Ordiziako eta Lazkaoko adarrek Beasainen egingo dute bat

Goierriko talde feminista gehienek eskualde mailako manifestazioa deitu dute Martxoaren 8rako. Ordiziako eta Lazkaoko plazetatik abiatuko dira, 18:00etan, eta Beasaingo Erauskin plazan elkartuko dira, ordubete geroago. Emakumeen egunaren harira egindako hausnarketa irakurriko dute han.

Zaintza alorrean jarriko dute azpimarra. Goierritarrek Euskal Herriko Mugimendu Feministaren irakurketarekin bat egin dute eta. Feministek aitortu dute ez dela aldarrikapen berria, baina atsekabetu dira azken urtean «zapalkuntza egoera» ez dela «asko» aldatu. Zaintzaz hitz egitea, «gorputzen, lurraldeen eta herrien arteko interdependentzia loturak jostea eta saretzea» dela uste du mugimenduak.

«Egungo zaintza sistema eraldatzera» deitu dute mugimendu feministako kideek. Agintariei eta enpresariei «zaintzaren beharrak merkantilizatzea, pribatizatzea eta horiekin espekulatzea» egotzi diete. Salatu dute, gainera, sistema horren barruan emakumeen bizkar jartzen direla zaintza lanak. «Egungo zaintza sistema irauli behar dugu. Emakumeak gara familian zaintzen ardura gure gain hartzen dugunak, zahar etxeetan eta haur eskoletan lan egiten dugunak, emakumeak gara etxeak eta ospitaleak garbitzen ditugunak, zahartzaroan dauden pertsonak egunerokoan zaintzen eta garbitzen ditugunak». Eta, segituan, galdera egin dute: «Nork zaintzen ditu zaintzaileak?».

Zaintza sistema iraultzea «dena eraldatzea» dela nabarmendu dute eta baita «emakumeen aurkako indarkeria eta desberdintasun ardatz nagusietako bat astintzea» ere.

Eskualde mailako manifestazioaz gain, herrikako deialdiak ere antolatu dituzte. Tokian tokiko mobilizazioetan parte hartzeko dei egin diete goierritarrei.

Itaia

Itaiak ere eskualde mailako bi mobilizazio iragarri ditu. Ordizian egingo dute bat, 18:30ean, Barrena plazan; Urretxun bestea, 20:00etan, zuhaiztian. Sistema kapitalista jo dute emakumearen zapalkuntzaren errudun.


Juan Carlos Unzuek iruindarren eskerrak eta maitasuna jaso ditu azken orduetan

Juan Carlos Unzueri jende andana hurbiltzen ari zaio atzo txupinazoan esandako hitzak eskertzeko, animoa emateko edo berarekin argazki bat ateratzeko. Oso hunkituta agertu da gaur jasotzen ari den maitasun guztiarekin eta esker oneko hitzak besterik ez ditu.


'Antolakuntza, zilegia eta beharrezkoa' jardunaldiei hasiera eman die Dandak

"Gazteen despolitizazioaren" eta "antolatzeko beharraren" inguruan hausnartu zuten atzokoan, eta kantaldia izan zen gero. Hurrengo larunbatean "okupazioaren aurkako ofentsiba" izango dute mintzagai Zarauzko Putzuzulon.

Atzo izan zen Zarauzko Danda Gazte Asanbladak antolatutako Antolakuntza, zilegia eta beharrezkoa jardunaldien aurreneko saioa. 17:00etan hasita, hausnarketa saioa egin zuten Putzuzulo gaztetxean: "gazteen despolitizazioa" izan zuten aztergai nagusiki, bai eta "egungo testuinguru politikoa" eta "antolatzeko beharra" ere. Horren ostean, abesteko parada izan zen kantaldian.

Hurrengo larunbatean, abenduak 26, emango diete jarraipena saioei. "Okupazioaren aurkako ofentsiba" aztertuko dute orduan, 17:00etan Putzuzulon. Talo jana egingo dute gero.


Bazkideen omenezko kontzertua emango du Xemein Abesbatzak

Urtero modura, Gabonen atarian, bazkideen omenezko kontzertua eskainiko du Xemein Abesbatzak. Algortako Bihotz Alai Abesbatza gonbiatu dute aurten ekitaldi berezira. Zapatuan [abenduak 11] 20:00etan abestuko dute abesbatza biek, Mertzedeko elizan.

Markina-Xemeingo abesbatzak lauzpabost kanta eskainiko ditu hasteko, eta Algortako Bihotz Alaik lehenengo, opera ezagun bateko abestiak kantatuko ditu, eta ondoren, euskal eta Gabon kantak eskainiko ditu.Amaitzeko biek batera kantatuko dituzte pare bat abesti.

Pandemiaren ondorioz, iaz ospatu barik geratu zen bazkideen omenezko kontzertua berreskuratuko dute, gizonezko- en ahots grabeen koruagaz. Esan dutenez, urteak dira Markina-Xemeinen ez dela horrelako abesbatzarik egon, eta herrira gauza ezberdin bat ekartzeagaz “pozik” daudela azaldu dute.


Oposizioak Jaurlaritzari egotzi dio Osakidetza pribatizatzea itxaron zerrendak laburtzeko asmotan

EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek «osasun profesionalen gabeziari» buruzko zuzenketa bat aurkeztu dute Eusko Legebiltzarrean, baina EAJren eta PSEren gehiengoak bere idatzia onartu du, Osasun Sailari eskatzeko martxan dauden «LEPak burutzeko». Gaur jakin da Osakidetzak alor pribatura bideratuko dituela ebakuntza sorta batzuk, itxaron zerrendei aurre egiteko.

Osakidetzaren gainbehera hizpide izan da berriro Eusko Legebiltzarrean, EH Bilduk idatzi bat eraman baitu ganberara kontratazio politikan aldaketak bultzatzeko, «osasun profesionalen gabeziari» aurre egiteko. Gaur jakinarazi dute Osakidetzak itxarote zerrendan dauden ebakuntza sortak sektore pribatura eramateko plana duela, eta Rebeka Ubera EH Bilduko legebiltzarkideak garbi esan du Jaurlaritzak «pribatizazioa hautatu» duela zerrenda horiei aurre egiteko, baina ohartarazi du «estalki bat besterik ez» dela hori. Koalizioko kideak exijitu die EAJri eta PSEri «gobernatzeko», profesionalak «erakartzeko», eta, beste herrialdeetan egiten ari diren bezala, «lehiatzeko», profesionalak Osakidetzatik joan ez daitezen eta, aitzitik, Euskal Herrira etor daitezen, «lan baldintza onek erakarrita».

Halaber, Uberak ukatu egin du martxan dauden LEPen bidez Osakidetzako lantaldea handituko dela. 11.000 lanpostu egonkortuko dira horien bidez, baina azaldu du osasun zerbitzua «gutxienekoetan» dagoela, «lanpostuak gutxitzen» ari direla, eta pertsonalaren kontratazio politika «berraztertu» egin behar duela gobernuak, «goitik behera».

Eusko Jaurlaritzako lehendakari Iñigo Urkulluk kirurgian dagoen itxaron zerrenda arintzeko konpromisoa hartu zuen joan den astean, Politika Orokorreko osoko bilkuran, eta azken orduetan jakin da ebakuntza gehiago egingo direla arratsaldez, eta ebakuntza asko ospitale pribatuetara bideratuko direla. Pandemia iritsi baino lehen, 2019an, 49 egunekoa zen ebakuntza bat egiteko batez besteko itxaronaldia; gaur egun, 68koa da, eta Jaurlaritza osatzen duten alderdi biek, EAJk eta PSE-EEk, badakite osasunaren gaia garrantzi handikoa izan daitekeela Legebiltzarrerako hauteskundeetan, hilabete gutxi barru. Oftalmologiaren eta protesien alorretan, ESIei eskatua zaie baloratzeko zenbat ebakuntza bideratu daitezkeen sektore pribatura, zenbait informazioren arabera.

Osasun sailburu Gotzone Sagarduik berretsi du sektore pribatuaren aukera, edonola ere. Esplikatu du iazko urritik ari direla antolakuntza alorreko neurriak hartzen, eta Osakidetzako ebakuntza gehiago sektore pribatuan egingo direla aurrerantzean. ESIek ospitale pribatuetara jotzeko aukera izango dute, Sagarduik esan duenez, «dauden baldintzak kontuan hartuz egoki ikusten dutenean».

Iritzi publikoan eragin

EAJko parlamentari Jon Aiarzaklegebiltzarrean esan du «errealitatea» ez zaiela interesatzen Uberari eta EH Bilduri, eta azaldu du Osakidetzak «inoiz baino inbertsio handiagoa» egiten duela orain. Lehen arretan profesional gabezia dagoela onartu du, eta hezkuntza alorrarekin lotu du arazo hori. Esplikatu du ikasketak bukatzean «neurrirako kontratuak» eskaintzen zaizkiela hasiberriei, «luzera begirakoak», eta ez dela mediku lanpostu bakar bat ere kendu alor horretan. «Ez da egoera hori ezkutatzen», esan du, eta EH Bilduri eta Elkarrekin Podemosi leporatu die Osakidetzarekin iritzi publikoan eragin nahi dutela, «dena nahasita».

Errealitatearen berri izan nahi badu «osasun zentroetara» joateko erantzun dio koalizioko legebiltzarkide Uberak. Osakidetza «deskapitalizatzen» ari dira, haren ustez. Ukatu egin du lehen arretarena «arazo bakarra» dela Osakidetzan. Erantsi du ezin dela profesionalik erakarri «2009ko lan hitzarmena eskainita». Finean, haren arabera, gobernuak «Osakidetza indartzearen ala pribatizazioa handitzearen» artean hautatu behar du, eta gobernua bigarrenaren alde egiteko prest dagoela aurreikusi zuen.

PSEko kide Ekain Ricok ere du profesionalak erakartzeko arazoak daudela, baina osasunaren auziarekin oposizioak helburu bat duela salatu du: «Jaurlaritzak Osakidetzako arazoak ez konpontzeko borondate politiko bat duelako ideia gizarteratzea». Gobernuak ez du esaten «dena ondo» dagoela, Ricok azaldu duenez, baina gogoratu du osasun publikoko arazoak orokorrak direla Espainiako beste erkidegoetan. «Gezurra da ez garela ezer egiten ari».

Haserre olatu bat

Elkarrekin Podemoseko parlamentari Jon Hernandezek esan du «profesionalekin» hitz egin behar dela auzia bideratzeko, «eta haiek ordezkatzen dituztenekin: sindikatuekin». Hernandezek uste du «kezka sozial handia» dagoela osasunari lotuta, eta horri erantzuteko ezin dela proposatu «%50 inguruko behin-behinekotasun tasara itzultzea». 2019an, langileen erdiek ez zuten lanpostu finkorik, eta martxan diren LEParen helburua arazo horri aurre egitea dela esplikatu du, «ez lantaldea handitzea». Horregatik, abisu argia eman die gobernua osatzen duten alderdiei: «Haserre olatuak aurrean eramango zaituzte». EPko kideak erantsi du kontratazio politika «erabat» aldatu behar dela Osakidetzan.


Bigarren amaitu du igoera fasea Kbi xake klubak

Amaitu da denboraldia Kbi xake klubeko taldeentzat. B taldeak pasa den astean jokatu zituen azken partidak; A taldeak, berriz, pasa berri den asteburuan. Norgehiagoka irabazi zuen Billabonaren aurka, baina ez da izan nahikoa lehen mailara igotzeko.

Gipuzkoako xake ligako bigarren mailako denboraldia amaitu da. Igoera faseko azken partidak jokatu dituzte pasa berri den asteburuan, eta Zumaiako Kbi xake klubeko A taldea Billabona D taldearen aurka neurtu da. Lehen mailarako igoera lortzea ia ezinezkoa zuten zumaiarrek, faseko lider zen Bidasoa Fiantxeko 2019 A taldeak 3,5 puntuko aldea ateratzen ziolako. Zumaiarrek 4-0 irabazi behar zuten, eta irundarrek 0-4 galdu. Azkenean ez da halakorik gertatu, eta Villabonakoen aurkako jardunaldia irabazi badute ere, bigarren postu on batekin konformatu behar izan dute Kbikoek.

3-1 emaitzarekin irabazi diete Kbikoek Billabona D taldeari. Zumaiarren aldetik, Fermin Laurobak, Xabier Aranzabalek, David Rodriguezek eta Miguel Angel Aguadok jokatu dute azken jardunaldia.

Oier Sarasketa hirugarren

14 urtez azpikoen Euskadiko xake txapelketa jokatu da asteburu honetan Gasteizen, eta bertan izan da Kbi xake klubeko Oier Sarasketa. Hirugarren postua lortu du zumaiar gazteak txapelketa honetan. Kontutan hartu behar da, gainera, alebin mailako jokalaria dela, berez, Sarasketa, eta bere adineko lehen sailkatua izan da.


Jacob Chansley 'QAnon Bisontea'ri 41 hilabeteko espetxe-zigorra ezarri diote

Kapitolioan sartzearekin okertu zela esan dio Chansleyk epaileari. "Ez dut aitzakiarik", adierazi du gizonak. Egun hartako jokabidea "defendaezina" dela erantsi du.

Jacob Chansley, bisontez mozorrotuta AEBko Kapitolioaren aurkako erasoan parte hartu zuen gizona, zigortu dute asteazken honetan. 41 hilabeteko kartzela-zigorra (hiru urte eta bost hilabeteko espetxealdia) ezarri dio auzitegi federal batek.

"Egin zenuena ikaragarria izan zen", adierazi du Royce Lamberth epaileak Columbia Barrutiko korte federalean.

Nahiz eta Chansleyk azaldutako "ausikia" benetakoa dela uste, Lamberthek azpimarratu du QAnon xamanak egindako delitua "oso larria" dela, eta ez dagoela zigor txikiagoa jartzerik.

Kapitolioan sartzearekin okertu zela esan dio Chansleyk epaileari. "Ez dut aitzakiarik", adierazi du gizonak. Egun hartako jokabidea "defendaezina" da, erantsi du.

Arizonako ultraeskuineko aktibistak bere burua errudun jo zuen irailean, urtarrilaren 6an, Kapitolioaren aurkako erasoa gertatu zenean, Kongresuko saio bati oztopoak jarri izana onartuta.

Errudun aitortu ondoren, Chansleyk 41-51 hilabeteko espetxe-zigorra onartu zuen, Fiskaltzarekin adostuta. Espetxealdiari, baina, urtarrilaren 9tik kartzelan eman duen denbora kenduko diote.

QAnon mugimenduaren konspirazio teorien jarraitzailea da Chansley, eta Kapitolioaren aurkako erasotzaile mediatikoena bihurtu zen; izan ere, bisontez mozorroturik sartu zen Ganberan, eta Senatuko presidentearen eserlekuan jesarri zen.

Hiru egun geroago atxilotu zuten, eta orduz geroztik dago kartzelan. Espetxean janari organikoa eskaintzeko eskatu zuen, eta jateari uko egin zion bederatzi egunez, lortu arte.

Fiskaltzak 51 hilabeteko kartzela-zigorra eskatu zuen.


Musikaz omenduko dute Iparragirre, jaio zeneko bigarren mendeurrenean

Jose Mari Iparragirre gogoan, Gontzal Mendibilek kontzertua egingo du Bilboko Arriaga antzokian, hilaren 29an. Beste hainbat musikari batera ariko dira oholtza gainean Donostian, Eibarren eta Urretxun


Ostiralean hasiko da «merezitako» sagardo garaia

Inoizko uztarik handiena izan dute sagardogileek: Euskal Sagardoaren barruan 3,5 milioi litro egin dituzte, bertako 250 sagastietako bost milioi kilo sagar erabilita. Ezohiko egoera bati aurre egiteko «erronka eta konpromisoa» hartu du sektoreak.

Donostiako San Telmo museoan aurkeztu dute gaur 2022ko sagardo garaia, lelo esanguratsu batekin: Sagardotegi denboraldia merezi dugulako!. Han izan dira, Euskal Sagardoa jatorri izeneko ordezkariak ez ezik, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako sagardogileen elkarteen eta sagargile elkarteen ordezkariak, eta ezohiko egoera bati aurre egiteko «erronka eta konpromisoa» hartu dituzte, «lanerako protokolo zehatzak garatu eta sagardo berria eta sagardotegiko esperientzia bezeroei modu erakargarri batean dastatzera emateko».

Uzta «historikoa» izan dute, «inoizko handiena»: Euskal Sagardoaren barruan 3,5 milioi litro egin dituzte, bertako 250 sagastietako bost milioi kilo sagar erabilita. Nolakoa? «Geroz eta zailagoa da galdera horri erantzutea. Sagardotegi bakoitzak bere sagardoa egiten duelako, eta sagardotegi bakoitzaren barruan ere badirelako sagardo ezberdinak», azaldu du Unai Agirrek, Euskal Sagardoa jatorri izeneko koordinatzaileak. Orokorrean, iaz baino sagardo «arinagoak» dira aurten, «lurrintsuak» eta «alkohol graduazio txikixeagokoak».

Ostiralean irekiko dituzte ateak sagardotegiek, eta, hilaren 28ra bitartean, Eusko Jaurlaritzaren dekretuak irauten duten bitartean, orain arteko protokoloei eutsiko diete: sagardogileek mahaira eramango dute sagardo berria, pitxer edo botila gardenetan, eta bakoitza bere txarteltxoarekin edo azalpenekin. Otorduan, pitxerra betetzera ere altxa daiteke mahai bakoitzeko arduraduna, eta sagardogilearen laguntzarekin beteko du taldeak dastatu nahi duen edo sagardogileak gomendatzen duen upeleko sagardoa. «Sagardotegi bakoitzak moldatuko du protokolo hori bere sagardotegiaren ezaugarrietara. Eta, osasun egoeraren arabera, protokoloa bera ere moldatuko dugu», iragarri du Olatz Mitxelena teknikariak.

Unai Agirre koordinatzaileak jakinarazi duenez, sagardoaren prezioa %10-20 inguru igoko da aurten: «Sagarrak, beirak, kartoiak, argindarrak... guztiak egin du gora, eta sagardoak ere gora egingo du ezinbestean, lehendik ere errentagarritasun txikiko produktua izaki, gaur egungo egoerara moldatuz joateko».


Haurrentzako tailerrak auzoetan

Haurrentzako tailerrak antolatuko dira Hernaniko auzoetan eta izenematea zabalduko da datorren astelehenean, irailaren 20ra arte, auzoetako elkarteen egoitzetan.


94 oinetako pare errefuxiatuentzat

Negua dator, eta neguarekin batera hotza.

Zaporeak elkartearen bitartez, Lesbos eta Atenasko errefuxiatu-guneetan hilabete hauek pasatzeko gehien faltan botatzen dutena oinetako on batzuk direla jakin dugu. Horregatik, Euskal Herri osoan egingo den oinetako bilketari gure babesa eman diogu gure Ikastetxetik ere. 94 oinetako pare jaso ditugu. Mila esker guztioi zuen elkartasunagatik!


Lehergailuak egiteko legez kanpoko laborategi bat desegin dute Nafarroan

Pertsona bat atxilotu dute arduradun gisa, eta senideei leherketa handi batekin mehatxu egiteagatik.

Nafarroako Foruzaingoak eta Guardia Zibilak lehergailuak egiteko legez kanpoko laborategi bat desegin dute Nafarroan, "Arquimedes" izeneko operazio baten baitan, eta gizonezko bat atxilotu dute.

Ikerketa etxe barruko indarkeria kasu baten harira izandako atxiloketa batekin hasi zen. Gizon horrek leherketa handi batekin mehatxu egin zien senideei.

Atxilotutako gizonaren etxea miatu zuten, eta lehergailuak egiteko materiala bertan aurkitu zuten, amaitutako lehergailuekin batera. Detonagailuak, formula kimikoak eta lehergailuak egiteko instrukzioak ere atzeman zituzten.

Espainiako Estatuko zenbait probintziatan banatutako dendek saldu zioten lehergailuak egiteko materiala gizonari, eta Guardia Zibilak ikuskaritza lana egin ostean, salaketak jarri dizkie baimenik ez zuen norbanako bati material hori saltzearren.


Egoerara egokitutako San Inazio eguna ospatuko dute Loiolan

Pandemia dela eta, Loiolan ere ezingo dituzte jaiak ohiko moduan egin aurten, baina auzokoak ez dira etxean geldituko, egoerara egokitutako San Inazio eguna ospatuko baitute. “Aurtengoan ere egoerara egokituta eta beti elkar zaintza erdigunean jarriz. Guretzat jaiak hori baitira, ez norbere buruan pentsatzeko garai bat, ez bakarrik egoteko garai bat. Orain inoiz baino gehiago elkarren beharra dugu eta jai batzordetik San Inazio eguna ospatzeko proposamen xume baino gozagarri gatoz zuengana”, adierazi dute jai batzordekoek.

Horrela, honako egitarau hau prestatu dute hilaren 31rako, segurtasun neurri guztiak beteta:

10:30ean, Donostiako Udaleko Txistulari Taldearen diana auzoko kaleetatik.

11:30ean, haurrentzaok eskulanen ikastaroa, Latsarien plazan.

13:30ean, auzoko erraldoien eta buruhandien ikuskizuna, Latsarien plazan.

14:30ean, herri bazkaria frontoian. Ogi Berrin izena eman behar da, eta bakoitzak bere bazkaria (janaria eta edaria) eraman beharko du, etxetik edo tabernaren batetik.

Bazkalostean, bingoa eta txiste lehiaketa frontoian.

18:00etan, Loiola Got Talent lehiaketa, Latsarien plazan. Parte hartu ahal izateko (taldeka edo bakarka), izena eman behar da. Ogi Berrin eman daiteke izena, edo esteka honetako galdetegia beteta: https://forms.gle/gtzfE1pDCMig96cR6.

21:00etatik 00:00etara, kontzertuak egongo dira Latsarien plazan. Andoni Ollokiegik eta Herenegun taldeak joko dute.


'Familia jolasean'

0-8 urte arteko haurrendako eta euren familiendako txokoa. Aisialdiaz eta jolasaz gozatzeko espazioa.


Udalen arteko desberdintasun ekonomikoak ezbatzeko akordioa lortu dute gobernuak, kideek eta EH Bilduk

Nafarroako Gobernuak, PSN, Geroa Bai, EH Bildu, Ahal Dugu eta Ezkerra taldeek; hau da, Navarra Suma ez beste parlamentuko talde guztiek, udalen finantzazio eredua aldatuko duen akordioa sinatu dute. Helburua udalen arteko desberdintasunak ezabatzea izan da. Iruñeak 1,7 milioi gutxiago jasoko ditu; baina Iruñerriko udalek, %14 milioi gehiago.

Iritsi da lehenengo akordioa, Nafarroako Gobernuaren eta hura barrutik eta kanpotik babesten duten taldeen artean. Datorren urtean udalek diru gehiago izango dute, eta, gainera, beste modu batera banatuko zaie dirua. 2022an udalek 272 milioi euro izango dituzte, aurten baino 16,4 milioi gehiago. Alderdiek konpromisoa hartu dute zenbatekoa hori urtero KPI + %2 igoko dela; eta, gainera, 30 milioi inbertituko ditu urtero gobernuak, Nafarroako herrietan zerbitzuak eta azpiegiturak hobetzeko.

Dirua banatzeko sistema berri bat egiteko eskatu diote NUPko aditu talde bati, eta adostukoaren arabera, biztanle kopurua, pobrezian bizi den herritar kopurua, 65 urtetik gorakoen kopurua, hirigintzaren azalera eta udal barruko herrien sakabanaketa kontuan hartuko ditu eredu berriak.

Finantzaketa-eredu berria "bidezkoa, solidarioa eta nahikoa" da, Bernardo Ziriza Lurralde Kohesioko kontseilariaren esanetan, udalerri eta kontzejuentzat. Gobernu barruan, PSN pozik azaldu da emaitzarekin, baita Geroa Bai ere. Gobernutik at, "oso garrantzitsutzat" jo du akordioa EH Bilduk ere.

Alderdi independentistaren ustez, aurreko sistemak udal batzuk zigortu ditu, eta hori konpontzeko bide bakarra eredua aldatzea zen. Gobernua eta EH Bildu aurrekontuen negoziazioan aurrera egiten ari direla nabarmendu du akordioa Adolfo Araizek. Gaur dute aldeek hurrengo bilera, eta badirudi horretan ere akordiotik gertu daudela.

Finantzaketa-eredu berria, zenbakitan

Eredu berri hori egungo finantzaketa-sistemak eragiten zituen lurralde-desberdintasunak zuzentzen hasiko da. Horren ondorioz, 1.000 biztanletik beherako Nafarroako 189 udalerriek 26,7 milioi euro jasoko dituzte datorren urtean finantzatzeko, egungo ekitaldian baino %15 gehiago; 1.001 eta 5.000 biztanle arteko 62 udalerriek, 58,2 milioi, 2021ean baino %9 gehiago; 5.001 eta 25.000 biztanle arteko 19 udalerriek, 72 milioi, gaur egun baino %13 gehiago.

Iruñea izanen da gutxiago jaso duenetako bat: 1,7 milioi gutxiago jasoko du (86 milioi orotara). Iruñeko Udalak jasotzen zituen 1,7 milioi euroak Eguesibarrek jasoko ditu, 6,2 milioi euro jasoko ditu (+1,5 milioi).

Era berean, eskualdeko beste udalerri garrantzitsu batzuek finantzaketa handiagoa jasoko dute:

Arangurenek 2,53 milioi euro sartzetik 3,28 milioi euro jasotzera igaroko da (+750.000 euro)

Berriozarrek, 3 milioi eurotik 3,6 milioi eurora (+600.000 euro)

Zizur Nagusiak, 4,27 milioi eurotik 4,76 milioi eurora (+ 490.000 euro)

Noainek, 2 milioi eurotik 2,4 milioi eurora (+400.000 euro)

Berriobeiti, 1,6 milioitik 2 milioira (+400.000 euro)

Uharte, 1,74 milioitik 2,16 milioira (+400.000 euro)

Burlata, 6 milioitik 6,4 milioira (+400.000 euro).


Covid ziurtagiria eskatuko zaie gaur arratsaldeko udal bilkurara bertaratzen diren herritarrei

Urnietako Udalak ezohiko osoko bilkura ospatuko du gaur arratsaldeko 19:00etan. Udalbatzarra ikustera joaten diren pertsonek covid ziurtagiria edo azken 72 orduetan egindako PCR negatibo bat aurkeztu beharko dute. Bestalde, Udalbatzarra Udalaren Youtube kanalaren bidez zuzenean jarraitzeko aukera izango da.

Ondorengoa izango da eguneko gai-zerrenda:

2022 ekitaldirako aurrekontu orokorrak onartzea.

Urnietako III. Berdintasun plana onartzeko proposamena.

Gipuzkoako Foru Aldundiko Gizarte Politiketako Departamentuaren eta Urnietako Udalaren arteko jarduketa protokoloa ezartzea, lehenengo eta bigarren mailako gizarte zerbitzuak antolatzeari buruzkoa.

Urnietako Udalaren 2022ko Araudi-Plana.

2021eko Urnietako Udaleko kontratuen plana.

Dedikazio partzialeko kargua izendatzeko Alkatearen proposamena.

Kontuen Batzorde Bereziaren lehendakariaren izendapen aldaketaren berri ematea.


Zer da gaur Lurrera helduko den eguzki ekaitza eta nola eragin diezaieke komunikazioei?

Eguzkia, 11 urtean behin, jarduera magnetiko altuko fasean sartzen da, eta, zenbaitetan, plasma magnetikoko hodei erraldoia jaurtitzen du espaziora. Ekaitz horrek Lurra jotzean arazoak sor daitezke argindar sisteman eta sateliteetan, baina, oraingoan, alerta maila txikia da.

Fisikariek koroa-masaren eiekzioa deitzen dutena jazo zen hilaren 15ean. Hots, Eguzkiak espaziora plasma magnetikoko hodei erraldoi bat jaurtitzea. Kasu honetan, baina, Lurrera bidean jarri zen eguzki ekaitz hori, eta gaur helduko da gure planetara, AEBko Ozeano eta Atmosferaren Administrazioaren Agentziak (NOAA, ingelesez) aurreikusi duenez.

Tankera horretako eguzki ekaitzak 11 urtean behin gertatzen dira, Eguzkia jarduera magnetiko altuko fasean sartzen denean.

Berez, magnetosferak, Lurraren geruza magnetikoak, halakoengatik babesten gaitu. Dena dela, gaur egun ditugun satelite eta sare kopuru handia tarteko, eguzki ekaitzek Lurraren kontra talka egiten dutenean "irrati eta satelite bidezko komunikazioetan perturbazioak egon daitezke, eta kasurik larrienetan, argindar etenak", David Montes eta Gonzalo Jose Carracedo fisikariek The Conversation atarian (unibertsitateko adituek sinatutako dibulgazio albisteen webgunea) argitaratutako artikulu batean diotenez.

NOAAk berak egindako aurreikuspenen arabera, 2022ko eguzki ekaitz hori ez da oso handia izango, eta 1. mailakotzat jo du. Hortaz, litekeena da ondorioak txikiak izatea. Dena dela, Montesek eta Carracedok 1959an gertatutakoa gogorarazi dute. Orduko hartan, koroa-masaren eiekzio ikaragarri batek (erregistroak daudenetik izandako eguzki ekaitzik handiena) pikutara bidali zituen Europako eta AEBko telegrafo sistema.

Adituon hitzetan, estatuek oso lan gutxi egin dute eguzki ekaitzen ondorioen kalteak txikitzeko, eta mundua ez dago prestatuta duela 163 urte gertatutako eguzki ekaitz baten ondorenei aurre egiteko.


Oletako Atxineta baserrian izan dira kontsumitzaileak ahabiak nola ekoizten dituzten ezagutzen

Ereindajanek Elikabira sentsibilizazio kanpaina antolatu du. Elikadura ereduan eragin, sentsibilizazio lanak egin eta kontsumo kolektiboan urratsak egiteko jardunaldia izan da.

Elikabiraren barruan eskualdeko bost baserri edo etxalde bisitatzeko aukera izan dute kontsumitzaileek.

Jakiak nondik datozen ikuste aukera

Aramaioko Atxineta baserrian, adibidez, frutagintza eta abeltzaintza nola egiten duten ezagutu dute. Igor Asarta arduratzen da Atxineta baserrian ahabiaren ekoizpenarekin: "Orain dela 24 urte landatu genituen arbolak. Ahabiekin zukua eta marmelada egiten ditugu". Garrantzitsua da Asartarendako horrelako ekimenak egitea, kontsumitzaileek ikus dezaten erosten eta jaten ditugun jakiak nondik datozen. "Ahabiak, esaterako, garestiak dira. Hona etorrita, kontsumitzaileak ikus dezake zergatik diren garestiak. Ez da mahatsa bezala guztia era berean jasotzen, ez; heldutasunaren arabera jasotzen dugu. Hortaz, behin baino gehiagotan pasa behar izaten da arboletatik".

Dastatzea

Bisitan parte hartu dutenak ere gustura geratu dira. Ahabi arbolak ikusi ondoren, animaliak ikusteko aukera izan dute: behiak, ahuntzak eta oreinak dituzte Atxinetan. Eta, bisita amaitzeko dastatzea egin dute: ahabi zukua eta ahabi marmelada.


Zer diote Gipuzkoako Foru Aldundirako diputatugai nagusiek Debagoienari buruz?

Gipuzkoako Foru Aldundirako bost diputatugai nagusi, baina helburua bakarra da: maiatzaren 28ko foru hauteskundeak irabaztea. Honako hauek dira hautagaiak: EAJtik Eider Mendoza (Azpeitia, 1974), EH Bildutik Maddalen Iriarte (Donostia, 1963), PSE-EE-tik Jose Ignacio Asensio (Tolosa, 1966), Elkarrekin Gipuzkoatik Miren Etxebeste (Irun, 1983) eta PPtik Mikel Lezama (Donostia, 1993). Debagoienari buruzko zenbait galdera egin dizkie GOIENAk.

Eider Mendoza (EAJ): "Debagoiena da Gipuzkoaren motor ekonomiko eta sozial nagusietako bat"

Ze harreman mota daukazu Debagoienarekin?

Azpeitiarra naiz jaiotzez, baina Hondarribian bizi naiz txikitatik. Bizitzan zehar Debagoienarekin gehien lotu nauen elementua Arantzazu da. Etxetik jaso dut atxikimendu hori eta gaur egun ere badugu bertara joateko joera, asko betetzen nau bertako espiritualtasunak eta naturak. Bestalde, foru diputatu eta batzarkide bezala sarritan egon naiz bailarako herrietan, batez ere azken legealdi honetan, Etorkizuna Eraikiz egitasmoaren barnean, herritarren beharrak entzun eta ezagutzeko martxan jarri ditugun ekintzen bitartez.

Noiz etorri zara azkenengoz eta zertara?

Joan den astean bilera egin genuen Aretxabaletako Otalora jauregian, bailarako EAJren hainbat alkate, alkategai eta Aitor Esteban eta Iñigo Barandiaran diputatuekin, pentsio-sistemaren erreforma berriak ekarritako aldaketen aurrean kooperatibisten interesen defentsan egindako aurrerapenen berri izan eta, egoera honek sortutako ziurgabetasuna dela-eta, hurrengo urratsak elkarrekin definitzeko. Gai honetan ere, kooperatibisten bidelagun izateko konpromisoa berretsi genuen alderdi bezala.

"Debagoienak punta-puntako industria sarea garatzen eta mantentzen jakin du eta indar horri eutsi behar diogu"

Zein da Debagoienak daukan premiarik nagusiena?

Ekonomia alorrean jarriko nuke azpimarra. Debagoienak punta-puntako industria sarea garatzen eta mantentzen jakin du eta indar horri eutsi behar diogu, digitalizazioak eta trantsizio energetikoak dakartzan desafioei aurre eginez. Herritarren enpleguari eta ekonomiari eusteko funtsezkoa da hori. Baita ere, merkataritzaren eremuan erreleboa bermatzeko ahalegin berezia egin behar dugu eta, prezioen gorakadaren aurrean, premiazkoa da familien eta norbanakoen ekonomia babestea.

Zer ematen dio zure ustez Debagoienak Gipuzkoari?

Debagoiena da Gipuzkoaren motor ekonomiko eta sozial nagusietako bat. Eta, askotan errepikatzen badugu ere, asko eman dio Gipuzkoari eta Euskal Herri osoari ekonomia sozialaren eta balio kooperatiboen ikuspegitik. Balio horietan eta, oro har, langileen partaidetzan sakontzea ezinbestekoa dugu etorkizunera begira, lurralde osoan.

Nork ematen du gehiago: Debagoienak Gipuzkoari ala Gipuzkoako Foru Aldundiak debagoiendarrei?

Lurralde oreka da Gipuzkoaren ezaugarri nagusietako bat. Bakoitza bere ezaugarri bereziekin, baina bailara indartsuak ditugu, ongi egituratuak eta ekimen handikoak. Horrek izugarrizko balioa du, asko ematen diote eskualdeek lurraldeari. Zer esanik ez Debagoienak. Aldi berean, hainbat alorretan Gipuzkoak bere osotasunean hartu duen aitzindaritzak –zientzia eta berrikuntza, mugikortasun jasangarriari lotutako industria, teknologia kuantikoak, zaintza eredu berritzaileak, lan inklusiboa sustatzeko estrategia, eta abar– eskualde guztiei aukera eta onura berriak ekartzen dizkie zalantzarik gabe.

Beasain-Durango ardatza autobidea da gaur egun, zati bat izan ezik: Bergara/Arrasate eta Elorrio arteko zatia; hau da, Debagoieneko zatia izan ezik. Izango da inoiz autobidea? Ze proposatzen duzue zuek?

Azken legealdi honetan inbertsio esanguratsua egin dugu, Kanpazarreko gainean N-636 errepidea zabaldu eta segurtasuna areagotzeko obrak eginez. Lanak azken txanpan daude. Dagoeneko martxan dago, baita ere, Bizkaiko Aldundiarekin elkarlanean, N-636 errepide hori eraberritzeko alternatiben azterlana. Lan honek esango digu zein den alternatiba egokiena ingurumenaren, segurtasunaren eta inbertsioen ikuspegitik. Gure konpromisoa da, azterlan horretatik abiatuz, Beasain-Durango korridorea amaitu eta trafikoaren segurtasuna areagotzea.

"Ez dira inondik ere onargarriak etenik gabeko matxurak eta erabiltzaileak jasaten ari diren egoera. Oso zorrotzak izango gara enpresarekin"

Azkenaldian kexu dira Debagoieneko bus zerbitzuko langileak eta erabiltzaileak edo bidaiariak, autobusen egoera txarragatik. Nola konpon daiteke arazoa?

Aldundiko mugikortasun departamentua aztertzen ari da enpresak ibilgailuen mantenuari buruz emandako informazioa. Edonola ere, ez dira inondik ere onargarriak etenik gabeko matxurak eta erabiltzaileak jasaten ari diren egoera. Oso zorrotzak izango gara enpresarekin eta, bidaiarien eta langileei zerbitzu ona eskaintzeko gaitasunik bermatzen ez badu, kontratua altxa beharko da. Gainera, Lurraldebuseko flota geroz eta ibilgailu jasangarri eta adimentsuagoekin hornitzeko konpromisoa hartzen dugu. Baita Mugi txartela mugikor bidez kargatu eta erabili ahal izateko sistema garatzea ere.

Debagoieneko herri arteko bidegorri sarea osatzeke dago oraindik. Zure alderdiak badu planik hutsune horiek –Bergara-Antzuola, Bergara-Elorregi, Eskoriatza-Leintz Gatzaga...– betetzeko? Ze epetan?

Lehentasunezkoak izan behar dute zati horiek eta gure esku dagoen guztia egingo dugu lehenbailehen gauzatu daitezen. Vasco Navarroren bide berdea berreskuratzeko proiektua Europaren Next Generation deialdira aurkeztu genuen iaz eta bultzada handia litzateke, Debagoieneko sarea osatzeko.

Debagoieneko edoizein udaletako langileek, ezinbestean jakin behar dute euskaraz?

Gipuzkoako administrazioko langileak kapazak izan behar dira herritarrek nahi duten hizkuntzan, euskaraz edo gazteleraz, arreta eskaintzeko. Herritarren hizkuntza eskubideak bermatzeko, alegia. Baina guk hortik harago joan nahi dugu eta euskara laneko hizkuntza nagusia izatea nahi dugu. Horretarako, eremu sozioekonomikoan euskararen erabilerak jauzia eman dezan lan egingo dugu –Debagoienean baditugu adibide aurreratuak– eta Aldundia arigune proiektua martxan jarri dugu, Euskaraldian ikasitakoari jarraipena emanez, Aldundia urteko 365 egunetan euskaraz sano eta eroso aritzeko gune bilakatu nahi dugu. Prozesu hori, pixkanaka, lurralde osora zabaldu nahi genuke eta horretarako Gipuzkoa arigune bulegoa martxan jarrai dugu dagoeneko. Euskararen erabilera indartzeko elkarlana, herri aktibazioa eta berrikuntza biderkatu behar ditugu.

Nola konbentzituko zenuke debagoiendar bat zeure aukerari botoa emateko?

Bi alderdi ikusten ditut hurrengo diputatu nagusi izateko aukerekin eta lehia estua izango da. Apaltasunez, gogoratuko nioke, batetik, EAJ izan dela herri honen garapen soziala eta ekonomikoa bermatu duten erabaki nagusiak bultzatu dituena, autogobernua eta erakundeak defendatu dituena, beste batzuk bestelako estrategia batzuetan buru-belarri zebiltzan bitartean. Akatsak ere egin ditugu, zalantzarik gabe, baina erabaki nagusietan asmatu egin dugu. Bestetik, Foru Aldundiak azken urteotan izandako ibilbideari erreparatzeko eskatuko nioke. Gipuzkoan asmatu dugu elkarlana erdigunean jartzen eta herritarrekin lankidetza horretatik garai honetako eraldatze sozial, ekonomiko eta klimatikoari proiektu aitzindariekin aurre egiten.

Gipuzkoa martxan dago, ondo gaude, baina munduko joerei begira desafio latzak ditugu aurrean herri gisa. Eta badugu horiei erantzuteko estrategia eta gaitasuna, lurralde osoa elkarlanean ari bagara. EAJ da Debagoienak eta Gipuzkoak aurrera egiteko bermea. Norabide argia, partekatua, eskaintzen diegu herritarrei, belaunaldi berri baten bultzadarekin batera.

Maddalen Iriarte (EH Bildu): "Seguru asko, eskualde honen eta gainerakoen premia mundu mailako erronkei erantzuteko prestatzea da"

Ze harreman mota daukazu Debagoienarekin?

Familia daukat bertan, lagun onak ere bai. Donostian jaioa banaiz ere, gustatzen zait nabarmentzea Arrasate kalekoa naizela. Arantzazura ere askotan joan izan naiz, Pello Zabala senitartekoa genuelako. Horrez gain, gogoratzen naiz Bergaran landu genuela EAEko estatus politiko berriaren oinarri eta printzipioen inguruan EH Bilduk egindako ekarpena. Estatus B oinarri eta printzipioen dokumentuan EH Bilduk egindako ekarpena. Nire senarra Bergarako familia medikua da.

Noiz etorri zinen azkenengoz eta zertara?

EH Bilduren udal hauteskundeetako zerrendaren aurkezpenera Arrasatera.

Zein da Debagoienak daukan premiarik nagusiena?

Seguru asko, eskualde honen eta gainerakoen premia mundu mailako erronkei erantzuteko prestatzea da. Digitalizazioaren, ingurumenaren edota energiaren trantsizioek sekulako erronka jarri digute parez pare, eta herri gisa etorkizuna gaurdanik marrazteko beharra dugu. Eta esango nuke, zorionez, etxeko lanak egiten ari direla eskualde honetan, Debagoiena 2030 lankidetza sarearen barnean. Garapen iraunkorraren horizontean, eta Europak 2050erako ezarri duen karbono zero helburua aintzat hartuta, Debagoieneko eskualdetik hainbat erronkari nola aurre egin hausnartzen ari zarete: lanaren etorkizuna, energia, ekonomia zirkularra, elikadura sistema... eta horiek transbertsalki hezkuntzatik, komunitatearen ahalduntzetik eta inklusiotik landu behar direla sinetsita diharduzue.

"Pisu ekonomiko eta sozial handiko eskualdea izan da Gipuzkoan. Gure proposamena, esanguratsua da alderdi horretatik: orekaren ideiari jarraiki, Debagoienak trakzio gaitasuna berreskuratu behar du"

Zer ematen dio zure ustez Debagoienak Gipuzkoari?

Eskualde garrantzisua izan da XX. mendean Debagoiena. Arrasate, Bergara... Herri garrantzisuak ziren Gipuzkoako imaginarioan. Ehun ekonomiko eredugarria zeukan, aktibitate handiko eskualdea zen... Pisu ekonomiko eta sozial handiko eskualdea izan da Gipuzkoan. Gure proposamena, esanguratsua da alderdi horretatik: orekaren ideiari jarraiki, Debagoienak trakzio gaitasuna berreskuratu behar du.

Nork ematen du gehiago: Debagoienak Gipuzkoari ala Gipuzkoako Foru Aldundiak debagoiendarrei?

Ez da erraza galdera hori bere horretan erantzutea. Baina aurretik esan dudan bezala, eskualde hau eredugarria eta aitzindaria izan da arlo askotan, eta uste dut horretatik asko irabaz dezakeela herrialdeak, eta potentziatu beharko lukeela aldundiak. Debagoienean egon da autoeratzerako tradizioa gizarte beharrei erantzuteko. Hortik sortu dira industria proiektu kooperatiboak, Laboral Kutxa, kontsumo kooperatibak eta horietatik Eroski, pentsioetarako Lagun Aro... Gaur egun, gizarte erronkei ikuspegi kooperatiboarekin erantzun behar diegula sinetsita nago, gobernantza kooperatiboan sakondu behar dugula, eta eskualde honetako lankidetzarako tradizioaren ondarea jaso eta esportatu behar dela.

Beasain-Durango ardatza autobidea da gaur egun, zati bat izan ezik: Bergara/Arrasate eta Elorrio arteko zatia; hau da, Debagoieneko zatia izan ezik. Izango da inoiz autobidea? Ze proposatzen duzue zuek?

Interbiak Bidegirekin batera ordaindutako laguntza tekniko bat lizitatu du, N-636 errepidearen trazadura-alternatiben azterlan bat idazteko, Kanpazareko portua kotxeak eta ibilgailu astunak igaro dezaten, Elorrioko egungo saihesbidea eta AP-1 lotzeko, Arrasaten inguruan, Epeleko biribilgunean. Azter lan horretan aukera desberdinak planteatuko dira, gaur egungo trazatuan oinarritutakoak zein plataforma berria eskatzen dutenak.

Arrasate eta Elorrio herrien artean, N-636 errepideak gaur egun jasaten duen trafikoaren konponbiderik onena zein izango litzatekeen ikusteko erabiliko dugu azterketa hori, baina iruditzen zaigu tarte horrek dituen mugikortasun-premien azterlana ikuspegi askoz integralago batetik egin beharko litzatekeela. Izan ere, penaz ikusten dugu ibilgailu astunen joan-etorriak arintzeari, eta auto pribatua erabiltzen dutenen mugikortasun-beharrak asetzeari begira planteatu dela. Eta, gure iritziz, bide azpiegitura hau egokitzearen baitan, lehentasuna eman behar zaio garraio publikoari. Aldundiaren bi eskumen propioz ari baikara: Bide azpiegiturena eta errepide bidezko garraio publikorena.

Azkenaldian kexu dira Debagoieneko bus zerbitzuko langileak eta erabiltzaileak edo bidaiariak, autobusen egoera txarragatik. Nola konpon daiteke arazoa?

Argi dago kontrol sistema guztiek porrot egin dutela eta horrelako zerbitzu bat esternalizatzen denean administrazio publikoak ezin duela beste alde batera begiratu, kontratuen eta horietan ezarritako baldintzen jarraipena egiten dela bermatu behar da. Hala dio, hain justu, Debagoieneko emakidako pleguetan: halako zerbitzua esleitzen denean, beharrezkoa dela mantentze plan bat egitea, eta betetzen dela bermatzea. Plan horretan jaso behar direla prebentziozko mantentze-eragiketak, baita nahitaezko aldian behingo berrikuspenak ere. Eta pleguetan jarritakoa betetzen dela kontrolatzea erakunde publikoei dagokie. Zintzoki uste dut aldundiak delitu izan daitezkeen jarduerak kontrolatu eta atzeman behar dituela, are gehiago, bere ardura den zerbitzu publikoa denean. Izan ere, Avanzari dirulaguntza publikoak ematen dizkio zerbitzua ematearren.

"Bidegorrien tarte horiek dagoeneko eginda egon beharko lukete. Guretzat, 2017rako eginda egon beharko luketeen tarteak egitea izango da lehentasuna"

Debagoieneko herri arteko bidegorri sarea osatzeke dago oraindik. Zure alderdiak badu planik hutsune horiek –Bergara-Antzuola, Bergara-Elorregi, Eskoriatza-Leintz Gatzaga...– betetzeko? Ze epetan?

Lehenik eta behin, esan behar dugu tarte horiek dagoeneko eginda egon beharko luketela. Bizikleta Bideen Plan Sektorialaren arabera, zeinaren plangintzak bi laurteko hartzen baitzituen (2014-2021), haren indarraldiko lehen lau urteetan gauzatu behar ziren. Egiaztatu dugu ez dela beharrezko ahalegin inbertitzailerik egin planteatutako ibilbideetako obrak egin ahal izateko, eta, de facto, Bizikleta Bideen Plan Sektorial horrek zuen potentzial guztia indargabetu da. Zortzi urte hauetan plan sektorialean proposatutako ibilbideen kilometroen %38,5 baino ez dira egin. Aipatu diren ibilbide batzuk partzialki eginak dira, baina azken bi legegintzaldietan EAJ eta PSE-EEk gobernatzen duten Aldundiak ez du ezer egin exekuzioa amaitzeko. 2015ean martxan jarritako Bergara Elorregi tartea amaitzeko dago, eta Bergara-Antzuola lotzeko ere zati bat falta da. Horiek amaitzeaz gain, Vasco-Navarro trenaren plataforma abandonatua erabiliz osatuko dugu Eskoriatza-Leintz Gatzaga arteko ibilbidea. Guretzat, 2017rako eginda egon beharko luketen tarteak egitea izango da lehentasuna.

Debagoieneko edoizein udaletako langileek, ezinbestean jakin behar dute euskaraz?

Formazioa eta hizkuntza konpetentziak ez dira lehian jarri behar. Herri honetan bi hizkuntza ofizial daude, eta administrazio publikoaren ardura da, legez, ezartzea behar diren baliabideak ikasleak hezkuntza sistematik bietan nahikoa ezagutzarekin irtetea. Zein da arazoa? Iruzur hirukoitza gertatzen dela: hasteko, hezkuntza sistemak ez du legea betetzen, ikasleei ez dizkie bi hizkuntzetarako beharrezko konpetentziak ematen, edo ez behintzat euskararen kasuan; jarraitzeko, lanpostu edo kontratazio publikoetarako hizkuntza eskakizunak eskatzen dizkie administrazioak, legez, alegia hezkuntza sistemak bermatu ez dien hizkuntza maila jakin bat egiaztatzera behartzen ditu; eta, amaitzeko, horri eman nahi zaion irtenbidea da hizkuntza eskakizunak ezabatzea, eta horrek hizkuntza eskubideen urraketa dakar, hori gizarte kohesioaren aurka etorriko litzateke. Horiek dira 1982ko Euskararen legeak ezarri zituen kontsentsu politikoak, eta besterik esaten ez bada, horiek daude indarrean. Beraz, soluzioak hezkuntza sistematik etorri behar duela iruditzen zaigu, eta gure apustua ez da hizkuntzak baztertzea, ahalik eta gehien ikasteko aukerak eskaintzea baizik.

Nola konbentzituko zenuke debagoiendar bat zeure aukerari botoa emateko?

Garbi daukat, Gipuzkoa indartsu batek, Debagoiena indartsu bat behar duela, zuen urguilu historikoa berreskuratuta. Hori da nire konpromisoa.

Jose Ignacio Asensio (PSE-EE): "Debagoiena potentzial handiko eskualdea da, jarduera kooperatibo nabarmenekoa eta industria-tradizio handikoa"

Ze harreman mota daukazu Debagoienarekin?

Astero eskualde guztiekin ditugu harremanak. Nire bulegoa eskualde eta herrietan dago. Maiz elkartzen gara eskualdeko agintari, eragile eta herritarrekin. Baita ere elkartekideekin, ostiral honetan bertan geldituta nago udaleko gure zinegotziekin etorkizuneko erronkak gure programan nola txertatu aztertzeko.

Noiz etorri zinen azkenengoz eta zertara?

Besteak beste, orain dela gutxi, herritar talde batek eskatu zigun Arrasatera gerturatzea tokiko energia komunitateei buruzko hitzaldi bat ematera. Azken zortzi urteetan Ingurumen Departamentuaren buru izan gara sozialistak, eta kultura energetiko berria bultzatu dugu: demokratikoagoa, garbiagoa, berriztagarriagoa eta ekonomikoagoa. Autokontsumoan eta energia berriztagarrietan oinarritutako eredu bat.

"Kalitatezko enpleguak sustatu behar ditugu talentua mantendu eta erakartzeko"

Zer ematen dio zure ustez Debagoienak Gipuzkoari?

Debagoiena potentzial handiko eskualdea da, jarduera kooperatibo nabarmenekoa eta industria-tradizio handikoa. Gipuzkoatik Debagoiena da industria-enpresa gehien biltzen dituena, 8.100 enplegurekin eta lidergoa dauka I+G gastuan. Era berean, erreferentea da lanbide eta unibertsitate heziketaren esparruan. Eta horregatik, gure programan, eskualdeko ekintza planen sustapena dago, arreta berezia jarrita gazteen enpleguan. Gurasook eta gizarteak inbertsio handia egiten dugu gazteen formakuntza bikainean, eta kalitatezko enpleguak sustatu behar ditugu talentua mantendu eta erakartzeko. Horretarako beharrezkoa da aurrean ditugun hiru trantsizioetan, digitala, ekologikoa eta demografikoan, gure industria sektore estrategikoetan posizionatzea. Horrela bakarrik lortuko dugu enplegua sortzen jarraitzea,

talentua erakarri eta mantentzea eta aberastasuna sortzea eskualdean. Gure helburua de Industriak %30eko pisua lortzea Barne Produktu

Gordinean. Hori izango da modua, Debagoienan eta Gipuzkoan enplegu hori mantentzeko kalitatez eta eskubideekin, gehiago sortzeko eta batez ere, zailtasun gehienak dituztenei aukerak areagotzeko. Hemen adibide bikaina daukagu Debagoiena Lanean programarekin, Foru Aldundiaren Elkar Ekin programaren baitan dagoena eta helburua duena lanpostuak sortzea bazterkeria arriskuan daudenentzat.

Nork ematen du gehiago: Debagoienak Gipuzkoari ala Gipuzkoako Foru Aldundiak debagoiendarrei?

Batak besteari asko ematen dio eta emango diogu, batez ere erakundeen arteko elkarlana bermatzen badugu. Kolaborazioa eta lankidetza gure kudeaketa eraginkorraren oinarrian dago, udaletxeekin, Eusko Jaurlaritzarekin, Espainiako Gobernuarekin eta Europarekin. Bakarrik ez goaz inora, ezinbestekoa da guztion lana bateratzea proiektuak ateratzeko. Horren adibide garbi dira Debagoienako hainbat udalerritan egin diren irisgarritasuna hobetzeko lanak, esaterako, Musakola eta Doneztebeko igogailua Arrasaten. Antzuolan ere elkarlanean oinarritutako proposamena daukagu, Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza Sailarekin alokairuko etxeak eraikitzeko eta etxebizitzak birgaitzeko dirulaguntzak ere bai. Oñatin ere, Aldundiarekin elkarlanean ari gara Emakumeen Etxea gauzatzen, emakumeen ahalduntze prozesuak bermatzeko eta gure etorkizunarentzat hain beharezkoa den aukera berdintasuna indartzeko.

Beasain-Durango ardatza autobidea da gaur egun, zati bat izan ezik: Bergara/Arrasate eta Elorrio arteko zatia; hau da, Debagoieneko zatia izan ezik. Izango da inoiz autobidea? Ze proposatzen duzue zuek?

Foru gobernuak 2015an bere lehentasunen artean ezarri zuen Beasain-Bergara errepidea sustatzea, Gipuzkoako biribilgunea amaitzeko. Une honetan gipuzkoar guztiek dute edukiera handiko bide bat udalerritik 15km baino gutxiagora. Etorkizunera begira jarraitu dugu hobekuntzak egiten eta beharrak aztertzen, aipatutako zatia barne.

Azkenaldian kexu dira Debagoieneko bus zerbitzuko langileak eta erabiltzaileak edo bidaiariak, autobusen egoera txarragatik. Nola konpon daiteke arazoa?

Foru Aldundiko Mugikortasun Departamentuak behar bezala jokatu du hasiera hasieratik. Enpresari espedientea ireki zion eta 20.000 euroko isuna jarri dio erabiltzaileen kexengatik. Horrez gain, dokumentazio guztia eskatu zaio enpresari, eta langileekin ere bilera bat egin da. Kontratuko baldintzak betetzen ez direla egiaztatzen bada, zerbitzuen eta erabiltzaileen segurtasuna bermatzeko neurri guztiak hartuko dira. Sozialistontzat mugikortasuna funtsezko eskubide eta zerbitzu publikoa da eta behar den bezela bermatu eta defendatuko dugu kalitatez gauzatu dadin.

"Euskararen eskakizunak eta lan eskubideak bateragarri egin behar ditugu"

Debagoieneko herri arteko bidegorri sarea osatzeke dago oraindik. Zure alderdiak badu planik hutsune horiek –Bergara-Antzuola, Bergara-Elorregi, Eskoriatza-Leintz Gatzaga...– betetzeko? Ze epetan?

Bidegorrien sareak aurrerapen handiak egin ditu Gipuzkoan, bai udalerri mailan, bai udalerrien arteko loturan. 411 km eta bederatzi ibilbide ditugu guztira Gipuzkoan, eta zehazki Deba bailarako bidegorriak 30 kilometro baino gehiago ditu. Gainera, erabiltzaileen aldetik, gehien erabiltzen den bigarren bidea da. Azken lau urteotan proiektu garrantzitsuak garatu dira inguru horretan, esaterako, Arrasateko Kataideko bidegorria non 300.000 € inbertitu ditugun. Beste hainbat proiektu ere baditugu gauzatze bidean: Bergara Antzuolarako tartean lankidetza hitzarmena sinatzen ari gara kolektorearen obra aprobetxatzeko; Eskoriatza-Arlaban bidea Turismo Ministerioak Europako funtsekin diruz lagunduko duen bideetako bat da (2,6 milioi euro bide berdeetarako) eta Leintz Gatzagarako proiektua ere argitaratzear dago.

Debagoieneko edoizein udaletako langileek, ezinbestean jakin behar dute euskaraz?

Edozein herritarrek arreta euskaraz jasotzeko eskubidea du noski, eta hori bermatu egin behar da. Eta aldi berean, bermatu behar da herritarren enplegurako eskubidea. Biak, bai euskararen eskakizunak eta lan eskubideak bateragarri egin behar ditugu.

Nola konbentzituko zenuke debagoiendar bat zeure aukerari botoa emateko?

Memoria joko bat egiteko eskatuko nieke eta alderatzeko nola geunden 2015an eta nola gauden gaur. Alderatu dezatela nola kudeatu zuen eskuinak aurreko krisia murrizketak eginez eta enpleguak galduz, eta nola babestu ditugun krisi honetan sozialistok langileak ERTEekin eta Lan Erreformarekin, lan baldintzak sendotuz eta inoiz baino kontratu mugagabe gehiago sustatuz. Esan beharra dago, EH Bilduk eta EAJk honen kontra bozkatu zutela. Pentsatu dezatela nork igo dituen pentsioak % 8,5 edo nork aplikatu dituen garraioko deskontuak, nork sustatu dituen 30.000 eurotik beherako errentetarako PFEZaren kenkariak, edota nork onartu duen gazteei etxebizitza eskuragarria errazteko lege bat. Guztietan erantzuna bera da: PSE-EE, alderdi sozialista.

Eskualdeari begira, gogoratu dezatela nork lortu duen, esaterako, Arrasateko Santa Teresa auzoaren errehabilitazioa. Iñaki Arriola kontseilari sozialistaren departamentuak inbertituko ditu 7,5 milioi horretarako. Edota Bergaran, zinegotzi sozialistari esker lortu dira familia ahulenentzako eskola-laguntzak edota tokiko merkataritzaren laguntza. Benetan axola duten arazoetan arreta jarri eta pertsonentzat garrantzitsuak diren alorretan erantzunak ematen ditugu sozialistok. Eta benetan usten dut, debagoiendarren bizi kalitatea hobetzeko botorik eraginkorrena PSE-EE alderdi sozialistarena dela.

Miren Etxebeste (Elkarrekin Gipuzkoa): "Debagoienaren premia nagusia lurralde-kohesioa da"

Ze harreman mota daukazu Debagoienarekin?

Gaztaroko ezagunak ditut, eta, jakina, alderdiko militanteak.

Noiz etorri zinen azkenengoz eta zertara?

Duela astebete, gure alkategai Eva Abuinekin garraio publikoaren arazoei buruz hitz egiteko eta konponbideei buruz hausnartzeko.

Zein da Debagoienak daukan premiarik nagusiena?

Lurralde-kohesioa, bere zentzu zabalean.

"Debagoiena Gipuzkoaren parte da, eta beste edozein eskualdek bezainbeste ematen dio"

Zer ematen dio zure ustez Debagoienak Gipuzkoari?

Gipuzkoaren parte da eta, beraz, beste edozein eskualdek bezainbeste ematen dio, eta hori kontuan hartu behar da politikak garatzen direnean, biztanle guztiak maila berean kokatzeko.

Nork ematen du gehiago: Debagoienak Gipuzkoari ala Gipuzkoako Foru Aldundiak debagoiendarrei?

Debagoienak Gipuzkoari; batez ere, jarduera ekonomikoarekin lotutako zergen bitartez.

Beasain-Durango ardatza autobidea da gaur egun, zati bat izan ezik: Bergara/Arrasate eta Elorrio arteko zatia; hau da, Debagoieneko zatia izan ezik. Izango da inoiz autobidea? Ze proposatzen duzue zuek?

Errepide zehatzei buruz baino, komunikazio-sare osoari buruz hitz egin behar da. Gipuzkoako errepide eta bide sarea goitik behera aztertzea, biztanleen fluxuen araberako beharrak diseinatzea eta plan estrategiko bat garatzea, hain zuzen ere inbertsioak eta lehentasunak ezarrita.

Azkenaldian kexu dira Debagoieneko bus zerbitzuko langileak eta erabiltzaileak edo bidaiariak, autobusen egoera txarragatik. Nola konpon daiteke arazoa?

Autobus berriak erosi behar dira eta autobus-lineak kudeatuko dituen enpresa publiko bat eratu, DBus-en antzera. Xehetasunak aparte, Donostiako DBus oinarrizko eredu ona iruditzen zaigu lurralde osora zabaltzeko.

"Herriak, hiriak eta lantokiak komunikatzeko baliagarria izan daitekeen bidegorri-sarea eratzeko konpromisoa daukagu. Argi daukagu, ordea, 40 urtetan egin ez dena garatzeko lau urte baino gehiago beharko direla"

Debagoieneko herri arteko bidegorri sarea osatzeke dago oraindik. Zure alderdiak badu planik hutsune horiek –Bergara-Antzuola, Bergara-Elorregi, Eskoriatza-Leintz Gatzaga...– betetzeko? Ze epetan?

Bai, herriak, hiriak eta lantokiak komunikatzeko baliagarria izan daitekeen bidegorri-sare bat eratzeko konpromisoa daukagu. Epeei dagokienez, argi daukagu 40 urtetan egin ez dena garatzeko lau urte baino gehiago behar direla, eta, beraz, lehentasunak ezarri beharko dira, herritarren partaidetzarekin.

Debagoieneko edoizein udaletako langileek, ezinbestean jakin behar dute euskaraz?

Ezinbestean gai izan behar du giro euskaldun batean lan egiteko, inoren hizkuntza-eskubideak urratu gabe.

Nola konbentzituko zenuke debagoiendar bat zeure aukerari botoa emateko?

Geure mezua eta defendatzen duguna entzutera eta irakurtzera gonbidatuko nuke. Gure helburua gehiengoaren ongizatea lehenestea baita, interes partidisten gainetik.

Mikel Lezama (PP): "Debagoienak historia, kultura eta ezagutza ematen ditu; etorkizuneko gipuzkoar baten oinarriak eraikitzeko funtsezko pieza da"

Ze harreman mota daukazu Debagoienarekin?

Nire familia Azpeitikoa da. Zumaia eta Azpeitia artean hazi naiz. Uda guztia Zumaian igarotzen nuen, eta familia ospakizunak, aratuteak, Gabonak eta bestelakoak Azpeitian. Handik asko etorri gara Debagoienera.

Noiz etorri zinen azkenengoz eta zertara?

Nire azken bisitak Mondragon Korporazioarekin izandako topaketekin lotuta daude. Unibertsitatearekin, gazteen hezkuntzarekin eta berrikuntzarekin lotuta egiten ari diren lanak gure babes osoa merezi du. Gainera, azkenaldian, asko mugitu gara Oñatiko gure hautagaiarekin inguru horretan, han egin nahi dugun albaitaritzako unibertsitate-proiektua ikusten. Lehen sektoreak berebiziko garrantzia du lurraldean. Gure lurraldearen kultura da, gure elikadura da, gure paisaiak eta gure merkatuak dira. Kontsumitzeko eta erlazionatzeko gure modua. Benetako ekonomia berdeta eta zero kilometro-koa da, eta batzuek uste dute orain asmatu dutela, baina gure izateko modua da. Gure ustez, kooperatibaren eta unibertsitatearen sinergiak aprobetxatuz, Debagoiena leku estrategikoa da albaitaritzako campus hau ezartzeko.

"Azpiegitura eta garraio publikoaren arloan konponbideak jorratu beharko liratekeela uste dut"

Zein da Debagoienak daukan premiarik nagusiena?

Azpiegitura eta garraio publikoaren arloan konponbideak jorratu beharko liratekeela uste dut. Talentua eta gaztetasuna bultzatzen duten proiektu guztiek, hala nola gure campusak, sarbide eta zerbitzu publikoak indartzeko eta zabaltzeko balioko dute. Garraio publikoaren eskaintza eskasa (mantenuaz ez hitz egiteagatik) eta eskualdera sartzeko errepideak dira premia nagusietako bat. Osasun eta izapide burokratikoen mailako beste zerbitzu eta azpiegitura mota batzuk hurbiltzeaz gain, askotan herritarrak lanean egun libreak eskatzera behartzen dituzte Gipuzkoako hiriburura joan behar izateko. Ezin dira egon lehen eta bigarren mailako gipuzkoarrak.

Zer ematen dio zure ustez Debagoienak Gipuzkoari?

Debagoiena nekazal eskualdea da, oso industrializatua eta euskal mugimendu kooperatibistaren erdigunea. Han daude Mondragon Unibertsitatea eta Mondragon Korporazioaren egoitza nagusia, Arantzazuko Santutegia, Bergaran Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen egoitza... Historia ematen du, kultura ematen du, ezagutza ematen du eta etorkizuneko gipuzkoar baten oinarriak eraikitzeko funtsezko pieza da. Gipuzkoar izaeraren isla da. Kooperatibismoaren sorlekua eta. Gipuzkoarren apaltasun, lan eta gogoaren isla da.

Nork ematen du gehiago: Debagoienak Gipuzkoari ala Gipuzkoako Foru Aldundiak debagoiendarrei?

Norabide bikoitzeko bidea da. Gipuzkoa ez litzateke ulertuko Debagoiena gabe, ezta Debagoiena Gipuzkoa gabe ere. Baina Debagoienak Aldundiari egiten dion ekarpen guztiarekin, uste dut Aldundiak ez duela eskualdearen gaineko ahalegin berarekin erantzuten.

Beasain-Durango ardatza autobidea da gaur egun, zati bat izan ezik: Bergara/Arrasate eta Elorrio arteko zatia; hau da, Debagoieneko zatia izan ezik. Izango da inoiz autobidea? Ze proposatzen duzue zuek?

Buru dudan hautagaitzaren kezka nagusietako bat dira Gipuzkoa osoko konexioak. Aurreko galdera batean, eskualdeko errepide bidezko komunikazio txarra aipatu dut. N1etik haratago, gainontzeko Gipuzkoa ez dago behar bezala konektatuta. Ez da onargarria Donostiatik Bergarara joateko Donostiatik Bilbora joateko adina denbora behar izatea. Gure ahalegin guztiak autobidea eraikitzera bideratuko ditugu, Deba-Urola eskualde osoa Gipuzkoa osoarekin behar bezala komunikatzeko.

Azkenaldian kexu dira Debagoieneko bus zerbitzuko langileak eta erabiltzaileak edo bidaiariak, autobusen egoera txarragatik. Nola konpon daiteke arazoa?

Gipuzkoa osoko arazoa da. Diputaziotik probintziako autobus zerbitzu osoari buelta bat eman behar zaio, batez ere, Debagoienekoari. Ezin da izan, eskualdean garraio publikoan mugitzeko modu bakarra izanik, autobusak erabiltzaileek merezi ez duten mailan ez egotea. Lurraldebuseko langileek salatu dute egoera txarrean daudela eta mantentze-lanik ez dela egin. Kostuak aurrezteagatik, neguko gurpilak jartzea utzi dute. Mententze-lan ezagatik erretzen ari diren balaztak daude. Gurpil-presioen sentsoreak kentzen ari dira –Europak eskatu du instalatzeko–. Azken batean, garraio-zerbitzu publikoetan murrizketak egiten saiatzen ari dira, bidesariak igotzearekin batera; bide batez, duela 10 urtetatik daude amortizatuta.

"Gure ahalegin guztiak autobidea eraikitzera bideratuko ditugu, Deba-Urola eskualde osoa Gipuzkoa osoarekin behar bezala komunikatzeko"

Debagoieneko herri arteko bidegorri sarea osatzeke dago oraindik. Zure alderdiak badu planik hutsune horiek –Bergara-Antzuola, Bergara-Elorregi, Eskoriatza-Leintz Gatzaga...– betetzeko? Ze epetan?

Bidegorriaren eta bizikleta-garraioaren defendatzaile sutsuak gara. Foru Aldundira iritsiz, inguruko bidegorriak osatzea izango da gure lehentasunetako bat. Ezingo nuke datei buruz hitz egin Aldundiko teknikariekin aztertu arte, baina gure agendako lehen proiektuetako bat izango dela bermatzen dut.

Debagoieneko edoizein udaletako langileek, ezinbestean jakin behar dute euskaraz?

Noski euskaraz jakin behar duela. Euskara euskaldun guztion ondarea da, gure kulturaren zatia da. Debagoieneko herritarrek nahi duten hizkuntzan artatuak izateko eskubidea bermatuta izan behar dute. Bi hizkuntzetan artatuak izateko eskubidea errespetatu eta bete behar den bezala LEP batera euskara egiaztatu gabe aurkeztu ahal izateko eskubidea ere bete behar da. Merezimenduzkoa izan beharko luke. Modu naturalago batean bultzatu behar da euskara ikastea. Orain arteko eskakizunek maila jakin bat egiaztatzera behartzen zuten. Ikusi duguna da igo egin dela euskara dakiten pertsonen kopurua, baina jaitsi egin da erabiltzen duten pertsonena. Kultura bultzatu eta defentatu beharko genuke.

Nola konbentzituko zenuke debagoiendar bat zeure aukerari botoa emateko?

Gure proiektua euskalduna da, kolore bakarreko Gipuzkoatik eta uniformetik ihes egiten duena, etiketarik gabekoa. Proiektu irekia gara, anbizio handikoa, etorkizunari begira dagoena eta anitza. Guztion eta guztiontzako proiektua da, eta edozein gipuzkoar islatuta sentituko da. Gure proiektua ez dago sigla batzuen estrategia ideologiko edo utopiko baten menpe. Proiektu librea gara, eta Gipuzkoak merezi duena izatea nahi dugu. Ez gehiago eta ez gutxiago. Eslogan ideologikoetatik aldentzen gara eta dakitenei entzun nahi diegu, gizarte zibilari, gipuzkoar esparru bakoitzak bere onena eman ahal izateko baldintza egokiak sortu ahal izateko. Proiektu honek Gipuzkoaren eta gipuzkoarren botere transformadorean sinesten du. Horretarako, udalerri eta eskualde bakoitzak norabide berean egin behar du arraun. Ezin dira egon lehen eta bigarren mailako eskualde eta gipuzkoarrak.


Pentsiodun duinen aldeko elkarretaratzea

Altsasu. Pentsiodun duinen aldeko elkarretaratzea. 12:00etan, udaletxearen aurrean.


Arabako Aldaia mendira joango dira lazkaotarrak

LAZKAO // Amalur mendi taldeak Araban egingo du igandeko mendi buelta. Gebara herritik abiatu, eta izen bereko familiaren gaztelu albotik segiz, Txorrarana bidezidorretik Aldaia mendira (790m) igoko dira. Ekialderantz jarraitu, eta Hermua eta Ozaeta herrietara iritsiko dira. Gebarako muinoa gaindituta, abiapuntuan bukatuko dute (11 km, 230 metro desnibela, 4,5 ordu). Igandean 08:00etan irtengo dira, Itzala paretik.


Erreferendumaren aldeko sinadurak biltzen aritu dira beste aste batez Gure Eskuko kideak plazan

Azpeitiko Gure Eskuk erreferendumaren aldeko sinadura bilketa hasi du, eta joan zen zapatuan bezala, gaur ere taldeko kideak sinadurak biltzen izan dira herriko plazan. Taldeko kideek sinadurak jasotzeko mahai bat jarri dute plazan.

Gure Esku dinamikaren aurtengo erronka nagusia sinadura bilketa handia egitea izango da, euskal herritarrek estatus politikoa modu askean, demokratikoan eta interferentziarik gabe erabaki ahal izateko. "Quebec-en eta Eskozian egin zuten moduan, eta Katalunian egin nahi dutenaren antzera", azaldu du Gure Eskuk.


[Bideoa eta argazkiak] Xanistebanak aske gozatu nahi dituzte

Hasi berri dira 2023ko Oiartzungo Xanisteban Jaiak, baina txupinazoarekin ospakizunari abiada eman aurretik, zimendu feministak ezarri dituzte aurten ere herriko eragileek, denen artean jai askeagoak eraiki ahal izateko. Euriak babestera behartuta, plaza hartu ohi duen agerraldia Kontzejupean egin dute gaur arratsean Oiartzungo Feministen Asanbladako, Hatzamarkako eta Killirikupeko ordezkariek.

Dozenaka bizilagun hurbildu dira euren hitzei babesa adieraztera. Oiartzuarrei ez ezik, egunotan herrira festaz gozatzeko hurbiltzekoak diren gainontzekoei ere zuzendu zaizkie. Asanbladatik irmo adierazi dute Oiartzunen ez dela inongo erasorik onartuko: “Ez dugu emakume bat bera ere deseroso sentitzerik nahi eta ez dugu eraso matxistarik, LGBTI+foborik zein arrazistarik onartuko”.

Aitzitik, ongi pasatzera hurbildu nahi eta hori errespetuz egiteko gai diren guztiei beso-zabal mintzatu zaizkie oiartzuarrak. “Herri honetara elkarrekin aske gozatzera etorri nahi duen pertsona oro ongietorria izango da”. Hori horrela izan dadin, jakina, funtsezkoa jaizale guztien elkarlana. “Izan zaitez feminismoaren konplize!”, deitu dituzte horiek, “lagun ezazu espazio seguruak sortzen, indarkeria kasuren bat ikusten baduzu, hurbildu eta babesa eman”.

Saretzearen garrantziaz mintzatu dira. Killirikupetik argi utzi dute indarkeria matxistaren biktima bakar bat ere ez dutela bakarrik utziko, eta erasotzaileek mila begi izango dituztela gainean. “Hemen gaude, eta aurrez aurre izango gaituzue”.

Protokolo feminista

Estrukturala da emakumeen aurkako indarkeria, eta hargatik, herriko edozein txokotan gerta daiteke eraso bat. “Ez gaitezen nahastu”, argitu dute Killirikupeko kideek, “erasoak ez dira gau giroan edota txosna nahiz taberna eremuan solik gertatzen. Gogoratu, erasoak edozein momentutan gertatzen dira”.

Horren jakitun, hain zuzen, protokolo feminista diseinatu dute eragileek aurten ere. Erasoren baten lekuko edota biktima izanez gero zer-nola jardun azaldu dute bertan. Erasotutakoa artatu, babestu eta erasotzailea eremutik kanporatzea oinarrizkoa izango da kasu horietan.

Eraso matxista batean aurrean txosna feministara nahiz Mendiburu kalean jarri den Eraso Matxistak Artatzeko Arreta

Gunera jo dezake laguntza behar duenak edota jazotakoaren berri eman nahi duen edozeinek.

Egitarau feminista

Hatzamarkatik gaurko mintzaldia probestu dute egitarau feministaren berri eman eta horrekin bat egitera gonbidatzeko bizilagunak. “Gaurko agerraldiarekin hasiera emango diogu herria morez janzteari, eta abuztuaren 4a izango da indarrak batzeko eta festarako gure eguna”. Egun horretan bazkari feminista beganoa egingo dute Zimitiyuan.

17:30ean, bazkalostea girotzeko, Bea Egiazabalen Magma Mia ikuskizunarekin gozatua hartu ahal izango du hala nahi duenak. Oharra gonbidapenik lortu ez duenarentzat: “Bazkarirako txartelik gabe geldituko bazina ere, hurbildu zaitez, ikuskizuna irekia izango baita”.

Horrez gain, arestian aipatu bezala, txosna gunean Txozna Feminista zabalik izango da. Eremu hori, gozamenerako ez ezik, babeserako topagune izatea ere nahi dute. Bertan topatu ahalko dira “apaigarri konplize batzuk”: azalean itsasten diren kalkomania feministak, bai eta balkoiak apaindu eta aldarrikapenez betetzeko baderola moreak ere banatuko dituzte bertan.

Azkenik, gonbidapen zabala: “Xanistebanetara gozatzera eta ongi pasatzera hurbilduko diren emakume, trans, etorkin, bollera, homosexual, pertsona arrazializatu eta beste milaka kolektibo zapalduetako kideoi ongi etorria eman nahi dizuegu. Azkenik, jaietan erasoren bat bizitzen baduzue salatzera animatzen zaituztegu eta herritar orori, Oiartzungo mugimendu feministan saretu eta zuen laguntza eta babesa eskaintzea eskatzen dizuegu”.

Horiek esanda, orduan bai: has daitezela xanistebanak!


Lehengaien eta energiaren prezio handiak dira Gipuzkoako enpresen kezka nagusi

2023an Gipuzkoako ekonomia %0,5 eta %2 artean handituko dela aurreikusten du Adegik. Enpleguaren inguruko datuak pandemiaren aurrekoak baino hobeak direla gehitu dute.

Pandemiak eta Ukrainako gerrak baldintzatutako urteen eraginez, produkzio kostuak handitu izana da Gipuzkoako enpresarien kezka nagusia, Adegi Gipuzkoako enpresaburuen elkarteak egindako inkesta baten arabera. Lehen lekuan, lehengaien eta energiaren prezio handiak jarri dituzte, baina diote bigarren buruhausterik handiena «lan kostu handiak eta soldata igoerak» direla. Horien ostean, langile kualifikatuak kontratatzeko zailtasuna eta salmenten errentagarritasunaren jaitsiera daude.

Bestalde, Gipuzkoako ekonomiak 2023an izango duen hazkundearen aurreikuspena ere egin du Adegik. Haien kalkuluen arabera, herrialdeko barne produktu gordina %0,5 eta %2 artean handituko da aurten, eta 2.000 eta 2.500 enplegu artean sortuko direla uste dute. Hazkunde «apala» egongo dela uste du Jose Miguel Aierza Adegiko zuzendari nagusiak: «Hazkundea bai, baina hazkunde apalagoa». 2022an ekonomiak izan duen hauspoaren azpitik dago aurtengo aurreikuspena, %4 handitu baitzen BPGa iaz. Hein handi batean, ulergarria da aurten hazkundea jaistea, 2020. eta 2021. urteak oso zailak izan baitziren, pandemiaren ondorioz izandako geldialdiagatik, eta 2022an urte horietan galdutako zati handi bat errekuperatu zen.

Oro har, Gipuzkoako enpresen konfiantzak «pixka bat» gora egin duela adierazi du Aierzak. Hori dela eta, enpresen erdiak baino gehiagok diote euren merkatua normaltasun egoeran dagoela, eta %34k diote berraktibazioa ikusten dutela.

2022ko azken hiruhilekoan %5,8 handitu zen enpresen fakturazioa, urte bereko hirugarren hiruhilekoarekin alderatuta. Igoera hori bi faktore nagusirengatik gertatu dela iritzi du Adegik: lehenik, metalaren industriak kanpoko merkatuan izan duen «erreboteari esker», eta, bigarrenik, prezioen igoerari esker.

Enpresarien kezken artean, lan kostuen igoera bai, baina langileen erosteko ahalmenaren galera agertu ere ez da egiten. Horri buruz, Aierzak dio enpresari guztiak daudela kezkatuta inflazioarekin, baita orokorrean produkzio gastu igoerarekin ere. Industrian soldatak KPIaren arabera igo direla gogorarazi du Aierzak, eta iritzi dio enpresek «esfortzu handia» egin dutela langileen erosteko ahalmenari eusteko.

2020ko kopuruetara gerturatzen

Patxi Sasigain Adegiko Lehiakortasun eta Berrikuntza arduradunak adierazi du egun jada pandemiaren aurreko datuetara iritsi dela Gipuzkoa enpleguan. Arlo horretan, egoera pandemiaren aurretik baino %1,3 hobeto dagoela dio Sasigainek. Hala ere, adierazi du oraindik ez dela lortu pandemiaren aurreko BPGa berreskuratzea, baina dio 2023rako aurreikuspen baikorrena (+%2) betetzen bada 2020 hasierako datuetara iritsiko dela. Hala ere, aurreikuspen ezkorrena (%0,5) betetzen bada, «nekez» lortuko da 2020 hasierako BPGa, Sasigainen hitzetan.

Metaleko hitzarmena

Bizkaiko metalgintzako hitzarmena berritzeko akordioaren ostean, Gipuzkoaren txanda da orain. Sindikatuak hasi dira euren proposamenak egiten, eta negoziazioen garaia dator datozen asteetan. Negoziazioak hasi besterik ez direla egin adierazi du Aierzak, horregatik ez du oraindik baloraziorik egin nahi. Hala ere, azken negoziazioetan bezala, akordioa «gatazkarik gabe» lortzea espero du: «Negoziazio prozesu bat hasten dugun bakoitzean, akordio bat lortzeko jarrerarekin hasten dugu, eta, nola ez, modu ordenatu eta gatazkarik gabeko batean. Enpresentzat eta bertako pertsonentzat akordiorik onena lortzen saiatuko gara».


Beasainen bortxatutako emakumeak salaketa aurkeztu du

Erasoa igande goizaldean jazo zen, Zaldizurrieta plaza inguruan. Goierriko Itaia Emakumeon Antolakunde Sozialistak deituta, sexu erasoa salatzeko elkarretaratzea egin zuten atzo.

Beasaingo (Gipuzkoa) Loinatz jaietan bortxaketa jasan zuen emakumeak salaketa aurkeztu du ustezko erasotzailearen kontra, Ertzaintzak baieztatu duenez.

Sexu erasoa igande goizaldean jazo zen, Zaldizurrieta plaza inguruan. Biktima Zumarragako Ospitalean artatu behar izan zuten.

Bortxaketa salatzeko elkarretaratze jendetsua izan zen atzo arratsaldean, Goierriko Itaia Emakumeon Antolakunde Sozialistak deituta. Bideluze plazan bildu ziren herritarrak, "Indarkeria matxista orori aurre egin" lelopean.

Bestalde, Beasaingo Udalak bozeramaileen batzordeak adierazpena adostu zuen atzo eguerdian, biktimari eta senideei elkartasuna adierazteko. Oharrean zehaztu duenez, erasoa argitzea Ertzaintzaren eta zerbitzu medikuen esku dago, eta, beraz, ikerketapean dago gertatutakoa.

Era berean, Beasaingo Udalak sexu erasoak erabat gaitzesten dituela berretsi du eta gogoratu du helburu horrekin, protokoloa aktibatu zutela festen atarian. "Sexu erasoak pertsonen askatasunaren kontrako eraso zuzenak dira, pertsonen duintasunaren aurkakoak eta onartezinak. Bereziki emakumeei egindakoak. Jaiak libre eta seguru bizi behar dira", gehitu du Udalak oharrean.


Gauekoak | Xperimental Fest

Irailaren 23an Gasteizko Jimmy Jazz aretoan Gasteiz Xperimental Fest jaialdiaren bigarren edizioa ospatuko da. Rock psikodelikoa ardatz duen ekitaldi hau 2019an sortu zen bi musikari gazteren bultzadari esker. Oraingo honetan, Euskal Herriko, estatu mailako bai eta talde internazionalak izango ditugu gurean.

Entropia 2014ko uda amaieran Gasteizen jaiotako taldea da. Rock alternatiboaren oinarritik abiatzen da bere musika, psikodelia eta rock espazialaren eragin oso argiekin. Jon Bellido (teklatuak eta ahotsa), Roberto Nieves (gitarra), Lasto (baxua) eta Andoni Penelak (bateria) osatzen dute. Gaur egun, bigarren albumaren merkaturatzea prestatzen ari dira.

Black Sabbath, Yawning Man, Masters of Reality edo Kyuss bezalako bandetatik datozen soinu trinko, korapilatsu eta psikodelikoengatik bereizten da Wet Cactus. Bi lan, 2015eko Wet Cactus homonimoa eta 2018ko Dust, Hunger & Gloom fantastikoa dira bere aurkezpen gutuna. Stoner rock ortodoxoa, baina generoko tara askotatik ihes egiten duena.

70eko hamarkadako hard bluesaren eraginetik edaten du Cachemira taldeak, fuzz eta wah wah pedalek sortzen dituzten soinuekin konbinatuta, dena jam band espirituarekin eta space rock banden berezko psikodeliarekin ondo lotuta.

Moundrag hard progressive heavy psych talde bat da, Rennes-en sortua Camille eta Colin Goallen anaien eskutik 2018an. Soft Machine edo The Nice bezalako taldeak gogoratuz, bere musikak sustrai sendoak ditu 60ko hamarkadaren amaierako hard rock eta rock progresiboaren sorreran. Perkusio setarekin (kide baino gong gehiagorekin), energiaz beteriko ahotsekin eta teklatu amorratuekin, beren ikuskizunetan erakusten dute ez dela gitarra elektrikorik behar inprobisazioa protagonista duen ikuskizun boteretsu bat emateko.

Informazio gehiago: Gauekoak


'Molac legeari' buruz eginen dituzte Jagon jardunaldiak, Euskaltzaindiak eta Euskal Konfederazioak antolatuta

Hizkuntza gutxituen aldeko legearen kontra Frantziako Konstituzio Kontseiluak hartutako ebazpenak ekarri dituen ondorioak aztertuko dituzte urriaren 22an, Baionan antolatu dituzten jardunaldietan

Hizkuntzen ondarea babesteari eta sustatzeari buruzko legea. Aitzinera begirakoak. Izenburu horrekin antolatu dituzte, heldu den urriaren 22an, Jagon jardunaldiak. Euskaltzaindiak eta Euskal Konfederazioak elkarlanean antolatu dituzte, eta Baionako Herriko Etxean iraganen dira. Ez da lehen aldia bi egiturak elkarlanean ari direla. 2016ko udazkenean ere batera antolatu zituzten Jagon jardunaldiak, sortzear zen Euskal Hirigune Elkargoan euskararen aldeko hizkuntza politikak izan beharko zukeen lekuaz gogoetatzeko. Aurten, hizkuntza gutxituen aldeko 'Molac legearen' kontra Frantziako Konstituzio Kontseiluak hartutako ebazpenak ekarri dituen ondorioak aztertuko dituzte.

Lau aldi izanen dituzte urriko jardunaldiek. Legea eta haren helmena eta Frantziako Kontseilu Konstituzionalaren helegitearen ondorengo egoera aztertuko dituzte, lehenik, Paul Molac Bretainiako diputatuak eta Eneritz Zabaleta zuzenbide doktoreak. Ondoren, arlokako eragileen ikuspegia jasoko dute. Hezkuntza arloko eragileena lehenik: Peio Jorajuria Seaskako lehendakaria, Aña Mari Irungarai Euskal Haziak guraso elkarteko kidea, Marie Andree Ouret Baga Biga gurasko elkarteko kidea eta Maddi Bordagarai Uda Lekuko koordinatzailea arituko dira mahai inguruan.

Hautetsien ikuspegia jasoko dute ondotik. Max Brisson Errepublikanoetako senataria, Mathieu Berge Akitania Berria eskualdeko hautetsia, eta Antton Kurutxarri EEP Euskararen Erakunde Publikoko lehendakariak hartuko dute hitza. Azkenik, hizkuntza akademietako ordezkariak mintzatuko dira, Okzitania, Bretainia eta Kataluniako akademietakoak eta Euskaltzaindikoa. Luxi Detxart Euskal Konfederazioko kideak eta Sagrario Aleman euskaltzainak emanen diete bukaera jardunaldiei, ondorioen aurkezpenarekin.


'Locke' filma emango dute Zumaiako zine forum saioan

Larunbat honetan egingo dute zine forum saio berria Zumaian. Locke filma (Erresuma Batua, 2013) aukeratu dute herritarrei eskaintzeko, Steven Knight zuzendariarena. Tom Hardy, Olivia Colman, Ruth Wilson, Andrew Scott, Ben Daniels eta Tom Holland aktoreek hartzen dute parte lan horretan. 22:00etan hasiko da ikus-entzunezkoa, Aita Marin.


Olatuen indarra ezagutzeko

Mutrikuko Udalak olatu planta ezagutzeko bisita gidatuak antolatu ditu irailaren 15erako eta 22rako. Olatuen energia argindar bihurtzen dute 2011n zabaldutako azpiegitura horretan


Irteera parrillan da Bizkor EV02

EHUko Ingeniaritza Eskolako ikasleek prestatutako ibilgailua Erresuma Batuan lehiatuko da bi aste barru.

EHUko Arabako campuseko 40 ingeniaritza ikaslek ondutako Bizkor EV02 izeneko ibilgailu monoplaza elektrikoa uztailaren 19an lehiatuko da, estreinakoz, Erresuma Batuko Silverstone zirkuituan. Horren ostean, Formula Student egitasmoaren barruan egingo diren beste bi probatan parte hartuko du ibilgailuak. Portugalgo Castelo Brancon eta Bartzelonako Montmelon izango dira.

Atzo aurkeztu zuten ibilgailua, arlo instituzionaletik Saray Zarate Ekonomia foru diputatua, Maider Etxebarria Gasteizko alkatea eta Jon Urresti Vital Fundazioko presidentea bertan zirela. EHUren izenean, ikasleez gain, EHUko Arabako campuseko errektoreorde Manoli Igartua egon zen, bai eta Jorge Pastor eta Hector Lizar proiektuaren buruak ere.

Zaratek ziurtatu du "proiektu berritzaileei emandako babesa etengabe hazi" dela, eta First Lego League edo Agora Teknocamp bezalako egitasmoak ekarri ditu gogora. Nesken artean bokazio teknologikoak pizteko "apustua" aipatu du ere.

Ibilgailuak lau gurpilen trakziorako motor elektrikoa du, bai eta karbono zuntzez egindako txasisa. Horrez gain, material konpositeak erabiltzen ditu ahalik eta arinen izan nahian.


Zaintzarako kontratazioak gauzatzeko dirulaguntzak eskainiko ditu Azpeitiko Udalak

Hezkuntza eragileek eta Azpeitiko Udalak erabaki dute aurten udaleku irekirik ez egitea herrian. Hori dela eta, 0 eta 14 urteko umeen nahiz menpekotasuna duten pertsonen zaintzarako kontratazioak diruz lagunduko ditu udalak. Zaintza lanetan aritu nahi duten herritarren lanpoltsa ere osatuko du, familiei kontratazioetarako laguntza eskaintzeko xedez. Zaintza lanei balioa eman eta herritarren kontratazioak bultzatu nahi ditu udalak.

Haurren eta menpekotasuna duten pertsonen zaintza lanetarako kontratazioak bultzatzeko dirulaguntza sistema jarri du martxan Azpeitiko Udalak. Bi helbururekin zabaldu dute laguntza lerroa: kontziliaziorako bide izatea eta sustapen ekonomikoan eragitea. Datozen egunetan argitaratuko dituzte dirulaguntzaren gaineko xehetasunak Gipuzkoako Aldizkari Ofizialean, eta herritarrek urriaren 30era arte izango dute eskaerak aurkezteko epea.

Erakundeak azaldu duenez, COVID-19ak eragindako krisialdia hasi zenetik izan du zaintza lanen inguruko kezka. Hain zuzen, martxoan zaintzara bideratutako dirulaguntza lerro bat ezarri zuen udalak, eta orain kontratazioak gauzatzeko laguntza lerroa jarri du abian. Udalak azaldu duenez, Eusko Jaurlaritzak lan eszedentzietarako edo lanaldiaren murrizketetarako dituen laguntzak osatu nahi ditu. COVID-19ak herritarren artean sortutako arazoei irtenbidea emateko xedez, Sustapen Planaren barruan sartu dute dirulaguntza lerro berria.

Kontrataziorako dirulaguntzekin batera, menpekotasuna duten pertsonak nahiz 0 eta 14 urte bitarteko umeak zaintzeko prest dauden herritarren lanpoltsa osatuko du udalak, herritarren arteko harremana errazteko helburuz. Lanpoltsan izena eman nahi dutenek ekainaren 12ko 12:00ak arterako epea izango dute curriculumak gib@azpeitia.eus helbidera bidaltzeko edo Gazte Informazio Bulegora (astelehenetik ostiralera 10:00etatik 12:00etara) eramateko aukera.

Lanpoltsan sartzeko ezinbestekoa izango da 16 urte izatea eta euskaraz jakitea; gainera, Azpeitian erroldatutako pertsonek izango dute lehentasuna. Udalak adierazi duenez, ekainaren 12tik aurrera ere sartu ahalko dute herritarrek lanpoltsan, baina aurretik izango dituzte epe barruan izena emandako pertsonak.

Lanpoltsa osatuta, ekainaren 15etik aurrera izango dute familiek Gazte Informazio Bulegoarekin harremanetan jartzeko aukera, eta zerbitzu horren bidez bideratuko dituzte kontratazioak. Zalantzak dituzten herritarrek Gazte Informazio Bulegora jo, gib@azpeitia.eus e-postara mezua idatz edo 943-15 71 60 telefono zenbakira dei dezakete.

Udalekuak bertan behera

Atzo, osteguna, bilera egin zuten udaleko eta hezkuntza eragileetako ordezkariek, uneko egoeraren azterketa egin eta aurrera begirako urratsak adosteko. Bileran erabaki zuten udaleku irekirik ez egitea herrian; izan ere, udalaren arabera, gaur egungo prebentzio neurriekin ezinezkoa litzateke haurren behar sozial eta afektiboak asetzea.

Hori dela-eta eskainiko ditu udalak familien zaintzarako zailtasunei erantzuteko laguntzak. Hala azaldu du Nagore Alkorta alkateak: "Horrelako egoera nahasi eta zail batean, familiei kontziliaziorako baliabideak eskaini nahi dizkiegu. Jakitun gara zaintza lanak emakumeen zein aiton-amonen esku geratzen direla sarri, baina pandemia egoeran aiton-amonak babestea ere bada helburua. Zaintzarako laguntzen bidez hori ere lortu nahi dugu".

Bestalde, zaintza lanei balioa eman nahi dietela eta kontratazioak gauzatu nahi dituztela ere adierazi du hark. "Zaintza lanetan kontratuarekin eta baldintza duinetan aritzea bultzatu nahi dugu. Zaintza lanak sustapen ekonomikoaren barruan kokatzea sektore ekonomiko horri aitortza egitea ere bada". Alkortaren arabera, egiten den lan guztia errekonozitzeko urrats bat eman nahi du Azpeitiko Udalak martxan jarri duen egitasmoarekin.


Mujikak ez du lortu finalerako pasea

Finalerako txartela gertu izan du Jexux Mari Mujika ibartarrak, kanporaketa seigarren amaitu ondoren. Julen Alberdi 'Txikia IV.a', Mikel Larrañaga eta Ugaitz Mugerza izango dira finalean.

Euskal Herriko 3. Mailako Aizkora Txapelketako kanporaketa jokatu da arratsaldean, Zizurkilgo Intxaur pilotalekuan. Bigarren kanporaketa izan dute jokoan eta hamahiru aizkolari aritu dira lehian. Tartean Jexux Mari Mujika ibartarra izan da. Hiru kirolari azkarrenak eskuratu dute finalerako pasea eta ibartarrak ez du postu horietan proba amaitzea lortu. Hurrenez hurren, Julen Alberdi Txikia IV.a, Mikel Larrañaga eta Ugaitz Mugerza izango dira finalean.

Sailkapenak

Julen Alberdi Txikia IV.a: 07,11

Mikel Larrañaga: 07,24

Ugaitz Mugerza: 07,56

Ibai Soroa: 08,18

Asier Pellejero: 09,02

Jexux Mari Mujika: 09,20

Eloy Corchero: 10,05

Ioritz Gisasola: 10,06

Julen Kañamares: 10,41

Xabat Olaizola: 12,49

Miguel Martin: 14,06

Urtzi Olasagasti: 14,11

Hermenegildo Herrero: 19,39


Elene Errastik Alavesen jarraituko du

Aretxabaletarrak Gasteizko taldean jarraituko du hurrengo denboraldian. Aurrelariak beste urte batez jarraituko du Gasteizen; aurten bezala, Eider Egaña oñatiarra taldekide izango du.

Elene Errastik Alavesen jarraituko du datorren denboraldian. Maila galdu ondoren, talde eraberritua izango dute gasteiztarrek aurten, eta tartean izango da aurrelari aretxabaletarra. Bi urte daramatza aretxabaletarrak Alavesen, 2021ean Aurrera de Vitoriatik iritsi ondoren. Bigarren taldeko fitxa izan arren, 2022ko apirilean egin zuen debuta lehenengo taldearekin Eibarren aurka.

Elene Errastiren kontratu berritzearekin, aurten ere bi ordezkari debagoiendar izango ditu Alavesek. Eider Egaña oñatiarrak ere taldean jarraituko du. Hiru urterako kontratua sinatu zuen iaz, eta beraz, bi urte geratzen zaizkio.

✅ 𝐎𝐅𝐈𝐂𝐈𝐀𝐋 | Elene Errasti será albiazul una temporada más

ℹ Más información: https://t.co/H8rqS5yyDd#GoazenGloriosas🔵⚪ pic.twitter.com/0Q6b8TzZx2 — Deportivo Alavés Gloriosas (@AlavesFem) July 18, 2023


Markina-Xemeinen jokatuko da EHko Hiru Txirlo Txapelketako hirugarren jardunaldia

Asteburu bateko atsedenaldiaren ondoren, Euskal Herriko 31. Hiru Txirlo Bola Joko Txapelketa Markina-Xemeinera ailegatuko da zapatuan [azaroak 6]. Antonio Ibarluzea markina-xemeindarraren omenezko Lauzirika Herri Bolatokian jokatuko da estreinakoz norgehiagoka, eta jardunaldi guztietan modura 17:00etan hasiko dira jaurtiketak.

Jardunaldi erabakigarria izan daiteke, bi jardunaldiren faltan txapelketa erabakitzeke dago oraindik, eta gorabeherak egon daitezke sailkapenean. Momentu honetan, San Andres taldeko Jose Gabriel Nuñez dago txapelketaren buruan 14 txirlo jaurtita, eta txapelketa honetan daraman erritmoa ikusita, postu horretatik kentzea ez dute erraz edukiko beste bolariek. Hala ere, hiru txirloko aldeagaz ditu atzetik, 11 txirlogaz, Asola Berri B taldeko Bittor Rodriguez eta Markina-Xemeingo Hiru Txirloko A taldeko Jose Angel Fernandez. Hurrengo postuetan ere lehiarik ez da faltako, txirlo batera edo bira daude-eta bolariak.

Markina-Xemeingo Hiru Txirlo Taldeko bolariak ere fin dabiltza; lehenengo hamarren artean daude, aurretik aipatutako Jose Angel Fernandez (MX3T A) eta Ion Aransolo (MX3T A), Mateo Guenaga (MX3T C) eta Joseba Espilla (MX3T).

Emakumeei dagokienez, Eli Egia MX3T B taldeko bolaria lehen postuan dago 7 txirlogaz eta Ion Aransolo eta Jose Angel Fernandez dira nagusi bikoteka. Taldekako sailkapenean, berriz, Asola Berri da nagusi, B eta A taldeak daude buruan.


Tren geltoki berriaren proiektua “gertutik” aztertuko du EAJk

Atzo alkateak, aldundiak, ETSko eta ADIFeko kideek osatzen duten jarraipen batzordeak aurkeztutako nazioarteko geltoki berriaren exekuzio proiektua “gertutik” aztertuko du Irungo EAJ taldeak, hala jakinarazi du ohar batean bitartez.

“Gaur egun trenbideek bi zatitan banatzen dute Irun eta geltokia trenbide horien erdian kokatuta dago”, diote. Horrenbestez, “geltoki berria funtsezko proiektua” dela esan dute, “hirigune berri bat eratzea eta hirigune berri bat berreraikitzea” baitu helburu haien esanetan.

Horregatik datozen egunetan ADIFek aurkeztutako proiektua aztertuko dutela diote, eta analisia egin ostean, irundarrei zein gizarte eragileei aurkeztuko dietela.


Josetxo Ezkurraren omenezko txapelketako kadete mailako lehen jardunaldia gaur arratsaldean jokatuko dute Lesakan

Igandean jokatzekoa zen, baina hezetasunagatik bertan behera utzi zuten

Josetxo Ezkurra zenaren omenez hogeita hamabigarren urtez pilota txapelketa antolatu du Doneztebeko Erreka elkarteak buruz buru. Igandean jokatu zituzten kategoria gehienetako lehen jardunaldia, baina kadeteek Lesakan jokatu beharreko partidak bertan behera utzi zituzten, frontoiko hezetasunagatik. Martxoaren 16an, ortzegun arratsaldean jokatuko dituzte.

Lesakan, martxoaren 16an, ortzegunean 18:00etan

GAZTETXOAK-KADETEAK

Aiert Uria (Abantzu) – Manez Olaiz (Oiarpe)

Aitor Karrera (Zazpi Iturri) – Loitzate Goñi (Bortziriak)

Haritz Etxabe (Bergara) – Inhar Iparragirre (Behar Zana)

Ander Azanza (Zugarralde) – Oier Izagirre (Ataun)

Unax Bereau (Arkupe) – Aitor Perurena (Tolosa-Aurrera)

Aetz Lopez (Ataun) – Martin Gastesi (Aranpilota)

Aimar Sanchez (Berriozar) – Aitor Etxeberria (Oiarpe)


"Ezin dugu onartu herritarrak oinarrizko beharrak ezin ase ibiltzea; zalantzarik gabe udaletxera etortzeko deia egiten diegu"

Villabonako Udalak Gizarte Zerbitzuen Saila indartzeko neurri berriak hartu ditu. Aurrez, aurrekontua %40 igo zioten sailari. Gaur, gizarte zerbitzuen gida aurkeztu dute, herritarren artean informazioa zabaltzeko, udalak eskaintzen dizkien laguntzen jakitun izan daitezen.


Neurri berriak gaurtik, kiroldegian

Egungo osasun egoera dela eta, Hernani eremu gorrian sartu denez, hainbat neurri berri bete beharko dituzte kiroldegiko erabiltzaileek. Hain justu, gaurtik aurrera, intzidentzia tasa jaitsi arte, edukia %50era murriztuko da. Horrez gain, igerilekukoak izan ezik, aldagelak ezingo dira erabili. Igerilekukoak %35eko edukiera izango dute eta dutxak bakarka erabili ahal izango dira.


51 bonbardaketa egin ziren Aiaraldean Guda Zibilean

Gogora Institutuak egin du gaiari buruzko ikerketa, eta liburu batean bildu ditu datu guztiak.

51 bonbardaketa operazio egin ziren Aiaraldean Guda Zibilean. Hori ondorioztatu daiteke Gogora Institutuak plazaratu berri duen Atlas de bombardeos en Euskadi (1936-1937) liburua irakurrita.

Xabier Irujo arduratu da ikerketa egiteaz, eta 1936ko uztailetik 1937ko abuztura bitartean Euskadin egindako 1.220 bonbardaketa-operazio jaso ditu.

Eskualdean jazotako bonbardaketei buruzko informazio ugari jasotzen du ikerketak. Bonbardaketa gehienak Amurrio eta Urduñan izan ziren, 32 guztira. Hala ere, kontuan hartu behar da frontea bertan kokatuta zegoela, eta helburu militarra zuten operazio ugari egin zirela zonaldean.

Antzeko kasua da Orozkokoa: Bonba gehienak Gorbeia inguruan erori ziren, bertan zegoelako defentsa lerroa.

Terrorea sortzea helburu

Hala ere, Aiaraldean eginiko 51 bonbardaketetako 10ek ez zuten inolako helburu militarrik izan. Herritarrengana zuzenduak egon ziren, eta “terrorea sortzea” izan zuten helburu, ikerketak zehazten duenez.

Horrez gain, aipatzekoa da baita ere erregistratutako bonbardaketen gehiengoa (% 91,5 ) frankistek egin zituztela, Alemania Naziaren eta Italia Faxistaren hegazkinek lagunduta.

Errepublikaren aldeak, berez, bonbardaketa bakarra egin zuen Aiaraldean: Añesen izan zen 1936ko urriaren 27an, eta bertan zeuden tropa frankisten aurka borrokatzea izan zuen helburu.

Hildakoen kopuruari dagokionez, operazio gehienetan ez dago zenbakirik zehaztuta. Amurrion jazotako operazio batean soilik zehazten da pertsona bat hil zela.

Hala ere, hildako eta zauritu asko egon ziren. Izan ere, azken urteetan hainbat ikerketa egin dira eskualdean gertatutako bonbardaketak ikertzeko.

Txomin Egiluzek eta Markel Iturrizarrek, adibidez, Arrankudiaga-Zollon, Arakaldon eta Aretan gertatutakoak ikertu dituzte. Bildutako informazioaren arabera, gutxienez lau auzokide hil ziren bonbardaketen ondorioz: identifikatu gabeko ume bat, Josefa Okeranza, Segundo Elezkano eta Maria Luz Ginea Usategi.

Aretako jaietako pregoilariak izan ziren bonbardaketa horietatik bizirik atera ziren bizilagunak:

Arakaldo eta Arrankudiaga-Zolloko Udalek, euren aldetik, omenaldia egin zieten bonbardaketen ondorioz hildako bizilagunei

Artziniegan, aldiz, hiru bonbardaketa jazo ziren, Arseniega historia blogean aipatzen denez. Baina Gogora institutuaren ikerketan ez daude erregistratuta. Berez, liburuan erreferentzia bakarra egiten zaio Artziniegari, frankistek bonbardatzeko asmoa dutela aipatuta, baina ez da gauzatutako operazioen zerrendan agertzen.

Memoria historikoaren berreskurapena, beraz, guztiz amaitu gabeko bidea izaten jarraitzen du oraindik.


Pogacarren zain, podiumeko hirugarren koska eta Top 10a zehaztuko dira Pirinioetan; beroa, neurrian

Lehen mailako sei mendate eta maila bereziko bi gainditu beharko ditu tropelak hurrengo hiru egunetan, 10.000 metroko desnibela atsedenik gabe; Vingegaard-Pogi dema dago, alde batetik, eta Top 10eko postuak, bestetik.

Jendea muga-mugan dago. Tourra oso gogorra izaten ari da aurten: 43 kilometro orduko batez besteko abiadura, bero handia eta zigorra etapa guztietan, garaipenak inoiz baino garestiago daudelako. Carcasonako atseden eguna gustura hartu du tropelak, azken astean gorriak ikustekotan baitira asko. Bihar, etzi eta etzidamu Pirinioetako hiru etapak korrituko dira, bata bestearen atzetik. Gogortasuna, gainera, handitzen joango da egunetik egunera, eta osteguneko etapa izan bide da denetan gogorrena, gauza gehien argitu ditzakeena. Eguraldiari buruz apuntetxo bat, azken egunetako labeak tenperatura atseginagoari emango baitio bide. 30 graduak ozta-ozta gaindituko dira bailaretan, eta mendi gainetan 18-22 gradu artean. Horiek tenperatura normalak dira uztailean, eta beroa ez da faktore erabakigarria izango Pirinioetan.

Hiru etapa. Lehenengoa ez da hain gogorra, Port de Lers eta Mur de Peguere 'bakarrik' igoko direlako (bakarrik kakotx artean). Bi mendate horiek tenteak dira, batez ere Mur de Peguere. Azken hiru kilometroek %13, %12,6 eta %11ko malda dute, eta tarteka %16 eta %18ko pendizak ere bai. Gainetik Foixeko helmugara 27 kilometro daude, tarteka eman beharreko jaitsiera guneak. Asteazkeneko etapako bigarren zatia gaiztoa da, segadak egiteko aproposa. Behin Arreau herria pasatuta, Aspin hasieran, atsedenik ez da izango. eta lau mendate bata bestearen atzetik kateatuko dituzte: Aspin, Hourquette d'Ancizan, Val-Louron Azet eta Peyragudes. Etzanagoak lehen biak, tenteak azken biak. Eta ostegunean plater nagusia, Pirinioetako gogorrena eta Alpeetako etapen pare jar daitekeena, 140 kilometroko etapa laburra izanda ere. Hirugarren etapa exijentea da jarraian, eta 80 kilometrotan 3.300 metroko desnibel positiboa izango du. Asko da hori jarraian, eta igoko diren mendateak historikoak eta gogorrak dira. Aubisque, aurrena, mendate mitikoa. Luzea, 17 kilometro, eta %7,1eko malda. Spandelles, ondoren: ezezaguna, baina bihurria eta errepide estukoa. Erne Soulorretik beherako jaitsieran: 10 km., %8,3ko batez besteko malda. Eta Hautacam, beste mamu bat, bukatzeko. Irregularra? bai, baina malda handikoa, itogarria. Eta indarrak muga-mugan daudela. Zenbaki hotzak: 13,6 km. eta %7,8ko batez besteko pendiza. Ostiralean etapa laua osatuko da, larunbatean 40 kilometroko erlojupekoa eta igandean festa, Les Champs Elysees...

Zer gertatuko da? Dakienak aberats. Egitateak, hauek: Pogacarrek ezin du Vingegaard atzeratu. Saiatu da dozena erditan, baina ezin. Ahalko ote du Pirinioetan? Erraza ez. Taldeen lana garrantzitsua izango da, baina Pogik Vingegaard askatzen ez badu, UAEren ekimen oro ez da emankorra izango. Jumbo ahulduta geratu da Roglic eta Kruijswijk gabe, baina Benoot, Kuuss eta Van Aert morroi onak dira. Parekatuak daude indarrak. Podiumeko hirugarren koskarako Geraint Thomasena da hautagaitzarik sendoena, batez ere larunbatean bere ezaugarrietarako aldekoa den erlojupeko luzea duelako. Txakalaldiak gerta litezke. Quintana, Bardet, Vlasov, Pidcock, Mas, Lutsenko, Meintjes... Horiek urrunetik erasotzen saia daitezke, eta urduritasuna eragin. Adam Yatesen rola ere erabakigarria izan bide da. Zer egingo du? Iraun edo arriskatu? Granon mendatean bukatu zen etapan gertatu bezala, tabloi handiak harrapatzeko arriskua dago, eta erne.

Pronostikoa, Parisen.

Garaile: Vineko

2. sailkatua: Pogi

3. sailkatua: G

Top 5: Gaudu eta Bardet

Sorpresak: Vlasov eta Nairoman.


Oriaren XXVIII. traineru jaitsierako partaideak

Lau izan ziren atzo Orion elkartetik uretaratutako traineruak.

Iruditan ageri dira gure elkartetik uretaratutako lau traineruak irteera ordenean. Bejon diela esfortzuak, eskerrak ikustera azaldu ziren guztiei eta jeitsiera dokumentatu duten guztiei. Gora Telmo Deun! !


Nazioarteko puntako adituak batuko dira Getxon hilaren 24an, TOKIKOMen 10. urteurreneko jardunaldietan

TOKIKOMek euskarazko 76 toki komunikabide batzen ditu; Aikor! aldizkaria, barne. Aurten, TOKIKOMek 10. urteurrena bete du eta hori ospatzeko, martxoaren 24an ‘Komunikabideak etorkizuna ehuntzen’ jardunaldiak egingo ditu Getxon. Uribe Kostako Hiruka komunikabideak jardunaldiak antolatzen lagundu du; gainera, zenbait erakundek babesa adierazi diete: Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiak, Getxoko Udalak, Eusko Jaurlaritzak, Nafarroako Gobernuak eta EiTBk. Bertako zein nazioarteko punta-puntako komunikazioan adituek hartuko dute parte biltzarrean.

Hainbat gai jorratuko dira jardunaldietan. Esate baterako, Europako esperientziak ezagutaraziko dira toki-kazetaritza eta demokrazia sozialari buruz. Horretarako hauek arituko dira: Jason Gibbins BBC Erresuma Batuko kate publikoaren kazetaria; Richard Gurner, The Caerphilly Observer Hegoaldeko Galeseko toki komunikabidearen sortzailea; Tomas Bruvik, Norvegiako toki komunikabideen elkartearen (LLA) idazkari nagusia; Oihane Mateos EiTBko erredaktorea; eta Iker Rincón Uribe Kostako Hiruka Komunikazio Taldeko kazetaria.

Bestetik, kazetaritza eta aisialdia izango da mintzagai. Horren haritik, Edorta Arana eta Bea Narbaiza EHUko ikertzaileek Ikusiker proiektuaren berri emango dute; eta Unai Iparragirre ETBko zuzendariak, Primeran ikus-entzunezko plataforma publikoaren berri. Ondoren, kazetaritzaren eta digitalizazioaren txanda izango da. Horretarako, Avelino Amoedo @digitalunav-Center for Internet Studies and Digital Life zentroko ikertzaileak eta Karma Peiró Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologietan espezializatutako kazetariak jardungo dute.

Zati akademikoaz gain, aldarrikapena ere ez da faltako jardunaldietan. TOKIKOMek toki komunikabideen bost elkarte gonbidatu ditu: Associació Catalana de Premsa Comarcal, Associació de la Premsa Comarcal Valenciana, Associació de Mitjans Digital de la Comunitat Valenciana, Associació de Premsa Forana de Mallorca eta Associació de Premsa Local de Menorca. Seiek manifestua sinatuko dute Getxon, toki komunikabideen garrantzia azpimarratzeko. Gainera, eskari zuzena egingo diote Espainiako Estatuko administrazio publikoari, toki komunikabideen sektorea kontuan hartu dezan hala publizitate instituzionalaren nola dirulaguntzak banaketzean. Izen-ematea zabalik dago martxoaren 17ra arte, esteka honetan: https://tokikom.eus/jardunaldiak.


Amari proiektuan online parte hartzeko aukera

Amari proiektuaren bultzatzaileak “oso pozik” dira ekimenak “izandako harrerarekin”. Jakinarazi dute itxaron zerrenda ere badutela eta haiei gehi kalean interesa erakutsi dietenei erantzuteko “saioak online egiteko bidea” zabaldu dutela.

“Orain arte modu presentzialean batzen ibili gara. Hala ere, itxaron zerrendako jendeari eta kalean zuen interesa erakutsi diguzuenoi erantzuna emateko gurekin saioak online egiteko bidea zabaldu dugu. Online zuekin partekatuko ditugu: yoga saio osoak, ariketa motzak (arnasketak, automasajeak...), hipopresiboen azalpenak…”, esplikatu du Olatz Sebalek, ekimenaren bultzatzaileetako batek.

Hark gaineratutakoaren arabera, eskatzaileek “ordutegi eta espaziora moldatzeko aukera” izango dute.

Amarin parte hartzeko, urteko kuota ordaindu beharko da, ekimenak berak sorrarazten dituen gastuei aurre egiteko: yoga On-line 25 euro kurtsoa -ikasleek, pentsiodunek edo langabetuek 20 euro- Harremanetan jartzeko: amarielkartea@gmail.com.


Zinema ikastaroa antolatu du Abian Kultur Elkarteak

Zinea ikusten, ulertzen, egiten eta disfrutatzen ikasteko aukera izango dute parte hartzaileek, Oier Garamendi irakaslearen eskutik.

Ikastaroa urrian hasi eta ekainean bukatuko da, asteazkenero bi orduko saioa eskainiz, 19:00ak eta 21:00ak artean. Ikastaro osoa Algortako Abian Kultur Elkartean izango da, eta besteren artean, ustez sinpleak diren galderei erantzuten saiatuko da. Zer da zinea? Nola egiten da film bat? Nortzuk hartzen dute parte? Nola eragiten du gure psikologian? Nolako eragina du gizartean?

Ikastaro osoak 100 euroko kostua izango du soilik, eta izena emateko 657 79 76 46 telefonora idatzi edo deitzea besterik ez dago. Plazak mugatuak izango dira, saioei ahalik eta zuku gehien atera eta giro egokia sortu ahal izateko.


Festetako egitarauak eta urtekariak badituzte azalak

Zeraingo Udalak lehiaketa jarri zuen martxan Zeraingo festetako egitarauaren eta urtekariaren azalak aukeratzeko. Irabazleak jakinarazi dituzte dagoeneko. Festetako azalaren lehiaketa Enara Aizpeolea Gereñuk irabazi du, eta urtekariaren azalaren lehiaketa, berriz, Aizpea Elortza Elortzak.


Pandemiaren joera aldatu egin da Euskadin, eta covid-19aren adierazleak igotzen hasi dira

Positibo berri gehiago atzeman dituzte astebetean eta 7 eta 14 eguneetako intzidentzia metatuak handiagoak dira. Gainera, R0 indizeak igoerari eutsi dio beste egun batez.

Pandemiaren beheranzko joera aldatu egin da Euskadin, eta asteko positibo berrien, intzidentzia metatuaren, oinarrizko birsorkuntza-indizearen eta tasen arrazoiaren gorakada egiaztatu da. Hala ere, pandemiak eragindako asistentzia-presioak behera egiten jarraitzen du Euskadin.

Eusko Jaurlaritzaren azken buletin epidemiologikoaren arabera, martxoaren 3tik 9ra 5.247 covid kasu positibo atzeman dituzte Euskadin, 1.142 kasu gehiago, eta 14 eguneko intzidentzia-tasa metatua 11,5 puntu igo da azken astean, 100.000 biztanleko 425,15 kasuraino.

Bizkaiak bakarrik du 400 kasutik beherako 14 eguneko intzidentzia, 393,11 kasurekin; azken asteko zenbait egunetan egoera berean egon ostean, Arabak transmisio altu hori gainditu du, 405,5 kasurekin, eta Gipuzkoak ere gainditu du, 473,73 kasurekin.

7 eguneko intzidentziaren igoera are handiagoa izan da, duela astebete baino ia 52 puntu handiagoa, eta 100.000 biztanleko 238,53 kasukoa da.

Asteazken honetan, 6.252 proba egin ostean, 898 kasu berri erregistratu dituzte, eta positiboen tasa % 12,8koa da. 846 kutsatu berri zenbatu zituzten astelehenean, eta 821, berriz, asteartean.

Gainera, R0 adierazleak neurtzen duen birusaren birsorkuntza-indizeak igoerari eusten dio beste egun batez, eta 1,13koa da, 1 balioaren gainetik; datu horretatik gora, pandemia hedatzen ari dela esan nahi du.

R0 okerrena Gipuzkoak du (1,24), eta Araba (1,10) eta Bizkaia (1,05) daude ondoren.

Ospitaleratutako pazienteen kopuruaren beherakada konstantea izaten ari da aurtengo urtarrilaren erdialdetik, eta asteazkenean aurreko igandean (datu ofizialen aurreko erreferentzia-eguna) baino 22 paziente gutxiago zenbatu dituzte ospitaleetan.

Covid-19a zuten 155 pazienteen okupazioak behera egin du igande honetan, eta 138 zituzten asteazkenean. Zainketa intentsiboetako unitateetan, berriz, behera egin du; izan ere, 35 pertsona zeuden gaixotasun horrekin igandean, eta 30 dira gaur.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.