Eztabaida politikoa

Athletic eta Schalkeren arteko futbol partidaren bezperan jakin genuen Ertzaintzak segurtasun-neurri handiak ezarriko zituela «norgehiagoka normaltasun osoz egin zedin». Astebete lehenago, Herrizaingo Sailak lau haizeetara zabaldu zuen Manchester-en aurka jokatuko zen partidari begira «futbol-jokaldi batengatik inoiz martxan jarritako segurtasun-dispositibo handiena» izango zela. Harro egoteko arrazoia da, antza denez, horrelako polizia-hedatzea egin ahal izatea; hori —eta gehiago ere— egiteko baliabideak ditugu eta.

Ez da denbora asko oposizioko alderdi gehienek Legebiltzarrean eskatu dutela EAEko Polizia agenteen kopurua murrizteko. Europan, Zipreren atzetik, polizia dentsitate handiena duen herrialdea da Euskal Herria: sei polizia 1.000 biztanleko, Europako Batasunak gomendatuaren hirukoitza, hain zuzen.

Lehengo ostegunean, Athleticen futbol partidaren ostean ertzainek jaurtikitako pilotakada batek hil zuen Iñigo Cabacas gaztea. Ondoren, herritar askok eta hainbat talde politikok eta sindikalek gogor gaitzetsi dute Ertzaintzaren jokabidea, eta erantzukizuna eskatu diote Herrizaingo Sailari. Jarraian, Cabacasen heriotza «eskrupulurik gabe politizatzen» ari direla esan du sozialisten bozeramaileak. Eta, hildakoaren kuadrillakoen hitzak ekarriaz (lantokian behin betiko kontratua nahi zuen militantziarik gabeko mutil bat besterik ez zela, kirolaria, taberna batean bere taldearen balentriak ospatzen ari zena...), «erabilera politiko lotsagarria» salatu dute komunikabide ezagun batzuek.

Hiru milioi biztanleko lurralde batean 18 mila polizia baino gehiago egotea erabaki politikoa ez balitz bezala.

Futbol partida baten egunean ehunka ertzain, armak eskuetan, kalean hedatzea politika ez balitz bezala.

Gure herrian etengabe egiten diren Poliziaren indar-erakustaldiak ekintza politikoa ez balira bezala.


Sei odol-emaileri aitortza

50 eta 100 alditan odola emateagatik domina jaso dute sei gizonezkok.

Odol-emaileen mundu eguna ospatu zuen igandean Adonak, Nafarroako odol-emaileen elkarteak. Javier Alvarez presidente duen elkarteak “odol-emaile guztien ezinbesteko eginkizuna” aitortu zuen. Haien “ekarpen solidarioa, altruista, boluntarioa eta anonimoa” nabarmendu zuen eta “bizitza emateagatik” esker ona azaldu zien odol-emaileei. Alvarezek nabarmendu zuen odola-ematea “benetako premia” dela “mediku-terapia berriak, ebakuntzak eta organo transplanteak bermez egiteko”. Adonako presidenteak gaineratu zuen odola ematea “gizarte-ekintza” ere badela: “pertsonen borondatearen menpe dago eta, beraz, komunitate baten elkartasunaren eta osasun-kulturaren adierazlea da”.

Horregatik, Adonako buruak gazteak odol-emaile egitera gonbidatu zituen. Hala egin nahi duenak, elkarteko autobusa herrietara etortzen denean egin dezake, autobusean bertan galdetuz. Adonako autobusen egutegia www.adona.es web orrian kontsultatu daiteke. Hurrengo hitzorduak honakoak dira: Altsasun garilaren 9tik 12ra (9an eta 10ean 17:00etatik 20:30era eta 11n eta 12an 9:30etik 13:00etara) eta Arbizun garilaren 25ean (17:00etatik 20:30era). Bestela, Nafarroako Ospitale Gunean dagoen odol-bankura joan daiteke.

Omenaldia

Igandeko ekitaldian joan den urtean odol-emate kopuru borobiletara iritsitako pertsonei aitortza egiteko balio izan zuen ere. 200 omenduen artean sei gizonezko sakandar izan ziren. Odola 100 alditan ematera joan den urtean iritsi zelako urrezko domina bikoitza jaso zuen Gabriel Sagardia Etxarte irurtzundarrak. 50 emateetara iristeagatik bost urrezko domina jaso zituzten sakandarrak: Laureano Otxotorena Zabalzak (Irurtzun), Txomin Goikoetxea Iriberrik (Arbizu) eta Agustin Hernandez Solanok, Carmelo Llena Garciak eta Luis Rueda Perezek (Altsasu).


“Burutu dugun diskorik homegeneoena da, beharbada”

Ken Zazpi

Orain arteko lanik desberdinena kaleratuko du gaur talde gernikarrak. ‘Phoenicoperus’ du izenburu, eta hamar kanta berri dakarkie entzuleari; horietako bi instrumentalak.

Phoenicoperus lana aurkeztuko duzue hilaren 20an. Hasteko, izenburuak zeresana eman duela suposatzen dut.

Bada naturan arrano espezie bat, 15 urte inguru izatera iristen denean, pisutxuegi bihurtzen dena hegan egiteko, eta jadanik, pikua ere gastatuegi du ausardiagaz ehizatzeko. Espezie horretako gehienak hil egiten dira horretara iritsita. Baina bakan batzuk, bere habira bueltatu, eta pikuarekin luma guztiak banan-banan erauzi eta pikua bera ere harkaitzen kontra arrankatzen dute. Luma eta piku berriak ateratzen zaizkie eta beste hainbat urtez bizi dira. Mitoen munduan, mito greziarra da Phoenicoperusa, Fenix hegaztia, bere errautsetatik birsortu zena. Kontzeptu bezala oso interesgarria iruditzen zaigu talde bezala sentitu ditugunak irudikatzeko; baita sozial eta politikoki bizi dugun inflexio puntu eta aldaketen garaiari erreferentzia egiteko ere.

Aro berri bat hasi duzue.

Diskorik disko, erronka eta bide berriak bilatzen ditugu, horrek ematen dio zentzua egiten dugunari.

Zer berri dakar azken lan honek?

Hamar kanta berri. Azken bi urteetan ibili dugun bide horren behin-behineko emaitza da. Burutu dugun diskorik homegeneoena beharbada, organikoena, esperimentalena, freskoena, zikinena…

*Elkarrizketa osorik, aste honetan, HITZAn


Urko abeslariari elkarrizketa egin diote 'Faktoria'n

Osasunak susto bat eman ondoren bizitza berriari ekin dio Donostiako kantariak.

Bizitza beste modu bateran bizi eta bere balioa ematen ari dela kontatu du. Profesionalki, ez du kantu berriekin diskoa ateratzeko asmorik baina, disko bilduma egingo du amodio kantuekin, 2011ko otsaila aldera argitaratuko dena.

Pertsonalki, ia jubilatuta, martxan jarri zuen audio enpresa salduta, emaztearekin "nobiotan bezala" dabilela kontatu digu. Politikak ere tentatu zuen duela pare bat urte, EAren alkategai jarri nahi zuten. Berak gustoz hartua zuen erronka baina, azkenean, ezin ez zen posible izan. Urkok dio ez dela batere damutzen pauso hori ez eman izanaz.


Maila oneko txakurrak izan arren, txapelketa zaila izan zen

Hamaika lehiakide izan ziren artzain txakurren nazioarteko txapelketan eta guztiek maila oso ona erakutsi zuten. Orain dela bi urte ere ‘Riki’-k eta Enrike Mendigurenek irabazi zuten txapelketa.

Oñatin jokatzen den artzain txakur txapelketa berezia izaten da eta atzo ere horrela izan zen. Jose Mari Bengoa txapelketako koordinatzaileak adierazi zigunez, “urtetik urtera saiatzen gara zertxobait zailtzen, hainbeste txapelketa egoten da-eta urte osoan; baina horrez gain, Oñatikoak berezko zailtasunak izaten ditu: lekua eta parte-hartzaileen maila”. Eta arrazoia ez zaio falta Bengoari. Estepan Aldamizek ere horixe azpimarratu zigun: “Lehenengo proba zaila izan da; txakur batek bakarrik egin du banderetako ibilbide osoa zuzen; ez da txakurrak txarrak direnik, baizik eta artzaina eta txakurra bestela baino urrinago egoten direla”.

Hori ikusita, lehenengo ariketaren ondotik, Tif, Lindo, Riki, Bizkor, Sorgin eta Txiki txakurrak sailkatu ziren. Sei minuturen barruan artaldea zelai barrenean zegoen makila baten ondora eraman eta handik, epaimahaiak erabakitako hesi tartetik pasarazi behar zuen artaldea bigarren ariketan. Jose Mari Jauregiren Bizkor txakurra, iazko irabazlea, izan zen onena. Bera eta Lindo, Txiki eta Riki sailkatu ziren hirugarren ariketarako. Hirugarren honetan, artaldea hartu eta zelai erdian jarritako eskortan sartu eta berriz ere aterarazi behar zuten, eta lanik txukunena Orozkotik etorritako Enrike Mendigurenek eta Riki txakurrak egin zuten. Orain dela bi urteko irabazle berak lortu zuen, hortaz, atzo jokatutako Oñatiko Nazioarteko Artzain Txakurren Txapelketako sari gorena.

Bestelako omenaldiak

Hasi aurretik, Patxi Etxeberria zena gogoan izan zuten eta minutu bateko isilunea egin zen haren omenez. Gero, txapelketaren atsedenaldietako baten, Jose Mari Agirre Baltzategiren omenezko saria banatu zuten. Aurten Jose Mari eta Jose Ramon Praderak jaso dute txapelketako antolakuntzaren eta Oñatiko Udalaren izenean “antolatzaile eta epaimahaikide legez, urteetan, borondatez egindako lan onaren errekonozimendua”.

Jendea, gustura

Eguraldiak lagundu egin zuen, jakina, baina osterantzean, parajea ere paregabea da horrelako ikuskizun batez disfrutatzeko, eta jende talde polita elkartu zen, Aloña mendia parez pare zutela artzain txakurren txapelketaz gozatzeko.

Goizeko 11etan zen hitzordua eta, argiarekin arazo teknikoak konpondu ondoren, ekin zioten lehenengo ariketa egiteko zozketari. Abadiñoko Kepa Ardantza eta Txiki txakurrak hasi zuten txapelketa. Bera izan zen, gainera, lehenengo ariketa horretan lanik txukunena egin zuena: hori dela eta, 100 puntu lortu zituen.


Baldintzapeko askatzeek trabak dituztela salatu du Bagoaz-ek

Zortzi presok eginak dituzte baldintzapean aske geratzeko eskaerak.Bizi osorako zigorra dute hiruk.Apirilaren 4an protestara deitu dute

Apirilean beteko dira 25 urte Unai Parot, Ion Kepa Parot, Jakes Esnal eta Frederic Haranburu Xistor preso sartu zituztela. Frantziako espetxeetan dituzte azken hiruak, eta baldintzapean aske uztea galdegina dute. Epaitegiek, baina, «trabak» jartzen dizkiete askatasun eskaerei; hala salatu dute preso eta iheslarien eskubideen aldeko Bagoaz kolektiboak. Egoera larria dela ohartarazi dute, preso horiek kartzelatik ateratzeko aukera bakarra baitute baldintzapean aske geratzea, taldearen hitzetan. Ez dira kasu bakarrak, ordea. Izan ere, Frantzian jada zortzi presok eskatua dute baldintzapean askatzea, eta horiek ere izan dituzte «oztopoak». Apirilaren 4an Senperen (Lapurdi) mobilizatzera deitu du Bagoaz-ek.

«Epaitegiak ez badu onartzen askatzea, bizi osoa eginen dute kartzelan, eta kartzelan hilko dira», azaldu du Maritxu Paulus Basurko abokatuak. Hain zuzen, atzo Baionan eginiko agerraldian azaldu zuenez, Frantzian bizi osorako zigorrak bete egiten dira, baldin eta epaile batek ez badu preso bat baldintzapean askatzea deliberatzen. Egoera horretan dira Parot, Esnal eta Haranburu. Parotek bosgarren aldiz eskatuko du aurten baldintzapean askatzea, eta Esnal eta Haranburuk lehen aldiz egin dute galdea. Paulus Basurkok adierazi duenez, halere, epailea «trabak» jartzen ari da. Errate baterako, ordenantza bat ezarria die bi horiei Frantziako bederatzi departamendutan bizitzeko debekua emanen liekeena —tartean Pirinio Atlantikoetan ere bai—. Debeku hori ez litzateke bateragarria presoen gizarteratzerako prestaturiko proiektuekin, Donibane Lohizunen eta Senperen baitituzte jatorrizko bizilekuak (Lapurdi), eta baita etorkizuneko lanpostuak ere. Abokatuaren hitzetan, are gehiago luzatuko luke askatzea ordenantza horrek. Helegitea ezarri diote.

«Denbora badoa»

Epaiketak luzatzea kalterako izanen litzateke hiru presoentzat, Paulus Basurkoren hitzetan. Izan ere, 60 urtetik gora dituzte jada Parotek, Haranburuk eta Esnalek, eta gero eta gehiago itxaron, gizarteratzeko orduan eta zailtasun handiagoak izanen dituztela salatu du. Emilie Martin Bagoaz-eko kideak gaitzetsi du, gainera, Espainian ez litzatekeela horrelakorik gertatuko: «Kondena luzeak dira han ere, baina 30 edo 40 urteko epea dute kartzelan egoteko». Frantzian, ordea, epaileen esku dago ateratze eguna.

Bizi osorako zigorra dutenek ez ezik, bertze bortz presok ere galdegin dute baldintzapean askatzea. Josetxo Zeberiori onartu egin zioten galdea, baina helegitea ezarri dio prokuradoreak: martxoaren 17an iraganen da dei auzia. Oihana Garmendia eta Itxaso Zalduak eginiko eskaerei, berriz, ezezkoa eman die Parisko Aplikazio Auzitegiak. Paulus Basurkok azaldu duenez, «haien militantziaren inguruan» hausnarketarik ez egin izana egozten die epaileak. Bertze bi presok ere bideratua dute galdea, baina ez dute oraino erantzunik ukan.

Egoera salatu eta atxilotzearen 25. urteurrena gogoratzeko apirilaren 4an mobilizatzera deitu du Bagoaz kolektiboak Senperen, Denbora badoa, 25 urte aski da! lelopean. Larrekoa kultur zentroan eginen dute ekitaldia, eta bertzeak bertze testigantzak, bideo emanaldiak, hitzartzeak, argazki erakusketak eta sorkuntza artistikoak tartekatuko dituzte.


Pakistango eskola militar baten aurkako erasoa 136 hildakorekin amaitu da

500 bat ikasle eta irakasle atxiki dituzte talibanek Peshawarren, Pakistan iparraldean. Hildako gehienak haurrak dira.

Talibanek burutu dute erasoa. Goizeko 09:00etan Peshawarko eskola militar batean sartu dira sei taliban, soldaduz jantzita eta armak eskuan. Pakistango armadak bost ordu behar izan ditu egoera kontrolpean hartzeko, eta albiste agentzien arabera, hildakoez gain, 100dik gora zauritu daude.

Pakistango armadaren eskola bati egin diote eraso talibanek, eta bertan zeuden 500 bat lagun atxiki dituzte, agintari militarrek jakinarazi dutenez. Hildako gehienek haurrak dira. Pakistango Armadak jakinarazi du erasoa egin duten sei talibanak hil egin dituztela.

Lekukoek azaldu dutenez, tiroketak entzun dira ikastetxe barruan. Armadak ingurtatuta izan du eraikina, Ahmed Ali armadako bozeramaileak azaldu duenez. TTP Pakistango taliban talde nagusiaren bozeramaile Muhammad Khorasanik erasoa aldarrikatu du, eta jakinarazi du ikasle nagusiagoei tiro egiteko agindua dutela, baina ez umeei.

Erasoa gaitzetsi du Nawaz Sharif Pakistango lehen ministroak, eta ziurtatu du ez dituztela erasotzaileak "barkatuko".


Venezia sindromea eta disoziazio-ihesa

Turismoa, kontzeptu gisa, ez dago modan. Aski ezagunak dira, dagoeneko, turismo masiboaren aurkako argumentuak. Ikasi dugu, ikusi dugulako, hiperturistifikazioak gure auzoetako alokairuen prezioak igoarazten dituela, komertzio arruntak turistei bideratutako denda bilakatzen dituela, eta turistentzako zerbitzuetan lan egiten dutenen lan baldintzak prekarioak izaten direla. Ikusi ditugu turista samaldak hiriko espazioak irabazten –alegia, guri galarazten, hitzaren bi zentzuetan–, gure eguneroko ohitura txikiak kanpotarrentzako esperientzia salgarri bilakatu ahala.

Horregatik, besteak beste, kanpora goazenean ere ez dugu turista izan nahi. Leku turistikoetan derrigorrezko argazkia egin bai –eraikinak, paisaiak, haur irribarretsuak–, baina, gainerakoan nahiago dugu ohiko zirkuituetatik at ibili. Beste argitaletxetakoen aldean alternatibotzat dugun gidak auzo alternatibotzat jotzen dituenetara jotzen dugu, ezaxola; alternatibotasunak berak balio espekulatiborik ez balu bezala; gune horietan turismoa gure pausoz sartuko ez balitz bezala; Venezia sindromea eta ez-turiston disoziazio-ihesa txanpon beraren bi alde ez balira bezala.


EAJko Josune Gorosperekin, gaurko 'Egun On Euskadi'n

Horrez gain, Garbiñe Ubeda, Iker Bizkarguenaga eta Iñaki Zarraoa solaskideak izango dira saioan.

Gaur goizean, Iban Garatek Josune Gorospe EAJko legebiltzarkidea elkarrizketatuko du ETB1eko 'Egun On Euskadi'n. Horrez gain, Garbiñe Ubeda, Iker Bizkarguneaga eta Iñaki Zarraoa solaskideek egun-eguneko gaiak aztertuko dituzte solasaldirako mahaiaren inguruan.

'Egun On Euskadi' gaur izango da ikusgai, 09:00etatik aurrera, ETB1en eta eitb.eus-en.


San Inazio eguna ospatu dute Kanpanzarren

Urtero bezala San Inazio eguna ospatu dute aurten ere Kanpanzarren. Arrasateko eta Elorrioko jendeaz gain, eguraldi ona egiten duela aprobetxatuz, inguruko herrietako lagun askok hartu du parte jaian.

Bizikleta igoerarekin eman diote hasiera egitarauari. Elorrio aldetik igo dira gehienak. Adin tarte zabaleko jendea batu da igoeran, norbera bere erritmoan, denak iritsi dira Kanpanzarko gainera. Gero, hamaiketakoa egiteko aukera izan dute. Duda barik, primeran sartu dira pintxo goxoak.

Doke txapelketa

Urtero bezala, Doke txapelketa jokatu dute Arrasate eta Elorrioko Udaletako ordezkariek. Arrasatearren aldetik Ino Galparsoro alkatea eta Juan Mari Sanpedro zinegotziak jokatu dute.


Plenoa, bihar

Bihar izango da ikasturte honetako aurreneko Plenoa, arratsaldeko 19:00etan, udaletxeko pleno aretoan. Hainbat gai landuko dira, tartean, 2018ko ordenantza fiskalaren proposamena edo Kataluniaren aldeko mozioa. Galdera eta erreguetarako txanda ere izango da.


Presoen Eskubideen aldeko sinadura bilketa aurkeztu dute

Oñatiar talde handia elkartu zen zapatua, hilak 25, herriko pilotalekuan. Aurten 20 urte bete berri duen euskal presoen kontrako dispertsioa salatu zuten eta presoen eskubideen aldeko sinadura bilketa aurkeztu zuten. Hala, batutakoek honako puntuen gaineko konpromisoa hartu zuten: Euskal presoak, Euskal Herrira; gaixotasun larri eta sendaezinak dituzten presoak etxera; eta zigorra beteta duten euskal presoak etxera. Datozen egunetan herrian sinadurak batzen hasiko dira.


Herritarrak, hautatzera deituak

Igande honetan izanen da herriko bozen bigarren itzulia Ipar Euskal Herrian. Herriko hautetsiez gain, Euskal Elkargorako ordezkariak ere izendatuko dituzte aste bat barne, herriko kontseiluetan. Hiru urteko eratze fasearen ondotik, elkargoaren lehen agintaldia osoa izanen da

Herriko bozen bigarren itzulia izanen da igande honetan Ipar Euskal Herriko hemezortzi herritan. Lehia hertsia espero da horietako batean baino gehiagotan, eta orain arte lekuan egon diren auzapez batzuek kargua galtzeko arriskua izan lezakete. Lehen itzulian, ezkertiar eta abertzaleek bultzatutako zerrenda herritarrek emaitza onak lortu zituzten herri nagusi anitzetan; ikusi beharko da bigarren itzulirako hein bera atxikitzeko gai diren.

Mila biztanletik beherako bost herritan deituak dira bozkatzera herritarrak: Alduden, Amenduzen, Landibarren (Nafarroa Behera), Bildozen eta Larrainen (Zuberoa). Horietan hautetsi batzuk hautatzea falta da, nagusiki. Mila biztanletik gorako hamahiru herritan, haatik, zerrenda osoak bozkatu beharko dituzte igandean: Hendaia, Urruña, Ziburu, Azkaine, Biarritz, Baiona, Uztaritze, Itsasu, Bokale, Senpere, Urketa (Lapurdi), Maule (Zuberoa) eta Bidaxune (Nafarroa Behera) dira horiek.

Asteburu honen bukaeran erabakiak geldituko dira, beraz, Ipar Euskal Herriko 158 herrietako herriko etxeak, eta, aste bat barne, auzapezak eta Euskal Elkargorako herri bakoitzeko ordezkariak izendatuko dituzte herriko kontseiluetan. Heldu den uztailaren 17an eginen dute elkargoko lehen biltzarra, oraindik erabaki ez duten leku batean; hautetsien arteko urruntze fisikoa errespetatzeko, ez da ohi bezala Baionako unibertsitatean izaten ahalko. Egun horretan izendatuko dute lehendakari berria, Ipar Euskal Herriko erakundearen hiru urteko eratze fasearen ondotik lehen agintaldia gidatzeko ardura izanen duena.

COVID-19 gaitzaren hedapenak markatu zuen martxoaren 15eko lehen itzuliaren eguna. Aitzineko egunetan iragarri zituzten Emmanuel Macron Frantziako presidenteak eta Edouard Philippe lehen ministroak lehen konfinamendu neurriak, eta horrek jende anitz hoztu zuen bozkatzera joateko. Hiri nagusietan abstentzioa ohi baino aise handiagoa izan zen: Baionan, %39ko parte hartzea —2014an baino 21 puntu gutxiago—; Biarritzen, %41eko parte hartzea —2014an baino 20 puntu gutxiago—; Hendaian, %45eko parte hartzea —17 puntu gutxiago—, eta abar. Martxoaren 16tik, eten bat izan du hauteskunde prozesuak, eta horrek eragin zuzena izan du bigarren itzulirako aliantzen elkarrizketa eta negoziazioetan.

Hala ere, bali dira emaitzak, eta horien arabera osatu dituzte herriko kontseiluak lehen itzulitik erabakiak gelditu diren herrietan. Aurten ere, duela sei urte bezala, ezkertiar eta abertzaleek bultzatutako zerrenda herritarren gorakada nabarmena izan da. Herriko etxea atxikitzea lortu dute Aiherran, Baigorrin (Nafarroa Behera) eta Hiriburun (Lapurdi); bide onean dira Uztaritzen; eta baliteke bigarren itzulian irabaztea Ziburun, Urruñan eta Itsasun. Donapaleun (Nafarroa Behera), Barthelemy Agerre kanpo emateko osatutako aliantza gailendu zen; Biriatun (Lapurdi) ere, Mixel Hiriart auzapez historikoa kanpo ematea kausitu dute.

“Emaitza orokorrak oso onak izan dira”, adierazi du Eneko Aldana EH Baiko koordinatzaile eta Ziburuko hautagaiak. “Kudeaketan izan garen herrietan, emaitzak hobetu ditugu: Uztaritzen eta Hiriburun, adibidez. Herri anitzetan gailendu gara: Ziburun, Urruñan, Biriatun… Barnealdean ere emaitza onak lortu ditugu… Kanbon ere, nahiz eta galdu dugun, emaitza onak izan ditugu”.

Ahalik eta herri gehienetan zerrenda ezkertiar, abertzale eta ekologistak eramatea erabaki zuen EH Bairen biltzar nagusiak orain dela hilabete batzuk, eta aliantzak egin zituzten koadro horretan sartzen ziren beste indar batzuekin. “Herri gehienetan estrategia hori eraman da. Argiki alderdi batzuetan den jende batekin, eta, herri gehienetan, guztiz alderdietatik kanpo diren beste pertsona batzuekin, ez direnak abertzaleak sentitzen. Eta ikusten dugu estrategia horrek pagatu duela; hor ditugu emaitzak”, esplikatu du Aldanak.

Bigarren itzulirako zerrenda horiek berak lehiatuko dira Urruñan, Uztaritzen, Ziburun, Azkainen, Itsasun eta Maulen. Haatik, mugimenduak izan dira gainerako herrietan. Senperen, bat egin dute Dominique Idiarten zerrendak eta Jean Francois Bederedek gidatutako ezkertiar eta abertzaleenak, eta gehiengoa osatzeko bidean dira. Hendaian ere, Kotte Ezenarro oraingo auzapez sozialistari batu zaizkie ezkertiar eta abertzaleen zerrenda eta Alderdi Komunistarena, eta ez lukete arazorik izan behar herriko etxea atxikitzeko. Biarritzen hiru zerrenda izanen ditu parean Maider Arostegi errepublikanoak —bera gailendu zen lehen itzulian, bozen %31,5 eskuratuta—; Nathalie Motsch (%14,2) Karim Gueridanekin (%2,9) batu da; Jean Benoit Saint Cricqek (%10,6) Michel Veunac (%12,2) orain arteko auzapezaren sostengua eskuratu du; eta Guillaume Barucqek (%16,2) eta Euskal Herrian Berde eta Solidario (%12,3) zerrendak aliantza egin dute. Joera guzietako herritarrak bildu izana goraipatu zuen Barucqek BERRIAn egindako elkarrizketan: “Badu 30 urte joera guztiak ordezkatuak direla herriko kontseiluan. Beste hiru listak zinez eskuinekoak dira, eta ez dira elkartu. Konparatuz gero, ageri da guk elkartzeko indarra egin dugula: eskuineko ordezkariak badira, baina beste joeretakoak ere bai. Hortaz, hautesle gehiagorengana irits gaitezke”.

Bokalen ere aliantza egin dute Dominique Lavignek (%32,2) eta Marie Ange Thebaudek (%26,7). Francis Gonzalez (%40,1) orain arteko auzapezari lekua kentzeko parada izan lezakete.

Ezkertiarrek eta abertzaleek bultzatutako zerrenden aliantzak babestu ditu EH Baik, eta bigarren itzulian horien alde bozkatzera deitu du. Baionan, haatik, ez du bozka kontsignarik eman. Ezkertiarrek eta abertzaleek bultzatutako Baiona Berde eta Elkarkidea zerrendak lehiatik erretiratzea erabaki zuen maiatzaren 29an egin zuten biltzar nagusian. Ondorioz, Jean Rene Etxegarai gaur egungo auzapeza eta Henri Etxeto hautagai sozialista lehiatuko dira —Mathieu Bergeren Bihar Baiona zerrenda batu zaio bigarren itzulian—. “Guregandik hurbil dagoen proiektu bat defendatzen duen hautagairik ez dagoenez, EH Baik ez du inolako hautagairik babesten, eta ez du bozka kontsignarik emanen Baionako bigarren itzulian”, adierazi du mugimendu politikoak, ohar batean.

Euskal Elkargoa

Herrietako hautetsiez gain, Euskal Elkargoan egonen diren ordezkariak ere hautatzen dira herriko bozetan. Aste bat barne osatuko dituzte herriko kontseiluak, eta bertan izendatuko dituzte. Bide luzea egin du elkargoak 2017ko urtarrilean sortu zenetik, eta eskumen anitz hartu ditu bere gain. Hiru urte ukan ditu barne antolaketa zehazteko, eta 2020. urtea izan du epemuga hasieratik, aurten hasiko baita elkargoaren lehen kargualdi osoa, herriko bozen ondotik. Jean Rene Etxegaraik izan du orain arteko gidaritza; argiki adierazi ez badu ere, pentsatzekoa da kargua atxikitzeko hautagai izanen dela uztailaren 17an eginen den lehen biltzarrean. Baina baliteke Baionako bozen emaitzak ekuazioa aldatzea. Ikusi beharko da beste hautagairik aurkeztuko ote den.

Pentsatzekoa da heldu den kargualdian gobernantza paktuan aldaketa zenbait eginen direla. Otsailean egin zuen azken biltzarrean, elkargoak ondoko sei urteetan hartu beharreko norabidea finkatu zuten. Orain arte, Kontseilu Exekutiboa eskumen bakoitzaren ordezkariek osatzen zuten; hemendik aitzina, berriz, hamar ordezkari berri sartzea da xedea, Ipar Euskal Herria osatzen duten eskualde guziak ordezkatuak izan daitezen.

Antton Kurutxarrik Biltzarrean parte hartzen du, Baigorriko hautetsi gisa, eta “biziki baikorki” ikusten du aldaketa hori. Erronka nagusitzat jo du “barnealdearen eta Lapurdiren arteko oreka bat atzematea”, eta uste du gobernantza ildo berri horrek ere lagunduko duela “Baionako zentralismoaren joerari aurre egiten”.

Elkargoaren esparru juridikoak baitezpadako zenbait eskumen ematen dizkio egiturari: garapen ekonomikoa, turismoa, uraren kudeaketa, garraioa, etxebizitza, hirigintza, zaborrak eta ingurumena. Horiez gain, hautuzko eskumen batzuk ere har ditzake bere gain, hala nola hizkuntza politika, kultura, herri mailako zerbitzu publikoen bateratzea eta ekintza soziala. Azken hiru urteetan, eskumen bakoitzarekin hartu beharreko norabideak zehazten dituzten planak osatzen ari da elkargoko biltzarra. Ondoko sei urteetan, politika publikoak finkatu beharko ditu, lehentasunak ezarrita.

Eskumen horiek izanik, elkargoak “negoziaziorako pisu bat” badu Frantziari begira, Kurutxarriren ustez. Baina, zehaztu duenez, “egiturak ez du pisu handirik sinbolikoki”, ez baita “aski handia”. “Ikuspegi abertzaletik, ez gaitu asetzen. Estatuak ez digu instituziorik eman nahi: guri dagokigu duguna hartzea eta eraikitzea, egitura indartsu bat lortzeko”. Aitortu du “iparra galtzeko” arriskua badela, baina “denekin lanean aritzeko” aukera “positiboa” zaio arras. Horri esker hautetsiei “Ipar Euskal Herriko lurraldearen kontzientzia” piztu zaiela uste du.

Estatus Bereziko Lurralde Elkargoa izan da azken urteetan Ipar Euskal Herriaren aitortzaren aldekoen aldarrikapen nagusia. Hori izan liteke ondoko urteetan Euskal Elkargoak har lezakeen bilakaera naturala. Batera plataformak barne gogoeta bat abiatu zuen iaz, eta mugimendu abertzaleak ere helburu gisa hartua du. Ikusi beharko da zer indar harreman sortzeko gai diren.


Zortzigarren Revolution Jamrock jaialdia Intxaurrondon egingo dute

Urriaren 18an eta 19an izango da 8. Revolution Jamrock festa. Berrikuntza nagusiena leku aldaketa da. Egiako Gazteszenatik Intxaurrondo Kultur Etxera eramango dute reggae jaialdia.

Max Romeo legenda Jamaikatik Donostiara etorriko da aurreneko aldiz. Xana Romeo alaba eta Charmax Band taldea izango ditu alboan. 70eko hamarkadako artista ezagunarekin batera ariko dira General Levy (Ingalaterra) –Donostian filmaturiko bideoklipa aurkeztuko du–, Tracy de Sa (India), Mistilla (Italia), Bojaman and Grompy (EH), Bass Herri Sound System (EH), Elsa K.Bless (EH), Eira, Gustab and Ras Lujah (EH) eta Revolutionary Brothers (EH).

Hain zuzen ere, Revolutionary Brothers anaiek Youth Riddim lan berria plazaratu dute binilo formatuan, eta hamabi artisten musika jasotzen du.

Bi eguneko abonamenduak 25 euro balio ditu. Aldiz, lehen eguneko sarrera 14 eurokoa da (12 euro aurrez), eta bigarren egunekoa 18 eurokoa (16 euro aurrez).

Urriak 18, ostirala (22:00): General Levy, Bojaman and Grompy, Bass Herri Sound System eta Revolutionary Brothers.

Urriak 19, larunbata (22:00): Max Romeo, Tracy de Sa, Mistilla, Elsa K.Bless eta Eira, Gustab and Ras Lujah.


MERS birusaren aurkako sendabideak luze joko du

Gaitzari aurre egiteko tresnen bila ari dira zientzialari talde batzuk

Orain arte, MERS koronabirusak 1.100 lagun inguru kutsatu ditu 25 herrialdetan, eta horietatik 400 bat laguni heriotza eragin die. Gripe baten moduko sintomak dituen gaitz hori azkar zabaldu da Hego Koreako hainbat ospitaletan azken asteotan, eta birusari aurre egiteko txertoak eta botikak garatu gabe daude oraindik. OME Osasunaren Mundu Erakundearen arabera, gaurdaino 180 kasu eta 30 heriotza baino gehiago izan dira herrialdean.

Birusa 2012an ezagutu zen lehen aldiz Saudi Arabian, eta, horregatik, MERS edo Ekialde Ertaineko Arnas Sindromea du izena. Ez dago argi zein den bere jatorria, baina adituek uste dute gaitza gameluen bidez transmititu dela.

2014an, eremu geografiko horretatik kanpoko lehen kasuak agertu ziren, eta, ezagutu zen unetik, ikerketa talde ugari ari dira aterabide bat lortu nahian.

Ludwig-Maximilians Unibertsitateko (Munich, Alemania) Gerd Sutter birologia katedraduna buru duen taldea da koronabirusari aurre egiteko txertoa ikertzen ari direnetako bat. Iragarri berri dute arrakasta izan dutela arratoietan egindako probetan. Horregatik, «ahalik eta lasterren» hasi nahi dituzte proba klinikoak gizakiekin, Sutterrek BERRIAri azaldu dionez. Hala ere, ikerlariak ez du uste saio horiek 2016. urtea baino lehenago hasiko direnik. «Hortik aurrera ere, horrelako proba klinikoak garatu ahal izateko, beharrezkoak izango dira urte batzuk», ohartarazi du.

Garatzen ari diren konponbideak Ankara birusaren aurka arrakastaz erabiltzen den beste txerto batean egindako genomaren aldaketa du oinarri.

Txertoa ez da, ordea, birus horri aurre egiteko adituek darabilten arma bakarra. Purdue Unibertsitateko (Indiana, Ameriketako Estatu Batuak) beste lantalde bat botika baten atzetik ari da. Bide horretan, MERS koronabirusak bere burua birsortzeko behar-beharrezkoa duen entzima baten jarduera bertan behera uzten duten molekulak topatu dituztela iragarri dute.

Entzima hori birusaren «Akilesen orpoa» izan daiteke, ikerlarien arabera, baina oraindik ez dute lortu birusa akabatzeko beharrezkoa den kontzentrazio mailak doitzea. Horregatik, ikerketa taldearen buru Andrew Mesecar biokimikariak azaldu duenez, hurrengo probak zeluletan eta arratoietan egingo dituzte. «Oraindik horren berri eman ez badugu ere, zenbait inhibitzaile hobetu lortu ditugu, baina, biosegurtasun maila altuko esperimentu hauek arriskutsuak eta garestiak direnez gero, konposaturik eraginkorrenak baino ez ditugu probatuko».

Inbertsioa, gakoetako bat

Adituak egunkari honi aitortu dionez, ikerketak ez du emango botikarik ondorengo hilabeteotan. «SARS birusaren kontrako terapian ere hamar urte inguru daramatzagu lanean, eta, hala ere, oraindik ez da lortu horri aurre egingo dion botikarik. Beharrezkoa izango da ikerketaren alorrean inbertsio handiagoa terapia bat garatu ahal izateko».

Gehienbat Ekialde Ertainean eta Hego Korean zabaldu bada ere, erraz zabaltzen dira birusak ordu gutxian hegazkinez zeharka daitekeen mundu globalizatu honetan. Hala ere, EHU Euskal Herriko Unibertsitateko mikrobiologo Miren Basarasek azpimarratu duenez, «egungo egoera ez da alarma pizteko modukoa, baina beharrezkoa da betiere arreta maila bat mantentzea».

Gripearen antzeko sintomak eragiten ditu birusak: sukarra, eztula eta arnasa hartzeko zailtasunak, eta, horregatik, zaila izan daiteke antzematea. «Une honetan, botikak edo txertoak agertu arte, funtsezkoak dira birusari aurre egiteko babes neurriak», azaldu du. Orain arte, gaitzaren transmisioari aurre egiteko biderik hoberena ospitaleetan protokolo egokiak erabiltzea izan da, «batez ere eskularruak eta mozorroak janztea». Alde horretan izandako akats batek abiarazi du Hego Korean izan den agerraldia, lehen zantzuen arabera. Sendabideak lortuko badira ere, denborak etsai ñimiño horien alde jokatzen du. «Momentuz, ezagutzen den birusa Saudi Arabiakoa izan da, baina horrek ez du esan nahi birusak, behin lekuz aldatuta, inguru berri batera egokitzeko ahalmena ez duenik».


Turkiak PKK egin du Ankarako atentatuaren erantzule, eta Kurdistan bonbardatu du

Gutxienez 37 pertsona hil eta ehundik gora zauritu dira ekintza suizidan.

Inork ez du bere gain hartu igandean Ankaran egindako ekintza suizida. Baina halakoetan ohiko bilakatu denez, Turkiako presidente Recep Tayyip Erdoganek PKK Kurdistango Langileen Alderdiari egotzi dio atentatua, eta "haiek suntsitu arte" borrokan jarraituko dutela iragarri du. "Zibilei eraso diete, segurtasun indarrei arre egiteko ahalmenik ez dutelako. Baina ez da kezkatzeko arrazoirik, terrorismoaren aurkako borrokak irabaziko baitu azkenean", ohartarazi du Erdoganek.

Erasoari erantzunez, Iraken menpeko Kurdistan bonbardatzen hasi da Turkiako armada, argudiatuz bertan gordetzen direla PKK-ko ekintzaileak. Horretaz gain, etxeratze agindua ezarri du Sirnak hirian (Kurdistan).

Igande arratsaldean egin zuten atentatua. Arratsaldeko 17:30ak aldera, ekintzaile suizida batek gainean zeramatzan lehergailuak zartarazi zituen Ankarako autobus geltoki batean. Azken datuen arabera, gutxienez 37 pertsona hil ziren leherketan —tartean ekintzailea bera—, eta ehundik gora zauritu.

Ez da azken asteetan egindako eraso bakarra. Joan den hilean, Turkiako hiriburuan, bonba bat zartarazi zuten Ankaran konboi militar bat igarotzen ari zen unean, eta 28 pertsona hil zituzten. Atentatua bre gain hartu zuen Kurdistan Askatzeko Belatzak taldeak.


Piarres Xarriton euskaltzaina hil da

Euskal intelektualen artean lokarri eta sustatzaile, memoriaren gordailu eta trasmititzaile, egituren sortzaile eta abertzaletasunean ere gaztetik aktibo izan da Xarriton.

1947an apeztu zen. Erroman goi teologia ikasketak eginik, Parisen filosofia ikasirik, irakasle gisa jardun zuen hainbat eskola eta mailatan. Hazparneko Langintza eskolaren sortzaile izan zen, non, besteak beste, Txillardegi eta Jean Louis Davant izan ziren irakasle. Udako Euskal Unibertsitatearen sustatzaile ere izan zen. Baita Parisko Euskal Etxearena ere. Apezgoa XX. mendeko 70eko hamarkadan utzi zuen, desadostasun politikoengatik, eta familiatu zen.

Idatzi andana bat ere utzi du Xarritonek. Hark berak idatziak, 2003ko De re publica edo politikaz (Elkar), adibidez. Besteenak ere ezagutarazi zituen. Etxepare medikuaren idazlanak eta Larzabal antzerkilanak ere bai.

Politikan ere aritua zen. Gazte-gaztetik abertzale egin zen. 1988ko hauteskundeetara Eusko Alkartasunaren izenean aurkeztu zen. EAren Ipar Euskal Herriko burua izan zen kasik hamar urtez. Baionako Herriko Etxean zinegotzi izan zen 1993tik 1995era bitartean.


Egiako TAO sistema berria urtarrilerako abian jartzea aurreikusten du udalak

Gaur egun Egiako behealdean bakarrik ordaindu behar da aparkatzeagatik. (Argazkia: Lide Ferreira)

Donostiako Udaleko Mugikortasun sailak udazkenean zehar egingo ditu TAO sistema berria Egia auzo osora zabaltzeko lanak. Tokiko Gobernu Batzordeak behin betiko onarpena eman dio zerga arauari. Horrela, aparkaleku eremuak eta bertakoentzako guneak handituko dira. Mugikortasun departamentuak 2018ko urtarrilerako aurreikusten du TAO sistema berria abian jartzea.

Auzoko obrak bukatzen joaten diren heinean egingo dituzte margokoeta lanak. Egiako bizilagunei informatzeko komunikazio kanpaina egingo dute, eta bertakoen txartelen eskaerak bideratzen hasiko dira. Txartelen banaketa eta guneen margotzea abenduan zehar bukatzea aurreikusten du udalak.


Zubietako udako txokoetan, izen ematea zabalik

Aurten ere, uztaila eta abuzturako udako txokoak antolatzen ari dira Zubietan, Usurbilgo Udalaren laguntzaz, 3-11 urte arteko haurrentzat. Eskola Txikian burutuko da bi hilabeteko aisialdiko ekimena. Astelehenetik ostiralera, 9:30-13:30 artean. Izen emateko epea irekita dago jada, maiatzaren 25era arte. Apuntatzeko orriak, ikastolan eta Barazar tabernan eskuratu daitezke. Datu pertsonalekin bete ostean, Zubietako Herri Batzarreko postontzian utzi beharko da izen emate orria. Kuota, izena emandako haur kopuruaren arabera zehaztuko da. Zalantza edo argibide gehiagorako: 636 719 301 (Josune) / 608 663 047 (Bakartxo).


Alemanen zitalkeriak

Mosku.— Hitler'ek lau urteren bururako egin dauan lege edo egingoari buruz jardun bat dakar «Izvestia» izpa&racuteingiak. Paxistak buru doguzan lau urte oneitan Alemania'k 1916'gn. eukan tajua dauka; bere balio tau&racutee guztiak eralgi ta e&racutei ba&racuteuko zo&racutearen buruz bizi zan Alemania'ren antzeko dogu gaur ostera be Alemania.

Alemania ba&racuteuko zo&racutea lau urte oneitan 50.000 miloi markotan geitu da. Lau urtiotan saneu&racuteiak euneko 30 ta 40'tan igon dira. Janariak, okelea baka&racuteik ez, lengaiak be, u&racutei u&racutei daukaz Alemania'k.

1933'gn, Alemania'k lengaietan ta janaritan 5.000 miloi markoren balioa eukan. Metal ondakin guztiak batzen diñardue ta o&racuteeitakorik daukana emotera beartuta dago. Lan gabeen la&racuteirik ez dabe baretu. Len-edo langile inguru orain, be lan gabe dagoz. Lau urterako egingo ori burutu daitenean 1.800.000 langabeko izango dira; gaurko egunean lan gabe Alemania'n dagozana bi miloitik irura izango dira.

Langileari nai daben guztia egiten dautse ta langileak ez dau bere burua aldezteko eskubide bakar bat be. Euren eskubideak zuritzeko alkartzen ez yakue laketzen langiliei.

Paxistak aginpidedun diran lau urte oneitan — «Izvestiak»k diñonez— 230.000 gixakume euron paxistaganako go&racuteotoa bide atxilotu-sailetan batuta daukez alemanda&racuteok.


Itsasoko ura, osasuna eta zientzia

Duela hilabete batzuk honen berri izan nuenean ergelkeriak mugarik ez zuela pentsatu nuen: itsasoko ura edatea osasungarria omen da. Edonola ere, zientziaren talaian dagoen zelatariaren antzera, nire aurreiritziak alde batera utzi eta zuretzat, ene irakurle, informazio zientifikoa bilatzen, biltzen eta aztertzen aritu naiz.

ATARIA-n bertan uztailean azaldu nuen bezala, itsasoko ura hauxe da: «%96,5 ura da eta %3 kloruro, sodio eta potasio ioiak dira (gainerako %0,5a kontzentrazio txikian dauden milioika konposatuz osatuta dago)». Zientzia-bibliografia aztertuta ondorioa argia da: itsasoko ura edatea gomendagarria dela esateko argudio zientifikorik ez dago.

Sasimedikuntzaren esparruan, ordea, modan dago itsasoko ura edatea osasungarria dela esatea. Astakeria horren erantzulea René Quinton (1866-1925) fisiologo frantziarra da. Quintonek itsasoko ura ur gezarekin diluitzen zuen eta gaixoei ematen zien, ahoz zein injektatuta. Haren teoria xelebrearen arabera, itsasoko urak eta odol-plasmak antzeko konposizioa dutenez, osasungarria da itsasoko ura edatea (sic). Hauexek dira Quintonen jarraitzaileek mantra baten moduan errepikatzen dituzten argudioetako batzuk:

Itsasoko ura eta odol-plasma oso antzekoak dira. Odol-plasmaren %90 ura da eta %1 inguru gatza da, bai, baina hor amaitzen dira antzekotasunak. Antzekoa izateak, ordea, ez du frogatzen ona denik. Logika bera jarraituz, pixa edatea ona dela esan genezake odol-plasmaren antzekoa delako (itsasoko ura baino antzekoagoa da, gainera).

Antzekoak antzekoa sendatzen du. Zientzia-bibliografian ez dago dokumentatuta itsasoko ura erabiliz gaixotasun bat senda daitekeenik. Itsasoko ura gaixoei injektatu izan zaie, bai, baina horrek ez du frogatzen terapia eraginkorra denik. Esate baterako, gogoan izan XIX. mendean ohikoa zen odol-ateratzeak egitea hainbat gaixotasun sendatzeko lagungarria zelakoan.

Itsasoko urak taula periodikoko elementu guztiak ditu. Itsasoko uraren moda jarraitzen dutenek diotenez, 118 elementuak ditu itsasoko urak (plutonioa eta polonioa ere bai?). Beste zenbait kasutan, aldiz, 84 elementu dituela azaltzen dute (ez galdetu zenbaki horren zergatia). Frogaezina bada ere, hau egia dela onar genezake, baina, horrek ez du onurarik adierazten, ezta elementu horiek fisiologikoki eraginkorrak izateko kontzentrazioan daudenik.

Itsasoko ura edatea ona da. Itsasoko ura edaten badugu, organismoan dugun gatz kontzentrazioa handitu egiten da. Zorionez, giltzurrunak gai dira gatz hori gernuaren bidez kanporatzeko. Hala ere, prozesu horretan edan duguna baino ur gehiago erabiltzen dute eta, horren ondorioz, itsasoko urak deshidratazioa eragiten du. Jakina, kantitate txikiak edanda ez da arrisku larririk agertzen (hipertentsiboa ez bazara behintzat), baina onurarik ere ez. Kantitate handitan, berriz, arriskutsua izan daiteke.

Badira itsaskiak egosteko itsasoko ura erabiltzea aholkatzen dutenak. Nahi izanez gero kozinatzeko erabil dezakezu, baina argi izan ezazu, irakurle, tratatu gabeko itsasoko ura edatea ez dela osasungarria [1], eta tratatutako itsasoko ura edatea tontokeria dela.

[1] European Food Safety Authority Journal, 2012;10(3):2613.


2-1 galdu du Beasain KE-ko Hirugarren Mailako Taldeak, Portugaleteren aurka

Argazkia: Pello Ordoñez.

2-1 nagusitu zaio Portugalete Beasain KE-ko Hirugarren Mailako taldeari. Portugaleten jokatu dute partida, 11:30etan, eta etxekoak nagusitu dira. Partidaren lehen zatian sartu dituzte hiru golak, eta beraz, bigarren zatian ez da aldaketarik izan markagailuan.

Ia denboraldi osoa lehenengo sei postuetan eman badute ere, beasaindarrak 6. postuan daude. Sailkapeneko lehen lau taldeek jokatuko dituzte 2.B mailara igotzeko play offak, eta bi partida soilik geratzen dira denboraldia amaitzeko. Porrot honekin, oso aukera gutxi geratzen zaizkie beasaindarrei sailkatzeko.


Gizarte kotizazioen jaitsiera salatu dute ehunka lagunek Baionako karriketan

Duintasunaren Martxako Euskal Herriko zutabea Madrilerako bidean dago

Frantziako Gobernuaren ekimenez patronalek eta sindikatu batzuek izenpetutako Arduraren Ituna izan zuten jomugan atzo 800en bat lagun Baionako karriketan. CGT, FO, Solidaires eta FSU sindikatuek antolatu zuten mobilizazio eguna, eta LABek bat egin zuen haiekin. Greba deialdiari ihardetsi zietenak sindikatu sare indartsua duten enpresak (Turbomeca, Dassault..) eta sektore publikoko funtzionarioak izan ziren. Erretretan direnen presentzia nabarmena hauteman zitekeen manifestaldian.

«Austeritate politikaren aurka, eta enplegua, hilabete sari duin, zerbitzu publiko eta babes sozialaren alde» egin mobilizazio eguna izan zen atzo, FSU sindikatuko ordezkari Isabelle Soulek laburki adierazi zuenez. Frantziako Gobernuak daraman politika salatu nahi izan zuten, eta, bereziki, Gizarte Segurantzaren kotizazioen jaitsiera. Lan kostuak merkatu nahi dizkiete enpresei, eta horrela enplegua sortuko dela espero du gobernuak. Sindikatuek, berriz, tartean LABek bere banderolan idatzi bezala, diru zama hori «nagusiei egin opari» bat dela salatu dute. «Musu truk», gainera, ordainez langileei ez zaielako deus proposatzen.

Igande honetan, auzapez eta hiri eta herri elkargoetako ordezkarien bozkatzeko lehen itzulia baldin bada ere, hauteskunde horrekin mobilizazio egunak «ez du deus ikustekorik», zehaztu zuen Soulek. «Gure tokiko hautetsiek ez dute gauza handirik egiten ahalko babes sozialari begira». Mezua zuzenki Frantziako Gobernuari helaraztea zen ideia, eta horregatik sindikatuen ordezkaritza bat errezibitu zuen Baionako suprefetak manifestalditik landa.

Duintasunaren martxa

Gobernuen politika ekonomikoek protesta asko eragin dituzte Hego Euskal Herrian ere. Joan den astearteaz geroztik, Gune plataformak deituta (ELA, LAB, ESK, EILAS, EHNE, Hiru, CNT eta CGT sindikatuak eta hainbat gizarte talde), pobreziaren eta prekaritatearen aurkako martxa egiten ari dira lau lurraldeetan. Atzo, Hernanitik Ordiziarako bidea (Gipuzkoa) egin zuen oinez zutabe batek, eta ibilgailu karabana bat ibili zen Bortzirietan (Nafarroa). Euskal Herri barruko ekitaldiak bihar amaituko dira, Iruñean, manifestazio batekin. Hirugarren talde batek, berriz, Gasteiz barruan egin zuen martxa. Martxoaren 3ko plazan bildu ziren, eta Arabako hiriburuko kaleak zeharkatu ondoren, Mercedesen lantegiaren aurrean amaitu zuen ibilbidea. Han, haietako 40 inguru Miranda de Ebrorako bidea hartu zuten. Burgosko herri horretako hotel batean protesta egitekoa zuten, bere langileei hainbat hilabetez soldata ordaindu ez diela salatzeko. Geroago, autobusez abiatzekoak ziren Torremocha de Jarama herrira (Madril). Handik Espainiako hiribururako oinezko bideari ekingo diote gaur, Kantabriako eta Gaztela eta Leongo zutabeekin batera. Duintasunaren Martxa osatzen duten zutabe guztiak larunbatean elkartuko dira Atocha geltokian, eta manifestazioa egingo dute, politika ekonomiko berria eskatzeko, eta «troikaren esanei baietz esaten dieten» gobernuei ezezkoa emateko, atzo Igor Mera Euskal Herriko zutabeko bozeramailearen hitzetan.


EH Bilduk "herriko benetako arazoez jabetzeko" eskatu dio EAJri

EH Bilduk jakinarazi duenez, atez atekoaren alde egon gabe ere, “asko dira herriko kaleetan zakar poltsak lurrean botata ikusteaz erabat aspertuta, neurriak hartzeko” eskatzen aritu diren herritarrak, eta EH Bilduk eskaera horiekin bat egiten duela nabarmendu dute. Zentzu horretan, “gobernu taldeak egoera tamalgarri hori ekiditeko hartu dituen eta hartu ditzakeen neurriak babesten” dituela adierazi du koalizioak. Aitzitik, gobernu taldeak herritarrek zakar poltsak lurrean utz dezaten saiheste aldera hartutako neurriak kritikatu berri ditu EAJk prentsa ohar bidez.

Bide batez, EH Bilduk “herriko benetako arazoekin kezkatzeko” eskatu dio Otermini, eta beren alderdiaren ardurapean dauden gaietan inplikatzeko eskatu diote. Hala, Pasaian DBHaren eskaintza publikoa lortzearen alde, edota kaiko Herrera liberatzeko lan egin dezan eskatu diote. “Honetan ere, Oterminek badu zer esanik, Pasaiako Portuko Kontseilari eta portuko lehendakariaren alderdikide den heinean”, gaineratu dute. “Portuaren interesak defendatzen jarraitu ordez, berak ordezkatzen duen herriaren interesak defendatzen” hasteko eskatu diote.


Patua aldez aurretik idatzita al dago? astearteko 'Ilargipean'

Mikel Lizarralde mediuma izango dute lagun Ilargipean.

Batzuen ustez, pertsona bakoitzak bere etorkizuna finkatuta du, eta aldaezina da. Baina beste batzuek justu kontrakoa uste dute, norbere bideak norberak finkatzen dituela diotenak, eta ezer ez dagoela idatzita azpimarratzen dutenak. Eta zuk zer uste duzu, baietz, idatzita dagoela, ala ez? Asteartean Mikel Lizarralde mediuma egongo da Ilargipean, bere ikuspegia partekatzeko.


Makina bat kontu

Irratifrekuentziazko etiketak produktuetan

Produktuetan oso ezaguna da barra-kodea eta beronen bidez produktuaren izena, salneurria eta beste hainbeste datu ezagutu daiteke. Hala ere, etxera produktua ematean estaldura apurtzen dugu eta barra-kodea ere bai.

Orain gutxi jakin izan da Gillette konpainiak 500 milioi RFID (irratifrekuentzia bidezko identifikatzaileak) etiketa enkargatu dizkiola Alien Technology enpresari eta Tesco, Mark&Spencer eta beste enpresa handi batzuk jada RFIDak erabiltzen dituztela.

Zer dira bada, RFIDak? Irratifrekuentzia bidezko seinaleak emititzen dituzten etiketak.

Etiketa hauek produktuetan txertatzen dira eta beren seinale-emisioetan oinarrituz etenik gabe jakin daiteke produktua non dagoen, nola erabiltzen den, eroslekutik zein distantziara dagoen, eta abar. Datu guzti hauekin, enpresek merkatu-azterketa sakonagoak eta fidagarriagoak egin ditzakete eta diruaren edo produktuen faltsifikazioak neurri handi batean saihestu ahal izango dira.

Hala ere, hainbat pertsonak eta erakundek argi gorria piztu dute produktu honen inguruan. Arrazoia hauxe da: aipatu etiketa sistemarekin familia bakoitzak duen gustuen inbentarioa egin daiteke eta hau estrapolatuz erakunde bateko edo zergatik ez, hiri bateko joerak azter daitezke eta honek manipulazioaren atarian jar gaitzake. Beraz, kontrolatutako giza taldeak oso manipulagarri bihurtzen dira eta honek giza duintasunaren oinarriak bete-betean jotzen ditu.

Alarma honen aurrean, Philips Semiconductors enpresak RFID mota berri bat diseinatzen ari da, hain zuzen ere, kontsumitzailearen nahiaren arabera sistema desaktibatzeko aukera eskainiko duena, honek saltokia utzi eta gero.

Glaziareen urtzea

Alpe frantziarretan 3.200 metroko altueran dagoen Rochemelon lakuaren tamaina etenik gabe hazten doa. Laku hau orain 10 urte sortu zen tenperatura handiketak eragindako izotz urtzeagatik eta azken hiru urteotan 600 metro luze izatetik 650 metro izatera, 40 metro zabal izatetik 60 metro izatera eta 19 metroko sakonera izatetik 25 metroko sakonera izatera igaro da.

Urteko sasoi batzuetan termometroak 10ºC markatzen du aipatu lakuaren inguruan eta hori ez da aurreko hamarkadetan inoiz ezagutu. Gainera, neguan lakuaren ixuritegia izoztu egiten da eta ura metatzen joaten denez, batzuetan gainezka egiten du ondoko lautadak ureztatuz.

Nekazaritza eta Ingurumenerako Frantziar Institutuko (Cemagref) ikerlariek arreta handiz jarraitzen dute arestian aipatu eremua eta beste batzuk ere bai, gero eta arrisku handiagoa baitago glaziareen azpian bizi direnentzat.

Azkenik esan hainbat estimazioren arabera, laster uholde edota lur-jauzien arriskua kontuan hartzekoa izango denez, Europako Batasunak Glaziorisk deituriko proiektua abian jarri duela Europako arrisku lekuak detektatzeko.


'Voyeurismoa'

Goizeko seiak dira. Kalearen isiltasuna iristen da nire ohera. Isiltasunak –norberak aukeratzen duenean oso ederra da– beldurra ekarri du nire gogora. Ez zait gustatu. Ez nuen nahi horrela esnatu. Bada, isiltasunak esnatzea! Hori ez da okerrena, isiltasunak, bere azken laguna inguratu dit: bakardadea. Eta bakardadea ez dut aukeratu. Bakardadea ez da nire laguna, baina nire etxeko gelak hartu ditu. Ez dut aukeratu bakarrik egotea, berak hartu nau. Eta leihotik beste aldean ere ene begiek ez dute paisaia ederrik ikusten. Badaramat bi ordu leihoaren izkinan eta zuria da paisaia, neutroa. Oso bestelakoa da jasotzen dudana. Beltza bihurtzen da zuritasuna. Eta esaten didate dena ez dela ez zuria ez beltza. Hori baino okerragoa da margoa nire aurrean. Ez du kolorerik. Agortu dira pote-koloreak. Hutsik daude, ene bizitzako geltoki guztiak bezala. Baina beti gauza berbera pentsatzen dut: nire leiho honetatik kaleko izkinek beteak egon beharko lukete. Ez naiz ni bakarra. Denak etxean daude ni bezala, bakarrik, barne barneko hotsei entzungor eginez, etxeko herensugeari begirik kendu gabe. Etxeko herensugeak niri begiratzen dit bere lauki beltzetik. Txalotzen dut bere voyeurismoa.


'Aukera handiak ditugu, herritarren borondatearen arabera gauzatuko dira'

Mikel Arregi Euskarabideako zuzendariarekin hitz egin dugu Euskararen Legeari buruz.

Foru Parlamentuak Euskararen legea aldatu du, laukoaren botoekin. 44 herri pasatuko dira eremu ez-euskaldunetik mistora, eta bat, mistotik euskaldunera. 40.000 nafar gehiagori aitortu zaizkie gutxineko hizkuntz eskubideak. Mikel Arregi Euskarabideako zuzendariarekin hitz egin dugu 'Mezularia'n Euskararen Legeari buruz.

Tafalla, Erriberri, Zangoza eta Artazun adibidez, aurrerantzean eremu mistora pasa diren udalek euskara sustatzeko eskumena izanen dute. Mikel Arregik gogora ekarri du administrazioak ez daudela behartuta neurriak hartzera.


Azpeitian ere badira Athleticen zaleak


POTTO: Gipuzkoako eta Nafarroako Eskolarteko txapelketak

Gaurko saioan, POTTO irratsaioko lagunek bertsolari gazteen ahots freskoa eta kantua ekarri digute. Hala, Gipuzkoako eta Nafarroako Eskolarteko txapelketak izango ditugu gozagai, Azpeitian eta Leitzan hurrenez hurren jokatu ziren finaletako alerik preziatuenak ekarri dituzte uhinetan barna, bertsozaleen buru-belarrien gozagarri. Agenda-proposamena ere badago gure POTTO saioan, Bizkaiaren luze-zabalean bertsoak bizirik eta presente dirauen seinale.

Biba bertsoa

Gora Enrike Zelaia!

https://bilbohiria.com/docs2/2017/potto/170503potto.mp3

Deskargatu hemen.


Miren Arrieta izango da gonbidatu gaur gauean 'Bago!az'en

21:00etan hasita, Taylor Swift, Metallica, Lourdes Iriondo, Kiss, Iñaki Eizmendi, Dua Lipa, LP eta En Tol Sarmientoren abestiak eskainiko dituzte bigarren fasera pasatu diren lehiakideek.

Bigarren fasea hasiko da gaur 'Bago!az' lehiaketan, eta Miren Arrieta aktorea izango dute gonbidatu berezi.

Epaimahaikideek hamasei lehiakiderik onenak aukeratu dituzte dagoeneko, eta horiek pasatu dira bigarren fasera. Saio honetan, horietako zortzik kantatuko dute, eta lauk hirugarren fasera pasatzeko aukera izango dute. Saio honetan lehian arituko direnak Miriam Lujua bilbotarra, Jon Castañeda zornotzarra, Maria Redondo legazpiarra, Alazne Bañales basauriarra, Andoni Ollokiegi pasaitarra, Amaiur Azkarate durangarra, Asier Navarro donostiarra eta Sara Telletxea beratarra izango dira.

Indartsu sartuko dira saiora Hemendik at taldearen 'Orain da' kantatuz.

Lehiakideez gain, Miren Arrieta aktorea, 'Go!azen'eko Ane, izango dute gonbidatu, eta mailak gora egingo du horren eskutik.

Ikuskizun apartak izango dira aste honetako saioan; Taylor Swift, Metallica, Lourdes Iriondo, Kiss, Iñaki Eizmendi, Dua Lipa, LP eta En Tol Sarmiento talde edo bakarlarien abestiak, hain zuzen ere.

Ostiralero izaten da ikusgai 'Bago!az' eitb.eus-en eta ETB1en, 21:00etan, eta EiTB Nahieran atarian daude ikusgai orain arteko atal guztiak.


Ojuel eta Gorrotxategi Eliteko finalera

final bat eta bi finalerdi jokatuko dituzte hernaniarrek, datorren asteburuan, Euskal Herriko Txapelketan. Ojuelek eta Gorrotxategik 22-11 irabazi zioten atzo Lopez Aldai eta Lopez bikoteari, eta Elite Mailako finala jokatuko dute, Aurrera Saiaz taldearen kontra. Aurrean Narbarte eta Telletxea izango dituzte; bikote gogorra, baina irabazteko modukoa. Beste finalerdi bat ere jokatu zuten hernaniarrek, Euskal Herrikoan. Emaitza bestelakoa izan zen. Sub 22 mailan, galdu egin zuten Arrietak eta Aizpitartek, 22-16.

Finalerdietara, bi bikote

Paleta goman, Euskal Herriko Txapelketa irekian, finalerdiak jokatuko dituzte Hernaniko bi bikotek, datorren larunbatean Lizarran. Pagola eta Huizi lehengo astean sailkatu ziren. Irazustabarrena eta Arrieta atzo sailkatu ziren, 30-10 irabazita.


EAJk ezetz esan dio PPri, eta PSOEren gain utzi du gobernuaren ardura

Madrilen bildu dira Aitor Esteban EAJko diputatua eta Mariano Rajoy Espainiako presidentea. Jeltzaleak «oso urrun» dauzkala adierazi dio Estebanek, eta jarrera aldatzeko eskatu dio. Gobernatzeko giltza sozialistek dutela nabarmendu du, gainera.


Bozen aurrerapenak uxatu egin du pentsioen gaineko kontsentsu saioa

Toledoko Itunean desadostasuna nagusitu da, eta alderdiek hauteskunde interesak lehenetsi izana egotzi diote elkarri. CCOOk Moncloari eskatu dio dekretuz bermatzeko KPIaren araberako igoera

Jaio aurretik hil da Toledoko Itunaren batzordean, ia hiru urteko negoziazioen ondoren, pentsioen sistema eraberritzeko azken hilabeteetan hainbatetan iragarritako balizko kontsentsua. Atzo desegin ziren adostasunerako aukera guztiak, batzordeko alderdietako bozeramaileen batzarrean ez zirelako gai izan erreformarako 21 gomendioen zerrenda adosteko. Pedro Sanchezek Espainiako Kongresuko eta Senatuko hauteskundeak apirilaren 28ra aurreratu izanak uxatu du akordiorako giroa: presaka itxi behar zuten gomendioen testua martxoaren 5ean ganberak desegin baino lehen, baina, kanpainaurre betean, ezinezkoa bihurtu da akordioa. Pentsio sistemaren geroa, beraz, hurrengo legealdiko legebiltzarraren oreka politikoen pentzura geratuko da.

Oposizioko alderdiak testu bateratu bat sinatzeko asmo handirik gabe joan ziren bilerara; PSOE, ostera, akordio bat lortzeko premiaz. Batzuek eta besteek elkarri bota zioten kontsentsua haustearen errua: Pedro Sanchezi, hauteskundeak aurreratzeagatik; Unidos Podemosi, atzo bertan hiru zuzenketa berri aurkezteagatik; eta PPri, hauteskunde interesarekin jardutegatik.

Unidos Podemosek, atzo, hiru desadostasunetan jarri zuen fokua: erretirorako adinean —berriz ere 65 urtera aurreratzea nahi du—; kotizaziopeko pentsio sistemaren eztabaidan —kotizazio maximoa igo ala ez eztabaidatu nahi du—; eta sistema publikoaren eta pribatuaren arteko bateragarritasunaren debatean.

Bestalde, azken hilabeteetan jositako adostasunen artean zegoen, esate baterako, 2. gomendioa deiturikoa, pentsioak eguneratzeko sistemarena. 2018ko urtarrilaz geroztik dozenaka mila pentsiodunek aldiro-aldiro Hego Euskal Herriko eta Espainiako kale eta plazetan egindako protestaldien presioari esker, Toledoko Itunaren batzordeko alderdi ia guztiek onartu zuten 2020tik aurrera «KPIa oinarri hartuta» eguneratzea urtez urte pentsioak. ERCk ez zuen bat egin, uste zuelako interpretaziorako aukera zabaltzen zuela; hau da, pentsioak igotzeko kalkuluan KPIaz gain beste faktore batzuk ere txertatzeko aukera ematen zuela.

Legealdi berrian, zailago

Adostasunetik oso gertu zegoen beste puntuetako bat, 1. gomendioa deiturikoa, finantzaketaren banaketarena zen: kotizazioetatik bildutako dirua kotizaziopeko pentsioak ordaintzeko erabiltzea, eta gainerako ordainketa guztiak —besteak beste, pentsio minimoen osagarriak, langabezia sariak, eta enpresentzako eta autonomoentzako kotizazio sariak— estatuaren esku uztea: hau da, aurrekontuen kontura.

Iñigo Barandiaran EAJk Toledoko Itunaren batzordean daukan bozeramailea kexu agertu zen atzo kontsentsua hautsi izanagatik. Haren ustez, hurrengo legealdian «ia ezinezkoa» izango da atzo arte zegoen kontsentsua berriz lortzea. 2019a amaitu baino lehen erreformarik egin ezean, 2020ko urtarrilean Mariano Rajoyren 2013ko legeak jarraituko luke, %0,25eko igoerarekin, inflazioari jaramonik egin barik.

Horregatik, Unai Sordo CCOOko idazkari nagusiak PSOEren gobernuari eskatu dio, nahiz eta Toledoko Itunean adostasunik ez egon, balia ditzala martxoaren 5a baino lehen geratzen zaizkion bi Ministro Kontseiluak pentsioen erreforma moldatzeko: KPIaren araberako gaurkotzea arautzeko eta jasangarritasun faktorea ezabatzeko. 2012ko lan erreforma ere dekretu bidez berehala aldatzeko eskatu dio.

Aldiz, Antonio Garamendi CEOE patronaleko presidentearen iritziz, «ez dauka zentzu handirik» pentsioen eta lan merkatuaren PPren erreformak dekretu bidez eta azken unean aldatzeak.

Jatorriz, Toledoko Itunaren batzordea, zeina 1995ean sortu baitzuten, organo aholku emailea baino ez da, gobernuari erreformak egiteko oinarri adostuak eskain diezazkiona. Batzordearen helburua kontu publikoentzako jasangarria den pentsio sistema bat ziurtatzeko gomendioak egitea da.

2010az geroztik, pentsio sisteman diru sarrerak baino handiagoak dira gastuak, eta, iaz, Gizarte Segurantzak 19.937 milioi euroko defizita izan zuen. 2011az geroztik pentsioen erreserba funtsetik hartutako diruarekin estali da urtean urteko zuloa. Baina funtsa ia amaitu da, eta azken hiru urteetan estatuak maileguak eman diozkio Gizarte Segurantzari zenbakiak orekatzeko —iaz 15.164 milioi euroko mailegua eman zion—.

Batzordeak 2025. urtea jarri zion bere buruari Gizarte Segurantzaren defizita ezabatzeko epemuga gisa.


Donostiako Aquariumean erakusketa

jarriko du Gotzon Huegunek

Gotzon Huegun, Hernaniko Errapia taldeko eskultoreak erakusketa jarriko du ostegunean Donostiako Aquariumeko ‘Nautilus’ aretoan, eta urtarrilera bitartean egongo da zabalik. Ura eta Egurra deituriko erakusketan, uraren inguruan egurrean egindako eskulturak bildu ditu. Erakusketa doanekoa izango da hilaren 10 eta 24ean eta abenduaren 15 eta 29an, arratsaldeko 17:00etatik 20:00etara, Aquariumeko aretora Paseo Berritik sartuz gero.


Xexili eguneko ospakizunak

Eskualde osoan barrena antolatu zituzten musikarien eguna ospatzeko ekitaldiak. Ostiralean bertan, azaroak 21, musika tresnak hartu eta kalera irten ziren musikariak. Doinuz bete ziren eskualdeko bazter eta txoko asko. Amasa-Villabonan esaterako, ehunka haur eta gaztetxo atera zen kalera ostiral arratsaldean; kalejira eginez ekin zioten ospakizunari eta ondoren, hainbat emanaldi eskaini zuten Berdura plazan. Asteasun, igande eguerdian ospatu zuten musikarien eguna. Adin guztietako asteasuarrak igo ziren eszenatokiaren gainera, ikuskizun polita eskainiz.

Asteasu: Argazkiak / Bideoa

Amasa-Villabona: Argazkiak / Bideoa


Zinema-emanaldien bidez, sexu-aniztasuna bultzatuz

Zinegoak Gaylesbotrans Zinema Festibalak otsailaren 29an eskaini zuen aurtengo azken saioa, Bilbon. Hala ere, sexu-aniztasunaren aldeko zinemaldia ez da amaitu; izan ere, antolatzaileek festibaleko film luze, dokumental eta film laburren hautaketa egin, eta 30 bat herritara zabalduko dute martxoan. Berbarako, Uribe Kosta eskualdean, Leioan (atzo izan zen lehenengoa), Sopelan eta Getxon egongo dira emanaldiak.

"Helburua da ahalik eta leku gehienetara zabaltzea afektu aniztasunaren gaineko hausnarketa; ez bakarrik herri-giroko LGTB komunitateari erreferentziazko kultura eskaintzeko, baizik eta jendarte osoa sentsibilizatzeko ekintzak prestatzeko asmoz ere", azaldu du Pau Guillen Zinegoak jaialdiko zuzendariak.

Lanen hautaketan, "publiko guztiarentzat izan daitezkeen" pelikulak aintzat hartu dituzte; "film hurbilak", Guillenek dioenez. Berbarako, siriar-amerikar iraultzaile baten gaineko "The Amina Profile" eta "En la gama de los grises" txiletarra, Sebastiane Latino Sariaren irabazlea egongo dira ikusgai. Film laburrei dagokienez, Kepa Errastiren "Aitona Mantagorria", Mattin Garikanoren "Lo que nos une" edo Iker Azkoitiaren "Semeak" aukeratu dituzte.

Ekitaldiak

Leioa

Martxoak 3 eta 10

20:00 Kultur Leioako entzungelan. Gonbidapena egunean eskatu beharra dago.

Sopela

Martxoak 3 eta 4

19:30 Kurtzio kultur etxean. Sarrera, doan.

Getxo

Martxoak 16, eguaztena

18:00 "Titiritesa" ipuin-kontaketa, Areetako Kukupraka ludotekan. 5-6 urteko umeentzat (bazkideak).

Martxoak 20, domeka

18:00 Nerabeentzako film laburren zikloa, Algortako Gauegun gaztelekuan. 11-17 urteko gazteentzat. Sarrera, doan.

Martxoak 21, astelehena

20:00 Film laburren sorta, Algortako kultur etxean. Sarrera, doan.


Eskufonoa Txorierrin, ez mugikorra

Juan Luis Goikoetxearen artikulua Aikorren.

- Egun on, Txori!

- Úrtebarri, Luki!

- Nik halako potrokolorik ez dot ikasi, Txori!

- Protokoloa esaten da Luki!

- Ez, neska, potrokoloa da.

- Bai zera! Hi haz izatekoa gizona!

- Ba, erdaldun batek potrokoloaren ordez portukuloa be esaten dau.

- Hoba whiskia barik betiko kafea hartu bahuan Luki.

- Baleiteke, baina ez esan andreari eta seme-alabei gero!

- Ez, Luki, gure pekatuak bion artean garbitakoak dira.

- Ba, Txori, letretan doktorea –eta gorputzez dotorea!- zara, baina egia dinotsut, erdaldunek handiagoak be esaten deuriez: behin: Un pueblo que se llama De Río non dan -batek. Nik, Será Derío –erantzun neutsan.

- Euskaldun askok be Luki, Dério eta Zamúdio esaten dabe, baina Derío, Zamudío -Derixo, Zamudixo- esan behar da ze, goranzko diptongoak izankeran, i bokala eta o banatu egiten dira Txorierrin. Holantxe: De-rí-o; Za-mu-dí-o.

- Aiko barrabana! Hori be jakin gure Txorik!

- Heuk be hik ekonomia ikasi huan Luki, ez?

- Bai, atzerriratuta egon nintzanean, baina hango tituluak ez dau balio hemen.

- Edozelan be, zuhurra bahaz hi Luki.

- Lukia beti zuhurra, oilo lapurretarako baino ez bada be.

- Ez, ez, zuhurra, akordaldi itzelak eukiten dituana.

- Hori bai gero! Oraingo telefono mugikorrari be nik ESKUFONOA esango neuskio ze, tele + fonoa bada betikoa; hau, esku + fonoa. Polita ez?

- Bai, ona Luki!

- Badakizu Txori zer esan eustan Martin Orbe abadeak honeek trapazeria modernoak dirala-eta? Zera, abade lagun batek, asko kostata, ordenagailutik mezuak hartzen ikasi dauela, baina, ezin joño bialdu mezuok! ; hartu bai, bialdu ez; hori ez dauela ikasi.

- Harek esateko ez dozu hori handia.

- Berak, gero, zelan egin barre, Txori!

- Agur!

- Ezin etorri banaz, eskufonoz deituko deutsut.

(*) Ahozko moduan esaten dana, letra baltzez doa


Urteko balantzea egin dute Burunda Txirrindularitza Taldean


Lehen urrats handia

Gimnasticen aurka balio handiko emaitza lortu du Osasunak. Etzi sinatu behar du, Tarragonan.


Ermuko tren-geltoki berria 2019ko urtarrilean egongo da martxan

Aldi berean, N-634 errepidearen gainetik igaroko den zubia eta alboko tunela irekiko dituzte datorren urtean.

Arantxa Tapia Eusko Jaurlaritzako Azpiegitura eta Garapen Ekonomikoko sailburuak iragarri duenez, Ermuko tren-geltoki berria 2019ko urtarrilean egongo da martxan.

Era berean, N-634 errepidearen gainetik igaroko den zubia eta alboko tunela irekiko dituzte datorren urtean. Guztira, trenbide zati berriak 1.500 metro izango ditu.

Urbanizazio lanak, berriz, 2019ko udaberrian bukatuko dituztela aurreikusi dute.

Tunel berriaren obrak bisitatzen egon da Tapia eta bertan egin du iragarpena. Carlos Totorika Ermuko alkatea eta Aitor Garitano Eusko Trenbide Sareko zuzendari nagusia eta Imanol Leza Eusktreneko buruzagia ere han izan dira.

Egitasmoa aurrera eramateko aurrekontua 30 milioi eurokoa izan da.


Urtea hasteko, majo sufritutako garaipena Mundarrok

Nahi baino gehiago sufrituta lortu zuen garaipena Mundarrok, urteko aurreneko partiduan. 3-2 irabazi zioten moreek Martuteneri, eta seigarren postuan bukatu dute aurreneko itzulia, 22 punturekin.

Hasieratik izan zen nagusi Mundarro, eta bigarren minutuan egin zuen gola Beñatek. Baina nagusitasun hori ez zuten markagailura eraman, eta 1-0ekoarekin joan ziren atsedenaldira.

Bigarrena hasi eta berehala, bere atean egin zuen Martutenek 2-0ekoa. Baina moreek partidua kontrolpean zutenean, berdindu egin zuten kanpokoek, 10 minututan bi gol eginda. Partidua amaitzear zela lortu zuen garaipenaren gola buruz, korner batean, Gartzi kapitainak.


Irailaren 16an ekingo dio Ampo-Ordiziak 2018-2019 liga berriari

Datorren irailaren 16an ekingo diote errugbiko ohorezko mailako denboraldi berriari. Ampo, 2017-2018 liga maiatzaren hasieran amaituta, oporraldiaren ondoren, aurredenboraldia prestatzen hasiko da laster, denboraldi berriko erronkei aurre egiteko helburuarekin. Jakina den bezala, Marotisek eta Garmendiak jarraituko dute taldearen gidaritzan.Errugbiko estatuko federazioak aurreko uztailaren 7an Madrilen egindako asanblada orokorrean 2018/2019 denboraldiko egutegia eta jarduerak onartu zituen. Ohorezko dibisioko konpetizioa datorren irailaren 16an hasiko da. Dena den, oraindik pixka bat itxaron beharko da, jardunaldi bakoitzean zein taldek zeinen aurka jokatuko duen ezagutzeko. Izan ere, egutegiaren zozketa uztailaren 25ean, asteazkenean, 12:00etan egingo da, federazioaren egoitzan .12 talde, 22 jardunaldiAurrekoetan bezala, liga 12 taldeen artean jokatuko da, joan-etorrian, 22 jardunaldietan. Fase erregularra amaitu ondoren, lehenengo sei sailkatuek play off-ean erabakiko dute ligako garaipena. Talderen batek Europako kluben arteko lehiaren batean parte hartuko balu, beste data batzuetan jokatuko luke ligakoa.Azken sailkatua (12.a) Ohorezko B mailara jaitsiko da. Azkenaurrekoak (11.ak), maila mantentzeko promozioa B dibisioko bigarren sailkatuarekin jokatuko du.


Ez da girorik faltako Azkoagainen beteranoen kopako eta ligako finaletan

Hileko azken zapatuan, apirilak 27, jokatu dira Azkoagainen beteranoen txapelketako finalak. 15:30ean izango da lehen finala: Sasquatch eta Larraña taldeek kopa lehiatuko dute. 17:00etan, ligako irabazle izateko aterako dira futbol zelaira Mazedonia eta Albok taldeak.


Athleticek galdu egin du Real Madrilen aurka

Partida ona jokatu eta denbora luzez berdinketari eutsi arren, azkenean galdu egin du Athleticek Santiago Bernabeun.

Azkar aurreratu da etxeko taldea, Benzemak 7. minutuan egindako golari esker. Zurigorriak ez dira kikildu ordea, ondo jokatu dute, eta horren ondorioz banakoa iritsi da 27. minutuan, Iñigo Lekueren jokaldiari Sabin Merinok emandako bukaerarekin. Horrela joan da partidua denbora luzez, aukerak ere izan ditu Athleticek aurretik jartzeko, baina ez du asmatu gola egiten, eta Real Madrilek ez du barkatu. Partida amaitzeko 10 minutu eskas falta zenean Moratak bigarrena egin du madrildarrentzat, eta horrela amaitu da partidua.


"Asma duten haurren erdiek nerabezarora iristean ez dute sintomarik"

Asma duen haurra ondo heztearen garrantzia azpimarratu du.


Mikel del Val Ereintzaren saskiaren irabazlea

Gabonetako loteriarekin batera, Ereintza eskubaloiak ere saskia zozkatu zuen, eta Mikel del Val izan zen irabazlea. Bestalde, atzo, Bankoa Gabon Kopa jokatu zuten Haur eta Alebin mailetan. Ereintzako haurrek Elgoibar eta Oñati taldeen kontra jokatu zuten, egun osoan zehar, Galtzarabordako kiroldegian


Txori txikiari

Kukuaren kuku hotsaren zain,

udaberrian kukuak kuku,

azkenean kukua kabiz kabi,

besteenak bereak bailiran,

udaberri urtaro berri,

kabietako kumeei begira.

Kukuaren kuku hotsaren zain,

kuku arrotzak gure kabiaren bila,

kimatutako kimuak udaberri atarian,

udaberri urtaro berri,

kabietako kumeei begira.

Kukuaren kuku hotsaren zain,

kimuak bildurik kabi berriak,

eroritako kumeei begira,

udaberriko urtaro berri,

kuku hotsaren zain beti?

Inoiz baino gehiago Euskal Herria aurrera, Iñaki eta besteak aurrera! Egun hauetan hastekoa zen epaiketa dela eta gure irakasle eta lankide den Iñaki Olalderi gure babesik, elkartasunik eta besarkadarik zintzoena helarazi nahi diogu. Euskal Herrian egun bizi dugun egoera honetan honelako epaiketa politikoek ez dute tokirik, konponbide garaia baita hau. Iñakiren lan eskerga azken hamarkada hauetan zehar beti joan da bide beretik, bizi dugun gatazka politikoaren konponbide baketsuaren bidetik, alegia.

Beraz, epaiketa honen zentzugabekeria salatzen dugu eta lehenbailehen Iñaki, eta beste guztiak, libre uzteko aldarria egin nahi dugu, etxean behar ditugulako, Ikastolan behar dugulako, libre.


Irati Lopez, Iker Bengoetxea eta Leire Carreras, Europako Gazte Parlamenturako bigarren fasera

Otsailaren 23an, Europako Gazte Parlamentura iristeko lehenengo kanporaketa jokatu zen Bilbon, eta Arizmendi Ikastolako talde bat, beste birekin batera, bigarren faserako sailkatu zen. Arizmenditik bi talde joan ziren: bat, Gaztelupetik (Arrasate) eta bestea, Almenetik (Eskoriatza). Bada, Gaztelupeko taldeko hiru kidek hurrengo fasera pasatzea lortu dute. Eta ez hori bakarrik, izan ere, zazpi taldeetatik lehenengo postua talde horrek lortu zuen. Taldea osatzen duten ikasleak batxilergoko lehenengo mailako Odei Marcos, Nagore Etxebarria, Maitane Mayor, Irati Lopez, Iker Bengoetxea eta Leire Carreras dira. Azkeneko hiru horiek lortu dute Espainia mailako kanporaketarako aukera.

Zazpi taldek hartu zuten parte guztira, eta hiru sailkatu dira: IES Fene, Lauaxeta Ikastola eta Arizmendi Ikastolako Gaztelupe. Epaimahaia Marta de Benito, Carla Celda eta Laia Silviak osatu dute, eta kontuan izan dituzten irizpideak izan dira hizkuntzaren (ingelesa) erabilera, parte-hartzea, ezagutza orokorra eta diziplina. Bigarren kanporaketa Bilbon bertan jokatuko da apirilaren 25 eta 28 bitartean.


‘Aita Mari’ erreskate ontzia Pasaiako Portuan dago

Berriak jakitera eman duenez Grezian egon den Aita Mari itsasontzia, Pasaiako Portuan da, atzoko arratsaldeaz geroztik. Donibaneko kaian dago ontzia, pabiloien alboan eta hilabete inguru emango du bertan, matxura bat konpontzen. Hala ere, Itsas Laguntza Humanitarioa Gobernuz Kanpoko Erakundearen kideek argi dute hasitako bidearekin jarraituko dutela, eta abuztuan Greziara itzuliko direla. Bitartean, Pasaiako badian emango duten denbora, baimenak eskatu eta bestelako tramiteak egiteko baliatuko dute.

Grezian du jatorria proiektu honek. 2015ean milaka errefuxiatu eta migratzailek Egeo itsasoa zeharkatu zuten, gehienak, Siriako gerratik ihesean. Estatuen utzikeriaren aurrean, elkartasun olatu batek Europa osoa zeharkatu zuen eta hamarnaka GKE sortu ziren, pertsona hauek itsasoan ito ez zitezen. Azken urteotan ordea, itsasora ateratzeko baimenak emateari utzi diote hainbat estatuk. Aita Marik ere espainiar estatuaren utzikeria pairatu du, ez baitute baimenik itsasoan dauden ontziei laguntza emateko.

Gauzak horrela, Libian erreskateak egiteko baimena lortu ezean, migratzaileei osasun arreta eskaintzen jarraituko dute Grezian.


Ehizara joateko, izenematea

Gaur dute izena emateko azkeneko eguna, larunbatean ehizara joan nahi dutenek. Horretarako, Laboral Kutxako 3035 0025 86 02500553384 kontu korrontean 47,50 euro sartu beharko dituzte, ehiztariaren izenean eta larunbateko datarekin.


Mankomunitateak autoa partekatzeko zerbitzua eten du

Uribe Kostako Zerbitzu Mankomunitateak "behin behingoz" eta "berriro abisatu arte" eten egin du 2010etik sustatzen zuen autoa partekatzeko zerbitzua. Erakundeak azaldu duenez, Mankomunitateko 21 agenda darabilen dituen Ekogune atala Internetezko zerbitzu plataforma bat "abian jartzeko aukera aztertzen" ari da. Hori burutzekotan, plataforma horren bidez, "gauzak bilatu, aldi baterako utzi, oparitu, alokatu edo trukatu nahi dituzten pertsonak harremanetan jarri ahal izango lirateke". Hori dela eta, "etorkizunean autoa partekatzea barne hartuko duen plataforma berria abian jarri arte, etenda geratzen da Compartircoche.org zerbitzua". UKBERRI.NETek baieztatu duenez, bere garaian Mankomunitateak erabiltzen zuen Uribekosta.compartir.org web orria dagoeneko ez dabil eta, bestalde, gaur Ekogunek aipatu duen webgunea salgai dago. Gauzak horrela, EHUko Leioa eta Erandioko campusa da autoa partekatzeko zerbitzuan egun mantentzen den eskualdeko erakunde bakarra. Argazkian, gaur iragarritako neurriak ez die eragingo Ukanauto eta Bizimeta zerbitzuei / © Uribe Kostako Mankomunitatea.

2010eko irailean Mankomunitateak krisi-garaia zela eta hartu zuen autoa partekatzeko plataformako kidea izateko erabakia.

2010eko irailaren 23an Uribe Kostako Mankomunitateak autoa partekatzeko zerbitzuari buruz kaleratutako oharra

Uribe Kostan, krisi garaian, autoa partekatzea

Denok dakigunez, krisi-garaian gaude eta gastuak murrizteko unea heldu da. Gastuak murrizteko era asko aurki ditzakegu ia eremu guztietan: elektrizitatean, gasean, erosketako otzaran, autorako erregaian...

Administrazio publikoak energia aurrezteko neurriak hartzen ari badira ere, kontsumoa oraindik neurriz kanpokoa da. Bitxia da: ohitura eta jokabide batzuk aldatzen baditugu, dirua aurrezteaz gain, ingurumena zaintzen lagunduko dugu. Autoa partekatzea bide egokia izan liteke dirua eta energia aurrezteko eta CO2ko isurketak murrizteko.

Uribe Kostako web-orri baten bidez (http://uribekosta.compartir.org), autoa partekatzeko aukera eskaintzen da, 2009tik. Orrialde horrek bide ematen du ibilgailua duten eta leku librea partekatu nahi duten pertsonak topatzeko edo eta ibilgailurik izan gabe ere joan-etorriak egin behar dituzten eta leku libre horiek betetzeko prest leudekeen pertsonak aurkitzeko. Inprimaki erraz bat beteta eta bilaketa-lehentasunak zehaztuta, oso erraz aurkituko duzu lagunen bat, bidaia zurekin partekatu ahal izango duena. Eta hori bai lanera joateko, bai unibertsitatera joateko, bai beste edozein lekutara joateko.

Zerbitzu hau erabiliz, Uribe Kostako udalak esparru publikoaren erabilera hobetzen saiatzen ari dira, kale-bideetan dauden autoen kopurua murriztuz. Azken batean, garraio pribatuaren erabilera arrazoizkoa sustatu nahi da.

Uribe Kostako Autoa Partekatu zerbitzuaren erabiltzaileen kopurua handituz doa urtez urte, eta partekatutako bidaiena ere bai. Azken urtean, 30 erabiltzaile gehiago daude, eta horietatik %56,67 emakumezkoak dira eta %43,33 gizonezkoak. 2009an zehar iragarri diren bidaien kopuru osoa 19koa izan da, eta horietatik %21ek bidaia egin dute; batez bestean 6 bidaia egin da egunean. Horrek esan nahi du, bada, kale-bideetan ez dauden autoez gain, ibilgailuen okupazioaren batez bestekoa 2,91koa izan dela. Autoa partekatu duten erabiltzaile guztien artean 6.430€tik gora aurreztu dute azken urtean.

Ingurumena gehien kutsatzen dutenak autoak dira, baina, autoa partekatuz gero, CO2 isurketak murritz ditzakegu. Azken urtean, Uribe Kostan, autoa partekatuz, CO2 isurketak murriztu dira; hain zuzen ere, 2,5 tona CO2 gutxiago isuri ziren. Gainera, murriztu diren beste kostu batzuk ere gehitu beharko genituzke. Kostu kontabilizagaitzagoak dira horiek, adibidez, kutsadura akustikotik, istripu-tasatik eta abarretatik eratorritako kostuak.


Giro goibelari algaraka erantzunez

Giro goibela nagusi izan den arren, San Pedron koloretsua izan da festaren eztanda. Hunkigarria izan zen atzoko txupinazoa, herritarrek Bodegoiko Joxe Mari Gartziandiari eta Maribel Telleriari eskainitako omenaldiari esker. Kolorea, gero jarri zuten gay eta lesbianek, hamaika koloretako konfetiak botaz eta jaien hasiera beren harrotasunaren egunarekin bat egiten zuela ospatuz.

Gauen ere izan zen sorpresarik. Danborrada plazara iristean, ezustean, Margari Portabales omendu zuten, herriaren alde egiten duen lan eskergarengatik.

Goizean eta arratsean dantza

Gaur, berriz, eguerdian iritsi da jaia gorenera. Haurren Iñude eta Artzaien konpartsak jarri du giroa fededunek elizatik irteterako.

Arratsaldean, berriz, Hipo eta Tomax pailazoak, fandango eta arin-arin txapelketa eta Txassis dantza taldearen ikuskizunak osatuko dute jai egitaraua. Bihar atsedena hartuta, jaiei gogotsu helduko diete asteburuan.

Ostirala

12:00. Salbio- Dorrea futbol partida..

14:00. Haurren Bazkaria Piña Elkartean.

15:30. Puzgarriak, karsak eta zezen mekanikoa Frontoian.

19:00. Apar festa Frontoian.

19:00. Bertso-triki poteoa.

21:30. Herri afaria Dorrean.. Ondoren, Joseba Irazoki.

00:00. Bizardunak eta ondoren DJ Javi P3Z +

05:00. Txokolate jatea Piña Kurdin Elkartean.

Larunbata

08:00. Arraitxiki arrantza lehiaketa Torreatzen.

10:00. Txaranga Porrusalda.

12:00. PalaGoma txapelketa finala Frontoain.

12:00. Lasterketa FrontoianTratu ona nahi dut: pasa hitza

12:30. Paella txapelketa Frontoian.

13:00. Arraitxiki arrantza lehiaketako sari banaketa torreatzen

14:00. Koadrilen arteko bazkaria Frontoian

14:00. Presoen aldeko bazkaria Antxeta Elkartean.

17:00. Koadrilen arteko jokoak frontoian.

18:00. Buruhandi eta erraldoiak

19:00. Sokamuturra txotoekin Frontoian.

20:00. Presoen aldeko kartelada.

21:00. Torreko Afaria.

00:00. Yelow Page eta Los del Gas.

Etzidamu

12:00. Helduen Iñude eta Artzaiak.

14:00. Erretiratuen bazkaria.

Inude eta Artzaien konpartsa San Pedron

18:30. Txikien danborrada.

20:00. Sardin jatea frontoian.

20:00. Erromeria Modestoren eskutik Frontoian.

23:00. Zezensuzkoa.


“Berri faltsuak nola gezurtatu” landuko dute bihar KZ gunean

Getariako KZ gunea. (KZ gunea)

KZ guneak aurrera jarraitzen du online saioekin, Youtube kanalaren bidez. Aste honetan eta hurrengoan, hain zuzen, “berriak nola gezurtatu” lantzeko aukera izango da. Bi hitzalditan landuko dute gaia: bata bihar, azaroak 10, izango da, euskaraz. 18:00etan hasiko da, eta 30 minutu inguru iraungo du. Bestea, aldiz, gazteleraz izango da, ostegunean. Ordu berdinean egingo dute saioa.

KZ guneko arduradunek azaldu dutenez, ondoko Youtube kanalean sartu besterik ez dute egin beharko hitzaldietan parte hartu nahi dutenek. Gainera, kanal berdinaren bidez grabatu eta argitaratuko dituzte bi saioak, aurrekoetan egin bezala.

KZ guneak antolatutako zuzeneko hitzaldien berri izateko, egin klik hemen


[AZKEN ORDUKOA] Gestamp Bizkaiak ekoizpena eten du

Enpresan neurri prebentiboak betetzen ez direla ikusita eta Mercedesek eta Volkswagenek itxi dutela jakinda Gestamp Bizkaiak ekoizpena etetea erabaki duela jakitera eman dio Aitor Iturriaga LABeko ordezkariak ANBOTOri.

Bestalde, langileek enpresaren komunikatua jaso dute gaur eguerdian. "Gaur egungo egoera ikusita, eta berriro abisatu arte, ekoizpena gelditzea erabaki da gaur, 2020ko martxoaren 16tik aurrera" dio langileek jasotako komunikatuak. Abadiñoko Gestamp Bizkaia Durangaldeko enpresarik handienetakoa da automozio arloan. Bera da, besteak beste, Gasteizko Mercedes ibilgailu fabrikaren hornitzaileetako bat. Abadiñoko enpresako produkzioaren %65a Gasteizko Mercedes enpresarentzat da. Gasteizko Mercedeseko langileek lanera ez joatea erabaki dute gaur koronabirusaren zabalkundea ekiditeko.


Xabier Legarreta laugarren Nafarroako Txapelketan

nafarroako Bertsolari Txapelketako finala jokatu zen atzo Lesakan eta tartean zen Hernaniko Bertso Eskolako Xabier Legarreta aranoarra. Laugarren geratu zen 496,5 punturekin. Legarretak behetik gorako saioa egin zuen. Hasieran irregular xamar aritu zen, baina oso fuerte bukatu zuen. Kartzelakoan, batez ere, oso ondo aritu zen. Txapela Julio Soto gorritiarrak eraman zuen oso saio ona eginda. Buruz Burukoaren beharrik ere ez zen izan, 20 puntu baino gehiago atera baitzizkion Arkaitz Goikoetxeari, hau da, bigarrenari. Zehazki 24 puntu atera zizkion. Dena dela, Goikoetxeak ere oso saio ona egin zuen. Orokorrean izan zen bertso saio txukuna eta giroa ere paregabea, Lesakako frontoia lepo izanda. Sailkapena honakoa izan zen: Julio Sotok 555,5 puntu; Arkaitz Goikoetxeak, berriz, 531,5; Estitxu Arozenak 517; Xabier Legarretak 496,5; Oskar Estangak 496; Eneko Lazkozek 488,5; Xabier Terrerosek 484; eta Julen Zelaietak 481 puntu lortu zituzten. yy


«Errespetuan eta diferentzian» hezitzeko deia, institutuko guraso talde batek

Hernaniko ikastetxeen fusioari buruz, Agustin Iturriaga institutuko 20 familiek uste dute, «inposatutako proiektu batek» ez duela eredu ona ematen.

Seme-alabei eman nahi zaien hezkuntza, eta helduak ematen ari diren eredua ez datozela bat dio, Hernaniko Institutuko 20 familiren izenean Kronikara bidalitako prentsa oharrak. Hernaniko ikastetxeen bateratze prozesuari buruzko iritzia ematen dute, 20 gurasok firmatutako oharrean.

Zein dira konflikto batean seme-alabekin erabili

beharreko argumentuak?

Gurasoen zeregina zein den galdetzen dute prentsa oharrean. «Errespetua, aniztasuna eta kritikotasuna lantzen dituen heziketa eredua nahi dugu denok gure seme-alabentzat. Hezkuntza Proiektu guztiek azpimarratzen dute hori. Orduan, zein da helduon zeregina? Zein eredu ematen ari gara, bateratze prozesu bat inposaketatik eta boteretik planteatzen badugu?». «Konflikto batean, zein izango dira gure seme-alabekin erabili beharreko argumentuak? indar gehiago daukanak irabazten duela? Agindutakoa bete egin behar dela isil-isilik, burua makurtu, eta elkarrizketa baztertu?».

Bi aukera ilusionante

Hezkuntza Komunitateak bi aukerak errespetatu behar dituela dio guraso talde honek, eta, bi aukera interesgarri daudela Hernanin. «Batzuek elkarrekin proiektu berri eta ilusionante bat martxan jarri nahi dute, eta horretarako behar dituzten baliabideak martxan daude (batzordeak, azpiegitura, giza-talde sinesgarri bat...). Beste batzuk, orain arte garatu duten ibilbidea sendotu nahi dute. Errespetatzekoak dira bi aukerak, benetan sinesten badugu, diferentziak izatea aberatsa dela».

«Inposatutako proiektu batean» ez dutela parte hartu nahi dio oharrak, eta ez dutela bere gain hartu nahi «herriko komunitate baten borondatearen kontra joatearen ardura». Hezkuntza Sailari eskatu diote, egoera kontuan hartzeko, «elkarbizitza eta kohesioa ezin direlako erabili prozesu bat inposatzeko».


Jose Miguel Santamaria: «Herritarrek ez dute liskarrik nahi, eskatzen digutena elkarlana da»

Lau urtez oposizioan egon eta gero, alkatetzara itzuli da Jose Miguel Santamaria (Ordizia, 1972). Legealdiko Plana osatzea eta krisi ekonomikoari aurre egitea izango ditu helburuetako batzuk.

Aurreko legealdian oposizioan egon eta gero, berriz itzuli zara alkatetzara. Erraz hartu al diozu neurria?

Udaletxe batek duen dinamika ezagutu behar da jakiteko ez dela erraza honi neurria hartzea, baina dugun lantalde berriarekin eta dugun ilusioarekin gogoz heldu diogu. Gainera, azkeneko lau urteak oposizioan egonda egunerokotasuna galdu egiten da, eta hori informaziorik gabe egon ginela kontuan izan gabe.

Alkatetzako aurreneko 100 egunak pasata, zer nolako balantzea egiten duzu?

Alkate izateak ardura bat hartzea eskatzen du. Bizitza asko aldatzen zaizu, baina positiboa ere bada. Legealdi hasieran gaude eta lehen zeregina udaleko errealitatearekin martxan jartzea izan da, zinegotzi berriekin batera. Mahai gainean lehentasuna duten arazoak jarri ditugu aurrena. Eta aurreko legealdian batzordeak ekainean osatuta bazeuden, oraingo honetan festen aurretik osatu ditugu. Bestalde, lehen hilabete hauek oso intentsoak izan dira, Santa Ana Jaiak eta Euskal Jaiak, kongresu bat ere ospatu da, langileek oporraldia ere tartean izan da…

Udalaren osaketa aipatu duzu. Zentzu horretan, zein pauso eman dituzue orain arte?

Osaketa oso motela izan da. Ordezkaritza duten alderdiei gobernu erantzukizuna partekatzeko gonbitea egin genien, helburua ordiziarren bizi kalitatea hobetzea izanda, egonkortasuna izatea funtsezkoa dela uste dugulako. Baina ezezko erantzuna jaso genuen. Hortik abiatuta, ekintza plan bat diseinatu dugu. Hortik dator Legealdi Plana, planifikaziorako tresna izango dena; plan estrategikoa izango da eta, noski, berme eta gardentasun guztiz, legealdian zehar herritarrei kontu emateko tresna izatea ere nahi dugu.

Horrez gain, Udal Kode Etikoa, Gardentasunaren Ataria, auzoetarako plan bat eta gobernu irekiaren ordenantza martxan jartzeko asmoa dugu. Partaidetza bultzatuko duten hainbat ekintza ere egin nahi ditugu, interes orokorreko herri kontsulta egutegi bat, urteko aurrekontuaren inguruan partaidetza prozesua… Herritarrek udal zerbitzuen kudeaketan parte hartzea bultzatu nahi dugu eta urtean behin, guztiaren kontu eman.

EAJren eta PSE-EEren artean osatu duzue udal gobernua. Bi alderdion arteko harremana lehendik dator Ordizian.

Horrela da, alderdien gainetik pertsonak gaude eta Ordiziaren alde lana egiteko prest gaude, zintzotasunetik, errespetutik eta bakoitzak ditugun diferentziak kontuan izanda, baina da beti ordiziarren alde.

«Alkate izateak ardura bat hartzea

eskatzen du; bizitza asko aldatzen zaizu»

«Lanbiderekin batera, langabetuentzat

zein programa bultzatu aztertzen ari gara»

Udalbatzan ordea, ez duzue gehiengo absoluturik. Horrek zaildu egingo al du agintaldia?

Abiapuntu erabat desberdineko ikuspuntuak daudela kontuan hartuz gero, normala da zailtasunak izatea; baina puntu bateraino. Borondatearen baitan dago hori, estrategia politikoaren bidetik aritu behar badugu, ez gara toki onera iritsiko. Eta hau argi eta garbi ikusi dugu dagoeneko. Gure ustez erabakiak ez dira 13 zinegotzionak bakarrik, eta herritar guztien artean landu behar ditugu. Hori da, hain zuzen ere, datozen hilabeteetan izango dugun ardura.

Legealdi honetako gai nagusietako bat, hondakinen bilketaren gaineko kontsulta izango dela dirudi.

Ez dakit gai nagusia den. Arazoa bihurtu da azkeneko lau urtetan, eta ahalik eta azkarren konpondu nahi dugu, beste kezka garrantzitsu asko ditugulako.

Eta gainontzean, legealdiari begira, zein proiektu dituzue esku artean?

Bi esparrutan banatu nahi ditugu. Batetik, ekonomiarekin zerikusia duten gaiak. Lan talde berri bat osatzera goaz, eta helburua gure jarduera ekonomikoak indartzea da. Lanbiderekin langabetuei eta gazteei zuzendutako zein programa bultza daitezkeen aztertzen ari gara. Ordizia merkataritzarekin eta azokarekin lotuta dagoen herri bat da eta behar duen garrantzia eman nahi diogu, hartzen diren erabakietan merkatariek diotena ere kontuan izateko.

Bigarren arloa, bizikidetzaren ingurukoa da. Herri sano bat behar dugu eta udalean gauden alderdi politikook asko dugu erakusteko. Herritarrek ez dute liskarrik nahi eta uda ondoren bizitzen ari garenak, ez dio herritarrei mesederik egiten. Herritarrek eskatzen dutena elkarlana da, eta horretarako joko politikoa baztertu eta borondate zintzoa agertu behar da.

Krisia dela eta, inbertsio handien garaia pasa zela esaten da maiz, baina nola dago udalaren egoera?

Adibide batekin erantzungo dut. Joan den astean, ezustean jakin genuen Sasietan 1,7 miloi euroko zuloa dagoela, eta kiebra egitea nahi ez badugu, mankomunitateak dituen aurrezkiak gastatu eta gainera herri bakoitzak dirutza bat jarri beharko dugu. Gure kasuan, 91.724 euro dira jarri beharrekoak, eta kopuru hori emateko arazoak ditugu, gure aurrezkia 20.000 eurokoa delako. Honi geitzen badiogu inbertsioei aurre egiteko aurrezkia ez dela aurrekontuaren %1era iristen, atera kontuak.

Eta ‘inbertsio handiak’ diru asko inbertitzea esan nahi badu, behar garrantzitsuak baditugu Ordizian, eta horrek ez gaitu baldintzatuko. Ordiziarren ongizaterako den proiekturik ez dugu baztertuko, eta gure zeregina izango da erakundeen arteko lankidetza bultzatzea.

Mugikortasuna eta trafikoa aipatu zenituzten hauteskunde programan, baina ba al duzue egitasmo zehatzik eskuartean?

Bai, lehen esan dudan bezala, herritarrekin batera aztertuko ditugu interes orokorreko gaiak eta trafikoaren ingurukoa ere azterketa hauen baitan hasi dugu. Merkatariekin egin genuen bileraren ondoren, udaletxean erantzunik gabe dagoen 2014ko uztaileko proposamen bat pasa digute, eta horrekin hasiko gara. Herritar askoren kontrako iritziarekin hartutako hainbat neurri ere berraztertu egingo ditugu. Gure agendan daude.

Eta gizarte arloan, ba al duzue egitasmo berezirik?

Aholku batzordeak berpizten eta sustatzen hasi gara, eta helburua duela lau urte genuen proiektuari heltzea da; hau da, datozen hamarkadetako behar ditugun azpiegituren diseinua izatea, gizarte zerbitzuen beharrak lehenetsi eta planifikatzeko. Hala ere, Ordizia herri dinamikoa da, eragile asko ditu, eta ezin dugu bakarrik gizarte zerbitzuetara mugatu. Kultur eta kirol eragileekin ere lankidetza bultzatuko dugu, behar gehien dituzten egitasmoak elkarrekin lehenesteko. Majoriko kuboa eta Herri Antzokia dira horietako batzuk.


Emakumeen eskubideak aldarrikatzeko elkarretaratzea

Zapatuan, 13:00etan bilduko dira herriko plazan udalbatzak deituta. Emakumeen eskubideak aldarrikatzeko, herritar guztiei luzatu diete gonbidapena.

Bestalde, Emakumeen Nazioarteko Eguna dela eta, emakumeen eskubideen aldeko mozioa onartu zuten otsaileko osokoan, ahobatez. Gizon eta emakumeen arteko berdintasuna lortzea "egin barik" dagoen lana dela dio testuak, eta "gizarte honek emakume gehiago behar" dituela erabakiak hartzeko esparruetan.


Bake Planaren gainean ados jartzeko «oinarri sendoa» badagoela dio Jaurlaritzak

Eragile politikoek eta sozialek egindako 28 ekarpenek Bake Plana «hobetzeko» balio dutela uste du Jonan FernandezekGiza eskubideak urratzearen erantzukizun nagusia ETAk izan duela argi utziko du planak

Pozik dago Jonan Fernandez Jaurlaritzako Bake eta Bizikidetzarako idazkaria alderdi politikoek eta gizarte eragileek Bake Planaren inguruan izandako parte hartze «zabalarekin». Azken hilabeteotan jasotako ekarpen guztiak aztertu ditu gobernuak, eta «adostasunerako aukerak» badaudela uste du Fernandezek. Akordiorako «oinarri sendoa» dago, ekarpenak egiteko prozesuak «adostasun sozial eta politikorako tarte handia» zabaldu duelako, haren esanetan.

Lehendakaritzan egin du agerraldia Fernandezek, Monika Hernando Biktimen eta Giza Eskubideen zuzendariarekin batera. Azken hiru hilabeteotan eragile politiko eta sozialek Bake Planari egindako zuzenketen berri eman du. Denera, 28 ekarpen jaso ditu gobernuak: zehazki, 24 erakundeenak eta lau partikularrenak. Alderdi politikoek eta biktimen eta giza eskubideen elkarteek aurkeztu dizkiote zuzenketak dokumentuari. Alderdien artean, UPD, PP, PSE-EE eta EH Bildu legebiltzar taldeek eta Ezker Anitzak egin dizkiote ekarpenak; CCOO Irakaskuntza sindikatuak ere aurkeztu ditu zuzenketak. Giza eskubideen alde lanean ari diren erakunde ugarik eta biktimen elkarteek ere proposatu dizkiote aldaketak testuari: besteren artean, Amnesty International, Argituz, Covite, Egiari Zor, Etxerat, Herrira, Valentin de Foronda Institutua, Lokarri eta Martxoak 3 elkarteek aurkeztu dizkiote zuzenketak .

Jasotako ekarpen horiekin denekin plana «hobetu» egingo du gobernuak, eta, horretarako, datozen asteetan elkarrizketak hasiko ditu alderdiekin. Jaurlaritzaren asmoa da azaroaren amaieran onartzea Bake Planaren behin betiko dokumentua. Hainbat alderdik eta elkartek planari azaldutako kritika gogorrak aintzat hartuko ditu gobernuak, eta haien «kezkak» baretzen saiatuko dira behin betiko dokumentua lantzen duenean, Fernandezek azaldu duenez.

Kezka horiek hiru dira nagusiki: iraganean gertatutakoaren erantzukizunak nola mailakatu, eskatu beharreko gutxieneko etikoak zeintzuk izan behar duten, eta iraganaren kontakizun kritikoa zein izan behar duen. Hala, iraganaren kontakizunari buruzko ekarpenei dagokienez, batzuek erantzukizun nagusia ETArena dela agerian uzteko eskatu dute, eta beste batzuek gatazkaren arrazoi politikoa nabarmentzeko. Horiek aztertuta, «indarkeriaren injustizian oinarritutako ondorio partekatu» bat lortzen saiatuko da gobernua, baina agerian utzita «Euskadiko historia gertuenean» giza eskubideen urratzeen «erantzukizun nagusia» ETArena izan dela.

Bestalde, Bake eta Bizikidetza Planak iraganari, orainari eta etorkizunari lotutako proposamen ia guztiak ontzat jo dituzte taldeek, hemezortzitik bost proposamen baino ez dituztelako zalantzan jarri. Hauetxek dira taldeek ezabatu edo aldatu nahi dituzten proposamenak: Oroimenaren Plaza, Terrorismoaren Biktimen Memoriala, oraingo legedian babesik gabe dauden biktimak, Hitzeman programa, eta Ertzaintzak bizikidetzaren eta giza eskubideen alorrean hartutako gizarte konpromisoa. Ordea, legebiltzar taldeek ez diete eragozpenik jarri Jaurlaritzak Bake Planean jasotako mikroakordiorako hiru proposamenei.

Bake Planari egindako ekarpen guztiak aztertu ostean, ondorio argi bat atera du Bake eta Bizikidetzarako idazkaria nagusiak: «Iraganak min ematen digu, orainak kezkatzen gaitu eta etorkizunak batzen gaitu». Izan ere, etorkizunari begira egindako proposamenei apenas aurkeztu dieten zuzenketarik legebiltzar taldeek, eta horrek erakusten du «konfiantzarik ezak» kezka eta urduritasuna eragiten duela orainaldian, baina bizikidetzako etorkizun bat partekatzeko borondateak «batzeko» gaitasuna duela.


Zauritu bat, Borussia Dortmunden autobus ondoan izandako leherketetan

Marc Bartra futbolari kataluniarra da zauritua, eta Mikel Merino nafarra autobusean zihoan. Dortmundeko poliziak baieztatu du "lehergailuekin egindako eta serioski hartu beharreko erasoa" izan dela.

Alemaniako Poliziak adierazi duen arabera, Dortmundeko Borussia taldearen autobusaren ondoan hiru leherketa jazo dira, Txapeldunen Ligako final laurdenetan Monakoren kontra jokatu behar zuen partidarako bidean.

Dortmundeko poliziak baieztatu du "lehergailuekin egindako eta serioski hartu beharreko erasoa" izan dela.

Alemanian 19:00ak zirenean izan da leherketa. Autobusa estadiora bidean zihoan, jokalariak barruan zirela, Txapeldunen Ligako final-laurdenetako partidarako.

Dortmundeko Poliziak jakinarazi du "autobusetik gertu" izan diren leherketen ondorioz pertsona bat zauritu dela eta ibilgailuko leihoak apurtu egin direla.

Futol talde alemaniarrak jakinarazi dunez, Marc Bartra futbolari kataluniarra da zauritua, eta beso batean ebakiak dituen arren, ospitalean artatu eta etxean da dagoeneko.

Leherketak Dortmund-Höchsten inguruan izan dira, taldearen hoteletik oso gertu.

Ohar bat aurkitu dute

Sandra Lucke auzia daraman fiskalak prentsaurreko batean azaldu du ohar bat aurkitu dutela erasoa gertatu den lekuan, eta bertan erasoa beregain hartzen duela norbaitek, baina oraindik ez dute egiaztatu benetako idatzi bat ote den. "Idatziaren benetakotasuna egiaztatu beharra dago", adierazi du.

Gregor Lange Dortmundeko poliziaburuak "nahita egindako erasoa" izan dela azpimarratu du, baina beste bozeramaile batek argitu du oraindik ez dagoela zantzurik eraso terrorista izan dela pentsatzeko.

Bartra, zaurituta

Hans-Joachim Watzke Borussia Dortmunden kirol zuzendariak jakinarazi du Marc Bartra kataluniarrak zauriak dituela eskuan eta besoan, baina ez dela larria, eta taldea "shock egoeran" dagoela. Mikel Merino futbolari nafarra ere autobusean zihoan, baina ez da zauritu.

Poliziaren informazioari erreferentzia eginez, Watzkek esan du autobusa hoteletik atera bezain laster izan dela erasoa, eta bazter batean ezkutatuta zeuden hiru lehergailu zartarazi dituztela.

"Hoteletik ateratzerakoan leherketa bat jazo dela jakinarazten dugu. Jokalariak ondo daude, Bartrarena ez da larria", azaldu du Borussiak Twitterren.

Bartra da leherketan zauritu den bakarra. "Zorabiatuta" dago eta "hainbat zauri" ditu besoan, autobusaren kristalek eraginda, Radio Marcak esan duen arabera.

UEFAko agintariekin hitz egin ostean, partida bertan behera uztea erabaki dute, baina bihar jokatuko da.


Ez nikotinak ez are gutxiago erretzeak ez dute koronabirusetik babesten

Medikuek ohartarazi dutenez, gauza bat da tabakismoa, eta beste bat nikotinaren ustezko erabilera terapeutikoari buruzko hipotesia, Frantzian iradoki dutena.

Gaur egun ez dago frogatuta ez nikotinak ez are gutxiago erretzeak koronabirusetik babesten dutenik, inongo aldizkari zientifikotan oraindik kaleratu ez den artikulu bat irakurrita uler daitekeenez. Horren arabera, Frantziako ospitale batean COVID-19ak jota dauden gaixoen artean gutxiago dira erretzaileak.

Hala adierazi dute egunotan Maldita.es-ek bildu dituen adituen iritziek. EiTB horrekin ari da harremanetan egunotan, #Koronabuloak ekimenaren bitartez, COVID-19aren pandemia honetan koronabirusari buruz sortzen ari diren fake news edo albiste faltsuei aurre egiteko.

Erabiltzaile batzuk gurekin harremanetan jarri dira 600 900 454 WhatsApp zenbakiaren bidez, Frantzian nikotinaren eta koronabirusaren arteko balizko harremanaz bildu dituzten datuei buruz galdetzeko, kontu horrek behar duen zuhurtziarekin, horren berri irakurri eta gero zenbait hedabidetan, EiTBn besteak beste:

Agentziaren albistearen arabera, "frantziar zientzialari talde batek ikerketa abiatu du nikotinak koronabirusari aurre egiteko balio duen argitzeko, aurretik egindako lehen ikerketa batean baieztatu egin baitute Parisko ospitale batean gaitzak jota dauden gaixo gehienek ez dutela erretzen".

Hala ere, erabiltzaile batzuek albistea ulertzeko eta partekatzeko modua ikusita, batzuek ondorioztatu dute, okertuta, tabakoa kontsumitzea "ona" dela.

Berrikusten ari diren preprint bat

Maldita.es atariko Maldita Ciencia atalaren arabera, albisteak zientzia aldizkari batean kaleratu aurretik aztertzen ari diren preprint bat du oinarrian. Preprint izenarekin ezagutzen dira zientzialariek doako biltegi edo gordailuetan uzten dituzten artikuluak, mundu osoko adituekin partekatzeko. Honela azaldu dute Maldita Ciencia atalean:

Datu hori bere horretan hartuta ez da nahikoa ikerketa baztertzeko, baina argi uzten du hasi besterik ez dutela egin. Ikerketa originala, ingelesez:

Maldita.es-ek Carlos A. Jimenez Ruiz tabakismoan aditu eta Espainiako Pneumologia eta Toraxeko Kirurgiaren Elkarteko presidenteari galdetu dio, albiste hori egiaztatzeko. Horren hitzetan, lan hori irakurrita "ez dago ondorioztatzerik nikotinak koronabirusetik babesten duenik, eta are gutxiago tabakismoak, substantzia gehiago ere biltzen dituena".

Jimenez Ruizek esan duenez, ikerketan nikotinaz ari dira, ez tabakismoaz, eta erretzean 4.000 substantzia sartzen dira organismoan, mundruna eta karbono monoxidoa, besteak beste, tabakoaren kontsumoarekin lotutako gaitzak eragiten dituztenak, "eta nikotina 4.000 substantzia horietako bat baino ez da".

Erretzaileek askoz ere aukera handiago dute gaitzaren eragin larria pairatzeko

Ikerketaren arabera, "nikotinak murriztu egiten du ACE2 entzimaren adierazpena eta/edo jarduera [arnasbideetako zeluletan sartzeko koronabirusak baliatzen dituen proteinetako bat]". Jimenezek argitu duenez, "erretzaileen artean ACE2 hartzaileen presentzia askoz ere handiagoa da erretzaile ez direnen artean baino, eta, hori dela eta, argi ikusten da erretzen duten subjektuek 2,5 edo 3 aldiz biderkatzen dituztela gaitzaren forma larri bat garatzeko aukerak, erretzaile ez direnekin alderatuta".

Alberto Najera fisikariak, bere aldetik, frantziarren ikerketa hori aipatu du Twitterreko hari batean, eta baita berak eta bi lankidek ildo beretik aurkeztu duten beste preprint bat ere, baina bukatu aurretik adierazi duenez, "garrantzitsua da tabakoaren kontsumoa eta nikotinaren erabilera terapeutikoa bereiztea. Hipotesi bat besterik ez da, eta hipotesi gisa, ez dago frogatuta".

Maldita.es atariarekin ez ezik, VOST Euskadirekin eta Eva Caballerok Radio Euskadin duen La Mecánica del Caracol dibulgazio saioko komunitate zientifikoarekin ere ari da EiTB elkarlanean zurrumurru horiei aurre egiteko.