Herritarrak protagonista, zaletu nahiz artisauen artean

Aspaldiko herri ordezkaritza zabalena izan du 25. Artisau Azokak.

Frontoiko ertz anitzetara begiratu eta hantxe herritar bat. Azken urteotako herri ordezkaritza zabalena ikus zitekeen Aitzaga Elkarteak azaroaren lehenengo egun honetan antolatu duen artisau azokan. 25. edizioak ere herri ordezkaritza erakarri du eta ez nolanahikoa. Hiru artisau postu. Iragan asteko aldizkarian iragarri genizkizuenak; Zorione Mendez Martin "Marrak" proiektuarekin; Jurgi Fuentes Goikoetxea adar eta maskorren postuarekin; eta Inma Arroyo Iruretagoiena "makramen" teknikaz apaindutako birziklatutako objektuekin.

Baina handik hurbil, Udarregi Ikastolako DBH4-ko ikasleak zeuden, gozogintza produktuekin. Jasotako laguntza ikasbidaiara bideratuko dute. Eta frontoi sarreran, beste itzulera bat; urte luzez herriko ospakizun nagusiak girotu dituen talogileena. Etenik gabe aritu dira lanean. Eta nola ez, usain ezin gozoagoa zerion postu inguruari eta azoka osoari.

Frontoira sartzerako ere lanean ziren beste zenbait eragile; Sare "ibilian ibilian etxerako bidean" dinamikaren baitako errifak saltzen eta "Usurbil 1936" oroimen historikoaren aldeko elkarteak postua jarria zuen baita Sutegi atarian.


Gina Ginger´s Birthday Party

Irailaren 23an, igandean, umeentzat zuzendutako ingelesezko ipuin kontaketa izango da Aita Marin, 12:00etan. Sarrera doakoa da, baina joan nahi dutenek aurrez mezu bat bidali beharko dute direccion.zarautz@kidsandus.es helbide elektronikora edo Kids&us-eko facebook orrialdera.


Iraurgi Berritzenek Lanzituz proiektua abiarazi du, Lan Sozietateak eredu harturik, ekintzailetasuna sustatzeko

Langabetuen lan munduratzea sustatzea da egitasmoaren helburua

Iraurgi Berritzenek martxan jarri duen Lanzituz (Lan Sozietateak Sortuz) programak langabetuen lan munduratzea sustatzea du helburu, Lan Sozietateen eredua oinarritzat harturik eta ekintzailetasuna sustatuz. Ekimena, Europar Fondo Sozialak finantziatu du. Euskadiko enpleguaren sorreran inplikaturik dauden hainbat erakunderen arteko elkarlanaren fruitu da proiektua. Egitasmoan ASLEk (Euskadiko Lan Sozietateen elkartea), Iraurgi Berritzenek, Gipuzkoako Bazkundeak, EHU-UPVko GEZKIk (Gizarte Ekonomia eta Zuzenbide Kooperatiboaren Institutua) eta Euskadiko CCOOk parte hartzen dute. Programari esker, Urola Erdiko langabetuek, beren lanbide propioa sortzerako orduan, Lan Sozietate eredua aukera moduan ezagutzeko parada izango dute. Eredu horrekin, Gizarte Ekonomiaren baloreak, kudeaketa demokratikoa eta gardena bultzatzen duen enpresa mota, eta pertsonan oinarritutako egitura bultzatu nahi dituzte. Enpresa eredu horren inguruko sentikortasunaren sustapenaz gain, enpresa txikien kudeaketa integrala aurrera eramango dutenen gaitasunak areagotzea lortu nahi dute. Horretarako, Azkoitiko eta Azpeitiko Garapen eta Berrikuntza Agentzia den Iraurgi Berritzenek hainbat ekimen jarriko ditu martxan eskualdean: auto-enpleguaren eremuan informazioa eta aholkularitza jarduerak, ekintzailetzan eta enpresa-kudeaketan trebakuntza, negozio ideien formulazioan laguntza eta, lehen hilabeteetan zehar, programa horren baitan sortzen diren enpresen jarraipen eta zuzendaritza.


Kasuek gora egiten jarraitzen dute: 247 positibo berri erregistratu dituzte, eta tasa %7koa da

Guztira, 3.548 proba egin zituzten atzo foru erkidegoan.

Nafarroan 247 covid-19 kasu berri izan ziren atzo, osteguna, Gorakada txiki bat izan da aurreko egunarekin alderatuta, 228 kasu izan baitziren, Nafarroako Gobernuak emandako behin-behineko datuen arabera.

Atzo 3.548 proba egin zituzten foru erkidegoan, bai PCRak bai antigenokoak, eta horietatik 247 positiboak izan ziren, hau da, %7ko positibo tasa erregistratu zen.


Jaurtakol kaleko espaloiak berritzen ari dira

Trabit enpresa arduratzen ari da obrez, 30 mila euroko aurrekontuarekin.

Aurrez Gipuzkoa kalean –Oteitza Lizeo Politeknikoaren parean– egindako prozesu bera jarraituz, Jautarkol kaleko espaloiak berritzen ari da udala. Hain zuzen ere, adokin zaharrak kendu eta baldosa berriak jartzeko lanetan dihardu, "kale honetako irisgarritasuna hobetzeko".

Udalak Trabit, Trabajos Bituminosos enpresari esleitu dizkio lanak aurrera eramateko ardura, eta 30.423,22 euroko (BEZ barne) aurrekontua izango dute. Dagoeneko kalearen alde bateko lanak ia bukatuta dituzte, eta orain bestearekin ari dira buru-belarri.

“Udalaren nahia da herrian egoera txarrean dauden espaloiak pixkanaka berritzea. Gipuzkoa kaleko espaloia berritu zen, orain Jautarkol kalearen txanda iritsi da eta, etorkizunean, aldatzeko beharra daukaten beste batzuekin jarraituko dugu”, adierazi du Iban San Martin Obra Txiki eta Zerbitzuen zinegotziak.


'Saguzarrak, gure bizilagunik onenak' lana sortu dute Naturtzaindiak eta Dragoi produktoreak

Saguzarrak hobeto ezagutzeko eta bere kontserbazioan laguntzeko lanean ari da Naturtzaindia Elkartea, "eta horren zabalkundean laguntzeko", ikus-entzunezkoa sortu du Arrasateko Dragoi produktorearekin elkarlanean eta Arrasateko Udalaren 2020ko dirulaguntza programak babestuta. "Arrasateko hainbat kobetan jaso ditugu irudi ikusgarrai asko", adierazi dute.

Elkarteak adierazi duenez, saguzarrek, ekosistemetan "funtsezko papera" betetzen dute, "intsektuen populazioak kontrolatzearekin ikaragarrizko zerbitzu ordezkaezin bat eskainiz". Tamalez, diote, Europa mailan saguzar espezie ezberdinen populazioak gainbeheran daudela eta hori, batez ere, giza jarduerei egozten diote.

Ikus-entzunezkoan euskara nagusitzen bada ere, bi hizkuntzetan dago, eta azpitutuluak ditu, "bai erdarazko, eta baita euskarazko elkarrizketatuak ageri direnean ere".

Asteasuko Sagai Zelai koban egin dituzte hainbat grabaketa, swarming fenomenoa baliatuta, uda amaiera eta udazken hasiera inguruan. "Fenomeno honek egiten du espezie askotako aleak agertzea momentu eta toki jakin batzuetan, ugalketa garaia delako, hain zuzen ere".

Horrez gain, Arrasateko hainbat kobetan ere "irudi ikusgarri" asko jaso dituzte. "Schreibersii saguzarraren kolonia bizia lozorroaren aurretik eta ferrasaguzar handien aleak jadanik lozorroan. Bestalde, elkarrizketa guztiak San Balerioko berdegunean egin genituen bertako paisaia ederra lagun izanik".

Azkenik, saguzarren babes-kutxak barrutik grabatzeko beharrezkoak izan dituzte okupatutako kutxak lokalizatzea. "Arrasaten, San Balerion, ditugun babes-kutxak okupazio-zantzuak erakutsi duten arren (guanoa eta ale bakarren bat) grabaketaren egunetan ez genuen zorterik izan kutxak okupatuak ikusteko, horregatik, Bergarara joan behar izan genuen bertako kutxek okupazio maila handia dutelako eta han jaso genituen irudi polit batzuk", azpimarratu dute.


Covidak utzitako ondorio fisikoak arintzeko doako osteopatia tratamendua Donostian

Osteopatian eta fisioterapian espezialista den profesional talde batek iraupen luzeko doako arreta eskainiko die koronabirusagatik ingresatuta egon direnei.

"Inguruan gaixotu direnen sufrimenduak" bultzatu ditu ekimena abiatzera Ane Ormazabal osteopatak azaldu duenez. Apirilaren 23an ekingo diote saioei, Donostian, BARAKA akademiaren egoitzan. "Leku handia da eta segurtasun neurri guztiak beteko ditugu, kutsatzeak ekiditeko".

ZIUtan ingresatuta egon eta osatzeko laguntza behar duten herritarrak dituzte gogoan, besteak beste. Biriketako fibrosia, usaimen galera, giharretako ezinak... askotarikoak dira koronabirusa gainditzen dutenek izan ditzaketen ondorioak.

Tratamendu pertsonalizatua eskaini nahi diote pertsona bakoitzari, "horretarako 2-3 profesionalek artatuko dugu aldi berean osatze bidean den pazientea". Tratamendu luzeak izan daitezen nahi dute, gaixoak erabat osatu arte, historial klinikoak egin eta errekuperazioa nolakoa den ikertzeko. Bide batez osteopatiarentzat prestigioa eta aitortza nahi dute eta zerbitzua dohainik izango da.

Izena emanedo informazio gehiago lortzeko egin klik hemen.


Emakume azpeitiar bat hil du Madrilen, ustez semeak

Madrilen (Espainia) bizi zen azpeitiar bat hil du ustez semeak, kolpeka. M.M.J.U. 72 urteko emakume azpeitiarra uztailaren 31 goizean hilda aurkitu zuen Espainiako Polizia Nazionalak, Madrilen, bere etxean. Joan den ostiral goizean, 08:45ak aldera, hildakoaren semeak Poliziari deitu zion, ustez egindakoaren berri emateko. Dei horren ondoren, larrialdi zerbitzuetakoak eta poliziak emakumearen etxera joan ziren, baina larrialdietakoek ordurako ezin izan zuten ezer egin. Gorpua ohe gainean aurkitu zuten etzanda eta kolpatuta, ustez erreminta sendo batekin. Segidan, hildako emakumearen F.L.U.J. 46 urteko semea atxilotu egin zuen poliziak, ama hiltzea egotzita. Gertaerak argitzeko ikerketa zabaldu du Espainiako Poliziak. Bihar, asteartea, Azpeitian egingo dira hildako emakumearen aldeko hileta elizkizunak.


Positiboen kopuruak gorantz egin du beste egun batez Gipuzkoan

Pandemiaren olatuak ez du atsedenik ematen Gipuzkoan. Beste 587 kasu zenbatu zituen Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak lurraldean. Araban eta Bizkaian jaitsi egin da positibo kopurua bezperako datuekin alderatuta, baina egindako probak ere gutxiago izan dira.

Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ez ditu herrietako datuak ematen asteburuan; bai, ordea, lurraldeetakoak. 1.151 kasu positibo izan ziren atzo Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, herenegun baino 351 gutxiago (1.502 kasu izan ziren ostiralean). Kontuan hartu behar da PCR eta antigenoen proba gutxiago egin zituela atzo Osasun Sailak hiru lurraldetan: 12.061 atzo, eta 16.847 herenegun.

Gipuzkoako datuek kezkagarriak izaten jarraitzen dute. Gaur eguerdian emandako datuen arabera, beste 587 positibo zenbatu zituen Osasun Sailak atzo lurraldean, herenegun baino bederatzi gutxiago. Araban eta Bizkaian behera egin dute kasuek: 97 positibo eman ziren Araban –203 herenegun–, eta 451 Bizkaian –688 bezperan–.

Ospitaleratuei dagokionez, beste 47 lagun ingresatu zituzten atzo Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako ospitaleetan. ZIUn berriz, 97 pertsona zeuden atzo, bezperan baino bost lagun gehiago.

Nafarroako egoerak ere kezka sortzen du. Beste 580 positibo izan zituzten atzo, eta, larriagoa dena, bost heriotza. Beste 47 lagun ospitaleratu zituzten, eta ZIUn beste lau pertsona ingresatu.


Darahliren mannequin challenge erraldoia

Saharara egindako lau bidaietan parte hartu izan duten ikasle guztiekin mannequin challenge berezia egin nahi du Darahli elkarteak bere 10. urteurrenaren harira.

Apirilaren 1ean egingo da, 12:00etan, Erribera kalean eta Kodradiako plazan.


Jauzia, garairik egokienean

Daniel Saldisek lehen sasoia du Inter Movistarren, Osasuna Magna Xotan urte luzez aritu ostean. «Gozatzen» ari da. Gaur-gaurkoz, Ligako golegile nagusia da.


Ezkabatik 1938an ihes egin zuen Emiliano Miguel Portugalen gorpuzkiak, bere senideen esku

21 urte zituen Larrasoañan (Esteribar) hil zutenean, Frantziara ihes egiten ari zela.

Ana Ollo Hiritarrekiko Harremanetarako kontseilaria izan da Nafarroako Oroimenaren Institutuak 1938ko maiatzean Ezkabatik ihes egin zuen Emiliano Miguel Portugalen gorpuzkiak familiakoei emateko ekitaldiaren buru.

Aranzadi Zientzia Elkarteak berreskuratu zituen haren gorpuzkiak, Larrasoañan 2018ko uztailean egindako exhumazioan, eta, ondoren, Nasertic laborategiaren ikerketa genetikoarekin identifikatu ziren, Nafarroako Gobernuaren DNA Banku publikoan utzitako laginetatik abiatuta.

Ekitaldian izan dira, Ollo sailburuaz gain, Martin Zabalza Bake, Bizikidetza eta Giza Eskubideen zuzendari nagusia eta Josemi Gaston, Cesar Layana eta Manuel Ibañez Nafarroako Oroitzapenaren Institutuko arduradunak, baita Aranzadi Zientzia Elkarteko eta Nasertic elkarteko memoria-elkarteetako ordezkariak ere, ekitaldian izan diren senitartekoekin batera.

Ollo sailburuak familiari esan dionez, "gaur Gobernuko ateak irekiko dizkizuegu Emilianoren gorpuzkiak itzultzeko, 21 urteko gazte, inoiz familiatik kendu behar izan ez zutena".

Sailburua senitartekoei zuzendu zaie: "Nafarroako gizarteak pasatu duzuen sufrimendua ulertzen du, eta arbuiatu egiten du milaka nafarren aurka piztu zen indarkeria ikaragarria, baita gure lurrarekin duten lotura bakarra zigor arloan bidegabeko espetxealdia bete behar izatea zen ehunka pertsonen aurkakoa ere. Zuen historia gureari lotuta dago betiko".


'Igo autobusera' saioa: 2022-11-07

Eguneko albisteen kontaketa, asteburuko ekitaldien gainbegiratua, Joxe Landaren eguraldi iragarpena, agenda-hitzordu proposamenak eta kontu gehiago gaurko, astelehena, Igo autobusera! saioan entzungai.


Azken guda eta etapa berria, gaur gauean "Naufragoak" saioan

Mikel zoratzen hasi da horrenbeste egunez bakarrik egon ondoren Cayo Muerton. Gainerako naufragoak Cayo Terrerora joango dira, eta bertan abordatze proba gogor bati egingo diote aurre.

"Naufragoak" saioaren gaurko atalean Cayo Tunako txoriak atzean utzi eta lehiakideak Cayo Terrerora abiatuko dira. Bertan, ezustekozko harrera egingo diete Lurrek eta Iñigok. Abordatze berezia izango da, eta naufragoak ustekabean harrapatuko ditu. Naufragoek banbuzko makilak ongi maneiatu beharko dituzte, eta ezinbestekoa izango da estrategia on bat egitea etapa berri honetan nabarmendu, eta arriskuan egon nahi ez badute.

Abordatzearekin gutxi ez balitz, gure naufragoek esfortzu bikoitza egin beharko dute atal berri honetan. Lurra gero eta hurbilago daukate, eta urduritasun horrek agerian utziko ditu lehiakideen arteko ika-mikak; Xabier eta Ilargi, adibidez, ez dira beraien unerik onenean egongo.

Bitartean, Mikelek bakarrik jarraitzen du Cayo Muerton; laugarren eguna da, eta ez dauka inoren berririk, zoratu beharrean dago. Noiz arte jasan ahal izango du egoera hau? Norbait agertuko ote da Algortakoa irla bakartitik ateratzeko?

Ez galdu "Naufragoak" ETB1eko realitya asteartero 22:30etik aurrera ETB1en eta eitb.eus-en. Gainera, atal guztiak ikus ditzakezu EITB Nahieranen, EITB Nahieran appean eta EITB Mediaren gainerako plataforma digitaletan.


Hemingwayren Iruñea, Jason komikilariaren begietatik

Norvegiako komikigintzak eman dituen egileen artean ezagunenetakoa da Jason, eta Iruñean girotu du bere azken lan luzea, Ernest Hemingwayren itzalari segika.


III. Saizar Idi Dema Txapelketa jokatuko dute igandean Errezilgo probalekuan

Saizar Idi Dema Txapelketaren hirugarren edizioa jokatuko dute igandean, hilaren 23an, Errezilen, eta hiru demalari lehiatuko dira hango probalekuan. Gainera, Gipuzkoako Kintopeko Ligaren finala ere izango da egun horretan jokatuko duten dema. Parte hartzaileen artean, eskualdeko demalariak ere izango dira igandeko proban: Azkoitiko Isidro Erretegiak eta Orioko Olidenek neurtuko dituzte indarrak, Ipiñarrietarekin batera. 18:00etan hasiko da idi dema, Errezilgo probalekuan, eta irabazleak 1.400 euro, manta, txapela eta garaikurra jasoko ditu; bigarren eta hirugarren postuetan geratzen direnak, berriz, 1.200 euro eta garaikurra eta 1.000 euro eta garaikurra jasoko dituzte, hurrenez hurren.


Euskara eskakizunak apaltzeko eskatu du Euskara Denontzat plataformak

Administrazio publikoan lanpostuak lortzeko hizkuntza eskakizunak tokian tokiko errealitate soziolinguistikora egokitu behar direla diote.

Euskara Denontzat plataforma aurkeztu dute Bilbon, eta euskararen aldeko hizkuntza politika aldatzeko eskatu dute. Plataformako kideen hitzetan, «gehiegizkoa» da euskararen ezagutza mailaren eskakizuna, eta oztopo bat da administrazio publikoan lanpostuak lortzeko orduan; haien iritziz, horrek hizkuntzaren arbuioa eragiten du biztanleriaren zati batean.

Fabien Laespada da plataformako bozeramailea, eta Joseba Erkizia HABEko zuzendari ohiak eta Lourdes Oñederra euskaltzainak ere parte hartu dute aurkezpenean. Plataformaren arabera, hizkuntzaeskakizunak eremu bakoitzeko errealitate soziolinguistikora egokitzea beharrezkoa da. Laespadaren hitzetan, ezin dira eskakizun berberak izan Azpeitian bezala biztanleria osoak egunerokoan euskara erabiltzen duen herri batean, Gasteizko osasun etxe batean edota Karrantzan bezala euskara herritarren %2k hitz egiten duen herri batean.

Era berean, soilik ahozkoa den hizkuntza eskakizuna sortzeko ere eskatu dute, zenbait lanbidetarako egokituagoa delakoan. Polizia edo autobus gidariak eman dituzte adibide gisa. Laespadaren hitzetan, C1 eskakizuna «euskarazko tesi baten 300 orri idazteko» da beharrezkoa, eta gehiegizkoa iruditzen zaio herritarrei hizkuntza maila hori lortzeko eskatzen zaien ahalegina. Euskara ikastea doakoa izatea eta langileentzat liberazio gehiago izatea eskatu dute. Sinadura bilketa bat abiatzeko asmoa erakutsi dute, Eusko Legebiltzarrean HEL herri ekinbide legegile bat bultzatzeko.


Zaldibian gaztetxoen prozesuari etzi berrekingo diote

ZALDIBIA // Zaldibi, gaztetxoen kabi partaidetza prozesuari ostegunean helduko diote berriro, udako etenaren ondoren. Gurasoekin egingo dute bilera etzi, 19:00etan, udaletxean. Gazteek egindako proposamenak aztertu eta haiei erantzungo diete; ostiralean 18:30ean dute haiekin bilera. Aisialdiko dinamizatzaile baten eta gaztetxoentzat espazio baten beharra eskatu dute.


Udako euskara ikastaro trinkoak egiteko izen-ematea zabaldu dute Arrigorriagako Udal Euskaltegian

Udan euskara ikasteko eta praktikatzeko aukera eskainiko dute Arrigorriagako Udal Euskaltegian, hasiberri mailatik erabiltzaile aurreratuenentzako (A1tik C1 mailara arte). Uztaila eta iraila bitartean emango dituzte klaseak: guztira 80 orduko ikastaro trinkoak izango dira, astelehenetik ostiralerako ordutegian, 08:30etik 13:30era (bost ordu egunean).

Izen-ematea

Izena emateko epea ekainaren 28ra arte egongo da irekita, bai online, euskaltegiaren webguneko inprimakia beteta eta bulegoa@arrigorriagakoeuskaltegia.eus helbidera bidalita, bai euskaltegiaren bulegoan bertan, inskripzio orria eskatuta. Langabetuentzako doakoak izango dira klaseak, eta gainontzekoek 80 euro ordaindu beharko dituzte.

Parte hartzaileek egin nahi duten mailan hautatzeko, aldez aurretik, proba bat egin beharko dute. Azterketa hori ekainaren 29an egingo dute, 10:00etatik 16:00etara bitartean.


Udazkeneko Bebarruko Jardunek: Moxal eta Hannes Buder taldeen kontzertuak


Nafarroako Gobernuak klima aldaketari aurre egiteko lege proiektua onartu du

Klima Aldaketari eta Trantsizio Energetikoari buruzko lege proiektua onetsi dute. Jarraian, testua parlamentura bidaliko da.

Urrats bat egin du Nafarroako Gobernuak klima larrialdiaren kontrako borrokan, Klima Aldaketari eta Trantsizio Energetikoari buruzko lege proiektua onartuta. Jarraian, testua parlamentura bidaliko da. Itziar Gomez Landa Garapeneko eta Ingurumeneko kontseilariak adierazi du legea Nafarroak izango duen "tresnarik garrantzitsuena" dela klima larrialdiak sortutako egungo eta etorkizuneko erronkei aurre egiteko.

"Legea zehatza eta asmo handikoa da. Administrazioei, enpresei eta pertsonei eragingo dieten neurri zehatzak ezartzen ditu, berotegi efektuko gasak arintze aldera eta Nafarroako Foru Erkidegoan energia eredu berri bat antolatzeko", azpimarratu du Gozemek. Haren arabera, klima aldaketak urrats "zehatzak, irmoak, eta berehalakoak" eskatzen ditu, eta bide hori abiatu nahi izan dute. Legebiltzarrean egindako ekarpenekin legea "aberastea" espero duela onartu du.

Hainbat arlo jasotzen ditu Nafarroako Gobernuak onartutako legeak: eraikuntza, argiztatze publikoa, mugikortasuna eta energia berriztagarriak, besteak beste.

Energiari dagokionez, lege proiektuak hainbat neurri eta xede ezartzen ditu. Tartean, 2025etik aurrea administrazioak, toki entitateek eta haien erakunde publikoek kontsumitzen duten energia elektrikoaren erdia energia berriztagarrietatik jasotzea, eta guztia 2030etik aurrera; bost urtetan urteko 1.000 kWh baino gehiago kontsumitzen duten nekazaritzako eta abeltzaintzako ustiategiek energia berriztagarriak eskuratzeko iturriak jartzeko agindua; 2030etik aurrera tamaina handiko nekazaritzako eta abeltzaintzako ustiategiek ezingo dituzte erregai fosilak erabili; edota eguzki energiako instalazioak hiri lurzoruan eta lurzoru urbanizagarrian kokatzea lehenetsiko da.

Mugikortasuna ere mugatuko dute: hala nola 5.000 biztanletik gorako udalerriek mugikortasun plan iraunkorrak onartuko dituzte; eta foru legea indarrean sartu eta urtebeteko epean, Nafarroako sektore publikoko erakundeek erositako edo erakunde horiekin sinatutako kontratu publikoetan aplikatutako ibilgailu arin guztiek zero emisiokoak edo karbono isuri neutrokoak izan beharko dute.

Testuak garatutako neurriez gain, Nafarroako Gobernuak Nafarroako Energia Trantsizioko Agentzia sortzeko tramiteak hasi beharko ditu urtebeteko epean. Bestalde, bi plangintza tresna izango ditu: Nafarroako Klima Aldaketaren Bulegoa eta Klima Funtsa. Gomezek nabarmendu du lege proiektua onartzea "mugarria" dela.


Boris Johnsonek dimisioa eman du

Nabarmendu du politikan inor ez dela «ezinbestekoa», eta jakinarazi Erresuma Batuko lehen ministroa izaten jarraituko duela Alderdi Kontserbadoreak beste lider bat aukeratu bitartean. Haren esanetan, datorren astean emango dute ordezkoa aukeratzeko prozesuaren egutegiaren berri.

Boris Johnsonek amore eman die alderdikideen presioei, eta dimisioa eman du. «Argi geratu da Parlamentuko Alderdi Kontserbadorearen nahia dela beste lider bat edukitzea, eta, hortaz, beste lehen ministro bat edukitzea», nabarmendu du, hasteko, erabakiaren berri emateko Downing Streeteko 10. zenbakiarekin atarian galderarik gabe egindako hiruzpalau minutuko agerraldian. Eta 2019ko uztailetik Erresuma Batuko gobernuburua izandakoak iragarri du bere ordezkoa aukeratzeko prozesuak hasi behar duela eta horretarako egutegiaren berri datorren astean emango dutela. Adierazi du politikan inor ez dela «ezinbestekoa», eta jakinarazi, bide batez, karguan egongo dela lider berri bat aukeratu bitartean. Ez du aipamen bat bera ere egin, ordea, dimisioa eragin duten eskandaluei buruz.

Nolanahi ere, esan du «zentzugabekeria bat» dela gobernua aldatzea horretarako hauteskundeak egitea «baztertuta», noiz eta «munduko zein Erresuma Batuko egoera ekonomikoa hain zaila denean». Gainera, «mingarria» iruditzen beste inor, hau da, bera ordezkatzeko beste hautagairik ez ikustea «proiektuen bidez».

Gobernuan zein alderdian leial izan zaizkionen txaloen artean mintzatu da lehen ministroaren egoitzaren aurrean, eta adierazi du azken hiru urteotan izan duena «munduko ofiziorik onena» dela. «Gure sistema darwinzale eta distiratsuak beste lider bat ekoitziko du», iragarri du. Lider berri hori aukeratu bitartean ikusteko dago Johnsonek zein rol jokatuko duen behin-behineko lehen ministro bezala.

'Brexit'-a gauzatzeko

Johnson brexit-a gauzatzeko aukeratu zuten toryen lider, 2019ko udan, eta, sei hilabete geroago, Komunen Ganberarako bozak irabazi zituen, diputatuen gehiengo osoa lortuta. Harrezkeroztik, baina, polemikak ugaritu egin zaizkio: batez ere, pandemian Downing Streeteko 10. zenbakian egindako festek eragindako eskandaluagatik.

Gehiago ere izan dira, eta, azkenean, egunotan haren gobernuan izandako dimisioek kargua uztera behartu dute. 50 politikari inguruk utzi dute beren postua presio egiteko; tartean, Rishi Sunak Ekonomia ministroa eta Sajid Javid Osasunekoa. Sunakek, esaterako, «seriotasunik» eza leporatu zion Johnsoni.

Oraindik ere Erresuma Batuko lehen ministro denak 1922 Batzordeko —gobernuan kargurik ez duten diputatuek osatzen dute— buruzagi Graham Bradyrekin hitz egin du goizean, eta elkarrizketa horren ondoren erabaki du lehen ministroaren kargua uztea.

Johnsonek zentsura mozio bat irabazi zuen iragan ekainaren 6an, baina diputatu kontserbadoreen %41 haren kontra agertu izanak agerian utzi zuen ez zuela etorkizun handirik izango alderdiko buruzagi gisa.

Erreakzioak

Keir Starmer Alderdi Laboristako buruzagiak berehala erreakzionatu du, eta esan du dimisioa emateko erabakia «askoz ere lehenago» hartu behar izan zuela: «Eskala industrialeko gezurren, eskandaluen eta iruzurraren erantzule izan da. Eta haren konplize izandako guztiek erabat lotsatuta egon beharko lukete».

Nicola Sturgeon Eskoziako lehen ministroak ere pozez hartu du Johnsonen erabakia, eta esan du «lasaitasun sentsazio orokor bat» egongo dela, «egunotako kaosa amaituko» delako. Hori bai, Sturgeonek uste du ez dela «jasangarria» Erresuma Batuko gobernuburuaren karguan jarraitzea jardunean; ezta «ideala» ere.

Orain, ikusteko dago zer gertatuko den Alderdi Kontserbadorean. Hain justu, primarioetarako ez dago oraindik izen-abizenik, baina Sunak eta Javid dira faboritoetako batzuk, Liz Truss Atzerri ministroarekin eta Priti Patel Barne ministroarekin batera.


Kamera ilunean oinarritutako proiektua garatzen ari dira Aranon

Herritarrek, Nader Koochaki artistarekin batera, landu duten proiektua urri bukaeran edo azaroan egina egotea espero dute

Nafarroako Gobernuak landa-ingurunean artea eta kultura sustatzeko antolatu ohi duen Landarte 2020 proiektuan parte hartzeko aukeratua izan zen Arano. Hortaz, Beire, Bidankoze, Lizoainibar/Arriasgoiti, Mendaza/Berrotzako Arana eta Sadarreko herritarrak bezala, programan murgilduta dabiltza aranoarrak.

Sorkuntza garaikideko proiektu bat garatzen ari dira, artista batekin elkarlanean, eta epe ertainean garatuko da. Horren bidez, aranoarrek herriko ondareari balioa eman eta tokiko nortasuna indartu nahi dute.

Aurkezpena eta bisita

Uztailean, herritarrekin bilera irekia eginez eta proiektua aurkeztuz, hasi zuten bidea eta horren ondotik, hilabete bukaeran, bi dinamizatzaileren, Anne Ibañezen eta Marc Badalen, bisita izan zuten herrian. Herria eta inguruko mendiak bisitatu zituzten eta, herritarrei (baserritarrei, haurrei...) galderak egiten aritu ziren.

Nader Koochaki

Aranoren ezaugarriak eta beharrak aztertu ondotik, dinamizatzaileek bideoaren, argazkiaren eta soinuaren alorrean aditua den Nader Koochaki artista bideratu zuten herrira.

Irailean, hainbat egunez, herritarrak Koochakirekin proiektua lantzen aritu ziren. Azken igandean, irailaren 27an, egin zuten proiektuaren aurkezpena eta bertan azaldu zutenez, Aranoko puntu altuenetariko batean kamera ilunean oinarritutako kutxa bat jartzeko ideia bururatu zaie. Horrela, gainazalean egindako zulo txiki batekin, irudi bat proiektatu nahi dute. Esperientzia honekin lotura duen artelan bat lantzen ari dira.

Orain, proiektua hitzetik egitera pasatzeko, artista ideiak arkitekto batekin lantzen ari da eta, ondo bidean, azaroan eginda egotea espero dute.


Harrotu zerbitzuko murrizketak salatzeko protesta eginen dute bihar LGBTIQ+ eta Transbollobimarika kolektiboek

Elkarretaratzea eginen dute 19:00etan, Udaletxeko Plazan. Zerbitzuko aurrekontua %35 murriztu du Navarra Sumak.

LGBTIQ+ eta Transbollobimarika kolektiboek salatu zuten, aurrekontu akordioa sinatu zutenean: akordioaren baitan, eskuinak bilatzen zuen aniztasunaren kontrako murrizketa eginen zuela gobernuak. PSNk esan zuen konponduko zuela, baina ez du halakorik egin. Iruñeko Udalak duela gutxi atera dulizitaziora LGTBI kolektiboari arreta emateko udal zerbitzua. Navarra Sumak eta PSNk, gobernuko kideek, iragarri dutenaren aurka, baldintza-agiriak %35,2ko murrizketa aurreikusten du.

Transbollobimarika kolektiboek elkarretaratzera deitu dute, Harrotu gunea defendatzeko. 2017ko ekainean zabaldu zituen ateak Harrotu LGTBI zentroak eta Kattalingorri elkarteak kudeatzen du zerbitzua.


Nagore Legarreta argazkilariarekin hiru lantegi Oiangu parkean

Udan adin guztietako pertsonentzako aisialdi aukera ugari dago Ordizian, Oiangun zehatzago izateko. Antolatu duten egitarau zabal horretan, argazkilaritzaren muunduan murgiltzeko aukera ere egongo da, izan ere, argazkilaritza lantegi esperimentalak antolatu dituzte, Nagore Legarreta argazkilari hernaniarrak gidatuta.Eskuekin aritu, probatu, inprobisatu eta sortzeko guneak izango dira. Argigrama lantegia izango da lehena, uztailaren 31n, larunbatean, goizez, 10:30etik 13:00etara. Bertan bat-bateko irudiak sortuko dituzte, inguruan aurkitzen dituzten materialak, argazki papera, argia eta errebelatzeko kimikoak erabilita.Bigarren saio bat ere antolatu dute abuztuaren 21rako. Egun horretan, ontziekin egindako argazki kamerekin argazkiak egin eta errebelatuko dituzte.Baita hirugarren bat ere, irailaren 25rako; material ezberdinekin, diapositibak sortu eta proiektuak egiteko.Lantegiek 35 euroko prezioa dute. Izena emateko, 665 728 061 telefono zenbakira deitu behar da.


Ugarten egingo duten lasterketa batuta, lau San Silbestre proba egongo dira Aiaraldean abenduaren 31n

Abenduaren 31n lau San Silbestre lasterketa antolatuko dituzte eskualdean; Urduñan, Orozkon eta bi Laudion.

Kirol zaleek 2022. urtea agurtzeko eskaintza zabala izango dute. Izan ere, Aiaraldean lau San Silbestre lasterketa egingo dira abenduaren 31n. Ohitura jarraiki, Urduñako eta Orozkoko erronkak egongo dira. Zehazki, Urduñakoa 18:30ean abiatuko da Foru plazatik eta korrika egiteko ibilbide laburra proposatuko du. Orozkon lasterketa 16:00etan hasiko dute eta duatloia izango da diziplina. Biek sustrai sendoak dituzte Aiaraldean eta, esaterako, arrunta da Orozkon jende mozorrotua ikustea kirola egiten. Hala ere, aurten hitzordu gehiago egongo dira.

Ugarteko ezustea

Aurtengo berrikuntza nagusia izango da Laudioko Ugarte auzuneko San Silbestrea. Patxi Rivera da antolatzailea eta, hasteko, Ugarteko Jai Batzordeari eman dizkio eskerrak, traba burokratikoak gainditzen lagundu baitute.

Rivera auzokide ezaguna da, kioskoa kudeatzen zuen bere arrebarekin eta futbito txapelketako sustatzailea ere bada. Orain erretiratu dela, irailean bururatu zitzaion San Silbestre bat lagungarria izan zitekela Ugarteri bizitza emateko.

Gauzak horrela, bi kilometroko ibilbidea hiru aldiz egin beharko dute parte hartzaileek; Gorbea tabernan hasita, Ellakuriko bidea hartuta, Isasin sartuta eta Sagastia igarota. Riverak uste du edonork egin dezakeela erronka eta ondo pasatzeko proposamena dela, gehienbat: "Norbaitek ibilbidea behin egin nahi badu, hiru aldiz egin ordez, ez dago arazorik, garrantzitsuena da parte hartzea, auzoa girotzea eta lagunak egitea".

Izen emateak auzuneko tabernetan egin daitezke bost euroren truke eta abenduaren 22a izango da azken eguna horretarako. "Dena den, azken unean norbaitek inskripzioa egin nahi badu, aukera izango du. Hori bai, ez du kamiseta izango unean bertan, aurretik egingo baititugu kirolari bakoitzak bere neurrikoa izan dezan", argitu du Patxi Riverak.

Ugarteko San Silbestrea 18:30ean hasiko da, horrela adostu baitute Orozkoko lasterketako antolatzaileekin eta Gorobel Crossfitekin.

Hain zuzen, Gorobel Crossfitek 16:00etan bere San Silbestre Belatza egingo du Gardeako industriagunean, iaz bezala. Kirol hitzordu horren helburua da inguruko kirol taldeak eta klubak batzea eta erronka ezberdina egitea bikoteka. Berez, lasterketa egin ordez, crossfit diziplinako bost proba bete beharko dituzte parte hartzaileek. Izen emateak 21 euro balioko du bikote bakoitzeko eta tokiko produktuekin osatutako poltsa emango dute, kamisetaren ordez.

Ibilbidean zehar musika eta DJak egongo dira eta txosna jarriko dute. Eskuratzen duten dirua ADELA elkartera bideratuko dute.

San Silbestre bakarra Laudion etorkizunean

Hurrengo urtean, edonola ere, Gorobel Crossfiten asmoa da aurtengo Laudioko bi San Silbestreak batzea, aukera egonez gero, erreferente potentea sortzeko.


Gazteluko plazako eszenarioa: 12 metroko kupula

Oraindik ez dago argi enparantzan hamar barra jarriko dituzten ala ez. Maia alkateak aitortu du proiektuak ez dituela ostalariak erakartzen

Aurtengo sanferminetako Gazteluko plazako eszenarioak berrikuntzak dakartza: hamabi metroko diametroko kupula bat jarriko dute. Udalak lehiaketara atera ditu espazio horren iluminazioa, audioa eta dekorazioa. 50.000 euro bideratuko ditu horietara guztietara.

Hamar barrak, kolokan

Oraindik ikusteko dago Gazteluko plazan hamar barra paratuko dituzten, Enrique Maia alkateak aitortu duenez. “Niri iritsi zaidana da ostalariak oro har ez daudela pozik, ideiak ez dituela asko erakartzen”, azaldu du. Maiak berak helarazi zien proposamena Labriteko aldapako eta Gazteluko plazako ostalariei, baina orain dio ez duela proiektu horretan “interes berezirik”.

Nolanahi ere, alkateak ez du aukera erabat baztertu. Hamar barra horien kudeaketa eskatzeko epea bihar amaituko da, ostiralarekin, 14:00etan. “Proposamenik ba ote dagoen aurki ikusiko dugu”, esan du. “Ez badago proposamenik, ez dugu interes berezirik aurkez daitezen. Ez dugu behartuko. Proposamena egin genuen plazan giroa sortzeko, eta hori oso erakargarria izan daiteke, eta beharra duten zenbait ostalariri irtenbide bat emateko”, gfaineratu du.

Orbit 12

Edonola ere, Iruñeko Udalak Gazteluko plazan paratuko duen eszenarioa Orbit 12 modelokoa izanen da: 12 metroko diametroa izanen du, 10 metroko sakonera, et 5,5 metroko altuera. Kupula estaliko duen oihala gardena izanen da. Kupula espazial deitzen dute. Modelo honek DJ edo disko jartzaileentzako kabina bat dauka erdian.

Espazio honetan kontzertua eginen dute uztailaren 5ean, 21:30etik 00:30era. Uztailaren 6tik 13ra, DJak izanen dira, 19:00etatik 20:50era, eta 23:30etik 2:00etara. Halaber, 6tik 14ra, 21:00etatik 22:00etara, gaita eta txistu musika izanen da, kioskoan. Udalaren arabera, kupularen espazioak sinbolismo berezia du, eta horregatik iluminazioak oholtzan dagoen artista argiztatzeaz gain, dantzan ari den publikoa ere girotu beharko du.


GuraSOSen helegite bat tarteko, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak "euskal autogobernuaren" aurka jo du

Auzitegiak albiste azken orduotan, GuraSOSek 2016an Zubietako erraustegiaren ingurumen baimenaren aurka aurkezturiko helegitearen harira.

Espainiako Auzitegi Konstituzionalak konstituzioaren aurkakotzat eta baliogabetzat jo du 1998. urtean onarturiko Eusko Legebiltzarraren ingurumen arloko araudiko artikuluetako bat. GuraSOSek zehaztu duenez, "Espainiako Auzitegi Konstituzionalak otsailaren 27ko Eusko Legebiltzarraren 3/1998 araudiaren 3.4 artikulua hain zuzen". Artikulu horrek ingurumen arloan zehazten zituen eskubideen artean aipatzen du, "araudi honek aurreikusitakoa betetzea exijitzeko ekintza publikoa, bai administrazioaren bidetik baita auzitegien bidetik ere". Auzitegien bidea da baliogabetu dutena.

GuraSOSek berri eman duenez, elkarte honek 2016an aurkezturiko helegitea onartezintzat joko du Euskadiko Auzitegi Gorenak datozen asteetan. "Ez da gaian sakonki sartuko. Horixe zen hain zuzen Gipuzkoako Foru Aldundiak nahi zuena, baita Euskadiko Auzitegi Gorenak ere. Badakite gaiari sakonki heltzeak ingurumen baimena baliogabetzea eragingo lukeela eta beraz, proiektua geratzea".

Lehen aldia

GuraSOSek salatu duenez, euskal autonomiaren 42 urteko historian, Gernikako Estatututik etorritako erakunde batek, kasu honetan Gipuzkoako Foru Aldundiak euskal autogobernuaren aurka egiten duen lehen aldia, "beste euskal erakunde batek (Eusko Legebiltzarrak) onarturiko araudia konstituzioaren aurkakotzat jotzea eskatuta".

Foru Aldundiak legitimazio falta egotzi zion GuraSOSi, "alegazioen aurreko tramitazioan". Aldundiaren helegitea baliogabetu zuen Euskadiko Auzitegi Gorenak 2018ko irailaren 25ean. "GuraSOSek helegitea aurkezteko zuzeneko interes agerikoa zuela ulertu zuen". Horri Gipuzkoako Foru Aldundiak erantzun zion eskatuz, "Euskal Legearen aurkako konstituzionaltasun falta planteatu zezala".

2020ko martxoaren 9an, Euskadiko Auzitegi Gorenak Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren esku utzi zuen auzia. "Konfinamendu betean konstituzionaltasun faltaren gaia ez onartzea eskatu zion GuraSOSek". Eskaera horrekin bat egin dute baita Eusko Legebiltzarrak eta Eusko Jaurlaritzak. "Fiskaltza bera ere GuraSOSek defendatutako tesiaren alde kokatu da".

Ekinbide judizialari segida

"Gipuzkoako Foru Aldundiak Euskadiko Auzitegi Gorenak ingurumen baimenaren ilegaltasunaz iritzia ematea saihestu nahi zuen eta horretarako GuraSOSi helegitea aurkezteko eskubidea ukatzea proposatu zuen", azaldu du ohar bidez GuraSOSek.

Baina helburua ez du betetzerik izan guraso elkartearen esanetan, ekinbide judizialari segida ematen jarraitu ahalko baitu. Ingurumen arloko helegiteak aurkezteko eremu honetan bi urteko ibilbidea egina izatea exijitzen du estatu mailako araudiak. 2016an ez baina gaur egun baldintza hau betetzen duela gogorarazten du GuraSOSek. "Euskal legedia aurrerakoiagoa zen ingurumen demokraziari dagokionean eta edonori helegitea aurkeztea baimentzen zion inongo baldintzarik bete beharrik izan gabe".

Auzitegi Gorenera

Honen guztiaren "helburua denbora irabaztea zen", GuraSOSen esanetan. Eta helburua lortu dutela dio GuraSOSek, "ingurumen demokrazia eta autogobernua erasotzearen bizkar izanda ere". GuraSOS Espainiako Auzitegi Gorenean aurkeztuko duen kasazio helegitea prestatzen ari dela berri eman du. "Espainiako Auzitegi Konstituzionalak ez du legaltasun gaietako balorazioetan sartu nahi izan, Estatuko Fiskaltzak eskatzen zion moduan. Zeregin hau Auzitegi Gorenari dagokio". Hortxe kokatzen du GuraSOSek bere borrokaren hurrengo urratsa, eta ezinezkoa balitz, Nazio Batuen Erakundera jotzeko asmoa du; Ginebran egoitza duen "Aarhuseko hitzarmenaren Jarraipen Batzordera". Argi adierazi du GuraSOSek; "ingurumen demokrazia ezarri arte ez dugu etsiko".


Jolastokieta eta El Pilar-eko 50 etxebizitza tasatuak irailean adjudikatuko ditu udalak

Donostiako Etxegintzak Altzako Jolastokieta –36 etxebizitza– eta Intxaurrondoko El Pilar –14 etxebizitza– eremuetako 50 etxebizitza tasatu zozkatuko ditu. Jolastokietan 212.000 eta 311.000 euro tartean egongo da etxebizitzen prezioa. El Pilar-en, berriz, 263.000 eta 390.000 euro artean (BEZ-a barne).

Interesa duten donostiarrek izena eman ahal izango dute ostegunetik aurrera, eta uztailaren 14era bitarte. Etxegintzako webgunean eman behar da izena, eta entitatearen bulegoetan aurrez hitzordua eskatuta.

Baldintzak

Prozesuan parte hartzeko ondorengo baldintzak bete beharko dira: azken bost urtetatik hirutan Donostia ohiko bizitoki izatea, edo azken hamar urteetan hirian lanean aritzea; arloko araudi autonomikoak ezartzen dituen etxebizitza beharraren baldintzak betetzea; eta gutxieneko diru-sarrerak 25.000 eurokoak izatea, eta Jolastokietako etxebizitzetarako gehieneko diru-sarreak 50.7000 eurokoak, eta El Pilar-eko etxebizitzetarakoak, aldiz, 58.000 eurokoak izatea.

Adjudikazioa

Kupo guztietarako adjudikazioa –kupo orokorra eta mugikortasun urriko kupoa–, komuna izango den baremazio sistema bidez egingo da, eta bertan parte hartzaile guztiak sartuko dira. Era berean, ondorengo baldintzak aintzat hartuko dituzte: diru sarrerak, Etxegintzako etxebizitza eskatzaileen udal erregistroan antzinatasuna, bizitegi unitatearen pertsona kopurua, Donostiarekiko lotura eta etxebizitza behar berezia.


Sarek bertan behera laga du '650 tontor' ekimena

Eguraldi txarra dela eta, Sarek atzeratu egin du zapatu honetarako deitua zuen mendi tontorretara igotzeko ekimena. Horren ordez, elkarretaratzeak deitu ditu Euskal Herriko plazetan. Soraluzekoa eguerdiko 12:00etan egingo da Plaza Berrian.

Euskal presoen, iheslarien eta deportatuen etxeratzea eskatzeko, #650Tontor egitasmoa zuen antolatuta Sarek biharko (Soraluzen Karakate eta Atxolin mendietara ziren igotzekoak) baina egunotarako iragarri duten ekaitza dela eta, ekimena maiatzaren 8ra atzeratzea erabaki dute.

Bihar, mendi tontorretara igotzeko ekimenaren ordez, herrietako plazetan elkartu edo "lagunartean, familian edo herriko kideekin" argazki bat atera eta sareetan zabaltzera dei egin du Sarek, #650Tontor eta #IzanBidea traolak erabilita. Argazkietan, herritarrek igotzeko asmoa zuten mendiaren izena jartzeko ere eskatu du. Soraluzeko Sarek eguerdiko 12:00etarako deitu du elkarretaratzea Plaza Berrian.

Bestalde, urriaren 24an Donostian egingo den manifestazioan parte hartzeko deia ere egin dute. Egun horretan, Kontxako hondartzan mosaiko erraldoi bat osatuko dute, egungo espetxe politika alda dezaten eskatzeko.


Olasagasti izango da Aizarnazabalen, kirolen inguruko hitzaldi zikloan

Kirolaren inguruko hitzaldi zikloa egingo dute ostiraletik aurrera Aizarnazabalen, Udazkeneko Kirol Jardunaldiak izenpean. Hiru solasaldi eskainiko dituzte, Aizarnazabalgo kirol elkarteak antolatuta, eta kirolaren inguruko ikuspegi desberdinak partekatuko dituzte esparru horretako pertsona ezagunekin. Lehen hitzaldia ostiral honetan, hilak 16, izango da, 22:00etatik aurrera, herriko eskolan. Joxemari Olasagasti aizkolaria hartuko dute, eta Aizarnazabalgo kirol elkarteko kideekin arituko da hizketan. Datorren ostiralean, hilak 23, ordu eta toki berean Arritxu Iribar kirol kazetariarekin solasean arituko dira. Hirugarren gonbidatua lotu gabe dute oraindik, baina futbolaren inguruko norbait izango da. Hilaren 30ean izango da Aizarnazabalen. Hitzaldi guztiak irekiak dira, eta sarrera doan da.


Gas-erreserbak % 77an daude Europan, % 82an Espainiako kasuan

Europar Batasunak % 80ko helburua ezarri zuen udazkenerako, eta herrialde batzuek jada gainditu dute zifra hori.

Thierry Breton EBko Barne Merkatuko komisarioak ostegun honetan jakinarazi du hurrengo udazkenerako Europar Batasunak gasaren erreserbaren inguruan jarri zuen plana bide onean doala. Bere arabera, EBko erreserbak % 76,92an kokatzen dira, ezarritako % 80ko helburutik gertu.

Espainiaren kasuan, gas-erreserbak % 82an kokatzen dira. Beste herrialde batzuek ere gainditu dute Bruselak ezarritako helburua; Frantziak % 90ko erreserba du eta Alemaniak % 80koa.

Ekonomilari europarraren arabera, Europak "ikatza, erregaia, kerosenoa eta elektrizitatea izango ditu neguan", eta arazoa gasa eta gasaren bidez sortzen den elektrizitatea izango dira.


Langile bat hil da Azpeitiko zerrategi batean

Nuarbe auzoan dago lantegia. Larrialdi zerbitzuak lantegira joan badira ere, ezin izan dute suspertu behargina.

Langile bat hil da ostiral honetan Azpeitiko (Gipuzkoa) zerrategi batean izandako lan istripu batean, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez. Nuarbe auzoko Errastiola zerrategian izan da ezbeharra, 15:30ean, Urola Kostako Hitza-ren arabera.

Segurtasun Sailak ez du informazio gehiagorik eman. Azaldu du langile bat zauritu dela eta, larrialdi zerbitzuak suspertzen saiatu diren arren, lantegian hil dela. Lan istriputzat jo dute, eta Osalanek hartu du zer gertatu den ikertzeko ardura.

Sindikatuen zenbaketaren arabera, aurten lan istripuan hildako 66. behargina da.


Edukiontzien erabilera ohikoa izatera igaroko da, astelehenean hasita

Abuztuaren 3an hasita, errefusaren edukiontzia asteazkenero eta igandero erabiltzeko aukera berrezarriko da. Koronabirusagatik malgutu egin zen zaborra botatzeko araudia, baina astelehenean hasita ohiko dinamika ezarriko da berriro. Gainerako edukiontziak egunero erabili ahal izango dira, horien irekiera ez baitago mugatuta.


"Udalekuak" programarako izen-emateak

Datorren asteartean hasi eta apirilaren 20a arte eman ahal izango da izena Gipuzkoa, Araba eta Bizkaiko Foru Aldundiek 7 eta 13 urte arteko haurrentzat antolatzen dituzten udalekuetan.

Iazko etenaren ostean, aurtengoan berriro ere antolatu dituzte udalekuak Udalekuak Araba, Bizkai eta Gipuzkoako Foru Aldundiek.

"Udalekuak" programa hiru lurralde horietako 7-13 urte bitarteko umeei eskaintzen zaie, eta horren bitartez, haurrek jarduera ludiko hezigarrietan parte hartu ahal izaten dute.

Programa honen bidez, jolaserako, dibertsiorako eta bizikidetasuna garatzeko leku bat eskaini nahi zaie bertan parte hartzen duten haurrei, beren gozamenerako eta autonomia pertsolana finkatzeko.

IZEN EMATEA

Izena emateko epea apirilaren 13tik 20ra bitartekoa da.

Izena Soraluzeko Udaleko Haurren eta Gazteen Departamentuan edo Internet bitartez egin daiteke.

Eskaera banaka eta taldeka egin daiteke (taldeko 3 neska-mutil gehienez) eta, plaza lortzeko orduan aukera-berdintasuna bermatzearren, ume bakoitzeko eskaera-orri bakarra onartuko da.

Erreklamazioak apirilaren 21a eta 22a bitartean egin ahal izango dira. Horretarako, izena eman dutenen zerrendak jarriko dira eskaera egin den tokian eta interneten.

Plaza guztiak apirilaren 28an banatuko dira, jendearen eta notarioaren aurreko zozketa bidez.

Zozketaren emaitzak aipatutako bulegoetan eta Interneten jarriko dira.

Zozketan plaza lortu dutenek behin betiko izena ematea apirilaren 28tik maiatzaren 6ra egin beharko dute.

INFORMAZIOA

Programa honi buruzko informazio zehatzagoa udaletxera deituz (943753043) edo ondorengo loturan lor daiteke:

www.gipuzkoa.eus/udalekuak.


Hizkuntza ohiturak aldatzeko metodologiekin proba pilotuak egin dituzte Lautadan

Bikoteetan eta lagun taldeetan hizkuntza ohiturak aldatzeko Eusle eta Ulerrizketa metodologiekin ikerketa egiten ari dira Soziolinguistika Klusterra eta Lautadako Euskararen Komunitatea.

Soziolinguistika Klusterrak, Pello Jauregi irakaslearen zuzendaritzapean, hizkuntza ohiturak aldatu eta euskararen erabilera areagotzeko metodologiak sortu ditu 2010etik, Aldahitz proiektuaren bitartez. Metodologia horiek lan munduaren testuinguruan sortu eta probatu izan dira batez ere, baina azken urteetan beste testuinguru batzuetara egokitzeko proba pilotuak ere martxan jarri dira.

2020ko udaberritik, Soziolinguistika Klusterra eta Arabako Lautadako Euskararen Komunitatea elkarlanean ari dira hizkuntza ohiturak aldatzeko metodologiak harreman afektiboetan ere baliatzeko. Alde batetik, hiru lagun talde edo koadrilatan Eusle metodologia praktikan jarri dute; bestetik, Lautadako herrietako bost bikotek Ulerrizketa metodologia baliatu dute.

Irailean zehar, lagun talde zein bikote horiek aipatutako metodologietan zehaztutako rolak baliatzeko beharrezko azalpenak eta formakuntza jaso zituzten, Pello Jauregiren eskutik. Baldintzak ongi ezagutu eta gero, proba pilotu batean parte hartu eta hizkuntza ohiturak aldatzeko ahalegina egiteko erabakia hartu zuten.

Ondoren, zortzi astetan zehar, praktikan jarri dute adostutakoa. Soziolinguistika Klusterra arduratu da esperientziaren jarraipenaz eta prozesu osoan zehar datuak biltzeaz.

Emaitzak udaberrian

Orain arte bildutakoak eta hiru hilabete pasa ostean esperientziak utzitakoa ezagutzeko egingo den azken datu-bilketarekin, proba pilotu horien emaitzak 2021eko udaberrian izatea aurreikusi dute Soziolinguistika Klusterrak eta Lautadako Euskararen Komunitateak. Proiektuak Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren, Arabako Foru Aldundiaren eta Lautadako Kuadrillaren finantziazioa izan du.


Bermerik gabe lanean ari den erraustegia berehala ixtea eskatu du GuraSOSek

Atzoko sutea bezperan, astelehenean hasi zela, jada hirugarren sutea dela eta guztira, erraustegiaren bueltan izandako zazpigarren ezbeharra dela berri eman du GuraSOSek agerraldi bidez Donostian. Bermerik gabe lanean ari den erraustegia berehala geratzea exijitu dute.

Azken orduotan erraustegian izandako suteari buruz bildu ahal izan duten informazioa eskaini du GuraSOSek asteazken goiz honetan Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean egin duen agerraldian. Batetik sute hau ez da Zubieta gaineko azpiegituran jazotako lehenengoa izan, GuraSOSen esanetan hirugarrena da jada. "Hau baino askoz larriagoa izan zen sute baten berri izan dugu, duela hilabete batzuk gertatu zena. Zehaztapenak ditugunean zehazki noiz izan zen berri emango dugu. Hirugarren sute bat izan zen duela aste gutxi, hau ez hain larria", Joseba Belaustegik hedabideei azaldu dienez.

Azken orduotako suteari dagokionean, "hondakinen gordailuan" piztu zen, baina ez atzo SOS Deiak-ek berri eman zuenean, bezperan, astelehenean baizik GuraSOSek berri eman duenez. Langileak aritu dira sutea itzali nahian, lehendik ere gertatu diren suteetan bezala, aipatu elkartearen esanetan. Langileok ordea "ez dute gaitasun eta formakuntza nahikoa halako lanak egiteko". Atzo suhiltzaileen laguntza behar izan zuten. "Oraindik ez dago guztiz itzalita, ke gutxiago ateratzen ari da baina ateratzen segitzen du". Zaldibarren ikusi genituen irudiekin parekatu du GuraSOSek erraustegian gertatzen ari dena. "Honek Zaldibarren bigarren partearen aurrean gaudela erakusten du". Hondakinen gordailuan gertatu eta itzaltzen ez diren suteak.

"Hemen akats sistemiko bat dago"

Hiru sute hauei, urteotako beste bost istripu larri erantsi behar zaizkie. Besteak beste, iazko maiatzean erraustegiko eremutik Arkaitzerrekara isuritako amoniakoa, ehunka arrain hil zituena edota transformagailuan izandako leherketa eta matxurak. Argi esan dute GuraSOSek, "hemen ez gaude zorte txarraren edo istripu isolatuen aurrean. Hemen akats sistemiko bat dago", Belaustegik salatu duenez. Eta GuraSOSen esanetan akats sistemiko horrek azalpen argia du. "Segurtasuna, ingurumena eta osasunaren gainetik interes pribatu eta ekonomikoak jartzen ari direlako".

Agintariak "arduragabekeriaz, gardentasun ezarekin eta mespretxuz ari dira jokatzen ingurumen, segurtasun eta osasunarekiko". Eta suteak, istripuok Zaldibarko zabortegian izandako hondamendiarekin parekatu dituen arren, gertaera hauekiko erantzukizuna Bizkaiko aipatu hondakindegiarekin alderatuta ezberdinak dira GuraSOSek nabarmendu duenez. "Hau ez da Zaldibarren gertatu zen moduan enpresa baten errua. Kasu honetan enpresak badu bere ardura baina gu zaindu behar gaituena ez da enpresa, gure zergekin ordaintzen ditugun agintari eta erakundeak baizik. Haiek dira interes publikoa lehenetsi behar dutenak eta ez interes partikularrak".

Erraustegiaren itxiera eskatu dute

Arduragabekeria eta gardentasun faltarekin jokatzea egotzi diete erraustegiaren sustatzaileei. "Hau al da hainbesteetan propaganda hutsez saldu zaigun Europa mailako instalazio moderno eta aitzindaria? Halako arrisku, ezinegonarekin bizitzea, hau al da Eusko Jaurlaritzak eta Foru Aldundiak eskaintzen dizkiguten bizi baldintzak? Nola fidatu gaitezke aurrerantzean ematen dizkiguten datuekin? Zer sinesgarritasun dute gezurtero hauek? Batere ez", adierazi du GuraSOSek eskaera argi bat exijitzearekin batera. GuraSOSen esanetan asko dago jokoan; batetik herritarrei dirutan eginiko kaltea. Zifra zehatz bat jarri diote jada kalte horri; 41,6 milioitik gorakoa. Kalteez hitz egiterakoan, "preziorik ez duena" ere nabarmendu dute; herritarren eta erraustegian lanean dabiltzanen segurtasun eta osasuna. "Bakoitzak egin beharrekoa egin dezala, denok bermatua izan dezagun bizitza duin, seguru eta osasuntsua".

Egoera honen aurrean, urteak plazaratzen daramaten eskaera egin diete agintariei; bermerik gabe lanean ari den Zubietako erraustegia berehala geratzea exijitu dute, "gure seme-alaben osasuna bermatu egin behar dugulako eta ikusten dugulako erraustegiak ez duela egiten". Horregatik, "behin eta berriro egin dugun moduan, erraustegiaren itxiera eskatzen dugu ez baitu ez gure seme-alaben ezta herritar guztien osasuna bermatzen".

Helburuok lortu eta egia osoa argitu arte "agintariek egin beharko luketen" baina GuraSOSen esanetan egiten ez duten lan hau egiten, hau da, erraustegiaren bueltan gertatzen ari denaz informatzen, egia argitzeko lanean jarraituko dutela iragarri du GuraSOSek. "Agintariek herritarrak informatu behar dituzte. Egiten ez dutenez, egia esaten ez dutenez, herritarrok antolatu eta betebehar hori betetzen segiko dugu, jendartea informatzen".

Datozen orduotan xehetasun gehiago.


2014an egin zen Sardinaren Ehorzketa, azken aldiz

Igandean 19:30ean hasita 2014an eten zen ohitura berreskuratuko dute. Lehen argazkian ageri dira Lilian, Eli, Lidia eta Marian. Bederatzi urte eta gero, berriro parte hartuko dute Sardinaren Ehorzketan.

Garai batean egin zen ere sardinaren segizioa eta ondorengo ehorzketa. Lupercales eta Hogar Extremeño elkarteak arduratu ziren 2013an eta Lupercales 2014an. Aurten berriro ekiteko gogoz dira.


'Ocean Viking' ontziak 175 pertsona erreskatatu ditu itsasoan, eta portu baten zain daude

Mediterraneo itsasoan egin dituzte erreskateak; Libiatik gertu. Gobernuz kanpoko erakundeak azaldu duenez, hainbat adingabe eta emakume daude, horietako bi gutxienez haurdun, eta lehorreratzeko portu seguru baten zain daude orain.

SOS Mediterranee gobernuz kanpoko erakundeak kudeatzen duen Ocean Viking ontziak 175 pertsona erreskatatu ditu larunbat honetan Mediterraneo itsasoan, tartean hainbat adingabe eta emakume, eta lehorreratzeko portu seguru baten zain dago orain.

Goizean, 57 pertsona zeramatzan txalupa bat ikusi dute Libiatik gertu. Erreskatatutako migratzaileen artean zortzi emakume eta hamaika adingabe daude, 12 urtetik beherako bost haur barne, gobernuz kanpoko erakundeak sare sozialetan zabaldutako mezu batean azaldu duenez.

Ordu batzuk geroago, ontziak beste bi erreskate egin ditu Libiako uretan. Bigarren salbamentuan, gomazko txalupa batean "fisikoki oso nekatuta" zihoazen 54 pertsona erreskatatu dituzte. Batzuek, gainera, "erregaiak eragindako erredurak" zituzten. Geroago, beste 64 pertsona erreskatatu dituzte arriskuan zegoen egurrezko txalupa batetik, erakundeak azaldu duenez.

Orain 175 migratzaile daude Ocean Viking ontzian, horien artean gutxienez bi emakume haurdun eta 33 adin txikiko (horietatik 22 gurasorik gabe, bakarrik).

Horres gain, Sea Watch erakunde humanitarioaren ontziak 99 migratzaile erreskatatu zituen atzo, ostirala, Mediterraneoan; horietako sei (eta haien familiak) gauean ebakuatu zituzten arazo medikoengatik, tartean erredurak zituzten hiru haur eta bi diabetiko.


Santurtziko 'narkopisuko' okupak etxetik atera dituzte

Barakaldoko epaitegiko ateratzeko agindua bete du Poliziak. Okupak etxetik atera dira dagoeneko.


Elkartasuna nagusi gaur Tubacexeko piketean

Erresistentzia kutxan ekarpena egin dute kaleratuak izan diren langileek, babes zibileko kideek eta Inauxa lantegiko beharginek.

Elkartasuna izan da nagusi Tubacexeko greba mugagabearen 85. egunean. Goizean dozenaka behargin batu dira Laudioko lantegiaren sarreran. Kaleratutako langileek ekarpen ekonomikoa egin diote erresistentzia kutxari, kalte-ordaina jaso eta laster langabezia kobratzen hasiko direlako.

Langile guztien arteko batasuna mantentzearen beharra nabarmendu dute ekitaldian.

Erresistentzia kutxa kudeatzen duten beharginek hartu dute hitza jarraian, kutxaren funtzionamenduari buruzko hainbat argipen egiteko. Dirua eskatzera animatzeko deia luzatu diete horretarako beharra duten langileei.

Ondoren, Babes Zibileko kideak eta Inauxako langileak bertaratu dira piketera, kutxan dirua sartzeko. Lehenengoek bi zozketa antolatu dituzte dirua biltzeko. Bigarrenek, aldiz, fabrikako beharginen artean bildu dute dirua.


V. Topaketa Matazak indarkeria sexistaren aurka

Genero-desberdintasunak emakumeen osasunean daukan eragina.

9:00. Sarrera eta egiaztagirien banaketa.

9:30. Ekitaldiaren hasiera. Parte hartzaileak: Miren Elgarresta Larrabide (Emakundeko zuzendaria), Beatriz Unzue Esnaola (Amasa-Villabonako alkatea), Arantza Lopez Luloaga (Amasa-Villabonako Udaleko berdintasun zinegotzia), Isabel Otero (Matazak mugimenduko arduraduna) eta Arantza Campoz Rubio (Matazak mugimenduko amandrea).

10:00. Osasuna, teoria eta aldarrikapen feministen eremuan. Hizlaria: Belen Nogueiras Garcia, psikologo klinikoa eta ikerketa feministetan doktorea.

10:45. Zaintzak eta genero eragina osasunaren gain. Hizlaria: Mariangeles Alvarez Garcia, osasun psikologoa eta genero indarkerian aditua den psikoterapeuta.

11:30. Atsedena.

12:00. Genero isuriak osasun arloko adimen artifizialean. Hizlaria: Lorena Fernandez Alvarez, Deustuko unibertsitatearen komunikazio digitalaren zuzendaria.

12:45. Mahai ingurua: Genero ongiezen antzemate, prebentzio eta ekintzak Euskal Herriko osasun publikoan.

13:30. IV. Matazak Sari Feministaren banaketa eta liburu ezberdinen eta Nobel run jolasaren zozketa.

14:00. Amaiera.


Ikusi hemen argindarrak asteazkenean, azaroaren 23an, ordu tarte bakoitzean izanen duen prezioa

Espainiako Sare Elektrikoak egunero ematen dituen datuen arabera, garestien 20:00etatik 21:00etara izanen da 0.28381 € €/kWh eta merkeen, berriz, 04:00etatik 05:00etara 0.01168 €/kWh


Euskara ikasi daiteke pandemia garaiotan

Finantzazio iturri nagusia, jatetxea, aspaldidanik itxita daukate. Baina iturririk behinenaren emaria, hizkuntzarena, mantentzeko ahalegin guztiak egiten ari dira Bartzelonako Euskal Etxean.

Ostalaritza establezimenduak ixteko agindu zuen Kataluniako Generalitateak urriaren 14an. Bi astez, printzipioz. Alarma egoera ezarri zuen Espainiako Gobernuak astebete eskasera, eta gobernu autonomikoak murrizketa gehiago egiteko parada izan zuen hala: antzokiak eta zinema-aretoak itxi, eta hain beharrezkotzat jo ez zituen beste establezimenduak ere zarratu. Tartean, haur, gazte eta nerabeen eskolaz kanpoko jarduera guztiak, hizkuntza akademiak barne.

Neurriok iragarri eta ordu gutxira bertaratu zen kazetaria Bartzelonako Euskal Etxera, non mugimendu gutxi sumatzen zen. Kezka zen nagusi, eta ez zen gutxiagorako, gobernu autonomikoaren adierazpenak interpretazio anitz izan zitzakeelako, buletina artean argitara eman gabea baitzen. Eta lau euskara klase zituzten arratsalde horretan bertan. Dena den, antza, hezkuntza berezia deritzonaren barnean kokatzen dira euskarazko eskolak, helduei zuzenduak direlako eta, beraz, une horretako neurriek baimentzen zuten klaseak era presentzialean egitea. Ikasleek modalitatez aldatzeko eskaririk ezean, edo arau aldaketarik ezean, presentzialki jarraitzeko hautua egin zuten mahaiaren bueltan.

Berebiziko kulturgune eta elkargunea den txokoak 2020an ordu gehiago eman ditu itxita irekita baino, ez baita kasik aukerarik eta baldintzarik izan ezer antolatzeko. Are gutxiago lokal itxi batean, metro karratu asko izan arren. Zinemaldia ospatu ahal izan zuten otsailean, baina ezer gutxi gehiago sortu dute orduz geroztik: euskara klaseei soilik eutsi ahal izan diete, eta modu birtualean gainera.

100 lagun euskara ehuntzen

Aire fresko bila egin zuen hanka Josean Odiaga iurretarrak Bartzelonara. Urte erdiz joan zen, horixe zuen asmoa izatez, baina bertan bizimodua eraiki du. Aldaketa behar zuen, eta eskuratu duela dio, adar bereko ofizioan jarraituta ere: Gasteizko Ika euskaltegian aritzetik, Euskal Etxeko euskara irakasle izatera pasatu zen duela ja hamahiru urte, eta egun, klaseak emateaz gain, batzordeko lehendakaria ere bada.

“Ongi dago esaldia, baina nola esan genezake ‘asko’ beste modu batera?”, galdegin die Odiagak ikasleei, etxerako lanak zuzentzen ari direla. “Anitz”, erantzun du ikasle batek –lekaroztarra hau bera–. B1 mailako ikasleak dira, eta behe-mailetako taldeak oro har kataluniarrek osatuak diren arren, ikasgela honetan badira euskal lurretan jaiotako bi –gernikarra, bestea–. Urteak egin dituzte sorterritik kanpo, eta hizkuntza erabili ezean galdu egin ohi denez, berrikasteko hautua egina dute. “Zerbait gogoratzen dute, eta ulertu, noski, dena ulertzen dute. Baina konfiantza falta zaie, eta idazteko zailtasunak dituzte, are gehiago euskara jatorrean. Dakitena da, nolabait esanda, kaleko euskara eta beraien eskualdekoa”, dio Odiagak. Bi pertsona hauen presentzia gainontzeko hiru klasekideentzat “oso aberasgarria” dela uste du, era batean edo bestean, euskalki bat baino gehiago ezagutu eta ikasten dituztelako.

Pandemiak hizkuntza ikasketan izan duen eraginaz galdetuta, nahiko pozik azaldu da Bartzelonako Euskal Etxeko lehendakaria. Ikasle kopuruaren jaitsiera kasik ez dute nabaritu, %10 inguru besterik ez; espero zutena baino nagusiki gutxiago. Goizez zeukaten jubilatuen taldea galdu dute gaitzaren eraginez, baina oro har mantendu dituzte iazko kurtsoko zenbakiak: 100 lagun dituzte aurten euskara ikasten. Dena den, espero zuen arren, apur bat penaz dio, modalitate presentzialaren aldean modalitate birtuala gailendu dela, azken honek ez baititu aurrez aurrekoaren aberastasunak ikasketa prozesuan.

“Mailaren arabera, baina euskara ikastera etortzen diren asko eta asko euskaldunak dira”. Mailen artean bereizketa badagoela dio Odiagak, jauzi moduko bat B1etik C1era, B2ko talderik ez baita osatu azken urteotan. Kataluniar askoren muga B1 izan ohi da, eta hortik aurrera ez dute jarraitzen, zailagoa egiten zaielako edo nahikoa ikasita geratzen direlako. Bestetik, C1ean gehiengoa euskaldunak direla dio, titulua atera edota ikasi nahi dutenak.

40 urte aldakor

Krisi moduko batean sartua zegoen Euskal Etxearen ekonomia COVID-19a mundura heldu aurretik. Berregituraketa bat egin beharrean izan ziren sostengatu ahal izateko, eta egitaraua, batik bat, hiru ekitaldi nagusitan oinarritu zuten: EH Sona musika jaialdia azaroan, Zinemaldia otsailean eta Literaldia apirilean, Sant Jordi egunaren bueltan. “Ondo bidean gindoazen, animatuta, martxoa etorri zen arte”. Aipaturiko azken bi ekimenei eusteko asmoa badute, baldintzak emango diren esperoan.

Bartzelonako alde zaharrean dago Euskal Etxea. Hiria ezagutzen duenari ezagun egingo zaio jatetxea, ez agian horrenbeste txokoa deritzoen kultur gunea, ezkutatuago baitago. Bada, jatetxea dute finantzazio iturri nagusia –alokairuan daukate–. Egungo egoeran, baina, errentari aurre egiteko zailtasunak izaten ari dira: “Beldur gara ixteko, gordeta geneukan dirua apurka-apurka gastatzen baitoa”.

Iaz bete ziren 40 urte lokal honetara mugitu zela konde-hiriko Euskal Etxea, aurrez makina bat urte igarota bulego eta lokal txikiagoetan. “Ni hona sartu nintzenean afari sozialak egiten zituzten. Euskaldunak elkartzeko topagune bat zen, ez askoz gehiago”, dio Odiagak. Ordutik gaur egunerako urteak bi fasetan bereizi ditu, kudeaketa taldearen helburuak ezberdinak izan direlako. Egungo lokala hartzean kulturgune izaera hartu zuen pixkanaka, topagune izatetik harago: “Bartzelonan zeuden euskaldunei euskal kultura ematea zen, gutxi gorabehera, asmo nagusia; hortik datoz hiru ekitaldi nagusiak”.

Funtzioz aldatzearen arrazoia garaia eta gizartea aldatzean dago, Euskal Herria, finean, Bartzelonatik “urrun eta hurbil” dagoelako aldi berean. “Gaur egungo euskaldunek ez daukate hainbesteko premia elkartzeko: batetik, herrira itzultzea lehen baino errazagoa, merkeagoa eta erosoagoa delako, eta bestetik, hutsune hori telefono deiek, bideo deiek eta mezuek betetzen dutelako hein batean”. Azken urteotan, berriz, hirugarren fase batean sartu direla azaldu du Odiagak. Kataluniarrengana heltzeko apustua egin dute eta euskaldunei zuzenduriko kultur ekitaldiak bertako kulturarekin uztartzen dituzte; elkarren berri izatea da horren helburua.

Beharrezkoa izango da hirugarren faseak funtzionatzea laugarren hipotetiko batera heltzeko. Hirugarrena bera ere kinka larrian dago, egun ziurgabetasunak agintzen baitu inoiz baino gehiago. Animoak, ordea, ez zaizkie falta datorrenari aurre egiteko, eta babestuta sentitzen direla dio Odiagak, baita babesa emateko gai ere hizkuntz eta kultur ekosistemari.


Gerra ondorengo egunak

2015etik harreman estua zuten Ane Artetxe zumaiarrak eta Tania Ivanenko eta haren alaba Anna Omelchenko ukrainarrek, azken hori Artetxeren etxera etortzen zelako uda pasatzera. Errusiak Ukraina inbaditu zuenean Artetxek ez zuen zalantzarik egin, eta ez du amore eman ama-alabak herrira ekarri arte. Goizegi da etorkizunaz hitz egiteko, baina itxura du elkarrekin eta elkartasunetik egingo dutela bidea. Maiatzeko Baleike aldizkariko erreportajea webgunean irakur daiteke orain.

Goibel dago eguna, eta halaxe daude Tania Ivanenko (Ukraina, 1985) eta Anna Omelchenko (Ukraina, 2008) ama-alabak ere. Santelmoak gainean dira, apirilak 21 ditu gaur, eta zazpi egun daramatzate Zumaian, Ane Artetxe (Zumaia, 1986) eta haren familiaren etxean. Ivanenkok, baina, gogoa bere herrian dauka, Ukrainan, eta han utzi dituen guraso eta senitartekoengan. "Ondo daudela esaten digute, baina guk beldur eta pena handia sentitzen dugu haiengatik", esan du Omelchenkok. Amaren itzultzaile lanak egiten ari da, euskaraz.

Otsailaren 24an Errusiak Ukraina inbaditu zuenean Ivankiven ziren, Kiev hiriburutik iparraldera dagoen hirian, autoz 80 kilometrora. Han bizi dira, han dute etxea, lana eta bizitza, lagunak. Baina aurreneko bonbak lehertu orduko alde egin zuten Prybirs'k herrira babes bila, aiton-amonengana. Senitarteko gehiagok ere halaxe egin zuten. Hantxe egon dira herrialdetik irten eta Artetxeren etxera etortzeko modua aurkitu zuten arte.

Gerraren erdian egon direnek bakarrik ez dute sufritu denbora honetan. Artetxerentzat familiakoa da Anna, ia-ia alaba, eta ikaragarri gogorra egin zaio haien berririk izan ez duen denbora tartea. "Asteak egon naiz ezer jakin gabe; ez genekien hilik ala bizirik ziren. Hori jakin genuenean, soilik bizirik zeudela jakin genuenean, lasaitua hartu genuen", gogoratu du. "Annaren gurasoak bananduta daude, baina beti mantendu izan dugu harremana haren aitarekin, eta haren bitartez lortu genuen Anna eta Taniarekin kontaktatzea". Aitak atera zituen ama-alabak herritik, eta berak eraman zituen Poloniako mugaraino ere.

"Gerra hasi eta aurreneko lau egunak soto batean igaro genituen, ezkutuan. Gero ateratzen hasi ginen, baina tiroak entzuten genituenean berriz bueltatzen ginen azpira, eta pasatakoan igotzen ginen", kontatu du Omelchenkok. "Aurrena bageneukan ura eta argia, baina gero dena kendu zuten, eta deitzerik ere ez geneukan". Elkarri lagunduz egin zuten aurrera. "Familiakoek esan digute aste honetan [orain bi aste] itzuli dela argia, eta deiak ere egin daitezke, baina oraindik urik gabe jarraitzen dute".

Tania Ivanenkok 36 urte ditu. Ivankiven bizi zen alabarekin, eta bertan egiten zuen lan gerra hasi zenean. Urtea amaitu aurretik itzuli nahiko luke bere etxera. Alaba, ordea, hemen gelditzea gustatuko litzaioke.

Ivanenkok bihotzez eskertu nahi du hemengo familia, "hona etortzeko aukera emateagatik eta etxean hartzeagatik, Ukrainan beldur handiarekin bizi baikinen". Ukrainarrez ari da hizketan, baina Artetxeri begietara begira esan du. Begiak busti zaizkio.

Omelchenko 6 urterekin etorri zen Zumaiara aurreneko aldiz uda pasatzera, Txernobyldik gertu bizi diren beste hainbat haur bezala. 2015. urtea zen, eta pandemiako bi urteak kenduta, beste uda guztiak igaro ditu hemen, eta azken bi urteetan ere harremana mantendu dute. "Egoera hau ikusita, nola ez genizkien gure etxeko ateak zabalduko?" esan du Artetxek. "Annak 6 urtetxo zituen gurera etorri zenean, eta ni seme zaharrenaz haurdun nengoen. Anna Ukrainara itzuli eta egun batzuetara erditu nintzen. Gure semearentzat arreba bezala da Anna; urtero egon dira elkarrekin".

Santelmoen ondoren, apirilaren 27an hasi da eskolara Anna, DBH1en, Zumaienan, "hara joaten direlako nire hemengo anaiak ere, Xoan eta Aner". Begirada argitu egiten zaio eskolaz eta anaiez hitz egitean.

Urtea amaitu aurretik itzuli nahi luke Ukrainara amak, Ivanenkok. Beraien etxea ondo dago, eta printzipioz lana ere badauka. Baina ez daki zer gertatuko den lanpostuekin. "Orain ari dira horretaz hitz egiten Ukrainan", azaldu du. Horren harira, alabak gaineratu du beren etxea eta aiton-amonena ondo daudela, baina osabarena ezetz, bonba batek atea eta leihoak apurtu zituelako. Hori kontatu, eta hautsi egin da.

Denak bere saminari begira gelditu dira, isilik, hunkituta. Zer pentsatua ematen du: 13 urte baino ez, eta ezezagun bati ari zaio gerraren gordinaz hizketan. Zeinen latza izan behar duen halakoak hain gazte bizi behar izatea. Zeinen injustua den.

"Mesedez, etorri"

Artetxek azaldu du medioetan gerra hotsez hitz egiten hasi zirenean deitu ziola Ivanenkori bere etxeko ateak zabaltzeko. "Mesedez etortzeko esan nien, hartuko niela libre zegoen aurreneko hegaldia, eta etortzeko". Otsailaren 24an lehertu baldin bazen gerra, astebete lehenago egin zien eskaintza zumaiarrak. Beldur zen. "Baina Ukrainan desinformazio handia zegoen, Putin-ek [Errusiako presidentea] dena kontrolatuta zeukalako, eta Taniak esaten zidan lasai egoteko, ez zela eta ezer gertatuko, beldurra eragitea bakarrik nahi zutela eta ez zela okerrera joango egoera. Beste bizpahiru aldiz esan nion etortzeko, eta ez bazen ezer gertatzen, beti edukiko zuela etxera bueltatzeko aukera. Azkena astearte batean esan nion hori, eta ostegun horretan hasi zen gerra". Hegaldiak bertan behera gelditu ziren berehala, eta mugitzeko aukerarik gabe gelditu ziren. "Ostegunean bertan hitz egin nuen, eta esan zidan aiton-amonen etxera joango zirela eta han kobertura arazoak izaten zituztela normalean".

Bizpahiru egun geroago gelditu ziren komunikatu ezinik, eta komunikazioa berreskuratu bitartean Omelchenkoren aitarekin hitz egiten zuen Artetxek. "Bananduta daude Annaren gurasoak, eta hiriburuan bizi da aita. Han argia bazuten, eta egunero mezu bidez egoten nintzen harekin, nahiz eta aitak ere ez zeukan alabaren berririk. Baina, nolabait, kontsolatu egiten ninduen harekin hitz egiteak. Txernobylgo elkartekoak ere bagara, eta egunero pasatu digute partea jakinaraziz nola dauden elkarteko umeak bizi diren herriak. Inoiz ez ziren berri onak izaten. Oso gaizki pasatu dugu, oso urduri, eta telebistari eta Interneti pegatuta egon gara. Azkenean, ordea, jarraipen hori egiteari utzi genion, sortzen zigun sufrimendua handiagoa zelako ematen zigun lasaitasuna baino".

Hamabost egun inguru egon ziren ama-alabez ezer jakin gabe, eta gero, haien lagun bat jarri zen Artetxerekin harremanetan Facebook bidez, esateko inguruko batek esan ziela bizirik zeudela eta ondo zeudela. "Jada ez zen ondo zeuden ala ez jakitea, baizik eta bizirik zeudela jakitea", gogoratu du ahots dardartiarekin. Gero beste hamar egun inguru pasatu ziren ezer jakin gabe, eta Zumaiara apirilaren 12an iritsi baziren, astebete lehenago lortu zuen Omelchenkorekin hitz egitea. "Esan nien mesedez etortzeko, ez izateko zalantzarik, arazoa ez zela konponduko egun batetik bestera".

Gerra lehertuko zenik ez zuten uste ama-alabek; "oso eskertuta" daude hemengo familiari

Gizakiaren txarrena bezala, onena ere ateratzen du gerra batek, eta Omelchenkoren aitak egindakoa da horren adibide bat, Artetxerentzat. "Annaren aitak esan zidan alabaren bila joango zela egoera nahikoa segurua zela ikusten zuenean, eta berak eramango zituela mugara. Astearte batean kasu egin zidan esateko etxeratze agindua amaitzen zenean joango zela alabaren bila, eta ordu eta erdiko bidaia zazpi orduan egin zuen, bonbek suntsitutako errepidean barrena. Gaua pasatu zuten bere etxean atseden hartzeko, eta hurrengo egunean Poloniaraino eraman zituen autoz, jakinda berak ezingo zuela herrialdetik irten, gizonezkoek ezin dutelako. Poza sentitu nuen Anna eta Taniagatik salbu zeudelako, baina izugarrizko pena eman zidan aitak. Metro batera eduki salbu egoteko aukera, eta buelta eman eta 900 kilometro egin behar izan zituelako bere etxera, jakin gabe hurrengo egunean bizirik jarraituko zuen".

Ama-alabek, berriz, zortzi ordu pasatu zituzten mugan, ilaran, Poloniara igarotzeko zain. "Galdakaoko boluntarioei esker, autobusez ekarri zizkiguten Bilboraino, eta orain gure etxean daude", kontatu du, azken zati hori irribarretsu.

Etorkizunaz

Ama-alabei ez zaie Zumaiako familiaren berotasunik falta. Batetik, ez direlako gutxi Artetxeren etxean: "Senarra eta biok, gure bi semeak eta gure ama bizi gara etxean". Eta orain, bi gehiago dira, zazpi. "Taniak esan dit lagundu nahi duela etxean eta esateko zer egin behar duen, baina nik argi esan nion ez zela etorri gure garbitzailea izateko". Artetxek nahi du Ivanenkok euskara ikastea, eta aurrerago lanean hasten bada, dirua beretzat gordetzea, "Ukrainara itzultzen bada beharko du eta".

"Bizirik zeudela bakarrik jakinda, lasaitua hartu genuen", esan du Artetxek

Elkartasun keinu horiekin guztiekin hunkituta dago Ivanenko, eta ez bakarrik Artetxe eta haren familiagandik jasotzen ari denarekin. Zumaiarrek ere beso zabalik hartu dutela sentitzen du, eta pertsona "onak" direla hemengoak. "Herritarrak oso detaile politak edukitzen ari dira", gaineratu du Artetxek. "Esaterako, aurrekoan arropa erostera joan ginen ez zeukalako, eta dendariak ez zigun ezer kobratu nahi izan, eta berdin ile-apaintzaileak".

Kostatako galdera izan da, baina azkenean bota du kazetariak: etorkizunean non ikusten du Ivanenkok bere burua eta alabarena? "Etxera itzuli nahi dut, baina alaba Zumaian gelditzea nahi dut, hemen ikastea eta bizitzea", erantzun du.

Lagunak Kievera, Estoniara, Espainiara... joan zaizkio Omelchenkori, baina iritsiko da berriro elkartuko diren eguna. "Orain pena handia daukagu, baina dena konponduko da", esan du gaztetxoak. Bizitza osoa aurretik duenaren indarra da.

Elkarrizketan zehar behin baino gehigotan egin die ihes denei negarrak. Gero, paolbidean, haizeak aurpegian jotzen duen bitartean eta egin gabe utzitako galdera mingarri guztiez pentsatzean, burutazio bat gailendu da: baduela halako duintasun berezi bat taberna bateko mahaiaren bueltan lau emakume negarrez egoteak, eta negar malkoak sikatu, eta hizketan eta bizitzen jarraitzeak.

"Kosovon aurrekari arriskutsua ezarri zen, eta hori da Putinen argumentua"

Gatazka eta gerra guztien atzean arrazoi geopolitikoak egoten dira, eta garrantzitsua da gizarte orok horiek ulertu eta horiez hausnartzea, iritzi kritiko sendoa osatu ahal izateko. Juanjo Alvarez (Zumaia, 1964) nazioarteko zuzenbide pribatuko katedradunak BALEIKEri zerrendatu dizkio beretzat Ukrainako inbasioan kontuan hartzekoak diren gakoak.

Gerra honen jatorria non kokatzen duzu? Izan ere, sinpleegia da esatea hauek onak direla eta horiek gaiztoak, ezta?

Errusiak egin duena erabateko inbasioa da, eta Ukraina garatzen ari den defentsa legitimoa da Nazio Batuen gutunean legitimotzat hartzen den indarkeria-agertoki bakarra. Oinarri horretatik abiatu behar da. Baina, hortik aurrera, eta Putin [Errusiako presidentea] tiranoak merezi dituen balorazioetatik harago, XXI. mendeko tsarra baita, historiari begiratu behar zaio, eta gertuko historiari: Kosovori.

Zergatik Kosovori?

1990eko hamarkadan, nazioarteak, AEBek hala nahi zutelako, Kosovori independentzia onartu zioten, nahiz eta Jugoslavia ohiaren eszisioari amaiera eman zioten Daytoneko akordioek espresuki zioten ezinezkoa zela hori onartzea. Hau da, osagai etnikoan soilik oinarritutako independentzia planteamendu bat legitimatu zen Kosovon, eta aurrekari arriskutsua ezarri zuten. Gogoan dut gerora neuk askotan esan dudala hori. Bada, Errusiak argudiatzen du Kosovon hori onartu zenez, zilegi dela Donbassen gauza bera egitea. Herritarrei galdetzea eskatzen du ea nahi duten independentzia, eta baietz esaten badute, onartzea, Kosovon egin zen bezala. Proposamen horri ezezkoa eman zion nazioarteak, eta Errusiak inbasioarekin erantzun du. Astakeria onartezina da, baina aurrekaria hor dago, eta ez du batere laguntzen.

Putinek esaten du bere lurraldearen osotasuna ere defendatzen duela...

Berlingo horma erori zenetik, zentzurik ba al du Itun Atlantikoari eusteak eta Europako Batasunean sartzen den estatu orok NATOkoa izan beharrak? Alemaniak 50 buru nuklear ditu Moskuri begira, NATOk jarriak. Zertarako? Hizkuntza beliko horretan, Putinek dio bere lurralde osotasuna defendatzen duela. Mendebaldeak gauza bera egin genuen, Irailaren 11ren ondoren, Irakera eta Afganistanera joan ginenean, esanez terroristen bila eta gure lurraldearen osotasuna defendatzera gindoazela. Astakeria bat da mutur batean zein bestean. Ez du justifikatzen Ukrainan gertatzen ari dena, baina aurreko hori guztia aztertu egin beharko litzateke; ez baldin badugu egiten, beste edozein unetan gerta daitekeelako hau.

Gerra eragotzi zitekeen diplomaziarekin?

Gerra geldiarazteko argudioak bilatu behar dira, eta diplomaziak baditu, eta ni ez nago ziur argudio guztiak erabiltzen ari direnik. Gerraren aurreko guztia, urte askotan egindakoa, hartu behar da kontuan. NATOren jarraipen akritikoa egin dute nazioarteko komunitateak eta Europako Batasunak –Frantzia kenduta– eta ulertzeko zaila den mugimendu bat egon da, agresibitate isilekoa. Putini hauspoa eman diote, biktima gisa jarrita eta koadrilakterioan zokoratuta. Gero, Putinek erreakzionatu du erreakzionatu duen bezala. Mendebaldeko diplomaziaren planteamendu guztia manikeismoan oinarritu da: errusiarrak gaiztoak dira, eta baztertu egingo ditugu, eta hurbilago jarriko dugu NATOren muga. NATO erakunde militarra da, defentsakoa bakar-bakarrik. Zentzua du Varsoviako Itunaren ondoren, bi Alemaniak elkartu ondoren, harresia desagertu ondoren, Sobietar Batasuna desagertu ondoren... iparrik gabeko planteamendu geopolitiko horrekin jarraitzeak? Nik ezetz uste dut.

Hortaz, gerra nahi zuten bateren batzuek?

Gerra, edo gutxienez, baldintzak ezartzea hizkuntza autoritario bat erabilita. Gerra hotza esaten zaiona da: armamentu-gaitasuna berrelikatzen da, ustez gerrarik egon ez dadin. Eta, bat-batean, gidoia hautsi egin da, Putinek esan baitu: ausartu zaitez dimentsio horretan sartzera. Alfa arren planteamendua da, argi eta garbi. Nik uste dut diplomaziak beste modu batera jokatu behar zuela. Frantziako Atzerri Ministerioaren egoitza izan zen diplomazia erabili zuen bakarra: diplomazia profesionala, indartsua eta garrantzitsua dauka hark. Inbasioa hasi aurretik esandako guztia errepasatzen badugu, hori saihesten saiatzen zen bakarra zen Frantzia.

Ukrainari armak emateaz zer iritzi duzu?

Oso kontu delikatua da ea arrazoizko estrategia den ala ez Ukraina bere defentsa legitimoan berrarmatzea. Niri eztabaida edo dilema etikoa eragiten dit, biztanleria zibilaren sufrimendua ikusten dugulako, eta Europako ateetan bizitzen ari garelako. Izugarrizko ezinegona eragiten dit. Baina, funtsean, berrarmatze horren atzean, beste mota bateko interes geopolitikoak daude, eta galdera da: zergatik ez da beste batzuetan egin? Zergatik ez Sirian, adibidez? Nik uste dut konponbidea ez dela arma gehiago jartzea. Arazoa da geopolitika ahultasun eta sendotasun terminoetan neurtzen ari dela; berriz ere, matxismotik, muskuluarekin, gihar militar gehien nork duen erakutsita. Hori al da egoera geldiarazteko modua?

Argi duzu negoziatu egin behar dela.

Bai. Orain premiazkoena da mekanismo guztiak aktibatzea inbasioa gelditu dadin. Norbaitek dioenean errusiarrek eskatuko dutela Donbassi buruz negoziatzeko, nik diot: beno, Kosovo aurrekari bat da, eta zer nahi duzu, bada? Zer argudiorekin ukatuko duzu Kosovon egin zenuen erreferendumaren antzeko bat egotea, eta gero, ehuneko botoen %90etik gora independentziaren aldekoak badira, hori ez onartzea? Nik uste dut Putinek inoiz ez duela pentsatu Ukraina osoa hartzea eta hura desagerraraztea estatu bezala, eta gainera halaxe esan du, baizik eta gobernua kentzea, Mendebaldea Iraken saiatu zen bezala, edo Afganistanen eta beste toki askotan egin zuen bezala. Bada, Putinen asmoa hori zen, gero lortzeko Donbass Krimea bezala izatea. Horretarako eraman du guztia muturreraino, eta orain, gerra azkar bat gerra aerobikoan transformatu duela uste dut.

Finlandiak eta Suediak NATOn sartzea eskatu dute orain...

Akzio-erreakzio mekanismoa da, defentsakoa, oso deigarria, esaten ari zarelako arlo militarrean ez zarela fio Europako Batasunaren babesaz, eta desegokia iruditzen zait momentu honetan planteatzea hori. Errespetatzen dut, baina ez dut bat egiten.

Zer da gakoa zuretzat?

Gerra bezalako haustura historiko baten alde on bakarra da reseteatzeko aukera ematen duela. Eta Europako Batasunean pentsalariren bat balego, uste dut linea horretan pentsatu beharko lukeela; ez militarki indartsuago eginez. Denbora beharko da, baina modu bakarra da Europak Errusiarekin ere harremanak abiatzea. Egin dugu Turkiarekin, Txinarekin, Israelekin eta beste hainbatekin. Eta Errusiarekin ez? Eta ez da beldurragatik, bizikidetza baketsu eta ordenatu baterako bide bakarra delako baizik.


Odol egarri berpiztua

'Dexter' telesail ezaguna hamar atal berrirekin itzuli da, amaitu eta zortzi urtera. Movistar Plusek plazaratu du Hegoaldean


Orbeldi, 10. Dantza Eguna prestatzen

Dantzari txiki eta helduen topaketekin batera, 10. Dantza Eguna prestatzen ari da Orbeldi. Egun horri begirako pare bat ohar plazaratu dituzte azken orduotan.

Udaberriko agenda hitzordu anitzekin osatzen doa. Bueltan datorren klasiko bat; edizio borobilera heldu dena. 10. Dantza Eguna prestatzen ari da Orbeldi D.T. Ziklo zabalago baten baitan kokatu du aurtengoa; dantzaz gozatzeko hiru egun ezberdin antolatzen ari baitira. Batetik, bosgarren Dantzarien Topaketa apirilaren 30erako, hirugarren Dantzari Txiki Eguna maitzaren 7rako. Eta aipaturiko 10. Dantza Eguna; apirilaren 9an ospatuko dena.

Egun horri begirako pare bat ohar plazaratu ditu Orbeldik. Batetik, eguerdi partean Mikel Laboa plazatik abiatuta egingo duten dantza-kalejiraren ondoren, herri bazkaria antolatu asmo dute Agerialden. Urteotan Orbeldiren bueltan, Dantza Egunean aritu nahiz parte hartu dutenak erakarri nahi dituzte hitzordura. Otordura joan nahi duten guztientzako txartelak Txiribogan eta Artzabalen eskuratu ahalko dira, 15 euroren truke. 25 eurotan kamiseta eta guzti.

Bazkalosterako bestalde, tranpaldo irekia antolatu du Orbeldi Dantza Taldeak. Oholtza eskainiko die, aurrez koreografiaren bat prestatu nahi duen herritar orori. Ekimen honetan parte hartu nahi dutenek usurbildantza@gmail.com helbidera idatzi behar dute.

10. Dantza Eguna, hilabeteotan herriko dantzariak prestatzen ari diren "Hamar" izeneko gaueko ikuskizunak borobilduko du. Eta segidan Rukula, herriko musika taldearen kontzertua. Segidan duzue antolatzaileek udaberri honetako ekintzak iragarriz plazaratu duten kartela.

ORBELDIREN UDABERRIKO HITZORDUAK

Apirilak 9, larunbata: 10. Dantza Eguna

12:00 Dantza-kalejira Mikel Laboa plazatik abiatuta.

14:00 Herri bazkaria Agerialden.

17:00 Tranpaldo irekia Agerialden.

22:30 "Hamar" ikuskizuna frontoian.

Amaitzean, Rukula taldearen kontzertua.

Apirilak 30, larunbata: 5. Dantzari Topaketa

16:00 Harrera dantza-talde gonbidatuei.

17:00 Kalejira udaletxetik abiatuta.

19:30 Dantza-emanaldia frontoian.

23:30 Erromeria Alaiki taldearekin.

Maiatzak 7, larunbata: 3. Dantzari Txiki Eguna

10:00 Harrera dantza-talde gonbidatuei.

11:00 Kalejira udaletxetik abiatuta.

13:00 Dantza-emanaldia frontoian.

17:30 Dantza gidatuak Ttipika taldearekin frontoian.

Antolatzailea: Orbeldi Dantza Taldea.


Herri Txiki Infernu Handi saioaren grabaketa


'Elbira' dokumentala

Elbira Zipitria Irastortza (Zumaia, 1906 – Donostia, 1982) hezitzaile eta euskaltzale aitzindariari buruzko dokumentala. Gipuzkoako Foru Aldundiak sustatutako eta Baleuko ekoiztetxeak sortutako lana da Elbira, hainbat adituren eta haren gertuko kideren eskutik Zipitriaren bizitzako gertaeretan eta herriari egindako ekarpenean sakonduko duen dokumental fikzionatua. Sarrera doan.


Semifinala gertu Expositok eta Markel Lizeagak, 'derbia' irabazita

Txomiñenen irabazi zuen CD Hernaniko bikoteak, Eñaut Lizeaga eta Oier Gurutzealderen kontra.

Ligaxkaren azken txanpan sartu da Gipuzkoako Binakako Txapelketa; eta joan den asteburuan, garaipen garrantzitsua lortu dute Hodei Exposito astigartarrak eta Markel Lizeaga hernaniarrak, bailarako derbian. CD Hernaniko bikotea 2-22 nagusitu zen Txomiñenen, Eñaut Lizeaga eta Oier Gurutzealde astigartarren kontra. Horrela, gertu daukate semifinaletara pasea, jardunaldi bakarraren faltan: 15 tanto lortu behar dituzte, azkeneko partidu horretan.

Irabazi egin zuten Xuban Iturbe eta Oier Azpeitia kadeteek eta Xabier Apaolaza eta Mikel Lasa seniorrek ere, eta partidurik galdu gabe jarraitzen dute. Baina, aldiz, galdu egin zuten Unax Manterola eta Oier Alegria jubenilek, Iñigo Urkizu eta Iñigo Labaka seniorrek, eta Xabier Salaberria eta Xabier Ortiz de Urbina seniorrek. Jubenilei asko zaildu zaie semifinaletara pasea, eta bi bikote seniorrek aukera guztiak galdu dituzte.

Gipuzkoako Errendimenduko Txapelketan, berriz, ondo hasi dira pelotari hernaniarrak. 11 partidutik 7 irabazi dituzte. Lier Zugasti eta Ugaitz Barriola alebinek, eta Oier Macicior, Ekhi Oses, Manex Alberdi, Oinatz Gaskon eta Joseba Arretxe infantilek lortu dituzte garaipenak.


Murrizketak uztailaren 19an kenduko dituela baieztatu du Johnsonek

Hala ere, toki itxietan musukoa erabiltzen segitzea gomendatu du eta, aldaera gogorrago bat zabalduz gero, neurri murriztaileak berriro ezarriko dituela ohartarazi du.

Boris Johnson lehen ministro britainiarrak baieztatu du uztailaren 19an kenduko dituztela covid-19aren aurkako murrizketak Ingalaterran, aurreikusita zegoen moduan. Hala ere, herritarrei arduraz jokatzeko eskatu die eta musukoa erabiltzen jarraitzeko gomendioa egin du.

Horrenbestez, uztailaren 19tik aurrera klubak eta diskotekak berriro irekiko dituzte; ez da edukiera-mugarik egongo antzokietan, zinemetan edo bestelako establezimenduetan, ezta aire librean ere; musukoa erabiltzea ez da nahitaezkoa izango; pertsonen arteko segurtasun-tartea mantentzea ez da derrigorra izango; eta telelanean jarraitzeko aukera enpresa bakoitzaren esku egongo da.

Johnsonek agerraldia egin du arratsalde honetan, urtarrilean ezarri zuten hirugarren konfinamenduarekin indarrean jarritako neurri murriztaileak kenduko dituztela ofizialki iragartzeko. Edonola ere, herritarren bizimodua lehengoa izango dela adierazi du, "birusa oraindik ez baita desagertu".

Udan eta eskolak itxita daudela baliatuta, deseskalatzea orain gauzatzea erabaki ona dela esan du, txertaketa kanpainak kutsatzeen hedapena geldituko duela ziurtatuta.

Hala eta guztiz ere, arduraz jokatzeko deia egin die herritarrei eta toki itxietan -antzokietan edo garraioan, esaterako- musukoa erabiltzea gomendatu du eta ekitaldi handiak antolatzen dituzten enpresek txertaketa ziurtagiriak eskatu beharko lituzketela iritzi dio.

Nazioarteko bidaien kasuan, segurtasun kontrolak mantenduko dituztela esan du, eta ohartarazi du aldaera gogorrago bat zabalduz gero, neurri murriztaileak berriro ezarriko dituela.


Gizon bat atxilotu dute Zumaian, lapurtutako kotxe bat gidatzeagatik, baimendutako alkoholemia tasa hirukoiztuta

Atzo goizean Ertzaintzak 30 urte inguruko gizon bat atxilotu zuen kotxe bat lapurtzeagatik, eta alkoholemia tasa hirukoiztuta gidatzeagatik.

09:30 inguruan atzo Ertzaintzaren patruila batek geldi zegoen auto baten gidaria identifikatu zuen, AP8 autobidearen bazterbidean, Zumaiako ordainlekuaren inguruan.

Agenteek, gizona horditurik zegoela susmatu, eta ibilgailuaren dokumentazioa eskatu zioten. Egiaztatu ahal izan zuten Donostian lapurtutako auto bat zela gizona gidatzen ari zena, eta atxilotu egin zuten lapurretagatik. Era berean, bide segurtasunaren aurkako delitua egotzi zioten, baimendutako alkoholemia tasa hirukoizteagatik.


The Covenant eta Tugurio

5 euro balioko du sarrerak.


Beste hamar egun luzatu dute itxialdia San Juan egoitzan

Martxoaren 30az geroztik itxialdia egiten ari dira Zestoako San Juan egoitzako langileak, egoiliarrak babesteko. Birusari aurre egitea lortu dute oraingoz, baina arriskuak saihesteko, beste hamar egunez jarraituko dute itxialdian.

Zestoako San Juan egoitzan itxialdia hasi zuten martxoaren 30ean, bertako egoiliarrak ahalik eta gehien babesteko helburuarekin. Ordutik igaro diren bi asteotan, 25 langile egon dira egoitzan konfinatuta, aste bateko bi txandatan banatuta. Egoitzako ordezkariek azaldu dutenez, denak "ondo" daude. "Birusari aurre egitea lortu dugu oraingoz, baina arriskuak hor dirau". Hori horrela izanik, itxialdia beste hamar egunez luzatzea erabaki dute.

Egunotan jaso duten "laguntza eta babes keinu guztiak" eskertu nahi izan dituzte "bihotzez" egoitzako kideek. "Guztia bukatzean izango dugu eskerrak behar bezala emateko eta denok elkartzeko denbora, baina orain lanean gogor eta arduraz jarraitu behar dugu", erantsi dute.

Jon Maiaren bertso bat ekarri dute gogora San Juan egoitzako ordezkariek. Hona hemen bertsoa:

(Doinua: Itsasoari begira)

"San Juan Egoitzan zaudeten denak

gure barne txalo hotsez.

Omendu asmoz doa bertso hau

herriko ehunka ahotsez.

Elkar zaintzeko garaia da hau

orain bezela inoiz ez.

Eredugarri ari zerate

eskuzabal etxe gosez.

Eskerrik asko, behin eta berriz

eskerrik asko bihotzez.


Herritarrik gabe jairik ez

Aurten ere, Aretako Jai Batzordeak ez ditu festak antolatuko, jai eredu herrikoi eta parte-hartzaile bat aurrera ateratzeko baldintzarik ez dagoela ulertuta. Bi urteko geldialdiak hainbat hutsune sortu ditu Aretan. Horren inguruan hausnartu dute Aiaraldea Komunikabidearekin.

Gaur egungo Aretako Jai Batzordeak 20 urte daramatza jai eredu herritar eta parte hartzaile baten alde lanean. 2001. urtean, etenaldi baten ostean, oso ekintza gutxi antolatu ziren Aretako Jaietan, nagusiki udalak sustatutakoak. Horrek elkartzeko beharra mahaigaineratu eta gaur egungo Jai Batzordea sortzera bultzatu zituen herritarrak.

Geroztik asko izan dira taldetik igaro diren auzokideak, eta bakoitzak bere ibilbidea egin du bertan. Gaur da eguna non belaunaldi desberdinetako hainbat lagun elkartzen diren bertan. Baina urtean zehar erregulartasunez elkartzen den 8-10 laguneko talde egonkorraz haratago doan antolakuntza eredua dela nabarmendu dute, Aretako jaietako ekintza desberdinen atzean elkarte, eragile, elkarte eta norbanako ugari baitaude. Horien guztien koordinazioaz eta batasunaz arduratzen da nagusiki Jai Batzordea. "Jaietako ekintza bakoitzaren atzean talde desberdinak daude: asto lasterketan, mendi martxan, herri bazkarian, kalejiretan, herri kiroletan... Batzordetik jaiak antolatzeko oinarria, egitura, jartzen dugu, eta ekintza bakoitza bere bidea egiten doa".

Hain zuzen ere parte hartze eredu hori da, orain COVID-19aren ondorioz, arriskuan ikusten dutena. Bi urteko geldialdiak jendearen interes eta motibazioak alda ditzake eta zenbait ekintza egiteari utziko dioten beldur dira: "Urteen poderioz oso ondo sistematizatuta genuen jaien antolakuntza, bakoitzak oso argi zuen zein zen bere funtzioa. Orain, nolabait, zerotik hasi beharko gara. Horrek lan handia ekarriko du".

Herritik eta herriarentzat

Jai parte-hartzaileetaz hitz egiten denean Aretan ez da eslogan huts bat, inon baino hobeto eraman baitute praktikara jaiak herritik eta herriarentzat antolatzearen filosofia. Zenbatzen hasi eta 200dik gora lagun kontabilizatu dituzte modu batean edo bestean jaien prestaketan aktiboki antolatuta. Zifra are esanguratsuagoa Aretan 1.600 biztanle bizi direla jakinda, hau da, herritrren %10 baino gehiago ari da jaiak aurrera ateratzeko lanean. "Norberak badaki non egon behar duen jaietan, izan txosnan zerbitzatzen, trail lasterketa antolatzen, herri bazkaria sukaldatzen... Gure helburua ez da ekintzak antolatzea ,baizik eta jendea horretarako aktibatzea, herritarren parte-hartzea sustatzea. Hori da gure jai eredua".

Eredu horri eutsi ezin izana izan da bi urte hauetan jaiak ez antolatzearen arrazoi nagusia: "Ezinezkoa izan da jaiak guk bultzatu nahi dugun filosofiarekin antolatzea, horregatik ez ditugu antolatu."

Herria egiten

Jaiek funtsezko papera betetzen dute ere Aretaren egituraketa eta kohesio sozialean: "Egun batez herri bazkarian elkar ikusteak urte osorako harremanak estutzen laguntzen du. Bizilagun askok jaietan bakarrik ikusten dute elkar. Azken bi urtetako geldialdiak herriko bizitza soziala apaldu du ere".

200 lagunek baino gehiagok parte hartzen dute Aretako Jaien prestaketan

Aretako aisialdi eta kultura eskaintzaren gehiengoa Jai Batzordearen eskuetan dago ere, jaien aurretik eta ostean antolatzen dituzten ekintzei esker. Ez dira gutxi ekintza horiek: "Olentzeroren kalejira, San Juan bezperako sua, jai herrikoien aldeko enkantea, Santa Agedako kalejira, Aretako haurrentzako udaleku eta tailerrak...". Bestelako ekintzak ere babesten zituzten, hala nola, Aretako Gazte Asanbladaren hainbat jarduera. Guzti horren faltak ere eragin zuzena du Aretako eguneroko bizitzan: "Oso giro monotonoa ari da nagusitzen".

Beste hutsune bat nabarmendu dute ere batzordetik: "festen faltak bakarrik ez, elkartzeko espazio erreferente baten hutsuneak ere eragina du aretarron kohesioan". Kultur Etxeaz ari dira, azken hiru urteak publikoari itxita egon den espazioa. Hor ere borrokan ari dira Aretako bizilagunak, eredu herrikoi eta zabal bat sustatuko duen Kultur Etxearen alde.

Lekukoa eskuz esku

Belaunaldi berriek ez diote Jai Batzordeari hurbiltzeari utzi, baina festen etenaldiak aurrekari arriskutsu bat ezarri dezakeela nabarmendu dute: "2019an Aretako gaztetxeko koadrila bat hasi zen bileretara hurbiltzen, baina bi urteko hutsune honek agian desaktibatu egin ditu, orain arte ezin izan baitute eurak propioki antolatutako jai batzuez gozatu. Guk, orain arte batzordean ibili garenok, barneratua dugu jaiez gozatzeko modu hau, urte osoa ematen dugu astebeteko festak prestatzen, lan handia da baina behin bukatuta eta dena ondo joan dela ikusita sentzazioa oso positiboa da, eta ia atsedenik hartu gabe hurrengo urteko festeak antolatzen hasten gara buru-belarri. Zaila da belaunaldi gazteak gurpil horretara igotzea bizi dugun egoerarekin".

Gazte belaunaldi horiek euren bidea egiten ari direla nabarmendu dute eta eredu errotu baten faltan beste modu batean bideratuko dute jaiekiko grina: "Jakin behar dugu eraldatzen eta bide berriak ibiltzen".

Gazteak bakarrik ez, Aretako gainerako auzokideak ere aktibatu nahi dituzte jaien antolakuntzan etorkizunean: "Gazteetaz hitz egiten da baina herriko belaunaldi ugariren parte-hartzea falta da oraindik. Guztion interesak egon behar dira islatuta jaietan; gaueko giroa nahi dutenena eta bestelako jarduera batzuez gozatu nahi dutenena."

COVID-19ak berrasmatzeko eta aktibaziorako aukera eskaini dezake agian: "Ez goaz ezerezetik hastera, baina bai urratsak ikuspegi berri batetik ematera, agian hau da unea urteetan zehar automatikoki egindako hainbat jarduera berrikusi eta berriro planteatzeko, jende berriarengana eskaintza berri batekin iristeko".

"Jendeak ulertu behar du gauzak aurrera ateratzeko hauek antolatu beharra dagoela"

Gauzak ez direla berariaz sortzen azpimarratu nahi dute batzordeko kideek, hots, ahalegin eta esfortzu bat exijitzen dutela, eta hori guztion artean aurrera atera beharra dagoela: "Jendeak ulertu behar du gauzak aurrera egiteko hauek antolatu beharra dagoela eta antolaketa hori ez dela hutsetik sortzen, herritar ororen inplikazioa ezinbetsekoa da."

Zentzu horretan, ateak parez pare dituzte zabalik Aretan. Batzordearen funtzionamendua erabat horizontala eta irekia da, edonork hartu dezake bileretan parte, eta iritzi guztiak dira ongietorriak.

Nolanahi ere, Aretako Jai Batzordetik argi dute berriro egongo dela jaiez gozatzeko aukera, eta horren alde egingo dute lan atsedenik gabe: auzokideak berriro aktibatuz, antolatuz, saretuz... Finean hobekien egiten dakitena egiten; jaiak herritik eta herriarentzat leloa praktikara eramanez, urte luzez demostratu duten bezala.


Beroak larreei kalte egin die

Bero handiak belarra moztea galaraziko du, eta abeltzainek bazka gehiago ekoizteko aukerarik ez dute izanen. Bazka ekoizpenerako nitrogeno eta ongarriak garesti daude, baita gasolioa ere.

Intiako abeltzaintzako aholkularitza-taldeak egiaztatu du tenperatura altuek eta euririk ezak bazka-ekoizpenean eragin duten murrizketa, hori baita Nafarroako abere-ustiategietan erabiltzen den elikadura-elikagai nagusia. Alde on bakarra da bildu ahal izan den belarraren kalitatea kalitate onekoa izan dela, Pirinioetako zonalde batzuetan izan ezik. Ekain bero honek bazka-artoa landatzea zailduko du, pentsuaren prezioaren gorakadaren aurrean kostuak merkatu ahal izateko sektoreak horri eusten baitio.

Intia enpresa publikoko abeltzaintzako aholkularitza taldeak ziurtatu du abeltzaintzarako bazkaren ekoizpena nabarmen murriztu dela tenperatura altuen eta maiatzean euririk ez izatearen ondorioz. Gainera, garagartzaroko lehen hamabostaldiko beroak bigarren belar mozketa eragotziko du, ondorioz, abeltzainek azienden bazka hornidura txikiagoa izanen du. Intiako teknikariek kontsolamendu bakarra ikusi dute: belar kantitatea murriztu den arren bazkaren kalitatea ona izan da, baldintza hobeetan lehortu delako.

Bazkatzeko belarraren eskaintza beste negu batzuk baino urriagoa izan den arren, eta udaberriaren hasieran, apirila lehor samarra izan da, eta pentsuaren prezio altuak eta goranzko joera izan du. Hori dela eta, ustiategiek erabaki dute esnetarako ardiak eta haragitarako behiak aste batzuk lehenago larrera edo mendira eramatea.

Bestalde, tenperatura altuek eta prezipitazio faltak mendiko larreei ere eragin die. Hala, Urbasa-Andian, Aralarren eta mendi-inguruetan, belarra lehortu egin da, itxura gorrixka hartu du larrek, hori nabarmenagoa da Andian. Bide batzuetan lurra harea bihurtu da. Beste urteetan agorrilean mendiak zuen itxura garagarrilean hartu du, bi hilabete lehenago. Euri faltak mendian ur gutxiago egotea ekarri du eta zenbait tokitan gabe gelditzeko arriskua egon daiteke, egunotako euriak konpontzen ez badu. Azkenik, tenperatura handien beste ondorio bat da animaliak gaixotzen dituzten areagotzea eta kapastak edo kaparren kopuruak handitzea.


Joaquin Beltran bilatzeko lanak B1B eta B1C eremuetan murgilduko dira

Langilearen gorpuzkiak aurkitzeko "itxaropen bizia" mantentzen dutela ziurtatu du Josu Erkoreka Segurtasun sailburu eta lehendakariordeak. Dagoeneko 525 000 metro kubiko zabor hondeatu dituzte.


Folk musikaren hiriburu bilakatu da berriro ere Urduña

UrduFolk jaialdiaren 9. edizioa burutu zuten larunbatean Urduñan. El Trasno, Flatriqueira eta Joseba Tapia eta bere banda igo ziren Eskola Publikoko patioan jarritako oholtza gainera.

Argazkiak: Antonio Muñoz


Steinbecken ‘Saguak eta gizonak’, asteartean hizpide

Oiartzungo Irakurketa Taldeak datorren asteartean egingo du 2022. urteko azkeneko liburu iruzkina. John Steinbeck idazle estatubatuarraren klasiko bat izango dute aztergai: Saguak eta gizonak.

Manuel Lekuona bibliotekan elkartuko dira, 20:00etan hasita.

Lazunak azkazaletan

Asteartekoa urteko azkeneko bilera izango da, baina ez ikasturtekoa. Urtarrilaren 24rako etxeko lanak jarri dituzte: Oihana Aranaren Lazunak azkazaletan (Susa, 2021) irakurtzea.

Oiartzungo Irakurketa Taldea, urteroko zerrenda egitean, saiatzen da ahalik eta genero gehienetako liburu motak sartzen. Aranarena poesia liburua da, eta hau da Susa argitaletxeak liburua deskribatzeko egindako iruzkina:

Fikzioaren apologia batekin abiatzen da Oihana Aranaren Lazunak azkazaletan poema liburua, gogorarazten diguna ez dugula idazlearen bizitzarik irakurriko orrialdeotan, orpoetako arrakaletan zer ezkutatzen duen jakin nahi duenak jai daukala.

Jakin-minetik ari zaigun ahots bat irakurriko dugu poema hauetan, hain zuzen ere, eta erreparatuko die —sarri ironikoki— gizarteari, zeruko elementuei, harreman sozialei, habitatzen gaituzten espazioei, gorputzari.


"Hasieran badirudi ikuskizuna haurrei bideratua dagoela, baina bukaeran helduak ere engantxatzen dira"

Beldurrik ez ikuskizuna taularatuko dute Zirkulanduz! taldeko kideek bihar (azaroak 14) Faktorian, zirku-arteak eta musika uztartuta. Taldeko kidea den Itziar Sanchezekin hitz egin dugu.


Superkopan ez zen Federazioko inor egon dominak banatzeko

Atzo Realak eta Bartzelonak jokatu zuten Superkopako finalak polemika piztu du. Ez partidak berak, sari banaketak baizik. Dominak banatzeko ez zuten Federazioko ordezkaririk izan.