Elene Tamayo: “Lerro finez irudikatutako itsasoa da nire lanaren bereizgarria”

Elene Tamayo ilustratzailea. (Aiora Larrañaga/Hitza)

ELENE TAMAYO – Ilustratzailea

Arte Ederren Fakultatean Sorkuntza eta Diseinuko Gradua bukatu berri du Elene Tamayo (Getaria, 1993) oriotarrak. Ilustratzailea da Tamayo, eta pixkanaka bere ibilbide profesionala jorratzen ari da, bere lana ezagutzera emanez.

Erakusketa ikustera etortzen direnek zer topatuko dute Kultur Etxeko areto nagusian?

Urte guztian zehar egin ditudan lanak jarri ditut ikusgai Orioko Kultur Etxeko areto nagusian. Erakusketa ez dago gai zehatz baten bueltan sortua. Dena dela, nire lanak badu berezitasunik, tamaina txikiko lanak egiten ditut, eta lerro finez egindako irudiak protagonismo berezia dute erakusketan. Arkatza, akuarela, margo akrilikoak eta errotulagailuak; teknika asko nahasten ditut proiektuetan, esperimentatzea gustatzen baitzait.

Ba al dago lanen bat bereziki gustatzen zaizunik?

Lerro finak errepikatuz irudikatzen dudan itsasoagatik ezagutzen naute askok. Oro har naturarekin erlazionatutako irudiak lantzen ditut, eta itsasoaren gaia ardatz dute nire lan askok. Nire lanetan kontrasteak erabiltzen ditut, xehetasunez egindako irudiak elementu sinpleekin uztartzen ditut.

Erakusketa jarri duzun lehen aldia izan al da?

Madrilen bizi naiz, eta bertan orain arte bi erakusketa egin ditut: taberna batean eta denda batean. Dena dela, hau da niretzat egin ditudan erakusketetan bereziena, areto batean nire lana erakusten dudan lehen aldia baita; gainera, Orion da, etxean. Egia esan oso pozik nago herritarrek izan duten erantzunarekin, jende asko etorri zen irekiera ekitaldira.

Ilustrazioez gain, ikus-entzunezko bat ere ikus daiteke erakusketan. Bertan marrazki baten prozesua azaltzen dut pausoz pauso.

Zer asmo dituzu etorkizunera begira?

Nik liburuen ilustrazioa profesionalki jorratu nahi dut, eta gradu amaieran egin dudan proiektuan arlo hori jorratu nahi izan dut, ilustrazio liburu bat sortuz. Ilustrazioarena nahiko mundu zaila da, eta etengabe azken joerak jarraitzen egon behar da, berritzen. Gainera, artistok gure burua ezagutzera eman behar dugu, eta horretarako sare sozialak oso tresna garrantzitsuak direla uste dut. Orain Madrilen bizi naiz, bertan artista gazteentzat hemen baino lan aukera gehiago sortzen direlako. Euskal Herria txikia da, eta argitaletxeek ilustratzaile jakin batzuengana jotzen dute proiektu berriak dituztenean.

Beraz, zaila da ilustratzaile bezala bidea egitea?

Oso mundu konplexua da, eta jakin badakit estilo batean espezializatzen joan behar dudala. Ilustratzaileoi gure lanengatik ezagutzen gaitu publikoak, eta nik ere hori lortu behar dut. Lerro finez egindako itsasoa da nire bereizgarria. Ezagun askok erakusketako kartela ikusi zutenean, itsasoaren irudikapenagatik jakin zuten erakusketa jarriko nuela.

Madrilera itzultzeko asmoa al duzu?

Bai, datorren astean itzuliko naiz Madrilera. Ilustatzaile bezala lan egin nahiko nuke, eta argi dut batetik bestera ibili gabe ez dela aukerarik sortzen. Etxeko estudioan proiektu berriak sortzen eta erakusketak egiten jarraituko dut. Argitaletxeetara joango naiz nire lana aurkeztera, eta ilustrazio lehiaketetan aurkezteko asmoa ere badut.


Hilabete Kolonbian desagertutako euskal gaztearen berririk gabe

Borja Lazaroren senideak "arduratuta" daude ez dutelako azken hilabetean gaztearen berririk izan. "Bizitzako unerik gogorrena" dela esan dute.

Borja Lazaro urtarrilaren 7tik Kolonbiako Guajira penintsulan desagertuta dagoen 34 urteko gasteiztarraren senideak arduratuta daude. Duela hilabete galdu zen.

Roberto Martinez familiaren bozerameileak jakinarazi du "bizitzako unerik gogorrena" ari direla bizitzen eta "kasua bizirik mantendu" nahi dutela, Borja Lazaro agertu arte.

Amberesen desagertutako Hodei Egiluzen kasuan gertatu den legez, Lazaroren ikerketak aurrera ez egitea ez omen dute planteatzen.

Kolonbiako polizia Lazaroren bilaketan burubelarri ari omen da lanean gaztea aurkitzeko.

Hipotesi guztiak irekita daude Kolonbiako poliziaren arabera eta ez dute baztertzen bahituta egotea, Guajirako desertuan desagertu izana edota ito izana.

Urtarrilaren 7an ikusi zuten azken aldiz Borja Lazaro Cabo de La Velan, Guajirako leku turistiko batean. Turista batzuekin igaro zuen gaua: Alemaniako bi, Txileko beste bi eta Kolonbiako batzuk.

Polizia-operazioak emaitzik ematen ez duela ikusita, gobernadoreak pista fidagarririk ematen duenari diru-saria emango diola iragarri dute.

Halere, Kolonbiako poliziak orain arte jaso dituen dei guztiak faltsuak izan dira: horrek ere denbora kendu die, izan ere pista horietako batek Caracasen zegoela esaten zuen.

Lazaroren neskalaguna, Danny Sanchez kazetari mexikarra, urtarriletik dago Cabo de La Velan, ikerketa hurbiletik jarraitzeko.


Celtas Cortos, Boni, M-Clan eta Medina Azahararen kontzertuak Sanferminetan

Foruen Plazan eta Gazteluko plazan ariko diren musika taldeen berri eman du Iruñeko Udalak.

The Original Wailers, Nancy Rubias, Boni, La MODA (La maravillosa Orquesta del Alcohol), Miguel Campello, M-Clan, El puchero del hortelano, Siniestro Total, Play de Game (Queen taldearen kantuekin), La edad de oro del Pop Español, Amparo Sánchez, Medina Azahara, Celtas Cortos, Fundación Toni Manero, 7 Décadas eta Alejo Stivel izan dira Gazteluko plazan eta Foruen plazan aurtengo Sanferminetan.

200.000 euroko aurrekontua dute Foruen plazan eginen diren kontzertuek, iaz baino 5.000 euro gutxiago. Gazteluko plazan eginen direnentzat 115.000 euro bideratuko dituzte, iaz baino 5.000 gehiago.

Foruen plazako kontzertuak indartzea izan da aurten Iruñeko Udalaren helburua. Gaueko 12etan ekinen diete taldeek baina lehenago Nafarroako talde hasi berriek izanen dute aukera taula gainera igotzeko, su artifizialak amaitu ostean. 21:30etatik 22:30tara DJak eta tokiko taldeak ere izanen dira euren musika eskaintzen. Gazteluko plazan musika estilo ezberdinak tartekatu dituzte. Pop, rock, blues, reegae, movida madrileña, techno, dance eta 70.hamarkadako yeye estiloak ere izanen dira.

2015eko Sanferminetako kontzertuak Gazteluko plazan eta Foruen plazan:

Gazteluko plazan

Uztailak 6: Play de Game (Queen taldearen kantuak)

Uztailak 7: La edad de oro del Pop Español

Uztailak 8: Amparo Sánchez

Uztailak 9: Medina Azahara

Uztailak 10: Celtas cortos

Uztailak 11: Fundación Toni Manero

Uztailak 12: 7 Décadas

Uztailak 13: Alejo Stivel

Foruen Plazan

Uztailak 6: The original Wailers

Uztailak 7: Nancy rubias

Uztailak 8: Boni

Uztailak 9: La MODA (La maravillosa Orquesta del Alcohol)

Uztailak 10: Miguel Campello

Uztailak 11: M-Clan

Uztailak 12: El puchero del hortelano

Uztailak 13: Siniestro total


Golik ez da izan derbian

Osasunak eta Eibarrek partida eskasa jokatu dute Sadarren, eta berdinketa emaitza justua izan da.

Osasunak eta Eibarrek denboraldiko lehen derbia jokatu dute gaur Sadarren. Ez da historiara pasatuko, gatzik eta piperrik gabeko norgehiagoka izan baita. Golen eta ikuskizunaren faltan, borroka eta parekotasuna nagusitu dira. Etxeko taldeak izan du partidako aukerarik garbiena, 56. minutuan, baina Marko Dmitrovicek geldiketa bikaina egin dio Ezequiel Avila Chimy-ri. Ezer gutxi gehiago egon da, eta neurketak apenas izan duen erritmorik, epaileak hamaika aldiz eten baitu partida: zortzi txartel hori atera ditu, lau talde bakoitzari.

Gaurko emaitza ona da bi taldeentzat, baina batez ere Osasunarentzat, lehen bi partidak jokatuta jada lau puntu eskuratu baititu. Ez du galdu, eta itxura sendoa eman du, golik ez baitiote sartu. Gaurko emaitzari esker, gainera, eutsi egin dio etxean daraman bolada ikusgarriari: hamasei hilabete pasatxo daramatza Sadarren galdu gabe.

Eibarrek, berriz, estreinakoan Palman (Herrialde Katalanak) baino itxura hobea eman du, batez ere defentsan. Gaur ez du huts larririk egin, eta albiste ona da hori. Hala ere, ezer gutxi egin du erasoan. Argi geratu da asko duela hobetzeko. Lehen puntua lortu du jada, eta horrek mesede egingo dio lanean jarraitzeko.


Keralan greba egin dute, salatzeko bi emakume tenplu batean sartu izana

India hegoaldeko estatuan piztu diren protestetan mila lagun inguru atxilotu dituzte. Alderdi kontserbadoreek deitu dute greba egunera, epaileek emakumeei ezarritako debekua bertan behera utzi ostean


Metam-sodioa duten pestizidak debekatu ditu Frantziak

Pertsonen osasunerako eta ingurumenerako kaltegarriak direla argudiatu du. Europako Batasunak 2012an baimendu zituen

Frantziako Gobernuak debekatu ditu metam-sodioa duten pestizidak, «arriskutsuak» direlako osasunerako eta ingurumenerako. Finistereko departamenduan (Bretainia) eta Maine-et-Loirekoan irail amaieran izandako intoxikazio kasu batzuengatik debekatu zituen behin-behinean, Anses osasun arloko segurtasunerako agentziaren ikerketaren emaitzak ezagutu arte, eta atzo jakinarazi zuen behin betiko erabakia.

Metam-sodioa elementu kimiko bat da, eta bereziki erabiltzen da produktu fitosanitarioak egiteko: pestizidetan, herbizidetan eta fungizidetan, gehienbat. Nekazaritza arloan, debekatuta dago munduko hainbat tokitan. Europako Batasunak, baina, baimendu egin zuen 2012an; batasuneko kide diren estatuek, dena den, mugatu dezakete horren erabilera.

Frantziaren debekua eragin dute aipatu bi departamenduetako kalonjeen landatze eremu batzuetako langileek irail amaieran salatutako intoxikazio kasuek. Nekazaritzan, metam-sodioa duten produktuak erabiltzen dira lurrak desinfektatzeko, injekzio bidez; eta barazki eta fruituei kalte egiten dieten izurriteei aurre egiteko, tantakako ureztatze sistemetan. Ansesen arabera, eraginkorra izan dadin, beharrezkoak dira substantzia horren kopuru handiak, eta horrek egiten du arriskutsua izatea pertsonen osasunerako eta ingurumenerako.

Frantziako Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak metam-sodioa katalogatua du minbizia eragileen mailaketaren hirugarren graduan; eragina ez da oso larria, baina kopuruen arabera handitu daiteke, eta, bereziki, nabari daiteke arnasketa sistemarekin eta ugaltze aparatuarekin loturiko gaixotasunetan.


Ibarreko igerilekuak gertu daude uda sasoirako

Bergarako Agorrosin igerilekua irekiko dute lehenengo; hain zuzen, egubakoitzean zabalduko ditu ateak kanpoko igerilekuak. Debagoienean sei igerileku ditugu; gehienak udaletako kirol zerbitzuetakoak dira, baina badaude beste aukera batzuk ere. Oñatiko Usakon sorosle zerbitzua jarri du azken urteetan Udalak; eta aurten ere, data zehatza erabaki barik egon arren, hala izango da.

Azken egunotan hasi da eguzkia inguruak berotzen. Udaberri euritsuaren ondoren, badirudi eguraldiak onera egin duela eta uda sasoi beroa izango dugula.

Uda sasoia heltzearekin batera, gure herrietako igerilekuak udararako gertatzen dituzte. Bada, azken asteotan hasi dira inguruak txukundu eta igerilekuak urez betetzen. Izan ere, datorren astetik aurrera kanpoko igerilekuak zabalik egongo dira ibarrean.

Bergaran, asteon

Debagoienean Bergarako igerilekua izango da lehenengo irekiko dutena. Hain zuzen, datorren egubakoitzean, hilak 11, zabalduko dute kanpoko igerilekua.

Esan daiteke Bergarako igerilekuak direla Debagoieneko izarrak. Iaz estreinatu zituzten kanpokoak eta, batez ere, jolaserako balio dute. "Iaz erabiltzaileak gustura geratu ziren igerileku berriarekin, eta gu ere gustura geratu ginen erabiltzaile kopuruarekin", azaldu du Joseba Albisu Agorrosingo arduradunak.

Behin Bergarakoak zabalduta, Arrasatekoak eta Eskoriatzakoak zabalduko dituzte ondoren. Arrasaten ekainaren 14an zabalduko dute Musakolako kanpoko igerilekua. Eskoriatzan, ostera, lan batzuk egiteke dituzte oraindik eta horien arabera ekainaren 12an edo ekainaren 19an zabalduko dute.

Esan behar da Oñatiko berdegunea orain dela bi aste ireki zutela, eguraldi onarekin batera. Oñatin ez dago kanpoko igerilekurik; hala, barruko igerilekuaren eta berdegunearen arteko pasabidea da zabaldu dutena. Berdegunea solarium moduan erabiltzen da Oñatin.

Beste igerilekuak

Debagoienean sei igerileku izango ditugu; gehienak udaletako kirol zerbitzuetakoak, baina bestelakorik ere badago.

Adibidez, Arrasaten, Udala auzoko Uxarte jatetxeak igerileku zerbitzua eskaintzen du. Oraindik zehaztu barik dute noiz zabalduko duten, baina arduradunek uste dute ekainaren 13 inguruan zabalduko dutela. Igerilekuaz gain, jatetxe zerbitzua ere eskaintzen du Uxartek.

Txartel mankomunatua

Udal kirol azpiegiturak erabiltzea erabakitzen dutenak bazkide txartelarekin zein txartel mankomunatuarekin sar daitezke, eta txartel mankomunatuak sarbidea emango die edozein herritako igerilekura.

Bazkide ez direnek, bestetik, egunean eguneko sarrera edo hainbat egunetarako abonua erosteko aukera izango dute.

Zerbitzuak

Arrasateko Musakolako kanpoko igerilekua zabaltzen dutenean, barrukoa itxi egiten dute. Aurten eskainiko dituzten zerbitzuak ohikoak izango dira: kantina, sorosle zerbitzua eta zaurien arreta.

Bergaran, iaz baino ordubete geroago zabalduko dituzte kanpoko igerilekuak; hain zuzen, 11:00etatik 20:00etara egongo dira zabalik.

Agorrosinen eskainiko dute, oraindik egitaraua lotu barik duten arren, astean bi egunetan bi orduz dinamizatzaile baten zerbitzua. Gainera, abuztuan, ur-jolasak eta jolas libreak egiteko begiralea jarriko dute. "Iaz jarri genuen zerbitzua, baina ez zuen arrakastarik lortu", azaldu du Albisuk. Gainera, berdegunea eta taberna izango dituzte aukeran igerilekura doazenek.

Agorrosinen berdegunearekin arazoak izan zituzten iaz. Hain zuzen, berdegunearen alde bat ur putzuz bete zen; eta, beste aldean, ostera, belarra ihartu egin zen. "Ureztatze guztiak aztertu ditugu eta belar berria jarri dugu", azaldu du Albisuk. Hala, maiatzean izan ditugun euriekin arazorik ez dutela izan eta udarara begira arazorik ez dela egongo azaldu du.

Berrikuntza bat izango du Agorrosingo igerilekuak: "Txirristaren goialdean semaforo bat jarri dugu txandak errespeta daitezen. Iaz sorosleak ematen zuen jaisteko agindua, eta, egia esan, erabiltzaileek kasu egiten zioten", dio Albisuk.

Agorrosingo tabernatik igerilekura sartzeko bidea dago; hortaz, gerta liteke jendeak sarrera ordaindu barik tabernatik igerilekura sartzea. Arazo horri irtenbidea bilatzen dihardutela adierazi digute Agorrosingo arduradunek.

Sorosleak Usakon

Azken urteetan bezala, Usakon sorosle zerbitzua egongo da. Zubikoa kiroldegiko arduradun Oscar Carrascalek adierazi du oraindik zehaztu barik dutela noiz hasiko den lanean soroslea.

Dagoeneko hasi da urtegiko denboraldia

Debagoieneko lagun askok Arabako urtegietarako bidea hartzen dute udan: Landa, Garaio edo Uribarri Ganboarako bidea. Bada, Araban joan den zapatuan, ekainak 5, hasi zuten uda denboraldia. Iraileko lehenengo aste bukaerara arte iraungo du denboraldiak.

Aurten hainbat berrikuntza egin dituzte Uribarri Ganboako urtegian: begiratoki bat jarri dute, Garaioko sarrera egokitu dute; eta; gainera, ekaineko bigarren hamabostaldirako bide berdea martxan jartzea espero dute. Garaion, astegunetan, lau sorosle egongo dira lanean, eta aste bukaeran sei; Landan bi sorosle egongo dira astegunetan, eta hiru aste bukaeran; eta Uribarri Ganboan bi sorosle egongo dira urtegiko segurtasuna bermatzeko.


Auto ilarak N-1 errepidean istripu baten ondorioz

Kamioi bat gurutzaturik gelditu da N-1 errepideko 436 kilometroan Tolosako Amarotz auzoko irteera parean, Alegiako noranzkoan

Ondorioz, errei bat itxita dago bakoitzean noranzko bakoitzean eta ilarak sortu dira.


Gatibu, Su ta Gar eta Txurru, Eibar futbol taldearen denboraldi amaiera jaialdian

Festa Eibarko Unzaga plazan izango da. Lehenik eta behin, Gatibuk eskainiko du kontzertua 20:00etan; ondoren Su ta Gar igoko da oholtza gainera.

Eibar futbol taldeak jaialdia antolatu du igande honetan, maiatzak 19, Unzaga plazan, beste denboraldi batez lehen mailan jokatuko duela ospatzeko.

Lehen kontzertua Gatibuk eskainiko du 20:00etan. Ondoren, Su ta Gar taldearen txanda izango da, 22:00etatik aurrera.

Musika-emanaldiak hasi aurretik eta amaitu ondoren, Txurru Gazteako esatariak girotuko du jaia, 18:30etik 19:30era eta gauerditik 01:00etara.


PILOTA: Rezustak Promozioko finala jokatuko du, zapatuan irabazi ondoren

Beñat Rezusta bergararrak eta Erik Jakak osatzen duten bikotea sailkatu egin da Promozioko Txapelketako finala jokatzeko, atzo, zapatua, Victor Esteban eta Alvaro Untoria bikoteari 17-22 irabazi eta gero. Labriten jokatu zen partidua zapatu arratsaldean. Aspek dioenez, "seguru asko" Bergaran jokatuko da finala, hilaren 26an, zapatua.

Partidu irekia izan zen bukaerara arte. Orduan, Jakak eta Rezustak partidua apurtzea lortu zuten. 67 joko-minutu izan ziren, eta 484 pilotakada eman zituzten. Rezustaren ezkerrekoa erabakigarria izan zen partidua irabazteko. Hasieran urduri zegoela igartzen zen arren, lasaitu zenean erakutsi zuen Untoriaren gaineko nagusitasuna.

Finalean, Gorka eta Merino I.a izango dituzte aurrez aurre.

Fronton saioari esan dionez, Rezusta "oso pozik" dago bere lehenengo finala jokatu ahal izango duelako. Partiduaren gainean, kostata baina "irabaztea lortu" zutela azpimarratu zuen.


Eustat estatistika erakundearen arabera, uztailean turismoa %1,5 jaitsi da Araban, %0,8 Bizkaian eta %5,6 Gipuzkoan, iazko datuen aldean


Argantzunek azken agurra eman dio Gasteizen hildako neskatoari

Heriotzak polemika handia piztu du. Izan ere, gurasoen hitzetan, Osakidetzak ez zuen anbulantziarik bidali Argantzunera.

Berrehun bat pertsonak azken agurra eman diote astearte honetan Argantzunen (Trebiñu) bezperan Gasteizko Txagorritxu Ospitalean hil zen 3 urteko neskatoari.

Hileta-elizkizuna 18:00etan egin zuten, eta, bertan, umearen hainbat senide izan ziren. Aldez aurretik, 15:00etan, erraustu egin zuten neskatoaren gorpua.

Argantzungo Udalak bi dolu egun ezarri ditu.

Neskatoa astelehenean hil zen, barizelaren ondorioz. Heriotzak polemika handia piztu du. Izan ere, gurasoen hitzetan, Osakidetzak ez zuen anbulantziarik bidali Argantzunera, eta, ondorioz, autoz eraman behar izan zuten Txagorritxura.

Horren ildotik, gertatutakoa argitzeko ikerketa abiatu dutela aurreratu du Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak. Gainera, Osakidetzak autopsia egitea eskatu zuen, eta autopsiaren emaitzak datozen egunotan ezagutuko dituzte.


AZAROAK 25, EMAKUMEEN KONTRAKO INDARKERIA EZABATZEKO NAZIOARTEKO EGUNA ADIERAZPEN INSTITUZIONALA

Azaroaren 25a, emakumeen kontra burutzen den indarkeria mota oro, guztiz onartezina dela esateko eguna da; gainera, indarkeria sortzen duten eragile eta egitura guztiak errefusatzen ditugula esateko eguna da, eta baita ere aldarrikatzeko gure herrian ez dugula ez bakerik ez normalizaziorik izango emakume izate hutsagatik emakumeak hiltzen eta erasotzen jarraitzen den bitartean.

Zumaiako EH Bilduk, gainontzeko eragileekin elkarlanean, bere egiten du gure herria indarkeria matxistarik gabeko gune gisa eraikitzeko ardura. Eta lehentasunezko konpromiso politikoa berresten dugu indarkeria mota horren adierazpen guztien kontrako borrokan. Arazoaren egiturazko jatorrian eta betikotzen duen normalizazioan eragin nahi dugu, orden sozial injustua aldatzeko eta justizian oinarritutako elkarbizitza eta harreman ereduak errealitate bihurtzeko.

Testuinguru honetan, arreta jarri nahi dugu indarkeria matxistaren biktimek duten erreparazio-eskubidean. Erreparazio horrek egiarako eskubidea dakar; alegia, bizi izandako indarkeriaren, salaketaren eta emakumeen hitzen errelatoa egiazki entzuna izatea. Horren guztiaren xedea da hautsitako eskubideak lehengoratzea eta pairatutako indarkeriaren inpaktuak sozialki aitortzea. Indarkeria matxista hauek bizitzen dituzten emakumeen errelatoak zalantzan jartzen direnean, haien hitza gutxietsia izaten da, zikindua, are isilarazia. Halakoetan biktimizazio bikoitza gertatzen da: emakume biktimek jasandako minari lotsa eta erruduntasuna eransten zaio; bitartean, justifikatu egiten dira erasotzaileak.

Ezinbestekoa da ahotsa ematea emakumeei, autoritatea beraien lekukotzari eta egiazkotasuna bizi izandako indarkeriari buruz egiten duten errelatoari. Horrek esan nahi du indarkeriaz beharturiko emakumeen hitza aintzatetsi beharra dagoela, haien askatasuna berrezarri, hartara bizirik atera den pertsonatzat har daitezen eta beren komunitateetan eskubide osoko duintasun- eta herritartasun-zentzua berreskura dezaten.

Horretarako, konpromiso zehatzak behar dira

Sostengu-zerbitzuzko sare bat gauzatzearekin batera emakumeei arreta osoa bermatzeko bere onera etor daitezen, ahalduntze feminista eta banakako erreparazioa ikuspegi nagusi harturik.

Bizirik atera diren emakumeak entzun, prebentzio eta segurtasun neurriak diseinatzeko, emakumeei bizirauten eta babesten balio dieten aurre-emate estrategiak balioan jarriz.

Emakumeen ondoan egon, laguntza-zerbitzuetatik hasita eta bizi izandako indarkeriari buruzko beraien errelatoa sortzeraino, ulertzen baita indarkeria hori menderapen- eta kontrol-mekanismoa dela, gizarte-sistema patriarkalean eraikia.

Ekimen kolektiboei laguntza eman (laguntza-taldeak eta plataformak), hartara bizirik irtendako emakumeek indarkeria horri buruzko errelato kolektiboa landu dezaten eta hautsitako eskubideak zein erreparazioa aldarrika ditzaten.

Biktimen salaketa- eta erreklamazio-prozesuetan laguntza eman, emakumeek adierazitako testigantza eta beharrak egiaztatzeko.

Aldiro indarkeria matxistaren biktimen aldeko aitorpen publiko eta erreparazioko ekitaldiak egin, indibidualak zein kolektiboak: emakumeen erresistentzia-memoria berreskuratzeko ikerketak; omenaldi-ekitaldiak; emakumeen memoria eta errelatoak jakinarazteko jardunaldiak; gazteekiko sentsibilizazio-tailerrak etab.

Elkarlanean jardun mugimendu feministako ordezkariekin, adituekin eta indarkeria matxistatik bizirik irtendako emakume biktimen kolektibo eta elkarteekin.

Horregatik guztiagatik, bat egiten dugu mugimendu feministak azaroaren 25erako deitutako mobilizazioekin, eta jendarte osoari ere dei egiten diogu mobilizazio horretan parte har dezan.

EH BILDUren UDAL TALDEA


Plastikoa murrizteko biltegiak banatuko dituzte Azpeitiko ikastetxeetan

Book & roll egitasmoaren aurkezpena. (Argazkia: Azpeitiko Udala)

Azpeitiko Udalak Eskola Berdeak egitasmoaren barruan beste urratsa emango du aurten, hondakinak ahalik eta gehien murriztu etagehiago birziklatzeko asmoz; hala, herriko ikastetxeetan auto-konposta egiten jarraitzearekin batera bi egitasmo jarriko dituzte martxan; batetik, Bock & roll proiektuaren bidez ikastetxetako Lehen Hezkuntzako ikasleen artean bilgarri berrerabilgarriak banatuko dituzte. Gazteen hamaiketakoetako ogitartekoekin sortzen diren hondakinak saihestu eta plastikoa murrizteko asmoz jasoko dituzte bilgarriak.

Horrez gain, hondakin organiko gehiago kudeatzeko erraztasunak eta baliabideak jartzen jarraituko dute. Joan zen urtean hasi ziren Eskola Berdeak ekimenarekin martxan Azpeitiko Ikastola Ikasberrin, Iraurgi Ikastetxean eta Azpeitia-Azkoitia Urola Ikastola BHIn, eta han sortutako organikoarekin konposta egiten hasi ziren, eta gazteekin sentsibilizazio eta pedagogia lan «berezia» egin zuten; adierazi dutenez, «esperientzia pilotua oso politiboa izan da», eta beraz aurrerantzean ere bide hori jarraituko dute, jakitun direlako «organiko gehiago kudeatu dezaketela».

Ikastetxean eta ikastetxean

Eskola Berdea egitasmoak hondakinen kudeaketa du ardatz. «Egitasmoari esker hezkuntza zentroak zaborrik gabeko eskolak bihurtzen dira, eskolak sort ditzakeen hondakinak ahalik eta gehien murrizten dituelako, eta sortutakoak berrerabili eta birziklatzeko konpromisoa hartzen duelako». Ikastetxeek hartzen dituzten konpromisoak irakasleei eta ikastetxeko langileei zein gurasoei ere eragiten dizkietela nabarmendu dute, gazteek ariketa horiek etxean ere «praktikan jarri» behar dituztelako.


Vueltaren lidergoa utzi du Castroviejok

Jonathan Castroviejo txirrindulari itzubaltzetarrak Espainiako Biraren elastiko gorria utzi dio gaur Movistarreko taldekidea den Alejandro Valverderi.. Castroviejok atzo eskuratu zuen liderraren maillot-a Jerez de la Fronteran jokatutako taldekako erlojuaren aurkako proban. Movistar izan zen talde arinena 12.600 metroko zirkuituan eta itzubaltzetarra lehena helmuga zeharkatzean, 12 minutu eta 13 segundoko markaz. Txirrindulariak emandako ohorea taldekideei eskertu zien. Garaipena, aldiz, eskaini zien Amets bere bikotekideari zein pasa den astean izan zuten Luken semeari. Gaur, Algeciras eta San Fernando (Cadiz) arteko etapan Nacer Bouhanni FDJ taldeko txirrindulari frantsesa nagusitu da sprint-ean. Castroviejo tropelean heldu da, denbora berean, 100. postuan eta sailkapen nagusia Aljandro Valverderen esku utzi du, 21. sartu dena. Halere, Castroviejo laugarren mantentzen da. Gorka Izagirre 6. da, Haimar Zubeldia, 19., 9 segundotara, eta Mikel Nieve 53. postuan dago, 27 segundotara. Argazkian, Movistar taldea atzoko erlojupekoan / © La Vuelta.


Gipuzkoan ari zen guardia zibil bat eta haren andrea hilotz agertu dira

Espainian aurkitu dituzte, Salamancako herri batean: tirokatuta. Hipotesien artean dago hasieratik indarkeria matxista. Salaketa bat zegoen aurretik, andreak 2005ean ipinitakoa.


Film sinopsiak

'Alliés' eta 'Une vie'

'Alliés'

Zuzendaria: Robert Zemeckis. Aktoreak: Brad Pitt, Marion Cotillard, Lizzy Caplan. Iraupena: 121 minutu. Generoa: Thrillerra, erromantikoa. Herrialdea: AEB. Urtea: 2016. Jatorriko izenburua: 'Allied'.

Casablanca (Maroko), 1942. Max Vatan (Pitt) aliatuen alde dabil espioi. Erresistentziako kide Marianne Beausejour (Cotillard) ezagutuko du misio arriskutsu baten ondoren. Elkarrekin maiteminduko dira; ezkondu, eta Londresera joango dira bizitzera. Baina Vatani nagusiek esango diote litekeena dela emaztea nazien espioia izatea.

'Une vie'

Zuzendaria: Stephane Brize. Aktoreak: Judith Chemla, Jean-Pierre Darroussin, Yolande Moreau. Iraupena: 119 minutu.Generoa: Drama. Herrialdea: Frantzia. Urtea: 2016.

Normandian (Frantzia) gertatzen da istorioa, 1819. urtean. Jeanne Le Perthuis komentutik atera berri da, ikasketak amaitu ondoren. Amets asko ditu emakume gazteak, baina Julien de Lamare bizkontearekin ezkonduko da. Laster ikusiko du senarra bortitza dela eta engainatzen duela. Gaztetako ilusioak galtzen hasiko da.


Oholtza jarri dute baserrian

EHKOlektiboak antolatutako Baserriko Uzta egitasmoan, zenbait laborarik beren etxaldeko ateak irekitzen dituzte. Beren lana erakutsi, eta kontzertu bat antolatzen dute.

Baserriko Uzta egitasmoan, urtaro bakoitzean, herrialde bateko baserri bat irekiko diote jendeari, eta baserrian bertan kontzertu bat antolatuko dute. EHKOlektiboaren 2017ko topaketetan sortu zen ekinaldia, baserritarrek euren lana ezagutarazteko bide berriak bilatzeari ekin ziotenean. «Urteak dira bisitaldiak egiten ditugula hainbat etxaldetara, baina harago joatea erabaki genuen. Baserritarrak, haien kultura eta ekoizteko modua batu nahi genituen; zaila baita hori herritarrei azaltzea, haiek ikusten ez badute», adierazi du Leire Rodriguez kolektiboko dinamizatzaileak.

Ideia horrekin, Zuzeu hedabidearekin harremanetan jarri ziren, eta, agerkari horrek martxan jarritako Paperezko Kontzertuak egitasmoan oinarrituta, Baserriko Uzta sortu zuten. «Erdigunean tokirik ez duten eta elkarrekin berezko harremanik ez duten bi diziplina batu genituen: laborantza eta musika».

EHKOlektiboak agroekologian diharduten baserritarrak biltzen ditu. Laborantza eredu «bioekologikoa, bertakoa, etxaldekoa eta herrikoia» bultzatzen du. Identifikazio tresna gisa funtzionatzea eta baserritarren arteko elkartasuna sortzea ditu xede.

Hain zuzen ere, printzipio horiei jarraituz erabaki dute zein etxaldetan egingo den Baserriko Uzta ekitaldia. Irizpide nagusia aniztasuna izan dela azaldu du Rodriguezek: «Euskal Herriko laborarien lagin bat erakutsi nahi izan dugu». Batetik, aniztasun geografikoa hartu dute aintzat, taldearentzat lurraldetasuna «oso garrantzitsua» delako, eta muga administratiboetatik gaindi lan egiten dutelako. «Lurraldez lurralde eta ekoizpenez ekoizpen, oso errealitate ezberdinak daude, eta guztiek egiten dute bat agroekologia bultzatzeko».

Lehen emanaldia udazkenekoa izan zen. Antzuolako (Gipuzkoa) Pikunieta baserrian egin zuten. Gaur egitekoa zen neguko saioa, Etxarri-Larraunen (Nafarroan), Mikel Lasarteren Arbegain baserrian. Eguraldia dela eta, ordea, bertan behera utzi behar izan dute, eta erabakitzeko dago aurrerago egingo duten edo ez. Bestalde, udaberrian Urduñako (Bizkaia) Santa Clara etxaldera joango dira, eta, azkenik, udan, Arbonara (Lapurdi), Jokin Zaldunbideren baserrira.

Lurraldetasunaz gain, produkzioen aniztasuna ere hartu dute kontuan: Pikunietako etxaldeko jabeek ardiak dituzte; Mikel Lasartek baratzea eta oilategia ditu; Santa Clara baserrian haragitarako behiekin eta fruituekin lan egiten dute; eta Arbonakoan, berriz, sendabelarrekin. Gonbidatuei dagokienez, Pikunietara Anari joan zen; gaur, Beltxaren Bikoteak jo behar zuen, eta, hurrengo ekitaldietan, Rafa Rueda eta Mikel Urdangarin izango dira, hurrenez hurren.

Estreinaldi arrakastatsua

Azaroaren 4an estreinatu zuten egitasmoa, Pikunietan, eta arrakasta handia izan zuten: 70 pertsonak eman zuten izena, eta jende asko tokirik gabe geratu zen. Baserriaren jabeak artzainak dira, eta beren lana erakutsi zuten. Auzolanean prestatutako bazkariaren ostean, Anari eta haren taldekideen kontzertua izan zuten, lastotegian, eta, kontzertua amaituta, entzuleek parada izan zuten abeslariarekin eta Anjel Lertxundirekin solasean aritzeko.

Rodriguezek adierazi duenez, dena tentuz prestatu zuten, baina lehenengo egunaren zalantzak eta urduritasuna izan zituzten. «Azkenean, eguna biribila izan zen». Badute zer ikasi eta hobetu, hala ere, haien ustez: «Bazkarirako erabili genituen produktuak ekologikoak eta bertako ekoizleek egindakoak ziren; baina ez daukagu argi jendeak hori sumatu ote zuen».

Halako jai bat prestatzea lan handia dela esan du Mikel Lasarte baserritarrak; baina, hark jarraitzen dion ekoizpen ereduarekin, halako egitasmoak «beharrezkoak» direla gaineratu du. Izan ere, Lasartek, beste laborari askok bezala, kopuru mugatuetan ekoizten du, eta, horrek komertzializatzeko aukerak murrizten dizkionez, zuzeneko salmentara jo du. Horrez gain, ekologikoan ekoizten du, bere produktuak«desberdintzeko». «Merkaturatze bide honetan, ezinbestekoa da ateak zabalik izatea, erosleei erakutsi ahal izateko gure ekoizpena ezberdina dela», adierazi du. Alde horretatik, Baserriko Uzta ekinaldia «komunitatea» sortzeko baliagarria dela uste du. Ideia horrekin bat dator Rodriguez ere, eta uste du Pikunietan egindako jaian hori lortu zutela: «Oso giro ederra lortu genuen: konexioa eta konfiantza harreman polita sortu zen jendearekin, eta etorkizunerako balioko du horrek».

Proiektua lau etxaldetan abiatu dute, baina Baserriko Uzta gehiago egongo direla uste dute antolatzaileek, laborariak gogoz baitaude beren etxeko ateak irekitzeko. Hilaren erdialdean EHKOlektiboaren XI. biltzarra egingo dute, Uztaritzen (Lapurdi), eta han erabakiko dute nola jarraituko duten egitasmoarekin.


Bizkaitar ardurak

Bistakoak egiten zaizkit lurraldeen artean gauzak egiteko, erabaki instituzionalak gauzatzeko nagusiki, egon daitezkeen moduen arteko ezberdintasunak. Urrutiegi joatea litzateke, batzuk eta besteak halakoak edo bestelakoak direla hortik ondorioztatzea. Amorragarri egiten zait gero eta barneratuago dauzkagun horrelako bereizketak egitea.

Batzuek bistakoak diruditen arren zaila zait lurralde guztietako moduen ezberdintasunak zerrendatzea. Elkarren artean ditugun ezberdintasunen multzoa sistematizatuko lukeenik egongo bada ere kaosetik ezerezera eramango gintuzkeen bufada bat besterik ez litzateke hori.

Errazagoa da elkarrekin partekatzen dugun eta berdintzen gaituen elementuen zerrenda batekin hastea, laburra bezala luzea. Hori litzateke herritar oso bilakarazten gaituen elementuetako bat, berdintasun hori litzateke komunitatea nazio bilakatzen laguntzen diguna. Hor dago euskara, mendeetako aglutinatzaile historikoa izan duguna eta azken hamarkadetan, gure historiako batasun politiko eta administratibo mailarik handienaren garaietan, funtsezko motorea eta arima, orain artean zatiezina dena.

Euskara batuak aitortu eta eman digu herritartasuna, bera gabe erreka jota leudeke egun prestigio harrigarria eskuratu duten gure hizkerak eta euskalkiak

Euskara batuak aitortu eta eman digu herritartasuna, bera gabe erreka jota leudeke egun prestigio harrigarria eskuratu duten gure hizkerak eta euskalkiak. Oroimen historiko gauzatu eta berreskura ezin bat besterik ez lirateke, inkulturaren lekukotasun urri eta negargarri baten adierazleak. Horregatik urduri jartzen naute ez hanka, ez buru eta ez arau duten euskalkiak idazteko saioek. Hizkuntzalaritzan aspaldi asmatuak egonik horrelakoak idatzira transkribatzeko tresnak, ez dakit ignorantziatik abiatutako saioak diren ala ignorantziara eramaten gaituztenak.

Enpeinu guztiz kezkagarria da instituzioetatik edo ardura publikodun, direla politikoak bezala beste edozein eitetakoak, pertsonengandik datorrenean. Bizkaiera izan nahi duen hizkera modu ugaritu eta hedatu horrek beldurtzen nau, ez baitakit jatortasun faltsu batez harago zer demonio adieraztera datorren. Zergatik? Zer arau ezkutugatik, ordezkari politiko bizkaitarrek, Lehendakaria eta Erkoreka jaunaren jardun ohoragarriak salbu, dabe-ka, deutsu-ka edo dinoe-ka aritu behar zaizkigun. Batzuek gainera, inoiz berea izan ez duten hizkera errekuperatzeko keinua eginaz.

Sailburuak esan du bizkaitar baten esku jarri duela oraindaino beti gipuzkoarra izan den hizkuntza politikaren ardura. Onartuko nioke argudioa izendapena bizkaitarkeria linguistiko horrekin kritiko izateko bada. Neure garaian alderdiko aginte bizkainoek egin zezaketen txikizioaren beldur isildu egin banintz ere, etxean esan, jan edo ekarri debe esaten jarraitzeko asmoa galdu ez badugu ere.


Turismo jasangarria eta Pello Zabala, urteko azken Amaraunean

Pello Zabala bisitatu du Arantzazun Amaraunak. Gaixoaldiaren ondoren, nola dagoen kontatzeko besozabalik hartu gaitu organo doinu eta guzti.

2017. urtea turismo jasangarriaren urtea izan da. Errepasoa egingo diogu Tere Belokik osatutako reportajearekin.

Hamabietan, urte berrirako prestaketak iritsiko dira Sara Gandararen eskutik. ETBko kanpaiak nolakoak izango diren iragarriko du.

Hala ere, Australiatik Ekiñe eta Ion, inor baino lehenago sartuko dira urte berrian.

Ez ahaztu, goizeko 10:00etatik 13:00etara, 'Amarauna', Euskadi Irratian.


Langabeak kontratatzeko diru-laguntzak, ekainaren 30era arte eska daitezke

Eskualdeko Enplegu Planaren baitan, langabeak kontratatzeko diru-laguntzak eska ditzakete Donostialdeko enpresek; hau da, Andoain, Astigarraga, Hernani, Lasarte-Oria, Urnieta eta Usurbilgo lantegiek. Horretarako, ekainaren 30era arteko epea dute. Hauexek, diru-laguntza deialdi honi buruz jakin beharrekoak:

-Nortzuk eska ditzakete? : eskualdeko enpresa, profesional eta laneratzea sustatzen duten erakundeek.

-Kontratuak: lanaldi osorako eta gutxienez 6 hilabeterako egingo zaizkie, Lanbiden lan-eskatzaile gisa izena emanda dauden pertsonei.

-Dirulaguntzaren zenbatekoa: 641,40 euro hilabeteko (gehienez 6 hilabetez) eta kontratatzen den pertsona bakoitzeko.

Diru-laguntza eskaerak Andoaingo Urigain etxean (La Salle etorbidea, 6) aurkeztu behar dira. Bertan du egoitza, Andoaingo Udalaren Sustapen ekonomiko, enplegu eta Gazteria Sailaren errejistroak. Halere, argibide gehiago, Usurbilgo Udalean eskura litezke: enplegu@usurbil.net helbidean edo 943 371 951 telefono zenbakian, Josune Mujika teknikariarekin harremanetan jarrita.


Poligrafo Fest! jaialdiko atariko kontzertuak, bihar Urretxun

Oskar Benas Instro Combo eta The Braves taldeek joko dute, 13:00etatik aurrera Gernikako Arbola plazan. Hilaren 20an eta 21ean ere kontzertuak egongo diraBihar Poligrafo Fest! jaialdiaren hirugarren edizioa hasiko da Urretxun. Hiru egunetan egongo dira kontzertuak: bihar eta datorren asteko ostiralean eta larunbatean.Jaialdi hau Zarraparra kolektiboak, Bizar&Bomber-ek eta Motz tabernak antolatu dute, Urretxu eta Zumarragako udalen laguntzarekin.Bihar, 13:00etan Gernikako Arbola plazan, aurtengo kontzertuak aurkeztuko dituzte. Ondoren, Oskar Benas Instro Combo eta The Braves taldeek joko dute. Sarrera doan izango da. Oskar Benas gitarra-jotzailea da. Fermin Muguruzarekin jo zuen eta ondoren bere proiektua martxan jarri zuen. The Braves rock taldea, berriz, australiarra da.Datorren ostiralean, berriz, Hiri Galduak taldeak eta Niko Etxartek joko dute, Urretxuko Labeaga aretoan. Hiri Galduak taldeak 22:00etan joko du eta Etxartek 23:00etan. Sarrerek 20 euro balio dute eta dagoeneko salgai daude, Motz tabernan.Etxart euskal rockaren historia bizia da. Mito bat ia. Izan ere, euskal rockaren aitzindarietako bat izan zen, 1970eko hamarkadan. Urretxura Hapa Hapa bere taldearekin etorriko da. Hiru Galduak, berriz, Josu Calvo zumarragarraren egitasmo berria da.Hilaren 21eko kontzertuak, berriz, Gernikako Arbola plazan izango dira. Bost taldek joko dute, 20:00etatik aurrera. Antolatzaileek ez dakite oraindik zein taldek emango dion hasiera kontzertuari. The Jungle Fevers talde asturiarrak jo behar zuen, baina ez dute etortzerik.Larunbateko kontzertuakLibek 21:00etan joko du, 22:00etan Mice taldeak, 23:30ean The Kleejos Bandek eta 01:00etan Señor No taldeak. Sarrera doan izango da.Señor No Euskal Herriko punk rock talde garrantzitsuenetako bat da eta 25 urte daramatzate kontzertu indartsuak egiten. The Kleejos Band Zaragozako taldeak ere zuzeneko indartsua du. Rock amerikarra egiten dute eta jaialdi askotan parte hartzen dute.Liberi dagokionez, Libe Gartzia de Kortazar gasteiztarraren rock taldea da. Bigarren diskoa aurkeztuko dute: Ilargia erori da. Gartzia de Kortazarrek Sorkun eta Ekonekin jo du, besteak beste.Bukatzeko, Mice Miren Narbaiza eibartarraren proiektu berria da. Joseba B. Lenoir gitarr jjotzailearekin etorriko da.


Artzain Eguna, topaleku eta erakusleiho

Aralar Mendi elkarteak antolatuta, Artzain Egunaren 50. edizioa eginen da bihar. Urteurren borobil horren kontura artzaintzaren gorazarre den ospakizuna gertutik ezagutzen duen uhartearra, Jose Mari Ustarroz, hari buruzko kontu asko azaldu dizkigu. Azken erantzunean eman du albistea

Txakurren trebezia proba hartzen duen Geinberan jolasten zineten Uharteko haurrak, ezta?

Bai, irristeak egiten. Neguan batez ere, lohia zegoen garaian, halako kanal txiki bat egin, han bi hankak sartu eta handik irristatu, goitik behera. Euririk ez baldin bazegoen, lehor xamar bazegoen, pixa egin, “engrasetarako”. Trenbideko aldapa horretan ere ibiltzen ginen zerbait. Artzain Eguna egin genuen lehen urtetan Bartzelonatik hasita gizon bat etorri zen, hemen bizitua. Uste dut guardia zibilen edo trenbideko langileen semea zela. Geinbera ikusi zuenean etorri omen zen eta besterik gabe: “nik hor zenbat pantaloi hautsi ditut irristean”.

Artzain Egunak Uharte Arakil mapan jartzen lagundu du?

Bai. Dudarik gabe. Uharte hemendik kanpo, gehien, Artzain Egunarengatik ezagutzen da.

Nondik sortu zen Artzain Egunaren ideia?

Lehendabiziko artzain txakur lehiaketa Gironako Pirinioetan egin zen, Ribes de Freser eta Nuria arteko herri txiki batean. Hango albaitaria zen Agustin Franco Franco. Ikaragarrizko langilea izan behar zuen. Nik ez naiz trebe esatea ezagutu nuenik. Listo xamar hil zen, vespa motor istripu batean. Hark Ingalaterran halako probak egiten zirela jakin zuen eta han egitea erabaki zuen. Lehendabiziko proba egin zuen garaian, orduko hedabideetan atera zen, dudarik gabe.

Oñatiko mendigoizale bat, beti mendi hauetan ibiltzen zena, irakurri zuen eta esan omen zuen: “gu beti mendian, artzain eta txakurren artean eta ez zaigu okurritu horrelako bat egitea”. Beraiek beti gauzak antolatzen ibiltzen ziren. Albaitariarekin harremanetan jarri eta hango artzain bat, edo bi, ekarri zituzten Urbiara. Inguruko artzainekin probak egiten aste bat egon ziren. Hartatik egin zen lehendabizikoa Oñatin. Urte hartan edo hurrengo urtean zabaldu nahi izan zuten lau lurraldeetara. Nafarroan gehien ezagutzen zuten herria Uharte zen, Aralar eta Beriain mendiengatik. Alkatearen itxe eta dena ezagutzen zuten. Bestalde, Hiriberrin Jose Agirrezabal albaitaria zegoen, Brinkolakoa. Haien laguna zen eta horrek erraztu zion hemen bidea egitea. Herria konprometitu zen lehendabiziko lehiaketa egitera, baino suerte txarrez, sutea izan zen egun hartan (1963, herriaren laurdena erre zen) eta gero sei urtez ez zen egin.

Aurtengoa 50. edizioa izan beharrean…

56. edizioa litzateke, ez balitz suertatu. Bigarren edizioa egin baino lehen, hamarkada horretan, talde bat mugitzen hasiak ginen: “zerbait egin behar genuen. Elkarte bat egin behar genuen”. Taberna moduko elkarte bat ez; pentsatzen genuen hemen ez genituela prezioak jaitsi behar merkeago ateratzeagatik, baizik eta gauzak egin behar genituela: kultura aldetik, ekonomia aldetik, alde guztietatik… Garai hartan norbaitek esan zidan: “ ta, zer, hau egin behar da eta, zer, hor merkeago atratzeko o, zer? Ez. Merkeago ez dakik atria ber, beño jakintzak hartzen duken bakoitzetik pezta bat kutxa batea duela eta harrekin gauzek eingo ttugula”. Inor ez zen atzera bota, baina filosofia harekin ari ginen.

Hortik sortu zen Aralar Mendi elkartea?

60ko hamarkadaren erdia baino lehen mugitzen hasiak egonen ginen. Nahiko buelta eman genituen. 1968an estatutuak-eta aurkeztu genituen. Problema txikiren bat sortu zen, erredakzio eta beste gauza politikoren bat ere. 1969ko ilbeltzean onartuta etorri ziren eta lanean hasi ginen. Horregatik, kargu egin ginen Artzain Egunaz. (Elkarteak gerra aurretik herrian zegoen futbol taldearen izena hartu zuen).

Hasiera-hasieratik zuen kargu zegoen Artzain Eguna?

Lehendabizikoan bigarren lerroan egon ginen, udalak egin zuen. Lehendakari izendatu genuena ere orduko Junta de Veintena-n (herriko zergadun handienen batzarra) zegoen. Harekin batera kargu egin ginen.

Nolakoa izan zen 1968ko aurreneko edizio hura?

Zenbat jende etorri zen, uharterrak harrituta gelditu ziren. Uharten jendetza handia izan omen zen batzokia mustu zuten egunean, errepublika garaian. Orduz geroztik Uharten hainbeste jende ez zela egon esaten zuten. Idea egiteko.

Egun osoko egitaraua izan zen?

Ez. 14 urtez arratsaldekoa egin zen bakarrik. Orduan ez zegoen jendea mugitzeko orain dauden moduak. Jendea herrira etortzen zen, bertan gelditu.

Aurreneko ediziotik karteleko marrazkia bera da?

Bai, lehendabiziko urtetik. Ez dugu lortu jakitea nork diseinatu zuen. Eginahalak egin genituen. Uste genuen Jose Mari Pastor, Artzai, zela. Berak esan zigun ezetz. Uste zuen hemen bizitutako eta lan kontuengatik Sevillara joandako bat zela. Ez dugu lortu jakitea. Lehendabiziko kartela egin zuen Iruñeko Alde Zaharreko inprenta itxi zen ere. Baina kartela egiteko erabili ziren zinkezko plantxak gordetzen ditugu.

Zer sasoi zeukan artzaintzak 1968an?

Orain baino artzain gehiago zegoen garai hartan. Harrezkero, artaldeak handitu egin dira, baina artzainak gutxitu. 1963an, egin ez zen egun hartan, ardiak eske mendira joan ziren artzainak, sutea ikusi eta bueltan etorri ziren, artaldea mendian utzita.

Behin bat antolatuta, jendeketa etorrita, bigarrenari heldu behar, ezta?

Gu lehendabiziko urtean Oñatin egon ginen, antolakunde bat egin zen han. Buru-belarri sartu ginen hango zuzendaritzan eta gauzetan. Artzain txakurren probako hemengo txapelduna Oñatira joaten delako. Eta txapeldun eta txapeldun-ordea Euskal Herrikora. Koordinatuta egon behar dugu, egutegia, datak, epaimahaia eta horrela…

80ko hamarkada hasieran hasi ziren aldaketak Artzain Egunean. 1981ean hasi zineten Nafarroako ardi latxen esnearekin egindako gazta lehiaketarekin. Zergatik?

Guk beti pentsatu genuen jendea urte batzuetan etorriko zela eta etortzeari utziko ziola. Jendea etortzen zen. Hedabideak. Gero eta interes gehiago, gero eta arrakasta handiago zeukan. Esan genuen: “festa hau egitea ongi dago, baina zerbait gehiago egin beharra dago hemen. Artzainek txakurrekin ematen duten ikuskizuna oso interesgarria da. Baina beste gauza batzuk badira”. Ordurako kanpoko arrazetako ardiekin norbait zerbait egiten ari zen. Eta gero, bestalde, dudarik gabe, ikusten zen mugak momentu batetik bestera zabalduko zirela. Hemengo artzainak jazarriak zeuden.

Nolaz, ba?

Ilegalak ez ziren, baina alegalak. Osasun erregistrorik ez zuten. Hori egiten erakutsi eta lagundu beharrean salatu. Gu ez geunden batere ados. Hemengo abeltzaintzako jendearekin eta horretaz pixka bat arduratuta, kontzientziatuta zeudenekin harremanetan geunden. Gazta lehiaketa sortzea erabaki genuen, jendeak jakin zezan gure gaztak inondik etorriko ziren gaztak baino kalitate hobea zutela erakusteko eta, gainera, gurea dela. Lehendabiziko urtean ez genuen baimenik lortu.

Alegalak?

Gure kasuan, nik uste, ilegaltasunean. Eskerrak hemengo alkatea, artzain familiakoa, horretaz pixka bat bazekiela. Baimenik ez zigutela eman esan genion. Berak esan zuen: “hemengo arduraduna ni naiz. Nik dut ardura. Zuek egin eta norbaitek zerbait esan behar badu, niregana bidali”. Horrela egin genuen, pixka bat estalian, udaletxeko pleno gelan. Jendeak hura ikusi nahi zuen eta kasik kanpora botatzen gintuen. Haren arrakastak ere harritu gintuen. Hirugarren urtetik aurrera baimena izan genuen. Laguntzaren bat ere biltzen hasi ginen.

Jendeak, eta pentsa dut, artzainek ere erantzun zutela 1981ean?

Bai. Pentsa ezazu nola zeuden gaztagileak: bi egun aurretik denei deika saltzera etortzeko. Ez ziren trebe izan etortzeko, pentsatzen zutelako Guardia Civilak hartu eta kartzelara eramanen zituela kalean gazta saltzen jartzeagatik.

Halako egurra ematen zieten?

Arraso ikaratuta zeuden! Guri esan ziguten kontuz ibiltzeko; 2.500 jende kutsatu behar omen genituen egun horretan. Alkateari eskerrak! Bi urte geroago ikusi genuen gaztak arrakasta zuela, saltzera etorri zirela, gazta asko saldu zela, jendea pozik!

Hori goizez eginen zenuen, ezta?

Bai. Hor hasi zen eguna betetzen. Bigarren urtean, zer arrakasta zuen ikusi genuenean, artzainendako hori etorkizuna zela, beharrezkoa, estrategikoa zela. Eta esan genuen: hemen daukagun beste gauza bat da ardi latxa. Jendea hura gutxiesten hasia zegoen. “Ez. Gurea da. Hau mantendu egin behar dugu, eta hobetu”. Bestalde, beste elkarte batzuk, abeltzain-eta, hasiak ziren pixka bat babesten eta lan egiten. Ardi latxaren erakusketa eta lehiaketa egitea erabaki genuen. “Hauek ere jendeak ezagut ditzala”. Horrela hasi ginen eta bigarren urterako Nafarroako ardi latxaren erakusketa ofiziala da gurea eta lehiaketa nazionala da. Hori mugitu genuen, beharrezkoa ikusten genuen-eta: uzten bazen, jendeak ez zuen behar hainbat baloratu behar.

Bertakoari balioa eman eta defendatu, ezta?

Klaro! Biak bete dira.

1983an izan zen hori. Bi urte aurrerago beldurrez zeuden. Erreakzio bat egon zen…

Egun haietan hasia zen hain ezaguna zen Jose Antonio Otxandorena. Artzaina edo gaztagilea baino gehiago misiolaria izan zen. Osasun erregistroak eta lortzen lagundu zuen. Iparraldeko jendea laguntzera etorri zen, aholkatzera. Jende asko mugitu ginen laguntzera. Hasi ziren pixkanaka-pixkanaka erregistroak-eta martxan jartzen, behar zen bezala legeztatzeko.

Garai bateko ohiturak legedi berrietara egokitzea izanen zen, ez?

Bai. Egiteko modua, sistema batekin, zehaztasunez. Horretan ere asko lagundu zuen Iparraldeko apaiz batek: Mixel Lekuonak, Biriatukoa. Gurekin hemen egon zen eta hainbat tokitan. Ardien genetika landu zuen. Ikaragarrizko buruargia zen, eta langilea. Gaztagileekin ere egon zen. Garai hartan jende asko mugitu zen hau aurrera eramateko eta han egon ginen. Uharten bilera ikaragarri garrantzitsuak egin genituen Artzain Egunaren bezperetan. Mahai-inguruak. Jende askok parte hartu zuen. Jatorri izendapenak sortzeko ere, 80ko hamarkadaren azkenean.

Eguna antolatzea nahiko ez, eta sektorearen defentsan eta antolakuntzan, beraz.

Bai. Idiazabal gazta jatorri izendapena martxan jartzeko azken bilera, erabakiorra, Uharten egin zen. Borroka gogorra izan zen.

Izena, ez? Garai batean Urbasa, Urbia… zeuden, ez?

Bai, horiek denak. Hemendik atera zen. Gero politikan sartu zen baina Yolanda Barcina Angulo bera unibertsitatean zegoela, gaztetan aditua zen eta hemen egon zen egun hartan, denekin, gauzak aurrera eramaten.

1987an, berriz, Nafarroako ardi-moztaileen txapelketa jokatzen hasi zen Uharten.

Ardiei ilea makinaz moztea ez zegoen oso sartuta. Ikusten genuen ardiarendako eta artzainarendako ikaragarrizko abantaila zela makinaz moztea. Lauzpabost minutu egon beharrean ardia lotuta, ardia lotu gabe eta ia-ia minutu batean lasterka ateratzea, ba, ardiarendako ona da. Promozionatzeko, jendeak ikus zezan hasi ginen. Ikusmina sortzen zuen, moztaileak beraiek ere ezagutzera ematen zuten euren burua. Haiendako ere festa da.

Garai batean artilea gehiago pagatuko zuten.

Orduan oraindik zerbait ordaintzen zen. Baina, orain? Hori da pena. Askotan bota egin behar izaten dute. Zerbait egin beharko litzateke horri balioa emateko. Mugimenduak badira, baina, nonbait zaila da. Kataluniako herri batean egon ginen, Pirinioak eta kostaren arteko ibar batean. Handik urtero pasatzen ziren, batetik bestera, 150.000 eta 180.000 buru artean pasatzen ziren. Jaisterakoan herri pare batean-edo ilea mozten zioten. Artilea han uzten zuten eta inguruko emakumezkoak hura lantzen, haria egiten zuten eta gero Bartzelonan saltzeko jantziak egiten lana izaten zuten negu guztian. Garai hartan oso preziatua zen. Gero sintetikoak etorri ziren eta hondatu gintuzten. Nik uste hori erabiltzera behartuko gaituztela berriz.

1992koa da Euskal artzain txakurren erakusketa.

Ikusirik kanpoko arrazen presioa zegoela, azkenean, erabaki genuen gure artzain txakur lehiaketan bertako arrazek parte hartzea soilik. Gainera, erakusketa. Ez soilik artaldea erabiltzen duten txakurrena, haiek defendatzen dituzten txakurrak ere jendeak ezagut ditzan. Euskal artzain txakurraren estandarra, Iletsua eta Gorbeiakoa, definituta dago, penintsulan ofiziala da. Europan onartua izateko beste pauso bat eman beharko genuke. Hori pauso handi xamarra da. Erakusketan argi asko jartzen dugu euskal artzain txakurrak eta bertako arrazak, historikoki gure artaldeekin lan egin dutenak: gos de atura (ile luzeko txakurra, zuriketa, Katalunian estandarizatu eta izena eman zioten), Labri motakoak eta Pettit Berger. Horiek denak ongi hartzen ditugu, historikoki hemen bertan egon diren txakurrak baitira.

1994an, azkenik, ardiki gisatuaren lehiaketa eta dastatzea antolatzen hasi zineten.

Garai batean ardikia asko erabiltzen zen, etxeetan ere bai. Norbait hiltzen bazen, ardi bat erosi, prestatu eta urrutitik etortzen zen jendeari hori ematen zitzaion jaten. Batetik bestera mugitzeko gaurko aukera ez zeuden. Pixka bat baztertu egin genuen. Zergatik ez dugu baloratu behar ardi zaharra? Horregatik hasi ginen hori egiten.

Buruan izan, baina oraingoz egitarauan sartu ezin izan duzuen ideiaren bat baduzue bueltaka?

Artisau erakusketan kaikuak eta garai batean hemen erabiltzen ziren tresna horiek, horra ateratzen ez baditugu ahaztu behar ditugu. Horiek balio historiko eta etnografikoa dute. Ardo nafarra, taloak. Joan den urtean goitik behera heldu den gazta harrapatzeko Euskal Herriko lehendabiziko lehiaketa egin genuen. Aurten bi gaztarekin eginen dugu. Gazta nola egiten den ere erakusten dugu (aurretik Goikoetxea eta Javier Beregaina aritu ziren, orain, Ricardo), gazta nondik heldu den ikusteko. Esne gordinaz egindako gazta pasteurizatua baino seguruagoa dela?

Ez.

Esne gordinaz egindako gaztarekin hildako inor ez dago munduan.

Antolakuntza

Noiz hasten zarete Artzain Eguna prestatzen?

Lehendabiziko pausoak urtea bukatu baino lehen egiten dira. Hilero pauso batzuk. Baina maiatzetik aurrera, pauso handiak eman behar dira.

Zenbatek egiten duzue lan hasierako lan horretan?

Bat eta beste, 30 lagun bai. Egunero ez bada ere, batean edo bestean… Batzuetan erdia, beste batzuetan beste erdia. 30 lagunetik gora baditugu hiru hilabete.

Eta egunean bertan?

Beti kalkulatzen dugu, eta ez dakit ongi egin dugun, baina 150 baino gutxiago ez. Bezperan jende pila bat elkartzen gara Geinberan eta herrian dena muntatzen-eta. Gero jasotzen eta biltzen. Batzuk egun batean. Besteak bitan, beste batzuk hiru, lau egunetan.

Elkarteko bazkideak edo uhartearrak dira?

Gehienak bertako bazkideak. Beste jende batzuek ere laguntzen dute. Geinberakoa, bere garaian bazkide zirenak eta orain, jubilatuta daudenak, baina han muntatzen saldo eder bat egoten gara.

Antzeko beste egun edo proba batzuk izan dira beste herrietan, baina ez diote eutsi. Zein da sekretua?

Uhartearrok kaskagor fama daukagu. Hori mantentzen dugu eta, gainera, erakutsi horrela dela (barrez). Halakoetan ez da hainbeste zer artista den pertsona bat, baizik eta jarraitzea. Batek esan zidan, zuzendaritzatik atera behar zela: “bi urtez juntan gutxi da. Lehendabiziko urtean ikasi dut. Bigarrenean badakit nondik joan behar naizen eta inork ez dit ezer esan behar. Hirugarren urtean nik nire zera guztia emanen nuke”. Batengatik eta bestearengatik, segitu dugu. Hori da garrantzitsuena.

Lehenik Turismo Intereseko Festa izendapena eta udaberrian Nafarroako Karlos III. Prestuaren Gurutzea. Nahikoa aitortza?

Ikaragarrizko poza eman digu, hainbeste neke eta hainbeste lan egin ondoren. Moral injekzio handia da hori.

Hasieran artzainen topaleku zena, artzaintzaren erakusle bihurtu da?

Lehenengoa mantendu, eta bigarrena ere bai. Ezagutzen ditugu artzainak urte guztian egun horretan bakarrik goizean atorra txuriarekin etxetik atera eta ohera horrekin joaten direnak. Beraien eguna dela esaten dute. Hemen, dudarik gabe, urtez urte egun horretan bakarrik elkar ikusten dute artzain asko daude. Ez bakarrik gure ingurukoak, baizik eta Euskal Herri guztitik etortzen dira. Guk uste ez dugula elkartu eta beraien zerak egiten dituzte. Uste duguna baino gehiago. Euskal Herrian egiten diren artzain txakurren lehiaketen antolakuntzan sartuta gaude, epaile bezala ere. Guk beti antolatzaile guztiei esaten diegu: 50 euroko dieta eman beharrean, eman 30 eta gonbidatu edo bazkaltzera edo afaltzera”. Elkarrekin egoteko. Batez ere, Euskal Herriko lehiaketa egiten denean. Haien lagunak etortzen dira eta haien artean zein elkarrizketa eta zer… Badakigu askotan ardiak eta denak trukatu egin dituztela elkarrekin.

Artzaintzan erakusleiho ederra da eguna bera, ez?

Bai. Gaztari balioa ematen dio. Krisia dela-eta pixka bat jaitsi da, baina hemen saldu da zientoka kilo. Eta jendeak ezagutu. Eta jendeak probatu. Eta… Artzaintza ezagutarazteko eta zabaltzeko eguna da.

Bertako ardi arraza bat eta hari lotutako ekoizpen estensiboaren alde zaudete. Globalizazioaren eta nazioarteko ekonomia itunen aurrean hori defenda daiteke?

Bai, eta etorkizunarekin, gainera. Europan onartuak dauden gure arauetan lehendabizikoa da ardi latxa dela bakarrik. Zergatik? Gurea delako, hemengoa delako eta inon gehiago ez dagoelako. Bestela, igual litzateke gazta hemen egin edo Zambian. Horrek bere berezitasuna du. Bigarren partea, inportantea: bere eragin soziala. Hemen ez dago makro-artalderik. Hemengo artaldea da: artalde bat, familia bat, gaztandegi bat eta mendialdeko herri bat. Filosofia hori ez dugu inola ere galdu behar. Horren alde borrokatzen gara hemen eta izendapenean. Hemendik kanpo ere baloratzen gaituzte. Hemendik kanpo eredua gara.

50 urteko lan horrek aurrera begirako oinarria jarri du?

Dudarik gabe. Pentsa ezazu orain egiten diren indusketetan-eta, analisietatik eta badakite non jaio zeran, non bizi izan zeran, zer jan dituzun eta dena. Ardia ez da robota. Hemen jaio da, hemen jan du eta hemen haren esne gordinaz egin da gazta. Gazta hori munduko onena da? Igual bai. Baina gurea da. Eta desberdina da. Beste gazta berdinik ez dago. Analisi guztiak egiten baditugu jakinen dugu hemengoa dela. Hemendik kanpo egindakoetatik desberdina da.

Gaur egun zein da artzaintzaren egoera, argazkia?

Gaurko artzaintza lanean ongi ari da. Behar den bezala prestatzen da. Ongi defendatzen ari da eta etorkizuna dauka. Gauza bat falta zaigu, eta Europatik ere indartu nahian ari dira. Tokiko gobernuak bulkatzen ari dira: jende gazteari laguntzak ematea. Alde batetik, hasieran behar duen laguntza azkar ematea. Ez itxarotea lau urte pasatzera. Ohartu dira hau beharrezkoa dela egitea. Eta aurrerantz, kontuz, munduan nola daude lanpostuak? Heldu beharko diogu, baina ongi prestatuta eta jendea ongi bizitzeko.

Artzain Eguna erdi prest izanen duzue?

Oraindik lan asko dugu aurretik. Astero bilera. Alde batera eta bestera mugitu beharra dago. Igandean Auritzen egonen gara. Ama Birjinaren egunean Araian. Sare horretan gaude eta hori landu egin behar da. Baina nik urte asko egin ditut hemen, adina ere, uste baino gehiago daukat, ekipo bat egiten ari da eta, bueno, belaunaldi aldaketa martxan dago.

50ekin planto eginen duzu?

Bai, garaia da. Ez da pertsona baten bizkarrean utzi behar. Talde ona ari da lanean. Horrek segituko du. Hemen ikusiko dugu elkar.


"Zirkorrika", 20. Korrika musikatuko duen abestia

"Batzuk" aldarripean, martxoaren 30ean Otxandion hasi eta apirilaren 9an Iruñean amaituko den euskararen aldeko lasterketak abestia badu jada. Albiste honi atxikitako bideoan duzue entzungai. Goizean aurkeztu dute, 20. Korrikaren helmuga izango den Nafarroako hiriburuan. Musikari ezagunek parte hartu dute abestiaren sorkuntzan. "Xabier Zabala da musikaren egilea, Pirritx, Porrotx eta Marimototsen ohiko kolaboratzailea. Interpretazioan, aldiz, hainbat abeslari eta musikarik hartu dute parte: Izaro abeslari gaztea, Petti beratarra, Miren Narbaiza Napoka Iria eta beste hainbat proiektutako kantaria, Jurgi Ekiza Willis Drummond-eko abeslaria eta Oihana Fernandez Afu Iruñeko musika-taldeko abeslaria. Jarauta 69 txarangako kideek jarri diote musika, Oreka TXeko kideekin elkarlanean. Doinu balkanikoak gogora dakartzan abestia osatu dute, bizia eta alaia", berri eman dute AEK eta Korrikako ordezkariek.

Korrikaren aldeko materiala salgai, San Tomas Azokan

Euskararen aldeko lasterketa gu guztion laguntzaren beharrean da. 20. Korrikaren materiala salgai dute jada Etumeta AEK euskaltegian; sudaderak, kamisetak, lepokoak, agendak, giltzarriak… Astelehenetik ostiralera, 09:00-12:00 artean edo 16:00-19:30 artean gerturatzen bazarete eskura dezakezue materiala. Ez ahaztu bestalde euskaltegira gerturatuta, Korrika Laguntzaile izan gaitezkeela. 12 euroren truke, Korrika Laguntzailearen pina, urtarriletik aurrera Euskal Herriko ehunka komertziotan beherapenak izatea ahalbidetuko dizun Korrika laguntzaile txartela eta txartela onartuko duten komertzioen zerrenda dakarren katalogoa jasoko duzue. Igandean ospatuko dugun San Tomas Azokan ere salgai izango duzue, 20. Korrikako materiala.

20. Korrikako mezua eta omenduak


SAN FERMINES 78 GOGOAN

30 urte beteko dira German hil zutela. Hori dela eta erakusketa bat antolatu dute Burlatako Kultur Etxean. 25 artistaren lanak daude ikusgai ekainaren 16tik 29ra.Erakusketaren asmoa German omentzea eta San Fermin haietan gertatutakoaren ardura eskatzea da. Egun hartako hainbat pasarte eta bizipen kontakizun ofizialetatik kanpo geratu dira; horren adibide, lekuko izan ziren artista batzuen lanak: Mintxo Garaikoetxea, Javier Villarreal, Rosa Silva, Xabier Morrás...Ikus daitezkeen lanak teknika eta estilo anitzekoak dira. Margolanekin bat, serigrafia, inpresio, transferentzia eta argazkiak, eskulturak eta instalazioak daude.Jabier Villarrealek larruzko poltsa eta bota pare bat jarri ditu lurrean kokatutako inpresio baten gainean. Kartografia odoldu baten gainean galdutako ondasun xume batzuen presentziak efektu hunkigarria sortzen du, Lehen Mundu Gerrako irudien pareko.Morrasek berriz Germanen erretratuarekin lan egin du. Plumaz edo arkatzez egindako irudia kolore biziz zipriztindu du, bortitz eta leun aldi berean, bizitza eta heriotza gainjarriaz, nahastu gabe.Oso bestelakoa da Nerea de Diegok proposatzen duena. Artista gazteak hilarria eta arte publikoaren ideia lotzen ditu, bai eta souvenirraren kontzeptua eta gertakariak ere, planteamendu estetiko bikoitz batean aurkeztuz.Arte lanekin batera historialari, bertsolari, kazetari etab.en testuak paratu dituzte hormetan, bertso, olerki edo narrazio gisa. Guzti hau 25 postalez osatutako liburu formako paketean bildu dute eta salgai dago aretoan bertan. Diruarekin Iruñeko Udalari Herri Ekimen honek jarriko dion mozioari aurre egingo zaio.Miren Ustarroz


Artea, edo porrotean irabaztea

Arte sorkuntzak ohiko sistemaren esparruak gainditzean lortzen du bere benetako zentzua, Xabier Gantzarainen ustez.Gai hori izan du mintzagai Donostian emaniko hitzaldi batean

Kaleko artea sustatu eta hartaz gogoeta egitea du xede Hormek diote Donostia 2016 kultur hiriburutzako programak. Horren barruan, gonbita egin zioten Xabier Gantzarain arte aditu eta Kalostra arte eskolako zuzendari ohiari, gaiari buruz iritzia plazaratu zezan. Bueltan, ordea, «kontraeskaintza» jaso zuten antolatzaileek. Kalean egiten den arteari alderantzizko zentzua eman, eta arteak kale egiten duenean gertatzen denaz mintzatzeko proposamena egin zuen Gantzarainek. Herenegun aurkeztu zuen bere hausnarketa, Donostiako Garoa liburudendan, bideoz, irudiz eta liburu aipuz lagundutako hitzaldi batean. Arteak kale egiten duenean. Hau ez da Berlin izenburua jarri zion mintzaldiari.

Aretoko aulkietako bakoitzean, pantailan bezalaxe, irudi bat: Donostiako horma bat, 2010eko irail partean Zinemaldiak Banksy artista ezagunaren Exit Through the Gift Shop filma eman zuenekoa. Paretan, hain zuzen, Banksyren estiloko irudi bat eta, bertan, gizon bat, pareta zati bat inguratzen duen marko bati begira. Soka ekarri zuen margoketak, eta elkarri kontra egin zioten hura ezabatzearen eta ez ezabatzearen aldeko iritziek. Azkenean, marrazkia deuseztazea ebatzi zuten hiriko agintariek.

Anekdotak, anekdota izanagatik, egungo gizartearen «gaitzak» deskribatzen dituela uste du Gantzarainek, eta, batik bat, «gaitzik larrienetako bat salatzen du, sinadurarena». Alegia, autoretzaren pisua, eta hari egozten zaion autoritatea. Galderen errenkadaz azaldu du Gantzarainek paradoxa: «Sasoi hartan Banksyk 'irudi hori nirea da' esan izan balu, zer gertatuko zen? Norbaitek pareta hartu eta salduko zuen? Banksyrena balitz, han egongo litzateke oraindik?». Eta erantzuna, zeharka, baina dena esanez: «Irudi hura dagoeneko ez dago pareta hartan, besteak beste, hau ez delako Berlin. Irudi hori Kalostrako horma batean zegoen, eta orain Kalostra ez dago, hau ez delako Berlin, agintari politiko batek esan zuen bezala».

Tesia osatzeko, Joshua Bell biolin jotzailearen anekdota batera ere jo zuen Gantzarainek, azaltzeko nola egon zen goiz batez Washintongo metroan jotzen, kasik inoren arretarik bereganatu gabe, axolagabetasun betean, haren kontzertu baten truke ikusleek 100 euro ordaindu eta biharamunean. Azaltzeko, azken batean, nola esparruak indartzen duen artistaren erreferentzia, edo erabat ezabatu. Edo are, nola zehazten duen zer den artea eta zer ez: «Hori da problema: artearen historiak, hedabideek eta, azken batean, denok dena sailkatu behar izaten dugu, eta, ahal bada, bakoitza bere tiraderan gorde».

Obsesio horri, artearen mugak zehaztu behar izateko joera horri erantzun nahi izan zion Gantzarainek, eta bere «Biblia pertsonalera», hots, Witold Gombrowicz idazlearen Ferdydurke eleberrira jo zuen horretarako: «Gombrowicz-ek dioena da: 'Zertarako banatu artea zer den eta zer ez?'. Bizitzako une orotan egiten dugu artea. Hala esana exajeratua dirudi, baina artearen eginkizunetako bat da norberak egunero ikusten duena lehen aldiz ikusiko balu bezala erakustea. Hori gertatzen da arteak kale egiten duenean, alegia, ofizial edo onartua izateari uzten dioenean, galtzen edota urtzen denean, beste leku eta jende batengan».

Artea, markotik kanpora

Kaleko arte adierazpideak, paretetako margoketak, kasurako, ez ohi dira artetzat hartu izan. Gutxietsiak izan ohi dira, jazarriak izan ez direnean. Euskal Herrian urte luzez egindako pankarta, pegatina eta panfletoak pop artearen adibide dira Gantzarainentzat — «ez al da pop artea Lemoizko eguzkia?»—, baina artearen eremutik at kokatu izan ohi ditu sistemak, «ez direlako estetika baten ikuspegitik aztertu».

Azkenaldian, ordea, «alderantzizko bidea» sumatu du Gantzarainek instituzioen aldetik: «Pintadak eta grafitiak onartzen dira, marko jakin baten barruan». Museo garrantzitsuenek «kaleko artearen estrategiak» erabiliz ondutako piezak erakusten dituzte, eta prezio izugarrietan saltzen dira, adibidez, grafitiaren teknikak erabiliz sortutako hainbat koadro. «Ematen du», dio Gantzarainek, «lehen bazterrekoa zena bide ofizialetara sartzen ari dela; kapitalismoak beti behar izaten du bazterrekoa zentrora ekarri, gehiago saltzeko».

Artea, edonola, ez da artea egin nahi izate hutsagatik egiten, gizartea aldatzeko baizik. Hala aldarrikatzen zuten XX.mendeko abangoardiek, eta hala gertatzen da gaur egun ere, Gantzarainen ustez: «Bizitzeko balio ez badu, zertarako nahi dugu artea? Nire ustez, kale egiten duenean funtzionatzen du arteak, kale egiten ez duenean dekoratzeko bakarrik balio baitu. Hau da, arteak bere dinamikari jarraitzen badio, egin, erakutsi, saldu, erosi... dekoraziorako izaten da azkenean».

Paris, 2014ko urria. Puzgarri berde erraldoia jarri du Vendome plazan Paul McCarthy artistak. Gabonetako pinu bat dela dio berak, baina bibragailu erraldoi bat ikusi dute bertan hiriko sektore kontserbadoreenek. Eztabaida piztu da, eta, halako batean, eskultura zulatu du norbaitek. Kasu horretan, beste horrenbestetan bezala, huts egin du arteak, ohiko parametroak gainditu eta bere marko itogarritik ihes egin duelako. Eta orduan da «interesgarria», Gantzarainen hitzetan: «Arteak kale egiten duenean, inork arte gisa ikusten ez duenean, inork ez duenean errespetatu beharreko obra bat ikusten, beste zerbait bihurtzen da; ez da gorde beharreko artea, ez da laudatu beharrekoa, gizartearen parte da, eztabaidaren parte. Orduan funtzionatzen du ondoena».


Harrobia

Orain urte gutxi arte areto-futboleko taldeak futbol 11tik zetozen jokalariekin hornitzen ziren ia erabat. Baina azken aldian egoera hori aldatzen ari da eta, lan sakonari esker, klubak oinarritik eraikitzeko ahaleginak ikusi daitezke.

Klub asko ikastetxeekin akordioetara heltzen dira futbol 5eko taldeak mantendu daitezen eta ume denak ez daitezen futbol 7ra edo futbol 11ra pasatu.

Esaten ari naizenaren adibide eredugarria Sasikoa da. Kadete eta gazte mailako taldeak izatea lortu dute eta horrek jokalariak trebatzea ahalbidetzen die. Elorriok hainbat denboraldi daramatza gazte taldeagaz eta Mallabiak ere lortu du, biztanleria txikiko herria izan arren. Azken denboraldian Mendibeltz gehitu da zerrenda horretara. Denboraldi itzela egin duela esan beharra dago, Bigarren Erregionaleko debutean meritu handiko seigarren postua lortuz.

Euskadin gaitza da oinarrizko taldeak sortzea areto-futbolean. Erreferentziazko talde bat falta da estatuko elite mailan gantxo moduan funtzionatuko duena. Gainera, futbol 11k, Lehen Mailan lau euskal taldegaz eta duen oihartzunagaz, gazteak bide hori hartzera eramaten ditu.

Zelan lagunduko lukeen Athleticek Bartzelona imitatu eta areto-futboleko adarra sortuko balu! Euskadik Lehen Nazional Mailan talde bat izateak egoera erro-errotik aldatuko luke.

Baina…


Euskal rock erradikala antzerkian

Mugimendu handiko hamarkada izan zen 80koa. Frankismoa amaitu berri zela, askatasunaz baliatu nahi zuten gazteek. Lemoiz, drogak, Bilboko uholdeak, musika sormen handia... Garai hartakoak dira Barricada, Kortatu, Hertzainak, La Polla Records, Tahúres Zurdos, Potato... Urte horietara eramanen gaitu Iluna Producciones talderen Euskadi Tropical (los años del Rock Radical Vasco) komedia musikalak. Zuzeneko musikaz lagundurik, bidaia nostalgikoa egitera animatzen gaitu talde nafarrak. Drama eta umorea ederki uztartzen ditu antzerkiak. Nafarroako zenbait antzokitan arrakasta handia lortu eta gero, bihar Altsasura iritsiko da antzezlana.Ana Berrade, David Larrea, Oscar Orzaiz, Pedro Izura, Nerea Mariezkurrena eta Miguel Goikoetxandia igoko dira agertokira, azken honen zuzendaritzapean. Zuzeneko musika bandaren laguntza izanen dute: Fermin Matilla (gitarra), Fran Albero (baxua) eta Alberto Cuestarekin (bateria).


Azpeitiko Argazki Elkarteak iazko 12×12 barne lehiaketako erakusketa jarri du Sanagustinen

Azpeitiko Argazki Elkarteak 12×12 barne lehiaketako irudiekin osatutako erakusketa jarri berri du Sanagustin kulturgunean. Atzoz geroztik ikusgai dira 2019ko lehiaketako lehen sei hilabeteetan lehiaketara aurkeztu zituzten irudiak. Hain zuzen ere, Iñaki Aranburu, Gorka Arregi, Javier Bastida, Alberto Beloki, Mikel Cagigal, Santi Elias, Iñaki Etxenagusia, Valen García, Juan Mari Ibarzabal, Antton Juaristi, Iñigo Olarte eta Julian Ruiz argazkilarienak dira, eta uztailaren 17ra arte izango dira ikusgai.

12×12 barne lehiaketan, hilero argazki bat aurkezten dute parte-hartzaileek –urtearen hasieran aukeratzen diren hamabi gaien arabera–, eta hilaren bukaeran argazki guztiak baloratzen dituzte elkarteko kideek. Saioaren bukaeran parte-hartzaile bakoitzak bere argazkia nola eginda dagoen azaltzen du, eta bertaratutakoen galderak erantzun ere bai.


Triatloiaz berbetan Beñat Arnaiz eta Maider Gaztañagarekin

Maider Gaztañaga eta Beñat Arnaizekin triatloiaren gainean jardun du Xabi Urzelaik Harmailatk saioan


KZgunearen uztaileko ordutegia

Uztailaren 8an, 15ean, 22an eta 29an zabalduko da, arratsaldeko 16:00etatik 20:00era. Skype aplikazioa erabiltzen irakatsiko dute.

Hilabete honetan ordutegi berria izango du Soraluzeko KZguneak. Uztailaren 8an, 15ean, 22an eta 29an egongo da zabalik, arratsaldeko 16:00etatik 20:00etara. Uztailean ere 35 ikastarotan parte hartzeko aukera egongo da. Interneten ibiltzeko aplikazioak, sare sozialak, programak, blogak eta askoz gehiago ikasteko modua egongo da.

Ikastaroetan parte hartzeko baldintza bakarra 16 urtetik gora izatea da. Izena emateko, KZgunera bertara joan behar da. Bestela email bat idatzi tutor.soraluze@kzgunea.net helbidera edo deitu

943 75 30 45 telefonora.

Uztaileko KZguneko ikastaroak

Sare sozialak (2.0)

Ezagutzen dituzun pertsonekin nola konpartitu eta komunikatu ikasi dezazun sarearen bidez..

Skype (2.0)

Deiak, bideodeiak eta bat-bateko mezularitza dohainik erabili interneten bidez.

Google Tresnak (2.0)

Googlek eskaintzen dizkizun produktu guztiak ezagutu: Gmail, Calendar, Maps...

Blogger (2.0)

Zure iritzia eman eta beste erabiltzaileekin konpartitu Blogger-raren bidez.

Youtube (2.0)

Interesatzen zaizkizun gaiei buruzko bideoak bilatu eta ikusi: musikalak, kirolezkoak...

Wikipedia (2.0)

Etengabe eguneratutako informazioa duen kontsultarako entziklopediara sar zaitez.

Google Maps eta Earth (2.0)

Edozein herrialdetako helbide, errepide, leku eta negozioak nola bilatu eta haietara nola heldu ikas ezazu.

Zuhaitz Genealogikoa (2.0)

Zure antzinakoak ezagutu eta zure zuhaitz genealogikoa egin ezazu.

Megaupload (2.0)

Megaupload-en bidez zure artxiboen karga eta deskargak bildu eta kudeatu ezazu.

Softonic (2.0)

Softonic-en bidez edozein motako programak, jolasak... deskarga ezazu.

Gmail (2.0)

Gmail, Google-en posta elektronikoa, nola erabiltzen den ikas ezazu.

Flicker (2.0)

Flickr-en bidez zure argazkiak eta bideoak elkarbanatu nahi duzun pertsonekin.

WiFi (2.0)

WiFi teknologia ezagutu ezazu: zer da, zein motakoak diren, zer behar dudan sare batean konektatzeko, osagarriak...

Picknik (2.0)

Picnik-ren bidez zure argazkiak berriz ukitu, konpondu, efektu bereziak aplikatu etab.

Ikus-entzunezkoak (2.0)

Munduko edozein lekutik zure ordenagailuaren bidez irrati kateak entzun ezazu eta telebistako edozein kanalak ikus ezazu.

Google Docs (2.0)

Google-en zerbitzarian zure dokumentuak elkarbanatu edozein ordenagailutik eta edozein pertsona lantzeko.

Ebay (2.0)

eBay-ren bidez nola erosi eta saldu ikas ezazu.

Jarri zure iragarkiak Interneten (2.0)

Interneten zure iragarkiak argitaratu eta interesatzen zaizkizun artikuluak edo zerbitzuak bila ezazu.

Software libre (2.0)

Software Librea ezagutu: Zer da?, eskakizunak, abantailak eta desabantailak Lizentzi-Softwarekin konparatuz, lizentzi motak...

Google sites (2.0)

Google Sites-en bidez, Web orrialde bat sortu, pertsonalizatu, elkarbanatu, etab.

Linkedin (2.0)

Linkedin lanbide sozial sarea erabili informazioa, ideiak eta aukera profesionalak elkarbanatzeko.

Foro bat sortzea (2.0)

Gai konkretu bati buruzko foro bat nola sortu modu azkar, erraz eta dohain batean ikas ezazu.

Google Calendar (2.0)

Google Calendar erabili ezazu zure agenda antolatzeko eta zure gertakizunak kontaktuekin konpartitzeko.

Paypal (2.0)

Zure erosketak ordaindu, zure salmentak kobratu eta Interneten bidez dirua azkar eta seguru bidali eta jaso PayPal-ekin.

Google itzultzailea eta Euskalterm (2.0)

Hitzak, testuak edo Web orrialdeak nahi dituzun hizkuntzetara itzuli ezazu internetaren bidez.

JayCut (2.0)

JayCut erabili zure bideoak editatzeko, konpartitzeko sare sozialetan….

Web edukien sindikazioa eta Google Reader (2.0)

Gogoko dituzun web orrialdeako azken berriak nola ostatu eta antolatu leku bakar batean ikas ezazu.

Google Albisteak eta Alertak (2.0)

Google Albisteak eta Alertak erabili ezazu interneten berriak bilatzeko era azkar eta erraz batean.

Google Liburuak eta Akademikoa (2.0)

Milaka liburuen datuak bilatzeko eta ikerketa ezberdineko arloko akademi dokumentuen informazioa lortzeko “Google Libros” eta “Google Academico” erabili.

Web nabigatzaile (2.0)

Merkatuan dauden nabigatzaile ezberdinak ezagutu ezazu: Internet Explorer, Opera, Safari, Mozilla Firefox….

Ubuntu (2.0)

Ubuntu ezagutu, Linux-en irekitako kode egindako sistema eragilea.

iGoogle (2.0)

Zure interesen funtzean Google orrialdea Gadgets eta Web feeds ezberdinekin nola pertsonalizatu ikas ezazu.

Audacity Oinarrizkoa (2.0)

Audacityren oinarrizko funtsioak ezagutu, dohaineko audio editorea eta Linux grabatzailea.

Draw Oinarrizkoa (2.0)

OpenOffice.org Draw dohaineko bektorial grafikoen editorearen oinarrizko funtsioak ezagutu. .

Twitter (2.0)

Twitter erabili, denbora errealeko informazio sarea mundu osoko jendea bultzatzen duena eta momentuan gertatzen ari dena konpartitzeko eta deskubritzeko.


Eta zu gehiago

Nork eta Bizkaiko PPk jarri du Juan Mari Atutxa jeltzale historikoa jomugan, ustez haren senideen lau enpresek berrehun adjudikazio publiko baino gehiago jaso zituztela esanaz. «Alderdikeria eta diru publikoa nahastea» egotzi die, eta Fiskaltzari ikertzeko eskatu. Nork, eta Bizkaiko PPko idazkari nagusiak egin du salaketa, Javier Ruizek. Non, eta Bilboko egoitza nagusian, ustez Bruesa Eraikuntza taldeko Emilio Alvarez Lopez enpresaburuaren diru laguntzarekin eraiki zen egoitza berean, PPko diruzain ohi Luis Barcenasen paperetatik polizia ikerketek ondorioztatu dutenez. PP agintean zen erakundeek egiten zituzten adjudikazio publikoetan mesedezko tratua jasotzen zuen enpresaburuak, antza, ikerketen arabera.

Alderdi sozialistak ere ezin die izkin egin halako auziei. Herenegun, lau ordutik gora pasatu zituen Txarli Prieto Arabako PSEko idazkari nagusi ohiak epailearen aurrean. Inputatuta deklaratu du ustez berea zen enpresa batek egoitza sozialistetan egindako obren ordainketetan egondako irregulartasunengatik.

Auzi hauetan ez dago epairik. Ustezko delituak dira denak. Ustelkeriarekin eta eraikuntzarekin lotutako auziak ateratzen direnean, ordea, ia berrogei urtez erakundeetan agintean egon diren alderdien siglak ateratzen dira atzean. Herritarrek bozkatuak. Behin eta berriro.


Diruaren makineria sorkuntzatik aztertzea

Txaro Fontalbak eta Taxio Ardanazek trukea, balioa eta antzeko kontzeptuak ikertu dituzte Uharte zentroko Habitacion eremuan. Inpresio eta erreprodukzio teknikekin esperimentatu dute


Bi neurgailu jarriko dituzte Zaldibarren airearen kalitatea kontrolatzeko

Zaldibarko ur sare publikoan ez dago arazorik, baina hornidura pribatua duten baserrietako bizilagunei txorrotako urik ez edateko gomendioa egin diete.

Zabortegian izandako luiziaren ondotik, airearen kalitatea kontrolatzeko bi neurgailu jarriko dituzte Zaldibarren. Hala jakinarazi du Zaldibarko Udalak arratsalde honetan egin duen ezohiko osoko bilkuran.

Joan den osteguneko lur-jausiaren ondorioz, zabortegiko bi behargin hondakin artean lurperatuta daude oraindik.

Jose Luis Maiztegi alkateak eta Juan Mari Uriarte alkateordeak ezbehar horren harira orain arte egindakoen berri eman dute batzarrean.

Airearen kalitatea kontrolatzeko neurgailuak jarriko dituzte bi baserritan. Horrez gain, mota guztietako substantzien laginak aztertuko dituzte.

Bestalde, Joseba Bidaurrazaga Bizkaiko Foru Aldundiaren Osasun Publikoko zuzendariordeak ere hartu du parte bilera horretan. Orain arte egindako neurketen arabera, airearen eta sare publikoko uraren kalitatea ona da.

Alabaina, hornidura sistema pribatua duten baserrietako bizilagunei txorrotako urik ez edateko gomendioa egin diete, badaezpada. Udalak bando bidez ohartarazi ditu aipatu baserrietako bizilagunak.


Berastegin animaliak bedeinkatu dituzte San Anton egunez

Gaur goizean Berastegiko mendiak zurituta zeudela, herritarrak euren animaliak hartu eta San Anton ermitara jo dute.

Ermitaren izen bereko santuaren eguna ospatzen dute gaur, San Anton eguna. Urtero bezala, meza entzun ondoren, apaizak kanpoan zain zituen animaliak bedeinkatu ditu: txakurrak, txoriak, katuak....

Bedeinkapenen ostean, gorputza pixka bat berotzeko asmoz, hamaiketakoa egin dute guztiek lagun giroan, kontu batzuk esanaz.


Gaztelupeko Hotsak zigiluaren azken uzta Durangon

Igor Arzuaga, Jimmy Bidaurreta, Markos Untzeta edo eta Xabi & Petti taldeen azken lanak izango dira Gaztelupeko postuan. Durangoko Azoka abenduaren 4tik 8ra izango da, domekatik eguenera.

Durangoko Azokarekin batera perretxikuak moduan ugaritzen da kultur eskaintza. Gehienek, urteko uzta abenduko zubira egokitzen dute eta Gaztelupeko Hotsak zigiluaren kasuan, horrela ez bada ere, Durangora hainbat proposamen eramango ditu.

Xabier Leteren omenaldiko DVDa

Modu berean, Badihardugu Euskara Elkartearen postuan Xabier Lete omentzeko herriko hainbat musikarik eskainitako kantu emanaldiaren DVDa ipiniko dute salgai.

Hona Gaztelupeko Hotsaken Durangorako proposamenak:

MARKOS UNTZETA - Mississippi CD

PATTA TA SENDAEZINAK - CD

IGOR ARZUAGA & LUIS VIL- Mara mara CD

TOPEKA - Beti bide zailenetik CD

BATZUK - Beltza: Bye, bai, Cash CD

JIMMY BIDAURRETA - Dantza Baltza III Biniloa 10"

XABI & PETTI - CD / Biniloa


AEBen Siriako misioa «bukaera bizkor batera» ari da hurbiltzen

Turkiak, Errusiak eta Iranek Washington kritikatu dute, eta «pausoak» hitzartu dituzte Ankaran

«EI Estatu Islamikoa deuseztatzeko misioa bukaera bizkor batera ari da hurbiltzen Sirian, EI ia erabat suntsituta baitago. Estatu Batuok eta gure bazkideek konpromisoari eusten diogu EIk Sirian duen presentzia txikia desagerrarazteko». Etxe Zuriak ohar batean adierazi zuen hori atzo, The Washington Post egunkariak argitaratu ondoren Donald Trump AEBetako presidenteak Pentagonoari agindua eman diola Siriatik erretiratzea prestatzen hasteko. Hain zuzen, Turkiako, Errusiako eta Irango presidenteek AEBek Sirian erabili duten estrategia kritikatu zuten atzo, Ankaran egin zuten goi bileran. Hiru buruzagiek adierazpen bateratu bat egin zuten, eta neurri zehatzen berri eman ez bazuten ere, erran zuten diplomazia arloan elkarlanean jarraituko dutela «behin betiko su-eten bat» ezarri arte.

Trumpek azken egunotan jendaurrean adierazi du Siriatik erretiratu nahi dituela tropak, eta bukatutzat eman nahi duela AEBek EIren aurka 2014an hasi zuten esku hartzea. The Washington Post-en arabera, ordea, Pentagonoko arduradunak ez daude erabaki horrekin ados. «Ez gara berehalakoan erretiratuko, baina presidenteak ez du luzera begirako konpromiso bat hartu nahi», adierazi zion atzo Reuters Etxe Zuriko iturri batek.

Kurduei mehatxua

Abagune adierazgarrian hasi da Trump etxeratzeaz mintzatzen, Sirian dituen aliaturik handienak, kurduen miliziak, Turkiaren inbasio mehatxupean daudenean. «Turkia ez da geldituko PKKren eta PYDren [Siriako kurduen alderdi nagusiaren] kontrolpean dauden eremu guztiak seguruak izan arte, Manbij barne», adierazi zuen Recep Tayyip Erdogan Turkiako presidenteak atzo Ankaran, Vladimir Putin Errusiako presidentearekin eta Hassan Rohani Irangoarekin batera egin zuen agerraldian. Siriako kurduen Afrin barrutia inbaditzean bi herrialde horiek erakutsitako «elkartasuna» eskertu zuen Erdoganek. Hurrengo egunetarako «pausoak» hitzartu dituztela erran zuen, zeintzuk diren azaldu gabe. Rohanik, berriz, adierazi zuen ezin direla AEBen «solasez eta promesez fidatu». Putinek erran zuen Siria «zatitan» banatzeko plan bat dagoela, baina ez zuen erantzulerik aipatu. Hiru presidenteek iazko azaroan egin zuten Siriari buruzko lehenbiziko goi bilera, Sotxin (Errusia).


Kids&Us-ek ekitaldia antolatu du Azkoitian, otsailaren 11rako

Kids&Us Azpeitiak hiru eta zazpi urte bitarteko umeei zuzendutako ekitaldia antolatu du Azkoitiko Udalaren laguntzarekin. Otsailaren 11n izango da emanaldia, 17:00etan, Elkargunean.

Kia eta bere ukelelearen emanaldiarekin hasiko da saioa, eta ingelesezko abestiak eta dantzak eskainiko dituzte. Ondoren, zozketak egingo dituzte, eta emanaldia amaitzeko Gina Ginger & Charlie Chives ipuina antzeztuko dute ingelesez. “Gina Ginger Charlie bizilagunarekin maiteminduta dago sekretuan, baina beti haserre dabiltza eta txantxa astunak egiten dizkiete batak besteari. Nola adiskidetu daitezke berriro?”. Hori da antzezlanaren argumentua, antolatzaileek adierazi dutenez. Sarrera doakoa izango da.


Etxea alokatuta bizi direnentzako laguntzak

Gazteentzako alokairuentzako diru-laguntzen deialdiak izandako “atzerapena” kritikatu du Aralarrek. Nabarmendu dutenez, “askorentzako premiazkoak” diren laguntzak arautzen dituen aurtengo dekretua onartu berri dute, irailean zabalduko duten eskaerak egiteko eta erantzuteko epeetan eraginez, azaldu dutenez. Deialdi bakarra egitea baino ez dutela izango salatu dute.

Aralarrek jakin eragin duenez, laguntzok irail hasieran izango dira indarrean. Irailaren 15etik urriaren 15era izango da eskaerak egiteko epea: “Administrazioaren erantzuteko epea murriztea erabaki dugu, eta litekeena da azarorako ezagutzea ebazpenak”. Aitatu dutenez, Espainiako Gobernuak bideratutako emantzipazio laguntzekin “bateragarri” egin dituzte, “gehienez, hileko 350 eurora arte”. Iaz lez, 60.000 euroko atala zehaztu dute laguntzotarako, herrian erroldatutako —gutxienez urte bian jarraian— 20tik 35 urtera bitarteko gazteei zuzenduta. Alokairuaren %50era arteko laguntza jaso daiteke; gehienez, 250 euro.

“Gaitasun falta”

Aralarren berbetan, “gobernu taldearen akordioak lortzeko gaitasun faltaren eta aurrekonturik ez aurkeztu izanaren ondorio da egoera hau. Hainbat taldek gai horrekin lotutako hainbat proposamen egin zuen, baina ezerezean geratu dira. Ez die ardura ezta laguntzok noiz martxan jarri ere”.

Aralarren ekimenez jarri ziren martxan laguntzok, 2006an, 18.000 euroko diru-atalagaz: “EAJ-EAk trabak jarri zituen orduan ere; laguntzarik ez zuten eman, behintzat. Gure kabuz landu eta azkenean martxan jarri genuen”. Eskaera bi onartu ziren orduan. Iaz, berriz, 50 eskaera ingurutik 26 onartu ziren, 40.000 euro bideratuz. Ekimena “sendotu” dela diote eta hobetzeko lanean jarraituko dutela: “deialdi bi eginez edo irizpide ekonomikoak egokituz”. Alokairua etxebizitza lortzeko aukera nagusi moduan bultzatu gura duela azaldu du Aralarrek.


Kuba: "Blokeoa kendu gabe, enbaxadak ez du izango zentzurik"

Kubak eta AEBek harreman diplomatiko osoak ezarri dituzte, Habanan eta Washingtonen enbaxadak irekita. 1961etik itxita egon dira.

Ia zazpi hilabeteko negoziazioen ostean, Kubak eta AEBek adiskidetze prozesuko keinurik esanguratsuena egin dute gaur: enbaxadak ireki eta orain 54 urte hautsitako harreman diplomatikoak berrezarri dituzte. Kubaren enbaxadak Washingtonen antolaturiko ekitaldian, 500 gonbidatu baino gehiagoren aurrean igo dute Kubako bandera; besteak beste, Kubako politika, gizarte eta kulturako ordezkari nabarmenak egon dira ekitaldi horretan.

Habanan, berriz, AEBen enbaxada gaur zabalduko duten arren, udan John Kerryk irlara egingo duen bisita baliatuko dute ekitaldia egiteko. AEBen bandera Habanan duen ordezkaritzan abuztuaren 14an igoko dute AEBetako bandera, eta John Kerry Estatu idazkaria izango da ekitaldian, CNN telebista kateak gaur aurreratu duenez. 1945. urtetik AEBetako estatu idazkari batek Kubara egingo duen lehen bidaia izango da.

Enbaxadak zabaldu arren, harreman diplomatikoa abiatzean hasiko da prozesuaren zatirik malkartsuena; Gerra Hotzean etsai izandakoen eztabaida nagusiak, hauexek: mende erdi baino gehiago uhartea itotzen duen bahimendua eta Guantanamoko AEBen base militarraren burujabetza.


Ed Sheeran, Patxuko Nice eta Iseo & Dodosound, Gaztearen kantu zerrendan

Leiva, French Montana ft. Swae Lee eta Alle Farben ft. Janieck ere sartu dira asteko nobedadeen artean.

Asteburua gainean dugu eta musika ona jartzen adituak gara Gaztean. Ostiral honetan ere, kantu berriak estreinatuko ditugu eta horiek entzungo dituzue irratian. Gainera, asteko nobedade horiek ere webgunean entzuteko parada duzue jada.

Ed Sheeran bueltan da, "Galway Girl" abestiarekin oraingoan. Patxuko Nicek Juantxo Glaukomarekin batera eginiko "Hego Haizea" Gaztean izango da gaurtik aurrera. Iseo & Dodosound bikote nafarra, berriz, indartsu dator "Vampire" abestiarekin.

Hori gutxi ez eta, Leivaren berriena, "Breaking Bad", estreinatuko dugu. Alle Farben ft. Janieck, Oh Wonder, Logic ft. Alessia Cara & Khalid eta The Bleachers ere sartu dira kantu berrien zerrendan.


Zine belikoak jasandako zentsuraz arituko da Massimiliano Tonelli

Frankismoaren garaian, eta beranduago ere bai, zine belikoak jasan zuen zentsura hizpide hartuta hitzaldia eskainiko du eguenean, azaroaren 22an, Massimiliano Tonellirek Durangoko Arte eta Historia Museoan . War is over. 1937-2012 kulturaldiaren barruan antolatutako berbaldia da hori.

Hainbat pelikulen zatiaz lagunduta eskainiko du hitzaldia Tonellirek, 19:00etan hasita. Horreen artean dauden, Senderos de gloria; Alemania, año cero; El matrimonio de María Braun, Sin novedad en el frente eta Lluvia negra, besteak beste.


Eman daiteke izena Azpeitia-Bilbo 2018 egitasmoaren lehen etaparako

Urtarrilaren 13an jarriko du martxan Lagun Onak Mendi Bazkunak 2018rako prestatu duen egitasmo berria. 2017an Azpeitia eta Hazparne oinez lotu ondoren, aurten Azpeitia eta Bilbo lotzea da asmoa. Zortzi etapa prestatu ditugu eta lehendabizikoa, Azpeitia-Deba, urtarrilaren 13an egingo dugu.

08:00etan herriko plazatik Xoxote aldera abiatu eta, Alabier inguruan Izarraizko Itzuliko GR-arekin bat eginda, Aittolaraino iritsiko gara hari jarraituta. Handik Itziarrera joan eta, amaitzeko, Santiago bideari jarraituz iritsiko gara Debaraino.

Bidean 15 minutuko geldialdia izango da hamaiketakoa egiteko, eta beste 30 minutukoa, berriz, bazkaltzeko; bakoitzak bere jatekoa eraman beharko du.

Debatik Azpeitira ala Bilbora, aukeran

Urtarrilaren 13ko estreinako etapan parte hartu nahi dutenek dagoeneko eman dezakete izena, Lagun Onak MBren webgunean edo elkartearen tabernan, urtarrilaren 11rako.

Ibilaldiaren egunean presoen eskubideen aldeko manifestazioa egingo da Bilbon. Hori dela eta, Deban bi autobus izango dituzte aukeran ibilaldian parte hartuko dutenek, bat Azpeitira itzultzeko eta bestea Bilbora joateko. Izena ematerakoan zehaztuko beharko dute mendizaleek zer autobus erabiliko duten, eta horren arabera aldatu egingo da, era berean, izen-ematearen prezioa. Horrela, Azpeitira itzuli asmo dutenek 3 euro ordaindu behar dute izena ematerakoan bazkide badira, eta 4 euro bazkide ez badira; Bilbora joateko, berriz, bazkideek 6 euro eta bazkide ez direnek 8 euro ordaindu beharko dituzte.


Aniztasun batzordeak Harrera protokoloaren aurkezpena egingo du

Azken hilabeteotan herriko eragileen eta herritarren artean landutako Harrera protokoloaren aurkezpena egingo du Ondarroako Udalak, gaur, 18:00etan, Kofradia Zaharrean.Hain zuzen ere, protokoloaren ondorio nagusiak aurkeztuko dituzte gaurko batzarrean. Era berean, dokumentuaren oinarriak eztabaidatu eta adosteko tartea ere egongo da. Hala, aurkezpena egiteaz gain, lan saio bateratu eta ireki bat egingo dute herritarrekin batera.Udal iturriek azpimarratu dutenez, beharrizan bati erantzuteko sortu da protokoloa. «Prozesu berri honen helburu nagusia egungo harreraren diagnosia egin, iritsi berrien harrerarako erronka eta beharrizan nagusiak identifikatu, eta harrera protokolo bat sortzea izan dira; beti ere, ondarrutarren eta etorri berrien arteko elkar ezagutza, elkar harremana eta elkarbizitza osasuntsua sustatzeko».


Antzuola Saria domekan, sasoian dauden ziklistekin

Amateur mailako ziklista onenak Antzuolan izango dira domekan (10:00), Antzuola Sariaren 69. edizioan. Euskaldun Torneoak ez du atsedenik izan –joan den astean Gatzagan izan zuten lasterketa– baina Lehendakari Txapelketak atseden izan du ekainaren 24az geroztik. Domekan, berriz, puntu gehiago izango dituzte jokoan.

Eta hain justu, debagoiendar bat izan zen ekainaren 24ko lasterketan protagonista, Tolosan, Gipuzkoa taldeko Eneko Lizarralde bergararrak irabazi zuelako lasterketa.

Domekan, ikusteko dago talde bakoitzetik ze txirrindulari etorriko diren, baina Gipuzkoako, Ziraunako eta Debabarrenako ordezkari debagoiendarrak irteera puntuan izango dira, beste ziklista askorekin batera.

130 kilometro aurretik

Ibilbideak ez du aldaketarik: lehenengo 68 kilometroak Antzuola eta Oñati artean egingo dituzte. Deskarga igoko dute gero, baina aukeraketa erabakigarria Asentziok egingo du, 110. kilometroan. Helmuga 12:50ak aldera izango da.


Konstituzioa berresteko epea 2007ra arte zabaldu du EBk

BILERAREN HASIERA. Prozesuak aurrera jarraituko duela iragarri zuen Jean Claude Junckerrek atzo gauean, «ez baita Itun hobeagorik egongo» AURREKONTUAK. Inork amore eman nahi ez duenez, ia ezinezkoa izango da gaur akordio bat lortzea EBko aurrekontuen inguruan


Euskal Herriko dantzari gazteak bihar Hernanin

BIHAR eguerdiko 12:00etan hasiko da X. Gazteen Trikitixa Txapelketa Gudarien plazan. Txapelketa Kriskitiña Dantza Taldeak antolatzen du Hernaniko Udaleko Kultura Sailarekin elkarlanean. Guztira sei bikotek hartuko dute parte; Aia, Anoeta, Andoain, Zestoa eta Hernanikoak. Hauetatik hiru bikote hernaniarrak izango dira; Irati Ugalde eta Amaia Mujika, Maialen Murua eta Ainhoa Usandizaga, eta Olatz Jaka eta Ainhoa Errazkin. Guztiak Hernaniko Musika Eskola publikoko ikasleak dira. Bikote guztiak baserritar jantziekin parte hartu beharko dute txapelketan eta hauen parte hartzea txapelketa hasi baino ordu erdi lehenago erabakiko da, zozketa bidez. Parte hartzeko kondizioa 16 urte baino gutxiago izatea da. Aurten parte hartuko duten bikoteek 12 eta 16 urte bitartean dituzte.

Hiru pieza

Bikote bakoitzak hiru pieza jo beharko ditu. Trikitixa eta porrusalda derrigorrezkoak izango dira. Hirugarren pieza berriz, fandango eta arin arinaren artean aukeratzeko izango dute parte hartzaileek.

Sari banaketa

Txapelketako bikote irabazleak txapela, trofeoa eta dirua irabaziko ditu. Hala eta guztiz ere, parte hartzen duten bikote guztientzako izango dira trofeoak eta diru saria. Honez gain, Hernaniko hiru bikoteek beste trofeo bat ere jasoko dute.


Faboritoek ez dute hutsik egin

Zapatu gauean lehiatu zituzten Gernika Jai Alai Grand Slamaren lehenengo bi final-laurdenak. Eta bi norgehiagoketan bikote faboritoak nagusitu ziren.

Irastorza eta Egiguren Gernika-Lumoko Jai Alai frontoian, zapatuan. Argazkia: Jai Alai News.

Egiguren II-Irastorza eta Zulaika-Minvielle bikoteen arteko norgehiagokagaz hasi da aurtengo Grand Slama. Set bana irabazi zuten (15-8 eta 13-15) eta ondorioz, berdinketa hausteko set-a jokatu behar izan zuten. 5-1 nagusituta, Egiguren II eta Irastorzak lortu zuten finalaurrekoetarako txartela.

Azken momentura arte sufritu zuten irabazleek. Zulaika eta Menvielle bikain aritu ziren hasieratik, eta joko serioagaz. Hala, beteranoek ondo kostata lortu zuten garaipena.

Gaueko beste final-laurdenean, berriz, Goikoetxea zumaiarrarentzat eta Lekerika gernikarrarentzat izan zen garaipena. Bi set-ak irabazi zituzten: 15-12 eta 15-14.

Lehen zatian Hormaetxea eta Aldazabal ez ziren oso fin aritu, eta huts egiteen erruz, galdu zuten. Bigarrenean, Txibon berriatuarrak kolpe ikusgarriak utzi zituen. Bera eta Almiketxuko legoie aurretik egon ziren, hamabigarren tantora arte. Hamabina berdindu, eta emozio bizikoak izan ziren azken tantoak. Izan ere, hamalauna berdindu zuten; azken tantoa erabakigarria zen, eta Goikok eta Lekek ez zuten hutsik egin.

Asteburu honetan. Hirugarren eta laugarren final-laurdenak zapatu honetan lehiatuko dituzte (21:00). Olharan eta Lopez Olha eta Etchetoren kontra ariko dira zein baino zein gehiago. Gaueko beste neurketan bi lehengusu gernikar egongo dira aurrez aurre, eta biek ala biek gasteiztarrak izango dituzte bikote. Beaskoetxeak Ekhigaz osatuko du bikotea eta Barandikak Duke Hernandezegaz.

Sarrerak. Zapatua aurretik sarrerak eskuratu gura dituztenek Turismo Bulegoan dituzte salgai, 10 eurotan. Hala, egunean bertan leihatillan ere erosi ahalko dira.


Urnietar Prestu 2012

Uztaila amaitu baino lehen emango dute ezagutzera Iñistorra Euskaltzaleen Biltzarrekoek nor izango den aurten Urnietar Prestu 2012 saria jasoko duena, azken asteetan saritua erabakitzeko lanak amaitzen ari baitira.

Hainbat hautagai izan dute aurten ere saria erabakitzeko garaian. Tartean ezustekorik izan den arren, badirudi Iñistorra Euskaltzaleen Biltzarrak osatu duen Batzordeak datorren astean erabakiko duela, behin betikoz, nor izango den saritua; abuztua baino lehen urnietarrei ezagutzera eman ahal izateko.

Orain bost urte hasi zen Iñistorra Biltzarra ohorezko sari hori ematen aparteko merezimenduak bildu dituzten urnietarrei. Horretarako arautegia idatzi eta onartu ere egin zuen. Horren arabera, 2008ko lehenengo Urnietar prestu izendapena urte askotan eliz-parrokiko serora eta ikastolako sukaldari izandako Martxeli Gorritirentzat izan zen; 2009koa, berriz, udal langile bikain izandako Praixku Belauntzaranentzat. 2010ekoa Juantxo Gorostidi txirrindulariaren ibilbideari eman zitzaion. Orain arteko azkenekoa, 2011ko Urnietar Prestu izendapena, Urnietako emakume baserritarrentzat izan zen eta, haien izenean, lau emakumek hartu zuren saria: Goiburuko Aierdi baserriko Anjela Garmendia, Ergoiengo Lekun baserriko Lurdes Arozena, Oztarango Gurutzeta baserriko Maixabel Setien eta, azkenik, Lategiko Errotaburu baserriko Pili Intxausti. Beraz, 2012. urtekoa ezagutzea besterik ez zaigu falta.

IRAILAK 30, IGANDEA

IÑISTOR JAIA

Gogoan izan, Urnietar Prestu saria Sanmieletan ospatu ohi den Iñistor jaian eskuratzen zaiola omenduari. Aurten, Iñistor jaia irailaren 30ean egitea aurreikusi dute antolatzaileek, igandearekin, eta urtero bezala, bazkaria izango da Jakutegi plazan. Sarituari, diplomarekin batera, Urnietako herriaren armarri dotorea eta Urnietar Prestu 2012 idazkuna brodaturik daraman bizkarzapia jantziko zaio.

HERRI BAZKARIA JAKUTEGI PLAZAN

Iñistor jaia aurten, igandearekin izango da. Herri bazkarian parte hartzeko primerakoa, beraz. 14:00etarako izango da Jakutegi plazan. Ohi bezala, haurrentzako nahiz helduentzako menua eskainiko dute.

Txartelak salgai jarriko dituzte irailaren 3tik aurrera Kantoin, Lekaion eta Iñistorra-Aiurri egoitzan.


Amaia Telletxearekin Lesakako herri olinpiaden inguruan mintzatu gara

Amaia Telletxea lesakako gazteak datozen asteburuetako herri olinpiaden inguruko xehetasunak eman dizkigu