Idlibera giza laguntza bideratzeko 60 milioiko funtsa eratuko du EBk

Sirian «eremu seguru» bat eratzeko aukera aztertu du EBko Atzerri ministroen kontseiluak, baina ez du neurri horren gaineko erabakirik hartu. Turkiari eta Errusiari eskatu die su-etena egonkortzeko, «zibilen babesa bermatzeko».

EB Europako Batasuneko Atzerri ministroak Zagreben elkartu dira gaur goizean, Europako Kontseiluaren bilkuran —atzo bilera informal bat egin zuten—. Mahai gainean zuten, besteren artean, Siria ipar-mendebaldeko Idlib probintzian «eremu seguru» bat eratzeko proposamena, enfrentamenduek desplazatutako herritarrak hartzeko helburua izango lukeena, baina ez dute halako neurririk iragarri. Aldiz, Idliben «giza laguntza» indartzeko diru poltsa «gehigarri» bat iragarri du Kontseiluak, bilkuraren ostean zabaldu duen adierazpenean. Horrez gain, «su-eten egonkorra» galdegin du Idliberako.

EBko Atzerri ministroek aitortu dute «migrazio zama eta arriskuak areagotu» egin direla Turkiarentzat, Idlibeko erasoaldien ondorioz, eta «ahalegin nabarmena» egiten ari dela bere lurretan 3,7 milioi errefuxiatu hartuta. Hala ere, «kezka handia» agertu du Grezia eta Turkia arteko mugan bizi den egoerarengatik. Kontseiluak «irmoki baztertu» du Turkiak «migrazio presioa» erabiltzea «helburu politikoak» lortzeko.

EBk bere kanpoko mugak defendatzeko «determinazioa» duela ohartarazi du. Horretarako, «beharrezko neurriak» hartuko ditu. Kontseiluak salatu du Europako muga gurutzatzera animatzen duten mezuak zabaldu dituztela errefuxiatuen artean, eta Turkiari eskatu dio «informazio faltsuen hedatzea» eragozteko.

Kontseiluak berretsi egin du Europako Batzordeak Greziari agertu dion elkartasuna, eta errefuxiatuek muga zaintzeko elkarlana agindu du.

Su-etena

Bilera hasi aurretik, Josep Borrell EBko diplomaziaburuak garrantzia aitortu dio Turkiak eta Errusiak atzo Siriarako adostu zuten su-etenari. «Albiste ona da. Ikus dezagun nola ezartzen den, baina oinarrizko baldintza da Idlibeko herritarrentzako giza laguntza indartu dadin».

Ildo beretik, Idliberako «su-eten egonkorra» galdegin du Kontseiluak, «zibilen babesa bermatzeko» eta nazioarteko komunitateak giza laguntza banatu dezan. Su-etena egonkortzeko eskaria eta Idliben tentsioa apaltzekoa NBErekin, NATOrekin eta AEBekin partekatu duela jakinarazi du.

EBk onartu du Idliben «talde terroristak» daudela, baina gaineratu du horrek ezin dituela justifikatu Siriaren eta haren aliatuen «eraso indiskriminatuak». Zibilen aurkako eta ospitale nahiz eskolen kontrako erasoak salatu ditu.

Siriako Gobernuari negoziazio mahaira itzultzeko eskatu dio Kontseiluak, Sirian «trantsizio politiko» bat abian jartzeko. EBk adierai du «ahalegin berritu eta adostua» sustatuko duela nazioartean, eta beharrezkotzat jo du Siriako gatazkari «irtenbide politiko» bat bilatzea.

Migrazio ituna

Idliben, milioi bat herritar inguruk utzi behar izan dute etxea gerratik ihesi, NBEren arabera. Siriako gerrak orain arte eragin duen larrialdi humanitariorik handiena dela ohartarazi du, eta egoerak EB Europako Batasunari ere eragin dio, Idlibeko gatazkak milaka errefuxiatu bultzatu baititu Turkiara. Ankarak ohartarazi zuen ez duela errefuxiatu horiek guztiak hartzeko behar beste baliabide —3,5 milioi hartzen ditu—, eta, joan den astean, errefuxiatuei Turkia eta Grezia arteko muga irekitzea erabaki zuen. Neurria iragarri bezain laster, milaka errefuxiatu pilatu ziren Greziako mugan, EBra sartzen ahalegintzeko.

EBk Turkiari leporatu dio errefuxiatuak Europa estu hartzeko bitarteko gisa erabiltzea. Turkiak, berriz, 2016an sinatu zuten akordioa ez betetzea egotzi dio EBri, eta hautsitzat jo du ituna. Hitzarmenaren arabera, Greziako uharteetara heltzen ziren iheslariak Turkiara kanporatuko zituzten, eta herrialdean Ankarak 6.000 milioi euroko laguntza jasoko zuen trukean. Turkiako Gobernuak salatu du EBk ez dituela bideratu hitzemandako baliabideak.

Europako Kontseiluak 2016ko ituna betetzera deitu du Ankara. Haren esanetan, EBk eta Turkiak «onura» lortu dute bi herrialdeen arteko elkarlanari esker.

Errefuxiatuak, mugan harrapatuta

Greziako polizia indarrek gogor egin dute Turkiarekin duen muga baimenik gabe gurutzatzen ahalegindu direnen kontra. Atenasek adierazi du 35.000 errefuxiaturi baino gehiagori eragotzi diela EBn sartzea eta 252 lagun atxilotu dituela, joan den ostiraletik. Polizia negar gasa eta ur kanoiak ari da erabiltzen errefuxiatuak EBra sar ez daitezen. Asteazkenean, errefuxiatu bat hil zuten mugan, eta Turkiak hari tiro egin izana leporatu Greziari.

Gerratik ihesi joandakoak bi herrialdeen artean daude harrapatuta. Grezia milaka errefuxiatu Turkiara itzultzen ahalegindu da, baina Ankarak mila polizia bidali ditu mugara, errefuxiatuak atzera ez itzultzeko.

Mugako tentsioa handitzearekin batera, talde xenofoboak oldartu egin dira Grezian. GKEtako hainbat kideri eta errefuxiaturi eraso egin diete azken egunetan. Tartean, Euskal Herriko Zaporeak GKEko zenbait kideri. Talde faxistak «harrotuta» dabiltzala salatu dute.


Zidanek ez du 'inor' nahi neguko merkatuan

Real Madrileko entrenatzaileak baztertu egin du horrenbestez urtarrilean balizko fitxaketarik heltzea, tartean Kepa Arrizabalaga atezainarena, hainbat hedabidetan iragarri duten bezala.

Zinedine Zidane Real Madrileko entrenatzaileak astearte honetan irmo baieztatu duenez, ez du "inor" etortzerik nahi neguko merkatuan; izan ere, erabateko konfiantza dauka bere jokalariengan.

Teknikari frantsesa haserre azaldu da prentsaurrekoan hedabideetan azaldu diren zenbait iruzkin direla-eta. Hartara, ukatu egin du bere klubaren edota Florentino Perez presidentearen kontra egin nahi izan duenik Kepa Arrizabalaga Athletic Clubeko atezainaren balizko iritsiera udara arte baztertzeagatik eta egun taldean dituen atezainen alde egiteagatik.

Zidanek, gainera, gauza bera esan du aurrelari baten fitxaketaren gainean galdetu diotenean ere: "Ez dut inor behar eta kito. Oso argia naiz: ez dut inor nahi. Nire konfiantza osoa duten jokalariak dauzkat eta azkeneraino defendatuko ditut, nahiz eta denboraldian zehar une zailak egon. Dena daukagu aurretik, eta ikusiko dugu zer gertatuko den denboraldiaren amaieran, orduan aztertu behar baitira gauzak eta aldaketarik egon behar ote den erabaki", adierazi du.

Zidanek, gainera, bere adierazpenekin Florentino Perezi publikoki pultsua egin diola ikusi dutenei honako hau erantzun die: "Halakorik dioenak ez nau ezagutzen. Ni hemen beste bat naiz. Inor ez dago Real Madrilen gainetik. Inoiz ez diot pultsurik egingo klubari, zaleei edota presidenteari".

Ikusi Kepa auziaren kronologia


Pederasta espainiar bati indultua eman dietelako protestak egin dituzte Marokon

Marokoko 'Lakome' eta Espainiako 'El País' egunkarien arabera, baliteke Espainiako zerbitzu sekretuen (CNI) eskariz eman izana indultua Mohamed VI.a Marokoko erregeak; CNIk, ordea, hori ukatu du.

Barteko manifestazioetan, 30 urteko kondena izanik Mohamed VI.a Marokoko erregeak Daniel Galvan Viña aske utzi izana salatu dute; Marokoko erregearen kabineteak jakinarazi du indultuaren erabakia Juan Carlos I.a Espainiako erregearen bisitan hartu zutela.

Marokon 4-15 urte bitarteko 11 umeri sexualki erasotzeagatik zegoen espetxean Galvan. Marokoko Justizia Ministerioak 2011n kondenatu zuen; joan den asteartean, Espainiako Estatuko beste 47 herritarrekin batera, Mohamed VI.ak indultua eman zion, ordea.

Indultu horrek CNIrekin zerikusirik duela irizten dute Lakome eta El País egunkariek. Lakomek dio hala ziurtatu diola auziaren gertuko iturri anonimo batek. Marokoko Justizia ministro Mustapha Ramidek, baina, indultua "interes nazionalengatik" eman zaiola esan du.

Nortasun faltsua?

"Espainiako inteligentzia zerbitzuen eskariz indultatu dute pederasta". Izenburu hori erabili zuen atzo Lakome-k, eta egunkari horrek ikertutakoaren arabera, litekeena da Galvan Espainiarentzat espioi lanetan aritu izana.

Galvanen abokatu ohi Mohamed Benkhedouen esanetan, Galvanek esan zion "Saddam Hussein boteretik kentzeko atzerriko zerbitzuekin elkarlanean aritu zen Irakeko armadako ofiziala" izan zela. Murtziako Unibertsitateko katedraduna izan zela eta erretiroan zegoela ere aipatu ziola gaineratu du Benkhedouek. Lakome-ren arabera, ordea, ez da Espainiako hezkuntza web batean ere agertzen.

Marokoko presondegiko administrazioko dokumentazioan "jatorri irakiarreko espainiarra" bezala dago. Horregatik, egun dauzkan abizenak ziurrenik Espainiako inteligentzia zerbitzuek Iraketik ateratzeko egin zioten nortasun faltsuan jarri zizkioten, Lakomek dioenez.

Bi orduko protestak

Iskanbila handia sortu du Marokon Galvanen indultuak. Hainbat ONG eta oposizioko partidu batzuek manifestazioa antolatu zuten atzo gauean Rabateko Parlamentu aurrean.

48 orduren buruan, ehunka pertsona mobilizatu ziren Marokoko hainbat zonaldetan. Bi ordu inguruz indultua eman izana salatu zuten, eta poliziak gogor oldartu ziren manifestarien kontra: gutxienez hamar pertsona erietxera eraman zituzten, eta gutxienez bost manifestari atxilotu zituzten.

Marokoko ateak itxita, mundukoak zabalik

Marokoko Justizia Ministerioa indultuaren inguruan mintzatu da: hori erregearen ahalmena dela besterik ez du esan. Jakinarazi duenez, Marokon sartzea debekatuko diote Galvani, “biktimen sentimenduak kontuan hartu” behar direlako.

Espainian sartu zen Ceutatik joan den ostegunean.


Armaz betetako mundua

II. Mundu Gerratik estatuen gastu militarra inoizko handiena da: 1,63 bilioi euro. AEBek dute aurrekontu militar handiena; Txina eta Saudi Arabia doaz atzetik

II. Mundu Gerraz geroztik estatuen gastu militarra inoizko handiena da. SIPRI Bakearen Ikerketarako Stockholmeko Nazioarteko Institutuak argitaratu berri duen txostenak zenbaki latzak aletzen ditu, zero ugarirekin, baina datu bakar eta soil batek islatzen du mundua armaz beteta dagoela. Estatuek armetan, batez beste, 215 euro gastatu zituzten iaz pertsonako. Orotara 1,63 bilioi euro, aurreko urtean baino %2,6 gehiago: barne produktu gordinaren %2,1.

(jarraitu irakurtzen grafikoaren ondoren)

AEB Ameriketako Estatu Batuak dira, luzaz, aurrenekoak zerrendan, defentsan egiten duten inbertsioa zerrendan hurrengoak diren beste zortzi estatuen bezainbestekoa baita: 581.000 milioi euro, munduan egiten den gastu totalaren %36a. Hazkundea %4,6koa izan da.

Donald Trump Etxe Zurira iritsi zenetik, etengabe egin du gora herrialdeko gastu militarrak, eta joera hori mantenduko da aintzat hartuta aurtengo aurrekontuan are diru ekarpen handiagoa aurreikusi duela: 641.000 milioi euro. Presidente errepublikanoak munduko armadarik onena duela adierazi izan du maiz harro, ezen 1.400.000 militar ditu, etxean eta munduko 40 estatutan dituen 800 base militarretan zabalduak.

Murrizketak giza laguntzan

Nazioartean badela nor erakutsi nahi du horrela, baina, etxe barruan murrizketa zorrotzak egin behar izan ditu presidenteak defentsara aurreko urtean baino 35.000 milioi euro gehiago bideratu ahal izateko. Ingurumenean, gizarte ongizatean eta giza laguntzan egin ditu murrizketarik handienak.

AEBen hurrengo egitasmoa arma nuklearrak modernizatzea izango da, eta, adituen arabera, hiru hamarkadatan 2,69 bilioi euro bideratuko ditu armamentu atomikoa garatzeko. Trumpek, baina, erabaki polemiko bi hartu berri ditu armen harira. Otsailaren 1ean INF armagabetze itunetik erretiratu zen —irismen laburreko eta ertaineko lurreko misilak 500 eta 5.500 kilometro arteko distantziara jaurtitzea debekatzen du— eta biharamunean «erantzun simetrikoa» eman zuen Errusiak. Washingtonek eta Moskuk Gerra Hotzaren garaian sinatu zuten akordioa; 1987an, hain zuzen ere. Iragan astean, berriz, Armen Merkataritza Itunetik atera zen Trump.

Txinarekin errezeloak

Txinak sekula ez du armen kontrolerako itunik sinatu, eta, horrek errezeloak sortu ditu bi potentzia historikoen artean. Hirurak daude misil supersonikoak garatzeko lasterketan eta begi-bazterrez begiratzen diote elkarri. Pekinek, gainera, gero eta diru gehiago bideratzen du defentsara; 2017tik 2018ra %5eko hazkundea izan du bere aurrekontu militarrak. Iaz 223.000 milioi euroko gastu militarra egin zuen ekialdeko potentziak.

Kremlinaren joera justu kontrakoa izan da, bereziki, arazo ekonomikoengatik. Gastu militar handiena egiten duten herrialdeen artean seigarren lekuan geratu da, aurrekontua %3,5 murriztu ostean, urteko 55.103 milioi euroko gastuarekin.

Saudi Arabia da zerrendan hirugarren herrialdea, armak inportatzen dituztenen zerrendan aurrenekoa bada ere. Barne produktu gordinari erreparatuta, aldiz, defentsan gehien gastatzen duen herrialdea da: %8,8a. Riadek 60.000 milioi euro bideratu zituen iaz defentsara —Yemenen matxino xiiten kontrako gerraren nazioarteko aliantza zuzentzen du Riadek—.

Turkiako datuek ere arreta erakartzen dute; izan ere, urte batetik bestera hazkunderik handiena izan duen herrialdea baita: %24 hazi da aurrekontu militarra: 17.000 milioi euro. Recep Tayyip Erdogan presidentea armada modernizatzen ari da, baina, gasturik handiena kurduen kontrako gerran egiten du. NATO osatzen duten herrialdeek, berez, dezente handitu dute defentsa aurrekontua oro har: %7, batez beste. Frantzia, Erresuma Batua, Alemania, Italia eta Espainia daude zerrenda horretan.


"Eskozian erreferenduma egitea posible bada, zergatik ez da Katalunian posible izango?"

Elisenda Casañas Zuzenbidean lizentziaduna da Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan. Bere tesiak Eskozia-Britainia Handia eta Katalunia-Espainia bikoteak alderatu zituen. Katalandarra izateak, baina ama eskoziarra edukitzeak modu berezian biribiltzen du bere curriculuma. Edinburgoko Unibertsitateko bulegoan hartu gaitu.

Doktoretza Florentzian egin zuen, Europako Unibertsitate Institutuan. Bere tesia (Judicial Federalism from a comparative perspective: Spain, the United States and the United Kingdom) zuzenbide konparatuan oinarritzen zen: zehatz esateko, Eskozia-Britainia Handia eta Katalunia-Espainia bikoteak alderatzen zituen, botere judizialaren ikuspegitik, Amerikako Estatu Batuetako errealitateari ere so eginez. Gaia hauxe zen: botere judiziala eta nazio anitzeko estatuak.

Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan eskolak ematen denbora batez egon eta gero, egun Edinburgoko Unibertsitateko Law School-eko irakaslea da. Euskal Herrian ezaguna dugu, Juan Jose Ibarretxe eta beste hainbat aditurekin batera erabakitzeko eskubidearen aldeko mahai-inguruan parte hartu baitzuen joan den martxoan.

Eskozia, Katalunia… Ba al da bi prozesu hauen sorrera justifikatzen duen ezaugarri historikoren bat?

Hasieratik argi utzi behar da bi prozesu guztiz ezberdinak direla. Hemen SNPk, minoritarioa izatetik datorren alderdi baten ideiak, devolution prozesuan oinarritutakoak –devolution 1997an Eskoziako Parlamentua sortzeko izenpetu zen legea da, eta bere espiritua progresiboki soberania-kuota handiagoak lortzearen aldekoa da– eta bere liderraren arrakastak, hau da Salmonden arrakastak bultzatu du prozesua, han gizarte zibilaren bultzada izan da erabakigarria. Gero, nik uste dut hemengoaren eragina, han, begi-bistakoa dela, bat-batean erreferendumaren posibilitatea erreal bihurtzen delako, katalandarrak hona begira jarri eta beren buruari esan diotelako: Eskozian posible bada, zer dela-eta ez da Katalunian posible izango? Lehendik ere bazen Quebeceko erreferentzia, baina hura askoz urrutiago ikusten zen; aldiz, Eskoziaren kasuak desegin ditu errezelo asko: ez da munduaren amaiera, ez da ezer gertatzen, prozesua guztiz modu zibilizatuan gauzatu daiteke, hemen gertatu den bezala... Dena eremu berean gertatzen ari delako, Europan alegia.

Eskoziaren kasua bitxia iruditzen zaigu kanpotik beha gauden askori: erreferenduma egingo zela erabaki zenean, ezetza zen nagusi alde handiz, nahiz eta gero, dirudienez, aldea txikiagotzen ari den. Harrigarria da, neurri batean: nola hartzen du SNPk erabaki hori, itxura batean gutxienez, politikoki oso gaizki ateratzen ahal zaion apustua denean?

SNP hasieratik izan da alderdi independentista. Hasieran alderdi minoritarioa zen; 2007ko hauteskundeetan gehiengoa lortu zuen, ez gehiengo absolutua, ordea. Hala ere, SNPk bere estrategia independentistarekin segitu zuen. Gertatzen dena da Salmonden ideia zela, hasiera batean, bi galderako erreferenduma egitea, Katalunian planteatu den antzera: galdera bat devolution delakoari buruz izango zen, eta bestea, independentziari buruzkoa. Hasierako planteamendu horrekin inkestak ez zitzaizkion hain gaizki ateratzen SNPri, ikusten zelako, kopuruz, hiru talde antzeko ateratzen zirela: egoera bere hartan jarraitzea nahi zutenen taldea, autonomia handiagoa nahi zutenen taldea, eta independentzia nahi zutenena. Gauzak horrela, bi galdera horiek eginez gero argi geratzen zen devolution-eko jarrerak irabaziko zuela, independentisten bozkak ere batuko zituelako, behar izatera. Izan ere, hemengo kultura konstituzionala urratsak hurrenez hurren ematearen aldekoa da, oso, haustura gogorren aldekoa baino. Beraz, gauza independentzia bai edo ez ipiniz gero, inkestak ez ziren hain onak Salmondentzat, baina egoera bere osotasunean begiratuta, giroa ez zen hain eskasa. Eta, hara non, 2011ko hauteskundeetan SNPk gehiengo absolutua lortu zuen.

A ze nolako arrakasta, ezta?

Bai, are eta gehiago kontuan hartuz gero hemengo hauteskunde-sistema aski bihurria dela –ordezkari batzuk barrutika aukeratzen dira, eta beste batzuk, aldiz, sufragio zuzenaren bidez–, inork gehiengo absolutua ez lortzeko pentsatuta, alderdien arteko ituna egitera behartzeko asmatua. Beraz, alde horretatik Salmonden arrakasta historikoa izan zen, inork ez zuelako uste gehiengo absolutu bat litekeena zenik, Eskozian, sistema horrekin. Orduan Salmondek bere burua oso indartsu ikusi zuen, eta erabaki zuen nekez edukiko zuela hau bezalako beste aukera bat, eta aurrera egitea erabaki zuen. Ez da ahaztu behar aurkeztu zuen programaren barruan zegoela erreferenduma egitea.

Baina azkenean, zenbat galdera egingo dira?

Azkenean galdera bakarra izango da. Horixe izan zen, hain zuzen, Erresuma Batuko Gobernuaren inposizioa: konforme, erabaki zuten, emango dizuegu erreferenduma egiteko eskumena, baina trukean eskatzen duguna da galdera bakarra izatea, eta erantzuna, bai ala ez.

Beraz, erreferenduma egiteko eskumena ez zegokion Eskoziako Parlamentuari edo Gobernuari.

Hori oso argi ez zegoen auzia zen. Hemen, printzipioz, edozein hiritarrek eskubidea dauka auzitegietara jotzeko edozein lege inkonstituzionala dela iruditzen zaionean. Hori gerta ez zedin, Erresuma Batuko Gobernuak Eskoziari erreferenduma egiteko eskumena berariaz eman zion, inork ez zezan auzitegira jo.

Zer dio Britainia Handiko konstituzioak estatua osatzen duten nazioek daukaten soberania-graduari buruz?

Britainia Handiak ez dauka konstituzio idatzi bat. Hemen marko konstituzionala aski malgua da, eta agiri-multzo batek –zenbait legek, jurisprudentziak, zenbait agirik, printzipiok, konbentziok, praktikak– eratzen du marko hori. Alde horretatik, hemen ere zalantzak izan ziren, eztabaida eta ika-mika handiak, erreferendumari dagokionez. Hau da, auzia zen ea Eskoziako Parlamentuak edo Gobernuak eskumena zeukan erreferenduma egiteko, edo ez. Izan ere, 1998ko Scotland Act delakoak horri buruz dioena batera zein bestera interpreta zitekeen. Beste batzuek 1707ko Batasunaren Ituna hartzen zuten aintzat, erreferendumaren eskumenari dagokiona konpontzeko –1707ko Batasunaren Ituna Eskoziaren eta Ingalaterraren batasuna ezartzen duena da–. Hortaz, hor planteatu zen eztabaida: ea nori zegokion erreferenduma antolatzeko eskumena, eta zertan oinarrituta iristen zen ondorio horretara. Dena den, hemen ez dago halako eztabaidak auzitegietan erabakitzeko kulturarik. Esaterako, sekula ez da Eskoziako Parlamentuaren eta Britainia Handiko Parlamentuaren edo gobernuen arteko eskumen-gatazka bat auzitegietara eraman. Baina azkenean nahiago izan zuten, batzuek eta besteek, adostasun batera iritsi, gaiari buruzko jurisprudentziarik ez eta, hobe zelakoan, Auzitegi Gorenera jo baino. Espainian halakorik ezinezkoa da.

Legearen aldetik, nola ikusten dituzu Europar Batasunarekiko harremanak, zenbait herrialdek balia zezakeen beto-eskubidea…

Hau ere oso gai eztabaidatua izan zen, eta honetan Salmondek huts txiki bat egin zuen, demostratu zelako ez zeukala Eskoziak Europako Batasunaren barruan segituko zuela zioen txosten juridikorik… Orain, adituen artean, gehiengoaren iritzia da, Eskozian bederen, Europar Batasunak ez dizkiela eskubideak estatu kideei bakarrik ematen, Europako hiritarrei ere eskubideak ematen dizkiela, eta independentzia prozesu batek, eskoziarrak europar direnez, ez dizkiela europar hiritar moduan dauzkaten eskubideak ukatu behar. Hortaz, uste dute negoziazio politiko bat izan daitekeela, eta negoziazio horren bidez mekanismoak sortu Europaren barruan segitzeko. Zeren, gauza bere osotasunean ikusita, ez litzateke Eskozia bakarrik arazo bat edukiko lukeena. Erresuma Batua ere aldatuko litzateke, lurraldez, populazioz… Beraz, Erresuma Batuaren izaera ere berregokitu beharko litzateke Europar Batasunaren barruan, ez zelako izango lehengoa… Beraz, bi estatu berri izango zirenez, biek berregokitu beharko lukete euren estatusa negoziazio baten bidez. Aditu askok, esaterako hemen irakaslea den eta Europar Batasuneko Justizia Auzitegiko kidea izan den ospe handiko Sir David Edwardek, argi esan du auzi politiko bat izango zela, ez duela zentzurik dagoeneko Europa den herrialde batek –Eskozia– kanpora joan behar izateak.

Eta betoa? Badakizu, esaterako Espainian, horri buruz zer esaten den…

Bai, egia da beto-eskubide hori izan badela. Baina nire iritzia da Espainiak eskuak lotuta edukiko lituzkeela, are gehiago dagoen egoeran egonda, britainiarren artean lortutako eta gainerako estatuek onartutako akordio politiko bat atzera botatzeko.

Beste gai batera pasatuz: Eskozia zoragarria da, jendea ikaragarri amultsua eta atsegina, baina, nola eragiten die honek guztiak sentimenduen arloan? Batek pentsatzen du nolabaiteko haustura-tentsioa topatu behar duela, baina normalitatea erabatekoa da. Ez dirudi une historiko bat bizitzen ari direnik.

Eskozian gauzak, orokorrean hartuta, ez daude hain gaizki. Beste alde batetik, Britainia Handian inork ez du sekula ukatu Eskozia nazio bat denik. Cameronek ere, hasieratik, eta nahi bada kalkulu politiko bat eginez, ez du inoiz ukatu erreferenduma egiteko eskubidea. Alde horretatik, ez dago krispaziorako lekurik. Baina unionisten kanpaina, hasiera-hasieratik, oso negatiboa izan da. Jendeak “Beldurra proiektua” esaten dio. Ez dute kanpaina positibo bat egin, nazionalistek planteatu dituzten elementuak ukatzera mugatu dira. Salmondek diola ekonomiak hobera egingo duela? Ba, haiek ezetz, baina elementu positiborik planteatu gabe. Eta denean horrela. Jarrera hori ekartzen ari da joera-aldaketa inkestetan, hain zuzen ere. Gainera, independentziaren aukerak ziurgabetasuna sortzen du, baina puntu batetaraino, jendeak ez duelako hainbeste zalantza Eskozia independente baten bideragarritasunaz.

Gai ekonomikoak: Ipar itsasoko petrolioa, libratik ateratzea, zorra…

Hor ere Ingalaterrako Gobernua ziurgabetasunaren baza jokatzen ari da. Ez dute esaten zer nolako hitzarmenetara iristeko prest dauden. Beren jarrera da, konforme, botoa eman ezazue, eta ondoren, alde egitea erabakitzen baduzue, orduan ikusiko dugu zer nolako hitzarmenetara iristera prest gauden, baturik segitzeko erabakia hartu dutenen interesen defentsan.

Gure ikuspegitik oso harrigarria da, eskoziarren aldetik, zenbait gauzatan egiten duten planteamendua: libratik ez ateratzea, erregina eta errege-etxea onartzea…

Tira, zenbaiten iritziz Salmonden independentzia proiektua aski light edo litzateke. Ez du planteatzen haustura erabatekorik. Irudi luke bi aldeek nahiko lituzketela bildu bi aukeren erdian dauden boto-emaileak. Erregetzari dagokionez, ez da ahaztu behar errege-etxe britainiarra Eskoziako errege-etxea ere badela, hortaz beretzat hartzen dute. Baina planteamendua lotuta dago lehen aipatu dugun progresibotasun horrekin. Horregatik beragatik, alderdi unionistak hasi dira planteamendu alternatiboak asmatzen, konturatuta bestela ez daukatela zer eginik. Eskoziari autonomia gehiago ematearen aldeko planteamenduak, noski, ezetzak irabazten duen kasurako.

Eskoziak zergak biltzeko eskumena dauka?

2012. urtera arte eskumen gutxi zeukan arlo horretan, eta erabili gabe zituen eskumen gutxi horiek. Aurtengo Scotland Act delakoaren azken berrikuntzak, ordea, hainbat eskumen ematen dizkie Eskoziako Parlamentuari eta Gobernuari zerga kontuan, baina eskumen horiek oraindik ez daude indarrean. Hori da alderdi unionistak aztertzen ari diren gaietako bat.

Horretaz aparte, uste duzu konparagarriak direla, esaterako, Kataluniaren autonomia-maila eta Eskoziakoa?

Konparagarriak iruditzen zaizkit eskumenei dagokienez. Baina diferentzia handi bat dago: naziotasunaren aitortza.

Badago jarreren polarizaziorik eskualdearen, erlijioaren edo hizkuntzaren arabera?

Nik ezetz esango nuke. Salmonden eta SNPren kanpaina gizarte ongizateari begira dago guztiz, eta hor dago egiazko gatazka: gizarte zerbitzu gehiago, zerbitzu publiko gehiago, aberastasunaren banaketa justuagoa, eta abar, sozialdemokrazia ideologiaren ikuspuntutik. Eztabaidatzen dena horixe da, finean, independentziarekin bizi-kalitatea irabaziko den edo ez. Hori da funtsa. Gero, polarizazioa aipatu duzunez, bada datu aski bitxi bat: esaten dute generoaren araberako diferentzia dagoela, hau da, gizonezkoak independentziaren aldekoagoak direla emakumeak baino.

Eta hori nola interpretatzen da?

Interpretazio batzuen arabera, aski interpretazio sexista bada ere, emakumezkoei jarrera kontserbatzaileagoa egozten zaie. Zeren egoera honek hutserako egindako jauzi-sentipenetik ere badauka: alegia, ez gaude hain gaizki, hobeki egon gintezke agian, baina, zer gertatuko da, benetan, jauzia egiten badugu? Beste batzuek egiten duten interpretazioa da emakumea dela gizarte-laguntzaz (gaixo eta zaharren zaintza, eta beste) gehien arduratzen dena, eta hortik datorkiela jarrera zuhurragoa izatea, Salmondek estatu askoz sozialago baten promesa egiten baitu, baino Erresuma Batuko Gobernuak esaten duelako ez duela dirurik izango bere promesak betetzeko. Dena den, inkesta zehatzago batzuek erakusten dute gai berdintsuek kezkatzen dituztela emakumeak eta gizonak, eta hortaz, diferentzia hori izateko arrazoia zein den, ez dago batere argi. Edonola ere, emakumeen botoa funtsezkoa gertatuko da.

Zu, katalandarra zaren aldetik, eta Eskoziakoa ezagututa, baikorra zara?

Biziki kezkatzen nau Kataluniako egoerak, ikusten dudalako gauzak okertzen ari direla eta azkenean, geratzen diren aukerak oso erradikalak direla, eta uste dudalako horrek ez diola inori mesederik egingo. Martxa honetan, ematen du hauteskunde plebiszitarioetara joan beharko dela, eta independentziaren aldeko hautuak irabaziz gero, alde bakarreko independentzia aldarrikapenera; eta honek eszenatoki problematiko batera eramango gintuzke.

Negoziazio baten eta konponketa baten aukera baztertzen duzu?

Nik uste dut gauzak iritsi diren puntura iritsita, oso aukera gutxi geratzen dela jendeari esateko, begira, konponketa ekonomiko batera iritsi gara, eta beraz, ez duzue bozkatu beharko. Hau ere oso problematikoa iruditzen zait. Ordea, negoziazioaren posibilitatea ez da inoiz baztertu behar. Beharbada orain, negoziazio baten bidez hitzarmenen batera iritsiko balitz, horixe aurkeztu beharko litzaioke herriari, horri buruzko botoa eman eta prozesua amaitzeko.

Ez ditugu tankeak ikusiko Grazia pasealekuan, ezta?

Ezetz espero dezagun. Horixe da nik esan nahi dudana: egoera ez da erraza inorentzat. Masek nekez egingo du atzera, gobernu zentralak bere jarreran irauten badu ere, ANC bezalako baseko erakundeak oso indartsu daudelako, eta zalantzak eduki dituen bakoitzean Esquerrak nabarmenki gora egin duelako. Gainera, erreferendumaren aldeko jarrera herritarren artean oso zabalduta dago; azken hauteskundeetako emaitzek erreferenduma egitearen aldeko agindu bat suposatu zuten. Baina, bere aldetik, Madrilgo gobernuak ere ezin ditu irteera errepresibo hutsak baliatu. Hain justu, lehen Quebeceko eta orain Eskoziako prozesuek oso agerian uzten dute Madrilgo jarreraren intolerantzia. Eta bitartean jendea oso haserre dago, suminduta, nazio bezala merezi duen aitorpenaren zain, besteak beste.


Kalakanen eta Madonnaren biraz 'Sagarra jo' filma egiten ari dira

FIPA jaialdiaz baliatzen ari dira dokumentalaren autoreak, Frantziako hedatzaileak kontaktatzeko, bereziki

Nazioarteko ikus-entzunezko telebista saioen FIPA film lehiaketa bada, merkatua ere bada. Eta aurten ere, 26. aldi honetan, hainbat produktore edo telebista kateetako arduradun etorriak dira zer egiten den ikustera, eta, zergatik ez, erostera. Eta parean, hainbat autore ere aurkitu daitezke, merkatuaren neurtzera etorriak eta beren proiektua ezagutaraztera.

Horien artean dago behin-behinekoz Sagarra jo izenburua duen dokumentala. Kalakan taldeak Madonnarekin egin MDNA Tour bira oinarri, Baxter & Rojos eta Aldudarrak Bideok elkarrekin ekoitzi dute. Remi Riviere, Iban Rusiñol eta Nicolas Novion dira autoreak, eta FIPAn pasatzekoa dute astea. Misio nagusia Frantziakoa hedapenaren aldea lantzea dute. Berez, dokumentalaren idazte fasean daude, oraindik ez dituzte bururatuak dokumentala osatzeko elkarrizketa guztiak, baina udarako bururatzekoa dute.

Abiapuntua, Kalakan taldeak bizi «abentura humanoa» dute, Iban Rusiñolek azaldu duenez. Izan ere, Kalakanekoak ezagutzen dituztela beste lan batzuk elkarrekin eginik, bira dela eta, gertatzen zitzaienaz jabeturik, hori kontatu beharra zela argi zuten autoreek hasieratik.

Horiek horrela, birako Zurich eta Nizako ikusgarriak aitzinetik eta gibeletik segitzeko aukera ukan zuten beren kamerekin uda honetan. Kalakanekoak ezagutzeaz gain, lapurtarrak eta musikariak izateak ere lagundu ditu: «Gauzak barnetik kontatzeko aukera daukagu. Promozio taktikarik ez da. Badakigu zertaz mintzo garen, erabiltzen ditugun hitzak benetako lengoaia batenak dira».

Forma zuzen horrez gain, mami aldetik ere badute zer kontatu, laster ohartu baitira Kalakanekoek leku garrantzitsua zeukatela biran: «Zinezko aztarna ekarri diote show-aren estetikari», beti Rusiñolen hitzetan, eta Rivierek gaineratu du: «Garrantzitsua eta ez deformatua, estigmatizazio eta karikatura gabe», Eta Novionek baieztatu: «Eragin handia izan dute, baina direnak izaten segitu dute, azalean oinarritua den sistema horretan sartu gabe». Hortik gogoeta saihetsezina, hari bat daukatena dokumentalean, Rivierek laburbildua: «Nola uztartzen da gutxietsia den kultura masa kultura batekin?». Hemengo kultur munduko autore zenbait gogoeta aberasteko galdekatu dituzte egileek. Haatik, dokumentalak ez du erantzun zehatzik egina presta emateko asmorik, hala nabarmendu du Novionek.


Zortzi domina Candanchun

Joan den asteburuan, Candanchun, Iraupen Eskiko Espainiako Txapelketak jokatu ziren eta Alpino Uzturreko lasterkariek emaitza bikainak lortu zituzten.

Imanol Rojok hiru egunetan urrezko domina lortu zuen: ostiralean klasiko estiloan, larunbatean estilo librean, eta igandean errelebotan. Euskal hirukotea bere anaia Ioseba eta Irungo Maialen Lopezekin osatu zuen tolosarrak. Honenbestez, seigarren urtez irabazi du Espainiako txapelketa.

Aurtengo eski-denboraldiari amaiera bikaina eman dio Rojok. Abenduan, Frantziako Premanonen, Europako Kopan lehen aldiz lehen 10 sailkatuen artean amaitu zuen. Urtarrilean, Austriako Dolomitenlauf maratoi-proban 8. postuan sartu zen helmugan. Otsailean, Bereten, Maratoi Luzetako Europako txapelduna izan zen, 30 kilometro libre eta 42 kilometro klasikoan irabazi eta gero. Horrez gain, Alpino Uzturreko laukoteak (Imanol eta Ioseba Rojo, Txiki Plazas eta Carlos Camara) taldekako Europako txapelketa ere lortu zuen.

Ioseba Rojo, berriz, denboraldi osoa teknikari lanetan egon da Espainiako Selekzioarekin, baina errelebotako euskal taldean bere ekarpena eman nahi izan du, eta urrea lortu zuen.

Irati Izagirrek, junior mailan, brontzezko 2 domina lortu ditu.

Mikel Plazas, kadete mailan, hirugarren izan da klasiko estiloan eta bigarren estilo librean. Espainiako Koparako lehian, gainera, bere bigarren postua finkatu egin du.

Olaia Plazasek, berriz, infantil mailan lehenengo urtea izan du et , hala ere, seigarren postu bat lortu du.

Zorionak laisterkariei, Txiki Plazasi teknika eta logistikan egindako lanagatik, eta laisterkarien guraso eta familikoei, lortutako emaitza hauen atzean bere ahalegina jarri baitute!


Castroko alkatea hautagai izatea galarazi du Haustekunde Batzordeak

"Hautaezina" dela ebatzi du, Laredoko Epaitegiak Fernando Muguruza, bere ordezkoa eta hainbat zinegotzi prebarikazioa egiteagatik zigortu eta gero.

Laredo (Kantabria) inguruko Hauteskunde Batzordearen ustez, igandeko hauteskundeetarako "hautaezinak" dira Fernando Muguruza Castro Urdialeseko alkatea eta Jose Miguel Rodriguez Lopez alkateordea, alegia Castroko Alternatiba Independietearen (ACAI) zerrendaren buruak.

Gauzak horrela, ezin izango dira hautagai izan Muguruza eta Rodriguez atzo, osteguna, zazpi urte eta erdiko gaitasungabetzea izatera derrigortzen dituen epaia jaso zutelako, Santanderreko Zigor Arloko 2 zenb. Epaitegiak hala erabaki eta gero.

Halaber, Concepcion Carranza zerrendaren laugarrena ere "hautagaiezina" da Batzordearen esanetan, beraz, ACAIko zerrendaren lehenengo postuak Ana Luisa Arnedo Portuillo, Ana Gloria Zubiaurre Sanchez eta Juan Manuel Arce Prada hautagaiek beteko dituzte.


«Pena ematen du AEBek Trumpen gisako presidente bat izateak»

Carlota Ziganda bere bizilekuan dago, Arizonan. «Luze» ari zaio egiten etena, duela hiru hilabete lehiatu baitzen azken aldiz. Golfean joka dezake, AEBek funtsezko jardueratzat jo baitute, baina horrek ez du asetzen: «Ez du betetzen lehiaren falta».

Goizeko hamarrak dira Scottsdalen (AEB), eta Carlota Ziganda aspaldi dago jaikita. Egina du eguneko aurreneko saio fisikoa. Aukera izan arren, gaur ez da joango golf zelaira, eta, beraz, «lasaiago» dabil. Aurki hitz egingo du etxekoekin, nola dauden jakiteko. «Ondo daude guztiak, baina kosta egiten da orain etxetik urrun egotea».

Lehenik eta behin, zer moduz zaude?

Ondo nago. Ezin naiz kexatu. Arizonan bizi naiz, eta hemen egoera ez da AEBetako beste toki batzuetan bezain txarra; askoz okerrago daude, adibidez, New Yorken eta New Jerseyn. Scottsdalen bizi naiz, eta hemen jendea nahiko sakabanatuta bizi da. Ez dago biztanle kontzentrazio handirik.

Beste toki batzuekin konparatuta, konfinamendua ere leunagoa da.

Hala da. Hemen, kalera irten gaitezke, parke batera joan, paseo bat eman, kirola egin, golfean jokatu... Beste toki batzuen aldean, eramangarriagoa da egoera.

Maskara jartzen du jendeak?

Denetarik dago. Baina ezinegona dago, birusa ikusezina baita, eta ez baitakizu kutsatuta zauden edo ez. Eta hala izango da txerto bat topatu arte.

Mesfidati dago jendea?

Bai. Ni egunero joaten naiz parkera, paseo bat ematera edo korrika egitera, eta, norbait aurrez aurre dudanean, segituan joaten da bazter batera. Sentipen bitxia da.

Zu zer neurri hartzen ari zara?

Oinarrizko neurriak hartzen ari naiz: makina bat aldiz garbitzen ditut eskuak, eta maskara jartzen dut, bai erosketak egiteko, bai jendearekin egoteko. Saiatzen ari naiz jende gutxirekin egoten, eta, egonez gero, gutxieneko distantzia gordetzen dut.

Ondo daramazu konfinamendua?

Nahiko ondo daramat, lasaitasunez eta pazientziaz. Bikotekidearekin bizi naiz, eta horrek eramangarriagoa egiten du. Askoz okerrago litzateke bakarrik egonda.

Nolakoa da zure egunerokoa?

Esnatu, eta ariketa fisikoa egiten dut. Gero, gosaldu egiten dut. Golf zelaira joaten ez naizen egunetan, patxada ederrean egoten naiz etxean. Irakurri egiten dut, kirolariek egiten dituzten zuzenekoak ikusten ditut, trebatzaileen gomendioak entzun, dokumentalak eta telesailak ikusi... Oso lasai bizi naiz. Alde handia dago nire ohiko bizimoduarekin konparatuta. Aldaketa handia eragin dit honek guztiak. Bitxia da: asko jokatzen eta bidaiatzen duzunean, lasai egon nahi duzu etxean, eta, orain, etxean lasai, gustura jokatuko eta bidaiatuko nuke gehiago. Halakoak gara: beti nahi dugu ez daukaguna. Oreka bilatu behar da, eta bietatik izan.

Euskal Herrian daukazu familia, Larraintzarren (Nafarroa). Asko ari zara hitz egiten haiekin?

Etengabe. Lehen jada dezente hitz egiten nuen haiekin, eta, orain, are gehiago, egunero. Horri esker, nahiz eta urruti egon, gertu sentitzen ditut. Baina gogorra da, noski. Kosta egiten da. Gainera, gustatzen zait bisitan joatea. Gustura joango nintzake, baina, gaur-gaurkoz, ez da komenigarria bidaiatzea. Atera, atera naiteke AEBetatik, baina ez dakidana da gero bueltan sartzen utziko lidaketen. Gogor egin behar diot neure buruari, eta eutsi. Laster egongo naiz haiekin.

Zer esaten dizute?

Zaintzeko, eta lasai egoteko, haiek ondo daudela. Herri txiki batean bizi dira, ia bakartuta, eta, ustez, ez dago horrenbesteko arriskurik. Hala ere, zorrotz ari dira betetzen neurri guztiak. Apenas ateratzen diren etxetik, beharrezko erosketak egiteko besterik ez. Ondo egon arren, beldur pixka bat dute.

Zerbait ikasten ari zara egoera honetaz?

Daukadana gehiago baloratzen dut orain. Lehen banekien, baina argiago geratu zait zenbat maite dudan daukadan bizitza, egiten dudana: golfean jokatu, lehiatu...

Zer sentipen duzu inguruan gertatzen ari dena ikustean?

Tristura handia ematen dit, batez ere Espainian pasatzen ari denak, nola ari den sufritzen jendea. Pena handia ematen dit zergatik ez diren lehenago hartu neurriak hau guztia gerta ez zedin.

Lehen aipatu duzu: golfean joka dezakezu, funtsezkotzat jo baitute jarduera hori AEBetan. Bitxia da.

Oso. Golf zelaiak irekiak daude, eta nahi duenak joka dezake. Horretarako, zenbait neurri hartu behar dira: gehienez, binaka joka daiteke; ezin da ukitu banderaren makila; bunkerretako arrasteluak kendu dituzte... Zelaiak oso handiak dira, ia bakarrik zaude, eta oinez joaten zara. Beraz, ez dirudi arriskutsua izan daitekeenik. Baina bai, pixka bat erokeria da golf zelaiak irekita egotea. Baina, AEBetan, turismoa erakartzeko amu handia da golfa.

Beraz, negozioa dago erabaki horren atzean?

Bai. AEBetan oso inportantea da ekonomia, eta direnak eta ez direnak ari dira egiten ekonomia geldi ez dadin.

Erabaki horretan zerikusia izan dezake Donald Trump AEBetako presidentea golfzale amorratua izateak?

Agian, bai. Izugarri gustatzen zaio golfean jokatzea. Hala ere, AEBek 50 estatu dituzte, eta estatu bakoitzak gobernadore bat du. Hark erabakitzen du zer egin eta zer ez. Trumpek zerbait esan dezake, baina, gobernadoreak beste gauza bat egin nahi badu, egin egingo du.

Agintea hartu zuenetik, eskandaluz eskandalu ibili da Trump, eta orain ere hala dabil, koronabirusari aurre egiteko neurri zentzugabeak gomendatuz. Han ere hala ikusten da?

Denetik dago. Ez zait interesatzen politika, baina agerikoa da Trumpek aldekoak eta kontrakoak dituela: batzuei gustatzen zaie, eta beste batzuek ezin dute ikusi ere egin. Pena ematen du AEBek halako presidente bat izateak, halako itxura emanez... Pena da ez egotea hobeto eta edukazio handiagoz hitz egin dezakeen norbait. Baina bera dago hor, eta jendeak erabaki du hor egotea. Ez dago besterik.

Koronabirusaren aitzakian, are gehiago gogortu du bere immigrazio politika. Gero eta zailagoa da bisak lortzea. Zuri horrek eragin diezazuke?

Uste dut ezetz. 2023ra arteko bisa dut, golf jokalari profesionala naizelako. Baina auskalo.

Abantaila handia da zuretzat golfean jokatzen jarraitzeko aukera izatea, ezta?

Bai, noski. Hala ere, ez naiz asko jokatzen ari. Astean hiru aldiz besterik ez naiz joaten golf zelaira. Gutxienekoa egiten ari naiz, kontaktua ez galtzeko.

Zure entrenatzailea, Jorge Parada, New Yorken bizi da. Nola egiten duzue lan egiteko?

Asko hitz egiten dugu. Nik bideoak bidaltzen dizkiot, eta berak gomendioak ematen dizkit.

Horren gutxi jokatuta, eskua galtzen al da?

Bai, baina bereziki motibazioa galtzen da, are gehiago egoera honetan, ez baitakigu noiz hasiko garen berriro lehiatzen. Zaila da gogor entrenatzea zehazki noiz itzuliko garen jakin gabe.

Zuk, gainera, jada aste batzuk zeneramatzan lehiatu gabe hau guztia pasatu aurretik. Horrek are nekezagoa egiten du?

Bai. Urtarril amaieran lehiatu nintzen azkenekoz. Beraz, hiru hilabete daramatzat torneo bat jokatu gabe. Ez naiz gogoratzen noiz egon naizen horrenbeste denbora geldi, lehiatu gabe; agian, 12 urte nituenean. Asko sumatzen dut lehiaketaren falta, ostegunetik igandera bitarte beste golfariekin nor baino nor gehiago aritzea.

Zer berri eman dizuete Nazioarteko Golf Elkartekoek? Badakizue noiz has zaitezketen berriro lehiatzen?

Inork ez dakit zehatz-mehatz noiz itzul gaitezkeen lehiara. Bi asteren bueltan agian jakingo dugu zerbait. Hainbat aukera daude: ekainean hasi, uztailean hasi, edo beranduago. Estatuek hartzen dituzten erabakien arabera egingo dugu gauza bat edo bestea.

Zer gerta ere, kosta egingo zaizue lehiari ekitea, ezta?

Bai, eta, horregatik, uste dut bizpahiru aste emango dizkigutela, sasoia hartzeko. Txarrenean, hemen, AEBetan, golfari guztiok gaude egoera berberean. Gure lehentasuna da sasoi betean egotea aukera dagoenerako.

Ikuslerik gabe jokatzeko aukera aipatu da. Zer iritzi duzu?

Lehiatzeko dugun aukera bakarra baldin bada, aurrera egingo nuke. Nahiago nuke ikusleekin jokatzea, baina zail ikusten dut laster hala izatea.

Egoerak ondorioak izan ditzake golfean?

Ondorioak, egon, egongo dira, ziur. Ekonomia gelditzen denean, alor guztietan izan ohi dira ondorioak. Hala, gaizki dabiltzan enpresek zail izango dute golf torneo bat ordaintzea, ezin badiete euren langileei soldata pagatu. Arlo guztietan egongo dira ondorioak, eta denbora beharko da lehengo egoerara bueltatzeko. Gustatuko litzaidake bi urteren buruan berriro lehengora itzultzea.

Koronabirusaren ondorioz, atzeratu egin dituzte Tokioko Olinpiar Jokoak. Zu, ezusterik ezean, han aritzekoa zinen. Kolpea izan da?

Bai, denboraldi honetako helburu nagusietako bat baitzen. Kirolari batentzat handia da Olinpiar Jokoetan aritzea. Rio de Janeirokoen oroitzapen ederra dut: mundu osoko kirolariak ezagutu nituen; beste diziplinetako partidak ikusi nituen... Ingurua oso polita da, eta gozamena da hor egotea. Baina ados nago hartu duten erabakiarekin. Egoera nola dagoen kontuan hartuta, nahi duzun azken gauza da mundu osoko milaka lagunekin egon. Oso arriskutsua da.

Zeintzuk ziren sasoiko beste helburuak?

Iaz bezain ondo aritzea eta, ahal izanez gero, koska bat gora egitea.

Iaz Mediterraneoko Irekia irabazi zenuen, Europako zirkuituan, eta denboraldian erregular aritu zinen: Grand Slameko bost torneoetatik hirutan aurreneko hamarren artean sailkatu zinen. Horrek esan nahi du jada sendotuta zaudela?

Bai. Azken urteetan sendoago ari naiz, eta emaitza onak lortu ditut torneo handietan. Horrek, noski, konfiantza eman dit. Gogotsu nago berriro lehia hasten denean bide horri eusteko.

Bi torneo irabaziak dituzu zirkuitu nagusian: bata, Mexikon, eta bestea, Hego Korean. Aspalditik AEBetan bizi zarela kontuan hartuta, gogo berezia duzu han bat irabazteko?

Bada, egia esan, bai. Izugarri gustatuko litzaidake hemen irabaztea, hemen ari baitira munduko golfaririk onenak. Erakutsi nahiko nuke ni ere hor nagoela. Bost urte daramatzat nire entrenatzailearekin lanean, eta nabari dut gero eta hobeto ari naizela. Swinga hobetu dut [bola ahal den urrutien bidaltzea], teknika ere bai, eta, eskarmentuari esker, emaitza onak ari naiz lortzen. Bide onean nago.


Gospel doinuek alaitu zuten Arrasateko eguberri bezpera

The Mass Choir koru estatubatuarrak izan zuen aurtengo Gabonei hasiera emateko ardura. Txalo, dantza eta doinu ezagunen laguntzarekin Amaia Antzokia zutik jartzea lortu zuen.

Gabonetako klasiko honek jendearen gogoak asebete zituen. Lehen konpasetatik argi geratu zen jendearen festa giroa eta erritmoa astintzera etorri zela The Mass Choir korua. Bere zuzendariak ikuslegoa berehala bereganatu zuen, eta emanaldiaren parte bihurtu zituen. Batzuetan dantza egiteko eskatuz, bestean eskuak mugituz... Argi dago gospela dantza eginez entzuteko musika dela.

Whitney Houston gogoan

Zuzendariak azaldu moduan, bere koruko partaide bat Whitney Houston abeslari ezagunaren lehengusina zen eta bere omenez, Houstonek ezagun egin zituen bi abesti eskaini zituzten. Bi kanta hauek izan ziren emanaldiko une hunkigarrienak.

Jendeak txalo zaparrada handi batekin agurtu zituen abeslariak, eta hauek, bis batekin erantzun zuten. Amazing Grace, Oh happy day abesti ezagunekin amaitu zuten emanaldia. Ondoren, Amaia Antzokiko sarreran, nahi izan zuenak, taldearen CDa erosteko aukera eduki zuen.


Barbakoa herrikoieko txartelak

salgai daude 10 euroan

Zikuñagan auzoko festak ospatuko dituzte iraileko aurreneko asteburuan. Irailaren 7an, larunbatean, barbakoa herrikoia egingo dute eta jakinarazi dutenez, tiketak salgai daude irailaren 3a bitartean. 10 euroan jarri dituzte Zikuñaga jatetxean, eta Parrita eta Urumea tabernetan.


Greba erabatekoa ari da izaten industrian eta oso handia merkataritzan

Irungo industria gune guztietan grebaren eragina ia erabatekoa izan da

Joan zen astean ELA, LAB, CCOO eta UGT sindikatuek aurreratu bezala, Irungo lantegi guztiek bat egin dute grebarekin, eta aurreko deialdi batzuekin alderatuta, langileen erantzuna askoz handiagoa izaten ari da. Goizeko lehen orduetatik pikete informatiboak egon dira, baina apenas egon da istiluren bat, lan egitera joan direnak oso gutxi izan direlako. 10:00etan manifestazioa egin dute erdialdean eta, ordu horretan, industria gune guztiak geldirik zeuden.

Arratsalderako manifestazio handia deitu dute. 19:00etan abiatuko da Zabaltza plazatik. Eskualdeko mobilizazioa da eta Hondarribiko langileak ere espero dituzte. Arratsaldeko manifestazioaren ondoren sindikatuetako ordezkariek balantzea egingo dute, eta, zalantzarik gabe, balorazioa oso positiboa izango da.

Merkataritza ere geldirik

Sindikatuen arabera gaurko eguna langileen eskubideen aldeko borrokan urrats handia izango da, edo langileen eskubideen murrizketen kontra, nahi bezala. Eguerdian Irungo erdialdean antzematu den bezala, etxeko lanen banaketa parekatuagoa izateko ere balio izan du M29ak, egun batez bada ere. Eskolak eta fabrikak itxita egonik, haur parkeak gainezka zeuden, eta ohi baino aita gehiago ikus zitezkeen haurren zaintza lanetan.

Erdialdeko merkataritzaren gehiengoak ez du gaur goizean pertsiana igo. Colon pasealekuan, esaterako, %80tik gorakoa izan da deialdiaren erantzuna; hori bai, taberna eta okindegi-kafetegi askok ireki dute. Igande bateko giroa zegoen: espaloiak jendez beteta, batzuk paseatzen, eta beste batzuk egonean. Auzoetako ikuspegia ere halakoa zen; ikastetxeak, tailerrak eta komertzioak itxita eta taberna bat edo beste irekita.


Eva Abuin: "Hautagaitza guztietan daude proiekturako ezinbestekoak diren ikuspegiak eta pertsonak"

Arrasateko Ahal Duguko zinegotzia da Eva Abuin, eta aste bukaeran Vistalegre II biltzarrean hartuko duten erabakiak eragin zuzena izango duela Ahal Dugu Euskadiren antolakuntza ereduan uste du, ildo politiko zehatz batzuk ezarriko direla ere badio.

Estatuan, eta zeresanik ez, Madrilen antzematen den giroa nahasia da Vistalegre II. Kongresura begira. Zein da Debagoienean dauden zirkuluen joera?

Debagoienean Arrasate eta Bergarako zirkuluak aktibo daude baina aniztasuna da nagusi eta ideia ezberdin asko daude. Hautagaitza desberdinak aurkezten direnez proposamen guztiak aztertu ditugu baina eredu jakin bat defendatzea erabaki indibiduala da, zirkuluak eremu neutroak izan behar dira eta hautagaitzen eztabaidak antolatzeko eremuak.

Eta zer defendatzen duzue?

Ahal Dugu Euskadin Hiritar Asanblada egin genuen urtarrilean. Euskadik estatu mailan antolakuntza eskaera adostuak eta Euskadirako lehentasun diren politika zehatzak partekatu, aztertu eta erabaki genituen. Prozesua bukatu zen bozketa telematiko batekin, babes handiena jaso zuten proposamenak dokumentu batean jaso genituen eta hautagai guztiei bidali diegu haien dokumentuetan proposamen hauek gehitzeko aukera emanez.

Zu zeu, non kokatzen zara?

Hautagaitza guztietan proiekturako ezinbestekoak diren ikuspegiak eta pertsonak daudela pentsatzen dut ondorioz bi hautagaitza zerrendetatik pertsona desberdinak hautatu eta bozkatuko ditut Podemos para todas hautagai zerrendatik Pablo Iglesias eta beste kide batzuk bozkatuko ditut, eta Recuperar la ilusión hautagai zerrendatik berriz, Rita Maestre eta zerrenda honetako beste batzuk. Ikuspegi desberdinak zuzendaritzan islatzeko.

Iglesias/Errejon. Baten tesia gailentzen bada, bestearena baztertu egingo da… Horrek zela eragin lezake EAEn eta ondorioz, Debagoienean?

Idazkaritza nagusian Pablo Iglesias da hautagai bakarra ondorioz ez dago alderdiaren lider izateko lehiaketarik, kongresuan ideia desberdinak partekatu eta bozkatuko dira. Bozketa honetan babes gehien lortzen duten dokumentuak estatu guztian aplikatuko dira, beraz, eragin zuzena izango du Ahal Dugu Euskadiren antolakuntza ereduan eta ildo politiko zehatz batzuk ere ezarriko ditu.

Indar handiarekin sartu zen Ahal Dugu hautetsontziekin izandako azken bi hitzorduetan, EAEn, Debagoienean, eta baita Arrasaten ere. Halako polarizazio egoerek ez dute indar hori ahultzeko arriskurik eragingo?

Barne prozesu honek gure alderdia indartzeko balioko duela pentsatzen dut; ideia desberdinak ez adostea, eta ondorioz, ideia desberdinak bozkatzea normaltasunez ikusten dugu gure alderdian formula demokratikoen bidez erabakitzen ditugulako desadostasunak.

Besterik nahi baduzu adierazi…

Podemos alderdiaren norabidea aukeratzeko podemos.info web gunean sartu, aukera guztiak irakurri eta bozketan parte hartzeko eskaera egin.


Ehunka herritarrek aldarrikatu dute erreferenduma "ez dela delitua"

Gure Eskuk deituta, Tolosan, Lizartzan, Amezketan eta Zizurkilen egin dituzte elkarretaratzeak. Bihar Ibarran izango da, eta larunbatean Donostian manifestaziora deitu dute.

Espainiako Auzitegi Gorenak 9 eta 13 urte bitarteko espetxe zigorrak ezarri dizkie Kataluniako bederatzi buruzagi independentistei, 2017ko urriaren 1eko erreferendumagatik. Gaur eman da epaia ezagutzera, eta Gure Eskuk elkarretaratzera deitu ditu herritarrak, «larrialdi demokratiko» baten aurrean gaudela esanez: «Guztionak diren eskubide zibil, politiko eta kolektiboen kriminalizazio hau onartezina da. Kalean salatu behar dugu. Beldurturik eta etsirik nahi gaituzte. Baina oker daude. Gure etorkizuna erreferendum bidez erabakitzeko bidean ez dugu atzera egingo». Tolosaldean elkarretaratzeak egin dituzte, Amezketan, Lizartzan, Tolosan —irudian— eta Zizurkilen, eta bihar Ibarran egingo dute, 19:00etan, herriko plazan. Larunbaterako, berriz, Donostian egingo den manifestaziora joateko deia ere luzatu du Gure Eskuk.


300.000 urte inguru dituen sutegi bat aurkitu dute

Suaren kontrolari buruzko aurkikuntzarik zaharrena dena Israelgo haitzulo paleolitiko batean burutu da.

Ikerlarien arabera Israelgo haitzulo batean aurkitu duten duela 300.000 urte inguruko sutegia gizakiaren suaren kontrolari buruzko aurkikuntzarik zaharrena da.

Gure historiaurreko arbasoak gizakian bilakatu zituena suaren erabilera izan zen. Erabilera anitza izan zuen hasieran: jakiak prestatzeko, argiztatzeko, harrapariak izutzeko, etab.

Nahiz eta gizakiak duela miloi bat urte inguru aurkitu, sua pizteko eta kontrolatzeko abilezia askoz beranduago gertatu zen.

Rehovoten (Israel) dagoen Weizmann Institutuko ikerlariak izan dira aldaketa hori deskubritu dutenak duela 300.000 urte inguruko sutegiaren aurkikuntza baieztatu denean. Informazio hau institutu honek hilero argitaratzen duen aldizkarian jakinarazi dute.

Tel Aviv-eko Unibertsitateko ikerlariekin batera Ruth Shahack-Gross doktoreak koordinatutako lantaldea 2.000. urtean Qesem (Israel) haitzuloan aurkitutako aztarnen azterketan oinarritu da.

Israelgo hiri horretatik 12 kilometrotara dagoen gune arkeologikoan kokatzen da kobazulo hau. Behe paleolitikoko aztarnak dira bertan daudenak, duela 382.000 urtetatik duela 200.000 urtera bitartean bertan bizitako arbasoenak.


Argazki erakusketa eta dokumentala, datorren astean

Gaur zortzi, martxoak 8 izanen da, Emakumearen Eguna. Hori horrela, bi ekintza antolatu ditu berdintasunaren aldeko taldeak. Alde batetik, argazki erakusketa bat izanen da. Erase una vez... que no era izena du erakusketak. Beatriz Albarranena da eta erakusketa honen bidez ikuspegi berri bat ematen du ipuin klasikoetan azaltzen diren emakumeen inguruan. Feminitatearen estereotipoekin hausten du argazki horiekin.

Erakusketa ostiralatik igandera egonen da ikusgai, Kontsejuan.

‘Emakumeak plazan’

dokumentala

Larunbatean, Emakumeak plazan dokumentala emanen dute. Kontsejun izanen da hau ere, 18:00etan. Herri-kiroletan aritzen diren emakumeak ditu protagonista dokumental honek. Parekotasunaren bidean dauden hutsuneak azalean geratzen dira lan honetan.


Altsasuko Koxka tabernan izan dira Casado, Inda eta Beltran

UPN eta PP alderdien arteko ituna sinatzera etorri da PPko presidentea Nafarroara.

Altsasuko Koxka tabernan izan dira PPko presidente Pablo Casado, Nafarroako PPko buru Ana Beltran eta OK Diario atariko zuzendari Eduardo Inda. Altsasuko gazteen espetxeratzea ekarri zuen gertakaria taberna horretan gertatu zen, 2016ean.

Argazkia: Ahotsa.info

Guaixe atariak zabaldu duenez, hamar minutuko elkarrizketa egin dio Indak Casadori, jabeari baimenik eskatu gabe. PPko hanbait kide eta hamabost bat bizkartzain ere izan dira Altsasuko Koxka tabernan. UPNren eta PPren arteko ituna sinatzeko ekitaldi bat izan du Casadok, Iruñean. Ondoren joan da Altsasura.

Argazkia: Ahotsa.info

Ekainaren 1an zigortu zituen Altsasuko zortzi gazteak; denera, 79 urtera. Bi urtera zigortu zuten bat, eta bederatzi eta hamahiru urte arteko kondena jaso zuten gainerakoek, 2016an koska tabernan bi guardia zibil eta beren bikotekideekin izandako liskarrean parte hartu izana leporatuta. Aurki jakinaraziko dute Altsasuko auziko behin betiko epaia.


Udako kantu italiarrak eredu

«Eskuetatik ihes egitear dagoen zerbaiten bila» dabiltza Harkaitz Canoren 'Beti oporretan' ipuin liburuko pertsonaiak.Hondartzak, eguzkia eta bidaiak agertu arren, ez da dena zorion eta lilura

Xabier Montoiaren duela hogei urteko disko baten izenburu bera du Harkaitz Canok (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1975) kaleratu berri duen ipuin liburuak: Beti oporretan (Susa). Izenburutik harago, bada bestelako parekotasunik ere bi lanen artean, Canoren ustez: «Montoiaren Beti oporretan diskoko kantuak oso dantzagarriak dira, oso musika optimista dute, baina letrak arretaz irakurtzen hasiz gero berehala jabetzen zara kontatzen dena ez dela hain alaia. Niri gustatzen zaizkidan ipuinak, kasu askotan, udako kantu italiarren antzekoak dira. Entzuten dituzu lehen aldiz eta oso ondo sartzen dira, iruditzen zaizu dena ulertzen duzula eta are italieraz ere badakizula. Baina bigarren eta hirugarren aldiz entzuten dituzunean, edo diskoaren barrualdean letrak irakurtzen dituzunean konturatzen zara ez dutela zerikusirik zuk asmatutakoarekin, ez direla zuk espero zenuena zehazki. Ipuin onek ezaugarri hori dute: hasieran aise sartzen dira, baina benetan ez datoz bat hasieran espero denarekin. Horrelako ipuinak idazten saiatu naiz Beti oporretan liburuan».

Luzera eta eite desberdinetakoak diren arren, liburua osatzen duten hamalau ipuinetan ageri dira oporrekin zerikusia duten elementuak: hondartza, eguzkia, bidaia... Itxurazko distira horren azpian, ordea, ez da dena zorion eta lilura. Liburua «zorion une harrapaezin horien inbentario bat» dela esan daiteke, egilearen ustez. Eta baita «atzerako kontaketa bat» ere. Horrekin lotua dago liburuaren hasierako bi aipuetako bat, Julian Schnabel artistaren esaldi bat, elkarrizketa batetik aterea: «Zergatik jarri diozu Summer izenburua erakusketari?» galdetu ziotelarik, honela erantzun zuen Schnabelek: «Udan lan egitea gustatzen zait, teilaturik gabe. Udan galdetzen diot nire buruari zenbat uda geratuko ote zaizkidan oraindik bizitzeko... Hogeita hamar bat, beharbada?». Liburuko ipuinetako protagonistak ere «galtzear, iraungitzear edo eskuetatik ihes egitear dagoen zerbaiten bila dabiltza», Canok azaldu duenez.

Mediterreaneoan girotutako liburuak eta filmak oso maiteak ditu Canok: François Ozonen Sous le sable, adibidez, Frantziako kostalde mediterranearrean kokatua; edo Erri de Lucaren liburuak bestela: «mahastiak, Toscana, izerdia...». Nahiz eta Mediterraneoan kokatua ez dagoen, giro berekotzat du John Cheeverren The Swimmer ipuina (Igerilaria). Giro hori bilatu du Beti oporretan osatzen duten ipuinetan. Idazten hasi aurreko «afinaziorako», berriz, oso gustuko dituen bi ipuingileren lanak irakurri izan ditu gehienetan: James Salter eta Samanta Schweblin.

Bi eratako ipuinak daude liburuan, Canoren ustez: klasikoak batzuk, hasiera, garapena eta amaiera dutenak; esperimentalagoak besteak, Boeing 767 adibidez: hegazkin batean zerbait oso larria gertatzear dago, eta bidaiari bakoitzaren azkeneko pentsamenduak jasotzen dira, denak segidan eta paragrafo berean, puntu eta aparterik gabe, «komunitate baten testamentua balitz bezala». Sail esperimentalekotzat du Sapore di sale ere, «[Vladimir Nabokoven] Lolita-ren bertsio labur feminista bat».

Idazleak bere joeren kontra zein bere joerei amore emanez idatz ditzake ipuinak, eta Beti oporretan liburuan bi kasuetako adibideak daude, Canok dioenez. Norberaren joeren aurka egitea ez da, dena den, erraza izaten beti, eta batzuetan ezinezkoa da. Beti oporretan idaztean, adibidez, idazkera «lehorragoa» izatea bilatu du, baina ez da inondik ere nahiko lukeen neurrietara iritsi.

Nahi gabe ere, betikora

Schnabelen aipuaz gain, beste bat ere badu liburuak hasieran, Xabier Montoiaren Beti oporretan diskoko Lurpekoen kanta-tik aterea: «Zafiro, diamante, harri bitxiak, piztien larrurik garestienak... traba besterik ez digute hemen egingo honezkero. Oro zaigu pisu eta astun orain». Beraz, Canoren Twist eleberria bezala, lurpean hasten da egile beraren Beti oporretan ere. «Uste eta nahi genukeena baino gutxiago aldatzen gara, eta beti ari gara istorio berdina kontatzen», azaldu du Canok, parekotasun horretaz ohartuta. «Ipuin liburu hau biribiltzen-eta ari nintzenean, hiru asmo neuzkan: berrehun orrialde baino gutxiago izango zituen liburu bat izatea; artista garaikideei buruz ez hitz egitea; eta idazlerik ez agertzea ipuinetan. Hiruretan frakasatu dut: liburuak 203 orrialde dauzka; artista garaikide bat agertzen da; eta idazle bat... eta erdi. Nork bere genetika literarioaren kontra borrokatzea ederra da, baina normalean galdu egiten duzu borroka hori. Zure betiko joeretara, zure betiko obsesioetara, zure betiko antsietara eramaten zaitu indar grabitatorio inebitable batek».

Ezintasun horretatik aritu beharra dauka idazleak. «Zure estiloa deitzen duzuna da zure gabezia. Eliminazioz egiteko gai zarena, hori da zure estiloa. Estiloa da miresten dituzun idazle horiek imitatzen saiatu eta frakasatu ondoren geratzen dena».

Dena den, zer den literarioa eta zer ez bereiztean, ikuspuntua aldatu egin du Canok Neguko zirkua argitaratu zuenetik —duela hamar urte— gaur egunerako tartean. «Literarioagoa iruditzen zait orain Angela Merkel, Fernando Pessoa baino; edo burger king bat, Lisboa edo Paris baino». Horrez gain, leku izenak edo garaiko erreferentzia zehatzak sartzeari zion erreparoa galdu du, eta orain gustukoa du hori egitea.


Maite Aranalde ondorengo orduetan aske geratuko da

Abokatuak baieztatu dio albistea familiari. "Bere aurkako frogarik ez dagoela" azaldu dute senideek

Maite Aranalde 2018ko irailaren 20an Espainiaratu zuen Frantziak. Ibartarraren aurka hiru euroagindu zabaldu zituen Espainiako justiziak. "Horietatik bi bertan behera geratu ziren, eta hirugarrena aztertzen ari ziren une honetan", azaldu du familiak. "Instrukzio fasea zeuden, frogak biltzen fiskalari aurkezteko, baina abokatuak esan digunez, ez dago Maiteren aurkako frogarik eta ondorengo orduetan aske geratuko da", gaineratu dute. Aukera horren jakitun zirela ere esan dute senideek, "nahiz eta Espainiako justiziarekin gauzak diren bezala izaten diren; arriskuak ere ikusten genituen. Beldur handia genuen, gauzak beste era batera joango ote ziren, baina aldi berean, esperantza ere bagenuen".

Hasiera batean gaur edo bihar eguerdian aske geratuko zela esan die abokatuak senideei, baina ondoren, Soto Del Realetik gaur bertan kaleratuko dutela jakinarazi die. Senideak Madrileko bidean dira une honetan.


Azpeitiko San Martin egoitzara eraman du bere musika Bulegok

Bulego musika taldeko Tomas Lizarazu eta Ruben Lizarralde San Martin egoitzan izan dira gaur goizean, hango egoiliarrei eta langileei beren musika eskaintzeko.

Azkoitiko taldeak adinekoen egoitzetako egoiliarrei eta langileei eskainitako kantu bat sortu du, eta inon zabaldu aurretik, egoitzetan emanaldiak egiten ari dira taldekideak. Atzo Bizkaiko bi egoitzetan aritu ondoren, gaur Azpeitikoa bisitatu dute, egoitzan ospatzen ari diren San Martin egunaren bueltako aste berezia borobiltzeko.


Boxeo jaialdia gaur gauean Kiroldegian

Boxeoaz gozatzeko aukera izango da gaur, 22:30etan Kiroldegian. Zazpi borrokaldi izango dira. Lau afizionatu eta hiru neoprofesional ariko dira.


Giro ederrean egin dute haurren danborrada Azkoitian

300 gaztetxo inguruk parte hartu dute Azkoitiko haurren danborradan gaur, apirilak 2. Sei konpainiatan banatuta, danborrak eta upelak astindu dituzte Balda plazatik hasita. Kalerik kale ibili ondoren, Oteiza frontoietan bukatu dute desfilea, geldialdiak eginda Balda plazan eta herriko plazan. Aurten hainbat berritasun izan ditu haurren danborradak: batetik, Balda plazatik irten du aurrenekoz, eta bestetik, zalduntxoen omenezko jantziekin irten du talde batek. Ane Larrañaga azkoitiarrak diseinatu du jantzia. Pixkanaka jantziak berritzen joateko asmoa du danborradaren antolatzailea den Umore Ona elkarteak; hala, datorren urterako abarketariena egin nahi dute.


'Obesidad en 360 grados', gaur gauean, ETB2n

Erreportaje berezi honetan, gizentasunaren arazoa aztertuko dugu, espezialistekin eta arazo hori bizi dutenekin hitz eginez. 23:20ean, ETB2n.

Gaur gauean, 23:20ean, 'Obesidad en 360 grados' erreportaje berezia izango dugu ikusgai ETB2n, Ana Urrutiak aurkeztutako 'Implicada' saioaren ostean. Euskal Herrian, gizentasuna hizki larriz idatzi beharra dago, helduen % 13 gizenak baitira. Datu horiek abiapuntu gisa hartuta, pertsona gizenen edo gizenak izan direnen, sukaldarien, nutrizionisten eta adituen testigantzak bilduko ditu erreportajeak.

Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundearen datuen arabera, Europako helduen erdiak baino gehiagok gehiegizko pisua dauka, edo gizena da. Euskal Herrian, % 13koa da datu hori. Haurren artean, berriz, % 10 ingurukoa da, Espainiako batez bestekotik gora (% 7koa).

Zer gertatzen ari da gure lurraldean, gastronomiaren kultura hain errotuta egonik, loditasun datuak hain handiak izateko?

Euskal Herrian tradizio gastronomikoa handia da; diru iturri garrantzitsua izaten da, baita turismoaren ardatz ere. Elkarte gastronomikoetatik hasi, eta gure etxeetako sukaldeetara zabaltzen da kultura hori.

Lehengai bikainak ere izaten ditugu gure etxeetako eta jatetxeetako sukaldeetan, barazkiak, haragia, itsasoko produktuak... Lehen sektorera egokitutako herriak dauzkagu, bai arrantzari, bai abeltzaintzari, baita nekazaritzari ere, eta milaka pertsona ari da, zuzenean edo zeharka, sektore horretarako lanean.

Gastronomiari lotutako lehen unibertsitate fakultatea dago, gainera, gurean, Basque Culinary Center. Bertan, euskal sukaldari garrantzitsuek hartzen dute parte, bai garapenean, bai sustapenean. Europan Michelin izar gehien dituen lurraldea da, 28 izar 19 jatetxetan. Horrek guztiak argi erakusten du euskaldunontzat sukaldeak eta ongi jateak garrantzi handia duela.

Gure sukaldari garrantzitsuenetako bat, Martin Berasategui, ikusiko dugu erreportajean. Munduko sukaldari garrantzitsuenetako bat ere bada, eta zazpi Michelin izar eskuratuak ditu haren ibilbidean. Gainera, Aitor Elizegi, Fernando Canales eta David de Jorge sukaldarien ikuspegia ere bilduko dugu. Azken horrek, esaterako, ebakuntza bat jasan behar izan du urdailaren tamaina txikitzeko. 110 kilo galdu ditu, eta hondarribitarrak gizentasunaren eta ebakuntza egin behar izateko arrazoiei buruzko gogoeta egin du.

Idoia izango da beste protagonistetako bat. 102 kilo ditu, eta hamar urte daramatza diabetesarekin, gizentasunaren ondorioz. Ebakuntza egingo du, eta horraino nola heldu den azalduko digu.

Elena Alustiza pediatrak, bestalde, egungo belaunaldiei buruzko diagnostikoaren larritasuna azpimarratuko du. Ikuspegi zientifikoago batetik, Josune Ayok, AZTIko nutrizionistak, etxean jatearen abantailak azpimarratuko ditu, erositako janari azkarreko menu baten eta etxean egindako baten analisia eginda.


Laugarren usakume colombaireen tiraketa

Ekainaren 12an, igandean, egingo dute tiraketa Aristerrazuko zelaian

Loatzo tiro elkarteak eta Uhartemuño kultur elkarteak Usakume Colombaireen tiraketa antolatu du laugarrenez. Datorren igandean, ekainaren 12an, egingo dute Aristerrazu baserriko zelaian. 10:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 18:00etara arituko dira tiroan.

Sei tiratzaileko serieak egingo dituzte eta 18 metrotatik botako dituzte usakumeak. Izen-ematea 28 eurokoa izango da eta usakume bakoitzagatik 4 euro jarri beharko dituzte tiratzaileek. 1.800 euro banatuko dira sarietan eta txakolina eta sagardo botilak izango dituzte opari lehen 30 tiratzaileek.


Santa Klara baserria ezagutu dute Itsas Zaporeak egitasmoaren bidez

Igandero, eskualdeko herri bakoitzean itsasoarekin lotutako esperientzia bat eskaintzen ari dira. Besteak beste, Urola Kostak gastronomian duen aberastasuna balioan jarri nahi dute egitasmoaren bitartez. Zumaian izan ziren atzo, Santa Klara baserrian.

Zumaian egin du bigarren geldialdia Itsas Zaporeak egitasmoak. Kosta Gastronomikaren barruan antolatzen dute, eta azaroan zehar, itsasoarekin lotutako esperientziak eskaintzen dituzte igandero Urola Kostako herrietan.

Santa Klaran euskal baserrien eguneroko bizimodua ezagutzeaz gain, baserriko bizilagunen eta animalien egunerokotasuna bertatik bertara ezagutzeko aukera izan zuten atzo zenbait herritarrek. Baserriko produktuak dastatu zituzten, baserria ikusi bitartean: gazta mokadutxoak izan zituzten, bertako sagardoarekin lagunduta.


Amaiur: 'ETAk ez du inoiz hilketa gehiagorik egingo'

Iñaki Antiguedadek (Amaiur) ETAren amaiera "atzeraezina" dela esan du; bere hitzetan, ez da desagertu espetxean jende ugari duelako.

Iñaki Antiguedad Amaiurrek Kongresuan duen bozeramaileak gaur ziurtatu duenez, ETAk "ez du inoiz gehiago hilketarik egingo", eta ETAk urriaren 20ko adierazpenean azaldutako jarrerak "atzerakorik ez" duela azpimarratu du.

Jorge Fernandez Diaz Barne ministroak ETAk kideak biltzen jarraitzen duela esan ostean, "daturik garrantzitsuena" Euskadin hartzen ari diren neurriak direla esan du Antiguedadek, La Sexta telebista katean egindako elkarrizketa batean. Ildo horretan, Eusko Jaurlaritzak (PPk babestuta) bizkartzainen kopurua "gutxiengora" murriztu duela azpimarratu du.

"Hori ez litzateke posible izango ETA antolatzen ari den susmoa benetan izango balute. Horrek ez du zentzurik, baina baliteke norbaitek bazterrak nahasi nahi izatea", esan du.

Fernandezek ETAren inguruan egindako beste adierazpen batzuen harira (ETAk ez zuela 2013ko hauteskundeetara arte berriro hilko esan zuen), Antiguedadek esan du "bere kordean dagoen inork" ezin dezakeela hori adierazi EAEn.

ETAk armak laster utziko ote dituen galdetuta, Antiguedadek "ikusi egin beharko" dela erantzun du; ildo horretan, bitartekotza batzorde bat dagoela ekarri du gogora, eta horren helburua ETAk armak uztea eta armategi guztiak desegitea dela azpimarratu du.

Antiguedaden hitzetan, ETAren amaiera "atzeraezina" da, baina oraindik ez da desegin jende ugari kartzelan eta atzerrian duelako; hori dela eta, ulergarria iruditzen zaio ETA "guztirako prest egotea", baina, aldi berean, "bere jendearekin zer gertatuko den jakin nahi izatea".

Azkenik, Antiguedadek esan du berak inoiz ez dituela ETAren atentatuak publikoki gaitzetsi, baina, halaber, inoiz ez dituela txalotu modu pribatuan.


‘Udako Baratze Ederrena’ aukeratuko dute hil bukaeran

Lezoko Udalak gogorarazi nahi izan du oraindik zabalik dagoela Kutxa Ekoguneak antolatutako Udako Baratze Ederrena lehiaketa eta, hortaz, Lezoko udal baratzeak garaiz direla oraindik parte hartu ahal izateko. Zortzi finalisten lursailen argazkiak publiko egingo dira hilaren 30ean.

Argazkiak irailaren 25a baino lehen bidali beharko dira helbide elektronikora, eta hiru irabazle hautatuko dituzte, lehenak 80 euroko balioa duen tokiko produktuen saski bat jasoko du, bigarrenak 60 eurokoa, eta 40 euroko balioa duen saskia hirugarrenak. Era berean, lehiaketan bozketa bitartez parte hartzen dutenek 30 euroko balioa duten tokiko produktuen bi saskiren zozketan parte hartuko dute.

Honakoak dira parte hartu ahal izateko baldintzak:

Argazkiak uda honetakoak izan behar dira, abuztuaren 1etik aurrera ateratakoak, beraz.

Baratze Parke Sareko kide izatea.

Hiru argazki bidaltzea:

Lursaila agertzen den argazki nagusia.

Lursailaren zenbakia agertzen den argazkia.

Lursaila Baratze Parkean dagoela erakusten duen argazki panoramikoa.

Irizpide hauen arabera hautatuko dira baratze ederrenak:

Lore eta barazkien aniztasuna eta osasuna.

Lurraren kalitatea.

Baratzaren konposizioa.

Koloreen edertasuna.


Aralarko larreetara joateko prest

Aralarko Larreen Irekieraren Eguna ospatuko dute hemeretzigarren urtez Larraitzen; egun osoko egitaraua antolatu dute iganderako.

Beste behin, eta aurten hemeretzigarrena izango da, Aralarko Larreen Irekiera ospatuko dute Larraitzen. Joxe Antonio Irastorzak Enirio-Aralar Mankomunitateko basozainak gogoan du Aralar eta abeltzaintzaren arteko harremanaren mugarri garrantzitsua 1991ean izan zela: «Urte hori izan zen lehenengoa epea jarri zena ganadua Aralarren egoteko, eta horrela mendiari atsedena emateko. Apustua egin zuen Mankomunitateak, eta gero honen ondorioa ikusita ere oso pauso garrantzitsua izan da». Larreratzearen hasiera egunari garrantzia eman nahi izan zitzaion, eta horrela 1998an hasi ziren maiatzaren 1ean festa antolatzen Larraitzen.

Irastorzak garbi du: «Abereek behar dute Aralar, eta Aralarrek behar ditu abereak. Modu kontrolatuan egin behar da, gainkarga handirik gabe, baldintza onetan bazka izan dezaten abereek». Aralarrek duen itxura berezi hori, alfonbra moduko zelaiekin, ganadurik gabe ezinezkoa izango zela gaineratu du Irastorzak.

Maiatzaren 1ean antolatzen den egunak arrakasta handia lortu du urteen poderioz eta jende ugari joaten da bertara. «Urtero-urtero antzeko festa antolatzen dugu Larraitzen. Jendeak jarraipen dezentea egiten dion festa da», esan du Irastorzak, eta gaineratu du salmenta postuak jartzeko eskaera handia dagoela.

Postuak 10:00etan irekitzen badira ere, nolabait egunari esanahia ematen dion ekitaldia 12:00etan izango da: hainbat abere Aralarko larreetara abiatuko dira Larraitzetik. Abere gutxi joaten dira une horretan, festarekin ez baita oso bateragarria.

Ekitaldiaren ondoren hainbat ikuskizun eta emanaldi izango dira, eszenatokiaren inguruan. Esnaola aizkolaria, esaterako, bost metroko alturan ariko da enborra mozten. Ordubete inguruko saioa eskainiko du Juan Mari Beltranek eta bere taldeak, hainbat musika instrumentu maisuki joz. Nabarralde taldekoek ere Ausa-Gaztelu Eguna ospatuko dute, eta euren adierazpena egiteko aukera izango dute. Bertsolariak ere ez dira faltako. Arratsaldean ermita aurrean erromeria izango da. «Larraitz izanik, erromeria izatea merezi du, nahiz eta ni mutikoa nintzeneko garai haietako erromeria giroak behera egin duen», esan du Irastortzak.

Autoak ezingo dira Larraitzeraino eraman eta Abaltzisketatik eta Zaldibiatik autobusak aterako dira festa gunera joateko. «Jende fidela da bertara joaten dena», esan du Irastorzak. «Iaz eguraldi txarra egin zuen. Ea aurtengoan iaz joandako jendea asetzen dugun».

Aralarko larreetara joango den abere kopurua azken urteotan betiko moduan dabilela dio Irastorzak: «Nahiz eta ganaduzaleak pixkana gutxitzen joan, normalki daudenak gero eta abere gehiagorekin daude. Ardiak 17.000 inguru izango dira; behiak 850 inguru badaude izena emanda, eta behorrak 750 inguru». Maiatzaren 1ean irekitzen da, beraz, larreetara abereak eramateko epea eta urtarrilaren 31n bukatuko da.

Egitaraua

10:00. Postuen irekiera.

11:00. Jesus Mujika eta Josu Puldain trikitilariak.

11:30. Aralar, egungo Gipuzkoa eta Nafarroa lotzen dituen mendikatea emankizuna, Nabarralderen eskutik.

12:00. Aralarko Larreak irekitzeko suziria. Ondoren, Juan Mari Beltran eta bere taldearen saioa. Jarraian, Jose Mari Esnaola aizkora erakustaldia. Bixente Gorostidi eta Mikel Mendizabal bertsolariak ere ariko dira. Abere erakusketa ere izango da, eskulangintza saioak eta bertako produktuen salmentarekin batera.

17:00. Erromeria, Jexux Mujika eta Josu Puldain trikitilariekin.


Gutxienez 11 lagun hil dituzte Bagdaden, auto bat leherrarazita

Gaur goizean auto bat leherrarazi du ekintzaile suizida batek, eta gutxienez 11 lagun hil ditu. Jende asko zebilen Bagdadeko kaleetan autoa leherrarazi duenean. Leherketak eraikin bateko fatxada bota du, eta zortzi lagun hil eta hamarnaka zauritu dira. AEBek gidatutako behin behineko gobernuaren hiru ibilgailuri ere eragin die eztandak, hiru lagun hil, eta bost zaurituz. Hildakoen artean bost atzerritarrak dira.

Hildakoen artean bost atzerritar daudela baieztatu du hango lehen ministro Ijad Alauik; bi Erresuma Batukoak eta dira, beste bi estatubatuarrak eta bat frantsesa.

Eztanda gertatu denean, inguruko bizilagunak joan dira eroritako eraikinaren hondakinetatik jendea ateratzera.

Autoen ingurura, berriz, dozenaka lagun joan dira, eta "Amerika Jainkoaren etsaia da" eta antzekoak esateari ekin diote. Leherketak eragindako autoak erre egin dituzte.


Ehunka ekitaldi egin dira asteburuan herriz herri

400 lagunetik gora izan dira baraualdian, Uribetxebarria eta larri diren presoak aska ditzatela eskatzeko

Ehunka ekitaldi egin dira asteburu honetan Euskal Herrian barrena, Josu Uribetxebarria eta gaixotasun larri bat duten gainontzeko hamahiru presoak aske utz ditzatela eskatzeko. Hirurogeita hamar herritan baino gehiagotan egin dira mobilizazioak, Herrira mugimenduak jakinarazi duenez. Horietako askotan, 24 eta 48 orduko baraualdiak egin dituzte laurehun lagun inguruk.

Asteburuan, Euskal Herri osoko kale eta plazetan entzun ahal izan da Uribetxebarria eta gaixorik larri dauden presoak aske uzteko aldarria. Donostiako Ospitalean, 24 lagun daude gose greba mugagabean; horien artean, Garbiñe Errekondo eta Iñaki Errazkin Gipuzkoako Foru Aldundiko gobernuko kideak (Bildu). Batzuek bi astetik gora daramate baraurik. Donostian bertan, beste ehun bat pertsonak egin dute baraualdia. Iruñean, berrogei lagun batu dira baraualdira, eta Barakaldon, hamabost, Gurutzetako Ospitale aurrean. Beste hamaika herritan bezala, Gasteizen, Baionan, Donibane Garazin, Larrabetzun, Etxarrin, Zumaian, Hondarribian, Oñatin, Basaurin eta Usurbilen ere izan dira baraualdi eta mobilizazioak. Azken horretan, Mertxe Aizpurua alkateak eta Xabier Mikel Errekondo Amaiurreko diputatuak ere hartu dute parte. Arrasaten, Uribetxebarriaren jaioterrian, manifestazioa egin zuten ostiralean zortziehun bat lagunek. Hainbat herritan etengabeak izan dira manifestazio, elkarretaratze, eskuorri banaketa, batzar, eta abarrak.

Nazioartetik ere iritsi dira preso gaixoen egoera salatzeko eta elkartasuna adierazteko mezuak: Irlandatik, Saharatik, Boliviatik, Argentinatik...

Atarrabiako itxialdia, salatua

Atarrabiako udaletxean egindako itxialdia salatu egin du Carmen Albak, Espainiako Gobernuak Nafarroan duen ordezkariak. Udaletxean hartu zuten aterpea baraualdia egin zuten hamabost lagunek, eta horri buruzko txosten bat bidaliko du Albak Espainiako Auzitegi Nazionalera. Pedro Jose Gastearena alkateak (Bildu) «harrituta» hartu du berria, eta azpimarratu du itxialdian ez dela istilurik izan. «Ez dut ulertzen nola sor litekeen polemika halako gai batekin», gaineratu du.


Kale neurketa

Zalaparta dezente piztu da euskararen azken kale neurketaren emaitzekin. Oro har, ez dira onak, ez. Baina bere tokian kokatu behar dira, negarrari ekin aurretik.

Kale neurketarena metodo atipiko bat da, ezohikoa. Argazkia beti antzera eginda, balio lezake argazki arteko bilakaera antzemateko. Balioa irabazten du, ordea, inkesta estatistikoekin gurutzatuta. Are gehiago irabaziko luke erabileraren neurketa sistema oso bat garatuko balitz, biziberritze prozesuaren beste adierazleekin bateratuta.

Duela bost urte kale erabilerari sabaiak ikusi zitzaizkion, eta oraingo neurketak sabai horiek berretsi egin ditu. Badira datu onak –gazteen eta emakumeen lidergoa–, baina baita arriskua adierazten dutenak.

Lanean ari gara, baina, are gogorrago bost urtetik hona; lanean, gauzak ezberdin egiteko, eraginkortasun bila; lanean, hiztunak aktibatzeko eta euskararen baldintza sozialak hobetzeko. Elkarrekin ari gara lanean, bateko eta bestekoak, indarrak metatuta ahal handiagoa izango dugulakoan. Elkarrekin bide berrien bila, bost urte barru joera alda dezakegula sinetsita. Gogotsu eta bizi, inertzia aurka daukanak lana baitu eguneroko afana.


Igerileku berritua zabalik berriz

Doikuntza lan batzuk egiteko ostegunean itxi zuten Oiardo Kiroldegiko igerileku berritua zabaldu dute berriz larunbat honetan.

"Ostegunean igerilekuko instalakuntzan izan ziren arazoak konpondu ditugu", zioen ostiralean sare sozialen bidez Usurbilgo Udalak. Larunbat goiz honetan zabaldu dute berriz ekainaren 10ean zabaldu zuten igerileku berritua. "Betiko ordutegian eta ikastaroak ohi bezala eskainiko dira", ohartarazi du Udalak.

Ikastaro berriak

Oiardo Kiroldegiak plazaratu du jada uda parterako ikastaro eskaintzaren gaineko informazioa. Izerdi patsetan amaitzeko hamaika proposamen dituzte ate joka dugun uda parterako. Izen ematea zabalik dago saio guztiotarako:

-Haurrentzat: igerilekuko ikastaro eskaintza zabala, Kirol Txokoa, eskalada.

-Helduentzat: igeriketa ikastaroak, pilates, GAP+tonifikazioa, Bodyfit, 3. adina, streching, spinning.

-Haur eta helduentzat: igeriketa entrenamendu pertsonala.

Sakoneko berritze lanak

Joan den urritik igerilekuen eremua sakonetik eraberritzen aritu dira hilabeteotan. Batetik, igerileku txikia handitu dute. Kafetegi edo Kiroldegi sarreraren eremuko zati bat baliatu da horretarako. Etorkizunean, 0,75 metrotik hasi eta 1,2 metrorainoko sakonera izango du. Handitzearekin batera, lehen zeuden oztopo arkitektonikoak ezabatu dituzte eta irisgarri bilakatu dute igerileku txiki handitua.

Zaharkituak zeuden azpiegiturak ere berritzen aritu dira; besteak beste, uraren filtrazio eta klimatizazio sistemak.

Igerilekuko baldintzak hobetzeak, gainean duten eskubaloi eta bestelako kirol jarduera hainbaten pistan hoberako eragitea aurreikusten du Udalak. Orain arte bertan pilatzen zen beroa hainbestekoa ez izatea, tenperatura baldintzak hobetzea espero dute.

Hobekuntza proiektu zabalagoaren baitan

Lanok ez dira Udalak Kiroldegian egin asmo dituen hobekuntza puntualak. Eraberritze eta hobetze proiektu zabalago baten baitan kokatuak daude. Egitasmo horretako lehen fasea litzateke honakoa. Etorkizunean, zehazteke dago noiz, balizko bigarren fase batean, Kiroldegiko eraikin osoaren irisgarritasun baldintzak hobetu nahi dituzte. Hirugarren fasean aforoari dagozkion hobekuntzak bideratuko lituzkete eta laugarrenan, egun berritzen ari diren igerilekuen eremua uda garaian kanpoko erabilerarako baliatzeko lanak egitea litzateke asmoa. Horri begira, igerileku handia inguratzen duten leihoak handitu dituzte. Horri esker, argitasun handiagoa izango du eremuak.

ZENBAIT DATU

Obren hasiera: 2018ko urria.

Aurrekontua: 760.000 euro inguru (Foru Aldundiaren 250.000 euroko diru-laguntza).

Lanok bideratzen ari den enpresa: Mariezcurrena.

Lanen xehetasunak: igerileku txikia handitu eta irisgarri bihurtzea. Igerilekuko instalakuntzen eta azpiegituren eraberritzea.

Proiektuaren sustatzailea: Usurbilgo Udala.

Laguntzailea: Gipuzkoako Foru Aldundia.


Amaiera eman diote 75. Hondartza Futbol Txapelketari

Gaur, maiatzak 4, amaiera eman diote 75. Hondartza Futbol Txapelketari. Lehiaketako finalak jokatu dituzte 10:30ean hasita; hain zuzen, kimu neskek eta mutilek, eta senior neskek eta mutilek.

Bestalde, aurtengo azken jardunaldian keinu berezia egin diete aspaldiko jokalariei. Hala, duela 25 urte (txapelketaren 50. urteurrenean) jokatutako finalak eta emakumeen lehenengo txapelketako finalak errepikatu dituzte.

Seniorren kategoriari dagokionez, Kebidek taldea gailendu da nesken ligan, eta bigarren postua eskuratu dute Kupelakoek. XV. Emilio Olazabal Kopan partidua berdindu dute Katixa eta Lukas ardotegia taldeek; beraz, penaltiak egin dituzte, eta Lukasekoek erdietsi dute garaipena. Mutilen ligan Asti Pinturak eta Hortz Klinika taldeek ere norgehiagoka berdindu dute, eta Astikoak izan dira nagusi penaltietan. XXIV. Juan Irigarai Kopa, aldiz, Talai Mendikoek eskuratu dute, eta bigarren egin dute Arrano taldekoek.

Hona hemen 75. Hondartza Futbol Txapelketako helduen finaletako emaitza guztiak:

Seniorrak

Senior nesken liga: Kebidek 3 - 1 Kupela

Senior neskak, XV. Emilio Olazabal Kopa: Katixa 2 - 2 Lukas ardotegia

Senior mutilak liga: Kosta Hortz Klinika 1- 1 Asti pinturak

Senior mutilak, XXIV. Juan Irigarai Kopa: Talai Mendi kanpina 2 - 1 Arrano taberna

Emakumezkoen I. edizioko finalen errepikapena

Senior nesken liga: Antoniano-Txangurro/Arazi

Senior nesken kopa: Eguzki/Lagunak 2 - 0 Txiki Polit taberna

50. urteurreneko senior finalen errepikapena

Senior mutilak liga: Telesforo 2 - 2 Kezka

Senior mutilak kopa: Iturrondo 2 - 1 Asegarce


Joseba Mujika da Elorrioko EAJren hautagaia

Gaur egun alkateordea da Mujika. Ana Otadui Bizkaiko Batzar Nagusietan presidente izateko hautagaia da, eta horregatik ez da alkatetzarako aurkeztuko.

Elorrioko EAJk azaldu du azaroaren 8an hartu zutela erabakia asanbladan, baina orain arte ez dute jakitera eman. Mujikak alkateorde lez duen esperientziari garrantzia eman diote jeltzaleek, eta udalaren ibilbidea baloratu dute: "Joseba Mujikak bere gain hartuko du etengabeko berrikuntza eta hobekuntza prozesuetan murgilduta dagoen udala zuzentzeko erronka, elorriar guztien bizitza kalitatea eta ongizatea bermatzeko". Bere helburuak, "herrian aberastasuna eta enplegua sortzeko oinarriak sendotzea, hiri ingurune atseginagoak eta iraunkorragoak sortzeko gai izatea eta behar gehien dutenekin solidarioagoak izatea" dira. 2015eko maiatzean ospatuko dira udal hauteskundeak, eta elorriarrek erabakiko dute zein alkate gura duten.

Gainera, Elorrioren ereduaz ere iritzia eman du Mujikak prentsa oharrean. "Tentsio politikoa nabarmen jaitsiko den Elorrio, dinamikoa, kultura eta turismo jarduera handia izango duena" lortu gura duela dio, besteak beste. Zuzenbidean lizentziatua da Mujika, eta Kudeaketa Publikoan eta Hirigintzan aditua.


Carpiori txartel gorria kendu diote, eta Guichoni horia

Lehiaketa Batzordeak Alavesek aurkeztutako errekurtsoaren zati bat onartu du, baina Manu Garcia, Victor Laguardia eta Jagoba Beobideren txartel horiak mantendu ditu.

Llagosteraren aurkako partidan Javier Carpiok ikusi zuen txartel gorria eta Facundo Guichoni atera zioten txartel horia baliogabetu ditu Lehiaketa Batzordeak, Alavesek jarritako errekurtsoaren zati bat onartuta. Manu Garciaren lehenengo txartel horia eta Victor Laguardiak eta Jagoba Beobidek ikusi zituztenak mantendu ditu.

Erabakian, batzordeko kideen arabera, Carpioren txartel gorriaren kasuan, "jakina da Ruiperez Marin epaileak aktan adierazitako ekintzak ez zirela gertatu". Ez zuen eskuarekin ukitu.

Guichonen txartel horian arrazoibide bera erabiltzen du. "Batean zein bestean jokalariek ez zuten baloia eskuarekin ukitu".

Erabaki honen ostean, Javier Carpio prest legoke Errege Kopako partida jokatzeko, Numantziaren aurka 20:30etan.


Espainiako bandera jartzeko agindua iritsita, bilerara deitu dituzte herritarrak

Euskal Herriko beste hainbat herritara bezala, Oiartzungo Udalera Espainiako bandera jartzeko agindua iritsi da. Hori horrela, ikurriñaren aldeko kanpaina bat martxan jartzeko asmoa dute eta horretarako Ikurriñaren aldeko Oiartzungo herri ekimena sortu da.“Zoritxarrez bandera jartzeko agindu hori nahi eta nahiez bete behar du udalak. Espainiatik datorren inposaketa berri honen aurrean, salaketaz harago, erasotuaren aldeko defentsa eta aldarria egin behar dugu, ikurriñaren aldeko aldarria alegia”, azaldu du taldeak. Martxan jarriko den kanpainaren helburua argia da: “Ikurriñak merezi duen babes eta begirunea sustatzeko izugarrizko uholdea sortzea”.

Hori guztia aurrera eramateko, datorren asteartean, hilak 5, bilera egingo dute udaletxean, 19:00etan. Herritarrei parte hartzeko deia luzatu diete.


Erriberako melokotoia

Melokotoi feria ospatuko dute gaur Sartagudan. Hamar kiloko kaxak 12 euroan salduko dituzte; 10.000 kilo inguru jarriko dituzte salgai

Melokotoien eguna da gaur Sartagudan (Nafarroa). Bertako produktu hori ezagutarazi eta sustatzeko ospatuko dute VII. Melokotoi Feria. Diego Iturriaga pilotaria eta Erriberako Landa orfeoia arduratuko dira pregoiaz. 11:30ean hasiko da azoka. Produktua zuzenean saldu eta erosteko aukera egongo da, hau da, «kalitatezko fruituak merkatu bide justuago baten bidez eskuratzeko aukera», antolatzaileen arabera.

Kiloa euro bakarraren bueltan salduko dute, eta hamar kiloko kaxa, 12 euroan. Sartagudako sei nekazarik salduko dute aurtengo uzta, eta 10.000 kilo melokotoi inguru jarriko dituzte salgai. Baby gold barietatea izango da nagusi. Guztira, 38 saltoki izango dira herriko kale nagusian.

Melokotoia Andosillako (Nafarroa) ardoarekin dastatzeko aukera ere egongo da frontoian, doan. Horrez gain, melokotoi lursailak trenez bisitatu ahal izango dira. Artisautza azoka bat egongo da, eta puzgarriak jarriko dituzte haurrentzat.

12:00etatik 12:30era, udaletxean, melokotoiz eginiko azkenburukoen lehiaketa egingo dute. Pertsonako postre bana prestatuko dute, eta hiru saridun izango dira. Feriako produktuen saski bat ere zozkatuko dute. Txartelak postuetako batean egongo dira eskura.

Eskola publikoko patioan, 14:30ean, herri bazkaria egingo dute. Bertako produktuekin prestatuko dute. Hamar euroan emango dute menua: entsalada mistoa, txahalki gisatua patatekin eta Sartagudako melokotoia ziropatan. Haragirik jaten ez dutenentzat, barazki menestra egongo da. Azkenik, 18:00etan, gazteen esku-pilota partidak egongo dira, herriko kiroldegian.

VII. Melokotoi FeriaGaur, Sartagudan (Nafarroa).


Udarekin harri orri ar

Gaur euria egin du, eta zinez estonagarria izan da kalean udarekin topo egitea.

-Jaio eta berehalako negarrak ez al zaizkizu sekula baretuko? -galdetu diogu goitik behera bustitzen gaituen euri finarekin gogaituta.

-Negarrak baretzen nau ni, beraz, negar egin behar dut baretzeko, eta hala egingo dut hil arte. Baina nahi baduzu, harri orri ar egingo dugu, eta irabazleak erabaki dezala hemendik aurrerako nire tenorea.

Buruarekin baietz eginda onartu diogu desafioa.

-Harri, orri, ar!

Guk, eskua luze, orria. Ezin zuen bestela izan. Udak, ordea, bi atzamar besterik ez. Artaziak. Akabo!

Hortaz, bai: euriak ez du etenik izango uda honetan. Beraz, zer hoberik irakurtzea baino? Etxearen epelean ala lurralde urrunen babespean. Nahinon, baina liburua beti eskuan.

Harri orri ar irakurle klubak proposamena egin nahi dizu: uda honetan, irakur ezazu Danele Sarriugarteren “Erraiak” nobela, eta irailean etorri zaitez liburuaren inguruko gorabeherez berba egitera.

2012an idazle gazteentzako Igartza beka eskuratu zuen Sarriugartek, eta sari horri esker, 2014an “Erraiak” nobela ekarri digu, argitaratu eta berehala kritika on ugari jaso dituena. Hasi eta buka begiak (eta belarriak) zabal-zabalik irakurriko duzun liburua da. Abisatuta zaude.

Behin liburuaren ORRIak irakurrita, irailaren 19an elkartuko gara buruan pilatu zaizkigun HARRIkadak askatzeko, ARdo gozo baten laguntzaz. Bitartean, irakurketa on!


Emakumea Pilotari ekimena martxan da

18 urtetik gorako emakumeei zuzenduta dago, eta emakumeak pilota mundura erakartzea du helburu. Pala eta teniseko pilota dira erabiliko diren materialak.

Astearteetan izango dira saioak, 19:15etik 20:45era bitartean, Zizurkilgo Intxaur frontoian. Ikastaroaren prezioa 130 eurokoa izango da, asegurua barne.

Izena eman nahi izanez gero, 655 71 94 92 telefonoa edo ainhoa.pilota@kirolak.net helbide elektronikoa erabil daitezke.


Bukatu dira oporrak, orain egunerokotasunera buelta

Ekainetik irailera, abuztu osoa, hamabostaldi bat, aste bete... Edonola bada ere lasarteoriatar asko oporretara joan da udara honetan. Gehienak herritik kanpo ibili dira, egunerokotasuna alde batera utzita, baina gutxi batzuk herria zaintzen geratu dira. Tamalez oporrak bukatu dira gehienentzat eta eguneroko bizitzara bueltatu behar da. Horregatik, kalera atera gara lasarteoriatarren oporrei eta berri jakiteko.

Maider Alkorta

Opor luzeak izan ditut, bi hilabete. Hala ere, kanpoan aste bete soilik egon gara eta ongi aprobetxatutako astea izan dela esan dezakegu.

Gainera, hemen eguraldi kaxkarra egin du eta eguzkia atera den gutxietan, hondartzara joan gara.

Egunerokotasunera itzultzea dator orain. Udan umea berandu esnatzen zen eta lasai ibiltzen ginen. Orain ordutegia aldatu beharra dugu.

Astelehenean hasten naiz lanean eta gogorra egingo zait goizago esnatu, umea esnatu, haurtzaindegira eraman, etab. egitea. Baina moldatuko gara.

Jon Sarasola

Oporrak oso ongi igaro ditut. 6 lagun joan gara Interrail egitera eta hamabost egunetan Alemania eta Europako hiriburu batzuk ikusi ditugu.

Ero moduan ibili gara batetik bestera eta neketsua izan da, baina pena merezi izan du.

Txarrena Lasarte-Oriara itzuli eta lanera bueltatzea izan da.

Hainbeste egun kanpoan pasa ondoren, zail egiten da lanean berriro hastea.

Gainera, egun hauetan ez da lan askorik egon dendan eta aspertu xamar ibili naiz.

Kontxi Sanz

Oraindik ez gara oporretara joan. Udara hasieran egun batzuk hartu genituen, baina aurrerago joango gara. Hemen eguraldi txarra egin du, ezin izan gara hondartzara joan eta beste gauza batzuk egitea besterik ez genuen. Baina nahigo dut udara honetako freskoa beste urteetako beroa baino.

Pepi Plaza

Primeran, oso ongi pasa dugu. Herrian egon naizen hilabete eta erdia ongi etorri zait pilak kargatzeko.

Txarrena familia osoa bildu ezin izana da. Honetaz gain, ez zait itzulera zaila egin, hango lana eta hemengoa berdintsua baita niretzat.

Francisca Hernandez

Aurten ezin izan gara oporretara joan eta hemen geratu gara herria zaintzen. Gainera, hemen eguraldi txarra egin du eta eguzki egunak aprobetxatu behar izan ditut zakurrarekin paseatzeko. Honela, aurten ez dugu arazorik izan oporretatik bueltan.

Javi Pascual

Udako oporretan oso ongi ibili gara, baina haurrak txikiak ditugunez ezin izan dugu guk nahi bezain beste disfrutatu.

Egunerokotasunarekin hautsi eta aldatzea ongi dator, hemengo gauzak ahazten dituzu eta beste giro batean bizi zara.

Txarrena itzultzerakoan dator.

Ni orain langabezian nago, baina lanean nengoenean oso zail egiten zitzaidan fabrikara bueltatzea eta lan erritmoa berriro hartzea.

Pedro Arribas

Hamabost egun izan ditut eta alde batetik bestera ibili naiz. Baina egun batzuk hemen egin ditut, gurasoekin Burgosen egon naiz eta lagun batzuekin Iratxen, Lizarran.

Eguraldi txarra alde batera utzita, oporrak disfrutatu ditudala esan daiteke.

Helburua lasai egotea zen eta lanik ez egitea zen.

Okerrena orain dator, lanera berriro ohitzea.

Lan fisiko handia egiten dut eta hamabost egun ezer egin gabe egotea asko antzematen da.

Hala ere, urteak aurrera egin ahala itzulera errazago egiten da eta azkarrago itzultzen zara egunerokotasunera.


Galtzaundi Euskara Taldea eta Tolosaldeko Ataria Laskorain Ikastolan

Galtzaundi Euskara Taldea euskararen erabileraren inguruko hausnarketa bultzatzen ari da Tolosako ikastetxeetan, eta gaur Laskorain Ikastolan izan da, bertako batxilergoko ikasleekin elkartuz. Saioa aprobetxatuz, Tolosaldeko Atariak bere proiektua aurkeztu die ikasleei.

Aurretik Hirukide ikastetxean izan dira Galtzaundi Euskara Taldea eta Tolosaldea Ataria eta ostiralean Orixe institutuan izango dira.


Uxue Frailek ere marka hobetuta irabazi du G2H-a

Ehunmilen 10. urteurrena errekorren urtea dela esan daiteke. Korrikalarien eta boluntarioen kopuruari dagokionean marka guztiak hautsi badira ere, korrikalarien emaitzetan ere gauza bera gertatzen ari da. Gizonezkoetan bezala, emakumezkoetan ere, marka berria jarri du Uxue Fraile donostiarrak: 12:11:21. 2015ean Silvia Triguerosek egindako denbora lau minutuan gainditu du (12:15:34).

Bigarren emakumezkoa Elixabet Ursua irundarra izan da (13:51:43) eta hirugarrena, Amaia Otxoa donostiarra (14:07:02).

Uxue Fraileren asmoa 12 ordutik jaistea zen, San Adriandik aurrera joan ahala posible ikusten baitzuen helburu hori lortzea. Hala ere, azkenean, 12:11:21 egin izan du, eta Triguerosen denbora hobetuz.


Onartu dira auzoetako jaietarako eta kultur jardueretarako diru laguntzak emateko oinarriak

ONARTU da auzoetarako jaietarako eta kultur programa edo jardueretarako diru laguntzak emateko araudia. Joan den martxoaren 1eko Gobernu Batzarrean onartu ziren. Aurtengoarekin bi urte dira araudi hau indarrean dagoela, eta honen zergatiaz galdetuta, Beatriz Fernandino kultura zinegotziak adierazi du, orain arte diru laguntzak modu deskontrolatuan ematen zirela: ´gai honen inguruan nahaste haundia zegoen, batzuei programaren %100a ematen zitzaien, besteei %30. Azken finean, diru publikoa da, denon dirua da, eta ematen dena justifikatu beharra dago. Orain arte ez zen justifikatzen` adierazi du. 2007an kultur programetarako 37.934 euroko kopurua dago onartua. Auzoetako jaietarako, aldiz, 19.115 euroko partida dago onartuta.

Eskaria nola egin

Diru laguntzak eskatzeko eskaera orria bete beharra dago. Eskaera orria Udaleko Erregistroan edo www.hernani.net helbidean aurki daiteke. Eskaera orriarekin batera, araudiak eskatzen duen dokumentazioa aurkeztu behar da. Paperak aurkezteko deialdia Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean agertuko da eta publikatu eta 30 egunetara bukatuko da aurkezteko epea. Eskaerak ebaluatzeko irizpideak Araudi honen arabera kultur jarduera eta programen kasuan, diruz lagunduko dira ´jarduera kulturalak sustatu eta zabaltzeko programak, edo ekintzak, kultur erakundeek prestatutako argitarapen edo jaialdiak, dantza, antzerkia, folklorea, arte plastikoak, ikus-entzunezkoak, liburutegiak eta abarrekin zer ikusia dutenak`. Auzoetako jaiak ere diruz lagunduko dira. Araudiak ere badio ez direla diruz lagunduko ´Kultura Delegazioarekin zer ikusirik ez duten jarduerak, zerga bete-beharrak eguneratuta ez dituzten elkarteen jarduerak eta aurreko edizioetan jasotako dirulaguntza justifikatzeko memoria entregatzen ez dutenen jarduerak`. Gai honen inguruan, zenbait eztabaida izan da, esate baterako omenaldien gaiarekin. Honen berri galdetuta, zinegotziak erantzun du: ´dirua kultur ekintza edo auzoko jaietarako eskatzen da, ez omenaldi baterako. Omenaldirako subentzioa behar bada, beste bide batetik eskatu beharko da`. Eskariak ebaluatzeko kontutan hartuko dira, kultur jardueren kasuan: programaren ezaugarriak, eskaria egiten duen erakundearen ezaugarriak eta finantza baliabideak. Auzoetako jaien kasuan, programaren ezaugarriak ebaluatuko dira.

Diru laguntza ematea

Eskatzaileak erantzunaren berri jasoko du idatziz eta arrazoituta. Eskaera onartua dagoenean, dirulaguntzaren %60 emango da. Gainerako %40 a zenbait agiri aurkeztean emango da: memoria, balantze ekonomikoa, gastuen agiriak eta dokumentazio grafikoa.


NATOko sei soldadu hil dira Afganistanen

Hildakoen inguruko daturik ez du eman NATOk. Erasoa baieztatu aurretik, Erresuma Batuko Defentsa ministerioak jakinarazi du bere herrialdeko sei soldadu desagertuta zeudela.

ISAF Segurtasuna Laguntzeko Nazioarteko Indarretako sei soldadu hil dira Afganistan hegoaldean, bonba baten leherketaren ondorioz. NATOk Afganistanen duen misioa da ISAF.

NATOko iturriek azaldu dute atzo izan zela erasoa, baina ez du hildakoen daturik zabaldu.

Hildakoak baieztatu baino lehen, Erresuma Batuko Defentsa ministerioak jakinarazi du bere herrialdeko sei soldadu desagertuta zeudela, eta beharbada Afganistanen izandako leherketa batean hil direla.


Loinatz zelaian belar artifiziala jartzeari buruzko zuzenketa

GIZARTEA // Atzoko HITZAn Loinatz futbol zelaian belar artifiziala jartzeko proiektua eta lanak kontratatzeko baldintza plegua udalbatzak aho batez onartu zela argitaratu bazen ere, EH Bildu abstenitu egin zen. EH Bilduk egokia ikusten du Loinatzen belar artifiziala jartzea, baldin eta bera jartzeko diru laguntza lortzen bada. Izan ere, kostu handiko lana denez, udalarentzat karga handiegia litzateke obraren kostu osoa bere gain hartzea.


Villacampak ez ditu galdutzat jo Oroz eta Egurrola

FUTBOLA. Angel Villacampa Athleticen emakumezkoen entrenatzaileak atzo egin zuen klubarekin kontratua denboraldi batez berritu ondorengo lehen agerraldia, telematikoa. Bolo-bolo dabil Maite Oroz eta Damaris Egurrola beste talde batera joango direla datorren sasoian, baina entrenatzaileak ez ditu galdutzat jotzen: «Ea denboraldi askotan jarraitzen duten gurekin. Badakit klubak asko egin duela bien alde». Ane Azkona, Oihana Hernandez eta Oihane Valdezate gazteak lehen taldean egonkortu izanari garrantzia eman zion, baita Erika Vazquezek jokatzen jarraitzeari ere: «Klonatu egin beharko genuke, zelaian eta zelaitik kanpo taldearentzat daukan garrantziagatik». Amaia Peña atezain fitxatu berriari laudorioak bota zizkion, eta aitortu zuen ez dakiela Vanesa Gimbert eta Amaiur Sarriegik taldean jarraitzeko erabakia hartuko duten. Iragarri zuen taldeak hiru bat astez entrenamenduak izango dituela udako oporren aurretik, eta ez zuen gezurtatu Real Madrilek bera fitxatu nahi izana.


Morlansko bizilagunek bat egin dute San Sebastian eguneko hasierarekin

Morlanstarrak auzo elkarteak gauerdian balkoietara eta leihoetara ateratzeko deia luzatu zuen, eta bizilagunek ez zuten hutsik egin. Sukaldari txanoekin, egurrezko xaflekin, makilekin edo bakoitzak zuenarekin, gauerdia izan orduko, musikaz eta soinuz bete zen Leire plaza. San Sebastian martxa jo orduko, festaren hasiera ospatu zuten.

Diana ere jo zuten, eta izugarrizko giroa izan zen balkoi eta leihoetan.