Gotzon Iparragirre: "Anaiak ez du iraingo hiru hilabete isolamenduan, kezkatuta gaude"

«Ibon Iparragirrek ez du hiru hilabete isolamendu egoeran iraungo; okerrena gertatu ahal denaren beldur gara». Ibon Iparragirre preso politiko ondarrutarren egoera salatzeko hitz horiek erabili ditu haren anaia Gotzon Iparragirrek.

Anaiari etxe kartzela ezartzeko premia aldarrikatu du Iparragirrek. «Aurretik ere zer edo zergatik zuen etxe kartzela ezarrita. Gaixorik dago, eta ezin da espetxean egon; 100.2 artikulua ezarri behar diote berriro», gaineratu du, guztiz kezkatuta. Halaber, kartzelako ziega txukuntasunez ez edukitzea arazo kognitiboengatik dela azaldu zuen. «Bisitan joatea baino besterik ez dago haren egoera zein den ikusteko. Ezin du irakurri, ez ditu paperak bereizten, eta medikuek narriadura kognitiboa duela berretsi dute. Hau guztia mendeku politika baten emaitza dela uste dugu. Bere aurkako kanpaina bat egiten ari dira».

Iparra Galdu Baik plataformak jakitera eman duenez, «Navalcarneroko espetxeko funtzionario batek sabelean ukabilkada bat eman zion barikuan, eta lurrean arnasik barik utzi zuen Iparragirre». Ostean, larriki gaixorik dagoen preso politiko ondarrutarra isolamenduan sartu dute datozen hiru hilabeteetarako.

Iparra Galdu Baik plataformak jakitera eman duenez, “Navalcarneroko espetxeko funtzionario batek sabelean ukabilkada bat eman zion barikuan, eta lurrean arnasik gabe utzi zuen Ibon Iparragirre“. Ostean, larriki gaixorik dagoen preso politiko ondarrutarra isolamenduan sartu dute datozen hiru hilabeteetarako.

Erasoaren aitzakia Iparragirrek ziega txukun ez izatearena izan zela esan diote plataformako kideek Naiz-i. “Gertukoek esan dutenez, egoera hori ematea litekeena da, bere gaixotasunaren ondorio zuzena baita gauzak nahastea, bai arlo fisikoan zein sikikoan», dio komunikabideak.

Erasoaren ondotik, atzo, igandea, isolamenduan sartu zuten preso ondarrutarra eta bertan hiru hilabetez egongo dela jakitera eman dute plataformako kideek. Egunean 23 ordu ematen ditu ziegan eta ordubeteko baimena du patiora irteteko.


Agertokia, gudu zelai

Beñat Axiarik eta Didier Lasserrek lirismoa eta indarra uztartu dituzte Errobiko Festibalaren bigarren gauean, eta Emile Parisien saxo jotzaileak borroka bat balitz bezala heldu dio kontzertuari, guardia eta eraso keinuak eginez.

Gaueko emanaldia da Errobiko Festibalaren une ikusgarriena, baina badira egun osoan beste hainbat ekitaldi: mendi txangoak, non parte hartzaile guztien artean aurretik programatua ez zegoen zerbait pitz litekeen, baten musikaz eta bestearen poemaz edo mugimenduez… Lekuek eta uneek hartzen dute pisu nabarmena, eta hor sortzen denak beti du leku eta une horrekin zerikusi berezirik. Eta hori bera da goizero sortzen den mintzaldi-ikusgarrian: mintzakideak nahiz entzuleak unean-unean dira gonbidatuak gai bati atxikitzera, eta ikusteko beti bertatik sor litekeena. Joan den ostiraleko gaia kultur sormena zen, baina heriotzaz eta birsortzeaz aritu ziren bertaratutakoak, Euskal Herriaren dolurako zailtasunez edo Bilboko biziberritzearen gibelean suertatzen ari den mundu oso baten suntsipen fisiko eta kulturalez (Ibai Etxezarraga), edo Aljerian eta Afrika osoan bizi den kinkaz (Camel Zekri). Poesiak eta musikak ere badu lekurik elkarrizketan eta, Rene Char eta Attila Jozsef izan ziren oraingoan euskaraz eta frantsesez gonbidatuak: «Mundu honetara jaurtia izan bazara/ hobe duzu zazpi bider jaiotzea…/ Sei kume daude negarrez, baina ez da nahikoa:/zuk zeuk behar duzu izan zazpigarrena».

Arratsaldean, musika nagusitzen da, gaueko kontzertu hirukoitzerantz. Ostiralekoaren lehen uneak Beñat Axiarik (kantua) eta Didier Lasserrek (perkusioa) bete zuten, kontzertu labur bezain intentsuan. Axiari musikari lagun anitzekin aritua da urteetan, talde eta proiektu arruntetan, eta, horrela segitzen du egun ere, baina bikotea osatzean perkusio-maisuak ditu kide kutunenak. Hori da Ramon Lopezekin sortzen duena, eta antzeko zerbait gertatzen zaio Didier Lasserrekin. Maisuok badute indarra, baita lirismoa eta, guztien gainetik, bateriarekin orkestra oso batek duen giroak sortzeko gaitasuna. Instrumentu totala bihurtzen da hori, nola Beñaten ahotsa bera, hala bien arteko uztarketa, erabatekoa. Hitzik gabeko inprobisazio basatiekin abiatu eta burutu zuten emanaldia; tartean Abbey Lincoln-en hasierako As Tender As a Rose edo Herniette Aire-ren Egiaren egarriz poemaren gainean egindako pieza. Beti harritzen du entzulea Beñatek bere joko kromatiko eta erritmikoekin, eta gero eta askeago sumatzen zaio musikaren itsasoan.

Emile Parisien laukotea

Bigarren kontzertuak jazz garaikidean meritu propioz nabarmentzen ari den gazte handi bat ezagutzeko parada eman zien hara bildutakoei. Axiari eta Lasserreren dohainez aritzean haien instrumentuek osotasun musikala sortzeko gaitasuna aipatuta, zer esan Emile Parisienen saxoei buruz? Musikaz hitzen bitartez ezinezkoa denez, haren jotzeko eraz aritu behar, hasieratik erakutsi zuen manera propioaz: borrokalari baten gisan hartzen du saxoa, eta haren postura eta mugimendua halako batena da. Haren kontzertuaren lehen partea borroka baten sekuentziatan irudika liteke: hanka bat aurrean eta bestea sendo atzean beti, eta atzetik aurrera jaurtikia lirudike haren mugimendua, haren instrumentuaren hotsa. Nocturne girokoa izan zen lehen pieza, urrutitik arreta osoz begiratzen den gudu zelaira doan borrokalariak egiten duen otoitza edo konjuru baten antzekoa. Ondoren, borroka saihestu ezin duenaren autoafirmaziozko ahal erakusketa; zango aurreratuekin gorputza babestuz eta, saxo sopranoa arma bat balitz bezala, guardiazko eta erasozko keinu etengabeak gauzatuz.

Aldean zituen bere musikari laguntzaileak: Julien Touery (pianoa), Yvan Gelugne (kontrabaxua) eta Julien Loutelier (bateria), bere jardunarekin bat egiten, baina hirugarren piezaraino ez ziren nabarmendu, Parisienek jokoan zegoen bataila erabakita zegoen momentura arte borrokara sartzen utzi izan ez balitu bezala. Horien artean, Touery nabarmendu beharko litzateke, berez instrumentu osoa den pianoari eragin zion joko tinbriko eta erritmiko guztiengatik.

Erabakia zen borroka, onartuak zauriak, erailak fantasmak… eta ozeano handi bat zabaldu zen orduan, non gerlari haiek barneratzen ziren beren buruari galdezka bizi izandako hura benetakoa hala ametsezkoa izan ote zen. Bigarren kontzertu bat abiatu zen orduan, denboraren neurria urratu zuen lehen tarte hura iraganda. Saxo tenorraren tonu grabeagoek zuzendua, borroka izan zena dantza eta ospakizuna bilakatu zen bigarren zati honetan. Orduan zabaldu ziren instrumentista guztien ahalak, eta gainezka datorren ibai bizkor eta agortezin baten antzekoak ziren. Gogoetarako uneak bezala, ospakizun ero baterako, elkar besarkatzeko edo begiak itxita bakartzeko.

Dena aldatu zen gauaren hirugarren emanaldirako, agertokia nahiz musikariak. Entzule izateari utzi, eta dantzari bilakatu zen jendea orduan, Brasilgo ipar-ekialdeko jai giroko musika alaiarekin. Musikari brasildarrez nahiz europarrez osatua eta Fawzi Berger-ek zuzentzen duen Forro da Lua taldeak bideratu zuen aldaketa, Brasilen bertan bezala. Martxaz gainezka eta forró-ak berezko dituen kadentzia errepikakor eta inguratzaileekin korapilatu zuten gaua, eta gero jendeak ez zekien zein ordu zen oheratu zenerako.


Zumaiakoko preferenteek larunbatean eta ohorezko erregionaleko neskek igandean jokatuko dituzte norgehiagokak

Preferenteeek Aita Marin jokatuko dute larunbatean arratsaldeko 17:30etan eta ohorezko erregionaleko neskek igandean, ordu berean, Zarautzen jokatuko dute. Horrez gain, futbol eskolako norgehiagokak ere jokatuko dira.

Gainontzeko norgehiagokak kartelean;


Tabakismoaren kontrako kanpaina abiaraziko dute badiaren inguruko herrietan

Azken urteetan erretzaileen kopurua jaitsi bada ere, tabakismoaren aurkako borrokan jarraitu nahi du Gipuzkoako Osasun Publikoko Zuzendariordetzak. Horretarako kanpaina bat jarri du abian, Gipuzkoako Osasun Eskualdearekin batera. Errenteria-Oreretako, Pasaiako, Lezoko, Altzako eta Bidebietako oinarrizko osasun eremuetan hedatuko dute, gehienbat, tabakismoaren kontrako mezua.

Kanpaina hori aurrera eramateko osasun eta gizarte eragileekin lan egingo dute, hala nola, farmaziekin, odontologoekin, Osalanekin edo eremu horietako eskoletako ikasleekin. Horretarako, herri horietako alkatetzekin zein Hezkuntza Sailarekin harremanetan jarri dira.

Gehienbat gazteekin egin nahi dute lan, eurengana iristeko zailtasun handiagoa dagoelako. “Ikasleak 11 urtetik 16ra bitartean hasten dira erretzen, medikura gehiegi joaten ez den populazio sektorea da, eta ez da erraza beraiengana betiko komunikabideak baliatuta iristea”, onartu du osasun zuzendaritzaordeak.

Horregatik, ikasleak eurak izango dira tabakismoaren kontrako kanpainaren identifikazio elementua egiteko ardura izango dutenak. Hala, hedatuko diren mezuen egile izango dira ikasleak, “informazio eta komunikazio teknologiak eskaintzen dituzten baliabideak erabilita”, azaldu duenez.

Lehiaketa

Ikasleek landuko dutena Hobe erre gabe lelopean egingo dute, eta elementu bisual bat osatuko dute. DBHko ikasleek har dezakete parte bertan. Lanak aurkezteko epea datorren urteko azaroaren 30era arte luzatu dute. Sarien artean PSP Vital, iTouch edo iPod mini bezalako gadgetak daude.

Ez da egingo duten lehiaketa bakarra izango. Izan ere, datorren ikasturteko lehen hiruhilekoan sakelako telefonoekin egindako bideoen lehiaketa egingo dute, lelo eta sari berberekin. Bideo horiek Youtuben jarriko dituzte gero.

Ohitura aldaketak

Euskal Autonomia Erkidegoan orain dela bost urte osasunaren gaineko inkesta egin zuten. Emaitzen arabera, Gipuzkoan gizonen %29k erretzen du, eta emakumeen %21ek.

Gazteen artean, hala ere, sexuen ikuspuntutik, ohitura aldatzen ari da. Horrela, 16 eta 24 urte bitarteko nesken %27,5 da erretzailea, eta mutilen %23. Erretzeko ohitura uztaraztea da kanpainaren muinetako bat.


C.C. BURUNDA TxE

Aste bukaera bikaina "QUESOS ALBENIZ" taldeko txirrindulariek eskeini digutena.

Larunbat goizean Murgian, Arabako erlojuaren aurkako txapelketan parte hartu zuten eta bikain ibili.

Kadete mailan Unai Aznarrek 4ª, Iker Mintegik 11ª eta Unai Villalobosek 18ª bukatu zuten. Junior mailan Ailetz Lasak 5ª eta Josu Jakak 25ª amaitu zuten

Igande goizean Atarrabian juniorrak eta bigarren mailako kadeteek izan zuten lasterketa eta hemen Ailetz Lasak 2ª, Unai Villalobosek 35ª eta Hodei ZIak 46ª bukatu zuten, 9ª geratuz taldeen sailkapenean.

ZORIONAK DENEI ! !!! !


Sei bikote lehian aurtengo Santa Ana Pala Txapelketan

Aste honetan jokatu dira 2017ko Santa Ana Pala Txapelketako lehenengo bi jardunaldiak. Sei bikotek eman dute izena aurtengo edizioan, eta elkarren kontra jokatu beharko dute bitan. Squash Txapelketaren finalak, berriz, bihar jokatuko dira.

Santa Ana Pala Txapelketa ere martxan da dagoeneko. Aurtengo edizioan sei bikotek eman dute izena. Euren artean jokatuko dute lehenengo fasean, eta lau onenek finalerdiak jokatu ahal izateko txartela eskuratuko dute.

2016ko irabazle Xenki Astiazaranekin eta Iñigo Arluziagarekin batera, beste hiru bikotek eta bi hirukotek parte hartuko dute. Hiruko taldeek partiduro hautatu beharko dituzte jokatuko duten bi palistak.

Hauek dira 2017an txapelaren bila arituko diren bikote eta hirukoteak: Xenki Astiazaran-Iñigo Arluziaga; Jon Pagola-Jesus Ferreira-Alain Etxebeste; Egoitz Salsamendi-Endika Gartzia; Josu Iparragirre-Fernando Martin; Gari Arteaga-Aitzol Irazustabarrena- Axular Iparragirre; eta Haritz Urkia-Jon Pello Artetxe.

Jadanik bi jardunaldi jokatu dituzte bikote guztiek. Final nagusia, ohi bezala, Loidibarren pilotalekuan jokatuko da Santa Ana egunez.

Squash txapelketa, azken txanpan

21 jokalarik eman zuten izena aurtengo Squash Txapelketa Sozialean. 11 jardunaldi jokatu ostean, seik soilik egin zuten aurrera: Iker Cañedok, Gorka Arretxek, Kinin Calvok, Xabier Azaldegik, Iñaki Garciak eta Imanol Olaizolak.

Bihar jokatuko dira aurtengo finalak. Lehenik, 15:00etan, kontsolazio faseko irabazlea nor den erabakiko da. 16:00etan, berriz, hirugarren eta laugarren posturako lehiatuko dira. Neurketa hori bukatu bezain laster hasiko da final handia.

Padel eskolako ate irekiak

Aurten hasi du bere ibilbidea Padelo klubak, oso emaitza onekin. Datorren urtera begira, herriko gaztetxo gehiagok izena eman dezaten nahi dute. Padel eskolako ate irekiak antolatu dituzte hilaren 26an eta 27an.

Aurrebenjaminetatik hasita, junior kategoria arteko guztiak gonbidatuta daude. Hau da, 1999 eta 2010 urteen artean jaiotako guztiak. Interesa dutenek izen-abizenak eta telefonoa bidali beharko dituzte lasarteoriapadel@gmail.com helbidera.

Bestalde, Ander eta Joseba Rekondo anaiek Gipuzkoako 1go mailako txapelketa irabazi zuten Mons kiroldegian (Donostia).


Eskaintza berriak azokan

Lau kilo eta erdiko udaberriko aza eraman du Maria Jesus Mujikak azokara

Feria salmentaz haratago doan asteroko elkargunea dela askotan azpimarratu izan dugu, eta atzokoak ere adibide ugari eskaini zizkigun. Goienetxe fundaziokoek postua jarria zuten, hilero bezala. Aste honetan, ordea, bazen beste egitasmo bat ere: Nepaleko herriarekiko elkartasunean, Jakintza ikastolako ikasleena. DBHko 4. mailako 15-16 urteko gaztetxoek postua jarri zuten udaletxe aurrean, dirua biltzeko asmoarekin. Paula de Juanek eta Elena Zubiaurrek azaldu zutenez, «Mundua hobetzeko aktibitateak proiektuaren barnean zer egin pentsatzen ari ginela lurrikara hau izan zen. Honi heltzea pentsatu genuen. Ikasleen artean etxean zituzten jostailuak ekartzeko deia egin genuen eta gaur oso prezio txikitan salgai jarri ditugu».

Gainontzean, produktu berrien zerrenda ere oparoa izan da aste honetan. Lehen lekak ekarri zituzten, luzea edo parrakoa (6 euroan kiloa) eta motza (4,50). Piper eskaintza handitzen ari da astetik astera, eta orain artekoei Italiar gozoa gehitu zaie (4 euro/ Kg). Erremolatxa (1,20an sorta)

, luzokerra (0,80 bakoitza), perrexil heze edota apio sortak ere (0,50 bakoitza) salgai ziren.

Fruituei dagokionean, berriz, Aramako Arantxa Zurutuzaren mahaia dotore ageri zen, andere mahats, mugurdi, ahabi eta marrubi zuria zituela.

Patata eta baratxuri berria, tipula, uraza eta kuiatxoak, gero eta gehiago ageri dira. Aldiz, ilarra eta baba urritzen ari dira. Udaberriko ziza beste urtetan baino gutxiago dago, eta kanpoko zizahori, onddo eta marasmioek osatzen zuten eskaintza.

Lau kilo pasako aza

Atentzioa ematen zuen Baliarraingo Maria Jesus Mujikak ekarritako udaberriko aza erraldoiak. Lau kilo eta erdi pasa pisatzen zituen. Hala zioen Mujikak berak: «Gustura egon da nonbait, gertu eta momentu berean aldatutako beste batzuk txiki txikiak geratu dira».


Euskararen Eguna prestatu dute urriaren 13rako

Eskulan erakusketa, bazkaria, herri kirolak eta dantzaldiak izanen dira

Urteroko ohiturari hutsik egin gabe, larunbat honetan zortzi, hilak 13, eginen da Euskararen Eguna. Horren harira, egun osoko egitarau zabala prestatu dute goizetik hasita. 11:00etatik aurrera herriko artisauen lanak ikusteko modua izanen da, egurra, jertseak, zeramika eta beste gaiak nola lantzen diren. 12:00ak aldera joaldunek herrian barna euren itzulia eginen dute. 14:30ean herri bazkaria eginen da Zubeldia eta Lizaso bertsolariekin. 17:00etan herri kirolak izanen dira ttikientzako eta 20:30etik aurrera Lamiak taldearekin dantzaldia izanen da. Egunari behar bezalako segida emateko, gauerditik aitzinera Jalisko Band taldearekin dantzaldia izanen da plazan. Hortik aurrera norberaren esku egonen da noiz arte luzatu besta.


Mirentxu Lako: «HZk 'Zazpiak bat' gauzatuko du»

Mirentxu Lakok HZko ordezkari nagusi izateko abiatu zuen lana Iparraldean eta ustekabean Euskal Herri osora zabalduta ikusi du bere burua. HZk, ilegalizazioaren gorabeherak gorabehera, betiko martxari eusten diola azpimarratu digu Lakok. Hauteskundeen atarian, HZren apustuaren berri eman digu.

Europan zer gai lantzea duzue helburu?

Lau helburu ditugu. Bata, ekainean sinatuko den Europako konstituzio berrian zuzenketak egitea. Izan ere, konstituzio berriak dio estatuek bakarrik osatuko dutela Europa. Lehen aldiz paperean emana da argi eta garbi, hitzetan jarrita, estaturik gabeko nazioei ez zaiela utziko lekurik gehiago, ez direla existitzen, nolabait. Puntu hori zuzendu behar da, estaturik gabeko nazioek ere toki bat hartu behar dute, harremanetan sartu Europako beste eragile guztiek bezala. Horretarako, autodeterminazio eskubidea aldarrikatu behar da, errespetatua eta aplikatua izan dadin. Bigarren arloa soziala da. Eguneroko bizitza hobetzeko programa garatzea, alegia, bai sozialki, bai ingurumenaren aldetik. Euskal hiritar eta Europako hiritar guztiei bermatu behar zaizkie eskubide sozialak. Hirugarren helburua nazioartean kokatzen dugu. Europan badira beste populu batzuk, hori da hain zuzen interesgarria, eta nazioartean elkartruke bat bada. Baina eraikitzen ari diren Europa ez da populuen arteko elkartasunean oinarritzen, eta guk beste Europa eredu bat defendatu nahi dugu. Ez dugu Europa baztertzailerik nahi, zentzu guztietan. Ez dadila hizkuntza ofizialetara mugatu eta denen aniztasuna kontuan har dezala nahi dugu. Laugarren helburua Europa demokratikoa defendatzea da. Nola ez defendatu, ilegalizazioaren aitzinean! Ilegalizazioarekin kontraesanean dira bete-betean Europako estatuak. Herritarren Zerrenda legala da Europan eta Euskal Herrian ûIparraldean legala baitaû, Espainia da ilegalizatu duena. Eta bi estatuetan Herritarren Zerrendak proiektu bera adierazten du, beraz, horrek erran nahi du Espainian badela defizit demokratiko nabarmena.

Zein alderdi ditu lagun HZk?

Iparraldean Akitania eskualdean aurkezten gara eta eremu horretan harremanak lantzen ari gara, bereziki okzitandarrekin eta beste mugimendu alternatibo batzuekin. Beraienarekin batera, auzoz auzo eta etxez etxe bana dezakete gure boz-papera. Horrelako ekimenak abiatu ditugu honezkero.

Frantziako eta Espainiako estatuetan jasoko dituzuen bozak nola zenbatuko dira?

Iparraldeko hiru probintzietan bozak egoera normalizatu batean kontatuko dira. Hegoaldeko lau probintzietan nola kontatuko duten, herriko etxeen jarreraren arabera ere izango da. Komunikabideekin ere gauza bera gertatzen da. Euskal Telebistaren esku dago kontuan hartzea jendeak bozkatzen duena edo emaitzak ez aurkeztea, ehun milaka jendek bozkatu ez balute bezala. Guk webgune bat dugu martxan ûwww.herritarren-zerrenda.orgû eta herritarrek bertan izango dituzte eskura gure oinarriak eta boz-paper legalak.

Sarri erraten da gure botoa sinbolikoa dela, eta ez da horrela. Sinbolismo hutsagatik ez ginateke aurkeztuko. Europari zazpiek bat egindako herri librea oihukatzea helburu zehatza da. Gainera, aukera paregabea da, denok elkarrekin egun berean bozkatuko dugulako. Ez da sinbolikoa, ezta utopikoa ere. Ikusi besterik ez dago nola sortu ziren Ikastolak hemen orain hogei urte: bost haurrekin ireki ziren lehen ikastolak, ezagupenik gabe, arrunt utopikoa irudi zuen. Arlo sindikalean ere gauzak planteatzen hasi dira, eta uste dut arlo elektoralean hau dela hastapeneko bidea. Alegia, zazpiek bat eginda funtzionatzeko eragitea. Horrek bere fruituak ekarriko ditu ondoko urteetan. Baina abertzale fronte osoak funtzionatu eta agertu behar du Europan horrela. Nire ustez, hori da aterabidea.

Zenbat boto dituzue helburu?

Kontu handiz ibili behar da aitzin iritziekin. Nahiago dugu zuhur jokatu eta gai hori biharamunean aztertu, denok elkarrekin. Baina jadanik Iparraldean 1.000 herritarrek, arlo eta sentsibilitate politiko desberdinetakoek, bere sostengua erakutsi digute, gure zerrendak "Zazpiak bat" gauzatzen duelakoan.

Ikuspegi nazionalaren bidean

«Nahiz eta Herritarren Zerrendak bi legedi errespetatu dituen hastapenetik, bi bozka zerrenda aurkeztuz, bakarra da edukian. Funtzionamendua edo dinamizazio sistema ere lehengoa da, herrika eta probintziaka lan egiten dugu, baina ikuspegi nazionalarekin".

Espainia zuzenbidezko estatu badaezpadakoa

Espainiako Auzitegi Gorenak, bigarren aldiz, debekatu du euskal herritar multzo batek aurkeztutako hautagai-zerrenda. Iazko maiatzaren udal eta foru hauteskundeetan AuBren zerrendak baliogabetu zituen arrazoi berberarengatik: Batasuna alderdi ilegalaren oinordekoa delako eta Batasuna ETAren sare dela frogatutzat jotzen duelako. Auzitegi Konstituzionalak bi kasuetan epai bakarrean berretsi ditu debekuak.

AuBko kideek beren zerrenden debekuaren aurkako helegitea Estrasburgoko auzitegira eraman zuten, baina beren alegazioa bertan behera geratu zen. Oraingoan, HZko abokatuek debekuaren aurkako arrazoibideak oinarri sendo batean finkatu ahal izan dituzte. Izan ere, HZren botopapera Frantzian legezkoa izango da Europako Parlamentuan ordezkaritza izateko. Konparazio baterako, Irunen baliogabea izanen den botoa baliogarria izanen da Hendaiako hautesontzietan.

HZko abokatu Txema Azkuenagaren hitzetan, debeku hauen aurkako arrazoibideak aurkezterakoan defentsarako maniobra tarterik gabe geratu da. Defentsarako erabiltzen den arautegia ez dagokio munta honetako auzibide bati. Hau bezalako auziak bideratzeko eta ebazteko epeak ez dira arautuak. Alabaina, estatuko abokatuak 88 orrialdeko txosten bat aurkeztu zuen, fiskalak 13 eta HZko abokatuak 31. Espainiako poliziaren Inteligentzia Zentroaren Unitateak (UCI) HZ baliogabetzeko txostenek 8.000 orrialde inguru biltzen zutelarik. Teorian, txosten hauek guztiak bospasei ordutan aztertu eta ebatzi zituen epailetzak. Praktikan, bete ezinezkoa. Dirudienez, arrazoibide juridikoak idatzita zeuden alde bateko nahiz bestekoen argudioak ezagutu aurretik.

Txema Azkuenagaren aburuz, auziak duen jite politikoa baloratu gabe, begi-bistan dago HZ defendatu ahal izateko aukera juridikoak hutsaren hurrengoa direla. Espainiako Estatuko epailetzak erabiltzen dituen arauak euren hautamen edo apetaren araberakoak dira. Zuzenbidezko antolamentuari dagokionean, epailetza aterabiderik gabeko kale batean sartu bide da. Hala ere, antza denez, honek ez du kezkatzen gobernuan edo agintean dagoen estatuko klase politikoa.


Euskal dantzen taldeak abiatu du ikasturte berria

Urriaren 6an guraso bilera egin eta behin behineko ordutegiak finkatuta, euskal dantza taldekoek martxan jarri dute jada ikasturte berria. Aste honetako NOAUA!-n auzoetako kronista Irati Portuk berri ematen duenez, adinaren araberako taldeok osatu dituzte:

-LH1ekoak astearteetan 16:30etatik 17:30etara.

-LH2 eta LH3koak asteazkenetan 16:30etatik 17:30etara.

-LH4, LH5 eta LH6koak ostiraletan 18:00etatik 19:00etara.

-Mutilak astearteetan 17:15etatik 18:15etara.

Informazio gehiago jaso nahi duenak, dantzataldea@usurbil.com helbidera idatzi dezake. Oraindik izena eman ez duenak, dagokion adineko taldera gerturatzeko aukera du berri eman dutenez. Dantza taldetik ohar bat ere helarazi nahi dute: "aurreko urteetatik dantzako arroparen bat entregatzeko etxean inork baldin badu, esan klaseren batetara gerturatu daitekeela Agerialdeko lokalera (edo Udarregiko barne patiora) eta bertan dagoen begiraleari utzi".


Bi su eta eltze baten bila, Dobera

Dobera Euskara Elkarteak udalekuetan erabiltzen diren bi su eta eltze bat falta ditu, eta hartu dituenari eskatu dio, mesedez, bueltan biltegian uzteko, edo 943 33 27 99 telefonora deitzeko.


Lehenengo kanporaketa ostiralean Biterin

Hernaniko bi bertsolari talde lehian izango dira ostiralean; izan ere, 30garren Gipuzkoako Eskolarteko Bertsolari Txapelketako lehenengo kanporaketa jokatuko da. Saioa Bitari kultur etxean izango da arratsaldeko 15:00etan.

Aurtengo txapelketan bi maila bereiziko dira. Batetik 14 urte arteko gaztetxoak taldeka arituko dira, eta bestetik 14tik 18ra bitartekoak, banaka.

Hernaniko lehenengo kanporaketa horretan parte hartuko dutenak 14 urte arteko gaztetxoak izango dira eta nagusiak aurreragoko kanporaketa batean sartuko dira txapelketan.

Horrez gain, bertso eskolako kideek bertsopaperen txapelketan parte hartuko dute.

Finala Lezon

Maiatzaren 28an

Hernaniko kanporaketak Eskualdetako sailkapen faseari emango dio hasiera. Ordizian, Arrasaten eta Azkoitian jokatuko dira beste kanporaketak, eta onenak Lezoko finalera pasako dira. Gaztetxoen artean lau talde onenak pasako dira finalera, eta 14 urtetik 18 bitartekoen artean, 8 bertsolari izango dira finalean.


Benetako hernaniarrek Hernani Txartela

Hernani Txartela da hernaniar guztiok batzen gaituen visa txartela. Izan ere, hernaniarrok ez gara nolanahikoak, eta gure visa txartela propio daukagu. Goazen tokira goazela ere, erosketak txartelarekin ordaintzean nongoak garen harrotasunez erakusten dugu, visa txartelaren bidez, Hernanitik goazela eta hernaniarrak garela. Ez gara edozein Hernanin!

Gainera, gure herriaren izena eta nortasuna lau haizetara zabaltzeaz gain, herria bizirik mantentzen laguntzen dugu, Hernani txartelarekin ordaindutako diru kopuruaren %0,10a herrira baitator bueltan; hain zuzen ere, Hernaniko komertzioa sustatzeko ekitaldietara bideratuko dena.

Nola eta non eskuratu zure Hernani Txartela?

Hernani txartela guztiz doakoa da, eta hori eskuratzeko ez duzu ohiko banketxez aldatu beharko.

Beraz, Hernani Txartela visa eskuratzeko zu bakarrik falta bazara, kontuan izan hiru modu dituzula lehenbailehen eskuratzeko:

1. www.hernanidendak.eus webgunean.

2. Rural Kutxa banketxean (Txirita kalea, 20).

3. Berriak Elkarteko bulegoan (Andre kalea 30).

Benetako hernaniarra bazara, eta Hernani benetan maite Hernani Txartela eskuratu eta erabili behar duzu!


Lankidetza hitzarmena berritu dute

Lekeitioko Udalak eta Lea-Artibaialdeko Hedabideak SLk lankidetza berritu dute. Atzo sinatu zuten beste bi urtetarako akordua Koldo Goitia Markuerkiaga Lekeitioko alkateak eta Ama Lur Bedialauneta Ibaibarriaga Lea-Artibaialdeko Hedabideen kudeatzaileak. Hitzarmen berriagaz, Hitza proiektua babesten jarraitzeko konpromisoa berretsi du udalak. Euskararen normalizazioan pausoak emateko ezinbestekoa dutela erakundeen babesa azpimarratu du Larraitz Ibaibarriaga Etxaburu HITZAko zuzendariak. «Eskerrik asko Lekeitioko Udalari bide horretan lagun izateagatik. Babes horregaz baliabide gehiago edukiko ditugu Lekeitioko eta eskualdeko albisteak lantzen jarraitzeko».


'Erraustegiaren lanak gelditzeko aukera badago. Beharra ere bai'

Gurasos plataformako bozeramaileak Zubietako erraustegiak osasunean eragin dezakeen kaltea salatu du. Osasuna lehenetsi eta propaganda alde batera uzteko deia egin dio Gipuzkoako Aldundiari.

Zubietako erraustegiaren kontrako manifestazioaren atarian, 'Faktoria'n izan da Joseba Belaustegi, Gurasos plataformako kidea. Erraustegiaren lanak gelditu eta alternatiba proposatzeko plan teknikoa prestatzen ari direla azaldu du, iragarriz abendu bukaeran eramango dutela Gipuzkoako Batzar Nagusietara.

Adituei erraustegiaren proiektuaren inguruko txostena eskatuta, ohartarrazi du minbizia eragiten duten 12 substantzia multzo igorriko dituela martxan jartzen bada. GHKko arduradun ohien inguruan auzitegiek emandako azken epaiaz iritzi dio, argi gelditu dela planta hasieratik gaindimentsionatu dela.


Zertaz kezkatu

Bigarren geldialdia atzo Markina-Xemeinen. Testuingurua, nahasia: azken egunotan gure herria astindu duten gertakariak, saioko une berean jendetza Bilboko kaleak zeharkatzen, azken orduan egungo Bizkaiko txapeldun Arkaitz Estiballesek kantatzeari uko egin... Baina aurrera egin behar, edo horretan saiatu behar behintzat, gehienok buruak eta bihotzak beste nonbait izanagatik.

Villabonako eztandaren ostean, apalagoa izan zen Markinakoa, giro aldetik bereziki. Zortziko nagusiko bertsoaldien artean bat aukeratzekotan, euren jaiotetxetik igaro eta sasiz inguratuta dagoela ikusi duten bi ahizpen paperean Onintzak eta Jonek osatu zutena nabarmenduko nuke. Zortziko txikian ez zen bertsoaldi bete eta saioa lehertzen duten horietakorik izan; Beñatek eta Abarkasek tiropitxoian botatako tiroak izan ziren, agian, bertsozaleengan algararen bat edo beste sorrarazi zuten arratsaldeko bertso bakanetakoak. Aipagarria da Abarkasek, gauetik goizera Txapelketa Nagusiko oholtzara igo ostean eman zuen maila bikaina. Ez zuen erraza, baina saio ona egin zuen, polita, betea.

Puntuari erantzuteko txandan izan ziren gogoratzeko aleak, Jone Uriaren hirugarrena, kasu, edo Agin Labururen lehenbizikoa. Hamarreko txikiko ariketan entzun genituen bertsoaldi osoenak, Abarkasek eta Uriak egindakoa, kasu: ume bat adoptatzekotan dauden gurasoak, azken orduan ume horrek beste bi neba-arreba dauzkala eta hirurak adoptatu edo ez zalantzan, Abarkasek hirurak nahi eta Uriak bakarra. Uriak maila oso altuan kantatu zuen baina Abarkas ere ez zen atzera geratu eta algortarraren oldarraldiari tamainan eutsi zion.

Kartzelako ariketan sei bertsolariek euren lana borobiltzeko aukera izan zuten, helduleku ezberdin asko iradokitzen zituen gaiari erantzunez: «orain arte maiztasunez ikusten zenuten elkar, baina bi aste dira etortzen ez dela». Agin Laburuk eta Jone Uriak, oso sendo, baita Eneko Fernandez nafarra ere neurri motzean, nahiz eta Uriak, arratsaldeko bere azkeneko bertsoko azkeneko puntuan, irrist egin. Laburuk, hirugarren bertso antologiko batez borobildu zuen bere kartzelako lana, bere-berea duen estiloan. Erregistro guztiak egoki menperatzen ditu hernaniarrak, eta umoretsu zein serio, zirtolari zein sakon, kilate askotako bertsoak botatzen ditu etengabe, entzulearengana iritsi egiten diren bertsoak, belarrian tilin egiten duen bere kantakeraz baliatuz. Epaileak puntuetan eskuzabalegi ibili ziren edo ez ziren, saio osteko korrotxoetan entzun zitekeen, baina hori ohikoa da txapelketan. Gainera, testuingurua aipatu dugu lehenago, eta Aginek haserako agurrean aipatu bezala, astean zehar jazotakoak jazo eta gero, Markinako saioko «azken emaitzak kezka sortziak / ridikulua dirudi». Bada, horixe...


Orioko neskek Kontxako Bandera irabazi dute

Orio Arraunketa Elkarteko emakumezkoen trainerua estropadaren buruan jarri da hasieratik, aurkariei ontzi bateko errenta aterata, eta aldea handitzea lortu dute, estropada aurrera joan den heinean. Beraz, historian lehen aldiz Kontxako Bandera irabazi dute Orioko neskek.

Zaletuak arranplan ospatu dute garaipena, eta tartean zen Orio Arraunketa Elkarteko lehendakari Ibon Huegun ere. Elkarteko presidentea oso pozik agertu da emakumezkoen traineruak egin duen lanarekin. "Denboraldi historikoa izan da aurtengoa, liga eta Kontxako Bandera irabazi baititugu. Taldea osatzen duten arraunlari guztiak eta entrenatzaileak zoriondu nahi ditut lan bikaina egin dutelako eta taldearekiko konpromisoa erakutsi dutelako urte guztian zehar".

Bestalde, arraun elkarteko presidenteak zaletuen jarrera ere goraipatu nahi izan du Donostiako arranplan. "Kolore horia nagusi da gaur Donostian, eta guretzat zaletuen babesa eta bultzada ezinbestekoak dira".

"Hamar urtetako lanaren emaitza"

Estropada amaitu eta bandera jaso dutenean, harrera beroa egin diete oriotarrek emakumezkoen ontziko arraunlariei. Donostiako arranplan, Nadeth Agirre patroiak nabarmendu du, gaurko estropadan "gozatu" egin dutela arraunean. "Hala ere, esan nahi dut gaurko garaipena hamar urtetan egindako lanarekin emaitza dela".


Jendetsu eta arrakastatsu Mesedeetako jaiak

“Pozik” daude Errekalde-Txurrukeneko jaien antolatzaileak asteburuak emandakoarekin: “Jendeak ondo pasatu zuen. Eguraldiak lagundu egin zuen eta ordu txikiak arte luzatu zen festa, gainera. Dena ondo irten zen”, adierazi dute. Horren erakusle, ogi barik geratu ziren barikuan, eta atzo otarrainxka barik geratu ziren bertaratutako asko. (Argazkiak: Fernan Oregi)

Jende ugari ibili da asteburuan Txurrukeneko jaietan. Auzotar eta herritar asko erakartzen dituzten jaiak izanda, aurten benetan jendetsu joan dira jaietako hiru egunak, eguraldia lagun izan dute-eta.

Horren adierazle, adibidez, atzo domeka batek baino gehiagok ez zuen astirik izan otarrainxkak dastatzeko, berehala agortu ziren-eta. Barikuan, berriz, ogi barik geratu ziren txosnan, jendeak bertan afaldu nahi izan zuen-eta: “Bederatzi barra gehiago igo genituen eta horrela konpondu ginen”, esplikatu dute. Eta zapatua ere bide beretik joan zen, bazkariak, jolasek, umeendako animaliek eta zela ez, su artifizialek lagunduta.

Zozketako irabazleak

Ostera, eta aipagarrien artean, Mesedeetako jaietan estreinatu dira Soraluzeko Udalak eskuratu dituen buruhandi berriak. Bestalde, jaiak antolatu ahal izateko saldutako txartelen irabazleen bila dabiltza oraindik. Zenbakiak, honakoak:

847 (ordezkoa, 772)

1.367 (ordezkoa, 903)

Irabazleek irailaren 30era arteko epea izango dute saria eskuratzeko. Agertu ezean, urriaren 1etik 15era bitartean zenbaki ordezkoen jabeendako izango dira sariak. Eta haiek ere ez badira agertzen, sariak emateke lagako dituztela ohartarazi dute.


Hauteskundeak aurreratzea "ez dago mahai gainean", berretsi du Eusko Jaurlaritzak

Josu Erkoreka bozeramaileak zehaztu duenez, Jaurlaritza ez da hori eztabaidatzen ari, "ez, behintzat, modu esplizituan"; sailburuentzako agindua da, orain arte bezala, "konpromisoak betetzea".

Euskal Autonomia Erkidegoko hauteskunde autonomikoak aurreratzea "ez dago mahai gainean; ez, behintzat, modu esplizituan", Eusko Jaurlaritzako bozeramaile Josu Erkorekak astearte honetan berretsi duenez. Erkorekak nabarmendu duenez, Iñigo Urkullu lehendakariak sailburuentzat duen aginduan ez dago aldaketarik; alegia, orain arte bezala, "itxita dituzten konpromisoak betetzea" eskatzen ari zaie sailburuei lehendakaria.

Horrela erantzun die Erkorekak kazetariei, hauteskundeak udazkena iritsi aurretik deitzeko aukeraz galdetu diotenean. Hainbat alderdik hasia dute, dagoeneko, Lehendakaritzarako eta Legebiltzarrerako haien hautagaiak aukeratzeko barne-prozesuak.

Gobernu-bilera amaituta, Eusko Jaurlaritzaren bozeramaileak berretsi du zeintzuk diren lehendakariak egunero sailburuei luzatzen dien agindua: "Gobernu-programan hartutako konpromiso guztiak betetzea". Hori dela eta, ziurtatu du horixe dela haien ahalegina, eta egunero gogorarazten diela Urkulluk helburu hori.

Adierazi du badagoela aukera balizko hauteskunde-aurrerapen batekin espekulatzea, baina zehaztu du Eusko Jaurlaritzak, une honetan, "ez duela hori mahai gainean, ez behintzat modu esplizitoan". Erkorekak, halaber, argitu du Urkulluk ez duela zehaztu balizko aurrerapen hori "segituan egiteko helbururik denik".


«Niretzat ezustekoa izan zen buruz burukoa jokatuko nuela aditzea»

Pilotaren historiako azken hamarkadetako ustekabeko handiena eman du azken hilabetean, eta, 19 urterekin, inoizko txapeldun gazteena izan daiteke. Ikusmina sumatu du inguruan, baina lasai mantentzen saiatzen da, erraza ez den arren.

Finalerako sailkatu zenetik, zoroen pare dabil Iker Irribarria (Arama, Gipuzkoa, 1996) elkarrizketa eta konpromisoekin. Hori gutxi ez, eta azterketa garaia etorri zaio gainera; ingeniaritza ikasten du, eta ez da gustura gelditu. «Uste eta nahi baino okerrago joan dira. Oso zaila da honaino iritsi eta bi gauzetan kontzentratzea. Ez da erraza, baina ez dago besterik. Espero dut pixkanaka urtea aurten ateratzea». Ezohiko heldutasuna dario bere adinerako.

Zer moduz daramazu finalaren inguruko guztia: hedabideak, sarrerak...

Ondo eramatea besterik ez da geratzen. Jendeak eta hedabideek presioa sartzen dute, eta onena hortik aparte mantentzen saiatzea da, baina ez da erraza

Lo egiteko arazorik edo?

Finalarengatik ez, behintzat. Nik partidaren ondoren izaten ditut arazoak, tentsioaren erruz, baina aurretik ez.

Ikusmin handia sortu da zure inguruan. Nabaritzen al duzu?

Bai. Ni ere harrituta nago, eta sinetsi eta neureganatzeko nago oraindik. Baina, tira, hau hobeto hartzen da, kolpe gogor bat baino.

Presio berezirik sumatzen al duzu horregatik?

Bai. Hedabideetatik urrunduz gero, hobeto doa dena, baina ezin zara guztitik aldendu. Presioa hor dago, eta badakit helduko dela. Baina, beste alde batetik, zerbait ona dela ere iruditzen zait; final bat da.

19 urte bakarrik dituzu. Etxean zer esaten dute gurasoek eta?

Hankak lurrean edukitzeko, baina haiek ere sinesteko daudela uste dut. Denok gozatzen ari gara, gurasoak, familia, aitona-amonak eta lagunak. Egia esatea nahi baduzu, honi buruz gehiegi hitz egiten dugu etxean. Askotan, beste gairik ez dago une honetan. Egunkaria irakurri... edozer egiten duzula agertzen da. Astunegia ere egiten da.

Kirolean arrakasta hain gazte iristen denean garrantzitsuak dira etxekoak.

Haiek lagundu naute honaino ailegatzen, eta hau haiekin gozatzea baino gauza handiagorik ez dago. Guztiontzat gurasoak bakarrak dira, eta haiek hemeretzi urtean egin duten lana ikaragarria da.

Pilota munduan, berriz, zein ari zaizu laguntzen?

Jokin Etxanizek debutatu aurretik eta entrenamenduetan ikaragarri lagundu nau. Sekulako pazientzia du nirekin. Eta, azken hilabeteetan, Jon Apezetxea. Aipatzekoa da finalerdietan, Bengoetxearen aurka, nirekin egin zuen lana, nola lasaitu ninduen unerik zailenean...

Hitz egitean helduagoa dirudizu. Esan al dizute noizbait?

Bai, baina oraindik ume bat naizela uste dut. Jarraitu dezatela hori esaten nahi badute. Baina, tira, kantxan edo aldagelan beste batzuk gara. Aldagelan, sekulako harrikada dudala esaten didate!

Nori esker zara pilotari?

Aita eta amari esker, eta aitonari esker ere bai. Nire atzetik egon dira beti, eta naizena haiei esker da.

Iazko martxoan egin zenuen debuta. Dena ez al doa oso bizkor?

Nik ere pentsatu izan dut agian azkarregi goazela. Debutatu, eta, segituan, 2. Mailako finalera; gero, binakako txapelketa; lau t'erdikoa, eta, orain, buruz buru egiten ari naizena. Niretzat sorpresa ikaragarria da, baina sorpresa hauek hobeak dira beste aldekoak baino.

Egon al zara noizbait buruz buruko final batean?

Bai, iaz Olaizola eta Urrutikoetxearen aurretik jokatzea egokitu zitzaidan. Badakit zer den, gauza ikaragarria, eta oraindik ez dugu estimatzen zer egin dugun. Denbora beharko dugu horretarako.

Esan balizute «Iker, hurrengo urtean zu hemen».

Sinatuko nuen.

Eta sinetsi?

Orain gaudela ez dugu sinesten, bada, pentsa orduan.

Garai onak eta txarrak aipatu dituzu. Zuk jada eskuko ebakuntza bat egina duzu, 17 urterekin, fibrosi bat kentzeko. Zure ezker eskuan orbaina garbi ikus daiteke oraindik. Zer gogoratzen duzu hartaz?

Garai gogorrak izan ziren, eta pilotari eta pertsona izaten lagundu zidaten. Orain, gerta dakidakeen edozein gauzak ez dirudi hain larria harekin alderatuta. Horrelako gauzak gertatu egiten dira, eta lesioak ere kirolaren zati bat dira.

Zenbat denbora egon zinen jokatu gabe? Pilota amaitu zela pentsatu al zenuen?

Bost edo sei hilabete, eta gogorra da. «Bukatu da» pentsatu nuen noizbait. Baina ez ebakuntza egin zidatenean, berriz jokatzen hasi nintzenean baizik. Sekulako mina nuen, baina egunero entrenatu eta eskuak egiten... lortu nuen jartzea. Pilotalekura etortzen nintzenean, behin baino gehiagotan bururatu zitzaidan uzteko aukera. Familia hor egon zen: inoiz ez zaitu bakarrik uzten. Haien eta nire lanarekin lortu genuen berriro hastea.

Debuta kolokan ikusi al zenuen?

Debuta beti izaten da buruan; ametsa da, eta uste dut eskuko lesioak nire debuta pixka bat atzeratu egin zuela, eta gorakada ere bai. Sei hilabete denbora asko da, eta garai txarrean izan zen, 17 urterekin... Salto gogor bat dago.

Nola iritsi zen debutaren albistea?

Albiste ikaragarria izan zen; aitari deitu nion, eta ez zuen sinesten. «Baina, nola? Zer egin gara, erotu?». Sorpresaz hartu genuen. Debuta uda aldera izango zela esan zidaten lehenbizi, eta, azkenean, martxoan izan zen.

Urte arrakastatsua izan duzu.

Ikaragarria izan da. Jokoan jauzia egin dudala iruditzen zait, eta final batera iristea ikaragarria da. Jauzi handia egin dut, baina handiagoa eman dezakedala uste dut.

Zertan egin duzu hobera urte honetan?

Fisikoki, mentalki eta pilotari gisa gora egin dudala uste dut. Lehen urtea oso garrantzitsua izaten da, eta kudeatzen jakin behar da. Baina esana dut: oraindik 19 urte ditugu, ume batzuk gara, eta ez dugu ezer egin.

Non dituzu ahulguneak?

Denek ikusi dituzte, eta antzematekoak dira. Eskuinarekin jauzia egin dut, baina oraindik handiagoa egin behar dut, eta, batez ere, hanketan.

Zein izan da unerik gozoena?

Hiru partida dauzkat oroimenean: binakakoan Ezkurdia-Barriolaren aurka irabazitakoa, Merinorekin, eta Olaizola II.a eta Bengoetxeari irabazitakoak.

Ikusi al dituzu berriz?

Bai, Bengoetxearena gauean bertan, eta Olaizolarena ere bai. Gustatzen zait ikustea; asko ikasten da partidak ikusiz.

«Hori ni al naiz?» pentsatu al zenuen?

Ez, ez... [barrez] «Ederra preparatu duk, ederra preparatu duk...» pentsatu nuen. Baina, tira, nik uste dut txapelketa honetan zortea izan dudala, eta urte osoan ere bai, lesiorik ez baitut izan.

Eskuak beldurra ematen al dizu?

Zaintzen dut. Nahiz eta minik ez eduki, Logroñora joaten naiz, masajistarengana, eta ez despistatzeko esaten dit, orbaina hor egongo dela bizi guztirako eta segitu egin behar dela lanean. Baina, tira, ezin zara horretan pentsatzen aritu beti, bestela beldurrak sartzen dira, eta hala ezin da jokatu.

Finalekoa erabateko ezustekoa izango zela pentsatzen dut.

Nola esperoko nuen? Pentsa, niretzat sorpresa izan zen Lehen Mailan jokatuko nuela aditzea [atariko bat jokatu zuen]. Inork ez zuen xentimorik ematen nire alde, eta, orain, jendeak faborito jartzen nau finalerako, baina badakit ez dela hala.

Urrutikoetxearen jokoa aztertzen hasi al zara?

Ez, badakigu zenbat jokatzen duen. Ikusi baino ez dago zer-nolako urtea egin duen. Hiru txapelak irabazi ditu, eta, orain, laugarrena lor dezake. Halakorik lortu duenik ba al dago historian? Horrekin dena esanda dago. Azken urtean errege izan da.

Belaunaldi aldaketa iritsi al da? Aurreko belaunaldikoek ba al dute zeresanik?

Dudarik ere ez izan, final batengatik ez da belaunaldi aldaketarik gertatzen. Ailegatzea gauza bat da, eta mantentzea, beste bat. Belaunaldi aldaketa iritsiko da, gauza naturala delako, baina oraindik Irujo eta Olaizola II.a dira erregeak. Bi urte barru, eta finaletara gazteak iristen jarraitzen badugu, agian esango dizut aldaketa egon dela, baina hori urrun dago.

Inoizko txapeldun gazteena izan zaitezke.

Ez nago horri begira; nahikoa lan dut Urrutikoetxearekin. Halakoetan pentsatzeak presioa handitzen dizute, eta nik gozatzera joan behar dut. Final bat ez da egunero jokatzen...


Nola baina zertarako?

Noren zerbitzura egiten dute lan alderdi politikoek eta hedabideek? Alderdiek, a priori, herritarren zerbitzura lan egiten dutela aldarrikatu ohi dute bozgora. Hari muturrei tiraka hasiz gero, hari muturrak punta asko dauzka. Erakundeetan ari direnek ez dute aukera hori besterik, kanpora begira; alderdiko goi kargudunek, nahiz eta erakunde horietan ere ari, politika orokorrera bideratzen dituzte haien ahaleginak; ordea, hauteskude kanpainan zein bestelako kanpaina batzuetan, guztiek alderdiarentzat baino ez dute lan egiten, inurriak balira bezala, jendea ala, behintzat, haien egun bateko boza eskuratzeko. Hedabideak ere, a priori, herriarentzat ari dira lanean, nahiz eta jakin badakigun horretarako finantzaketa behar dutela. Eta, kasu bakartu batzuk salbu, finantzatzeko prest daudenak alderdi politikoak izan ohi dira. Beraz, zerbait eman ohi duenak ezinbestean trukean zerbait eskatzen duela aintzat hartuz, baldintza eta eskaerak jartzen ditu. Horrek mugitzen du hedabidea norabide baterantz ala besterantz, ideologiarantz. Horrek erakartzen ditu, kasu ezagun eta hurbilekoren bat salbu, kontsumitzaileak hedabide batera ala bestera. Logikaz, arrazoi berak lerratu behar lituzke kazetariak hedabidera. Ofizioaren egoerak jartzen du kolokan azken hori.

Kontua da hedabideak ez direla haien gertuko alderdiaren prentsaurrekoetara soilik joaten. Estrategiak zorrotzagoa behar du: nirea gurtu eta besterena egurtu, zuzenean zein zeharka. Logikak irauli egiten du, maiz, estrategia. Hau da, alderdiek ere batzuen alde eta besteen aurka egiten dute, zuzenean zein zeharka.

Eta egoera muturrera eraman izanak leherketatxo bat eragin du, hauteskundeei begira gauden honetan. Hauteskundeen legea aldatu egin dute, eta galderarik gabeko prentsaurreko asko iragartzen dira. Kazetariei mihia eta luma lehortu nahi dizkietela iruditu zaie, eta Espainiako Kazetarien Elkarteen Federazioak aldarrikapena egin du: hedabideek bat egin eta ez dezatela halako prentsaurrekoen berri eman, batetik; adierazpen askatasuna eta eskubideen aitorpena, bestetik.

Bi zalantza ditut: nola da posible, honetan ere, halako eskubide urraketa? Askok zertarako erabiliko dituzte gero eskubide horiek? Hain egoera korapilatsuan, elkarren beharra daukate bizirik irauteko, bizirik irauteko elkarren beharra daukate.


"Aldatzen ari da bake prozesuaren agenda hegemonikoa"

Bake prozesua aukera bat da indarkeria "birdefinitzeko", Rodriguez Lararen ustez: indarkeria matxista ere politikotzat jotzeko, herritar orori bakean bizitzeko eskubidea bermatzeko.


Kadeteen partiduak

Kadete mutilek Soraluze-Bergararen aurka jokatuko dute gaur 12:00etan, La Sallen. Neskek, berriz, Askatuak izango dute aurkari, ordu berean, Yoldin.


Ibon Areso Bilboko alkateari elkarrizketa, gaurko 'ETB Hoy'n

Bestalde, Bilbao Arteko erakusketa berria aurkeztuko dute 'Entrada Libre' saioan.

Gaur, Ibon Areso Bilboko alkateari elkarrizketa egingo diote ETB2ko 'ETB Hoy' albistegian. Alkate moduan izango dituen erronkak azalduko ditu eta hiriaren egun-eguneko gaiez arituko da Olaia Urtiagarekin. Ondoren, Silvia Intxaurrondok aurkezten duen tarteak eguneko albiste nabarmenenak aztertuko ditu ohiko solaskideekin.

ETB1en, Estepan Aldamiz-Etxebarriak gidatuko du 'Egun On Euskadi' albistegia, eta horrez gain, Mikel Arana, Roberto Uriarte eta Esteban Antxustegi izango ditu solaskide.

Bilbao Arteko ordezkariak 'Entrada Libre'n

Vanessa Sanchezek Jesus Pueyo artista eta Juan Zapater Bilbao Arteko zuzendaria elkarrizketatuko ditu 'Entrada Libre' saioan. Solasaldian 'Diez personas que no deberían morir nunca' erakusketa aurkeztuko dute.


Lazkaon hirugarren sektorea berrindartzeko pizgarriak eta bonuak sortuko dituzte

Lazkaoko Elosegi kalea, inor gabe, koronabirusaren geldialdi handienean./Aimar Maiz

Lazkaoko ehun ekonomikoa eta bereziki hirugarren sektorea indartzeko, koronabirusaren krisialdiaren eraginak leunduko dituen Erantzun Plana egingo dute. Merkataritza, ostalaritza eta zerbitzuak izango ditu subjektu, eta “arlo soziala eta ekonomikoa” hartuko ditu bere baitan.

Zenbait ekinbide gauzatzeko asmoa aurreratu du Lazkaoko Udalak, Erantzun Planean. Batetik, Lazkaon herriko bertako kontsumoa bultzatzeko, erosketa-bonuak eta pizgarriak aterako ditu. Ez du zenbatekorik edo xehetasun gehiagorik azaldu. Bestetik, Internet bidezko salmenta zabaltzeko, “bultzada” emango du. Udal tasak (zaborrarena, urarena, terrazena edo errotulazioarena) ordaintzetik salbuesteko asmoa ere bada, zenbait sektorerentzat. Ekintza zehatzik ez dute aurreratu.

Koronabirusaren geldialdiak sortutako kalteak arindu, eta “ehun ekonomikoa berraktibatu” nahi du plangintzak. “Lehenengo asteetan herritarren segurtasuna eta babesa bermatu dugu, eta orain, horretaz gain, ehun ekonomikoaren berraktibatzea da jomuga”, azaldu du Kepa Zubiarrain alkateak. Horretarako, krisiak eragindako inpaktu soziala eta ekonomikoa neurtuko dutela iragarri du, herriko establezimendu guztien “sentimendua eta errealitatea” jasota.

Ekimenerako beste esparru bat kalea izango da. Kalea “bizitzeko” jarduerak, ekitaldiak eta kultur ekimenak bultzatuko dituela esan du udalak. Kultura-sektorea “oso kaltetuta” aterako dela eta, leuntzeko “osagarriak” antolatuko dira Lazkaon.


Oilasko Biltzeko afariak itxi ditu aurtengo Santio Errekako jaiak


TERMOMETROA (48)

Koronabirusaren aroko eguneroko bat hemen, bost ahotsetara. Salbuespeneko errutinari tenperatura hartzeko termometro bat, poliedrikoa: Antzuolatik (Gipuzkoa), Iruñetik, Baionatik, Donostiatik eta, halabeharrez —ahotsetako batek bere anonimotasuna gordetzeko eskatu duenez—, Bizkaiko herri zehaztugabe batetik kontatuta.

«Duela gutxi arte, bazirudien gure eredu ekologikoa ez zela arrazionala»

Josebe Blanco Baserritarra

Zenbait unetan, nekazari munduak eta zientziak izan duten lotura ia bakarra ekoizpenari begirakoa izan da: etekin ekonomikoari begirako ikerketak egin dira nagusiki. Gure etxean ekologikoan egiten dugu lana, ekoizpen hutsari begirako harremanetik kanpo izan gara beti. Duela gutxi arte, bazirudien gurea ez zela hautu arrazionala; ez geneukala zilegitasun zientifikorik, ez behintzat nabarmena, geure jarduteko eraren alde. Orain, gero eta bozgorailu gehiago dugula iruditzen zait. COVID-19 osteko Euskal Herriko ekonomia ekologikoaren alde manifestua ere sustatu dute berriki hainbat ikerlarik eta akademikok.Manifestu horretan, agroekologiari buruz hitz egiten dute, biodibertsitatea sustatu beharraz, gertuko harremanetan oinarritzeaz eta lan baldintza duinak bermatzeaz. Eta hori da bidea, biziko bagara, espezie moduan iraungo badugu: elikagai jasangarrien eta osasuntsuen alde egin behar da. Geure buruaren kontra ariko gara, bestela. Naturari egindako kalteak guri ere badakarkigulako kaltea. Zientzialari horien babesa nekazari eta abeltzainontzako pozgarria da oso. Gaur egun zientziari ematen zaion autoritatea erabatekoa delako, eta beste buelta bat ematen hasi zaizkiolako daukagun errealitateari.

«Mobilizazio politikoak kalera itzultzen ari dira, egoera berezi honetan»

Markel Flores Larrialdietako erizaina

Katakrakera joan nintzen aurrekoan, etxean ez nituelako jaso handik eskatutako liburuak, eta hara non esan zidaten dendan bertan jasotzeko aukera klikatu nuela eskaria egitean. Despistatua naiz, bai. Jaso nituen, bada, eta Sarriren Airea ez da debalde eta Andreieven Zazpi urkatuak ari naiz irakurtzen. Urte askoan ezer leitu gabe egon ondoren, irakurtzeko bizioa hartu dut. Plazer ematen dit.

Mobilizazio politikoak ari dira pixkanaka kalera itzultzen, egoera berezi honetan ere. Egunotan, Patxi Ruiz presoaren egoera salatzeko ekintzak ugaritu egin dira; ospitalean omen da jada. Bagenekiena gogorarazi digu honek denak: presoen arazoa hor dago; ez dio hor egoteari utzi inoiz; hor egoteari utziko ez balio ere, Espainiari bost. Beste muturrean, badira egun batzuk fatxak Iruñean mobilizatzen ari direla, Espainiako beren banderekin eta lapikoekin.

2012ko lan erreforma bertan behera uzteko PSOE-UP-EH Bildu akordioa ere ez da albiste makala izan. Erreforma hori gainditzeaz haratago, baina, azterketa sakona egin behar litzateke lan arloko legediari buruz. Gero eta gehiago estutzen ari zaizkigulako aspaldidanik; gutxieneko estandarrak izugarri jaitsi ditugulako, arlo guztietan.

«Herriko festa gehienak ezeztatu eginen dituzte uda honetan»

Aña Iriart Unibertsitateko ikaslea

Atzo arratsaldean lagun batzuen etxera joan gara, eta film bat so egin dugu elkarrekin: L'Auberge espagnole. Erasmus egitera Bartzelonara joan den ikasle frantses bat du protagonista; pertsona anitzekin bizi da, eta umorez kontatzen ditu haren ibilerak. Neu ere ikaslea naiz, baina ez dakit Erasmus eginen ote dudan. Bi urte barru ahalko nuke egin, eta ikusiko.

Gaur arratsaldean palan jolastera joanen gara lagunekin, eta amarenean emango dut gero asteburu hau ere. Atzo igorri dizkidate mintzoak etxekoek, mendira joan baitira ibiltzera. Neu ere joanen naiz, beharbada, asteburuan. Eta ez dudanez ikasi beharrik, jendearekin egoteko denbora ere ukanen dut gaur eta bihar; Barnealdeko lagunak ikusteko ere bai, beharbada; eta Miñan irakurtzen bukatzeko.

Ez dut albiste askorik ikusi. Batek deitu dit arreta: Frantziako hondartza batzuetan lekuak ahal direla erreserbatu eta estatikoki ere egoten ahal zarela horietan, delimitatzen dituztelako espazio batzuk. Hemen halako zerbait egitea interesgarri atzematen dut. Udari begira nago, bai. Herriko festa gehienak ezeztatu egingo dituzte, ene ustez. Ezeztatu ez dutena, udal bozen bigarren itzulia: ekainaren 28an egin nahi dute. Hori ere ikusiko.

«Bolatoki eta tabernetan ezagutu genituen jokoez aritu ginen»

Urko Rodriguez Autobus gidaria

Atzo goizean, Txiolandian nahikoa ohikoak diren elkarrizketa hipnotizatzaile horietako batean murgildu nintzen. Lasai asko eta iraupen motzeko elkarrizketa soil batekin hasi arren, ohartzerako, guztiz harrapatu ninduen.

Duela bi hamarkadara arte Hegoaldekook esku artean genituen 25 pezetako txanpon zulodun biren argazki bat izan zen guztiaren abiaburua. Ezagunak bazenituen, zaharra omen zinen; are zaharragoa nintzela jakinarazteko, 1982ko mundialeko grabatua zekarren bost ogerlekoa aipatu nuen; jabetzerako, bolatoki nahiz tabernetan ezagutu genituen jokoekin segitu genuen zaharrunook: Chelnov korrikalari atomiko komunista, jokatu bitartean Maurice Ravelen Boleroa entzun zenezakeen Rough Ranger, Snow Bros mitikoak, Ghost'n Goblins ezaguna... Areto makina haiekin hasi eta hazi ginenok —zintzook ez genuen jakiterik izan zuloa zuten txanponak sokatxo batekin berreskuratzerik ba ote zegoen edo ez—, jarraipena eman genion gure zaletasun hari ordenagailuak etxeetan hedatu ziren aroan. Badira urte dezente joko haiek utziak ditudala eta, CDak ditudan arren, ez naiz saiatu Ubuntun martxan jartzen. Egunotan saiatuko naiz, akaso.

«Panela makina baten modukoa dut gorputza: geldituz gero, herdoiltzen da»

X.X. Etxeko zaintzailea

Umetan, panela prozesatzeko makina garbitzen lagundu ohi nien aitari eta aitonari. Kanaberatik ateratzen da panela, eta, lana ondo egin zezan, urtero garbitu behar izaten genituen makinaren zilindroak eta. Gure gorputza, berdin. Giltzurrunak dira gure iragazkiak, eta nik erasanda dauzkat. Horregatik, haserre nago medikuarekin: gernu analisiak egin zizkidaten, eta odola ateratzeko deituko zidatela esan zidaten, baina hamar egunetik gora daramatzat zain. Gaur goizean neuk deitu dut osasun etxera, bada, eta itxoiten segitu behar dudala esan didate. Eta ez naiz gaizki sentitzen, baina kezkatzen nau, hiru hilabetean behin egiten dizkidatelako analisiak, tiroidea kontrolatzeko; apirilean eginak behar nituen.

Eguerdian lanera joan naiz. Etxekoandreari galdetu diot ea ba al dakien haurrak noiz itzuliko diren eskolara. «Ea irailean bueltatzen diren» omen da erantzuna oraingoz.

Orain dutxatu egingo naiz. Afaldu, eta alabari deituko diot, bilobarekin hitz egin dezadan. Haren ahotsa eta hitzak behar ditut. Bizkarra ere txikituta sentitzen dut. Bi hilabetez geldirik egoteak kalte egin dit, panela egiteko makina baten modukoa baita nire gorputza: geldituz gero, herdoildu egiten da.


Erromesak bidean

Santiagoko bideak Sakana zeharkatu behar omen du berriro ere. Erdi Aroko bidea berreskuratu nahi da, erromatarren Iter XXXIV Asturica-Burdigala ibilbidearen benetako nondik norakoari jarraiki. Galizako izarren zelai hartan artzain batek aurkitutako sarkofago erromatarra Jesusen jarraitzailearena zela otu zitzaien bertako agintariei aspaldi. Erromesak Europako azken muturrera erakartzeko bidea, europarrei barkamena eskaini zieten, eta haiek erosi.

Antso Nagusiak bidea hegoalderantz mugitu zuen XI. mendeko Nafarroan. Lizarrako hiria sustatu eta bideak ekarritako frankoek erreinuaren erdialdea aberasteko asmotan egindako operazioa izan zen hura. Bidearen muga baino, hark zekarren aberastasuna zen garrantzitsuena. Hargin, merkatari eta erromesak bidea sendotzeko prest. Aymeric ezagunak han aurkitu zitekenaren gida turistikoa ere idatzi zigun.

Orain ere bidearen helmugak baino, bideak berak du garrantzia. Antso Nagusiaren antzera, bidearen arrakasta eta diru zein turista emariaren alde egiten dute agintariek. Itsasperri eta Aitzagatik behin igaro bazen, zergatik ez berriro ere bidearen emaria bere horretara itzuli? Beste bideekin lehiatzea ordea zaila izango zaio galtzada erromatarra azpian daraman bide zahar-berri honi. Galdutako erromesak Zamartzen agertzen hasiko dira sarri, oskolak zintzilik, motxila astunak bizkarrean dituztela. Kostako, Goiherriko, Lizarrako edo gure bailarako bidetik badatoz ere, beti hartu beharko dute ostatu mendebalderako bidean sosak banatuz.


Alice Francis musikari alemaniarrak emango dio hasiera aurtengo Musiketan zikloari

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=BZu69_ouc-U[/youtube]

Urria eta maiatza bitartean ospatuko da Baluarten 'Musiketan' zikloaren edizio berria. Osotara zortzi kontzertu izanen dira arratsaldeko 20:00etatik aurrera nafar auditoriumeko Kamera gelan entzungai izango ditugun musika emanaldiak.

ZIRKUITO KOMERTZILETIK AT DAUDEN MUSIKARIAK

Ohiko zirkuitoetan entzuten ez ditugun nazioarteko artistak aditzeko aukera izanen dugu urte honetan Baluarteren eskutik. Estilo aldetik eskaintza anitza da; folk, rock, neo-swing, pop-rock, jazz eta country soinuak entzun ahal izanen baititugu.

Alice Francisek emango dio hasiera festibalari urriaren 19an. Azaroaren 21ean Parisetik helduko da Pamela Hute 'Bandit' izeneko diska aurkezteko asmoz. Hilabete horretan bertan, azaroaren 29an, behin baino gehiagotan Grammy-a lortzear egon izan den Dena Derose abeslari eta pianojolea ikusgai izanen dugu. Urtarrilaren 17an Elliott Murphy-ren bisita jasoko dugu bigarren aldiz Iruñean. Otsailaren 1ean Attwenger austriar musika berriztatzaileak egonen dira Baluarten. Egun batzuk geroxeago, otsailaren 15ean, Beatles-ak bertsionatzen dituen Lovely Rita taldea izanen dugu nafar auditoriumean. Martxoaren 15ean Badi Assad artistaren musika poetikoa eta bukatzeko, maiatzaren 3an, Danny Leigh-ren countrya.

SARRERAK SALGAI

Kontzertuetarako ticketak iada eros daitezke. Emanaldi bakarrerako sarrerak 13 euro balio ditu (gazte txartela erakutsita 4 euro) eta ziklo osorako abonoak 75 euro. Baluarteko lehiatiletan zein webgunean eskura ditzakezue.

Entzun irailaren 24ean Musiketan zikloaren inguruan prestatutako irratsaioa!


ETArenak izan daitezkeen lau zulo gehiago topatu dituzte Frantzian

Gordelekuetan "ehunka bonba itsatsi egiteko" adina lehergai zegoela adierazi du Rubalcabak. Matxain, Sarasola eta Etxaburu Parisera eraman dituzte.


Fermin Etxegoien: «Hizkuntza estetika bezala hartu eta estrategia berri bat asmatu behar dugu»

'Neurona eta Zeurona'. Hizkuntza estetika bezala ditu izenburu eta azpititulu zure liburuak. Nago, azpitituluan dela kakoa...

Bai, baina lehenengo titulua ere aski inportantea da. Neurona hitza burmuinari dagokio baina, era berean, euskaraz "neu" indartzailea ere gordetzen du, nahiz eta hitza, berez, euskaraz ez den. Baina euskaraz ere, hizkuntzaren eremu estetikoan bai, bada, edo baliteke. Gaztelaniaz palabro esango liokete. Gauza bera esango nuke zeurona hitzari buruz. Ez da esistitzen, baina aurretik "neurona" jarri dugunez gero, nolabaiteko zentzua hartzen du. Gainera, hark lehenengo pertsona bezala, honek bigarrena ekartzen du gogora. Joko estetikoa da. Azalpena behar du, beharbada, eta azpitituluak azalpen hori egiten laguntzen du, baina azpititulu gabe ere adierazkorra da titulua, hau da: "Neurona eta Zeurona".

Liburuaren bigarren atalean, berriz, hirugarren giltza: "Geurona". Honen harian, liburuan barruan "zu eta biok bezalakoontzat" erabiltzera jotzen duzu behin baino gehiagotan. Hiru izenorde, beraz: neu, zeu, eta geu!

Delako "Zu eta biok bezalakoontzat" hori lizentzia bat da. Hori erabiliz, esan nahi dut egon litekeela beste norbait ni bezala pentsatzen duena. Nik ez dakit nortzuk diren ere. Era berean, badakit nik bezala pentsatzen ez dutenak ere badirena. "Zu eta biok bezalaoontzat" erabiltzen dut, horrenbestez.

Nirekiko, egilea barrundatzen dut "Neurona eta Zeurona" atalpean. Euskarak gizartean duen egoera bat beraren bi aldeak aztertzen, aurkia eta ifrentzua agerian jarriz bezala. Liburuaren bigarren atalean, "Geurona" izenekoan, mamituko litzateke liburuak dakarren tesirik behinena, hau da, hizkuntza estetika bezala hartu beharraà

Ez da zehazki horrela. "Neurona" atalpean nire barrukotzat jotzen ditudan hausnarketak bildu ditut. "Zeurona"-n, aldiz, nireak izan daitezkeenak, baina bigarren pertsonarekiko proiekzioa ere izan lezaketenak. "Geurona", berriz, tesia dut. "Neurona" eta "Zeurona", estanpa inpresionistak dira. "Neurona" titulupekoak, neure-neureak dira. "Zeurona" pekoak, neure-neureak ez ezik, bigarren pertsona batenak ere izan litezke. Liburuaren bigarren zatiko "Geurona"-n, aldiz, zenbaiten ikuspegia baieztatzen ari naiz. Eta, izan ere, atal hau arte ez dut erabiltzen "zu eta biok bezalakook" formula.

Horiek horrela, egiten dituzun zenbait baieztapen ekarri nahiko nituzke elkarrizketara. Hasteko, liburu hasiera-hasierakoa: "Euskalduntze prozesuan, 20-25 urteren buruan dena aldatuko zela pentsatu zutenentzat, porrota da oraingo egoera"à

Sentsazio hori euskal munduan egon da azken 10 urtean. Frustrazio sentipen horrexek bultzatu zuen Euskal Unibertsoa ekimena bera ere. Hortik dator Kontseiluaren erakundetze prozesua ere. Ez lortutakoaren kezka bizirik dago funtsean.

Beste batzuek egindakoari ematen diote garrantzia. Zergatik azpimarratu egiteke dagoena?

Normalizazioa dugulako helburu. Gainera, kontua ez da aurrera egin ez dugula, zenbait arlotan atzera ere egin dugula baizik.

Segi dezagun liburuan egin duzun bidean: lehenengo partean oinarriak jartzen, bigarren zatian tesiari heltzeko. Honako baieztapena aldatuko dizut hona: "Hizkuntza batez ere forma da, fondoa baino".

Nire ustez, diskurtso nagusiak dio hizkuntza esentzia dela. Ni testu hau idazten hasi nintzelarik, diskurtso nagusi horrekiko desadostasunean ikusten nuen neure burua. Nik badakit hizkuntza esentzia dela zenbaitentzat. Beste zenbaitek hizkuntza erlijio duela esango du. Beste batek esango du hizkuntza mundua begiratzeko, ulertzeko, gorpuzteko modua dela. Niri horien esanak onartzea beste erremediorik ez zait geratzen. Baina hori ez da nire esperientzia. Nire esperientzia da hizkuntza ariketa estetizatzailea dela. Margolari baten adibidea ekarriz: margolariak zer egiten du munduko gertakariak bere pintzelaren bidez adierazi baino? Eta hori egiten duela, munduko gertakariak estetikoki ere moldatzen ditu. Hitz egitea gauza bera da. Munduan bi eratako gertakariak ditugu: fisikoak, batzuk; mentalak beste batzuk. Gertakariak geureganatu eta berritzuli egiten ditugu mundura, hizkuntzaren bidez. Hitz egiten ari garenean zertan ari gara munduko gertakari horiek estetikoki moldatzen baizik! Nire ustez, hizkuntzaren ariketa berez da estetizatzailea.

Asko ote dira, gurean, ikuspegi horrekin bat egiten dutenak?

Hori oso kontu delikatua da. Ezetz esango nuke, modu teoriko batez. Baietz esango nuke, modu praktiko batez. Esango nuke Kafe Antzokiaren esperientzia, hain zuzen, bertan lanean emandako urteetan, horren moduko esperientzia bizi izan dudala. Beste gauza bat da hango esperientziaren gainean zeintzuk teoria zeuden. Oso bestelakoak. Kafe Antzokiko esperientziagatik izan ez balitz inoiz ez nintzateke iritsi izango iritsi naizen ondorioetara. Esperientzia ezin baliagarriago gertatu zait.

Euskaldunen minak seinalatzen ere ez zara amutsa: "Hemen bizi den erdal jendeak ehuneko ehun dauka euskaldun batzuek nahi luketena, mundu español zein frantses guztiz osatuetan bizi baitira"à Zer behar du euskaldunak mundu osatu hori iristeko?

Soziolinguistikaren diskurtsoak dio hizkuntzak egunero hainbat funtzio bete behar dituela. Eta euskaraz nekez betetzen ahal dira horiek.

Toki batzuetan beste batzuetan baino gehiago, ala?

Horretaz ere asko hitz egin liteke. Alegia, nola betetzen diren funtzio horiek ere aztertzera jo beharko genuke. Gauza bat da birtualitatea eta bestea benetan noraino iristen zaren. Bilbo bezalako hiri batean, adibidez, teorian, birtualitatea beste zenbait tokitan baino askoz ere urriago da, baina emaitzak, bataz beste, proportzionalki, beharbada, handiagoak birtualitate handiko Oñati batean edo Azpeitia batean baino. Birtualitatea Oñati edo Azpeitia batean noraino garatzen den ere hitz egin beharko litzateke. Zenbat eta birtualitate handiago, orduan eta emaitza urriagoak askotan. Hori ere baliteke. Ni ez naiz Oñatin bizi, eta azpeitiarra ere ez naiz. Baina inoiz Pako Aristiri irakurritakoak ditut gogoan.

Militanteak eta diletanteak ere hizpide dituzu liburuaren lehen atal honetan. Batak, egitea du maite; besteak, esfortzu txikienaren arabera jokatzea du legeà

Nik neure burua diletantetzat jotzen dut testuan. Eta ez dut esan nahi horrek harrotzen nauenik. Belaunaldi kontua ere bada, nahi izanez gero, eta horretaz ere ari naiz liburuan, modernitatearen etorrera-eta aipatzen ditudanean, 80ko hamarkadan gertatzen dena. Modernitatea estetikoa da, axalekoa. Nik testuan eztenkada sartzen dut, esanez ustez eta militante erradikal haiek gure irudikoz ezin gustu estetiko arruntagoak zeuzkatela. Horrexek jarri gintuen, batzuek, pentsatzen: "Beharbada, mezua medioan datza, ezen ez etorkizuneko helburu horietan". Modu gordinagoan esanda: orain hogei urte esan balidate etorkizuneko mundua antolatuta egongo zela orduantxe ikusten ari ginen militante haien gustu estetikoen arabera, zer nahi duzu esatea...

Harrigarri begitandu zait zuk zeure burua diletanteetan jartzea: Kafe Antzokia, Euskadi Gaztea, Berriaà zure kurrikulumean ageri diren izenak dituguà

Nire kasua ez da harrigarria. Ni Bilbon bizi naizà Madrilen bizi nintekeen moduan. Badago kopuru dosi bat, zeure burua gauza baten alde edo beste baten kontra jartzera bultzatzen zaituena. Baina nik ez nekike orain esaten zein den horretara naraman motorra, edo indarra. Bat aukeratzekotan, kalte-ordaina aukeratuko nuke. Ni kontziente naiz Euskal Herriarekin badela kalte historiko ikaragarri bat eta, beharbada, kalte-ordain gogo bat da dantzan jarri nauena. Aukeratu behar izatekotan, e! Ez dakit justiziaren alde ari ote naizen ere, baina maila leunagoan, onar dezaket kalte-ordainagatik ari naizela. Horregatik ez dut nire burua militantetzat jotzen. Ez behintzat hitzaren zentzu klasikoan.

Etxearen adreiluak jartzen jardun duzu liburuaren lehenengo zatian. Bigarren atalari ekin orduko, berriz, sententzia bat-batean: "Esateko modua ailegatu da: Zu eta biok bezalakoontzat, euskara batez ere estetika kontua da", eta hara tesia formulaturik!

Hizkuntza estetika kontua da. Hori ebidentea da niretzat, baina esan gabe dago, beste tesia bultzatu izan delako: hizkuntza izaera da, esentzia. Eta guztiz ulergarri iruditzen zait diskurtso hori. Hemengo hiztunok agresio sentsazioa baldin badaukagu, mendeetakoa, gure hizkuntza goratu beharra daukagu eta esan: "Gu geure hizkuntza gara. Gure hizkuntza gu da". Ondo. Esan dezagun, esan dugu, esanda dago. Baina horrek ez du esan nahi hizkuntza hori baino ez denik. Nire ustez, zerbait izatekotan bestea da. Eta hori zergatik den horrela azaltzen saiatu naiz liburuan zehar.

Kezka ere baduzu diskurtso berri horri ekinda. "Halere, baliteke norbaitek ondorengo hau guri leporatzea: estetika ez da 'ia ezer', forma 'hutsala' baino ez", diozuà

Noski. Balore absolutuen gunean, eremuan eta munduan, estetika bezalako hitz bat gaizki ikusita dago. Azalkeriari lotzen zaio.

Euskarak, egungo egoeran, ez digula euskal identitaterik ematen ere badiozuà

Nik sinesten dut euskaraz hitz egiten ez dutenen euskal identitatean. Niretzat Patxi Eugi euskalduna ez baldin bada, nik ez dakit zer den euskalduntasuna.

Beharbada berandu zabiltza zu zeu ere. "Vasco"-ak diote batzuek, eta "euskal herritarrak" ere asmaturik dagoà

Bai, baina nik sinesten dut euskaraz hitz egiten ez duten horien euskalduntasunean. Nire ustez, euskalduntasuna da euskaraz dihardugunon gainean egiten diren karakterizazioak. Euskalduntasuna ez da bakarra: euskalduntasunaK daude. Momentu honetan zazpi lurraldeetan badira nik euskalduntzat jotzen ditudan ez euskara hiztunak. Horixe baietz!

Nire ustez euskalduntasuna prozesu dinamikoa da. Abiatzen zaren puntutik abiatzen zara zu. Beharbada zu ni baino euskaldunago izango zara, edo ni zu baino, hizkuntza kontuei dagokienez, baina zu euskaldunago zara, edo ez zara, zeure buruarekiko batez ere! Ez nirekiko edo beste batekiko!, ze nire abiapuntua askoz ahulago izan liteke euskalduntasun kopuruetan, horrela esaterik baldin badago, behintzat! Baina, beharbada, prozesu dinamikotzat jotzen dudanez, nik neure euskalduntasunean egiten dudan bentaja zurea baino askoz handiago izan liteke, nahiz eta zu euskaldunago izan; "kopuruetan", alegia. Nork bere burua dauka neurri, ez beste inor.

Alegia, inork ez du haizu hurkoari euskalduntasun txartela ematea, edo ukatzeaà

Emaztea ikusten dut nik, eta hark garatu duen euskalduntasuna. Beharbada ez du kolorerik Urrestillako batek duen euskalduntasunaren aldean, baina nahi nuke jakin nork garatu duen gehiago tasun hori, helmuga urrira iristeko izan bada ere! Prozesu dinamikoa da euskalduntasuna.

Zer diozu engaiamendu politikoaz?

Nire ustez hizkuntz engaiamendua eta konpromiso politikoa guztiz beharrezko dira. Zentzu pertsonalean, ezinbestekoa da hizkuntza sakralizatzea. Euskaldunok sakralizatzen ez badugu, erreka joko du. Sakralizazio hitzari ez diot beldurrik. Iruditzen zait, hain zuzen, "sakralizazio" hitza desakralizatu behar dugula. Inork niri esanez gero: "Zuek hizkuntza sakralizatu egiten duzue! ", nire erantzuna: "Horixe sakralizatzen dugula! Sakralizatuko ez bagenu, sakralizatu zutenek sakralizatu ez balute, hondoa jota zegoen aspaldi. Ez zen gure hizkuntzarik egongo". Horrek ez du esan nahi, halere, hori izan behar dela estrategia, betiko! Diskurtso nagusia horren arabera antolatu behar denik. Nire ustez, diskurtso aldaketak etorri behar du. Gehiago ere esango nuke: Nafarroako erdal-zale ez euskaldunei, adibidez, ezin zaie adierazi euskaraz egitea moralki gainetik dagoela, normala den moduan sekulako herra hartuko digutelako. Nafarroako erdaldunari transmititzen badiogu euskara egitea gaztelaniaz egitea baino gorago dagoela, moralki, diskurtso esentzialista honek transmititzen duen bezala, normalena da Nafarroako erdaldun horrek zure kontrako jarrera garatzea. Horrek ez du esan nahi Nafarroako militanteak kritikatzen ari naizenik. Bertan, tokian tokiko militanteak borrokan ari baitira, eta borroka horretan denak balio du, jakina, maitasunean bezala. Gainbizi nahian ari direlako borrokan. Besterik da, ordea, hizkuntzaren gainean garatzen den diskurtso orokorra, esentzialista erabat, adieraziz euskaraz hitz egitea gaztelaniaz hitz egitearen gainetik dagoela. Hori ezin da transmititu, zeure kontra bihurtzen delako. Eta horretaz ez dago inongo autokritikarik (konzientziarik ere ez dago). Komodoagoa da pentsatzea putaseme eta faxista batzuk direlaà Eta diskurtso berbera Erkidegoan, batzuetan, instituzioena ere bada. Nola liteke hori? Aldi berean instituzionala eta apokaliptikoa? Paradoxa ikaragarria da hori. Diputazioak-eta eskatzea: "Hitz egin euskaraz". Euskaraz hitz egin? Zergatik? Zuk esaten duzulako?

Irailean eta urrian omenaldiak jaso ditu Txillardegik. Elkarrizketak ere egin dizkiote batean eta bestean. Lehen ere bagenekien, baina galdera egin diote eta berriz esan du: "abertzale naiz, euskaltzale naizelako; euskaltzale, abertzale naizelako".

Agur eta ohore Txillardegiri. Baina bere kasuan funtzionatu izanak, hain zuzen, erakusten dit silojismo moduko horrek nekez funtziona dezakeela modu orokorrean. Hor bi inperatibo moral moeta daude. "Euskalduna baldin banaiz, abertzalea naiz". Niri iruditzen zait inperatibo moral horrek funtzionatu funtzionatzen duela, ze euskaldun batek bere burua abertzaletasunean ezarri orduko askatasunaren bidean jartzen du bere estetika, hain zuzen, euskalduntasuna euskaldun modura garatu ahal izateko abertzaletasuna delako biderik lojikoena. Inperatibo moral horrek funtzionatzen baldin badu, zergatik ez du funtzionatzen alderantzizkoak? Alegia, "Abertzalea baldin banaiz, euskalduna izango naiz". Oso erraz: euskaldun bilakatzeak lana dakarkiolako norberari. Zu libertate bila baldin bazabiltza, ordea, askatasun bila, nekez uztartuko dituzu lana edo autoinposizio hori askapen bidearekin. Horregatik diot liburuan, zoritxarrez askatasun bidea hobeto ulertzen dela unean uneko euskararen egoeraren arabera. Bi inperatibo moral horiek ez dute berdin funtzionatzen. "Abertzale naiz; beraz, euskaldun bilakatuko naiz". Zeure burua behartu behar duzu, eta nola egoera minorizatuan gauden, hori zaila da. "Lanean ari naiz, saiatzen ari naizà", ondo, baina askatasun bidea ez da lan egitea, liberatzea baizik. Eta liberatzen bazara, zauden moduan zaudela liberatuko zara, erdaldun egon, sasi-euskaldun, edo euskaldun peto. Autoinposizioa, norberaren hizkuntzaren aldeko bada ere, eta libertatea, berez eta definizioz, kontrajarrita daude. Horregatik ez du funtzionatzen.

Aurten bertan lan mardula argitaratu du Joxe Manuel Odriozolak euskalgintzan dabiltzan diskurtsoei buruzà

Joxe Manuel Odriozolak nik ez bezala pentsatzen du, guztiz kontrakoa. Eta oso ondo, horretarako daude-eta iritziak. Nik liburu honetan hizkuntzaren inguruko diskurtsoari beste datu bat erantsi nahi izan diot, besterik ez. Beste datu bat. Inork esaten badit: "Niretzat hizkuntza daà dena!". Sinetsiko diot. Niretzat ere liburuan diodana baino gehiago da. Niretzat, ordea, izateak ez du esan nahi nik legitimitatea dudanik jendeari eskatzeko egoera nik ikusten dudan moduan ikus dezan. Nik ezin diot jendeari konpromisorik eskatu. Nik neure buruari eskatu behar diot konpromisoa, ez beste inori. Gure egoeran inori konpromisoa eskatzea? Baita zera ere! Hiztunaren hizkuntz eskubideen alde egitea da bat, eta konpromisoa eskatzea beste bat. Oso desberdinak. Eskubideak eskatzea, ados. Konpromisoa?

Telebistaren gaineko iruzkina egiten duzu egunero Berria-n. Gustura hartuko nuke, hurrena, Fermin Etxegoien telebista estetika bezala aztertzen beste saiakera labur edo luzeanà

Ez, dena ez da estetika. Ez naiz erredukzionismo horretan jausiko. Hizkuntzari buruz ari gara, ez lurraldetasunari, ejerzitoari edo energia nuklearrari buruz. Dena ez da estetika, baina hizkuntza bai: margotzea ariketa estetizatzailea den bezala. Hizkuntza, familia horretako ariketa intelektuala da. Ez da horretara mugatzen, jakina, besterik ere bada hizkuntzaren barruan. Gauza metafisikoagoak nahi izanez gero. Espiritualitate bat ere bideratzen ahal dela norberaren hizkuntzaren bidez? Bai, noski. Baina hori ez da, niri, hizkuntzaren aldeko estrategia modura, gehien interesatzen zaidana. Guztiz kontrakoa baizik: hizkuntza estetika bezala hartzea eta estrategia berri bat asmatzea horren arabera. Eman dezagun publizitatea. Euskarazko publizitateak estetikoki ez badu funtzionatzen, ez du balio eta kitto. Estetikoki funtzionatu behar du: funtzionala behar du izan publizitate horrek. Zertarako da bestela?


Moreno bigarrena baina txapelduna

32. Zubeztia Lasterketa-29.Alberto Barricarte Memoriala Gizonak1. Ritxar Fernandez (Oñati): 41:462.Javi Moreno (Altsasu): 42:0211. Urko Berdud (Altsasu): 42:5115.Javier Borrega (Altsasu): 43:2222.Juan Carlos Gomez (Altsasu): 43:5923.Fco. Javier Gomez (Altsasu): 44:0825.Juantxo Arregi (Altsasu) 44:2429.Jose Javier Maiza (Etxarri): 44:3730.Andoni Azanza (Altsasu): 44:4331.Felix Benjumea (Altsasu): 45:0449.Isidro Asurabarrena (Altsasu): 46:2953.Juan Luis Maiza (Etxarri): 46:3864.Mikel Lakuntza (Altsasu): 47:2673.Juantxo Azurmendi (Altsasu): 48:1577.Luis Flores (Lakuntza): 48:1981.Xabier Martinez (Altsasu): 48:3190.Iban Azanza (Altsasu): 49:2491.Santi Agirre (Iturmendi): 49:2493.Martin Somocurcio (Altsasu): 49:2995.Eduardo Lezea (Olazti): 49:4097.Juan Carlos Villalobos (Altsasu): 49:48101.Julen Paniagua (Urdiain): 50:15104.Migel Yerro (Altsasu): 50:54111.Ion Zubiria (Altsasu): 51:30120.Gorka Perianez (Altsasu): 51:59124.Jose Antonio Salgado (Altsasu): 52:35133.Jesus Bengoetxea (Altsasu): 53:50135.Alberto Agirre (Altsasu): 53:57148.Angel Tajuelo (Altsasu): 54:37155.Ismael Lopez de Goikoetxea (Altsasu): 55:19164.Urko Biana (Altsasu): 56:28170.Enrique Goikoetxea (Altsasu): 57:51173.Jose Maria Mercero (Unanu): 59:07176.Francisco Luis Atxa (Etxarri): 59:19177.Jose Luis Mateos (Altsasu): 1:00:17180.Iñigo Sanchez (Altsasu): 1:00:51181.Jose Manuel Cabeza (Altsasu): 1:00:53182.Jonathan Curiel (Altsasu): 1:01:00Emakumeak1.Marisol Ramos (Oñati): 46:4611.Erkuden San Martin (Etxarri Aranatz): 57:57 (171. postuan)Larunbatean jokatu zen Altsasuko Zubeztia elkarteak antolatutako 32. Zubeztia Lasterketa-29. Alberto Barricarte Memoriala. Proba herrikoia da, korrikalariek gustukoa dutena eta aurten Sakanako IX. Atletismo Kopa erabakitzen zuena. Irteera hartu zuten 221 korrikalariek Altsasuko herri gunean prestatutako zirkuituari 4 buelta eman behar izan zizkioten, guztira 12,4 km osatuz, eta euriari eta hotzari egin behar izan zieten aurre. 186 iritsi ziren helmugara.Lasterketa erritmo indartsuarekin hasi zen. Urko Berdud atleta altsasuarrak hartu zuen aurrea, eta gertu taldetxo bat zuen, tartean Ritxar Fernandez, Angel Vazquez eta Javi Moreno altsasuarra zituela. Aipatu taldetxoak aurrea hartu zuen, hirugarren itzuliraino batuta joanez. Orduan, Ritxar Fernandez beterano oñatiarrak erritmoa bizkortu eta ihes egin zuen, helmugara bakarrik helduz (41:46). 16 segundora Javi Moreno senior altsasuarra sartu zen, eta 22 segundora Angel Vazquez lazkaotarra (42:08). Emakumezkoetan Marisol Ramos oñatiarrak ez zuen areriorik izan (46:46) eta lau minutu pasako aldea atera zion Elena Calvillo beasaindarrari. Ritxar Fernandez pozik zegoen garaipena lortu izanagatik. "Neguko prestaketarako ongi dator lasterketa hau eta beste behin ere irabazi nuen. Aste honetan hirutan lehiatzetik nentorren eta lasterketa hau entrenamendu bezala planteatu nuen Gasteizko maratoi erdia prestatzeko, baina ongi ikusi dut nire burua eta gutxitik gehiagora egin dut. Aurreratzea lortu dut eta kontentu" adierazi zuen. Bestalde, 53 urterekin eta sasoi bikainarekin, Marisol Ramosek hiru aldiz jarraian lortu du Zubeztiako proban gailentzea. Sakanako emakume bakarra, Erkuden San Martin, 171. postuan sartu zen helmugara, 11. emakumea (57:57). Zubeztia lasterketa herrikoia da, eta ez da sari metalikorik egoten. Aurten aurrenekoek trofeoak eta opariak jaso zituzten eta bukaeran hamaiketako bikaina egon zen korrikalari guztiendako. Morenorendako Sakanako Atletismo KopaJavi Moreno altsasuarra bigarrena sartu zen helmugara, lehen sakandarra, baina probako lehen seniorra izan zenez seniorretan lehen postua lortu zuen. Horretaz gain, Sakanako Atletismo Kopa irabazi du.


Hernanik eta Erromako X. Munizipioak senidetzea adostu dute

Ostegunean Hernanik eta Erromako X. Munizipioak senidetze akordioa adostu zuten. Marian Beitialarrangoitia Hernaniko alkateak eta Sandro Medici X. Munizipioko Presidenteak sinatu zuten akordioa. Hemendik aurrera, bi herriek hainbat arlotara zabalduko dutela beraien elkarlana jakinarazi du Udalak, hala nola, kirola, gazteria, kultura, turismoa eta ekonomiara. Bi herrien arteko ezagutza bultzatuko dutela azaldu zuten eta askatasun eta bakearen aldeko ahaleginak aldarrikatu zituzten. Egunean zehar, Beitialarrangoitiak X. Munizipioko hainbat ekimen sozial eta kultural ezagutzeko aukera izan zuen eta Euskal Herriak bizi duen egoeraren berri eman zien bertako ordezkari politiko ezberdinei.


Merkatariek bilera irekia deitu dute hilaren 23rako

Higer Hondaribiko Merkataritza Elkarteko kideek bilera egingo dute hilaren 23an, asteazkenean. 16:00etan izango da, Zuloaga Etxean. Inguruan egiten ari diren lanei eta horien ondorioei buruz hitz egingo dute bileran. Merkataritza elkartetik zehaztu dutenez, bilera irekia da eta bizilagun guztiei egin diete agertzeko deia.


Goienak behar zaitu: Monika Belastegi

Goienako bazkide egiteko kanpainan, Monika Belastegi.


Bagoaz-ek presoak askatzeko pausoak eskatu dizkio Parisi

Gaitz larriak dituzten euskal presoak, baldintzapeko askatasunean behar luketenak eta Espainiak Frantzian betetako kartzela urteak aintzat hartu ez dizkien presoek kalean behar luketela salatu du Bagoaz kolektiboak. Bereziki Ion Paroten eta gaitz larriak dituzten Ibon Fernandez Iradi eta Manu Azkarateren egoera gogoan, presoen askatze prozesuan pausoak emateko eskatu diote Frantziako Gobernuari. Etxerat elkarteak, berriz, Bilbon egin zuen protesta, sakabanaketaren aurka. Dozenaka lagun bildu ziren udaletxe aurrean.

Xabier Balerdi euskal presoa, bestalde, atzo irten zen Herrera de la Manchako (Espainia) kartzelatik. 24 urte egin ditu preso Donostiako bizilagunak.


Barrikoterako izen ematea, zabalik

Urtero bezala, aurten ere Barrikotea antolatu da Peña Otaño elkartean, azaroaren 28rako. Iluntzeko 20:30etan hasiko da. Izena emateko epea hilaren 24ra arte, elkartean.


Gure Txokoa eskopetero konpainiaren bilera, bihar

San Joan jaietara begira, Tolosako Gure Txokoa eskopetero konpainiaren bilera izango da, bihar. 19:30ean elkartuko dira, Gure Txokoa elkartearen egoitzan, Korreo kalean.


Orbisonik jaialdia

Arabako Mendialdean kokatuta dagoen herri txiki batean ospatzen da ORBISONIK musika jaialdia. Aurten Txapelpunk, Esnatu eta Marianitos Blai taldeak izango dira.

Noiz? APIRILAren 12an, larunbatean, gaueko 12.00etatik aurrera

Non? ORBISO (Arabako Mendialdean)

Informazio gehiago: Orbisonik jaialdia


Korrika bertso saioa Txorierrin ospatu da

Txorierrin atzo martxoaren 9 Korrika bertso saioa ospatu zen Derioko Kultur Birikan


Zortzi gunegaz, sekula baino gehiago hedatu da kulturaren plaza

Nerea Mujika Gerediaga elkarteko presidenteak, eta 48. Durangoko Azokan lanean jardun duten zortzi guneen izenean, Oihane Barrueta Saguganbara guneko eta Arrate Illaro Irudienea gunearen arduradunek eskaini dute prentsaurrekoa.

Hain zuzen, azokaren aurtengo nobedadeerako bat den aretoan, Zugaza zineman, egin dute agerraldia: areto horrek hartuko du, aurten, ikus-entzunezkoen plaza. Arrate Illaro Irudienearen arduradunak azpimarratu duenez, “erronka da Irudienea hona ekartzea, eta gogotsu gatoz”. Euskaraz ekoitziriko ikus-entzunezkoen emanaldiak hartuko ditu, abenduaren 5etik 8ra, egun guztian zehar eta publiko guztientzako, Durangoko Azokaren gune berriak, Zugaza zinemak: “Kalitatea irabaziko dute emanaldiek”, adierazi du Illarok. Emakume sortzaileen inguruko mahai inguru bat ere eskainiko du, besteak beste, Irudieneak. Aurkezpenean aurreratu zutenez, baina, datorren astean aurkeztuko dute Durangoko Azokako gune guztien egitarau zehatza.

Ibaizabal errekaren alde bietara, Durangoko Azoka zelan hedatu den erakutsi zuten antolatzaileek, agerraldian. Zortzi gune daude aurtengo Azokaren mapa zabalean markatuta: Areto Nagusia, Ahotsenea, Kabi@, Irudienea, Saguganbara, Plateruena, Szenatokia, eta Azoka TV. Guzti horietan, “elkarlan handiagoari esker, kultur eskaintza oparoagoa” izatea lortu dutela nabarmendu du Gerediagako Nerea Mujikak, eta Azoka antolatzen jardun duen koordinazio mahaiaren funtzionamendua ere goraipatu du.

Nobedadea izango da, baita, Ahotsenea sortzailen plazaren kokagunea, aurten. Landakogunea eta Alde Zaharra hurbildu, eta lehen trenbidea zegoen lekuan ipiniko dute 40 sortzaileren zuzeneko kontzertuak eskainiko dituen karpa. Taldeek izena emateko epea zabaldu eta bi egunetara bete da aurten Ahotsenearen programazioa: abenduraren 5etik 8ra etenik barik emanaldia eskainiko dute, Euskal Herriko musikariek.

Oihane Barrueta Berbaro elkarteko kide eta Saguganbara gunearen arduradunak egin du guneen bozeroale lana, eta “euskal kultura gozatu eta bizitzeko” gonbita luzatu die herritar guztiei.


22an Palestina eskubide osoko kide gisa har dezan eskatuko dio PANek NBEri

Herrialde gehienek aldeko botoa emango dute, baina AEBek betoa jarriko dute. Kide ez den estatu gisa onar dezaten eskatuko du orduan.


Ikastolek ez dute ezinbesteko ikusten ikasle guztiak ikasgeletara itzultzea

Ikastolen Federazioak hausnarketa hori egin du administrazioek ikasgeletara pixkanaka itzultzeari buruz egindako proposamenaren inguruan.

Ikastolen Elkartearen ustez, "curriculumaren ikuspegitik", "ez da ezinbestekoa ikasle guztiak ikasturte amaierara begira ikasgeletara itzultzea"; izan ere, maila guztietan, oro har, ikasleak zein irakasleak "behar bezala" ari dira lanean gaur egun.

Ikastolen Federazioak ohar batean egin du gogoeta hori, azken egunotako "mezu nahasi eta eztabaidagarrien aurrean" administrazioek ikasgeletara pixkanaka itzultzeari buruz egindako proposamenaren inguruan. Ondorioz, ikastetxe horiek "plangintza eta erabaki propioak" bultzatu dituzte.

Horretarako, "ideiak, argudioak eta proposamenak" plazaratu dituzte idatzi duten dokumentu batean, "36 ikastolen artean egindako etapakako bileretan azaldutako ikuspegi desberdinak eta Ikastolen Zuzendarien Mintegi Nazionalean egindako gogoeta kontuan hartuta".

Ipar Euskal Herriko egoera bestelakoa denez, agiri horren helburua EAEn eta Nafarroan kokatutako ikastolak bideratzea da, "ikasturtearen amaiera diseina dezaten".

Testuinguru horretan, Ikastolen Elkarteak ez du "ezinbesteko" ikusten ikasle guztiak ikasturtea amaitu aurretik ikasgeletara itzultzea; izan ere, "ikasle nagusien kasuan, lana eta jarraitutasuna bermatuta daude, eskola-ohitura berrietara eta ordutegi eta ikaskuntza-prozesuetara egokitu dira" eta "itzulera orokorrak onurak baino arazo gehiago sortuko lituzke".

"Txikienekin eta gazteekin ere lanean ari gara, jarraipena eta proposamenak egiten", dio idatziak, eta bai jotzen du beharrezkotzat "ezohiko ebaluazioari begira errefortzuak eskaintzea" DBHko 4. mailako eta Batxilergoko 1. eta 2. mailako ikasleentzat, baita Lanbide Heziketako ikasleentzat ere.

Hain zuzen ere, "Batxilergoko 2. mailako ikasleei selektibitatea prestatzeko saioak eskaintzeko beharra" dagoela egiaztatu du.

"Beste maila batzuetan, ikasturte-amaieraz gozatzeko ekintza puntualak egitea aztertuko da", dokumentuaren arabera, eta Lehen Hezkuntzako 6. mailako ikasleen kasuan, "etapa amaiera bat izango dute" eta "egoera bereziak" sortuko dira, eraikinak aldatu, taldeak desegin eta ikastolak aldatuta, adibidez, eta, beraz, "beste ikasturte batzuetan horrelako jarduerak egiteko aukera ere baloratuko da".

Idatzian jaso dutenez, "arreta eta errefortzua behar duten guztiei eskaintza ziurtatu beharko zaie", eta horiek "modu telematikoan edo presentzialean" eskainiko dira, "behar emozionalak eta akademikoak" kontuan hartuta.

Testuak argitu duenez, proposamen horiek "generikoak eta ziklo eta etapa ezberdinetarako baliagarriak dira, baina ikasleen ezaugarrien eta adinaren arabera ulertu behar dira".

Nolanahi ere, "hirugarren ebaluazioari begira, kasu bakar batean ere ez da ezinbestekoa ikasle talde osoa ikastolara itzultzea", eta "laguntza eta arreta eskainiko zaie hala behar duten pertsonei, baliabide telematikoak edo aurrez aurrekoak erabiliz", gaineratu dute.

"DBHko 4. mailan, Batxilergoko 1. eta 2. mailan eta Lanbide Heziketan, aparteko deialdiei dagozkien beharrak identifikatuko dira", azpimarratu dute agirian.

Era berean, prebentzio-planak Osasun eta Hezkuntza sailek zehaztutako neurrien arabera egingo direla eta aurrez aurreko saioei begira ezarriko direla jaso dute bertan.

"Orain arte egin dugunak eta hemendik aurrera egingo dugunak baliagarriak izan behar dute datorren ikasturtea diseinatzeko; abiapuntu gisa ikusten dugu", ondorioztatu dute idatzian.


Zorionak neskak!

Gorka Etxeberria, bertsolaria

Ainara Herrero, Maialen Zelaia, Larraitz Lucas, Evelyn Santos, Aintzane Enciso… Izen horiek esanda askori ez zaizue ezer etorriko burura; ez gaizki pentsatu, ez dira nire neskalagun ohiak. Paniniko kromoetan ez dira ateratzen, baina goi mailako futbolariak dira.

Denboraldi batean Oiartzungo nesken taldeko entrenatzailea izan zen nire lagun bat, eta bere laguntzaile izan nintzen denboraldi osoan. Mutilak entrenatu nituen aurretik, baina urte hori berezia izan zen niretzat. Nesken futboleko gaixotasun horrek ni kutsatu ninduen, eta ez nuen sendatu nahi. Oraindik kutsatuta jarraitzen dut eta horregatik noa Zubietako Z7 zelaira igande batzuetan. Batzutan Sokoaren abileziarekin noa harrituta etxera, besteetan Ireneren garrarekin, Maite Lizasoren buruz baloi guztiak irabazteko trebeziarekin, Marinaren jaurtiketekin… Baina, batez ere, taldeko lanarekin. Ikusleak ere taldeko parte sentitzen gara.

Neska alai horien atzeko bi mutil aipatu behar ditut ere. Lehendabizi lehen entrenatzailea, Etxabe. Oiartzunen ezagutzeko aukera izan nuen, eta hitz batekin definitu beharko banu, “profesionala” izango litzateke. Bere tokian egoten den entrenatzailea. Aipatu behar dudan bigarren mutila, bigarren entrenatzailea da, Xagu. Zuri zer esan. Oraindik oroitzen dut aurreko denboraldi bukaerako bazkarian eman zenigula berria: “Realera noa, Etxeberen laguntzaile”. Txoroen gisan, negarrez jarri ginen biok pozez. Nik bezala, zuk ere badakizu aukera hori ondo irabazita zenuela urtetan emakumeen futbolean egindako lanarengatik. Niri irakatsitakoaren erdia irakasten badiezu, Gurutze, Sandra, Idoia eta konpainiari, finalerdia bakarrik ez, hurrengo urtean Kopa ekarriko duzue Donostiara. Garbiñeren lana ere omentzeko lana da.

Zorionak neskak denboraldi osoarengatik! Finalerdietara iritsi gara aurten, baina, hurrengo urtean gehiago lortuko dugula ziur naiz. Plazer handia da zuek ikustea. Eskerrik asko gaixotasuna ez sendatzeagatik. Eta jendeari igande goizetan Zubietara joateko gonbita luzatzen diot, zuek ikusteko. Kutsatu zaitezte.


Ordiziako Udalak neurri bereziak hartu ditu igandeko hauteskundeei begira

Ordiziako Udalak gaur hasi ditu igandeko hauteskundeetako azpiegitura prestatzeko lanak. Neurri bereziak hartuko dituztela iragarri dute, herritarren segurtasuna bermatzeko. Hala, Eusko Jaurlaritzak aurreikusitako protokoloari, udalak aplikatuko dituen neurriak gehituko zaizkio.

Lau gunetan banatuko dira Ordiziako hauteslekuak: Beti Alai pilotalekuan (3 mahai), Jakintza Ikastolan (3 mahai), Urdaneta ikastetxeko frontoian (2 mahai) eta Oianguren Institutuan (2 mahai). Guztira 6.996 ordiziar daude botoa ematera deituta, eta goizeko 09:00etatik 20:00etara bozkatu ahal izango da. Hautes mahaiak 08:00etan hasiko dira eratzen.

Adur Ezenarro alkatea gaur, azalpenak ematen.

Ordizian izandako COVID-19 kasuen agerpenak, neurri bereziak eta zorrotzak hartzera behartu du udala. Hala, “ahal diren hauteslekuak aire librean” jarriko dituztela azaldu du Adur Ezenarro alkateak. Horrez gain, hauteskunde egunean lanean egongo diren pertsona guztientzat FFP2 motako maskarak eskuratu ditu udalak, bai mahaikideentzat eta baita hauteskundeen antolakuntzan arituko direnentzat ere.

Hautesleku bakoitzean mahai bat baino gehiago egongo denez, mahai bakoitzak bere ilara izango du, eta ilara ezberdinen arteko banaketa ondo markatuta egongo da. Ilara bakoitzeko pertsona arduradun bat egongo da, herritarrei sarbidea ematen. Adinekoentzat (65 urtetik gora) eta haurdun dauden emakumeentzat ilara gehigarri bat jarriko dute, hautes mahaira zuzenean eta lehentasunez bideratzeko.

Hautestokietako sarreran, gel hidroalkoholikoak eta desinfektatzeko gailuak jarriko dituzte herritarren eskura, baita boza hartzeko kabinetan ere.

Mahaikideentzat pantailak

Hauteskunde mahaian egon behar dutenak babesteko neurriak ere aurreikusi ditu udalak. Mahai bakoitzeko lehendakaria metakrilatozko pantaila batekin babestuta egongo da. Bozkatu behar duen pertsonak pantaila horren beste aldetik erakutsi beharko du NAN agiria, eskura eman beharrean. Bozka ematen den aldi bakoitzeko, hautes ontzia desinfektatuko dute.

Neurri horiez guztiez gain, herritarrak egunean zehar banatu eta pilaketak ekiditeko ordu muga batzuk gomendatzea aztertzen ari da udala. PCR probetan emaitza negatiboa eman duten baina oraindik konfinatuta jarraitzen duten herritarrei, 14:00ak eta 15:00ak bitartean bozkatzeko gomendioa egin diete, jende gutxien garai hortan ibiltzen delako, eta horrela beste pertsonekin kontaktua izateko aukera gutxiago dutelako.


Gobernuak eta islamistek akordioa egin dute, eta Bibi ezingo da Pakistandik irten

Herrialdea blokeatu duten protestak eten ditu TLP muturreko alderdi islamistak. Emakumezko kristauaren abokatuak alde egin du, hilko duten beldur delako

Asia Bibiri heriotza zigorra ezarri zioten 2010eko azaroan, bizilagunen arteko sesio batean ustez Mahoma profeta blasfematzeagatik. Baina emakumezko kristau hori absolbitzea erabaki zuen Pakistango Auzitegi Gorenak, joan den asteazkenean. Pakistanen bermatuta dago erlijio askatasuna, bai, baina herritarren %96 musulmanak dira, eta konstituzioak dio islama dela erlijio ofiziala. Absoluzioak islamista muturrekoenen berehalako kontrako erreakzioa eragin zuen. TLP Tehreek-e-Labbaik Pakistan muturreko alderdi txikiak deituta, azken egunetan milaka lagun mobilizatu dira, eta herrialdeko hiri nagusiak blokeatu dituzte. Protestak baretzeko intentzioarekin, gobernua TLPko kideekin batzartu zen, eta bi aldeek bost puntutan oinarritutako akordio bat egin zuten atzo goizaldean. Beraz, muturreko islamistek azken egunetan piztu duten sua apaltzearen truke, gobernuak ez dio Pakistandik alde egiten utziko Bibiri, epaiaren kontra muturreko islamistek jarritako helegitea Gorenean aztertzen duten bitartean. Agintariek jakinarazi dute TLPkoek mobilizazioak eten dituztela.

Pakistandik alde egin duena Saif Malook Bibiren abokatua da. AFP berri agentziari atzo esan zionez, Europarako bidea hartzekoa zen. Absoluzioa iritsi zen egunean adierazi zuen «historikoa» zela Gorenaren epaia. Mehatxatu egin dute, ordea, eta hilko duten beldur da. «Bizirik jarraitu beharra daukat, oraindik ere Bibirengatik borrokatu behar dut eta», azpimarratu zuen. Abokatuak baieztatu du Bibi espetxean dagoela oraindik.

Giza eskubideen aldeko taldeek txalotu egin zuten joan den asteazkeneko erabakia. Gobernua kritikatu zuten atzo, baina, iritzita agintariek amore eman dutela muturreko islamisten eskaeren aurrean. Fawad Chaudhry Pakistango Informazio ministroak gobernuaren jarrera defendatu zuen, eta gaineratu «beharrezko neurriak» hartuko dituztela Bibiren segurtasuna bermatzeko. Malook abokatuak jopuntuan jarri zuen gobernua: «Herrialdeko gorte gorenaren erabaki bat ezartzeko gai ere ez dira».

Imran Khan da Pakistango lehen ministroa, joan den abuztuan hautatua. Gorenak erabakia kaleratu zuenean, nabarmendu zuen horrek konstituzioarekin bat egiten zuela, eta ohartarazpen bat egin zien protestei ekin zieten islamistei: «Ez ezazue hasi konfrontazio bat estatuarekin. Ez dugu sabotajerik onartuko». Hiru egun geroago, halere, islamisten eskaerei men egin die. Akordioan jaso dute, gainera, azken egunetako protestetan atxilotutako islamistak askatzeko konpromisoa hartuko duela gobernuak.

Zera gertatu da: protesta horiek herrialdea paralizatu dute ia. Hiri nagusietako errepideak blokeatu dituzte absoluzioaren kontrako manifestariek, telefono sareak moztu dituzte, eta, besteak beste, eskolak itxi. Mobilizazioak egin dituzte bai Lahoren, bai Karatxi hiriburu ekonomikoan, baita Islamabad hiriburuan ere. Eta orduan hasi ziren erreakzionatzen agintariak. Izan ere, Parlamentuaren eraikinera daraman bidea hartu zuten manifestariek, eta eraikin instituzionalen eremuan sartu ziren bete-betean.

Tentsioak gora egin zuen orduan. Islamistek une oro eskatu dute Bibi absolbitzeko erabakia hartu duten hiru epaileak urkatu ditzatela. Eta Bibiren kasuak hildakoak eragin zituen bere garaian. Punjab eskualdekoa da Bibi, eta, heriotza zigorra ezarri ziotenean, Salman Taseer hango gobernadorea zena erabakiaren kontra agertu zen. Hil egin zuten 2011ko urtarrilean. Shahbaz Bhatti gutxiengo erlijiosoen Indiako ministroa zena ere ez zegoen ados, eta hura ere hil zuten, bi hilabete geroago.

Bibik beti ukatu izan du Mahoma blasfematu zuela. 2009an salatu zuten bi emakumezkok, eta urtebete geroago zigortu zuen Lahoreko —Punjabeko hiriburua da— auzitegi batek. Helegitea jarri zuen, baina, lau urte geroago, hori atzera bota zuen Lahoreko Auzitegi Nagusiak. Harik eta joan den urriaren 8an Gorenak horri heldu zion arte. Auzitegiak deliberatu du «kontraesan larriak» dituela akusazioaren eskaerak, eta, gainera, lekukotzetan «gezurrak» esatea leporatu die Bibi salatu zuten bi emakumezkoei.

Blasfematze kontzeptuaz

Britainiako Inperioaren kolonia zenetik, blasfematzea legez zigortuta dago Pakistanen. Erlijioen arteko liskarrak saiheste aldera hartu zuten erabaki hori. 1980ko hamarkadan erreforma batzuk egin zizkion Mohammad Zia-ul Haq diktadoreak, eta arau horren gehiegikeriak hauspotu zituen. Halere, legeak ez du argi definitzen blasfematze kontzeptua. Milaka herritar salatu dituzte blasfematzeagatik, baina oraingoz inor ez dute urkatu delitu hori egiteagatik.


Presoen eskulanekin osatuta erakusketa, bideoan

Urretxuko eta Zumarragako preso politikoek erakusketa ireki dute Juan de Lizarazu aretoan. Eskulanak bildu dituzte bertan; denetarikoak. Hilaren 26ra arte egongo dira lanak bertan ikusgai. Gotzon Aranburu kazetariak bideoz jaso du erakusketaren irekiera.


Goizean ere posible izan da

Besteak beste, Mintzalagun pirata eta haurrentzako jolasak egin dituzte Donostiako Piratek, hormairudi bat ere margotu dute.Jende ugarik parte hartu du ekitaldietan

Manu Chaoren kontzertua baino askoz lehenago jada festa giroa antzeman zitekeen atzo Donostiako Zurriola hondartzaren inguruetan. Hain zuzen, Donostiako Piratek jada goizetik hainbat ekitaldi antolatuak zituzten Sagues inguruan, adin guztietako publikoarentzat.

Eguraldia izan zen bildutakoen kezka nagusia, eta askok begiratzen zuten noiznahi zerura. Zorionez, ordea, momentu jakin batzuetan izan ezik, eguraldia txukun portatu zen, eta goizeko ekitaldiak normal-normal egin ahal izan zituzten.

Ikusmin handia sortu zuten Zurriola hondartzaren sarreran egin ziren parte hartze libreko ekitaldiek. 11:00etan hasi zen Mintzalagun Pirata, euskaldu berriak zirenekin euskara praktikatzeko saio irekia, eta hainbat gairi buruz hizketan ibili ziren euskaldun zaharrak eta berriak. Ordu laurdeneko hiru ataletan banatu zuten jarduera, eta atal bakoitzeko gai bana landu zuten. Aitziber Gurutzeaga koordinatzaileak esan zuenez, «lotsagatik edo inguruan jende euskaldunik ez dutelako, euskaldun berri askok ez dute hitz egiten». Egitasmoa, beraz, haiei laguntzeko sortu zutela azpimarratu zuen: «Espazio lasai batean euskara erabiltzeaz gain, mintzamena landu eta praktikatu nahi dugu».

Hip hop musika eta bertsolaritza uztartu zituzten jarraian Arabako bertsolari batzuek: besteak beste, Ander Solozabal, Iker Pastor eta Jagoba Apaolaza; eta garbi utzi zuten Donostiako Piratek antolatutako egitasmoarekin bat zetozela: «Arabako piratak gara. Zuhatzako irletan prestatu gara horretarako». Bestalde, piraten mezuarekin ere bat egiten zutela esan zuten: «Jarrera ezkorrek helburuak lortzea zailtzen dute; baina gogoa izanez gero, dena da posible».

Bien bitartean, bi ekitaldi horiek egin ahala, hormairudi bat egiten ikus zitezkeen Donostiako Piratak; ekitaldi horretan ere, edozeinek parte har zezakeen. Ainara Azpiazu hormairudiaren kudeatzaileak esan zuenez, festaren lema marrazten saiatu ziren: «Hormairudiaren zati estetikoa kudeatzeko eskatu didate; hori dela eta, itsasontzi pirata bat marraztu dugu, eta hainbat egoera irudikatu ditugu piraten aniztasunaren erakusle». Hala nola sagardoa edaten ari ziren bi emakume, arrain hegalariak, musuka ari ziren neskak... ikus zitezkeen hormairudian.

Etxeko txikientzako ere ikuskizun ugari prestatu zituzten Donostiako Piratek. Lehenik, Antzara Joko erraldoia antolatu zuten, eta umeak hainbat taldetan banatuta jolastu ziren. Antzara jokoan bezala, proba ugari egin behar izan zituzten. Haur askok esan zuten «oso gustura» eta «oso ondo pasatzen» ari zirela. Probetako batzuk izan ziren, esaterako,37 zenbakidun zapatak bilatzea, edota Saharako haurrentzat marrazkiak egitea.

Elkartasunarentzat tartea

Ondoren, Porrotx pailazoak umorez betetako emanaldia eskaini zuen. Besteak beste, Manu Chaorentzat egindako marrazkia hainbat zatitan banatu zuen, eta zatietatik magiaz lore bat atera zuen, «opariak lagunen artean banatu behar direla» esanez.

Goizeko ekitaldiekin amaitzeko, euskal dantzen ikastaroa eman zuten Tresbeska dantza taldeko kideek, eta, aldi berean, tokiko kontsumo taldeekin elkarlanean hamaiketakoa antolatu zuten. Halaber, 14:00etatik aurrera Elikagai Bankua ireki zuten, Zurriolako hondartzan ezarri zituzten postuetan, «jatekorik ez zuten pirata donostiarrentzat» zein Saharako errefuxiatuentzat janari eta baliabide bilketa egiteko. Egitasmoa arrakastatsua izan zen, eta asko izan ziren etxetik produktuak eraman zituztenak.