Nestor Basterretxea

Martxoaren 29an, larunbatean, Radio Euskadi Hondarribian izan zen programa bat egiten. Luze eta zabal jardun zuten Txillidaz, Remigio Mendiburuz eta Oteizaz, denak hilda; Basterretxeaz, aldiz, azaleko aipamen bat baino ez. Nestor Basterretxeak 84 urte ditu, buru argikoa, apartekoa, proiektuz beterikoa. Aukera ona zatekeen berari elkarrizketa egitea, zuzenean entzuteko bere hitzak, gogoetak, dituen asmoak…

Larunbat horretan bertan, pintxo batzuk hartzen ari ginela San Nikolasen, alde zaharreko Arma Plazan, hara non ikusi nuen Nestor Basterretxea kamaraz inguraturik. Ez nuen gehiegi pentsatu behar izan bertara hurbildu eta argazkiak egiteko. Galdetu egin nien ea zer zen montaia hura guztia. Ekainean programa berri bati ekingo ziotela erantzun zidaten: “La vista de Euskal Herria”.

Interneten informazioa bilatzen hasi nintzen. Zer jarriko dut? galdetzen nion neure buruari; ezezaguna zitzaidana jartzea erabaki nuen.

Itsas ondoan jaio, Bermeon, eta itsas ondoan bizi, Hondarribian. Basterretxeak 1952. urtean egin berria zen Arantzazuko

Santutegiaren horma-margoak egiteko lehiaketa

irabazi zuen.

Kriptaren muralak margotzen hasi eta Arantzazuko fraideek bertako

apaizgaiei ezabatzeko agindua zieten; 11 mural ezabatu zituzten;

agindua Gipuzkoako apezpikuak eman zuen. Margoak erabat figuratiboak izan arren eta margotutako eszenak erligio eszenak izan, ez omen

zitzaizkion oso egokiak iruditu apezpikuari.

1958 Irunera etorri eta zizelkaritzari heldu zion. Teknika eta

disziplina bat baino gehiago ikasi eta erabili izan ditu: pintura,

zeramika, argazkigintza, diseinu industriala, arkitektura, zinea… Azken

horretan, Fernando Larruquertekin batera egin zituen Pilotari eta

Alkezar, eta harribitxia den Ama Lur (1968) filma.

60-70eko hamarkadan GAUR taldearen partaide izan zen, hainbat margolari, arkitekto eta eskulturgile entzutetsuekin: Amable Arias, R. Ruiz Balerdi, R. Mendiburu, J. Oteiza, J.A.

Sistiaga, E. Txillida, J. L. Zumeta. GAUR taldea (1966) euskal artistek

osatzen zuten, artearen berrikuntzan eta esperimentazioan

interesatuak. Argazkian ditugu denak, Amable Arias izan ezik.


Bruselak auzitara joko du, EBko hiru herrik ez dituztelako iheslariak hartu

Txekiak, Hungariak eta Poloniak ez dute aintzat ere hartu errefuxiatuak lekualdatzeko EBren plana

Ez dago Europako Batasunean herrialderik EBk errefuxiatuak hartzeko jarritako kuotak bete dituena. Baina badira hiru herri —Txekia, Polonia eta Hungaria— EBk agindutakoa aintzat ere ez hartzea erabaki dutenak. Europar Kontseiluak auzibidea zabaldu zien joan den ekainean, diziplina hausteagatik, alegia, EBren araudiari jarraikiz gehiengo kualifikatuz hartutako erabakia berena ez egiteagatik, eta hilabeteotan bere horretan mantendu direla-eta erabaki du EBk Europako Justizia Auzitegira bideratzea afera. Honela argudiatu du batzordeak urrats bat aurrera egiteko arrazoia: «EBko Justizia Auzitegiak errefuxiatuak banatzeko egitarauaren baliotasuna baieztatu duen arren, Txekiak, Poloniak eta Hungariak betebehar juridikoak bete gabe jarraitzen dute».

Europar Kontseiluak 2015ean erabaki zuen Italiara eta Greziara iritsi ziren errefuxiatuetatik 160.000 EBko herrietan banatzea —oso kopuru txikia da, iristen direnak kontuan hartuz gero—, eta plana betetzeko epea joan den irailean amaitu zen. 30.000 errefuxiatu soilik hartu dituzte guztira, eta herri horien aurkako ekinbiderik ez da egon; beraz, ez dituzte errefuxiatu gehiago hartuko. Hori dela eta, beste plan bat proposatuko du Donald Tusk kontseiluko presidenteak. Ez da egongo bete beharreko kuotarik; borondatezkoa izango da, baina pizgarriak izango dituzte iheslariak hartzea erabakitzen duten herriek. Tusken proposamena datorren astean eztabaidatuko dute. Ez dute erabakiko gutxienez datorren ekainera arte, baina datorren astekoak balioko du ikusteko estatukideek zer pentsatzen duten ekinaldiaz.

Libian harrapaturik

Europako Batasuna zenbakiez hitz egiten ari den bitartean, beste neurri batzuk hartzen ari da Saharaz hegoaldetik Libiara iritsitakoak etxera itzularazteko plana, besteak beste. Joan den astean, Europako Batasunak eta Afrikako Batasunak goi bilera bat egin zuten, eta handik ateratako egitasmoa jarriko du martxan Afrikako Batasunak: Nazio Batuen Erakundeak babesten duen Libiako Gobernuarekin elkarlanean ariko da —hiru gobernutan banatuta dago Libia—, bere kanpalekuetan dauden immigranteak sorlekura itzultzeko aukera emanez. Asmoa da sei astean 20.000 immigrante afrikarrek egitea atzerako bidea. EBk parte hartze zuzena izango du, eta, hain zuzen, Angela Merkel Alemaniako kantzilerra Fayez al-Serraj Libiako lehen ministroarekin egon zen atzo, kanpalekuetako «baldintza jasangaitzak» hobetzea eskatzeko. Merkelek nahi du NBEk eta Migrazioetarako Nazioarteko Erakundeak kudeatzea kanpaleku horiek. Al-Serrajek, ordea, gogoratu dio 500.000 immigrante daudela egun Libian —gutxienez—, eta haien egoera hobetzea ez dagokiola soilik berari.


Soreasu antzokia, sormenaren labea

Garazi Pascual, taldekide batekin, Azpeitiko Soreasu antzokian egin berri duen egonaldian. (Aitor Bengoetxea)

Aitor Bengoetxeak dioen bezala, “ondare handia” gordetzen dute arte eszenikoek, arlo ugari batzen dituen diziplina delako, besteak beste. Aktoreek, gidoilariek, zuzendariek nahiz soinu eta irudi teknikariek bat egiten dute obraren sormen prozesuan, eta, bide horretan, pixkanaka hazten ari da lantaldeak egonaldi itxiak egiteko joera, guztien artean antzezlana ondu dezaten. Azpiegitura publikoak erabiliz “egonaldi osoak” eskaintzen dituen Hego Euskal Herriko udalerri bakarra da Azpeitia, eta, azken urteotan, euskarazko antzezlanen sukalde bihurtu da Soreasu antzokia.

Kulturaz Azpeitiko Kultur Kooperatibak kudeatzen du Soreasu udal antzokia, eta, beraz, talde horrek eskaintzen ditu arte eszenikoentzako sormen egonaldiak herrian, udalarekin elkarlanean. Donostia 2016 egitasmoaren barruan, Kulturaz kooperatiba 2014an hasi zen Mugalariak proiektuarekin gisa horretako esperientziak eskaintzen, eta, urtebete geroago, Oholtzaberri plan integralarekin jarraitu zuten bide horretan sakontzen. “Azpeitian euskal antzerkigintza lantzeko beharra zegoela ikusten genuen, arte eszenikoak indarberritzeko premia zegoelako. Horretarako elementu asko zegoen Azpeitian, eta sorkuntza lanerako ere Soreasu antzoki indartsua eta eraginkorra izan zitekeela uste genuen”, azaldu du Bengoetxeak, Kulturaz Kultur Kooperatibako kideak.

Argia da proiektuaren helburua: sormen prozesua bera ardatz izanda, euskarazko antzezlanak bultzatzea. Antolatzaileen filosofia da arte eszenikoen sortzaileek ahalik eta egoera onenean lan egin dezaten baliabideak ematea, eta, horretarako, antzokia ez ezik, egonaldi osoa eskaintzen diete taldeei. “Taldeek bi astez izaten dute antzokia erabilgarri; batzuek zatituta egiten dute egonaldia, eta beste batzuek, jarraian. Erabilgarri izaten dute antzokiko material teknikoa, eta kooperatibako teknikarien laguntza ere izaten dute. Horrez gain, ostatua eta jan-edana ere eskaintzen diegu egonaldian”, azaldu du Bengoetxeak.

Jarraitu irakurtzen Gipuzkoako Hitzaren atarian.


Zaborra batzeko kamioi berri bat erosiko du Amankomunazgoak, 300.000 eurogaz

Errefusa, papera eta organikoa batzeko lau kamioi erabiltzen ditu gaur egun Amankomunazgoak, eta zaharkitzen dabiltzanez, berri bat erosteko beharra ikusi dute. Izan ere, 2006an, 2008an, 2010ean eta 2011n erositakoak dira orain martxan daudenak.

Kamioia erosi ahal izateko 300.000 euroko kreditu aldaketa bat egin du aurrekontuan Amankomunazgoak, eta horixe izango da erosketarako gehienezko prezioa.

Organikoan, jauziaren zain

Bestalde, urte amaieran organikoaren kanpainan parte hartzeko -borondatez sailkatzen da organikoa- beste gonbidapen bat egingo diete herritarrei. 30.600 euro erabiliko dituzte kanpainaren berri emateko. Gainera, egitasmoak 2018an jauzi bat ematea aurreikusi dute. Organiko osoa birziklatu ahal izatea eskatuko diote Aldundiari; orain hondakin begetalak soilik bota ahal dira kontainer marroian, animali jatorrikorik ez. Aurten Lea-Artibain hasi dira osoa birziklatzen, eta datorren urtean Durangaldean ere egin ahal izatea espero dute.

Organikoaren bereizketa horrek lana ekartzen die familiei, hainbat plateretako soberakinak apartatu beharragatik. Beraz, organiko guztia batera bota ahal izateak familia gehiago animatzea ekarriko lukeela uste du Aitor Lopez presidenteak.


Tirreno-Adriatikoko erlojupekoan Klöden azkarrena eta lider berria

Astanako Andreas Klöden alemaniarrak irabazi zuen Tirreno-Adriatikoko laugarren etapa, atzo Macerata eta Loreto herrien artean jokatutako erlojupekoa, hain zuzen (41:32). Bigarrena sailkatu zen Quick Stepeko Devolderri 20 segundoko aldea atera zion Klödenek. Lasterketan parte hartzen ari diren bi sakandarrei denbora dezente atera zien Klödenek. Egoi Martinez 64.a izan zen, 2:54ra, eta Pablo Urtasun 111.a, 4:05era.Etapa irabazteaz gain, Klödenek lidergoa eskuratu zuen (16:51:13). Euskalteleko Egoi Martinez 43.a da, 8:26ra, eta Pablo Urtasun 133.a, 27:26ra.Gaur azkenaurreko etapa jokatuko da, gogorrena, 235 kilometrokoa. Besteak beste Sasso Tetto igoera gogorrari egin beharko diote aurre txirrindulariek.


Dena eman, eta esku-hutsik etxetik kanpo

Bilboko hiru etorkin familia kaleratuko dituzte gaur, eta protestara deitu dute. SOS Arrazakeriak salatu du iruzurra jasan dutela eta Bilboko Udalak izkin egin diela familia hauei.


Apirilaren 25ean esker ekitaldi handia izango da Bilbon

"Egunkaria" auziaren baitan atzo errugabe jo zituzten bost lagunek gaur iragarri dutenez, ekitaldia antolatu dute apirilaren 25erako, 11:30etatik aurrera, Bilboko Euskalduna Jauregian, "Euskaldun Egunkaria" itxi zutenetik atzo arteko zazpi urteko prozesuan babesa eman dietenei eskerrak emateko. Joan Mari Torrealdaik, Iñaki Uriak, Txema Auzmendik, Martxelo Otamendik eta Xabier Oleaga Erandioko semeak azpimarratu dute Espainiako Auzitegi Nazionalak atzo emandako absoluzio epaia "oso garrantzitsua" dela, eta oso pozik agertu dira, Berria.info agerkariak zabaldu duenez. Martin Ugalde Kultur Parkean egin duten "gaurko agerraldira gure abokatuak ez dira etorri, epaia sakonago aztertu nahi dutelako eta hurrena emango dituzte azalpenak, baina esan digute aipatzeko sententzia oso garrantzitsua dela", adierazi du Oleagak auzipetuen izenean, Torrealdaik adierazpena irakurri ondotik. Argazkian, Egunkariaren alde Algortan egindako elkarretaratzea.

Oraindik ez dute erabaki kalte-ordainak eskatu edo ez. Abokatuak epaia zehatz-mehatz aztertu beharko du aurrenik, auzipetuek jakinarazi dutenez, "baina gaiaren azterketa lehentasunen artean daukate". Hala ere, Dignidad y Justicia eta AVT herri akusazioen helegitearen aukera hor dela ohartarazi du Torrealdaik, eta zuhurtzia eduki behar dela. "Kaltea eginda dago, atzerabiderik gabe. Gehienez ere injustiziaren gurpila gelditu egin da, behin-behinean". Eskerrak eman dizkiote euskal gizarteari, Guardia Zibilak 2003ko otsailaren 20an Egunkaria itxi zuenetik emandako babesagatik.

Auzi ekonomikoa

Auzi ekonomikoa zabalik du Auzitegi Nazionalak eta zortzi lagun epaiketaren zain daude. Iruzur ekonomikoa egin izana egozten diete, baina baita "erakunde terroristarekin" lotura edukitzea ere. Atzoko epaiarekin azkeneko puntu horrek ez du heldulekurik eta, hala, abokatuek egunotan eskatuko diote Auzitegi Nazionalari uko egiteko epaiketa egiteko eskumenari eta kasua Gipuzkoako Auzitegira pasatzeko. "Ez ahaztu: pieza ekonomiko honetan daude, paradoxikoa badirudi ere, kartzela zigor eskaririk gogorrenak. Auzi ekonomikoan gauden lagun batzuentzat 26na urte eta 33na milioi euroko zigorra eskatzera iristen da Dignidad y Justicia elkartea. Beraz, ezin da oraindik defentsa jaitsi. Erne mantendu beharra daukagu. Erne mantentzeko eskatzen diogu gurekin beti hain eskuzabal eta elkartasun baldintzagabean azaldu den euskal jendarteari", adierazi du Torrealdaik.

Berria TB-ek ordu eta erdiko zuzeneko saioa egin du:

Watch live streaming video from berria at livestream.com


Guardian enpresak 120 langile kaleratzeko asmoa iragarri du

Guardian enpresak kaleratzeak egingo dituela iragarri du. Zehazki 120 dira jo puntuan dauden langileak; langileen laurdena. Horri, aldi baterako lan-enpresen bidezko kontratazioa bertan behera utzi izana gehitu behar zaio.

Hala ere, ELAko ordezkaria den Aitor Izak eta LAB sindikatuak ohar baten bidez aipatu dutenaren arabera, kaleratzeena grebalarien gaineko presioa ezartzeko estrategia izan daiteke. Izan ere, lan hitzarmen duina lortzeko, greba luze eta mugagabean murgilduta daude enpresako langileak. Azkeneko horiek, kaleratzeen aurrean, 42 edo 45 eguneko kalte ordaina jasotzea aldarrikatzen dute.

Honen harira mobilizazio deialdi desberdinak egin dituzte: aurrena gaur, 11:30etatik 12:30etara, Laudioko Herriko plazan, kontzentrazioa. Ostegunean, hilak 25 12:00etatik 14:00etara, Laudiotik Urduñarako auto-ilara egingo dute. Eta, egun bat beranduago, ostiralean, 11:30etatik 12:30etara, Amurrioko San Anton plazan kontzentrazioa.


Preso eta iheslarien eskubideen aldeko mobilizazioa egingo dute ostiralean

19:45ean izango da, Lege Zaharren enparantzan.

Hilabeteko azken ostiraletan, preso eta iheslarien eskubideen aldeko mobilizazioak egin ohi dituzte eskualdean. Ostiral honetan ere bilduko dira Zarautzen. Arratsaldeko 19:45ean elkartuko dira herritarrak Lege Zaharren enparantzan.


Juan Luis Agirre Lete Espainiaren esku utziko du bihar Frantziak

Frantziako Justiziako iturriek jakinarazi dutenez, Juan Luis Agirre Lete preso euskal herritarra Espainiaren esku utziko dute bihar, Frantzian ezarri zioten zigorra bete ondoren. 2002an ere estraditatu zuen Agirre Lete, sei hilabetez, hain zuzen ere, Fernando Mujika buruzagi sozialistaren eta Espainiako Armadako jeneral Dionisio Herreroren hilketetan parte hartu zuelakoan epai zezaten. 30 eta 66 urtekp espetxe zigorrak ezarri zizkioten orduan.

Zigor horiek bete ditzan estraditatuko dute Espainiara, eta, horrez gain, berriro epaituko dute Jose Antonio Ortega Lara espetxe funtzionarioaren bahiketan parte hartu zuela leporatuta.

Agirre Lete 1996ko azaroaren 26an atxilotu zuten, Baionatik Paberako autopistan, errepide kontrol batean.


San Anton, txakolinaren festa handia

Gogotik ospatu dute San Anton eguna Getarian. Jendetza bildu zen atzo kostaldeko udalerrian uzta berriak emadako txakolina dastatzeko. Guztira, Getariako Txakolina jatorri izeneko 26 upategitako 2.100 botila zabaldu zituzten, eta Giroa, Harralde, Mahasti eta Taxco tabernetako mokadutxoak izan zituzten lagungarri. Pintxo lehiaketan hartu zuten parte taberna horiek. Lehenbizikoak irabazi du aurtengo lehiaketa. Guztira, 800 pintxo inguru banatu zituzten.

Eguerdi aldera aurkeztu zuten uzta berria. Jatorri izeneko idazkari Ruth Mozok, 2010arekin alderatuz, iaz ekoizpena %24 hasi zela nabarmendu zuen, eta guztira ia 23.000 hektlitro jaso dituztela, hiru milioi botila inguru. Aurtengo txakolinak fruitu ukitua duela adierazi zuen, «zonaldeko izaeraren adierazle». Pasa den urteko txakolinak baino gradu gutxiago ere badituela gaineratu zuen, hamar eta erdi gradu inguru. «Ederra dago, benetan», nabarmendu du Getariako Txakolina jatorri izeneko lehendakari Jose Inazio Manterolak.

Mahasti jauna eta anderea

Ekitaldian, ohi bezala, mahastijaunak izendatu zituzten. Aurten, ordea, mahasti jaun eta mahasti andere banaren lana aitortu dute: Etiopia-Utopia Fundazioko Angel Olaranena, eta Gabriella Raniellirena. Lehenbizikoari, Etiopian egindako lana ezagutzeko gastronomia munduarekin zerikusia duten elkartasunezko ekintza ugari antolatzeagatik eman diote oroigarria.Olaranen kide Imanol Apalategik jaso zuen garaikurra haren izenean; bigarrengoari, berriz, euskal kultura gastronomikoa mundu mailan ezagutarazteagatik. Biek ala biek ilusioz jaso zuten aitorpena.

Gure Txeruko dantzariek Txakolinaren dantza eskaini ostean, txakolin berriarekin topa egin zuten Juan Ramon Azkue arrantza sailburuordeak, Imanol de la Fuentek nekazaritza eta landa garapeneko sailburuordeak, Nika Lertxundi alkateak, Manterolak, eta 22 upategitako ordezkariek, besteak beste. Andoni Egañak, Sebastian Lizasok eta Angel Larrañagak bertsoekin girotu zuten ekitaldiaren amaiera.


Ordizian I. Dantzari Eguna ospatuko da igandean

Ordiziako helduen dantzari taldea, iazko Euskal Jaietan.

Ordiziako kaleak dantzari txiki eta helduz beteko dira datorren igandean. Izan ere, Dantzari Txiki Eguna biziberritu eta Ordizian azken hilabeetan sortu den dantza giroari bultzada emate aldera, Jakintza eta Urdaneta dantza taldeek I. Dantzari Eguna antolatu dute.

Dantzari txikien zortzi taldeak (Iruñeko Amaiur; Donibane Lohizuneko Begiraleak; Lazkaoko Oin-Arin; Zumarragako Irrintzi; Zaldibiako Iztueta; Beasaingo Aurtzaka; eta Ordiziako Jakintza eta Urdaneta) Barandiaran plazan elkartuko dira ohi bezala 11:00etan. Hamaiketakoa egin ondoren, herriguneko kaleetan egingo dute desfilea. 270 bat dantzari txiki inguru elkartuko dira.

Helduen lau taldeak, berriz, Altamira auzoan elkartuko dira desfilea egiteko. Pasaiako Ilunbe-Elkarbide, Iruñeko Amaiur, Beasaingo Aurtzaka eta Ordiziako dantzariak. Ehun bat lagun guztira. Horiek Altamiratik Buztuntzara, handik Lukusain plazara eta Barandiaran plazara egingo dute desfilea.

Alardea denek elkarrekin

Dantzari Eguneko berritasun nagusia helduen taldeen parte hartzea bada ere, haur eta helduek alarde bateratua egingo dutela ere bada. 13:15ak aldera hasiko dantzen alardea Barandiaran plazan, eta bi adin taldeek dantzak txandakatuko dituzte. Pilotalekuan bazkalduko dute denek ondoren, eta umeei jolaserako tartea utzi ondoren, erromeria izango dute arratsadean Arrabots taldearekin Plaza Nagusian.


Edesa Industrial eta Geyserreko langileek mobilizazioak hasi dituzte

Enpresak aldi baterako lan erregulaziorako plana aurkeztu ondoren, langile batzordeko ordezkariak asteartean elkartuko dira zuzendaritzarekin.

Edesa Industrialeko eta Geyserreko langileek mobilizazioak hasi dituzte gaur goizean. Hasteko, elkarretaratzea egin dute Garagartzako lantegiaren kanpoaldean. "Gobierno Vasco-CNA Group. Konponbidea orain. Despidos no son la solución" lelopean egin dute elkarretaratzea, enpresaren jarraipena eta garbigailuen alorreko langileak kaleratzeko erregulazio plana bertan behera uztea eskatzeko.

Gaurko kontzentrazioaz gain, langileek beste protesta bat deitu dute asteazken arratsalderako (18:30) Arrasateko plazan. Langile batzordeak kontzentrazioan parte hartzeko deia egin die herritarrei, "herriaren babesa" oso garrantzitsua dela iritzita.

Gaur bilera egitekoa zuten garbigailuen alorreko 30 langileren kontratu eteteaz hitz egiteko, baina azkenean bihar elkartuko dira langile batzordeko ordezkariak eta zuzendaritza.

Langile batzordea negoziazio mahaitik altxatu zen astelehenean, langileak kaleratzeko erregulazio plana onartzen ez duelako. Langile batzordeak azaldu duenez, planteamendu berarekin joango da biharko bilerara.

Gaur beste bilera bat egin dute eta bulegoetako langileak —ehun inguru— Edesako aldi baterako lan erregulaziorako planean sartzea izan dute hizpide. Aipaturiko lan-erregulazioko txostena urrira arte egongo da indarrean.


Opari banatzaileen pluraltasunari gorazarre

Abenduaren 23an estreinatuko dute zinema aretoetan Pixi Post eta opari-emaileak animazioko filma. Somuga ekoizpen etxeak aspaldiko ametsa gauzatu du.


Txerri bat ihes eginda ibili da Loiolako errepidean

Txikigolf jatetxearen inguruko errepide zatian txerri bat ihes eginda ikusi dute gaur arratsaldean batek baino gehiagok. Hori dela eta, GI-2634 errepidean trafikoa moteldu da eta ikusmina piztu du gidarien eta oinezkoen artean.


Ziurgabetasuna nagusi Arabako enpresetan

Enpresariak ekonomiaren "suntsipen masiboaren" beldur dira; Mercedes, Michelin eta Sidenor enpresen ekoizpenak etenda jarraitzen du, Aernnovan akordiora iritsi diren bitartean. Ziurgabetasuna nagusi da Arabako enpresetan.

Funtsezkoa ez den jarduera ekonomikoa geldiaraziko duela iragarri zuen Pedro Sanchezek larunbatean. Neurri hori apirilaren 9ra arte luzatuko da gutxienez, eta "baimen ordaindu berreskuragarria" izango dute langileek.

Euskal patronalak erabakia arbuiatu du, eta Eusko Jaurlaritzak ere Espainiako Gobernuaren neurria kritikatu du. Arabako enpresarien SEA elkarteak ohartarazi du "kalte handia" eragingo diola herrialdearen susperraldi ekonomikoari, behin osasun-krisia gaindituta ere. Behin-behineko geldialdiak Araba "urteetan kondenatuko" duela uste dute enpresaburuek.

Funtsezko sektoreen zerrenda igande gauerdian argitaratu zen, eta, ondorioz, egun bateko epea utzi du gobernuak jarduera astelehenean bertan geldiarazi ezin zuten kasuetan.

Martxoaren 27an, gure lurraldeko enpresen %54ak jarduera erabat gelditu zuen, eta Arabako industrialdeetako jarduera %90eraino jaitsi da.

Astelehena iritsi da gaur, eta ziurgabetasunak markatu du jardunaldia. Telelanarekin funtzionatzen duten enpresetan normal jarraituko du jarduerak, baina zalantza gehiago daude beste arlo batzuetan.

Zeintzuk dira funtsezko jarduerak?

10/2020 Errege Dekretuaren arabera, langile guztiek etxean geratu beharko dute, honako sektore hauetan izan ezik:

463/2020 Errege Dekretuaren 10.1, 10.4, 14.4, 16, 17 eta 18. artikuluen arabera garatzen jarraitu behar diren jarduerak.

Merkatuaren hornikuntza-katean eta premia biziko ondasun eta zerbitzuak ekoizteko zentroen zerbitzuen funtzionamenduan parte hartzen duten jarduerak.

Etxez etxeko zerbitzua eskaintzen duten ostalariak eta jatetxeak.

Ondasunak, zerbitzuak, osasun teknologia, medikuntza materiala, babes ekipamenduak, osasun ekipamendua eta osasun zerbitzuak emateko beharrezkoak diren bestelako materialak ekoizteko eta banatzeko katea.

Funtsezko jarduerak behar bezala garatzeko beharrezkoak diren hornidurak, ekipoak eta materialak eskaintzen dituzten manufaktura industriaren ekoizpen jarduerak.

Pertsonen eta salgaien garraio-zerbitzuak.

Espetxe erakundeetako zerbitzuak, babes zibila, itsas salbamendua, salbamendua, suteen prebentzioa eta itzalketa, meatzeen segurtasuna, trafikoa eta bide-segurtasuna.

Indar armatuen materialaren eta ekipamenduen mantentzea.

Osasun zentro, zerbitzu eta establezimenduak, baita adinekoak, adingabeak, mendekotasuna duten pertsonak edo desgaitasunen bat duten pertsonak artatzen dituzten pertsonak ere. Covid-19ari lotutako enpresak, I+G+B zentroak eta zentro bioteknologikoak.

Animaliei osasun arreta emateko zentroak, zerbitzuak eta establezimenduak.

Prentsa saltzeko guneak eta komunikabideak, baita inprimatzea edo banatzea ere.

Finantza zerbitzuetako enpresak, banku, aseguru eta inbertsio enpresak barne.

Telekomunikazioak, ikus-entzunezkoak eta funtsezko informatika zerbitzuak.

Genero indarkeriaren biktimen babesa eta arreta.

Abokatuak, prokuradoreak, lan harremanetako graduatuak, itzultzaileak, interpreteak eta psikologoak; 463/2020 Errege Dekretuak eten ez dituen jarduketa prozesaletan parte hartzen duten kasuetan.

Legezko bulegoak eta aholkularitzak, administrazio kudeaketak, gizarte graduatuen kudeaketak, eta lan-arriskuen prebentzioa, premiazko gaietan.

Notariotzak eta funtsezko zerbitzuak betetzeko erregistroak.

Hondakinen sektorea: Garbiketa, mantentzea, premiazko matxuren konpontzea eta zaintza zerbitzuak; hondakin arriskutsuak, hiri hondakin solidoak, hondakin uren bilketa eta tratamendua, deskontaminazio jarduerak eta hondakinak kudeatzeko eta garraiatzeko zerbitzuak.

Errefuxiatuak hartzeko zentroak eta etorkinen aldi baterako egonaldi zentroak.

Uraren hornidura, arazketa, eroanbidea, edangarritasuna eta saneamendua.

Iragarpen eta behaketa zerbitzu meteorologikoak.

Posta-zerbitzu unibertsala.

Osasun materialen inportatzea eta hornitzea.

Internet, telefono edo posta bidezko merkataritza.

Funtsezkotzat jo diren beste zerbitzuak.

Akordioa Aernnovan

Aernnovan, 450 langile dituen Berantevillako fabrikan, enpresaren eta langileen batzordearen arteko akordioa erdietsi zen asteburuan, lanera plantillaren heren bat baino ez joateko. Akordioak ekoizpena guztiz etetea aurreikusten zuen klausula batean, gobernuaren erabakien arabera.

Azkenik, bertan behera geratu zen igande gaueko turnoa, baita aste honetako txanda guztiak ere; eta Aernnovako langileak ez dira lanera joan astelehenean.

Mercedes

Mercedesek 5.000 langile baino gehiago enplegatzen ditu zuzenean Gasteizko lantegian, eta aldi baterako lan erregulazio espedientea (ABLEE/ERTE) adostu du langileen batzordearekin, alarma egoerak irauten duen bitartean. Sindikatu guztiek onartu dute akordioa, LAB izan ezik.

Michelin

Gasteizen 3.300 langile dituen Michelinek ere beste astebete luzatu du ekoizpenaren etenaldia, eta lan agintaritzaren oniritziaren zain dago, ezinbesteko kausagatik aurkeztutako ABLEEari dagokionez.

Sidenor

Gasteizko Sidenor lantegian -250 langile inguru-, egutegiak aldatzeko eta jarduera bertan behera uzteko akordioa lortu zuten pasa den astean, eta ekoizpenak Aste Santua igaro arte etenda jarraituko du.

Tubos Reunidos

Amurrioko Tubos Reunidosen -600 langile- ezinbesteko kausagatik aurkeztutako ABLEEa baztertu ondoren, ekoizpen arrazoietan oinarritutako espediente bat adostu zuten, ekoizpena geldiarazteko; oraindik ez da aurkeztu. Siderurgia enpresak langileen batzordearekin egindako akordioa ala Errege Dekretu berria gailentzen den jakiteko zain dago.

Enpresariak "suntsipen masiboaren" beldur

Arabako enpresari gazteak biltzen dituen AJEBASK elkarteak premiazko neurriak eskatu ditu enpresa sarearen "suntsipen masiboa" saihesteko. Arabako enpresetan "itzulerarik gabeko kaltea" saihesten lagunduko duten neurri "sendoak" berehala onartzea exijitu dute enpresariek.

"Ezinbestekoa da, funtsezkoak ez diren jarduerak geldiaraztearekin batera, enpresa txiki eta ertainei zein autonomoei laguntzeko beste neurri batzuk hartzea, hala nola autonomoen kuotak eta gizarte kotizazioak etetea", eskatu du Juan Carlos Garcia presidenteak.

Aipatutako neurriez gain, aldi baterako lan erregulazio espedienteetako prozedurak sinplifikatzea eta arintzea eskatu dute.


Trumpek Europar Batasuna apurtu nahi du

Erresuma Batuari merkataritza libreako ituna eskaini dio EBtik ateratzerako. Benetako bonba atomikoa da hori Europarentzat.

Azken 50 urtetan Estatu Batuetan izan diren gobernu guztiek Europa batu eta indartsu baten aldeko apustua egin dute. Krisi momentuak izan diren arren, Europar Batasuna eta Estatu Batuak elkarren aliatuak izan dira. Dena den, badirudi Estatu Batuetako hurrengo presidenteak, Donald Trumpek, Europar Batasuna ahultzearen aldeko apustua egingo duela. Are gehiago, Batasuna apurtu egin nahi du. Deigarria da Brexit-arekiko duen lilura. Eta Erresuma Batuari Batasunetik irteten denerako eskaini dion merkataritza librerako ituna, benetako bonba atomikoa da Europarentzat.

Londresek, Estatu Batuekin itun hori sinatu dezakeela kontuan izanda, are gehiago gogortuko du bere jarrera Batasunetik irteteko negoziazioetan. Eta itun hori gozokia izan daiteke, Trumpen arabera, Europar Batasunetik alde egin nahi duten beste herrialdeentzat. Hori nahikoa ez, eta Trumpek dio berrikusi egingo duela NATOren erabilgarritasuna. NATO Estatu Batuek kontrolatzen duten tresna militarra da, eta baliagarria suertatu zaio Europan duen eragina mantentzeko. Orain balio ez duela esatea harrigarria da. Benetan ari bada, hankaz gora jarriko du dena.


Metropoli Forala 2016-11-09

Parlamentarien solasaldian, Geroa Baiko Virginia Aleman, EH Bilduko Bakartxo Ruiz, Ahal Dugu-Podemos alderdiko Laura Perez eta Ezkerrako Joseba Ezeolaza aktualitate politikoaz hizketan. Irati Jimenez kazetari eta idazleak hiru liburuxka argitaratu ditu: "Odola", "Musua" eta "Gatza". Irrintzi Dorrean izan da Iruñean bizi den egile bizkaitarra. Amerikako Estatu Batuetako hauteskundeez aritu gara nazioarteko kazetari Mikel Aramendirekin. Hasier Larretxea poeta elkarrizketatu dugu saioaren azken zatian Atarrabian eskainiko duen errezitaldiaz.


Ordiziarrock 2011

18:00etan: Munduko musika instrumentuen erakustaldi didaktikoa (historia, teknika eta demostrazioa ). D’elikatuzen.

20:00etan: ‘ La Pulga’ Txalapartarekin (Flamenko dantzari bat Txalapartarekin fusionatuz), D’elikatuzen.


New York aldatu zuen elurtea

New York, 1888ko martxoaren 11tik 14ra. Elur-bisuts ikaragarriak ezustean harrapatu zuen hiria. Izan ere, bizpahiru egun lehenago bertakoak udaberri aurreratuak ekarritako tenperatura epelez gozatzen hasiak ziren.

Egun horietan metro eta erdiko elur geruzak inkomunikatuta utzi zuen Manhattan. Brooklyneko zubi berria berehala itxi zuten eta ferryek ez zuten zerbitzurik eman; New Jerseytik Hudson ibaiko ur izoztuen gainean oinez abiatutako gutxi batzuek soilik lortu zuten uhartera iristea. 130 km/h-ko haizeek egoera okertu zuten, besteak beste hiriko kaleetako elektrizitate eta telefono hari amarauna botata. Asteak behar izan zituen hiriak bere onera etortzeko. New Yorkeko suhiltzaileen arabera, piztutako suteek garaiko 25 milioi dolarreko galera eragin zuten; orotara izandako kalte materialak ezin izan zituzten kalkulatu. Inguru osoan 400 hildako izan ziren, erdia New Yorken.

Atertu baino lehen eta, beraz, benetako ondorioak jakin baino lehen ere, martxoaren 13an, The New York Times egunkariak “hiriak ezagutu duen ekaitzik larriena” zela esan zuen. Komunikabideak gogor kritikatu zituen hiriko azpiegiturak, baita irtenbidea eman ere: “Zirkulazio oso azkarra ahalbidetuko duen eta ekaitzek etengo ez duten garraio-sistema planifikatu eta eraiki behar da lehenbailehen, eta hari elektriko guztiak (telegrafoarenak, telefonoarenak, suteen aurkako alarmenak eta argiteriarenak) lurpean jarri behar dira atzerapenik gabe”.

Ekaitza amaituta, udalak lurpeko tren sistema eraikitzeko plana diseinatzeari ekin zion. Plana 1894an osatu zuten eta 1900. urtean hasi ziren New Yorkeko metroa eraikitzen. Ordurako, egunkariaren aholkua aintzat hartuta, hariteria lur azpian sartuta zegoen.

Martxoaren 13an, egun berean, beraz, hiriko beste agerkari batek, New York Sun-ek ere bisutsa zuen hizpide, baina beste ikuspegi batetik: “Bizibidea lortzeko kanpoan lan egiten duten emakume gutxik lortu dute lantokira iristea. Ziur aski, gonazpikoen historia osoan ez da sekula hain agerian geratu jantzi horien diseinatzailearen artaburukeria”. Eta soineko luze, astun, deserosoen erabiltzaileen hainbat testigantza jasotzen zituen: emakume batek zioen gonak gerri parean jasota lortu zuela lantokira iristea; beste batek, etxadi erdia ibili eta etxera itzuli behar izan zuela; hirugarren bat kalean erreskatatu behar izan zuten, gonazpiko hezeak izotzarekin bat eginda, ez atzera ez aurrera geratu ondoren.

Ziurrenik Sunek ez zuen Timesek adinako eraginik izan, eta beste faktore askok eragin zuten 1890eko hamarkadan soineko eta gona labur eta erosoagoen moda nagusitzea. Baina elurte hark, trenez eta kableez gain, gonazpikoak lurperatzen ere lagundu zuen.


Hamaiketakoa (Aiztondo) 2017-02-17

Aste honetako Hamaiketakoan Larraulen bizi den Karin van der Worp elkarrizketatu dugu. Zazpi hizkuntza dakizki eta hizkuntzalari gisa egiten du lan, ikerlari, EHUn. Ekainean aurkeztu zuen doktore tesiaren inguruko argibideak eman ditu Hamaiketakoan.


Gurutze auzoan babestutako 24 etxebizitza egiten ari dira

Urretxuko Gurutze auzoan babestutako 24 etxebizitza egiten ari dira. Obra 2022ko ekainean bukatuko da. Etxe hauetako bat erosteko edo informazioa jasotzeko, udaletxera jo behar da.

Urretxuko Udalak eta etxebizitzak egiten ari direnek 2019ko ekainean sinatu zuten hitzarmena aldatu egin behar izan dute. Izan ere, sustatzaileak finantziazio arazoak zituen eta horrek babestutako etxebizitzen eraikuntza arriskuan jarri zuen. Udalak babestutako etxebizitzen lehen faseagatik dagokion diruaren kobrantza atzeratzea onartu du. Jatorrizko hitzarmenaren arabera, udalak 114.326 euro kobratu behar zituen 2019ko irailaren 5ean. Azkenean, sustatzaileak 21 etxebizitza saltzen dituenean kobratuko du edo, berandu jota, hitzarmena sinatu eta bi urtera. Ordurako kobratzen ez badu, sustatzaileak etxebizitza bat eman beharko dio udalari.

Hitzarmen horri esker, babestutako lehen 24 etxebizitzen eraikuntza hasi ahal izan da. 18 salduta daude jada. Merkeenek 90.000 euro (gehi BEZ) balio dute eta garestienek 146.000 euro (gehi bez).


Parrokiako organoa protagonista, asteburuan

Salbatore Parrokiako organoa ezagutzeko bisita antolatu du Usurbilgo Gaztetxeak larunbat honetarako, apirilaren 20rako, eguerdiko 12:00etatik aurrera. Kanpandorrera igotzeko aukera ere egongo da.

Kontzertua igandean

Bestalde, igande eguerdi honetako meza nagusia ezohikoa izango da, kontzertua antolatu dute eta, Organoaren Lagunak taldekoek eta Zumarte Musika Eskolak. Tronpeta naturala eta organo emanaldiaz gozatzeko aukera izango da Salbatore Parrokian, 11:45etatik aurrera. Meza aurretik, ekitaldian zehar eta amaieran Basilio Gomarin (espainiar tronpeta jotzailea) eta Handel Cedlio (organo jole brasildarra) arituko dira Elizan.


Merkatuaren kalean geldialdia egin ahalko dute autoek bidaiariak uzteko

Dendariekin adostu du neurriak udalak, Alde Zaharrerako sarbidea errazteko. Labriten neurri bera dago orain, 5 minutuz geratzea posible da, pertsonaren bat igotzeko edo jaisteko.

Merkatuaren kalean geldialdia egin ahalko dute autoek bidaiariak uzteko, 5 minutuz; hala, Alde Zaharrerako sarbidea erraztuko dute, dendariekin adostutakoari men eginez. Abenduan neurri bera hartu zuten Labriten, posible eginez bertan jendea uztea eta hartzea.

Santo Domingoko kamerak mantenduko dituzte, baina sistemak berak iragaziko ditu 5 minutu baino egon ez diren auto horien irudiak. Orain arte, Alde Zaharrean sartzeko baimenik ez zuten ibilgailurik Hezkuntzako eraikineraino baino ezin zuten igo autoa.

Laster, martxan

Santo Domingon seinale batzuk ipiniko dituzte, gidariak ohartarazteko. Udaltzaingoak jakinarazi du oraindik ez dutela martxan jarri neurria, baina segituan eginen dutela.

Hiri Atseginagoa Egiteko Planaren karietara dendariek egindako proposamenen parte da hau ere. Udal teknikariek aldaketak zer nola funtzionatzen duen aztertuko dute, buxa


'Bikini operazioa' magia eginez, Imanol Ituiñoren eskutik

Imanol Ituiño Faktoria-ko magoak egin digu proposamena. Horretarako folio bakarra eta boligrafo bat besterik ez da behar. Saiatu nahi?

Folio bat eta boligrafoa hartu. Folioa txartel baten tamainako lau zatitan moztu. Horrekin egin digu Imanol Ituiño Faktoriako magoak udarako "bikini operazioa" Saiatu nahi?


25_Padel pista eta rokodromoa erabilgarri

Lasarte-Oriak padel pista eta rokodromoa ditu dagoeneko udal kirol instalazioen artean. Loidi-Barreneko ekipamenduan egin diren lanen bigarren fasea izan da hau eta funtzionamenduan zegoen frontoiari batu zaizkio bi instalazio berriak.

Lan hauek Gobernu zentralak martxan jarritako Tokiko Enplegu eta Egonkortasunerako Estatuko Funtsarekin finantzatu dira. Horregatik, atzo Jesús Zaballos alkateak instalazioak erakutsii zizkien Mikel Cabieces, Euskadiko Gobernuko delegatuari, eta Pedro Luis Río Oyarbide Gipuzkoako Gobernuko Delegatuordeari.

2009an hasitako proiektu honen bigarren eta azken fase honetan padelaren ekipamendua jarri da, rokodromo egin, frontoiaren frontisa eta instalazio elektrikoa jarri dira. Honetaz gain, ekipamenduaren ingurua urbanizatu da eta ondoan Udalak bainugela publikoa jarri da.

Era honetara, padel pista eta rokodromoa kiroldegiak kudeatuko dituen zerbitzuak dira, beraz, bertan eskatu beharko da ordua.


Berdinketa ona lortu du Eibarrek (1-1)

Getafe aurreratu da markagailuan, Velazquezek 7. minutuan sartutako golari esker, eta Borja Bastonek lortu du berdinketa, 87. minutuan.

Ez galtzeak asko balio du ligaren azken hondarrean, eta Eibarrek puntu ona lortu du Getaferen zelaian. Partida ez da ondo hasi, 7. minuturako 1-0 aurretik jarri delako etxeko taldea, Velazquezek estrategia jokaldi batean buruz sartutako golari esker. Erreakzio ona izan du Eibarrek, eta jokoan nagusi izan da lehen zatia amaitu bitartean. Bastonek, Adrianek eta Inuik aukera bana izan dute ordu erdia betetzerako, eta baita Kekok ere, 40. minutuan, Adrianen erdiraketa jasota.

Aldageletatik bueltan Getafe indarrean zelairatu da, eta eibartarrak noraezean ibili dira lehen hogei minutuetan. Alvaroren abisuaren ondoren, Sarabiak zutoinera bidali du errematea beste estrategia jokaldi batean (61. min.). Victor Rodriguezen jaurtiketarekin (64. min.) amaitu da etxekoen oldarraldia. Azken 25 minutuetan bi pauso aurrera eman, Jota Peleteiro eta Enrich zelairatu, eta indarberritu egin da Eibar. Inuik zutoinera bidali du errematea 68. minutuan, eta Bastonek oso behartuta egin du errematea hiru minutu geroago. Eta Riesgok Alvaro Vazquezi egindako geldiketa bikainaren ondoren, Borja Bastonek bidali du baloia sareetara, Inuiren paseari takoiarekin emanda. Ederra izan da gola, 1-1ekoa (87. min.). Irabazi ezinik jarraitzen du Eibarrek, baina oso puntu ona eskuratu du Getaferen zelaian.


Algortako Ollarretxe kalean zirkulazioa moztuko dute kanalizazio-lanengatik

Gaurtik, eguenetik, aurrera galtzadan kanalizazio lanak egingo dituzte zenbait zerbitzu ipintzeko, saneamendu-sarearena barne. Lanok, hasiera batean, hilaren 14an amaituko dira.

Lanon ondorioz, zanga bat irekiko dute galtzadaren alde batean, eta ondoren bestean. Hartara, hasiera batean, Bilboko noranzko erraila itxita egongo da, Plentziarakoa zabalik dagoen bitartean. Ondoren, Plentziarako noranzko bidea itxiko dute eta bestea zabalik utziko dute. Bidearen mozketa horrek ez du, ordea, inguruko kale eta atalondoetan inolako eraginik izango.

Beste alde batetik, Erredentore elizaren ondoko biribilgunean itxita dagoen erraila zabaltzeko lanak amaitzen ari dira gaur egun.


Zurt ISB saskibaloi taldeak piztuko du San Juan bezperako sua, Balda plazan

Iraurgi Saskibaloiko Zurt Taberna ISB taldeak piztuko du bihar San Juan bezperako sua Azkoitiko Balda plazan. 22:00etan izango da hitzordua. Lorpen handiak izan ditu nesken saski taldeak denboraldian zehar, izan ere, LF-2 mailara igotzea lortu zuten maiatzean.

Hiru azkoitiar daude taldean: Intza Lizarazu, Maite Lizarazu eta Aitziber Besga. Udaleko ordezkariekin batera piztuko dute sua bihar. Bertan izango dira baita ere, Sahatsa Dantza taldea, Iraurgi Abesbatza, Parrokiko Abesbatza eta Azkoitiko Musika Banda.


Zer egiten dute gasteiztarrek Gabonetan?... Irati Anda

Gasteiztarrek Gabonak nola bizi dituzten jakin nahi izan du Hirinet-ek. Hori dela eta, galdetegi laburra prestatu dugu eta hiriko lagun batzuk elkarrizketatu ditugu. Gaurkoan, Irati Anda eskalatzailea eta bertsolaria dugu protagonista

Gabonak, gustuko dituen horietakoa al zara?

Ez ditut Gabonak gehiegi atsegin. Gabon kanten optimismo irreal horrek piska bat "iratirante" jartzen nau. Neurrigabekeria aurpegian irribar batekin onartzea, bapatean denok elkar maitatzea...eta guzti hau urte berria astearekin batera desagertu egiten da eta mutur luzeak, krisialdi ekonomiko eta pertsonalak, gorrotoak...agerian geratzen dira. Ez ditut Gabonak gehiegi atsegin ez.

Zein izango litzateke zure plan ideala egun hauetan?

Urte berriari ongi etorria eguzkipean egitea. Gabon gaba familiarekin igarotzen dut eta urte berrirako kuadrilarekin noa Tenerifera edo Gran Canariasera. Eskalatzeko planen bat ere ona iruditzen zait, horrek ez du sekula kale egiten...kar, kar...

..eta egin ohi duzuna?

Niretzako Gabonak ez dira sekula izan konpromiso garai bat. Nahi dudana egin ohi dut. Familiarekin gustora afaldu edo eskalatu. Gabonetan hiri handietatik ateratzeko nahia sentitu ohi dut.

Gabonetan jaso duzun oparirik bereziena…

Kotxe batera igo ninduten behin, begiak itxi eta niretzako sorpresa bat zegoela esanez. Ez nekien nora nihoan. Begietako benda kendu zidatenean Bilbon nengoen, Circo del Sol ikusteko eserita. Bereziena ez zen oparia, nola eman zidaten baizik. Izugarri gustatu zitzaidan.

…eta egin duzun bereziena…

Ziurrenik Gabonetan egin dudan bereziena 15 urterekin Maroko aldera joatea izan da. Lagun talde batekin Gabonak pasatzeko plana atera zen eta gurasoei ez zitzaien ideia txarra iruditu. Todran eskalatzen eman genituen1997ko gabonak.

Zer eskatuko diozu urte berriari?

Topikoa izan arren osasuna eta bakea eskatuko dizkiot. Pertsonok elkar ulertzeko borondatea eta gure zorionen gehiago pentsatzea.


Kintoek herrigunea hartu zuten larunbatean

Kintoek jaia ospatu zuten Urduñan larunbatean. Goizean umeentzako jokoak antolatu zituzten Foru Plazan, eta abesten ere aritu ziren, makila eskuan zutela.

Argazkiak: Urduñako Kintoak


Baserritar jantziak egiteko ikastaroa antolatu dute berriro

Iaz bezala, aurten ere baserritar jantziak egiteko ikastaroa antolatu du Alkartasuna Dantza Taldeak. Bertan, jantzi berriak egiteko, edota etxekoak moldatzeko eta birziklatzeko aukera izango da.

Hilaren 12an hasiko da ikastaroa, eta abenduaren 13an bukatu, “San Tomaserako jantziak prest izateko”. Parte hartu nahi dutenek, bi aukera izango dituzte eskoletarako: astelehen eta asteazkenetan, edota astearte eta ostegunetan, Antxoko azokan, 18:30etik 20:30era. Prezioa 25 eurokoa da.

Izena emateko hiru aukera eman dituzte antolatzaileek: alkartasuna[abildua]alkartasuna.org helbidera idaztea; 676 70 18 69 (Ainhoa) zenbakira deitzea, edo Facebook bidez Alkartasuna Dantza Taldearekin harremanetan jartzea (bilatu Alkatasuna euskal dantza taldea).


“HASIERA-HASIERATIK, GIZAKIA”

Espainiako Gobernua haurdunaldia eteteko legedia aldatzekotan dela eta, Espainiako Apezpikuen Batzarrak abortuaren aurkako beste kanpaina bat jarri du abian. Hala, besteak beste, Iruñean —irudikoa Sanduzelaiko sarreran paratuta dagoen kartela da— umeki baten erradiografia eta haur baten irudiak ageri dira kartelean. Gaztelaniaz dago, eta "Ni naiz, gizakia hasieratik" leloa irakur daiteke; abortua haur baten erailketarekin lotzen dute batzarreko kideek.


Txarli & Braun blog berria ikusgai

Eneko Garmendia eta Iban Etxezabalek Txarli & Braun argazki bloga sortu dute. Gerrari olerkiak izan da euren lehen ekarpena eta argazkiak poemekin uztartu dituzte. Gaurtik aurrera martxan egongo da Uztarriaren web orrian parte hartu edo ikusi nahi duen edonorentzako. Blog berria hamargarrena da Uztarriako blog komunitatean.


Sortuk "aurrerapausoak" iragarri ditu ETAren desarmatzearen eta presoen alorrean, irailerako

Asier Arraiz alderdiko lehendakariak Radio Euskadin esan duenez, bake eta adiskidetzerako lantaldean hainbat proposamen egingo dituzte, "blokeo egoera" gainditzeko.

Ezker abertzaleak "zoru etikoa" onartu eta ETAren jarduna kondenatu bitartean PSE-EEk aurrera egiteari muzin egingo ziola iragarri zuen, eta, "blokeo egoera" horri aurre egiteko, hainbat "aurrerapauso" emango dituztela adierazi du Arraizek. Proposamen horiek ETAren desarmatzea, "biktima guztien" aitortza eta presoen alorreko zenbait gai izango dituzte ardatz.

Irailean "zerbait" aldatuko den itxaropena du Arraizek, baina PP eta PSE-EEren jarrerari dagokionez, pesimistagoa da: "Madrilen irizpideen arabera funtzionatzen dute, eta handik ezer ez egiteko agindu diete". Arraizek adierazi duenez, baina, Sortun ziur daude Euskal Herriko PP ez dagoela "eroso" egoera horretan.


Herritarren %8,8, lanik gabe

INEren eta Eustaten inkestek datu kontrajarriak eman dituzte, baina, baten zein bestearen arabera, langabezia tasa bera du Euskal Herriak. Enplegu galerarik handiena emakumeei dagokiela dio INEk

Gauza bakar batean egiten dute bat biztanleria aktiboaren gaineko inkestek: langabezia tasa %8,8 da Euskal Herrian. Kopuru horretara nola iritsi diren, hori beste kontu bat da. Izan ere, INEren datutan, azken lau hiruhilekoan langabezia tasa puntu erdia baino gehiago handitu da (+0,56), baina Eustatek emandakoak erabiliz gero, hamarren bat jaitsi da (-0,11).

Bilakaera kontrajarria izanagatik, ondorioa praktikoki berbera da: INEk Hego Euskal Herrirako emandako datuak eta INSEEk Pirinio Atlantikoetarako ematen dituenak uztartuz, Gaindegiak kalkulatu du 130.400 langabe daudela zazpi lurraldeetan, biztanleria aktiboaren %8,82. Ehunen bat txikiagoa da tasa (%8,81) Arabarako, Bizkairako eta Gipuzkoarako Eustatek emandakoak aintzat hartuz gero (132.600).

Nola azal daiteke hori? Aurreko inkestei begiratu behar zaie. 2019ko bigarren hiruhilekoan langabeziaren jaitsiera ikusgarria ikusi zuen INEk (-11.900), eta neurritsuagoa Eustatek (-5.300). Hau da, neurri batean, INEk bere datuak zuzendu ditu oraingoan.

Gorakada handia Araban

INEren datuak dira berrienak, atzo argitaratu baitzituen Espainiako estatistika institutuak. Horien arabera, langabe kopuruak igoera nabarmena izan du Araban (+3.200) eta Bizkaian (+5.800), eta txikiagoa Nafarroan (+1.800). Arabakoa, portzentualki %25eko igoera da; oso handia, ezinezkoa ez esateagatik, baina nahiko ohikoa, INEren inkestan gorabehera handiak ematen baititu Arabak.

Gipuzkoan, berriz, 3.400 langabe gutxiago daudela dio INEk. Lurralde horrek du langabezia tasarik txikiena (%6,19), eta ondoren ditu Nafarroa (%8,19), Araba (%10,23) eta Bizkaia (%10,87).

Gaindegiak INSEEren datuekin egindako kalkuluek diote Ipar Euskal Herrian ere pixka bat behera egin duela langabeen kopuruak (-200); guztira, 9.600 lagun daude lanik gabe.

2018koak dira Gaindegiak Ipar Euskal Herriko lurraldeei buruz ematen dituen azken datu xehatuak. Horien arabera, Zuberoan biztanle aktiboen %4,42 daude lanik gabe, Nafarroa Beherean %4,49, eta Lapurdin, berriz, %8,38.

Joan den astean eman zituen bere datuak Eustatek. Horien arabera, urteko bigarren hiruhilekoan baino 3.200 langabe gutxiago zeuden Eusko Jaurlaritzaren eskumeneko hiru lurraldeetan.

Eustatek biztanleria aktiboaren inkestak eman zuen uztail-irailetan 7.200 okupatu gehiago zeudela apiril-ekainetan baino Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Justu kontrakoa esaten du INErenak: 15.200 landun gutxiago zenbatu ditu hiru lurralde horietan, eta 3.400 gutxiago Nafarroan.

Enpleguaren galerak batez ere emakumeei egin die kalte: 15.800 okupatu gutxiago. Gizonen artean 2.500 langile gutxiago daudela dio INEk. Alde horrek sakondu egin du sexuen arteko arrakala: gizonen artean %7,86 daude lanik gabe Hego Euskal Herrian, eta emakumeen artean, berriz, %10,25.

Aurreko hiruhilekoko inkestatik, aldeak oso nabarmenak dira: puntu bat jaitsi da gizonen langabezia, eta ia 2,5 puntu igo emakumeena. Langabeziaren bilakaera historikoari erreparatuz gero, oraingo inkestaren datuak sinesgarriagoak dira. Izan ere, bigarren hiruhilekoak esaten zuen emakumeen langabezia tasa pixka bat txikiagoa zela gizonezkoena baino, eta hori ez da ohikoa ez INEren inkestetan, ez Eustaten inkestetan, ezta langabezia erregistratuaren hileroko datuetan ere.

Prekaritatearekin kezka

Sexu arrakala nabarmendu dute sindikatuek. «Euskal lan merkatu prekarioak emakume aurpegia du. [...] Emakumeak zaurgarriagoak dira lan merkatuaren bilakaera txarra denean», azaldu du EAEko CCOOk.

ELAk, berriz, gogorarazi du emakumeen %25,3k dituztela lanaldi partzialeko kontratuak, eta gizonen artean %6,3 direla. «Datuak modu negatiboan baino ezin ditu baloratu ELAk, ez soilik azken hiruhilekoko datuak txarrak direlako, baizik eta azken urteko bilakaerak desazelerazio handia erakusten duelako».

Udaren amaierarekin lotu ditu LABek INEren inkestaren «datu ezkorrak». «Ziklo baten amaiera» ikusi du sindikatuak, «eta baliteke enplegu suntsiketa eta langabezia handiagoa ekartzea berekin».

Nafarroako UGTk irtenbide bat badu prekaritatearen aurka: «Enpleguaren kalitatea hobetzeko derrigorrezko baldintza da lan erreforma bertan behera uztea».


Irati Lasarte Akarregi gimnastikalari ondarrutarra, Gipuzkoako txapeldun Ordiziko taldeagaz

Lasartek Ordiziko kadeteen taldeagaz parte hartzen du gimnastika erritmikoko txapelketetan. Asteburuan Gipuzkoako Txapelketan parte hartu dute Eibarko Ipuruan, eta lehen postuan geratu dira, bigarren urtez jarraian. Lasartek eta taldekideek hiru uztaigaz eta bi pelotagaz egin zuten koreografia.

Gipuzkoakoa jokatuta, Euskadiko Txapelketa jokatuko dute ekainaren 2an, Durangoko Landakon. Euskadiko Txapelketan lehen postuan geratuko balira, Lasarte laugarren urtez jarraian geratuko zen podiumaren gorenean. Izan ere, 2015ean Ipurua taldeagaz lehen postuan geratu zen, eta azken bi urteetan Ordiziko taldeagaz.

Martxoan ere Donostiako Txapelketan lehiatu zen Lasarte, eta han bigarren postuan geratu ziren.

Lasarte, ezkerretik bigarrena. Argazkia: Arantza Akarregi

Lasarte, erdian, taldekideekin. Argazkia: Arantza Akarregi

Lasarte, erdian, taldekideekin. Argazkia: Arantza Akarregi

Lasarte, Ordiziko taldeagaz, podiumaren gorenean. Argazkia: Arantza Akarregi.


Alaa Eddin: “Jendea hiltzen ari da mugetan”

Alaa Eddin

Ostiraleko papereko edizioan Siriako errefuxiatuen gaineko erreportaje zabala argitaratuko du OARSO BIDASOKO HITZAk. Gaiarekin harremana duten hainbat eragile eta erakunderekin hitz egin du euskarazko hedabideak. Horien artean 2013. urtetik Irunen bizi den Alaa Eddin Siriako errefuxiatuarekin. Honakoak hark esandako batzuk:

“Inork ez daki hurrengo bonba noiz helduko den, bonba gehiago jaurtiko dituzten edo ez”

“Nire gurasoek ez dute nahi itzultzea, gazteok arazoak ditugulako Sirian”


Abiatu dute, Mirotzen omeneko infantilen 9. eskubaloi txapelketa

Abiatu dute Oiardo Kiroldegian, Mirotzen omeneko infantilen arteko 9. eskubaloi txapelketa. Egun osoan zehar, usurbildarren eta Euskal Herriko txoko ezberdinetatik etorritako infantil neska-mutilen taldeen arteko neurketak jokatuko dituzte. Hemen duzue egitaraua:


Zaintza sareko boluntarioen lana ezagutzen

Bailarako hainbat herritan eratu dira konfinamenduan herritarrak laguntzeko zaintza sareak. Arrasateko kasuan hiru arlotan banatu dute; erosketa sarea, haurren zaintza sarea eta psikologoen sarea. Edurne Elgorriaga, Endika Ruiz de Samaniego eta Lierni Etxebarria boluntarioek azaldu dute sareak egindako lana.


Donostiako Udalak harrera ofiziala egin dio Boliviako futbol selekzioari.


Kolonbiako desplazatuak

Oier Urteaga, idiazabaldarra da eta bost urte daramatza Barrankilan.

Eskola bateko psikologoa izateaz gain, Onduz Fundazioko kidea da Oier. Fundazio honek ''Ciudadela de Paz'' herriko desplazatuekin lan egiten du. Kolonbian 3 milioi desplazatu daude une honetan, gatazka armatuen ondorioz. Euren jaioterriak utzi eta mendialdeko herrixketara bizitzera joatera behartuak dauden pertsonak dira. ''Ciudadela de Paz'' izeneko herrian esate baterako, 44 bat familia bizi dira, guztira 200 pertsonatik gora. Duela hamaika urte sortutako herria da. Bertako biztanleekin lan egiten dute Oier Urteagak eta Onduz Fundazioak.Gizarte matxista da bertakoa eta desplazatuek, epe laburreko ikusmira dute. Pairatu dituzten zorigaiztoen ondorioz, ez daukate aurrera begira bizitza proiekturik. Haurrak motibatzea, ikastera bultzatzea da fundazioaren helburuetako bat. Eta noski, gurasoak ere bide onetik eramaten saiatzen dira. Horregatik, azken urteetan eskolak, jantokiak edo ta oilategiak eraiki dituzte. Oier bezalako boluntarioen lana behar beharrezkoa da. EntzunEuskadiIrratiko ''Faktoria''n eginiko ekarrizketa


Eskolarteko futbol txapelketako finalak jokatu dituzte

Aurten 30 urte bete ditu txapelketak eta jende ugari hurbildu da Garmendipe futbol zelaira partidak ikustera

Hiru kategoriatako ikasleek hartu zuten parte

Larunbatean Urolaldeko Gaztetxoen XXX. Futbol Txapelketako finalak jokatu zituzten Garmendipeko futbol zelaian. Ikusmina itzela izan zen, eta jende ugari hurbildu zen bertara. Sei izan ziren parte hartu zuten ikastetxeak: Karmelo Etxegarai Ikastola, Xabier Munibe Ikastola, Floreaga Ikastetxea, Urola Ikastola Azpeitia- Azkoitia BHI, Iraurgi Ikastetxea eta Ikasberri Ikastola.

Hiru kategoriatako ikasleek hartu zuten parte bertan. Txapelketa Lagun Onak Kirol Elkarteak eta Azpeitiko Udalak antolatu zuten.

Finaleko emaitzak

Benjaminak

Neskak. K.Etxegarai C 1- Karmelo Etxegarai B 4

Mutilak. Ikasberri A 3- Karmelo Etxegarai B 6

Alebinak

Neskak. Iraurgi A 4 - Ikasberri A 5.

Mutilak. Karmelo Etxegarai 1- Xabier Munibe 3.

Infantilak

Neskak. Ikasberri 1- Xabier Munibe 4.

Mutilak. Floreaga 2- Urola 0


Borroka luzeko garaipen ttipia

Paueko Administrazio Auzitegiak Lurzaindiari arrazoi eman dio Arbonako Udalaren eta Euskal Elkargoaren kontrako auzian. Arbonako Etxeta eremuko laborantza lurretan legez kontra etxe eraikitzen hasi direla dio jujeak ere.

Iñaki Etxeleku

Hirutan irabazi du Lurzaindiak Arbonako Herriko Etxearen parean, Etxeta eremuaren auzian —Arbonako beste auzotar batzuekin batera irabazi du auzia—. Paueko Administrazio Auzitegiko martxoaren 10eko epaiak argiki dio Arbonak etxeleku bilakarazi duen lur eremua laborantza lurra zela eta hala egon beharko zukeela: hamar etxe egiteko eman baimena baliogabea dela, eta ezeztatua. Ondorioz, Euskal Hirigune Elkargoak baimen horren sostengatzeko hartu erabakia ere ezeztatu du, eta Lurzaindia hirigintzako erabakien auzitegira jaukitzeko gai dela berretsi.

Lurzaindiak irabazi du, baina Paueko (Okzitania) auzitegiaren deliberoa berant heldu da, hiru urte geroago. Arte horretan, delako Etxetako lur horren gainean hasiak dira etxe egiten. “Auzibidea irabazi dugu, baina Arbonako Herriko Etxea indarrez pasatu da, eta hazkurri lurra ebatsia izan da”, erran zuen Dominique Ameztoi Lurzaindiko lehendakariak lekuan berean martxoaren 25ean egin prentsaitzinekoan.

Etxetako lur peza ez da jada urbanizatua zen auzo batean; gehiago dena, eremu natural gisa ekarria den eremu bati eta beste laborantza lur bati datxekiela da. 2013an, Arbonako Herriko Etxeak hirigintza plan berria egin zuelarik, lur hori laborantza lur gisa finkatu zuen, eremua “Arbonako laborantza erdigune” izendatuz. Baina, 2015ean, Marie-Josee Mialocq auzapezaren herriko etxeak lurraren ezaugarria aldatu nahi izan zuen, eraikigarri bilakaraziz. Martxo hastapeneko administrazio auzitegiko epailearen erabakiak argiki dio legez kanpoko aldaketa izan zela.

Prefetaren gain da orain epaiaren indarrean ezartzea. Myriam Pierrot Lurzaindiko langileak dio ez dakitela prefetak zer eginen duen. “Erabakia hartua den puntutik, ontsalaz, errespetatu egin behar dute”.

Luze jo dezake

Auzitegiaren epaiak Arbonako Herriko Etxearen eta Euskal Elkargoaren hirigintza planeko aldaketen erabakiak ezeztatu ditu, legez kontrakoak direlakoan. Horrez gain, etxe xedea duen jabe bati eman eraikitzeko baimena ezeztatu du. Beste bederatzi eraikitzeko baimen badira epaiaren zain. “Beste baimenak, ezeztatua izan den eraikitzeko baimen berean oinarrituak dira; logikak dio ezeztatuak izan behar luketela; bestela, justizia kanoregabekoa litzateke”, adierazi du Pierrotek. Funtsean, ez dira denak hasi etxe egiten, zer gerta ere.

Gehiago dena, herriko etxea zerbaitez jabetua zitekeen, 50.000 euroko asurantza bat hartua baitzuen, balekibale, auzibidea zela kausa. Asurantza hori zeukatela berme hasi ziren lehendabizikoak etxe altxatzen. “Herriko etxeak erran die: ‘Has zaitezte gustuan obrekin; eraikitzeko baimenak ezeztatuak balira, dena den, badugu asurantza”, erran du Pierrotek.

Lurzaindiak, haatik, ez du ametsik egiten. Baimen guziak ezeztaturik ere, egin diren etxeak zutik egonen dira, ez dituzte deseginaraziko, eta laborantza lur horren zati bat galdua da. Legez, Frantziako Estatuak obra batzuk botaraz ditzake, naturgune babestu edota itsas hegiko legepean diren eremu zainduetan badira bakarrik. “Hor badakigu legeztatuko dituztela noizbait, baina legeztatze hori hamar urteren buruan-edo eginen da, hirigintza plan berri bat egiten badute”, dio Pierrotek. Arbonako auzapezak ez du, beraz, erran duen bezain aise eta laster egiten ahalko. Horretarako, biziki luzea den hirigintza plan aldaketa orokor bat plantan eman behar luke orain, auzitegiak erabakiak legez kanpo utzi ondoan. “Egoera erregularizatuko dugularik, bortxaz, beste operazio guziak erregularizatzen ahalko dira”, erran dio France Bleu irratiari Mialocqek. Hitza-ren deiari ez dio ihardetsi.

Ikustekoa da, beraz, Pirinio Atlantikoetako prefetak bere lana egin eta obra horiek geldiaraziko dituen. Lurzaindiak gutuna helarazi dio, funtsean, auzitegiaren epaia aplika dezan galdegiteko. Hala egingo balu, obrek dilindan gelditu behar luketelakoan.

Euskal Elkargoak du hirigintza eskumena, eta ikustekoa zen ea galdu duen auzi hori dudan ezarri eta dei eginen zuen. “Erran digute bekan dei egiten dela, halako erabakiekin urteak behar baitira dei auzia trenkatzeko. Baina ez dakigu”, azaldu du Lurzaindiko langile Pierrotek. Elkargoak baieztatu du dei eginen duela. Ez du kentzen lehen epaia indarrean dagoela. “Ontsalaz, obrak gelditu behar lituzkete, eta, sekula deia irabazten balute noizbait, berriz abia ditzakete”, dio Pierrotek.

Elkargoaren ibilmoldea

Etxeak eraikitzeko baimenen txostena jin zelarik Euskal Elkargora, Mialocq Arbonako auzapeza erakundeko lehendakariordea zen bizitegien sailean. Isabelle Capdeville Lurzaindiko kideak esplikatu du harritzekoa dela zein fite joan diren gauzak. “Jokamolde biziki ongi olioztatuak badira etxeak absolutuki eraiki nahi dituzten auzapezek beren egitasmoak bete ditzaten”. Herriko etxeak eraikitzeko hartu erabakiak eta hirigintza zerbitzuen baimenak ziztuan joan dira. “Administrazioak eta afera honetan aritu diren artekariek zalutasun marka guziak hautsi dituzte”. Jokamolde horren laburbiltzeko, umorezko formula bat du Capdevillek: “Ez dakit badenetz aitzinetik gogoetatu higiezin deliturik”.

Elkargoak zergatik ez zion bidea moztu arau haustez josirik agertu aferari, eta Arbonako auzapeza zergatik segitu du? Nekez ulertzen du Lurzaindikoak. “Ez dakit. Mialocq andereak bere sarbideak bazituzkeelako, elkargoan hirigintzako lehendakariordea zelako?”. Hainbestetaraino non Etxetako egitasmoa segitu baitzuen orduan elkargoan berean. Epaiak aipatzen du funtsean gaia, jaukitzaileek oharra egin baitzuten pertsonalki interesatua gerta zitekeela auzapeza. Epaileak aitortu du Mialocqek parte hartu zuela txostena aztertzeko elkargoaren 2019ko bilkuretan, baina ez zuela bere ikusmoldea eman erabakiaren bideratzeko. Epai testuak honela dio: “Ez da ukatzen [Mialocqek] 2019ko uztailaren 20ko saioan ez zuela hitza hartu kontseilarien galderei ihardesteko baizik”.

Elkargoa urrunago joan zen afera horretan. Capdevillek esplikatu du, Etxetako eremua ontsalaz ez baitzen etxelekua, Arbonako auzapezak jukutria bat atzeman zuela ur-sanotze sistema elkargoari eginarazteko. “Hamar etxerentzat ur-sanotze sistema berrirako txostena pausatu zuen elkargoan. Aztertu zuten egunean, txostena ez zen jada hastapeneko bera: bazekien aldaraziko ziotela, eta auzo guziaren ur sanotzea osoki berriz egitea galdegin zuen. Jada egina zelarik. Eta berriz eginarazi du, elkargoak pagaturik. Hainbeste diru xahuturik, elkargoak ez zezakeen Arbonako auzapeza segitu baizik”.

550.000 euro

Hartu erabakiekin laborantza lurra eraikigarri bilakarazia zuen Arbonako Herriko Etxeak, eta 550.000 eurotan erosia. Alta, auzitegiak gaur dio laborantza lur egon behar zuela; erran nahi baitu ehun aldiz apalagoa litzatekeen prezioan. Eta horrek ondorioak ditu metro koadroaren prezioan.

Capdevillek beste bitxikeria bat ikusi du: Arbonako Herriko Etxeak SAFER erakundeari zergatik galdegin zion lurra erosi nahi zuenetz —legez egin behar den galdea saltzeko den laborantza lur ororentzat—, ez bazen gehiago laborantza lurra?”. Bitxiki, SAFER-ek izugarri fite erantzun zion ez zuela erosiko. “Ez du egun bat ere eman erantzuteko. Hori egin du laborantza sindikatuei deus galdegin gabe eta usaiako prozesua bete gabe”. Hots, herriko etxeak eskuak libre zituen, ustez, egitasmoa aitzina eramateko.

Epaileak ez du aipatzen administrazio arteko joan-jin dudakor hori. Halaber, jaukitzaileek ohartarazi ziotelarik Arbonako Herriko Etxearen erabakia SCOT Lurralde Kohesiorako Eskemaren gomendioen kontrakoa zela. “Hirigintza planen idazleek bermatu behar dutena da Lurralde Kohesiorako Eskemaren norabide orokorrekin bateragarriak izatea, eta ez araberakoak”, dio epaiak. Hitzen arteko ñabardurak erabili ditu oharra baztertzeko, nolabait. Capdevillek dio ulertu dutenez jujea nahitara ez dela xehetasunetan sartu: “Gure abokatuak dio epaileak ez ditzakeela puntu guzi-guziak jujatu. Eginahala zabal gelditzen dela epaiari norabide orokor bat emateko”. Alta, afera argitzeko auzitegiarentzat lan egin duen zuzenbide txostengilea aise urrunago zihoan lege hausteen lerrokatzerakoan.

Horiek horrela, auzia garaipen handia zaio Lurzaindiko kideari: “Ezagutarazi dugu lur hori laborantza lurra zela. Nahiz jada bagenekin, aitortu dute, legez, auzitara jotzeko gaitasuna duen elkarte bat garela. Eta 1,4 hektareako lur peza horretan ez dira denetan egin etxeak; beraz, eraiki ez den lur zatia salbatu dugu”. Tokiko erabakitzaileei helarazten zaien mezuaren aldetik ere aitzinamendua ikusi du. “Beste lorpena da erratea: ‘Mintza gaitezen elkarrekin. Lurralde antolakuntza partekatua izan dadila'”. Gehitu behar da epaileak Arbonako Udala gaztigatu duela Lurzaindiari eta beste jaukitzaileei 4.800 euroren ordaintzera, eta Euskal Elkargoa 600 euro pagatzera.

Auzapeza auzitara

Etxetako lur horren inguruan, Arbonako auzapezak auzitara eraman du Lurzaindia, honek herritarrei banatu zien eskuorri batengatik, difamazioa egotzita. Urtarrilean iragatekoa zen auzi hori, baina Mialocq ez zen agertu auzi saiora, baizik eta eri zela. Ez zuen bere ordezkaririk bidali.

Dilindan den beste auzia iazko herriko bozen ezeztatzea da. Oposizioak irabazi zuen lehen auzia, 2020ko bozak baliogabetuz. Herriko etxeak dei egin du, eta erabakiaren zain dira denak jakiteko bozak berriz eginen diren. Horrek ere baldintza dezake Etxetako auziaren bilakaera.


Txalo zaparradak jaso zituzten Sarriegi eta Gaztelumendik bertso afarian

Ereñotzuko Udazken Kulturalaren barruan bertso afaria antolatu zuten joan den astean Ereñotzun, eta ohi bezala, leporaino bete zen Ur Mia elkartea. Aitor Sarriegi eta Beñat Gaztelumendi aritu ziren bertsotan, eta bertaratutakoak txalo ugarirekin eskertu zuten hauen bertsotarako abilezia. Udazken Kulturalaren barruan, asteartean, Cariben ateratako argazkiak erakutsiko ditu Laida Marcok eta 80 egunean pelikula jarriko dute datorren ostiralean.


"Espetxe politika oso tresna indartsua da ETA bukatzeko", Espainiako Barne ministroaren arabera

Erakundea desager dadin euskal presoen gaia "inteligentziaz eta legediaren esparruaren barruan" jorratu nahi duela esan du Jorge Fernandez Diazek.

Jorge Fernandez Diaz Espainiako Gobernuko Barne ministro berriak uste du "espetxe politika oso tresna indartsua eta balekoa" dela "ETA bukatzeko", eta, horretarako, "inteligentziaz eta legediaren esparruaren barruan jokatuta" ezarri nahi duela.

ETAk urriaren 20an jakinarazi zuen amaitutzat eman duela borroka armatua, baina Fernandez Diazek Onda Cero irratian adierazi du hori ez dela nahikoa, eta erakundeak desagertu egin beharko lukeela.

Euskal presoek besteekiko "pribilegiorik" ez dute izango, Barne ministroak azpimarratu duenez, "espainiar guztiak berdinak baitira legearen aurrean". Dena dela, euskal presoek euren eskaerak beteta ikus ditzaten, baldintzak dituztela esan du gobernuko kideak: damua adierazi behar dutela, biktimei barkamena eskatu behar dietela eta kalte-ordainak euren gain hartu behar dituztela.


SOLAS GIROAN: “Txirrita hil dala…”

Hirurogeita hamabost urte gaur Jose Manuel Lujanbio hil zela. Bertsolari handiaren inguruko zenbait kontu, historia, gertakizun… entzungai dituzu; Txirrita beraren ahotsa ere bai eta bere zenbait bertso, Xabier Lete, Julen Lekuona , Amuritza edo Ion Maiaren ahotik. Omenaldi xumea bertsolari handiari.

DESKARGATZEKO KLIKATU HEMEN ! !!! !


Atzerritarrek erabilgarri dute euskarazko eskuko hiztegia

Bizkaiko zortzi udalerritan daude hiztegiak eskuragarri; baita Bermeon eta Gernika-Lumon ere. Euskarri horren bidez, euskara atzerritarrei gerturatzea du helburu Alkarbide Bilguneak, eta hiztegiaren edizio berria kaleratzeko Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntza izan du.

Eskuko hiztegia

Eguneroko bizimoduan lagungarriak izan daitezkeen oinarrizko hitz eta esaldiak jasotzen dira hiztegian, eta bilaketa erraztearren, gaika antolatuta daude: agurrak, denbora, norabideak, ohiko hitzak, garraioak, pertsonak, jatekoak eta edatekoa, egunak, zenbakiak, etxea, lekuak, dirua, sorlekuak, komunikatzeko euskarriak.

Guztira, Bizkaiko zortzi udalerrik parte hartu dute egitasmoan, eta, herri bakoitzeko etorkinen jatorria zein den kontuan hartuta, bakoitzak erabaki du zein hizkuntza jaso nahi duen hiztegietan. Guztira, 11 hizkuntzatan prestatu dira hiztegiok: gaztelania, ingelesa, frantsesa, errumaniera, arabiera, txinera, portugesa, wolofa, errusiera, katalana eta galegoa. Euskarazko hitz eta esaldiei dagokienez, batuaz edota bizkaieraz jaso dira, betiere tokian tokiko aldaerak ere kontuan hartuta.


Nekazariek hoztu lezakete Lurra

Nekazaritza industriala bada Ludia jasaten ari den beroketa orokorraren errudunetako bat, bestelako laborantza ekologikoa orokortzeak asko lagunduko luke planeta hozten. Horra laburbilduta GRAIN erakundetik baserritarrek zabaldu duten mezu deigarria, azterketa zehatz batean oinarritua.

GRAIN da nazioarteko erakunde txiki bat munduko nekazariei eta horien inguruko mugimendu sozialei lagundu nahi diena bioaniztasunean oinarritutako eta giza taldeek kontrolatutako elikadura sistema eraikitzeko ahaleginean. Mundu osoko ekintzaileak elkartzen ditu GRAINek, Bartzelonan dauka egoitza nagusia eta organigraman bi euskaldun dauzka: Paul Nicholson zuzendaritzan eta Aitor Urkiola kudeaketan.

Ingelesez, frantsesez, gaztelaniaz eta portugesez funtzionatzen duen GRAINek Biodiversidad hirihilabetekaria plazaratzen du paperean, Internetez ere libre irakur daitekeena. GRAINek asteotan erakusten dituen titularren artean hau oso deigarria suertatzen da: “Nekazariek Lurra hoztu dezakete”. Hori zertan oinarritzen duten jakin nahi duenak, Biodiversidaden urrian argitaratutako Cuidar el suelo irakurri beharra dauka, eta merezi du.

Gaztelaniaz suelo, frantsesez sol eta ingelesez soil esaten zaiona, euskaraz “lurzorua” deituko genuke, Elhuyar hiztegiak ematen dion esanahian: “Harri meteorizatu, materia organiko, ur eta airez osaturiko geruza, lurraren azalaren zati handiena estaltzen duena eta landareen euskarri dena”.

Oinpean darabilgun lurzorua –hormigoiz edo asfaltoz estali gabe dagoena, alegia– jende gehienek uste baino biziago eta aberatsagoa da. Alabaina nekazaritza industrializatzearekin, eta ongarri kimikoak nagusitzearekin, lur hori zer den ere ahaztu egin dugu.

Kontua da lurzoruko gai organikoek karbono asko –negutegi eraginaren erruduna den CO2a– daukala bere baitan. Industriarekin eta garraiabideekin batera, nekazaritza modernoak ere lagundu du atmosferan CO2 kopurua izugarri handitzea. Nolatan? Bi eratan. Batetik, lurzoruko gai organikoak kasik desagertzeraino ahuldu ditu, eta horietan zegoen CO2a eguratsera pasatu da. Bestetik, laborantza prozesu industrial bihurtzean berak ere eragin ditu CO2 isurketa handiak, hasi granja erraldoietan sortzen direnetatik eta produkzio kate guztiak isurtzen dituenetaraino.

Ongarri kimikoek ehun urte baino gehiago duten arren, nekazaritza modernoaren kalte handienak azken mende erdiari dagozkio. Orain badakigu, adibidez, nitrogeno-fosforo-potasiozko –fertilizanteetan irakurtzen ditugun NPK sigla famatuak– ongarrien emankortasuna izugarri ahuldu dela: labore berdina eskuratzeko, hektarea batean gaur baserritarrak 1960ko halako zazpiz biderkatu behar duela nitrogenozko ongarria. Sekulako produktibitate galera.

Karbonoa lurrean nola finkatu

GRAINek egin ikerketan zehatz-mehatz erakusten dira ongarri kimikoen eragin paradoxikoak. Honako hau, adibidez, deigarria da: NPK ongarriekin lurzoruak jokatzen du droga txute gero eta gogorragoak behar dituen heroinomanoaren tankeran, ongarria jasotakoan sekulako aktibitatean murgiltzen dira lurreko mikrobioak baina berehala agortu eta lehen baino goseago geratzen da soroa, aurrekoa baino dosi handiagoaren eske.

Ongarri kimikook alboko kalte gehiago ere badituzte. Klimaren beroketarentzako CO2a baino anitzez kaltegarriagoa den oxido nitrosoa sortzen dute, janariek mineraletan daukaten edukia urteotan izugarri jaistea eragin dute, eta abar.

GRAINekoen proposamenean, hala ere, ardatza zera da: urteotan lurzoruak karbonoa atxikitzeko galdu duen ahalmena berreskuratzen lagundu behar zaiola. Munduan industria zabaldu baino lehen, kalkulatzen da airean zegoen karbono tona bakoitzeko lurzoruak bi zeuzkala bere baitan, baina gaur aireko tonako lurrak 1,7 tona omen dauzka. Kopuru hau lehengoratzean ikusten du gakoa GRAINek.

Nola lortu? Nekazaritza naturalera itzulita, ongarri kimikoak baztertu eta lurrak berriro simaurrez, konpostez eta bestelako gai organikoz ongarrituz. Horrela, gaurko nekazaritza sistemarekin karbonoa isurtzen duten alorrek karbonoa kendu egingo liokete atmosferari. Zenbat? Mundu osoko lurzoruek bereganatu ditzaketen gai organikoen proportzioan. Garbi utzita hasieran erritmo geldoagoan gertatuko litzatekeela fenomeno hori, alor batek gai organikoak asimilatzeko mugak dituelako, baina pixkanaka gero eta kopuru handiagoak bereganatuko lituzketeela, lurzorua aberastearekin batera gai organikoak asimilatzeko ahalmena handitzen duelako.

Lurzoruaren azaleko 30 zentimetroak jotzen da direla emankorrak. Azal horrek mende erdi honetan galduak ditu gai organikoak %1etik %3rainoko proportzioan. Kopuru hori planetan lantzen diren soro guztietara aplikatuz, galdu den gai organikoen kopurua izugarria da: gutxienez 150.000 milioi eta menturaz 205.000 milioi tona. Hori berreskuratzeko lana burutuz gero, gaur Lurraren atmosferak daukan CO2 soberakinaren herena eliminatzea lekarke.

GRAINekoen ustez, emaitzak kalkuluok baino askoz hobeak izan litezke, baldin eta munduan barrena agintariek gaia seriotan jarraitzea deliberatu balezate. Eta mundu osoko laborariek erakutsia dute nekazaritza jasangarri bat zein heinetaraino den kapaz simaur, konpost eta gainerako hondakin organikoak bereganatzeko. Nekazaritza mota honekin epe luzera soroen emankortasuna eta laboreen osasuna hobetzen direla demostratuta dagoen bezalatsu. Ororen buru, nekazaritzak hartu ahal izango luke bere gain, ondorengo 50 urteetan lortzeko, gaur Ludiak daukan CO2 soberakinen ia bi heren.

Asmo hau burutzeko, prefosta, baldintza batzuk bete beharko dira. Urtean planetako lurzoruei 7.000 milioi tona gai organiko itzultzeko milioika baserritarren lana beharko da, milaka komunitaterena. Gaur egun munduko nekazarien bizimodua deuseztatzeko dinamika hankaz gora jarri beharko lukete agintariek. Abeltzaintza ere arras aldatu beharko litzateke. Produkzioa eta kontsumoa deslokalizatzetik berriro lekuan bertan zentratzera pasa. Ororen buru, produkzio eta kontsumo ereduak aldatuta.

Bide batez esanda, hirietako hondakin organikoak errauste plantetan “energiazko balorizazioa” egiteko erregai izendatzetik ongarritzat tratatzera pasa behar da. Baina hau nola sartuko diezu buruan Zabalgarbi intzineradoraren edo Zubietako proiektuaren sustatzaileei?

Informazio gehiago:

* Nazio Batuen Erakundeak Kopenhagen antolatu duen COP15 biltzarraren gune ofiziala

* Cuidar el suelo artikulua GRAINen gunean

* Kopenhageko gailurra Afrikatik ikusia Afrique-Asie aldizkarian

* Kopenhagekoa Le Monde Diplomatiquen

* Konpenhagekoaren jarraipena The Guardian egunkarian


Autoilara luzeak eratu dira Andoainen, zortzi ibilgailuren arteko istripu baten ondorioz

Pilaketek N-1 errepideari eragiten diote, bi noranzkoetan. A-15 autobidean ere ilarak sortu dira, Iruñerako bidean. Trafikoa normaltasunera itzuli da eguerdi aldera.

Zortzi ibilgailuk elkar jo dute 8:00ak aldera, Andoainen (Gipuzkoa), N-1 errepidean. Bi lagun zaurituta eraman dituzte Donostiako ospitalera. Hainbat anbulantzia eta suhiltzaileak joan dira istripua gertatu den lekura.

Ezbeharra Gasteizerako norabidean gertatu da, N-1ak Donostiatik datorren A-15 autobidearekin bat egiten duen puntua baino pixka bat aurrerago. Ibilgailuak ezkerreko lerroan traba egiten dute. Ondorioz, autoilara luzeak sortu dira noranzko horretan. Eusko Jaurlaritzako Trafiko zuzendaritzaren arabera, sei kilometro luze izatera iritsi dira. Kontrako noranzkoan ere, pilaketa izan da. Lau kilometro arteko ilarak sortu dira, nahiz eta norazko horretan oztoporik ez egon.

Istripuak A-15 autobideko trafikoari ere eragin dio. Iruñerako bidean eratu dira autoilarak. Andoaindik Hernani pareraino iritsi dira.


Herritarron Ituna beste «mugarri» bat izango dela iragarri du GEDek

Ekainaren 10ean aurkeztuko dute, Bilbon, mobilizazio erraldoi baten ostean. Galdera ikur bat irudikatuko dute Euskadi plazatik Plaza Eliptikoraino. «Aurrera egiteko abiapuntua izango da»

«Orain arte egindako lana, lortutako adostasunak eta sortutako borondatea oinarri, aurrera egiteko abiapuntua izango da». Hori da GEDeko eledun Angel Oiarbidek Herritarron Itunari buruz emandako azalpena. «Ez da ezeren amaiera; ibilbide baten hasiera da». Ekainaren 10ean aurkeztuko dute, Bilbon.

Ituna aurkeztuko dute, baina mobilizazio erraldoi baten ostean. Galdera ikur bat irudikatuko dute Euskadi plazatik Plaza Eliptikoraino; puxika gorriz osatutako mosaiko bat. «Olatuz olatu, herriz herri, milaka borondate pilatu ditugu erabakitzeko eskubidea erabiltzearen alde, erabakitzeko prest gaudela argi utziz. Hain zuzen ere, hori da ekainaren 10ean Bilbon irudikatu nahi duguna».

Orain arte egindako 142 herri galdeketak ekarri ditu gogora Oiarbidek, 146.500 lagunek hartu dutela parte, 2014ko ekainaren 8an egindako giza katean parte hartu zuten herritar kopuru bera dela, eta hori dela ekainaren 10ean irudikatu nahi dutena: estatus politikoari buruz erabakitzeko «nahia» erakustea. Herritarrez ez ezik, «edukiz ere» kaleak betetzea.

Mobilizazio erraldoiaren ostean aurkeztuko baitute Herritarron Ituna. «Itun demokratiko horrek jasoko ditu Euskal Herrian erabakitzeko eskubidearen inguruan gaur arte lortutako adostasunak eta erabakiaren oinarriak. Gizarte osoarentzako tresna ireki bat izateko sortu da, baina baita beste pauso sendo bat emateko ere, erabakiaren bidean. Ekainaren 10ekoa, beraz, ez da hutsetik sortutako ekinbidea», argitu du Angel Oiarbide eledunak bere jardunean —hark irakurri du agerraldiko testua euskaraz eta Karmele Olabarrietak gazteleraz—.

Ekainaren 10erako dena prest dutela jakinarazi dute GEDeko kideek: Herritarron Itunaren oinarriak, herrietako taldeak, boluntarioak... Baina «konpromisoak» nahi dituztela bildu eta ekainaren 10eko ekinbidean parte hartzeko «konpromiso txartelak» jarri dituztela salgai. Bi euroren truke daude eskura, herrietan, ekinbidea finantzatzeko. Eta txartel horiekin batera banatuko dituzte mosaikoa osatzeko erabiliko dizuten puxikak.

Erabakitzeko prest leloarekin egingo da ekaineko ekitaldia, eta Prest egunak egingo dira aurretik. Ekainaren 27ko asteburuan, Euskal Herriko herri eta auzoetan egingo dira, eta galdera ikurrak osatuko dituzte, ekainaren 10erako deialdia egiteko. «Euskal herritarrok ere nolako egitura politikoak nahi ditugun erabaki nahi dugulako… Erabakitzeko aukera gauza dadin eskatuko dugu elkarrekin, bai guztion artean osatuko dugun galdera ikur erraldoiean eta bai mugarri izango den Herritarron Itunean ere».

Hiriburuetan, noiz?

142 herri galdeketa egin dira orain arte, baina ez da euskal hiribururik egon tartean. GEDen erronken artean badago galdeketak hiriburuetara iristea, eta horri buruz galdetu zioten atzo Angel Oiarbideri. Hiriburuetan, noiz? «GEDen ez dago organo gorenik galdeketak non eta noiz egin behar diren erabakitzeko. Hiriburuetan ere ari dira lanketa horretan. Guk uste baino lehen iritsiko dira», iragarri zuen. Maiatzaren 27an, esaterako, Bilbo hiriarekin lotura duen «herritar talde zabal eta plural batek» egin du deialdia. Isozaki dorreen arteko eskaileran jarri dute elkargunea, eguerdian. Han elkartuko diren lagunek ere galdera ikur bat osatuko dute «Bilbo erabakitzeko prest dagoela» adierazteko.

Ekainaren 10ean espero duten jende kopuruari buruz ere galdetu zioten Oiarbideri. Orain arteko galdeketetan 146.500 lagunek parte hartu dutela ekarri zuen berriro gogora, eta Bilbon «erabakitzeko prest dauden guztiak» egotea espero duela, eta oraingo deialdi hau ere erabat «irekia» dela.

Orain arteko eta hemendik aurrerako ekitaldiekin eta galdeketekin politikariei mezuren bat igorri nahi ote dieten galdetuta, aldiz, GEDen interpelazio bakarrak «herritarrei» egindakoak direla argitu zuen Oiarbidek. «Haiei, eta haien erabakitzeko borondateari».


Oihane Hernández Athleticen lehenengo taldera igo da

Oihane Hernández Zurbano Erandioko Betiko Neskak taldeko jokalari ohia Athleticeko lehenengo taldean jokatuko du datorren denboraldian. Klubak atzo zabaldu zuenez, 18 urteko aurrelari sopeloztarra Athletic B- taldetik lehen taldera pasatuko da.

Bertan, Hernándezek bat egingo du Uribe Kostako harrobiagaz. Athleticeko lehenengo taldean dira honako hauek: Damaris Egurrola Wienke erdilari eta taldekide ohia; Andrea Sierra Larrauri atzelari eta Bizkerreko jokalari ohia; Andere Leguina García atezain getxoztarra eta Barrika, Plentzia eta Leioako futbolaria izandakoa; eta Garazi Murua Astorkiza atzelari getxoztarra, Bizkerretik Athleticera joan zena. Klubak baieztatu du lau jokalariek segituko dutela Joseba Agirreren agindupean, datorren denboraldian.


Irabazten bakarrik daki

Marianne Vos izan da azkarrena Emakumeen Birako lehen etapako esprintean, Iurretan, eta lider jarri da

«Niretzat ez da lasterketarik onena, baina ahalik eta ondoen ibiltzen saiatuko naiz». Itxaropentsu baina errespetu pixka batekin zegoen Marianne Vos (Rabobank) herenegun, Emakumeen Biraren atarian. Ez zegoen seguru. «Gogorra da lasterketa, eta...». Esprinterrentzat zen aproposa lehen etapa, lauretan etzanena, eta esprinterra ere bada herbeheretarra. Dena delako. Irabazten bakarrik daki, eta, ondorioz, irabazi egin zuen atzo ere. Euripean, zorua erabat bustita zegoela, erorketa festaren erdian... baina irabazi.

Durango-Durango lasterketa irabaziz ekin zion Euskal Herriko asteari, asteartean, eta igandera bitartean Vosen izena behin baino gehiagotan entzungo dela ematen du. Gogor-gogorra da gaurko etapa, Aretxabaletan hasi eta amaituko dena, eta hor sufri dezake munduko eta olinpiar txapeldunak. Baina erlojupeko ona dauka bihar alde, Urduñan —2008an Vosek irabazi zuen bertan—, eta taldeak kontrolatzeko modukoa da etzikoa.

Iurretan hasi eta bukatu, 91,3 kilometro zeuzkan atzoko etapak, eta itzuli bakoitzeko estreinako etapek izaten dituzten sari txikiagoak zeuzkan gordeta: tarteko helmugetako eta mendiko maillotak. Hortxe izan zen lehiarik politena. Elisa Longo-Borghinik (Hitec) eskuratu zuen mendikoa, igotzaile fina dela berretsiz; eta Christine Majerusek (Sengers) tarteko helmugetakoa. Zalaparta hori eta erorketen eragina ahaztuta, azken zuzengunea bakarrik geratzen zitzaion Emakumeen Birari liderraren maillota nork jantzi behar zuen erabakitzeko. Eta irabazten bakarrik dakien batek irabazi zuen. Beste behin.


Bihar emango du bigarren entrenamendua euskaraz Koikilik

Getxoko futbol taldeen entrenamenduetan euskara sustatzeko bigarren saioa emango dute, ostiral honetan, otsailak 13, Koikili Lertxundi Athleticen jokalariak eta Mikel Aramaio Athletic Fundazioko entrenatzaileak. Boluako futbol zelaian egingo dute, 19:00etatik 21:00etara bitartean. Bizkerre klubeko kadeteek, neskak zein mutilak, parte hartuko dute. Lehenengo saioa aurreko ostiralean, hilak 6, izan zen. Koikili egoteak ikusmin handia sortu zuen eta, antolatzaileek adierazitakoaren arabera, “helburua bete egin zen gaztetxoek euskaraz entrenatu baitzuten”. “Hartu eta pasa, entrenamenduetan euskara” lelopean, Getxoko Udaleko Euskara Zerbitzuak antolatu du ekimena. Argazkian, Koikili Lertxundi Athleticen jokalaria Getxoko Euskara Zerbitzuaren "Euskaraz Bizi" kanpainako kamiseta jantzita.


Donostiak adingabeen dentsitate eremuen mapa bat egin du, irteerei begira

Mapa horrek adierazten du zenbat adingabe dauden espazio publikoko hektarea bakoitzean eta eremu bakoitzean, jakin ahal izateko zein diren kaleetan haurren presentzia handiena izan dezaketen puntuak.

Donostiako Udalak "arduraz eta zentzuz" jokatzeko eskatu du, adingabeen irteerak ezarritako irizpideak urratzen dituen egoerarik sor ez dezan. Aldi berean, Udal Informazio Unitatearen eskutik, hiriko eremu guztien mapa bat egin du, adingabeen dentsitatea erakusten duena, eskuragarri dagoen espazio publikoaren proportzioan.

Mapa horrek adierazten du zenbat adingabe dauden espazio publikoko hektarea bakoitzean hiriko eremu bakoitzean, jakin ahal izateko zein diren kaleetan haurren presentzia handiena izan dezaketen puntuak.

Igandetik, apirilaren 26tik aurrera, konfinamendu neurrien arintze fasearen barruan, haurrek kalera irteteko baimena izango dute. Heldu batek lagunduta 14 urtetik beherakoak paseatzera irten ahal izango dira. Udalak irteera hauek erantzukizunez eta modu arduratsuan egiteko deia egin nahi die gurasoei/arduradunei eta gogorarazi du, esaterako, helduen ardura dela irteerak modu egokian egitea eta ezarritako neurriak eta irizpideak errespetatzea.

Baita, haurrak heldu batek lagunduta irtengo direla: gurasoak edo euren etxean bizi den heldua izan daiteke, eta gehienez ere hiru haur batera.

Egunean behin eta ordubetez atera ahalko dira. Etxetik gehienez kilometro bateko eremuan. Ordutegiari dagokionez, goizeko 09:00etatik gaueko 21:00etara irten ahal izango dira. Jende-kontzentrazioak ekiditeko, irteerak modu mailakatuan planifikatu behar dira egunean zehar, jende gehieneko orduak eta joan-etorri gehien dauden tarteak saihestuz.

Bestalde, haur parkeak itxita daude eta eremu komunak ezin dira erabili. Hala ere, haurrek jostailuak, bizikleta, patinetea edo baloia atera ahalko dituzte, baina ezingo dituzte beste haurrekin partekatu.

Azkenik, hiriko hondartzak eta parkeak (Aiete, Urgull, Cristina Enea edo Ametzagaina) itxita daudla gogorazi du Udalak, eta, beraz, ezin izango dira erabilera eta aisialdi guneak izan.


Azpeitiarrak euskara hizpide hartuta Info7 Irratian

Azpeitiar kolaboratzaile berriak ditu hasi berri den ikasturtean Info7 Irratiaren Gureaz blai saioak. "Euskaldunak aktibatzeko irratsaioa" da Nekane Zinkunegi errezildarrak eta Ainhoa Lasak gidatzen dutena. Saioaren ataletako bat da Egin kontu: hainbat kolaboratzailek, euskara eta euskararen gainekoak hizpide hartuta, euren iritzia ematen dute bertan.

Eta kolaboratzaileen zerrenda horretan bi azpeitiar daude. Alex Artzelus da bata; hark egin du aurreneko kolaborazioa. Egin kontu-n hitz egingo duen beste azpeitiarra Eneritz Albizu da; irailaren 23an egingo du estreinako ekarpena.


Fusilatuen senideek Nafarroan bi hilobi zabaltzeko baimena lortu dute

Hurrengo asteetan diru-laguntzak lortzeko deialdia abian jartzea onartuko dute gozpuzkiak hilobitik ateratzea eskatuko duten frankismoko fusilatuen familientzako.

Lantzen eta Olaben udalerrietan 1936an hildakoen bi hilobi kolektibo zabaltzeko foru-baimena eman du Roberto Jimenez Nafarroako Gobernuko presidenteordea eta Presidentetzako, Administrazio Publikoetako eta Barne saileko sailburuak.

Erabaki horren bitartez, Nafarroako Gobernuak Nafarroako Fusilatuen Familien Elkarteak egindako eskaera bideratu du. Elkarteak frankismoaren biktimen gorpuzkiak aurkitu eta berreskuratu nahi ditu Hilobitik Ateratzeko Nafarroako Protokoloari jarraituta.

Baimen horrek Vianako Printzipea elkartearen eta koordinaziorako batzorde teknikoaren aldeko txostenak jaso ditu.

Protokoloa eta diru-laguntza

Nafarroako Gobernuak duela gutxi onartu zuen gorpuzkiak hilobirik ateratzeko protokoloa horrelako prozesuak arautzeko. Ondorioz, Nafarroan ezin izango dute hilobirik ireki inolako kontrolik gabe.

Hurrengo asteetan diru-laguntzak lortzeko deialdia abian jartzea onartuko dute gozpuzkiak hilobitik ateratzea eskatuko duten frankismoko fusilatuen familientzako.


Gizarte Politiketan 8 milioi inbertituko ditu urtero Foru Aldundiak

Urtero, Gipuzkoako ekonomia suspertzeko 50 milioi inbertituko ditu Foru Aldundiak, eta horietatik zortzi Gizarte Politiken arlorako izango dira, 11 neurri zehatz aurrera eroateko. Horren berri eman dute gaur, egubakoitza, ahaldun nagusi Markel Olanok eta Gizarte Politikako diputatu Maite Peñak.

Gizarte politiketako ekonomia suspertzeko planak lau helburu nagusi ditu eta 11 neurri zehatz: Gipuzkoa kohesionatu eta lehiakorragoa, parte-hartzaile eta konprometituagoa, berritzaile eta adimentsuagoa eta sortzaile eta ekintzaileagoa lortzea du helburu plan honek.

Gipuzkoa sortzaile eta ekintzaileago bat egiteko helburuaren barnean, Diputatu Nagusiak Aukerability proiektua azpimarratu du. Gipuzkoako Foru Aldundiak Gureak eta KateaLegaiarekin batera garatuko duen proiektua izango da, Gipuzkoan desgaitasuna duten pertsonentzako lan aukerak sortzeko egitasmoa. 2.020. urte arteko epean, desgaitasuna duten pertsonentzako 550 lanpostu berri sortuko ditu ekimenak eta lan merkatura gerturatzeko erraztasunak emango dizkie 955 emakume eta 1.427 gizoni. Europar Gizarte Funtsaren barruan dagoen proiektu hau finantzatzeko, urtero 125.000 euro bideratuko Gipuzkoako Foru Aldundiak.

Gipuzkoa kohesionatu eta lehiakorragoa egiteko, 2016. urtean, egoitzetan, 234 plaza berri zabalduko dira eta 100 lanpostu berri sortuko dira. Zaintzaileen profesionalizazioa bultzatuko da.

Gipuzkoa parte-hartzaile eta konprometituago bat lortzeko helburuarekin, Aldundiarekin lan egiten duten enpresetan gizarteratze klausulak txertatu nahi ditu Peña diputatuak eta baita ezberdintasunak neurtuko dituen bazterkeriaren ebaluazio sistema propioa ere.

Gipuzkoa berritzaile eta adimentsuago bat egitea da planak jasotzen duen azken helburua. “Inguruko agente zientifiko-teknologikoekin elkarlanean arituko da Aldundia, gizarte zerbitzuen alorrean proiektu eta egitasmo berritzaileak garatzeko” azaldu du Peñak. Egitasmo berritzaileen artean Smart Home Living aurkeztu du: ”premian dauden pertsonentzako laguntza teknikoak garatuko dituen proiektu pilotua da eta gizarteratzea eta euren etxeetan denbora luzeagoan egotea ahalbidetu die”, azaldu du Diputatuak.


Zinta gaineko maratoi mistoaren munduko marka, Erandion apurtuta

Munduko marka apurtu zuten Erandion, pasa den uztailaren 22an, zinta gaineko maratoi mistoan. 2 ordu, 38 minutu eta 16 segundo egin zuten Jon Salvador bertoko atletak eta Andrea Medeiro, Janire Fernandez zein Ander Garcia kirolariek, elkartasun-proban. Era berean, Caixa Fundazioak 1.500 euro eman zizkion Creando Futuros EGK bizkaitarrari, Senegalgo Mbour hirian sortu duen eskola laguntzeko. Proiektu hori 2014an eta 2015ean, behintzat, babestu du Erandioko Udalak.


Ekain Lizarralde: "Bizi kalitate bikaina dute Australian"

Ekainek hamar hilabete eta erdi eman ditu etxetik kanpo. Australia, Indonesia, Vietnam eta Filipinetan barrena ibili da, Amaia bikotekidearekin batera. Errio bazterrean kontatu dizkigu bizitakoak.

Ederra esperientzia.

Halakoxea izan da, bai. Ikasketak amaituta, ez nuen karrerari loturiko lanik topatzen. Lan kaxkarrez nazkatuta, gehiegi pentsatu gabe, bidaia txartelak erosi genituen Amaia eta biok. Ederki ibili gara.

Aurreko urtetan oriotar dezentek egin bezala, zuek ere Avalon herritik hasi al zineten Australia ezagutzen?

Ez, Manlyn finkatu ginen gu hasieratik, Sydney-tik oso gertu dagoen herri batean. Bertan topatu genuen lana.

Erraz?

Hasieran ez. Iritsi eta lehen hiru astetan euri dezente bota zuen, eta ez zegoen mugimendu handirik. Gero, hostalean egindako lagun batzuen bidez, nahikoa erraz, bai.

Zertan?

Aurretik sekula mailu bat hartu gabea izan arren, igeltsero jardun nintzen. Itsasontzi txikiak lijatzen eta margotzen ere bai.

Aurreztutako diruarekin, furgoneta erosi zenuten.

3.000 eurotan. Hamabi urte zituen, eta 300.000 kilometro.

Azkar aurrezten da dirua han...

Kar kar kar! Eskulana nahiko ondo ordainduta dago: hogei euro inguru orduko. Lau hilabetez egin egin genuen lan furgoneta erosteko.

Manly-tik iparraldera jo zenuten, Cairns-era.

Ia 3.000 kilometro egin genituen gorantz. Kostatik, lau astetan, lasai-lasai. Cairns ingurua ez zitzaidan gehiegi gustatu, arrezife ezaguna ikusgarria den arren.

Gero hegoaldera, Melbournera.

Azkar jaitsi ginen Victoriako kostalderaino, lau egunetan-edo, urte zaharretan lagunekin Sidney-n egon ahal izateko.

Zerk harritu zintuen gehien Australian?

Bizi kalitateak, orokorrean oso ondo bizi dira. Inpresio hori ekarri dut bueltan.

Asia ere bisitatu zenuten.

Australiatik atera beharra geneukan, bisatua berritzeko. Bali, Vietnam eta Filipinetan izan ginen, motxila bizkarrean hartuta bazterrak ezagutzen. Zoragarria.

Ze asmo duzu orain?

Laster, Amaia eta biok Indiara goaz hiru asterako. Australian erosi genituen hegazkin txartelak, merke. Itzulera leuntzeko modu hona iruditu zitzaigun... kar kar kar!

Zein izan da bidaian zehar gehien entzun duzuen kanta?

Johnny Cashen You´re my sunshine.

Portzierto, furgoneta saldu al zenuten?

Bai. Gainera, ordaindutako prezioa baino 100 dolar garestiago. Primeran!


Burundako hitzen etxean

Koldo Zuazo Burundako hiztegia osatzen ari da, eta egitasmoa aurkeztu du Urdiainen, herriko besten bezperan. Bertako hizkera hobeki gorde den tokian mintzatu da proiektuaz.


Nazio eraikuntzarako beste urrats juridiko bat

Gorenak ebatzi du legezkoak direla Udalbiltzaren Partzuergoari emandako udal diru-laguntzak. Aldekoak izan dira aurreneko bost ebazpenak. Madril duela bost urte hasi zen helegiteak aurkezten

Espainiako Estatuak 2003an bide penaletik jo zuen Udalbiltza Euskal Herriko udal erakundearen aurka, Auzitegi Nazionalaren aginduz operazio bat eginda, baina auzitegi berak absoluzio epaia eman zuen 2011n. Handik bi urtera, berrantolatu egin zen Udalbiltza, baina estatuak segitu egin zuen haren kontra, «ekonomikoki ito nahian», Luis Intxauspe erakundeko lehendakariaren esanetan: 2014tik aurrera, Carlos Urkijo Espainiako Gobernuaren (PP) EAEko ordezkariak Udalbiltza Partzuergoari emandako diru laguntza publikoekin eta hitzarmenekin lotutako 45 helegite aurkeztu zituen EAEko Auzitegi Nagusian —udal eremukoak denak, Gipuzkoako Aldundiaren kontrako bat salbu—, baina bide hori ere itxi egin da, Espainiako Auzitegi Gorenak legezkotzat jo baititu, Udalbiltzak jakinarazi duenez.

Urkijok partzuergoaren estatutuen aurkako helegitea ere aurkeztu zuen bere garaian, baina eskaerak ez zuen aurrera egin judizialki. Ondorioz, Gorenaren erabakiekin ere, Udalbiltzak uste du juridikoki beste urrats bat egin duela nazio eraikuntzan segitzeko. «Euskal Herria udal alorretik eraiki eta nazio modura garatu dadin sortu zen Udalbiltza, duela kasik hogei urte, eta bide berberean pausoak ematen jarraitzeko asmoa du», adierazi zuen Luis Intxauspe erakundeko lehendakariak atzo, Donostiako udaletxean emandako prentsaurrekoan.

EAEko Auzitegi Nagusian aurkeztutako helegiteen kasuan, Urkijok berak hainbatean atzera egin zuen, eta auzitegiak azkenean hogei auzi izan zituen ebazteko. Guztietan Udalbiltzaren alde egin zuen, 2015ean. Urkijok, ondoren, haietako hamazazpi kasu eraman zituen Gorenera, kasazio helegiteak aurkeztuta. Gorena ere Udalbiltzaren alde ari da egiten: orain arte ebatzitako bost kasuetan, hari eman dio arrazoia, laguntzak legezkotzat jota, Joseba Compains Udalbiltzako abokatuak azaldu duenez. Atzo bertan jaso zituen azken bi ebazpenak.

Orain arteko bost kasuak

Aretxabaleta, Lezo, Eskoriatza eta Ezkio-Itsaso (Gipuzkoa) eta Aramaioko (Araba) udal laguntzak dira bost kasu horiek. Gorenak beste hamabi helegiteak apirilaren bukaerarako ebaztea espero du Udalbiltzako abokatuak, eta uste du ildo beretik joango direla kasu horietan ere erabakiak. Hauek dira beste hamabi kasuak: Pasaia, Zestoa, Zarautz, Astigarraga, Tolosa eta Berrobi (Gipuzkoa); eta Larrabetzu, Meñaka, Mañaria, Ajangiz, Ea eta Lekeitio (Bizkaia). Pozik agertu da Intxauspe: «Helegiteen bitartez, Udalbiltzaren izaera publikoa ukatzen zuten, partzuergoaren eraketa eta udalek parte hartzeko duten eskumen materiala ukatzearekin batera. Ikusi da egoki eratutako erakunde publiko bat dela Udalbiltza Partzuergoa». Udalbiltzak amaitutzat jo nahi du partzuergoaren kontrako «jazarpen judizialaren epe luzeegia».

1999ko irailean sortu zuten udalen nazio erakundea, EAJko, EHko, EAko, ABko eta independente ziren udal hautetsiek. Lizarra-Garaziko Akordioaren garaia zen, eta Bilbon egin zuten batzarra, Euskalduna jauregian. Lizarra-Garaziren hausturaren ondoren (2000), bitan zatitu zen udal erakundea, eta, handik urte gutxira, Auzitegi Nazionalak aginduta, ezker abertzalearen Udalbiltzaren aurkako operazioa egin zuten —EAJ eta EAkoak Udalbiltza-Udalbiden zeuden—. 2010ean hasi zen epaiketa, 22 auzipeturekin. 2011ko urtarrilean absoluzio epaia eman zuen Auzitegi Nazionalak.

2013ko martxoan berrantolatu zen Udalbiltza, batik bat Bilduko —besteak beste, EAkoak jada han zirela— eta EH Baiko kideekin, eta EAJren Udalbide duela bost bat urte desagertu zen. 2014an Udalbiltzaren aurkako beste bide judizial bati ekin zion Madrilek, helegiteekin. «Udalbiltzak, 1999an ibilbidea hasi zuenetik, Espainiako Estatuak ezarritako legearen eta injustiziaren zangotrabekin garatu behar izan du bere jarduera», deitoratu du Intxauspek.

Udal erakunde nazionalaren Kontseilu Nagusiak joan den urtarrilaren amaierako batzarrean onartu zuen urteko plangintza. Kasurako, Euskal Herriko lurraldeen eta komunitateen arteko elkar ezagutzea eta kohesioa indartu nahi du. Partzuergoko kideen kuotak, udal laguntzak eta lankidetza hitzarmenak dira haren iturri ekonomiko nagusiak.


Bederatzi doinu etzi, txistu eta tronpeta hotsekin

Hernaniko Txistulari Bandak kontzertua emango du igandean, 13:00etan Milagrosa kapilan.

Bederatzi pieza joko dituzte bi tronpeta-joleren laguntzarekin: Jolin-Jolan, Triste bizi naiz eta, Alkate soinua, Kainoietan, Fandango-Arin arin, Nafarroako hiru dantza, Bolero eta polka xumea, Behin batean Loiolan eta Xaxu konfiterua.


Alumigraf, aluminiogintzan eta errotulazioan aritzen den enpresa

Iker Aldalur Alumigraf-eko gerentea izan da Mezularian.

'Made in Basque' tartean, Donostian dagoen Alumigraf enpresa ezagutu dugu. Aluminiogintzan eta errotulazioan aritzen den enpresa horretako Iker Aldalur gerentearekin hitz egin dugu.


Zabaldu zure ‘Beldur Barik Jarrera!’

Zortzigarren edizioa hartuko du aurten Beldur Barik Jarrera! lehiaketak. Emakundek antolatuta, emakumeek jasaten duten bereizkeria egoerei aurre egiten dioten neska-mutilen arte adierazpen mota oro onartzea, baloratzea eta bultzatzea dauka helburu lehiaketa honek.

Euskarria eta irizpideak

Edozein adierazpen artistiko onartuko da, baldin eta ikus-entzunezko euskarrian aurkezten bada. Bestalde, positiboki baloratuko da bai euskararen erabilera, bai azpitituluak sartzea entzumenezko aniztasun funtzionala duten pertsonen sarbidea errazteko.

Parte hartzeko, bi kategoria

Euskal Autonomia Erkidegoan bizi edota ikasten duten 12-26 urte bitarteko gazteek hartu dezakete parte. Eta, horretarako, bi kategoria daude: 12-17 urte bitartekoak lehen kategorian sartuko dira; 18-26 urte bitartekoak, aldiz, bigarrenean.

Aipatu behar da, talde barruan 18 urtetik gorako norbait egonez gero, proiektua zuzenean bigarren kategoriara pasatuko dela. Eta, bestalde, 18 urtetik beherako parte-hartzaileek dagokien eranskina bete eta aurkeztu beharko dutela.

Hiru proiektu, gehienez

Pertsona edo talde bakoitzeko, gehienez, hiru proiektu aurkeztu ahal izango dira. Horrez gain, lan guztiak ikus-entzunezko formatuan aurkeztu beharko dira, Youtube edo Vimeo plataformetarako esteka erraztuz. Eta, gehienez, 5 minutu izango ditu lan bakoitzak.

Epeak, eta sariak

Zabalik dago lanak aurkezteko epea, eta azaroaren 13an gaueko 00:00etan itxiko da.

Sariei dagokienez, lehen eta bigarren kategorietako saria 500 eurokoa izango da; lehen eta bigarren kategorietako aipamen berezia 300 eurokoa; eta, ikus-entzunezko ekoizpen onenari eta parte hartzeari sariek 300 euroko ordainsaria izango dute.

Gainera, lehiaketa orokorrean aparte, aurkeztutako lanak udalerriko lehiaketa lokalean ere parte hartu ahal izango du (kontuan hartu udalerri guztiek ez dutela lehiaketa lokala antolatzen).

Informazio gehiago: www.beldurbarik.org, beldurbarik@gmail.com; harremanetarako: 688 733 497.


Lapurretan egin dute Intxixu Pub-ean

Lapurrak lehiotik barrura sartu dira eta hurrengo egunerako gordeta zuten dirua eraman dute. Apustu-makina, berriz, lehiotik atera dute eta ibaian azaldu da zabalduta.

Lapurrek lehioa babesten zuten barroteak askatu dituzte eta kristala apurtuta sartu dira barrura. Kaxako dirua eramateaz gain -300 bat euro-, tragaperrasa apurtu eta apustu-makina atera dute lehiotik. Azken hau udaltzainek atera dute ibaitik, Txoko parean, eta bertan dago oraindik. Makinak sekulako pisua omen du eta horregatik uste dute pertsona bat baino gehiagok parte hartu dutela lapurretan.

Jabeek goizeko 08:30ean pasatu diote abisua Ertzantzari eta 09:00etatik aurrera ertzainek aztarna bila jardun dute.


'Xora' zubereraz eginiko filma martxoan estreinatuko dute

Barton Films banaketa taldeak ehundik gora euskarazko film jaso ditu bere katalogoan.


Itsas-mailaren igoeraren ondorioz gehien kaltetuko diren hiriak

Euskal ikerlariek ohartarazi dutenez, Guangzhou, New Orleans, Bangkok eta beste hainbat hiri kinka larrian izango dira 2050. urtean.

BC3 Basque Centre for Climate Change – Klima Aldaketa Ikergai zentroko ikerlariek ohartarazi dute 120 hiritan premiazko neurriak hartu behar direla, 2050. urtean uholde handiak egon daitezkeelako eta kalteak oso larriak izango direlako. AEBn, Asia ekialdean eta Afrikan daude hiriok.

Ibon Galarraga, Luis Maria Abadie eta Elisa Sainz de Murieta euskal ikerlarien esanetan, 2050 urterako kalte larrienak izango lituzkeen hiria Guangzhou (Txina) da, Environmental Research Letters aldizkarian publikatu dutenez.

Zoritxarreko zerrenda horretako bigarren postuan New Orleans (AEB) dago. Ondoren, Asiako hego-ekialdeko zenbait hiri daude: Bangkok (Thailandia), Mumbai (India) eta Kalkuta (India).

Europan, oro har, denbora gehiago izango dute itsas-mailaren igoeraren mehatxuari aurre egiteko, Rotterdamen (Herbehereak) izan ezik.

Hauek dira kalte handienak izango dituzten 20 hiriak:

1. Guangzhou (Txina)

2. New Orleans (AEB)

3. Bangkok (Thailandia)

4. Mumbai (India)

5. Calcutta (India)

6. Osaka-Kobe (Japonia)

7. Alexandria (Egipto)

8. Tianjin (Txina)

9. Shangai (Txina)

10. Guayaquil (Ecuador)

11. Tokyo (Japan)

12. Shenzen (Txina)

13. Hai Phòng (Vietnam)

14. Nagoya (Japonia)

15. Ho Chi Minh City (Txina)

16. Boston (AEB)

17. Zhanjiang (Txina)

18. New York (AEB)

19. Surat (India)

20. Miami (AEB)


Ostegun iluntzean erromeria izango da Aristerrazun

Astiazaran eta Andonegi trikitilariek eskainiko dute saioa azaroaren 1an, Aristerrazun

Ostegunerako, Santu Guztien Egunerako, Aristerrazun erromeria antolatu dute. Astiazaran eta Andonegi trikitilariak igoko dira oholtza gainera, 18:30etik 21:03era, eta Andatzako Erromeri Elkartea herritarrak hitzordura gonbidatu ditu.