geure burua engaina, hedabideen kontsumoa erdaretan egiten da nagusiki, eta dena online kontsumitzen den garaiotan inork bost minutuko arreta eskaintzea da arrakasta ia. Ortzi muga horretan, belaunaldi gazteak euskarara lotzea ezinbestekoa da, eta hedabideei eta euskarazko ekoizpenari eustea, estrategikoa. Guztion beharra dugu bide horretan: euskaltzale guztiena, harpidedunena, laguntzaileena, publizitatea jartzen dutenena eta, nola ez, administrazioena. Estrategikoa bada, ezin baita bazterreko gisa tratatu.


«‘Down Paris 2024’ ekimena jaio da Mikelek ez duelako ulertzen zergatik ezin duen Jokoetan parte hartu»

Joko Paralinpikoetan Down sindromedunentzako kategoria sortzeko borrokan ari dira Basauritik. Mikel Garcia Agirrezabal (Bilbo, 1996) Bertako-Javi Conde Atletismo Egokitua Klubeko atleta da eta bere ametsa 2024ko Pariseko Joko Paralinpikoetan parte hartzea da. Baina horretarako Nazioarteko Batzorde Paralinpikoak Jokoetan Mikel bezalako kirolarientzako berariazko kategoria bat sartzea eskatzen ari dira hainbat herritar eta erakunde. Elvira Agirrezabal eta Gotzon Garcia Mikelen gurasoek ‘Down Paris 2024’ kanpaina sortu dute eta horren inguruan hitz egin dugu eurekin eta Mikelekin.

Down Paris 2024. Nola eta zergatik sortu zen proiektu hau?

Gotzon Garcia: 2019ko urrian, Mikelek Brisbanen (Australia) parte hartu zuen Global Games jardunaldietan (adimen urritasuna duten kirolarientzako Munduko Txapelketa). Urrezko hiru domina irabazi zituen, eta Bilbora itzultzean, familiak, lagunek, prentsak galdetzen zioten ea 2020ko Tokioko Jokoetara joateko prestatzen ari zen. Mikelek beti gauza bera erantzuten zuen, “nire kategorian ez dago parte-hartzerik”.

Baztertze horren atzean zeuden arrazoiak begiratzen hasi, eta ikusi genuen, besteak beste, adimen urritasuna duten pertsonen kolektiboa zigortzen dutela Espainiako ordezkaritzak eta Errusiakoak Sydneyko 2000ko Jokoetan egindako tranpengatik. Minusbaliotasun ziurtagiriak faltsifikatzen zituzten taldeak aurkeztu zituzten urrea lortzeko. Hori ‘Campeones’ filmak jasotzen du. Horregatik, Elvirak eta biok pentsatu genuen zerbait egin behar genuela hau aldatzen saiatzeko.

Mikel Garcia eta bere taldekideak aurtengo Basauriko Meeetingean // Geuria

Zuek hasi zineten ekimenarekin ala bazegoen zerbait aurretik?

Elvira Agirrezabal: Ez zegoen ezer. Landu gabeko gaia zen, eta ez dakigu oso ondo zergatik. Demagun jende askok pentsatzen duela horrelako abentura batean murgiltzea erokeria dela, baina pauso bat aurrera ematea erabaki dugu.

Esan daiteke Down Paris 2024 proiektua Basaurin jaio dela?

G.G. : Bai eta ez. Mikelek Bertako–Javi Conde Atletismo Egokituaren Klubean kirolarekiko interesa garatzeko gune bat aurkitu duelako jaio zen proiektu hau. Egun batean, Javi Condek amets egiten du Mikelek munduko txapelketara joateko gutxieneko markak lortzen dituela, eta ez du ulertzen Mikelek zergatik ezin duen Jokoetan parte hartu, ezta guk ere. Hortik dator guztia.

Javi Conde Atletismo Egokituaren Klubaren babesa duzue.

E.A. : Klubak hasiera-hasieratik lagundu digu. Erronka hori bere egin dute, ideiak eman dituzte, zarata handia egin dute eta ez gaituzte bakarrik utzi. Eta orain klubeko denek jarraitzen dute ekimenarekin, teknikariek, atletek eta familiek.

Azaldu nolakoa izan den proiektuaren prozesua hasi zinetenetik orain arte.

G.G. : Atzera begiratuz gero, prozesu laburra da, baina ez gara momentu batean ere gelditu. Batzuetan nekatuta gaude, baina bidezkotzat jotzen dugun honekin guztiz konprometituta gaude. Sinadurak biltzen hasi ginen change.org plataformaren bidez.

Zein erantzun izan du change.org-ko kanpainak?

G.G. : Egia esan, change.org-k erraztasunak baino ez dizkigu eman. Kanpaina bere jarraibideen arabera hastea oso erraza izan zen. Egun batzuk igaro ondoren, sinadura-bilketa nola hedatzen zen ikusita eta gai interesgarria zela kontuan hartuta, plataformako kideak gurekin harremanetan jarri ziren, hobetzeko argibideak eman zizkiguten eta plataforma gisa konpromisoa hartu zuten gure eskaerarekin. Iazko udan, 70.000 sinadura baino gehiago genituela ikusita, eta gure klubaren ingurutik ekimen ugari egiten ari ginenez, komunikabideetan oihartzuna izaten hasi ziren. Abuztua eromena izan zen, egun berean telebistan eta irratian zuzeneko hiru elkarrizketa egin baikenituen. Horrela iritsi ginen 103.000 sinaduretara.

Almudena Otaola senataria Basauriko Meetingean izan da aurten, Down Paris 2024 ekimena babestuz // Geuria

Senatura ere iritsi da aldarrikapena.

G.G. : Kasualitatez, Nerea Ahedo eta Almudena Otaola senatariengana iritsi zen change.org-ko kanpaina, eta horren alde egitea merezi zuela pentsatu zuten. Hortik aurrera, historia hazi egin zen, eta iritsi nahi ez genuen leku askotara iritsi gara.

E.A. : Senatuaren ebazpena heldu zen gero, baita Espainiako Batzorde Paralinpikoak gure eskaeraren norabidean lan egiteko konpromisoa ere. Prozesu honetan batzuetan traba bihurtu gara zenbait erakunderentzat, baina gaur egun askoz hurbilago eta bidean gaude.

Eta pixkanaka babes gehiago lortu dituzue, baita nazioartetik ere!

E.A. : Pixkanaka estatuko jendea hurbildu zen proiektura, batez ere Down sindromea duten kirolarien familiak, eta ondoren, klub gehiago eta federazioren bat edo beste ere bai. Ez gaude formalki eratuta, baina esan dezakegu #DownParis2024 traolaren inguruan nazioarteko sare bat sortu dela. Frantziako, Italiako, Txileko, Mexikoko, Argentinako eta Britainia Handiko atletek, klubek eta familiek bat egin dute.

Kontziente zarete zer garrantzi duen zuek lor dezakezuenak?

G.G. : Hasieratik argi izan genuen Mikel zela honen guztiaren motorra. Baina ez bakarrik beragatik, Down sindromea duten pertsona guztiengatik baizik. Lortu nahi duguna lortzen badugu, oso handia izango da, gutxienez guretzat eta Down sindromea duten ia 10 milioi pertsonentzat. Lortzen ez badugu, gutxienez saiatu gara, eta desgaitasuna duten pertsonek eta haien ingurukoek jasan behar duten bidegabekeria bat gehiago azaleratu izango dugu.

Babestuta sentitu zarete ala uste duzue laguntza gehiago falta dela?

G.G. : Hasieratik oso babestuta sentitu gara Javi Conde, Sergio López eta gure klubeko gainerako teknikarien, atleten eta familien aldetik. Normalean pentsatzen dugunaren kontra, politikarien babesa ere aurkitu dugu hitz onetatik harago. Bereziki esanguratsua da Senatuko Euskal Taldearena, Almudena Otaola buru dela, eta Ernest Urtasun Europako Parlamentuko Berdeen taldearena.

Askoz gehiago kostatu zaigu Kirol Kontseilu Gorenaren eta Espainiako Batzorde Paralinpikoaren babesa lortzea. Zorionez, edo beharbada behin eta berriz errepikatzeagatik, gaur egun esan dezakegu estatuan denok gaudela lerrokatuta Jokoetan Down sindromea duten kirolarien kategoria lortzeko bidean. Orain erronka da batzorde paralinpiko gehiagotara iristea, Nazioarteko Batzorde Paralinpikoa konbentzitu eta mugitzera bultzatu arte.

Parisko Jokoetan edo 2028ko Los Angeleseko Jokoetan Down sindromea duten pertsonentzako kategoria bat egongo dela uste duzue ala utopia izango da?

E.A. : Lortu egingo dugula pentsatu nahiko genuke, baina oso zaila da. Batzordea Paralinpikoaren erritmoa oso motela da eta Parisko Jokoen programa itxita dutela diote. Alamena ematen jarraituko dugu, nola ez. Ez da utopia edo anekdota hutsean geratuko, asko baikara horrelakorik gertatzen utziko ez dugunak.

Mikel, eta zuk zure burua ikusten duzu Joko Paralinpikoetan?

Asko gustatuko litzaidake, batez ere Parisko Jokoetara joatea. Nire ametsa da.

Nola daramazu zure familiarekin batera Down Paris 2024 proiektu honen bultzatzaile izatea?

Pozik nago Jokoetara joan nahi dudalako eta gurasoak ez ezik, pertsona asko laguntzen ari direlako. Oraindik ez dut ulertzen zergatik ezin naizen joan Jokoetara pistan irabazten badut.

Mikel Garcia, bigarrena argazkian, aurtengo Meeting Paralinpikoan // Geuria

Noiz hasi zinen atletismoan?

Betidanik gustatu izan zait kirola egitea, baina lehiatu egin nahi nuen. Egun batean atletismoa probatu nuen eta taldekideengatik, entrenatzaileengatik eta klubarengatik gustatu egin zitzaidan, baita, noski, lehiatzeko aukera ematen zidalako ere. Duela 7 urte hasi nintzen eta oso pozik nago.

Zer ematen dizu atletismoak pertsona eta kirolari gisa?

Nire bizitza da, ondo sentitzen naiz, nahiz eta askotan nekatuta egon eta denak min eman. Lagunak ditut klubean, lehiaketetan eta selekzioan, eta asko gustatzen zait lehiatzera bidaiatzea.

Munduko txapelduna zaitugu hainbat probetan eta errekorren bat edo beste ere baduzu. Zelako marka!

Urrea irabazi dut 400, 800 eta 1500 probetan munduko bi txapelketetan eta zilarra pisu jaurtiketan. Pista estalian ere irabazi dut, baina nahiago dut aire zabaleko pista. Krosa ere korritzen dut, baina gutxiago gustatzen zait, ez dudalako ondo ikusten. Europako errekorrak dauzkat 800 eta 1500ean eta egunen batean munduko errekorra izatea gustatuko litzaidake. Beti fidatzen naiz Sergiok eta Javik eskatzen didatenaz, haiek badakitelako zer egin dezakedan Javik eta Sergiok entrenatzen naute eta oso zorrotzak dira, baina beti animatzen naute. Eskatzen didatenaz fidatzen naiz eta egiten dut.

Zer lorpenekin geratzen zara?

Brisbanen lortu nituen dominekin. Lehen aldia zen, eta asko gustatu zitzaidan, batez ere selekzioarekin hainbeste egun egotea.

Nola ikusten duzu zeure burua kirolari gisa etorkizunean?

Entrenatzen eta lehiatzen jarraituko dut nekatu arte edo gehiago ezin dudan arte.

Argazkiak | Meeting Probak ehunka atleta batu ditu Artunduagako pistan, Basaurin


Zientzia Gosaria: Gizakiak Ciyborg bihurtzen ari ote gara?

Idoia Mujika Materiaren Fisika Zentroko komunikazio eta dibulgazio arduradunaren eskutik, Zientzia Gosaria. Gaur, giza burmuinaren eta makinen uztarketaren inguruan aritu zaigu.

Gero eta gehiago entzuten da Garun-Ordenagailu Interfazearen teknologien bidez (BCI, ingelesetik), gure giza burmuinaren mugak gainditu ahalko direla. Cyborg-en filmetara iritsi gabe, jada egiten den kontu bat da: Tetraplejia duen gizon batek 90 karaktere minutuko abiaduran idaztea lortu du horrelako teknologiari esker, kokleako inplantea ere aipa genezake entzumen gabezia hobetzeko edo osasunari zuzenean lotu gabe, txipak eskuetako azalaren azpian kokatzea ere gero eta ohikoagoa da hainbat herrialdeetan.

Xehetasunak, Idoia Mujikak.


Online denda mantendu arren, Durangoko Azoka aurrez aurrekoa izango da

Abenduaren 3tik 8ra ospatuko da azokaren 65. edizioa, eta osasun neurriak bermatuta, antolatzaileek aurrez aurreko azokaren aldeko apustua egin dute. Argitaletxe, ekoizle nahiz elkarteek gaurtik hasita eman dezakete izena azokan parte hartzeko.

Gerediaga Elkarteak sortzaile eta kulturzaleen arteko harremanak berreskuratzearen alde egingo du aurtengoan. Nolanahi ere, iazko online salmentarekin pozik, internet bidezko aukerari eustea erabaki dute; batez ere, edukierak "mugatuak" izango direlako.

"Aurten erakusmahaia alokatzen duten eragile guztiek, modu presentzial eta digitalean hartuko dute parte Durangoko Azokan", azaldu dute antolatzaileek. Dagoeneko zabalik dago izena emateko epea eta hilaren 19ra arte egongo da aukera.

Bestetik, Sormen Bekaren laugarren edizioan parte hartzeko epea ere zabalik dago, hilaren 21era arte. 15.000 euroko diru saria jasoko du irabazleak.


Azaroaren 11tik 13ra eginen dute Nazioarteko IV. Konferentzia Marxista Feminista

Online izanen da, osoki. Donostian aurkeztu dituzte xehetasunak.

Iaz egin behar zuten, baina bertan behera gelditu zen, koronabirusaren egoeraren ondorioz; eta aurten eginen dute azkenean Nazioarteko IV. Konferentzia Marxista Feminista. Euskal Herrian behar zuen, baina online eginen dute osoki. Antolatzaileen artean dira EHU Euskal Herriko Unibertsitatea eta Iratzar fundazioa, nazioarteko hainbat erakunderekin batera.

Gaur aurkeztu dituzte konferentziaren xehetasunak, Donostian egindako agerraldi batean, eta, azaldu dutenez, «asko eta asko hausnartuta» erabaki dute guztia online egitea. Hizlariak, berriz, iaz etorri behar zuten berak izanen dira: tartean dira Tithi Bhattacharya, Lorena Cabnal, Ochy Curiel, Christine Delphy, Ana Cecilia Dinerstein, Elsa Dorlin, Silvia Federici, Nancy Fraser, Frigga Haug eta Daniele Kergoat. Banakako panelak zein panel kolektiboak ere antolatu dituzte.

Antolatzaileek zehaztu dutenez, konferentzia Internet bidez zuzenean igorriko denez, ez dute izen ematerik eginen, eta horrek publiko zabalagoari bidea erraztuko dio hitzaldiak entzuteko. Dena dela, parte hartzea baieztatu beharko da Zoom plataformaren bidez eginen diren lantaldeetan.

Gaiak askotarikoak izanen dira: intersekzionalitatea, korronteen arteko eztabaidak, greba feminista, bestelako erresistentziak, eta emakume langileen antolakuntza berriak, bertzeak bertze. Agerraldian nabarmendu dutenez, bertzalde, «Hegoaldeko ahotsak batzeko» ahalegina egin dute, baita ikuspuntu teoriko eta praktikoak uztartzekoa ere.