Leandro Azkue: "Belaunaldi berriak itsasora hurbiltzea ezinbestekoa da"

Leandro Azkue Arrantza zuzendaria (Aiora Larrañaga/Hitza) Duela hilabete eskas izendatu zuen Iñigo Urkullu lehendakariak Leandro Azkue (Orio, 1968) oriotarra Eusko Jaurlaritzako Arrantza eta Akuikultura zuzendari. Orain arte Gipuzkoako Arrantzale Elkarteko idazkaria izan da, eta ederki ezagutzen du sektorea. Lanpostu berriaren nondik norakoak eta baxurako arrantzaren etorkizuneko erronkak izan ditu hizpide Azkuek. Arrantzarekin zerikusia duten ikasketak egin ez bazenituen ere, azken urteetan mundu horrekin lotura estua izan duzu. Zuzenbide ikasketak egin nituen, eta bukatu ondoren enpresa aholkularitzan master bat egin nuen. Garai hura ere krisi garaia zen, eta oso zaila zen lana aurkitzea. Orioko kofradiako idazkaria zenak lana aldatu zuen, eta lanpostua libre geratu zen. Hamabost oriotar inguru aurkeztu ginen probara, eta ni aukeratu ninduten. Dena dela, itsasoaren mundua ez zen berria niretzat, etxetik bizi izan baitut txikitatik; aita, aitona, osaba, anaia, lehengusuak... arrantza munduan lan egin izan dute, eta itsasontziak ere izan ditugu etxean. Orioko kofradian hainbat urtean lanean jardun ondoren, Gipuzkoako Arrantzale Elkarteko idazkari izatera pasa nintzen duela lau urte, eta orain Eusko Jaurlaritzako Arrantza zuzendaria naiz. Ezustean harrapatu al zaitu kargurako zu aukeratu izanak? Bai, ezustean harrapatu nau; dena oso azkarra izan da. Gabonak inguruan egin zidaten proposamena, eta ez nuen bi aldiz pentsatu, aukera ona zela iruditu baizitzaidan. Ordura arte nire nagusiak izan ziren arrantza munduko jendearekin hitz egin nuen, eta denak bat etorri ziren; ni Eusko Jaurlaritzan izatea Gipuzkoako arrantzarentzat eta batez ere baxurako arrantzarentzat aukera ona izango zela uste genuen, eta proposamena onartzea erabaki nuen. Zer moduzkoa izan da hasiera? Egia esan kargu berrira ohitzen ari naiz orain. Nik neuk baxurako arrantzaren munduan esperientzia handia dut, baina alde bateko ikuspegia dut. Eusko Jaurlaritzako Arrantza Zuzendaritzak ez du baxurako arrantza soilik kontuan hartzen, Ondarruko arrastreroak, Afrikan arrantza egiten duten atunontzi-hozkailuak, kontserberoak eta beste hainbat azpi sektore biltzen baititu. Oso mundu konplexua da, eta orain arte jorratu ez ditudan beste alde horiek ezagutzen ari naiz orain. Zein izango da zure lana hemendik aurrera? Orain arte Eusko Jaurlaritzak Arrantza eta Nekazaritza Saila zuen, baina krisi ekonomikoaren ondorioz murrizketak egin dira, eta sail hori desagertu egin da. Hala, azpisailak dira orain, eta Ekonomiaren Garapen eta Lehiakortasun Sailaren baitan daude. Ni Arrantza eta Akuikultura gaietan Eusko Jaurlaritzako ordezkaria naiz, eta Espainiako Gobernuko Arrantza Saileko ordezkariekin gure arrantza eta kudeaketa eredua defendatzea eta negoziatzea egokituko zait. Orain arte baxurako arrantzaleen interesak defendatzea eta eskatzea egokitu zaizu. Orain, ordea, mahaiaren beste aldean zaude. Orain arte mahaiaren beste aldean zeudenei gure eskaerak egiten nizkien, eta behar zenean, baita kritika zorrotzak egin ere. Orain kritika horiek jasotzea dagokit, eta ahal dudan heinean gure arrantzaleei laguntzen saiatuko naiz. Aitortu beharra dago, Eusko Jaurlaritzak askotan ez ditu nahikoa eskumen eta baliabide sektorearen egoera hobetzeko, Espainiako Arrantza Sailak baitu erabakitzeko eskumena. Kasu askotan eskuak lotuak ditugu. Nahiko genuke guk gure antxoa eta hegaluzearen kuota, kudeaketa eredua eta ustiaketaren inguruko gaiak erabakitzeko eskumena izatea. Zoritxarrez, gauzak ez dira horrela, beste erakundeen menpe gaudelako, eta negoziazioak luzeak izaten dira. Orain arte arrantzaleekin zuzeneko harremana izan duzu. Hurbiltasun horri eutsiko al diozu aurrerantzean ere? Lehen ezinbestekoa iruditzen zitzaidan Arrantza sailburuak sektorearen errealitatea ezagutzea, eta hilabete Gasteizen daramadan honetan inoiz baino garrantzitsuagoa iruditzen zait harreman hurbil hori mantentzea. Gasteiz urruti geratzen da, eta arrantzaz gain, sektoreari eragiten dien beste hainbat gai jorratu beharra ere izaten denez, ikuspuntua galdu egiten da. Horregatik, ahal dudan neurrian moilatik buelta batzuk eman eta arrantzaleen errealitatea gertutik jarraitzen saiatuko naiz. Nola ikusten duzu baxurako arrantza? Errealitatea portutik paseotxo bat emanda ikus daiteke, gero eta itsasontzi gutxiago baitago. Dena dela, bost urtean antxoa arrantzatzea debekatuta egon da, espeziearen etorkizuna ziurtatzeko, eta behin errekuperatu denean, esan daiteke antxoa eta hegaluzearen kosterarekin baxurako arrantzak baduela etorkizuna hortik ateratzeko aukera ona. Baxurako arrantzari dagokionean, Getariako portua Espainiako Estatuko garrantzitsuena da, Ondarrukoarekin batera. Getariako eta Orioko itsasontziek bertan lehorreratzen dute arraina, eta itsasontzi kopuruari eta harrapaketari dagokionean ontziteria garrantzitsua da gurea. Baxurako arrantzak etorkizun ona izango du, bi espezie nagusiak, antxoa eta hegaluzea, azken urteetan zaintzen ari garen bezala zaintzen baditugu. Baxurako arrantzak ba al du beste erronkarik? Baxurako arrantzaren etorkizuna bermatzeko ezinbestekoa da belaunaldi berriak itsasora hurbiltzea, eta horretan saiatu behar dugu. Gazteek arrantza probatzea nahiko nuke nik, eta izandako esperientziaren arabera jarraitu ala ez erabakitzea. Azken urteetan gazteek uko egin diote baxurako arrantzari, eta belaundaldi ordezkatzea bermatzen ez bada ez du etorkizunik izango sektoreak. Gaur egun baxurako arrantzan ez da duela 30 urte bezala irabazten, egia da. Garai batean lehorrean baino hiru aldiz gehiago irabaztera ere iritsi ziren arrantzaleak. Dena dela, egungo egoerarekin arrantzatik bizi daiteke, eta gazteei arrantzarako grina sortzen saiatu behar dugu. Azken urteetako krisi ekonomikoarekin, lehorreko lanaren egoera ikusita, agian gazteak anima daitezke itsasoan lan egitera. Baxurako arrantzan belaunaldia ez da ordezkatu azken hamarkadetan. Testuinguru horretan, etorkinen lana garrantzitsua izan da modalitateari eusteko, ezta? Duela hamar urte inguru lehorrean lan aukera asko zegoenez, arrantzale askok lehorreko lantokietan lan egitea erabaki zuten, bizimodu erosoagoa izatearren. Oso bolada txarra izan zen hori baxurako arrantzarentzat, bat-batean arrantzalarerik gabe geratu baitzen ontziteria. Bizpahiru urte oso gogorrak izan ziren, eta etorkinei esker aurrera jarraitzeko aukera izan zuten itsasontziek. Izan ziren itsasontziak tripulazioa osoa etorkinez osatuta zutenak ere. Orain, berriz, lehorrean lanik ez dagoenez, bada itsasora lanera itzuli nahi duen jendea. Kontuan hartu behar da gero eta itsasontzi gutxiago dagoela, eta tripulazioak osatuta dituztela armadoreek. Etorkinek gure itsasontzietan lanean jarraitzen dute, baina bertakoek itsasora itzultzeko interesa dutenez, arrantzaleren bat erretiratzen denean edo lanposturen bat libre geratzen denean, bertako arrantzaleak hartzen ari dira.


«Ticket Bairekin denek instala dezakete fitxaketa software bat»

Ostalaritzan langile asko falta direla dio Vegak, eta ziurtatu du aparteko orduak egitera behartuta dauden langileek ez dutela arazorik izango baldintza hobeagoak dituen lan bat topatzeko.


Ostegun Santuko bisita gidatuak: parrokia eta Aste Santuko irudiak


Kayak surfeko Euskal Selekzioa Ingalaterrako Munduko Txapelketan izango da

Irailaren 29tik urriaren 9ra bitartean jokatuko da, Ingalaterrako Bude herrian.

Kayak Surfeko Euskal Selekzioak Ingalaterrako Bude herrian (Cornualles konderria) jokatuko den Munduko Txapelketan parte hartuko du ostegun honetan hasi eta urriaren 9ra bitartean, Euskal Kirol Federazioen Batasunak (EKFB) ohar baten bidez jakinarazi duenez.

2019ko uztailean Perun egin zen azken Munduko Txapelketa jokatuta eta pandemia igarota, "ikusteke dago zer-nolakoak izango diren emaitzak", adierazi dute EKFBtik, baina baikor agertu dira, nahiz eta euren aburuz, "azken urteetako Munduko Txapelketarik gogorrena izango den, aurkari zailenen hondartzetan jokatzen baita".

Kayak Surfeko Euskal Selekzioa 1997tik lehiatzen da nazioartean, urtetik urtera gero eta kirolari gehiago baitira. Euskal Selekzioak irabazi zuen azken Munduko Txapelketa 2019an, Perun; 2017an ere lehen postua lortu zuen Ipar Irlandan, bai eta 2015ean Galizian, 2013an Australian, 2011ean AEBetan eta 2007an Mundakan ere, eta bigarrena izan zen 2009an Portugalen.

Banakako partaidetzari dagokionez, Peruko Munduko Txapelketan 12 domina irabazi zituzten Euskal Selekzioko kideek, eta lehen herrialdea izan zen domina irabazleen zerrendan.

Euskal Selekzioaren azken nazioarteko hitzordua iaz izan zen, Sopelan jokatutako Europako Txapelketan, eta bertan lortutako emaitzak ezin hobeak izan ziren.


Baztanek Peña Sporten aurka galdu du (2-3)

Azken unean lortu zuen garaipena Tafallako taldeak. Asier Lizartzaren kronika.


Ohi baino apalxeago, baina ondo joan da zuhaitz azoka

Ingurumen Jardunaldien barruan, zuhaitz azoka egin dute goizean Oñatin, Natur Eskolak antolatuta. Eguraldiak ez du lagundu, eta ohi baino jende gutxixeago ibili da plaza inguruan. Mintegietako jendea, hala ere, nahikoa gustura geratu da salmentekin.

Zaldibarko Belar mintegikoek zioten "nahikoa ondo" saldu dutela, "betiko antzera, apur bat gutxiago, agian". Gehien saldu dituztenen artean, "sagarrondoak, laranjondoak eta limoiondoak", adierazi dutenez.

Fruitu txikiekin egiten du, ostera, lan Zarauzko Giroa mintegiak. Hauen eskaintzatik arrakasta handiena izan dutenak mugurdiak –frambuesa– eta ahabiak –arandano– izan dira, azaldu dutenez. Salmentak "nahikoa ondo" joan ei zaizkie horiei ere.

Natur Eskolako Aimar Uribesalgo ere konforme zen azokak emandakoarekin: "Sei mintegi izan ditugu, eta denetik ekarri dute: fruta arbolak, bestelako zuhaitzak, Euskal Herriko hazi ekologikoak –bakarrak– ekarri dituzte Alekakoek, fruitu gorriak ere izan dira...".

Salmentak eta jendea ohi baino apalagotik joan arren, azoka ondo atera dela zioen Uribesalgok.


Bizitzaren eta heriotzaren urak batu dituen komiki existentzialista

Galdera transzendentalak, umorea, misterioa eta barne ikerketa dakartza 'Surflaria' albumak


Musika bandak bere eguna ospatzeko kontzertua eskainiko du etzi, Kontzejupen

Musika Bandaren Egunaren barruan, 12:30ean eskainiko du Azkoitiko Musika Bandak kontzertua. Hainbat abesti ezagun joko dituzte udaletxe azpian.

Azkoitiko Musika Bandak bere eguna ospatuko du etzi, larunbata. Egun horren bueltan, kontzertua antolatu dute, eta 12:30ean hasita, Kontzejupen ariko dira. Hainbat abesti ezagun joko ditu musika bandak, besteak beste, Jessica, Fantasia de zarzuelas, Adagio, Finlandia, Oye como va, Super Mario eta We don't talk about Bruno abestiak.

Ohi bezala, musika bandaren zaleek Kontzejupean jarriko dituzte aulkietan eta haren bueltan entzun ahal izango dituzte bandaren doinuak.


“Realak zauria, Osasunak ukendua”

Gorritxoek sasoi txarrean dabiltzan aurkariak berpizteko duen joeraz nabarmendu du Eñaut Agirrebengoak, Realaren eta Osasunaren arteko euskal derbia aztertzeko tenorean.

Argazkia: Osasuna.


Korrika txikia

Olazti. Korrika txikia. 13:00etan, plazan.


Gizakien objektuek gehiago pisatzen dute jadanik Lurreko biomasak baino

Gizakien zama ez da biomasa osoaren %0,01 besterik, baina haren objektuen pisuak gaina hartu dio jada biomasarenari. 2040rako, naturako gaien pisua halako hiru izango da material artifizialena


Itxura ona, sari eskasa

Osasuna esku hutsik gelditu da Sevillaren zelaian, maila onean aritu den arren. Garesti ordaindu du Moncayolak area barruan egindako sarrera baldarra, epaileak penaltia adierazi baitu, eta Ocamposek partidako gol bakarra sartu

Jakina da Osasuna edonoren aurka eta edonon izan daitekela lehiakorra. Aurkari handienek nekez ibiltzen dute hankapean; horren adibide dira azken bi partidak. Itxura duina eman zuen orain dela astebete Atletico Madrilen aurka, eta gaur ere txukun aritu da, Sevillaren zelaian. Aitzitik, ez da kapaza izan puntu bat bera ere urratzeko. Zergatik? Halako arerioen kontra hasi eta buka egon behar delako adi. Apenas galdu duen arreta, baina Moncayolak penalti inozoa egin du bigarren zatia hasi berritan, eta nafarrek larrutik ordaindu dute harrobikoaren akatsa.

Juan Cruz Budimir eta Torro izan dira Arrasateren hamaikakoko berritasunak. Erdilariak, alabaina, berehala utzi behar izan du zelaia, zaintiratu baten erruz. Edonola, albiste txar horrek ez du nafarren partida hasiera ona trakestu. Arrasatek garbi esana zuen funtsezkoa izango zela Sevilla deseroso sentiaraztea, eta teknikariaren esana hasieratik bete dute jokalariek. Atzeko lerroa asko aurreratu dute, lehia metro gutxian jokatu zedin, eta Lopetegiren taldeak ez du kaiola irekitzeko giltzarik topatu.

Aurkariaren jabetza antzuak ez ditu batere artegatu gorritxoak. En-Nesyrik eta Oliver Torresek area ertzetik egindako jaurtiketa oker bana; horra hor Sevillak lehen zatian izandako uzta eskasa. Osasuna dezentez arriskutsuago aritu da, Jony eta Budimirren bidez. 23. minutuan, bataren erdiraketa neurtua buruz sareratzear izan da bestea. Kroaziarrari oso gutxigatik joan zaio baloia kanpora. Beste horrenbeste gertatu zaio Jonyri 35. minutuan, areaz kanpotik indarrez jaurti eta gero. Neurketa nahi zuen tokian zeukan Iruñeko taldeak.

Haatik, okertu egin zaio aldageletatik itzuli eta gutxira. Moncayola baldar moldatu da area barruan, eta zangotrabatu egin du Ocampos. Epaileak, bitan pentsatu gabe, penaltia adierazi du. Ocamposek berak hartu du jaurtitzeko ardura, eta lehen ahaleginean, gailendu egin zaio Herrera. Atezaina nabarmen aurreratu da, ordea, eta bigarren aukera ez du alferrik galdu Ocamposek.

Hortik aurrera, merezi gabe lortutako sariari eustea izan da etxekoen lehentasuna. Behin markagailuan aurrea hartuta, hezur gogorra izaten da Sevilla, eta hala izan da gaurkoan ere. Ohi bezala, kolpetik altxatzeko borondatea erakutsi du Osasunak, baina nahi izate hutsa ez zaio aski izan. Argitasuna falta izan zaio aurkariaren defentsa eraisteko, eta hori gutxi balitz bezala, esfortzuaren zama somatzen hasi da minutuen joanean.

Taldea hauspotzeko asmoz, aldaketak guztiak egin ditu Arrasatek, bi txandatan banatuta: lehenik Torres eta Nacho Vidal zelairatu ditu, eta bukaera aldera, Adrian eta Iñigo Perez. Azken minutuetako protagonistak, ordea, Jony eta Budimir izan dira berriro. Erdilariak beste bi erdiraketa fin egin ditu arearen bihotzera, eta aurrelariak gertu izan du gola, bere garaiera baliatuz. Ez da ohi bezain eraginkorra izan, baina aurrera begira, albiste ona da Jonyrekin sortu duen konexioa. Azken bi neurketak galdu arren, gorritxoak sentipen onekin iritsiko dira geldialdira.


Larunbatean desagertutako 74 urteko Arrotxapeko bizilaguna bilatzen jarraitzen dute

Gaur goizean berriro ekin diote larunbat arratsaldean Arrotxapean desagertutako 74 urteko gizona bilatzeko lanei. Azkeneko aldiz ikusi zuten lekuan egindako miaketek ez dute emaitza positiborik eman.


Positibo bakarra atzeman dute azken orduetan: Arizkunen bat

Azken datuen arabera, kasu positibo bakarra atzeman dute gure lurraldean: Arizkunen. Nafarroa osoko azken datuei erreparatuta, positibotasun tasa %2,2koa da eta COVID-19agatik gaixotuta ospitalean 74 pertsona zeuden (horietatik 16 ZIUn). Atzeman zituzten 52 kutsatuen batez bertzeko adina 34,1 urtekoa da. Iazko martxoaz geroztik COVID-19aren ondorioz Nafarroan hildakoen kopurua 1.111koa zen atzo.

Gure lurraldean pandemiaren hasieratik metatutako positiboak errepasatuz gero, 414 dira Doneztebeko osasun eremuan (Malerreka+Bertizarana) atzeman dituztenak, 589 Elizondoko eremuan (Baztan+Urdazubi+Zugarramurdi), 276 Leitzako eremuan (Arano+Areso+Goizueta+Leitza) eta 474 Bortzirietan.

Nafarroa osoko datuei dagokionez, atzo, martxoak 9, 2.295 proba egin zituzten (1.392 PCR eta 903 antigeno proba) eta horietatik 51k positibo eman zuten (%2,2)

COVID-19ak jota, atzo, martxoak 9, 2 pertsona ospitaleratu zituzten Nafarroan, horietatik 0 ZIUn, eta 1 hildakoren berri eman zuten. Alta eta bajen balantzea egin ondotik, orain 74 daude ospitalean, horietatik 16 ZIUn.

Ikuspegi geografikotik, Iruñean eta Iruñerrian daude positiboen %70, Tuteran %12 eta Lizarran %6. Gainerako positiboak (%12) Nafarroako bertze eskualde batzuen artean daude banatuak.

Txertaketa-planari dagokionez, Nafarroan 79.838 pertsona txertatu dituzte atzoko egunera arte. Atzo, martxoak 9, 1.792 txerto paratu zituzten eta, oraingoz, 25.870 pertsonek hartu dituzte bi dosiak.

Adin-tartekako kasuen banaketari dagokionez, talde nagusiak 15 eta 29 urte bitartekoak dira (%30), eta 45 eta 59 urte bitartekoak (%20). Ondotik, 15 urtetik beherakoak daude (%18), eta atzetik 60 eta 75 urte bitartekoak (%12). Azkenik, ez da kutsadura berririk erregistratu 75 urtetik gorakoen taldean (%0). Positibo berrien batez bertzeko adina 34,1 urtekoa da. Generoari dagokionez, % 56 emakumeak dira eta % 44 gizonak.

Birusak eragindako infekzioen intzidentzia metatuari dagokionez, atzoko kasuak batuz gero, 51.902 pertsonakoa da, eta heriotza kopurua 1.111koa.

COVID-19 eskualdea eta Nafarroa

Infogram


“Plaka fotovoltaikoek ez dituzte eguzki izpiak behar, argia baizik”

Eguzki plaken inguruan ikerketa egiten ari da CENER-ren Kristina Pinto Fuste fisikari olaztiarra. Bere lanaren eta eguzki plaken inguruko argibideak eman ditu.


Osinaldeko finaleko bertsoak aste honetako Bertsoinka saioan

Joan den apirilaren 15ean jokatu zen Osinalde bertso sariketako finaleko bertsoak aste honetako Bertsoinka saioan.


Aginaga Kultur Biran murgilduko da asteburuan

Kultur zikloa iragarri du Aginagako Jai Batzordeak ospatu ezin dituen ohiko festen egunetarako, urriaren 1etik 4ra. Adin tarte guztiei zuzenduriko hitzorduak iragarri dituzte; haurrentzako jolasak, pailazo emanaldia edota film proiekzioa. Oilasko biltzaileak bueltan datoz Aginagara, baita kontzertu gaua ere. Aginagar batek bakarrizketa saioa eskainiko du lehendabizikoz. Eta zikloa abiarazteko irekiera ekitaldia; auzolanean berritzen aritu diren Eliza Zaharrarena.

KULTUR BIRA AGINAGAN

Urriak 1, ostirala

18:30 Eliza zaharraren irekiera erakusketa.

22:00 Kontzertu gaua Aginagako Ariztitxo frontoian: Lukiek eta Ibil Bedi taldeak.

Zehaztasunak: "Lukiek Mungian sortutako talde bizkaitarra da eta Belako taldeko kitarrajole eta kantaria den Josu Ximunek, Antton Goikoetxeak eta Christian Rodriguezek osatzen dute. Rock doinu indartsuak jotzen dituzte! Ibil Bedi 2018an sortutako musika talde nafarra dugu, Irunberri, Erriberri, Zangoza eta Iruñeako bost gaztez osatua: Ibai Osinaga, Amets Aranguren, Areta Senosiain, Eder Escalera eta Javier Larrañetak osatzen dute taldea. Maitasunaz, zalantzez, ezustekoez, galeraz eta bizipenen inguruan abesten dute. Kantuak poparen bueltan ibiltzen dira orokorrean bestelako ukituak ere somatzen direlarik".

Edukiera: 150 lagun.

Izen ematea: irailaren 29ra arte, usurbilkultura.eus plataforman.

Urriak 2, larunbata

06:30 Oilasko biltzaileen irteera trikitilariekin Atarialde elkartetik.

Izen ematea: aginagaherria@gmail.com

16:00 Oilasko biltzaileen bazkaria Sekañan.

Izen ematea: aginagaherria@gmail.com

19:00 Ostolaza eta Narbaiza trikitilariak Eliza Zahar atarian.

21:00 "Albertoren bakarrizketa" Ariztitxo frontoian.

Zehaztasunak: "Albertok ez du aurkezpenik behar. Ezaguna dugu aginagarra. Bere umoreagatik eta antzerkigintzagatik ezaguna da eta makina bat bakarrizketa egin dituen arren lagun artean lehen aldia izango du publikoarekin. Estreinakoz aritzeko San Praixkuetako plazan izan behar zuen bai ala bai".

Edukiera: 40 lagun.

Izen ematea: irailaren 30era arte, usurbilkultura.eus plataforman.

Urriak 3, igandea

17:00 Potxin eta Patxin pailazoen saioa Ariztitxo frontoian.

Zehaztasunak: "Potxin eta Patxinen ikuskizunak denetik dauka pailazoak, malabareak, zirkua eta musika! Ordubete inguruz gozatzeko aukera edukiko dute etxeko txikienek! ".

Edukiera: 150 lagun.

Izen ematea: urriaren 1era arte, usurbilkultura.eus plataforman.

19:00 Film proiekzioa Eliza Zaharrean: "Chihiroren Bidaia".

Urriak 4, astelehena

10:00 Haurrentzako jokoak Ariztitxo frontoian.

Izen ematea: aurrez, aginagaherria@gmail.com helbidean.

12:00 Jubilatuen hamaiketakoa Aginaga sagardotegian.

Izen ematea: aurrez Arrate zahar egoitzan.

15:00 Karaokea Eliza Zaharrean.

Izen ematea: momentuan bertan.

19:00 Toka txapelketa herrikoia Ariztitxo frontoian.

Izen ematea: momentuan bertan.

Antolatzailea: Aginagako Jai Batzordea.


1.700 jokalarik jardungo dute larunbatean hondartzan futbolean

ZKEren 75. urteurrenagatik egingo dute ekitaldia. 130 talde ariko dira futbolean, eta aurretik oroigarria jarriko dute, orain 25 urteko Guiness marka gogoratzeko.

Duela 25 urte, Zarautz Kirol Elkarteak 50 urte bete zituenean, errekorren Guiness liburuan sartzea lortu zuen Zarautzek. Izan ere, 100 taldek aldi berean jokatu zituzten partidak Zarauzko hondartzan. Larunbat honetan gogoan izango dute errekor hura, eta jardunaldi berezia egingo dute hondartzan.

Antzekotasunak eta desberdintasunak, biak izango ditu larunbateko ekitaldiak. Esaterako, 1994ko martxoaren 27an aldi berean aritu ziren futbolean 100 taldeak. Oraingoan, berriz, bi txandatan ariko dira. Gainera, orduan baino 30 talde gehiago izango dira: 130 guztira. 11:00etan hasita, aurreneko txandan 33 partida jokatuko dira aldi berean, eta bigarrenean, berriz, 32, 12:00etatik aurrera. Duela 25 urte 1.100 futbolari aritu baziren, oraingoan 1.700 futbolari inguru bilduko dira. Ordea, oraingoan errekorrik egiteko asmorik ez dago. Soilik orain 25 urte lortutakoa gogoratu nahi dute, eta ZKEren 75. urteurrena ospatu.

Seniorrek ez ezik, benjamin eta alebin neska-mutilek ere hartuko dute parte jardunaldi berezian; zarauztarrez gain, aiarrek, getariarrek eta oriotarrek ere jokatuko dute, beraz. Eskola kiroleko 106 taldek hartuko dute parte guz tira. Seniorrei dagokienez, berriz, 24 talde izango dira hondarretan. Partidei buruzko xehetasunak ikusgai daude urolakostahitza.eus eta zarauzkohitza.eus atarietan.

Oroigarria malekoian

Futbol partidak 11:00etan hasiko diren arren, horren aurretik ere bada beste hitzordu garrantzitsu bat. Izan ere, 10:30ean oroigarri bat inauguratuko dute: Malekoian, Gurutze Gorriaren parean jarriko dute orain 25 urteko Guiness errekorra gogoratzen duen ikurra. Azken xehetasunak lotzen ari dira oraindik eta, beraz, antolatzaileek ezin dute azalpen gehiago eman oraingoz. Hori bai, jakinarazi dute Zarauzko Udalak hartuko duela parte ekitaldian, eta baita ZKEko eta futbol saileko zenbait kidek ere. Horien artean daude orain dela 25 urte ZKEko lehendakari zen Rafa Olaizola eta Juan Mari Arrizabalaga, Belarrio, lehendakari ohia; Esteban Collantes egungo lehendakaria; eta Luis Azkoaga, futbol saileko presidentea.

Gainera, festak jarraituko du partidak amaitu ostean ere. Jakinarazi dutenez, senior jokalariek bazkaria antolatu dute, eta 250 lagun inguru elkartuko dira Aritzbatalde frontoian, eguna behar bezala amaitzeko.

Finalak maiatzean

Bestalde, azken txanpan sartua da hondartza futboleko 2018-2019 denboraldia. Hala, finalerdiak jokatuko dituzte apirilaren 7an, eta finalak, berriz, maiatzaren 4an.

Hemen daude ikusgai larunbatean jokatuko dituzten partida guztiak:


Garagar, lupulu eta legami zaporea izango du urriak

Bi urteko lehortearen ondoren, oiartzuarrek garagardo mota andanarekin zintzurra bustitzeko aukera izango dute urriaren erdialdean.

Bueltan da Oiartzungo Garagardo Festa, eta itzulera modu egokian ospatzeko, bost gauez irekita egongo da plazan jarriko duten karpa.

Urriaren 11tik 15era izango da festaren hamaseigarren ekitaldia. Ohi bezala, garagardo eskaintza handiaz gain, sabelean oinarria egiteko hainbat jaki eskainiko dituzte, garagardoaren kulturaren menukoak.

Bost egunetan 19:00etan irekiko dituzte garagardo iturriak. Hilaren 12an eta 13an 00:00etan itxiko dute karpa, eta beste hiru egunetan ordubete geroago. Gainera, beranduxeago ixten duten egun horietan zozketa bereziak egingo dituztela iragarri dute antolatzaileek, 22:00etatik 23:00etara. 60tik gora sari zozkatuko dituztela ziurtatu dute.


Garridok aldarrikatu du PP dela EAJ-PSEren koalizioaren alternatiba "bakarra"

EAJk PSE-EErekin duen koalizioari eustea proposatuko duela esan zuen atzo Itxaso Atutxa Bizkaiko jeltzaleen buruak. Horren harira, Laura Garrido PPko kideak esan du gaur bere alderdia dela "etorkizunerako alternatiba sinesgarri bakarra".


30 kilometro orduko abiadura gehienez, herrigunean

Urnietak 30 kilometro orduko muga indarrean jarriko du herrigunetik ibilgiailuekin ibiltzeko. Neurria maiatzaren 1ean ezarri zen Estatuko hiri guztietan, Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren Errege Dekretura (DGT) egokituta. Dekretu horren arabera, ibilgailuen zirkulazio muga orduko 30 kilometrokoa da, noranzko bakoitzeko errei bakarreko kaleetan.

Udalak arreta eta erantzukizuna eskatzen die herritarrei, araudia errespetatzeko eta egokitzapen prozesua ahalik eta errazena izan dadin: "Neurri hori bat dator Urnietako Udalaren filosofiarekin, oinezkoei eta garraiobide jasangarriei lehentasuna emango dien herri baterantz eboluzionatzen joatea baita helburua, eta neurri horrekin Urnieta gizatiarrago, jasangarriago eta seguruago baterantz aurrera egitea bultzatzen da."


Tripontziaren salmenta kalera aterako du Gure Eskuk asteburuan

Egubakoitzean Portaloian egongo dira txartelak salgai, 18:00etatik 20:00etara eta zapatuan, 12:00etatik 14:00etara goizez eta 18:00etatik 20:00etara arratsaldez, leku berean. Zozketa, aldiz, urtarrilaren 18ian izango da.

Tripontzia erosteko hainbat arrazoi daudela azaldu dute: "Etorkizunean erreferendum lotesle bat egiteko, herritargo antolatu eta aktiboa behar dugulako; Gure eskuk bultzatzen dituen proiektu burujabeak aurrera ateratzeko diru iturri nagusienetako bat delako; herritik sortzen delako; Euskal Herrian kultura demokratikoa lantzen ari den Gure Eskuk sortua delako; Gure Eskuren atzean dagoen lantalde bikaina sendotzen ari garelako; herriz herri, eskuz esku, elkarrekin, bidea egitea posible egiten duelako; egunero hamaika borrokatan gabiltza eta gure helburuak lortzeko indarrak batu eta borroka guzti horien artean sinergiak sortzea ezinbestekoa delako; burujabetzarako tresna honen irabazietako zati bat, aurten, kultura-ekosistema artikulatzera bideratuko delako eta inoiz baino gehiago komunitatea sostengatzen duten sareak babesteko unea delako".


Euskarara hurbiltzeko ikastaroa prest

Plaza mugatuak dira eta izen-emate ordenaren arabera beteko dira.

Sakanako Mankomunitateko Anitzartean Kultur arteko Zerbitzuak eta Euskara Zerbitzuak Euskarara hurbiltzeko ikastaroa antolatu dute. Ikastaroa bereziki antolatuta dago azken urtetan Sakanara bizitzera etorri diren herritarrendako eta, beraz, haiek izanen dute lehentasuna izena ematerakoa. 60 orduko oinarrizko ikastaro horrek euskarara eta euskal kulturara hurbiltzeko aukera emanen die ikasleei. Dohainik da.

Euskarazko oinarrizko ikastaroa azaroaren 6tik martxoaren 13ra izanen da, Etxarri Aranatzen. Astelehenen eta asteazkenetan izanen da, 09:30etik 11:30era. Nahiz eta Sakanako Mankomunitatetik jakinarazi duten ordutegi hori moldagarria dela. Izen ematea hilaren 25era arte, asteazkenera arte dago zabalik. Horretarako, anitzartean@sakana-mank.eus edo euskara2@sakana-mank.eus posta elektronikoko helbideetara idatzi edo 648 070 710 edo 948 464 840 telefonoetara hots egin beharko da.


Ostegunean zozkatuko dituzte Salberdingo etxebizitza babestuak

Aritzbatalde frontoian izango da ekitaldi publikoa, 19:00etan.

Salberdingo eremua. (Zarauzko Udala) Salberdingo lehen etxebizitza babestuen zozketa ostegun honetan, ekainaren 7an, egingo da. Amenabarrek sustatutako etxebizitza promozioaren zozketa notario aurrean egingo da eta bertan izango da Xabier Txurruka alkatea ere. Ekitaldia Aritzbatalde frontoian izango da 19:00etatik aurrera, eta Erlo Telebistan streaming bidez emango dute. 120 etxebizitza eraikiko dira lehen fase honetan, bakoitza bere garaje eta trastelekuarekin. Etxebizitza horietatik 7 udalarentzat daude erreserbatuta, "horretarako eskubidea duten Salberdingo familiei" ostatu emateko. Beraz, geratzen diren beste 113 etxebizitzak zozkatuko dituzte ostegunean. Horietatik 5, etxebizitza egokituak izango dira, mugikortasun murriztu iraunkorra dutenentzat. Xabier Txurruka alkateak azaldu duenez, Etxebizitzaren Udal Planaren helburua zarauztarrei etxebizitza eskuratzeko bidea erraztea da. "Gaur egun, 1.508 dira babestutako etxebizitza eskatzen duten Zarautzen erroldatutako bizikidetza-unitateak. Horietatik 1.103k salmentan eskatzen dituzte eta 405ek alokairuan". Alkatearen arabera, Zarautzek urte gehiegi zeramatzan babestutako etxebizitzak sustatu gabe, eta osteguneko zozketarekin, Salberdingo proiektua "desblokeatu eta martxan jartzeko promesa beteko dutela" adierazi du. Amaitzeko, Salberdin eremua garatzeak 955 etxebizitza eraikitzea ahalbidetuko duela azaldu du, 449 libreak eta 506 babestuak.

Zozketaren prozedura Zozketan parte hartuko dutenak izango dira Etxebiden izena emanda duten eta sustapen honen esleipen prozeduran parte hartzeko borondatea adierazi dutenak. Eskaera bakoitzari ausaz zenbaki bat egokitu zaio. Guztira, 1.011 eskatzailek hartuko dute parte 113 etxebizitzen zozketan eta bat, bi edo hiru logelakoak izango dira etxebizitza horiek. Mugikortasun murriztu iraunkorra duten pertsonentzat egokitutakoak bi logelakoak izango dira; 61 hiru logelakoak (hauek bizikidetza-unitateak dituen kide kopurua kontuan izanda esleituko dira) ; 40 bi logelakoak (bizikideta-unitateak dituen kide kopuruak kontuan izanda esleituko dira); eta, azkenik, 7 etxebizitza logela bakarrekoak. Mugikortasun murriztu iraunkorra duten pertsonentzat egokitutako etxebizitzak esleituko dituzte lehenengo, lau eskatzaile baitaude eta esleitzeko bost etxebizitza. Esleituko ez den etxebizitza, bostgarrena, gorde egingo da mota honetako etxebizitza eskaera bat izan arte. Ondoren, zozketa-ontzian eskaera bakoitzeko bola bat sartuko da. 1.011 bola horietatik 108 aterako dira eta zenbaki horiei sustapeneko etxebizitzak esleituko zaizkie. Etxebizitzarik esleitzen ez dieten zenbakiekin, sei hilabeteko baliozkotasuna izango duen itxaron zerrenda zehaztuko da ekitaldi berean, parte hartzaile guztiekin. Zozketaren inguruko informazio gehiago eskuragarri dago www.zarautz.eus edo www.salberdinberri.com webguneetan. Nahiago duenak, 943-54 35 43 telefono zenbakira deitu dezake edo Amenabarren bulegoetara jo (Askatasuna Hiribidea, 3, Donostia). Zarautz-Lur lurzoru eta etxebizitzarako udal erakundearen bulegoetan ere eskuratu daiteke informazioa.


Hasi dituzte Azpeitia eta Urrestilla arteko bidegorriaren bigarren faseko lanak

Joan den astean hasi zituzten Atxubiagako biribilgunea eta Urrestilla lotuko dituen bidegorri zatiaren obrak. Altuna y Uria enpresa ari da lanean, eta milioi bat euroko aurrekontua dute obrek. Lanak lau hilabetean amaitzea aurreikusten dute.

Urrestillako bidegorriaren bigarren faseko lanak martxan dira.

Azpeitia eta Urrestilla lotuko dituen bidegorriaren bigarren faseko lanak martxan dira. Atxubiagako biribilgunea eta Urrestilla lotzeko, 1.550 metroko luzera eta hiru metro zabal den bidegorria egingo du Altuna y Uria enpresak. 1.009.672,40 euroko (%21eko BEZ barne) aurrekontua dute bigarren faseko lanek, eta lau hilabetean bukatzea aurreikusten dute. Bidegorriaren ibilbidea egin ahal izateko, Aldundiak Azpeitiko Udalari utziko dizkio lurrak, eta Udala izan da bigarren faseko lanak esleitu dituena.

Joan den urteko irailean amaitu zituzten bidegorriaren lehen faseko lanak. Hain zuzen, Landetako okindegi zaharraren paretik Atxubiagako biribilgunera arteko bidegorri zatia egokitu zuen Udalak lehen fase horretan. Obrek 195.539,90 euroko aurrekontua izan zuten.

Azpeitiko Udalak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak 2017ko azaroan sinatu zuten bidegorria egiteko hitzarmena. Bi erakundeek orduan azaldu zutenez, bidegorria 2019 urte hasieran amaitzea zen helburua. Guztira, 1,5 milioi euro inguruko aurrekontua dute Azpeitia eta Urrestilla lotuko dituen bidegorriaren lanek. Foru Aldundiak ordainduko du zenbateko horren %75a, eta Azpeitiko Udalak %25a. Lanak gauzatzea, aldiz, Udalaren kontu izango da.

Bide luzearen kronologia

2015eko udaberrian hitzartu zuten Udalak eta Aldundiak bidegorria egitea; lanak urtea bukatzerako hasiko zituztela esan zuten orduan, baina ez zen halakorik gertatu. Foru hauteskundeak etorri ziren, haiekin gobernu aldaketa, eta Azpeitia-Urrestilla bidegorriaren proiektua ez zen kontuan hartu 2016ko aurrekontuetan. Mugikortasun saileko arduradunek adierazi zuten Diputazioaren aurrekontu proposamenean aurreikusita zegoela Urrestillarako bidegorriaren proiektua, eta aurrekontuak onartzeko bilkuran ikusiko zela horri buruzko azken erabakia. Foru Aldundiko iturriek esandakoaren aurrean, aldiz, 2016rako aurrekontuen zirriborroan Aldundiak Urrestillako bidegorrirako dirurik ez zuela jarri baieztatu zuen Azpeitiko Udalak.

Bidegorriaren asmoa kolokan ikusita, Urrestillako bizilagun batzuek proiektua udaberrian adostu bezala egiteko eskatuz idatzia prestatu eta Aldundian aurkeztu zuten, bi egunetan jasotako 900dik gora sinaduraren babesarekin. 2016an zehar bidegorriaren eskatzeko beste hainbat egitasmo ere gauzatu zituzten urrestildarrek; nabarmenena, 2016ko ekainaren 18an egin zuten martxa jendetsua.


Kultura indartzeko dituen proposamenak aurkeztu ditu EAJk

Kultura "Arrasateko garapen eta proiekzio aktibo nagusietako bat" bilakatzea gura dute jeltzaleek eta hori eragileekin elkarlanean egin gura dutela adierazi dute. "Monterrongo parkeko agertokia eta harmailak erabat berrituz ekingo diogu lanari".

Kulturola eta Juan Arzamendi Musika Etxearen ondoren, Monterrongo parkeko agertokia eta harmailak berritzeko konpromisoa hartu du Arrasateko EAJk. "Gure herriaren erdigune historikoan dugun espazio naturala eta aire zabalekoa paregabea da eta etekina atera nahi diogu. Espazioaren egokitzapen garrantzitsua egingo dugu, ekitaldi soziokulturaletarako erabilera zabaldu ahal izateko", dio Maria Ubarretxena alkategaiak.

Arrasate "bizirik" nahi dutela gaineratu du. "Harro gaude daukagunaz eta egiteko gai garenaz, eta harro gaude aktiboki parte hartzen duten herritarrez. Arrasate ekitaldien erakusleihoan jarri behar dugu orain eta, horretarako, ekitaldien kudeaketa indartu eta udalerrira hitzordu interesgarriak ekartzeko lan egingo dugu".

Kultura eragile gehienak Kulturolan kokatu direnez, Ubarretxenarentzat "funtsezkoa" da hainbat diziplinen arteko aliantza-sare bat sortzea eta, batez ere, kultura-sorkuntza sustatzea eta babestea. "Baliabide publikoak izango ditugu erronka berri horiei aurre egiteko".

Tourraren inpaktuaz

Halaber, Frantziako Tourra Arrasatetik pasatzen dela baliatuz, zera adierazi du: "Zer egiteko gai garen erakusteko aukera paregabea da. Gure udalerria, zer garen, gure kultura eta gure ondarea zabaltzeko aukera aparta. Halako ekitaldiek beti dute onura bat herriarentzat, ekonomikoki interesgarria dena. Ekitaldi handiek eta baita horren handiak ez direnak ere. Adin guztietarako ekitaldiez ari naiz. Entretenitu, ekonomia bultzatu eta kaleetan dinamismoa sortzen dutenak".


2022ko udal aurrekontuak, alegazio epean

Udalbatzak azaroaren 25eko osoko bilkuran hasieraz onarturiko 2022rako udal aurrekontuak alegazio epean izango dira datozen asteotan.

Ostegun honetako (abenduak 9) Gipuzkoako Aldizkari Ofizialak argitara eman duen Usurbilgo Udalaren iragarkiaren arabera, 2022rako udal aurrekontuak erreklamazio epean murgiltzera doaz bihartik (hilak 10) eta hamabost lanegunez, iragan azaroaren 25eko udalbatzarrean hasieraz onartuak izan ostean. Tarte horretan alegaziorik aurkeztuko ez balitz, behin betiko onartutzat joko dituzte.

Gogoan izan, udal gobernu taldetik ziotenez, covid19ak eragindako pandemiak eta haren ondorio sozioekonomikoek baldintzatutako udal aurrekontuak izango dira honako hauek bigarren urtez. Lehentasun argi bat izango dutena beste behin; "herritar eta kolektibo zaurgarrienak babestea", asteotan herritar eta eragileekin auzoz auzo eginiko bilera errondan nabarmendu izan duten moduan.

Horretarako "estaldura soziala" nabarmen haztea erabaki du EHBilduk. KPI igoera txikiarekin batera Ordenantza Fiskalei begira hobarien eskaintza zabaldu dute eta iaz indartutako diru-laguntza lerroei beste bat batu diete; Gizarte Larrialdietarako Laguntza Propioa. Gizarte laguntzetara sarbiderik izan ez eta behar larrian diren herritarrei zuzendurikoa.

Anbizio handiko aurrekontuak iragarri dituzte ia 13 milioi eurokoak. 556.000 euro gehiagoko ekarpena jasotzea aurreikusten du Udalak foru funtsetik; 4,7 milioi euro guztira. Inbertsio ahalmena hazteko milioi bat euroko mailegua ere eskatuko du Udalak, legealdi hasieratik hona, zorpetzea %22tik %12,48ra murriztu ostean.

Udal zerbitzua indartu asmo dute; langileen soldatetan %2ko igoera, zenbait sail giza baliabide gehiagoz hornituko dituzte... "Anbizio handiko" egitasmoei helduko diete, XXI. mendeko erronka globalei tokitik erantzuteko asmoa dute; HAPO-aren lanketaren amaiera, Kalezarko Pelaioenea bukatzeko lanak, Kirolaren Plan Estrategikoa, zaintzen ekosistema, migrazio olatuek eragindako aniztasunaren kudeaketa, trantsizio energetikoa, turismo eredu berria edota Usurbil herri burujabe izateko norabidean kokatuko duen uraren kudeaketa. Ia herri osora zabaldu nahi du Udalak Andatzatik datorren ur edangarriaren erabilera. Añarberi ordaindu beharreko horretan aurreztuko du udalerriak; 100.000 euro urtero.

Ekarpenen inguruko eztabaida

Hauei herritar nahiz eragileek eginiko ekarpenak batu behar, plangintza batean bildu eta bideratzen joatekotan da udal gobernu taldea. Oposiziotik ere jaso dituzte hainbat ekarpen. "Zuek egindako proposamen asko txertatuak daude aurrekontu proiektuan", zioen alkate Agurtzane Solaberrietak osteguneko udalbatzarrean. Nahiz ohartarazi zuenez, EAJ-ren zenbait ekarpen "Udalari ez dagozkionak" izan.

Halere oposizioko bi taldeek udal aurrekontuon aurka bozkatu zuten. EAJ-tik ziotenez kolektibo zaurgarrienak babesteko helburu orokorrekin bat datoz. Baina "hainbat ekarpen" egin eta "bakar bat ere ez du onartu" EHBilduk. Bizikidetza Plana, Zubietako bidea, padel pista, kirol proiektu estrategikoa, bideetako eserleku egokiak, Askatasuna plazako aparkalekuak... aipatu zituzten. Udal aurrekontuetako zenbakiak kezkagarritzat jotzen ditu EAJ-k; gastuen gorakadak eta superabit arruntaren beherakadak. Horrez gain, "inbertsio gaitasuna murriztu da, foru funtsa handitu arren". EAJ-rentzat udal aurrekontuok "egunean egunekoak" dira, "etorkizunari begiratzen ez diotenak".

EAJ-ren adierazpenak mingarritzat jo zituen udal gobernu taldeak; haien ekarpenak ez zituztela kontuan hartu adierazi zuten jeltzaleek eta hau gezurtatu zuen EHBilduk, hainbat proposamen aurrekontuen txertatu dituztela argi utziz. Inbertsio gaitasuna txikiagotu dela zioten EAJ-tik, "gizarte babesa ez da inbertsio bat? ", galdetzen zuten udal gobernu taldetik. Xabier Olano udal kontuhartzaileak udalaren superabitaren azken hamarkadako bilakaera kontuan izanda, datuak eskutan, bataz bestekoaren baitan dagoela argitu zuen.

PSE-tik ere antzeko adierazpenak. Aurrekontuetako partiden alde agertu arren, "ez dira nire aurrekontuak, ez dira nik aurkeztuko nituzkeenak" zioen Patxi Suarez zinegotziak. Gaineratu zuenez, "nirek ekarpenak" ez direla onartu eta kontrako bozka iragarri zuen. "Ze ekarpen ez dira aintzat hartu?" galdetzen zion alkateak. "Aurkeztu nituen seirak", erantzun zion PSE-ko zinegotziak. Lau behintzat txertatu zituztela erantzun zuen udal gobernu taldeak; Zubieta-Santuenea bideko seinaleztapena, Etxealdiako aldapako edota Mikel Laboa plazako desnibelaren gaiari heltzea... Halere, PSE-tik Patxi Suarezek zioenez, "exekutatu arte beharrezkoak dira. Ez zaudete ados". Penagarritzat jo zuten udal gobernu taldetik oposizioko taldeen "egoskorkeria", neurri batean aurrekontuekin bat egiten dutela esan eta gero aurka bozkatuko dutelako beste urte batez.


Ipar Irlandako gatazkako krimenak preskribatzeko legea egingo du Erresuma Batuak

"Ezkutuko amnistia" delakoan, arauaren kontra egin dute laboristek, unionistek eta Sin Fein alderdikoek. Udazkenean hasiko dira legea izapidetzen.

Ipar Irlandako gatazka armatuan (1968-1998) "alde guztiek" egindako krimenak preskribatzeko legea iragarri du Gobernu britainiarrak.

Brandon Lewis Ipar Irlandarako ministro britainiarrak iragarri du asmoa, komunen ganberan. Aurreratu duenez, Armada britainiarrak, paramilitar unionistek (protestanteak) eta errepublikanoek (katolikoak) egindako delituei eragingo die. Oposizioak "ezkutuko amnistia" dela salatu du.

Lewisen hitzetan, udazkenean hasiko dira lege proiektua izapidetzen. Aitortu du auzi "konplexua" dela, baina argitu gabe dauden krimenak behin betiko ixteko "modurik onena eta bakarra" dela erantsi du.

Aurrez, Boris Johnson lehen ministro britainiarrak esan du legeak zorigaiztoko aro horri "amaiera" jarriko diola.

Delituak preskribatzeko epeak ezartzeaz gain, biktimen familiei egia ezagutzeko eta gatazkaren gakoak bilatzeko erakunde independente bat sortzea jasotzen du legeak, Lewisen esanetan. Halaber, "ahozko historia" bultzatzeko ekimena ere martxan jarriko dute, biktimen lekukotzak jaso aldera.

Ipar Irlandarako ministro britainiarrak onartu duenez, biktimentzat gogorra izango da hilketen ustezko egileei amnistia ematea, baina azpimarratu du orain arteko sistema (salaketa eta auzipetzeena) ez dela funtzionatzen ari. "Iragana alde batera uztea da aurrera egiteko modu bakarra", erantsi du.

Laboristak zein Belfasteko eta Dublineko gobernuak legearen aurka azaldu dira. Amnistia Internazionalak, bestalde, esan du arauak "biktimak erabat gutxiesten" dituela, erreparazio eta justizia aukerak murriztuta.


Kuban «aldaketa politikoa» eskatzeko mobilizazioak deitu dituzte, Habanak protestak debekatu arren

Plataforma deitzaileak uztailaren 11ko protestei eman nahi die segida, «demokrazia» eta «askatasuna» aldarrikatzeko. Habanaren iritziz, Washingtondik antolatutako «ezegonkortze kanpaina» baten parte dira mobilizazioak.

Kuban izan ziren azken ezohiko protestetatik lau hilabetera, «diktadura» amaitzearen aldeko mobilizazioak deitu ditu astelehenerako Archipielago plataformak uharteko hiririk handienetan eta atzerrian. Manifestazio «zibikoak eta baketsuak» iragarri dituzte, uharteko gizartearen «pluraltasunaren» alde, eta herritarrei eskatu diete zuriz jantzita irten daitezela kalera, izara zuriak zabaldu ditzatela etxeen kanpoaldean edo lapikoak jotzen eta telebista itzalita egin dezatela bat protestarekin. Gobernuak, baina, uztailean egin bezala, debekatu egin ditu mobilizazioak, Kuba «ezegonkortzea» helburu dutela eta konstituzioaren kontrakoak direla argudiatuta. Habanak salatu du AEBen esku hartze kanpaina bati erantzuten diotela.

Washingtonen aginduetara jarduten duenik ukatu du Archipielago taldeak, eta gobernuari leporatu dio esku hartzearen argudioa erabiltzea herritarren eskubideak murrizteko. Protestetarako deialdian azaldu du «miserian» bizi direnen egoera, «oinarrizko produktuak eskuratzeko dibisak» ez dituztenena, inflazioaren ondorioak pairatzen ari direnena salatu nahi dutela. Deitzaileek gaineratu dute Kubak ezin duela «burokraten etxalde bat izaten jarraitu», eta ezin duela «gutxiengo baten gutizien menpe egon».

Kuban 15:00ak direnerako daude deituta mobilizazioak —21:00ak Euskal Herian—. Aldiz, goizeko lehen ordutik gobernuaren aldeko hainbat taldek elkarretaratzeak egin dituzte Archipielagoko kide ezagunenen etxeen aurrealdean, «iraultza babesteko». Mobilizazioen sustatzaileek adierazi dutenez, segurtasun indarren presentzia handia da kaleetan. Plataformako hainbat kidek beren etxe aurreko elkarretaratzeak eta segurtasun indarren «jazarpena» salatu dituzte. Horien artean, Yunior Garcia Aguilera eta Saili de Amarillo buruzagiek. Beste hainbatek Poliziaren mehatxuak eta internet mozketak jasa dituztela adierazi dute.

Uztailaren 11an izan ziren ezohiko protesten karietara sortu zuten Archipielago plataforma. Gobernuaren politiken kontrako manifestazioak izan ziren egun horretan herrialdeko hainbat hiritan. Kubako egoera ekonomikoa eta pandemiaren kudeaketa salatu zituzten, «diktadura» gaitzesteko leloak oihukatu, eta «askatasuna» aldarrikatu. Gobernuak legez kanpokotzat jo zituen protestak, deitzaileek ez zutelako manifestazioak egiteko baimenik eskuratu, eta atxiloketekin erantzun zuen —pertsona bat hil zen protestetan—. Gainera, Manuel Diaz-Canel presidenteak AEBen esku hartzea salatu zuen, eta Kubako Gobernua «ezegonkortzeko» helburua izatea leporatu zien protesten bultzatzaileei. Archipielagok «preso politikoak» askatzeko galdegin dio Habanari.

Etxe Zuriaren ezkutuko eragin asmoekin lotu ditu gaurko protesta deialdiak ere Kubako Gobernuak. Bruno Rodriguez Parrilla Atzerri ministroaren esanetan, «AEBetako hainbat botere zentrotatik antolatutako operazio bati» erantzuten diote. Haren iritziz, AEB saiatzen da Kuba «porrot egin duen estatu baten modura» aurkezten, baina ahalegina «antzua, desesperatua eta inozoa» da. «Kubak ez du inoiz onartuko atzerriko gobernu batek gure lurraldean esku hartzea», ohartarazi zuen joan den astean.

Kubaren «ezegonkortze» politikorako AEBek «komunikazio makineria boteretsua» erabiltzen dute, ministroaren arabera, eta, bereziki, sare sozialen erabileraz ohartarazi du. «Facebooken badira talde pribatu batzuk legez kanpo jarduten dutenak. Horietatik, geolokalizazio sistemak moldatzen dituzte beste herrialde batean bizi diren pertsona batzuk, batez ere AEBetan, era masiboan Kuban daudela irudikatzeko», salatu du.

Uztaileko protesten ostean, Diaz-Canelek aitortu zuen herritarrengan «haserrea» eragin zutela oinarrizko elikagaien eta sendagaien gabeziak, elektrizitate sareko mozketek eta pandemiak egoera horri arazoak gehitu izanak. Herritarren kexuek gobernua zenbait neurri hartzera behartu zuten. Besteak beste, ezabatu egin zituen uhartera bidaiatzen zutenek herrialdean inportatu zezaketen elikagai, sendagai eta garbitasunerako produktuen gehienezko kopurua, herrialdeko zentral elektrikoak berrikusiko zituela agindu zuen, «ekoizpen ahalmena nabarmen hobetzeko», eta COVID-19aren kontrako txartatze kanpaina azkartuko zuela ere hitzeman zuen.

Ekonomiari arnasa

Kubak COVID-19aren kontrako hainbat txerto garatu ditu, eta, gaur gaurkoz, biztanleriaren %80 txertatuta dago horietakoren bat hartuta. Hilaren amaierarako, biztanleriaren %90 txertatuta egotea espero dute. Hori dela eta, ikasleak ikastetxeetara itzuli dira gaur, eta gaurkoa izan da gobernuak berriz ere atzerriko turismoari ateak ireki dizkion lehen eguna. Azken neurri horrek arnasa emango dio pandemiak eta AEBen zigor ekonomikoek estu hartua duten Kubako ekonomiari.

Herritarren kexen aurrean, Habanak nabarmendu du AEBek uhartearen kontrako enbargoa indartu zutela eta 243 zigor ekonomiko ezarri zizkiotela Donald Trumpen agintaldian, eta neurri horiek indarrean jarraitzen dutela Joe Bidenen agintean ere, nahiz eta Etxe Zuriak Kubarekiko politika «berrikusiko» zuela iragarri zuen, uztaileko protesten ostean. Rodriguez Parrillaren iritziz, AEBak «herritarrentzako sufrimendu egoerak sortzen» ahalegintzen ari dira «eztanda sozial baterako baldintzak» sustatze aldera.

Washingtonek uhartera milioi bat txerto bidaltzeko egin duen eskaintza «oportunista» dela gaineratu du, «ia biztanleria guztia txertatuta dagoenean» egin duelako, eta Etxe Zuria ez delako gai izan pandemia hasi zenetik laguntza humanitarioa eskaintzeko. «Kubak herritarrek dituzten zailtasun ekonomikoak gainditzeko ahaleginean jarraituko du, gure lanarekin eta gure baliabide propioetan pentsatzen».


Altunak Ezkurdiaren aurka jokatuko du Buruz Buruko Txapelketako finalerdia

Arbizuarrak 22-15 irabazi zion larunbatean Peio Etxeberriari, eta B multzoko bigarren postuan amaitu du finalerdietako ligaxka. Jakak ez du garaipenik lortu final-laurdenetan; atzo 22-18 galdu zuen Darioren aurka.

Maiatzaren 20an jokatuko dute Altuna III.ak eta Ezkurdiak finalerako txartela lortzeko partida, Labrit pilotalekuan; dagoeneko sarrera guztiak salduta daude. Amezketarrak larunbat honetan jokatuko du Iruñean bertan, Elezkano II.aren aurka, final-laurdenetako ligaxkako A multzoko azken partida. Arbizuarrak, berriz, larunbatean jokatu zuen Peio Etxeberriaren aurkako partida erabakigarria. 22-15 irabazi zion Ezkurdiak, eta finalerdietarako txartela lortu zuen.

Erik Jakak atzo jokatu zuen Logroñoko Adarragan ligaxkako azken partida, Darioren aurka. Irabazita ere, lizartzarra txapelketatik kanpo geratuko zen; errioxarra matematikoki sailkatuta zegoen finalerdietarako B multzoko lehen postuan. Ondorioz, ez zegoen ezer jokoan. Azkenean, Dariok 22-18 irabazi zion Jakari.

Ostiralean erabakiko da zein den finalerdietara sailkatuko den laugarren pilotaria, eta ondorioz, nork jokatuko duen Darioren aurka maiatzaren 21ean. Egungo txapeldunak, Lasok, Elordiren aurka jokatuko du Bilboko Bizkaia frontoian, 21:15ean.


Sanchez Galan epaile aurrean izango da urtarrilaren 18an, Iberdrolak Villarejori egindako enkarguengatik

Manuel Garcia-Castellon epaileak ekainean erabaki zuen Iberdrolako presidentea auzipetzea, eroskeria aktiboa, intimitatearen aurkako delitua eta merkataritza-dokumentuak faltsutzea egotzita. Egun horietan hiru zuzendari ohik eta Iberdrola Renovablesek ere deklaratu beharko dute Auzitegi Nazionalean.

Ignacio Sanchez-Galan Iberdrolako presidenteak Auzitegi Nazionalean deklaratu beharko du urtarrilaren 18an, inputatu gisa, jada erretiratuta dagoen Jose Manuel Villarejo komisarioari egindako enkarguengatik.

Joaquin Gadea Instrukzioko 6 zenbakiko Epaitegi Zentraleko epaileak urtarrilaren 18ko 10:30erako deitu du Sanchez-Galan, berri agentziek jakitera eman dutenez.

Manuel Garcia-Castellon epaitegi horretako titularrak ekainean erabaki zuen Sanchez Galan inputatzea, funtzionario-eroskeria aktiboa, intimitatearen aurkako delitua eta merkataritza-dokumentuak faltsutzea egotzita.

Data horietarako, Gadea epaileak konpainiako hiru zuzendari ohi ere deitu ditu. Hala, Fernando Becker Iberdrola Españako presidente ohia urtarrilaren 18rako deitu dute, eta Francisco Martinez Corcoles Negozioen kontseilari eta zuzendari nagusi ohiak eta Rafael Orbegozo Presidentetzako Kabineteko buru ohia urtarrilaren 17an izango dira epailearen aurrean. Hilaren 20rako deitu du, halaber, Iberdrola Renovables.

Ustelkeriaren aurkako Fiskaltzak eskatuta, Garcia-Castellonek Sanchez Galan eta hiru zuzendari ohiak inputatzean azaldu zuen, haiek, euren postuetatik, komisarioaren zerbitzuen kontratazioan parte hartu ahal izan zutela, Villarejo artean Polizia Nazionalean jardunean zegoela; era berean, zehaztu zuen, zerbitzu horiei zegozkien fakturak manipulatu egin zirela eta ikerketapean zeuden pertsonen datu erreserbatuak eskuratu zirela.

Villarejok modu pribatuan emandako zerbitzu asko eta askotarikoak ikertzen dituen Tandem makrokausaren baitako 17. pieza da Iberdrolarena, eta 2004tik 2017ra bitartean argindar enpresak komisarioari egindako enkarguak ikertzen dira.

Inputazio autoan, Garcia-Castellon epaileak adierazi zuen Iberdrolaren kontabilitatea medio, badaki CENYTek igorritako hamabost faktura jaso eta ordaindu zirela, eskaerarik gabe, guztira 1,04 milioiko baliodunak.

Bost enkargu

Epailearen arabera, bost proiektutan egongo lirateke inplikatuta Villarejo eta Iberdrola. Lehena Arrow proiektua, Arcos de la Fronteran (Cadiz) zentral bat eraikitzearen aurkako udal oposizioa eta ekologista taldeak desagerraraztea helburu zuena.

2004tik 2005era bitartean, Black Board edo B-B garatu zen, ustez, Manuel Pizarro Endesako presidenteari buruzko informazioa lortzeko, Iberdrolak sektore elektrikoan zuen arerio handiari buruzkoa.

2009an, Villarejori Gipsy eta Posy izeneko enkarguak eman zizkioten. Lehenengoa, Jose Maria Alvarez argindar konpainiako zuzendari bat eta Francisco Julian Gutierrez hornitzaile bat ikertzea izan liteke, legez kanpoko komisioak ordaindu ote zituzten susmatuta. Bigarren proiektuarekin, Alvarezen eta Florentino Perez ACSko presidentearen arteko lotura ikertuko zuen, eraikuntza enpresak elektrikoari erasorik egitea saihesteko.

Azkenik, 2011n, Villarejo Wind proiektuarekin aritu zen, Eolica Dobrogea enpresa suitzarra, Chrisopher Kaap akziodun nagusia eta Corneliu Dica ahalduna ikertzeko. Iberdrola Renovablesek bat egin zuen konpainia eolikoarekin Errumanian proiektu batzuk garatzeko, baina, denborarekin, gatazkak sortu ziren, eta, azkenean, Espainiako enpresaren alde konpondu ziren, arbitraje-prozedura batean.


Euri asko dago iragarrita gaurko eta arretaz ibiltzeko eskatu dute

Egoerak okerrera egiten badu, hartu behar diren neurrian informazio helaraziko du Astigarragako Udalak.

Gaurko eta biharko bereiziki, eurite haundia dago iragarrita. Hori horrela, arretaz ibiltzeko mezua helarazi nahi izan die Udalak astigartarrei.

Alerta horian dago Urumea bailara, eta Astigarragaren kasuan, uholdeak bereziki eremu hauetan gertatu ohi dira: Ergobin, Portutxon, Pelotarin, Errekatxon eta Errekalden.

Astigarragako errepideetan putzu haundiak sortzen dira: «beraz, arreta haundiz gidatu eta seinale eta oharrak errespetatu».

Osteguneko euriteak, kalteak

Astebururako zegoen iragarrita euritea, baina ostegunera aurreratu zen. Honen ondorioz, Urumea ibaiak ibai parkearen beheko eremua urez hartu zuen. Hori kontutan izanik, Astigarragako Udalak, ibai parkea itxi egin du «arrisku eremua delako». Horrez gain, honako eskaera luzatu du: «ez ibili ibai parkean berriz zabaldu arte».

Uholdeen egoerak okerrera egiten badu, hartu behar diren neurrien informazioa zabalduko du Udalak.

Horrez gain, uholdeei buruzko informazioa jarraitzeko hainbat esteka helarazi ditu: Kantauriko Konfederazio Hidrografikoa: https://labur.eus/n7AUW Añarbeko presaren datuak zuzenean: https://labur.eus/CCZKC.


Haurrentzako euskarako errefortzu-saioak

Herriko 16 haur ari dira parte hartzen "Bertakotze" egitasmoaren bigarren edizioan; euskararen bidez haurren inklusioa lortzea da programaren helburua eta jolasa du oinarrian.

Bertakotze programa, Soraluzera etorri berri diren haurrentzako (6-8) zerbitzua da.

Iaz jarri zen martxan lehendabiziko aldiz, Udaleko Hizkuntza Politikaren Batzordeak eta Hezkuntza Batzordeak sustatuta, herriko ikastetxearekin elkarlanean.

Ikasturte honetan azken urteetan herrira iritsitako 16 haurrek hartzen dute parte programan, 2 taldetan banatuta.

Zerbitzua astearte eta ostegunetan eskaintzen da, haur bakoitzak astean 2 saio jasotzen dituelarik.

Programak 3 helburu nagusi ditu:

Euskara ikasten laguntzeko baliabideak eskaintzea.

Ikasketen eboluzio egokia emateko laguntza akademikoa eskaintzea.

Haurren inklusioa bermatzea.

Helburu hauek lortzeko hiru ildoz osatutako metodologia erabiltzen da: Haurren parte hartzea sustatzea, ludikotasuna bilatzea uneoro euskararekiko motibazioa bermatzeko eta herriko txoko ezberdinak erabiltzea.

Zerbitzua Arrasateko Txatxilipurdi elkarteak kudeatu du eta elkarteko hezitzaile batek dinamizatzen du.

Programan parte hartzen ari diren neska-mutilek egiten dituztenen erakusgarri, ondorengo IPUIN hau


Agur borobila Gorpuzti jaiei

Ibarrangelutarrek goiko kotan amaitu dituzte Gorpuzti jaiak. Herriko jaietako lehendabiziko asteburuaren balorazio “oso ona” eginda, mailak ez du behera egin bigarren eta azkenengoan ere herritarrak jai giroan elkartu dira. Zapatuko [ekainak 17] Paella Txapelketa izan zen jende gehien bildu zuen ekimenetako bat. “Herritarrak, udatiarrak eta inguruko herrietako jendea” batu ziren Ibarrangelun; guztira, zortzi lagunartek izena eman zuten lehiaketara, eta Txosnakuek taldekoak nagusitu ziren. Edozelan ere, antolatzaileek argitu dute aurkeztu zirenez gain beste “hainbat eta hainbat” paella egin zituztela: “Zortzi aurkeztu arren, jende pila bat bertaratu zen txapelketaz eta jai giroaz gozatzera; beste urteren batean are jende gehiago egon izan den arren, benetan pozik gaude aurtengoagaz”.

Argazkia: Marian Olano.

Bazkalostean “lasai asko” egon ondoren, pilotalekua bihurtu zen jaietako epizentro. Bertan lehiatu zituzten, hain zuzen ere, hainbat kategoriatako pilota partiduak. Eskuz eta palaz jokatu zituzten partiduak gizonezko nahiz emakumezkoek, eta azkenengoa, gizonezko nagusi mailakoa, izan zen jarraituena: Jon Ander Peñak eta Aitor Arangurenek Iñaki Artolaren eta Jon Ander Albisuren kontra neurtu zituzten indarrak, eta lehenengoek irabazi zuten. “Herritarrek goi mailako esku pilota partidua ikusteko aukera eduki zuten, eta guztiak izugarri gozatzen ikusi genituen”, adierazi dute antolatzaileek.

Argazkia: Marian Olano.

Zapatu gaua eta herriko jaiak hasi zituzten legez amaitu zituzten: musikagaz eta giro atseginagaz. Mariatxi Tierra de Oro taldekoek mexikar doinuz jantzi zuten udaletxe aurreko eta tabernen inguruko gunea, eta, urtero legez, “harrera bikaina” eduki zuela azaldu dute: “Adineko jendeari asko gustatzen zaizkio tankera horretako emankizunak, baina baita gazteei ere”. Atseden hartzeko tarte barik, marietxiei Siesta Destroyer DJak eman zien erreleboa, eta bere emanaldiagaz burutu zituzten jaiak.

Aurtengoagaz pozarren. Bai egitarauak edukitako harrerari dagokionez, bai eskaintzaren aniztasunari helduta, antolatzaileak “pozarren” agertu dira aurtengo gorpuztiekin: “Balorazio ona egiten dugu, dena prestatu modura atera delako; adin eta profil denetarako jaiak antolatzen saiatu gara, jende berria ere gehitu zaigu, eta uste dugu guztiak asebetetzea, behintzat, lortu dugula”.


Giza katea "Errausketa= klima aldaketa" aldarripean, Kontxako Banderaren bigarren jardunaldian

Erraustegia piztu zutenetik urtea baino gehiago bete den honetan, giza katera batzeko deia egin du Erraustegiaren Aurkako Mugimenduak beste behin, Kontxako Banderaren bigarren jardunaldi egunean, igandean (irailak 12) goizeko 11:00etan. Alderdi Ederretik abiatu eta Kontxako hondartza zeharkatuko du mobilizazioak, "errausketa=klima aldaketa" aldarripean. "Errausketaren aurkako borrokak aurrera darrai", ohartarazi dute.

Igande honetako mobilizazioaren harira, ondoko adierazpena plazaratu dute:

ERRAUSKETAREN AURKAKO BORROKAK AURRERA DARRAI

Bada urtebete baino gehiago Donostiako erraustegia zaborrak erretzen hasi zela, eta tartean gertatu dira suteak (transformadorean bi aldiz, pilatutako zaborretan), Arkaitz errekako bizitza guztia suntsitzea, etabar, baina egoera honetan ere errausketaren aurkako borroka ez da amaitu. Askotan aipatu dira errausketak dituen arriskuak: osasuna, ingurumena, ekonomia… Azken hilabete eta urteetan denon ahotan dabilen klima larrialdia azpimarratuko dugu oraingoan. Donostiko erraustegiak, beste guztiek bezala, erretzen duen zabor kilo bakoitzeko CO2 kilo bat sortzen du; beraz bere osotasunean funtzionatzen ari denean, urtean 200 000 tona CO2 isuriko ditu atmosferara. Zubietako daturik ezean, Bizkaiako erraustegiak 2019an 340 000 kilo nitrogeno oxido aireratu zituen; hau da, Gipuzkoako turismo diesel guztiek isuritakoaren parekoa. Denontzat gauza jakina da gas hauek direla krisi klimatikoaren eragile nagusienetakoak. Eta hala ere instalazio honi “Gipuzkoako Ingurumen Gunea” deitzen diote gure agintariek!

Aipatu beharrekoa da erraustegiak urtean 200 000 tona zabor erretzeko gaitasuna duela, eta 2020an Gipuzkoan 132 000 errefus sortu zirela. Hauek TMBtik pasa ondoren, hainbat material berreskuratu eta hezetasuna kenduta, 100 000 tona baino gutxiagotan geratu ziren. Beraz, hasieratik bi labeetako bat sobran dago eta beharrezkoa duten zaborra osatzeko hondakin industrialak (lehen Zaldibarrera eramaten zirenak) erretzeko asmoa agertu dute agintariek.

Gipuzkoan sortutako 132 000 tona errefus hauen zati handi bat Donostiakoak ziren, 48 000 zehazki. Donostia izan da 2020an ere Gipuzkoa osoan zabor gehien sortu duen herria, 255 kilo biztanleko. Eta 2020an ez zen turismorik izan! Egoera penagarri honen aurrean Udalak ez du aldatzeko edo hobetzeko inolako interesik. Erraustegiarentzat beharrezko erragaia da Donostian sortutako zaborra.

2020an eta 2021ean Udaleko talde guztiekin elkartu da Donostia Bizirik eta, emaitza txarrak direla aitortuta ere, garbi geratu da gaikako bilketaren arduradunek ez dutela epe laburrean inolako pauso esanguratsurik emango. Egoera salatzeko eta herritarrei begien aurrean gertatzen ari dena jartzeko asmoz errefusaren karakterizazioak egiten hasi ginen. Uztailean Sarriegi plazan ostalaritzako errefusa sailkatu genuen eta %97a birziklagarria dela erakutsi genuen. Bigarrena abuztuan Udaletxeko sarreran edo Kontxa pasealekuan egiteko asmoa genuen, baina Udalak baimena ukatu digu, aitzakia merkeak jarriaz: eguraldi beroa, jende asko.

Noski, badakigu oso itsusia dela Donostiako herritarrei eta turistei zaborretara zer eta zenbat botatzen dugun erakustea. Gardentasuna aipatzen dute hitzetik hortzera, baina Donostiako Udalak nahiago du zaborrak ezkutatu, gauero kamioian hartu eta erraustegian erretzea.

Hau guztia salatu eta hondakinei irtenbide jasangarriagoa emateko eskatuz Erraustegiaren Aurkako Mugimenduak irailaren 12an goizeko 11etan Alderdi Ederretik abiatuta Giza Katea egingo du Kontxako hondartza eta pasealekuan zehar.

ERRAUSTEGIA GELDITU

ERRAUSKETA = KLIMA ALDAKETA

GOIA, GARMENDIA BIRZIKLATU


Larunbateko 'Gipuzkoako erraustegira martxa' Okendo plazatik abiatuko da

Erraustegiaren Aurkako Mugimenduak ekitaldia antolatu du larunbat honetarako, martxoak 27: Zubietako erraustegira joatera animatu ditu herritarrak, Errausketarik ez, ez hiri hondakinak, ez industrialak lelopean protesta egitera. Okendo plazatik abiatuko da martxa, 11:00etan. Ekimenarekin bat egin du Lasarte-Orian Aire Garbia plataformak.

Martxalariek ordubete inguru beharko dute erraustegiaren sarrerara iristeko. Behin han izanda, kontzentrazioa egingo dute, 12:00etan.

Adi! !

Kasu!! !

⚠⚠⚠ Zabor nahikorik ez eta orain hondakin industrialak erre nahi dituzte☢☢☢

? ?? ? ? ??? <MARTXOAK 27an ERRAUSTEGIRA MARTXA>??????????? ?♀

? ?? ?Irteera Lasarteko Okendo Plazatik 11:00etan ? ?? ?

? ?? ?12:00etan erraustegi sarreran ekimena.

Guztion indarra beharrezkoa zaigu

♻ ZABALDU ♻ pic.twitter.com/zTxrl0y49V — Erraustegiaren A.M. (@ErrausAurkMugi) March 22, 2021


Silvia Sáenzek Jose Manuel Pereiroren Kirol eta Liburutegietako zinegotzi kargua hartuko du Etxebarriko Udalean

Joan den abenduaren 22ko osoko bilkuran, Jose Manuel Pereiro Etxebarriko Udaleko Kirol saileko eta Liburutegietako zinegotziak uko egin zion zinegotzi-aktari, “arrazoi pertsonalengatik”. Bere kargua Silvia Sáenzek hartuko du aurrerantzean.

La Voz del Pueblo talde independentearen ordezkari izan da azken 7 legegintzaldietan Jose Manuel: “Ia 28 urte eman ditu Pereirok herritarren zerbitzura kultura, jaiak, kirolak, CIMEn, enpleguan, prestakuntzan, liburutegietan…” azaldu dute udal ordezkariek. Alkateak momentura arte egindako lana eskertu dio zinegotzi ohiari “etxebarritarren bizi-kalitatea hobetzeagatik”.

Jose Manuelen lanak hartuko ditu Silviak eta Loren Olivak, Etxebarriko alkateak, akta onartu izana eskertu zion Sáenzi eta behar denerako laguntza eskaini zion zinegotzi berriari.


Mugetako polizia indarkeriaren kontra, elkarretaratzea bihar

Arratsaldeko 18:30etan jarri dute hitzordua, Zinkoenean, «mugetan ematen diren eskubide urraketak salatzeko».

Elkarretaratzea deitu dute bihar arratsalderako, 18:30etan Zinkoenean, «mugetan gertatzen ari diren eskubide urraketak salatzeko», Amher elkarteak nabarmendu duenez. Izan ere, diote «heriotzak eragiten» jarraitzen duela «mugetako polizia-indarkeriak», eta egoeraren kontra agertuko dira bihar: «Inor ez da ilegala! Mugetan heriotza eta indarkeria polizial gehiagorik ez!». Deialdiarekin bat egin eta bertaratzeko deia luzatu diete herritar guztiei.

Ez da aurreneko elkarretaratzea izango Hernanin, mugetan gertatzen ari dena salatzeko. Uztailaren 1ean, Plazan bildu ziren dozenaka lagun, «Melillako sarraskia» salatzeko, eta mugetako erailketen kontra egiteko.


Nerea Iglesiasen musika 'Besaulkia' podcastean entzungai

Besaulkia saioak filosofia du hizpide Basilika euskal podcastingaren proiektuaren barruan. Bere egileek baimena eskatu dio Nerea Iglesias laudioarrari bere konposizio bat baliatzeko.

Nerea Iglesias musikari eta artista laudioarrak bere musika laga dio Besaulkia podcast saioari, bere lehen atala ekoiztu dezaten. Maider Arregi, Mijo Lizarburu eta Ainhoa Urien dira komunikazio proiektu horren sortzaileak.

Iglesiasen laguna da Urien, eta berak proposatu zion musika erabiltzea. "Berarekin sorkuntza elkarlanak egin ditut", azaldu du sortzaile laudioarrak, "hortaz, filosofia proiektu honetan hasi zirenean, Ainhoak esan zidan gustuko zuela Maitasunaren formak piano sorkuntza, eta galdetu zidan ea beraien esku jartzerik nuen. Baietza eman nion. Horrela, Maitasunaren formak piano sorkuntzako mugimenduetako batzuk ageri dira podcastean. Piano sorkuntza hori Mariage d'amour emanaldiaren harira jaio zen, eta gerora, beste espazioetan (sorkuntza tailer formatuan) edota kasu honetan pocastean, parte-hartzen eta esplorazioak bideratzen jarraitzen du".

Besaulkia saioaren lehen edizioa atzo sareratu zuten eta Michelle Foucault filosofo frantziarra du hizpide, 'Nia, banakoa sortzen eta erregulatzen duen dispositiboaren baitan' izenburupean. Spotify zein Ivoox plataformetan entzun daiteke.

Berez, saio hori Basilika' egitasmoaren barruan kokatzen da, eta sortzaileek horrela definitzen dute: "podcasting espazio bat da, honako interesetik abiatzen dena: pentsamendu konparatuan, hausnarketa kritikoan eta gaur egungo kultur ekoizpenaren forma desberdinen gaurkotasun-harremanetan arakatzea. Donostian eta Bilbon oinarrituta, kezka-talde heterogeneoa (artistak, idazleak, programatzaileak, zinegileak) eta egiteko moduak biltzen ditu, kultur dimentsioko podcast-programa espezifikoak eta aldizkakoak ekoizteko".

Besteak beste, Gorka Bereziartua Argiako kazetariak parte hartzen du proiektuan.


ELAk ziurtatu du erreformak pentsioak murriztuko dituela

Sindikatuak dio «belaunaldien arteko ekitate tresnak txeke zuria» emango diola Espainiako Gobernuari etorkizuneko pentsioak txikitzeko.

Espainiako Gobernuak, CCOO eta UGT sindikatuek, eta CEOE eta Cepyme patronalak hitzartutako pentsioen erreformaren lehen zatiak «ondorio larriak» izango dituela ohartarazi du Mitxel Lakuntza ELAko idazkari nagusiak.

Erreformaren inguruan «sortutako desinformazioari eta propagandari» aurre egin nahi diola aldarrikatu du, eta puntu batean jarri du indar gehien: «belaunaldi arteko ekitate tresna«. «Gobernuak pentsioetan murrizketak egiteko txeke zuria dela, erretiro adina edo pentsio berrien kalkuluaren gisakoetan neurri berriak hartzeko aukera eskaintzen diolako».

Berez, «belaunaldi arteko ekitate tresna» ez dago indarrean, oraindik ez baitute zehazki zer den definitu. Azaroaren 15era arteko epea eman diote beren buruari Espainiako Gobernuak eta gizarte eragileek tresna negoziatzeko. Aurreko erreformetako Iraunkortasun Faktorea ordezkatu behar du, eta haren helburua da pentsioetan egiten den gastua kontrolpean izatea; edo beste modu batera esanda, asko ez handitzea. Jasangarritasun faktorea bizi itxaropenari lotuta zegoen, eta aurreikusten zuen bizi itxaropena handitu ahala, txikitzea langile baten hasierako pentsioa. Ez da inoiz ezarri.

«Belaunaldi arteko ekitate tresna», berriz, espresuki baby boom-aren belaunaldiari begirako tresna bat izango dela iradoki du Jose Luis Escriva Gizarte Segurantzako ministroak, hau da, 1958tik 1975-77ra arte jaio zirenentzat. Belaunaldirik jendetsuena da hori, aurki hasiko da erretiroa hartzen, eta horrek ekarriko du pentsioetan egiten den gastua gehiago bizkortzea. Horregatik, Escrivak azaldu du ideia dela belaunaldi horrek besteek baino pentsio txikiagoa izatea, edo gehiago lan egin behar izatea pentsio osoa kobratzeko. Adierazpen horiek iskanbila sortu zutela ikusita, «egun txarra izan eta gaizki esplikatu» zela esan zuen ondoren ministroak, eta atzo aipatu zuen agian ez dela beharrezkoa izango.

ELAk ez dio sinesgarritasun handirik eman Escrivaren zuzenketari, eta, funtsean, «belaunaldien arteko elkartasun tresnak» Iraunkortasun Faktoreak egin behar zuena egingo duela ziurtatu du Mikel Noval sindikatuko azterketa taldeko buruak. «Iraunkortasun Faktorea pentsioak doitzeko mekanismo automatiko gisa formulatu zen; gobernuak etorkizuneko pentsioak murriztu zitzan, bizi itxaropena handitzen bazuen. Hau da, urte gehiago bizitzea bada aurreikuspena, urteko diru sarrerak murrizten dira. Eta horixe espero dugu aurtengo erreformarekin».

KPIaren araberako eguneratzea

Bestetik, Janire Landaluzek gogorarazi du erreformak, gutxieneko pentsioa 1.080 eurotan finkatzeko eskaerari muzin egiteaz gain, gehienezko pentsioei ere eragiten diela, erretiro aurreratuak eragozteko. Gainera, garrantzia kendu dio Espainiako Gobernuak eta CCOO eta UGT sindikatuek azken erreforman gehien nabarmendu duten kontua, hots, aurreratzean pentsioak KPIaren arabera eguneratuko direla. «Praktikan, 2018tik aurrera aplikatzen ari dira hori, aurrekontuen bidez», esan du Janire Landaluzek. Gainera, «bost urterako soilik ezarriko da, hala adierazita dagoelako akordioan».

ELAk nabarmendu du erreforma Espainiako gizarte elkarrizketaren emaitza dela, «gizarte bakea» bilatzen duen organo batena. Haren filosofia eta Toledoko Itunarena gaitzetsi ditu: «Horretarako balio dute mahai horiek, murrizketak bideratzeko eta desmobilizatzeko».

Eskaria alderdiei

Horregatik guztiagatik, idazkari nagusiaren hitzetan, ELAk ordezkaritza duten alderdiei eskatuko die «erretiro aurreratuan planteatutako murrizketak argi eta garbi errefusatzeko, bai eta Iraunkortasun Faktorea indargabetzea exijitzeko ere, beste mekanismo batez ordezkatzeko aukerarik gabe. Era berean, pentsiodunen mugimenduaren eta Euskal Herriko Eskubide Sozialen Gutunak deitutako urtarrilaren 30eko greba orokorraren aldarrikapenak ere sartu behar dira«.

EAJren eta EH Bilduren botoek pisu handia izan dezakete pentsioen erreformaren tramitazioan, baldin eta, dirudien bezala, PPk ez badu babesten.


Korrika Kulturala

Pintxo lehiaketa Gizarte Etxean, Korrika laguntzaile eta petoen salmenta, bolo jaurtiketa eta GOL jolasa umeentzat, eta musika eskolako kideen kalejira.


Gobernuko bazkideek erizaintzako LEPa aldatzeko eskatu dute, euskara diskriminatzen duelako

“Erokeria politikotzat” eta “astakeriatzat” jo dute deialdiak eremu mistoan atzerriko hizkuntzak puntuatzea eta euskara, aldiz, baliorik gabe uztea

Nafarroako Gobernuko bazkideek Erizaintzako 424 lanpostu betetzeko hautaketa-prozesua zuzentzeko eskatu diote gaur foru exekutiboari, euskaldunak diskriminatzen dituela iritzita.

Oposizioa eremu mistoan kokatutako zerbitzu zentraletako lanpostuak betetzera zuzendua dago, eta atzerriko hizkuntzak meritu gisa puntuatzen ditu, baina ez, ordea, euskara.

Gobernuaren proposamena "erokeria politikotzat" jo du EH Bilduk, eta "astakeriatzat" Izquierda Ezkerrak. Ildo horretatik jo du Geroa Baik berak ere, eta datorren osteguneko osoko bilkurara eramango du gaia, Javier Remirez presidenteorde eta Funtzio Publikoko arduradunari kontrol-galdera eginez.

"Egoera hau bideratzeko eskatu dugu. Hori zuzentzeko garaian gaudela uste dugu, hau ez baita Gobernuaren bisita-txartelik onena ", gaitzetsi du Uxue Barkosek. Antzeko argudioekin, Ahal Duguko bozeramaile Mikel Builek "birformulatzeko" eskatu du.

Jarrerak, ordea, urrun daude. "Gobernuak legea betetzen du", defendatu du Ramon Alzorriz PSNko bozeramaileak, eta gogorarazi du Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiak aurreko legealdian onartutako dekretuaren hainbat artikulu baliogabetu izanaren ondorio dela egungo egoera.

"Aurreko legegintzaldian ez balitz dekretua aldatu hizkuntza-errealitateari erreparatu gabe, ez ginateke horrela egongo. Orain dekretu berri bat onartu behar da ", adierazi du Alzorrizek.

Maria Txibite Nafarroako Gobernuko lehendakariak gaur bertan azaldu duenez, euskara ez da meritu gisa baloratzen 424 erizaintzako lanposturen LEPean, "euskararen foru dekretu berria izapidetzen ari delako eta, gainera, Justiziaren errekerimenduei erantzun behar zaielako".

Geroa Baik euskararen balorazioa barneratzeko lan-eskaintza publikoa birformulatzea eskatu duenez, Txibitek hedabideen aurrean adierazi duenez, "horrek zerikusia du euskararen foru dekretuarekin, une honetan barne tramitazioan baitago oraindik”.

“Epaimahaiak egin zizkigun errekerimenduei erantzun behar diegu, eta, beraz, une honetan ez dago aplikazioan", gaineratu du foru lehendakariak.

Txibiteren arabera, "LEPa ez da dekretu batekin atera, une honetan berrikusten ari delako", eta "laster" onartuta egon daitekeela uste du, "baina oraingoz ez dago".


Bi pertsona ospitaleratu dituzte Bilbon, etxebizitza batean piztutako sutean kea arnastu ostean

Sutea 04:30ean hasi da, Artazubekoa kaleko etxebizitza-eraikin batean. Suhiltzaileek eraikinaren beheko eta lehenengo solairua ebakuatu dituzte. Guztira, bederatzi auzokide artatu behar izan dituzte, kea arnastegatik ondoezik sentitu ostean.

Bederatzi pertsona artatu behar izan dituzte Bilbon, eta horietatik bi ospitalera eraman dituzte, goizalde honetan etxebizitza batean piztutako sute batean kea arnastuta.

Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, sutea 04:30ean hasi da, Artazubekoa kaleko etxebizitza-eraikin batean, berogailu elektriko batek su hartu duenean. Bederatzi auzokide artatu behar izan dituzte, kea arnastegatik ondoezik sentitu ostean, eta horietatik bi ospitalera eraman dituzte.

Suhiltzaileek eraikinaren beheko eta lehenengo solairua ebakuatu dituzte, eta laster sugarrak kontrolpean hartu dituzte.


Hendaian gune multimodala inauguratu dute mugako bi aldeetako agintariek

Geltokia handitzeaz gain, oinezkoen pasabidea hobetu dute, Euskotrenen eta Frantziako tren operadore nagusiaren arteko loturak eta konexioak errazteko. Bien artean, milioi bat erabiltzaile inguru dituzte urtean Hendaiako gune honetan.


Eremu gorrian dauden ostatuak zabaldu ahalko dira

EAEko Auzitegi Nagusiak onartu egin du ostalariek jarritako helegitea, auziaren muina aztertu eta behin betiko erabakia hartu artean. Iazko abuztuan ere aintzat hartu zuen Bizkaiko eta Gipuzkoako ostalarien helegitea.

Eremu gorrian dauden udalerrietako ostatuek zabaltzeko baimena izango dute aurrerantzean. Hala erabaki du EAEko Auzitegi Nagusiak, ostalarien elkarteek jarritako helegite baten ondorioz.

Berriz irekitzeko aukera ezarri arren, Jaurlaritzak onartutako dekretua indarrean dago oraindik; beraz, hainbat neurri bete beharko dituzte: hala nola 20:00etan ixtea, edukiera erdira murriztea, mahaietan eseritako pertsonen arteko distantziak bermatzea, mahai bakoitzeko lau pertsona esertzea, eta barran ezin kontsumitzea.

Araba, Bizkai eta Gipuzkoako ostalariek aurreko astean jarri zuten Jaurlaritzaren aginduaren aurkako helegitea, iritzita «neurrigabea» dela eremu gorrian dauden udalerrietako ostatuak ixteko agindua. Eta salatu zuten azken asteetan izan diren kutsatzeen jatorria ez dagoela tabernetan, Eguberrietako topaketen ondorio direla baizik. Hori salatzeko, auzitara jo zuten, eta eskatu dute behin betiko erabakia hartu bitartean agindua bertan behera uzteko.

Bada, EAEko Auzitegi Nagusiak gaur aztertu du auzia, eta erabaki du ostalariek eskatutako behin-behineko neurriak onartzea. Auzitegiak arrazoitu du egungo baldintzetan ostalaritza irekitzea ez dela «arriskutsua» osasun publikoarentzat. Izan ere, uste du azken asteetan izan diren kutsatzeen areagotzeak ez duela zerikusirik tabernak eta jatetxeak zabalik egotearekin.

Ebazpenak, batez ere, kutsatzeak eragozteko hartutako neurrietan egiten du azpimarra, eta esaten du Osasun Sailaren txosten baten arabera «intzidentziarik apalena» abenduaren 27an izan zela, eta orduan hasi zela gora egiten. «Ordurako, ordea, ostalaritzak hamabost egun zeramatzan irekita, muga handiekin. Ez da oso aldi luzea, baina gaur egun positiboentzat eta positiboen kontaktuentzat eskatzen diren 10 eguneko bakarraldia gainditzen du, bai eta hamalau eguneko intzidentzia metatua ere».

Horrez gain, kasuak gora egin aurretik neurri batzuk «arindu» zirela ere aipatzen du, batez ere joan-etorriei lotutakoak, eta gogora dakar, halaber, senideen eta lagunen arteko topaketak egiten hasi zirela eremu pribatuetan Gabonetako ospakizunen harira. «Topaketa horiek, epidemiologoen parte handi baten arabera, kutsatzeen % 80 inguru eragin ditzakete», azaldu du ebazpenak.

Ez da behin betiko erabakia, ordea; denbora gehiago beharko du auziaren muina aztertu eta ebazpen bat emateko. Ez da lehen aldia ostalariei arrazoi ematen diela, halere; iazko abuztuan ere aintzat hartu baitzuen Bizkaiko eta Gipuzkoako ostalarien elkarteek ordutegiaren inguruan jarritako helegitea.

Ebazpena aldekoa izanda, ordea, ostalariak beldur dira Eusko Jaurlaritzak «zigor eredugarria» edota «baldintza berriak» ezarriko ote dizkieten. Hala adierazi diete berri agentziei gaur goizean, erabakiaren zain zeudela auzitegiaren aurrean, Bilbon egin duten elkarretaratzean.

Jaurlaritzaren erreakzioa

Eusko Jaurlaritzak uste du, baina, ostalaritza itxi izanak kutsatze kopuruak murriztea eragin duela, eta atzo alegazioak aurkeztu zituen, udalerri horietan ostalaritza ixteko erabakia defendatzeko.

Jaurlaritzaren gobernu bileraren osteko prentsaurrekoa egiten ari zela iritsi da erabakia. Bingen Zupiria Jaurlaritzako eledunak adierazi du Jaurlaritzak erabakiak hartzeko dituen ahalmenen inguruko eztabaida mahai gainean jartzen duela «berriz ere». «Jaurlaritzak hilabete hauetan etengabe eskatu dio Espainiako Gobernuari bere esku uztea beharrezko dituen tresnak egoera honi aurre egiteko. Auzitegiaren epaiak galdera ikur bat handi bat jartzen du horren inguruan, benetan baditugun edo ez behar ditugun tresnak egoera honi erantzuteko».

Zupiriak arratsaldean baloratu du epaia, agerraldi batean. Esan du Jaurlaritzak ezin duela «ulertu» EAEko Auzitegi Nagusiak hartutako erabakia, eta «bereziki larria» iruditu zaio epaimahai batek «bere kasa» baloratu izana zer-nolakoa den bilakaera epidemiologikoa, batzorde teknikoari dagokiolako egoeraren jarraipena egitea. Jaurlaritzaren zerbitzu juridikoek aztertuko dute epaiari helegitea jarri ala ez.


Leonardo da Vinciren inguruko erakusketa jarri dute Alderdiederreko lorategietan

Leonardo da Vinci. Behatu. Jarri zalantzan. Egin saiakuntzak izeneko erakusketa jarri dute Alderdiederreko lorategietan Donostiako Udalak eta “la Caixa” Fundazioak elkarlanean. Proiektu honetan, da Vinci ez da jeinu gisa ageri, bizitzarekiko zuen jarrera eta errealitateari begiratzeko modua erakusten baita.

Erakusketak Château du Clos Lucé – Parc Leonardo da Vinci elkartearen laguntzan izan du, eta bi espazio ezberdin ditu: barrualdean, ikus-entzunezko ikuskizun batek Leonardoren pentsamendua eta gure eguneroko bizimodua lotzen ditu; kanpoaldean, lau maketa handik Leonardoren ideia moderno eta iragarleetako batzuk erreproduzitzen dituzte.

Proiektu honekin, “la Caixa” Fundazioak eta Donostiako Udalak bat egiten dute Leonardo da Vinciren heriotzaren bosgarren mendeurrena gogoratzeko prestatutako ospakizunekin.


Aia, Azkoitia, Azpeitia, Zestoa eta Zumaia, Gipuzkoako Herriarteko Txapelketari ekiteko prest

Gipuzkoako Herriarteko Txapelketaren aurtengo edizioa aurkeztu dute. Eskupilotan, Aia, Azkoitia, Azpeitia eta Zestoa lehiatuko dira; gomazko paletan, Aia, Azkoitia eta Azpeitia; eta zesta-puntan, Zumaia.

Gipuzkoako Herriarteko Txapelketaren aurkezpena. (Gipuzkoako Euskal Pilota Federazioa)

Gipuzkoako Herriarteko Txapelketa aurkeztu zuten atzo, asteartea, Donostiako Araeta sagardotegian. Eskupilotan, Aia, Azkoitia, Azpeitia eta Zestoa lehiatuko dira; gomazko paletan, Aia, Azkoitia eta Azpeitia; eta zesta puntan, Zumaia.

Eskupilotan, Zestoa izango da lehiara batuko den eskualdeko taldea; final hamaseirenetan, Aretxabaletaren aurka neurtuko dituzte indarrak, maiatzaren 5ean eta 12an. Aia, Azkoitia eta Azpeitia, berriz, final zortzirenetan batuko dira txapelketara, maiatzaren 19ko eta 26ko asteburuetan. Azkoitiak Amasa-Villabonaren edo Andoainen aurka jokatuko du lehen kanporaketa, Azpeitiak Donostiaren aurka eta Aiak Ataunen aurka. Finala ekainaren 29an izango da, Donostiako Atano III.a pilotalekuan. Nabarmentzekoa da Azpeitiak irabazi dituela azken lau urteotako txapelak.

Final zortzirenetan batuko dira palistak lehiara; maiatzaren 12an eta 19an jokatuko dituzte lehen jardunaldiak. Azpeitiak Anoetaren aurka jokatuko du lehen kanporaketa, Azkoitiak Mutrikuren aurka eta Aiak Hernaniren aurka. Finala, berriz, ekainaren 23an izango da.

Zesta-puntan, Zumaia izango da eskualdeko talde bakarra. Maiatzaren 12an jokatuko du Zumaiako taldeak lehen kanporaketa, Mutrikuren aurka.


“Jendeak beldurra galdu zuen; protestak handitu ziren”

Oiartzungo udaletxean Burgosko Prozesuari buruzko erakusketa ikus daiteke egunotan. Prozesu hori kanpotik eta —aldi berean— barrutik bizitu zuen Gotzon Isasa oiartzuarrak, Gaztelako hiriko espetxean baitzuten 1970eko abendu hartan.

Hogei urte zenituen 1970ean. Zergatik zintuzten espetxeratuta?

ETArekin kolaboratzeagatik. Burgosko prozesuaren aurretik izan zen, zortzi bat egun lehenago. Sistema berbera zen: militarrak eta abar. Normalena zen epaiketa politiko deitzen genion hura egitea, eta tribunalak ez genituen aitortzen.

Gauza bera egin nuen: lehenengo galdera egin zidatenean, altxatu eta esan nuen ezin nuela aitortu tribunal hura, haiek ez zirela inor ni epaitzeko, herriak bakarrik epaitu zezakeela. Poliziek arrastaka atera ninduten auzitegitik.

Zenbateko zigorra jarri zizuten?

Lehendabizi sei urtekoa, eta beste bi desakatoagatik, epaiketa politikoa egiteagatik. Guztira, 8 urte. Orain ez dute aplikatzen, baina orduan, zigorrengatik erredentzioa zegoen.

Hiru laurdenak beteta, libre geratzen zinen, eta hala izan zen nire kasuan. Bost urte eta erdi eduki ninduten kartzelan.

Burgosko prozesua izan zenean, zu han zinen. Nola bizitu zenuten hura?

ETAko preso guztiak piña bat bezala ginen. Gu edukitzen gintuzten gainontzeko preso guztiengatik aparte; preso sozialez gain, PCkoak ere bazeuden, baita anarkistak ere. Modulu ezberdin batean edukitzen gintuzten, bakoitza bere ziegan, ez hobe beharrez, baizik eta isolamenduan. Guretzako hobeto, nahastuta baino.

Jarraitu genuen denek batera, horretan oso demokratikoak ginen. Abokaturik onenak aukeratu zituzten, espainiarrak ere bai, Peces-Barba kasu.

Epaiketaren helburua zen, haiek ETA epaitu beharrean, militanteek errejimena epaitzea. Tribunalari desakatua eginez, eta esan behar diren gauzak esanez. Egunero bilera luzeak egiten genituen juizioen aurretik, erabakitzen zuten bakoitzak zer esan behar zuen.

Ustekabeko hitzetatik ez zegoen ale bat ere, dena ongi ikasita zegoen. Abokatuekin ere estudiatua zegoen, bakoitzak zein galdera egin behar zuen eta zer erantzun behar zion bakoitzak. Eztabaida bat sortu zen.

ETA oraindik ez zen marxista-leninista, eta garai ona zen aldarrikatzeko. Debate handia egon zen, eta erabaki genuen baietz, gutxienez batek aldarrikatu behar zuela bera marxista-leninista zela. Mario Onaindiari tokatu zitzaion mundu guztiari jakinaraztea.

Horrekin jarraituz, anekdota bat kontatuko dut. Ezkutuan eskuizkribu bat sartu zuten. Folio erdi bat zen, ez gauza handirik: Jean-Paul Sartrek idatzi zigun; animoekin hasten zen.

Bukatzen zuen esanez: ‘Nahiz eta mugimendu nazionalista izan, nork esango zidan niri, Kubako prozesua ikusita, haiek anti-inperialista handiena bihurtu behar zutenik. Anti-inperialista eta marxista zara, edo bestela haiekin joan behar duzu. Ez da erdiko irtenbiderik hemen’.

Gotzon Isasa.

Hogei urterekin horrelako esperientzia bat bizitzea beldurgarri samarra behar zuen, ezta?

Oso umeak ginen, eta Burgosko Prozesuan epaitu zituztenek 25-26 urte inguru zituzten. Haiek ongi prestatuta zeuden. Ni libre nenbilen, eta haiek klandestinoan, gehienak.

Ongi barneratuta zeukaten herriaren alde bizitza eman behar zutela eta hori guztia. Hainbesteraino, guk ere prozesu hori bera sentitu genuela kartzelan.

Zigorrak eman zituztenean, denok pentsatu genuen hiru hilko zituztela. Zergatik? Seiri heriotz-zigorra jarri zieten, baina hiruri bina. Haiek eraman behar baldin bazituzten fusilatu behar zituzten pelotoiaren aurrera, ziur nago negar-malko bat gabe hantxe joango zirela. Eusko gudariak kantatuko zuten, edo ‘Gora ETA’, edo ‘Gora Euskadi’, edo dena delakoak ujuka.

Heriotz zigorrak kommutatu egin zituzten, baina hori baino lehen, protestak egon ziren munduko toki askotan, baita presio diplomatikoak ere.

Burgosko epaiketan marra gorri bat aurreratu egin zuten. Adibidez, Iñaki Sarasketari heriotza zigorra eman zioten, baina orduan protestak izan ziren eskutitz bidez, klementzia eskatuz, gotzainek eta abar.

Protestak Burgosko Prozesuarekin hasi ziren. Herria hasi zen oldartzen, batez ere Euskal Herriko fabrikarik handienetan hasi ziren grebak egiten eta hori ere zabaltzen joan zen.

Mugimendu horrek urte askotan iraun zuen. Beti esaten dut: erregimenak jendea beldurtu nahi zuen, baina jendeak beldurra galdu zion, eta protesta gero eta handiagoak izan ziren. Bat hiltzen zuten eta hori ere motibo izaten zen protestak are handiagoak izan zitezen. Herria izutu beharrean, alderantziz, jantzi egin zen.

Kaleko protesten berri izan al zenuten?

Bai. Kartzela barruan jaso genituen berriak, informatuta geunden. Hamasei abokatuak beti joan-etorrian zebiltzan, eta haiek prentsa internazional guztia jasotzen zuten. Guregatik horrela mugitzen ari zirela ikusteak, horrek, espetxean dagoena asko animatzen du.

68ko maiatza kenduta, sekula ikusi gabeko protestak egon ziren Londresen, Parisen… Hego Ameriketan ere mugimendua egon zen. Iparraldeko gobernu gehienek presioak egin zituzten: Suedia, Danimarka… Hemengo erregimen faxistari klementzia eskatu zioten, hango herritarrek bultzatuta.

Jose Antonio Etxebarrietak erabiltzen zuen biblia, kartzelan gauzak sartzeko.

Franco hil eta berehala, hemen sortu zen mobida hori guztia… Ikusgarria izan zen. Kartzelatik atera berria nintzen. Francoren kontrako ideia politikoak zituen batentzat, hura izan zen aberastasun izugarri bat. Zenbat sigla zeuden, denak aritzen ginen oilarrak mokoka bezala. Sanoa zen erabat. Diskusio oso-oso politak zeuden.

Nola oroitzen dituzu?

Batzarrak egiten genituen, inguruko basoetan. Fabriketako langile mugimenduko buru guztiak egoten ziren, eta lanik gabe ni bezala zeudenak ere bai. Agian ehun lagun elkartzen ginen, eta ziren ehun lagun lider-liderrak enpresetan. Bazegoen jendea kristoren talentua zuena hizketarako. Pena bakarra dut: beti erdaraz hitz egiten zen. Gaur egun ez; ikastoletan mundu guztiak ikasi du.

Erregimena kolokan egon zen, baina gero jakin zuten egonkortzen. Nik askorik ez dakit, baina zerbait irakurri dut. Beldurtu egin ziren, eta bi elementu sartu zituzten: Felipe Gonzalez eta Alfonso Guerra alderdi sozialistan. Konbentzituta nago elementu horiek infiltratutakoak zirela. Orduan Gipuzkoan ere ez zegoen alderdi sozialistarik.

Hori horrela moldatuta, lortu zuten haustura beharrean erreforma bat egotea, aurreko erregimenarena. Gerra bukatu zenean beste herrialdeetan aurreko erregimen faxistekin hautsi egin zuten. Hemen ez zen horrelakorik gertatu: militar eta polizia guztiak zeuden hor atzean. Uste dut momentu hartan, partidu sozialistak eta alderdi komunistak izan nahi bazuten, dena alda zitekeela, nahiz eta ez duten boterea uzten hain erraz. Euskal Herrian, behintzat, egoera aurre iraultzailea zegoen.

Erakusketako panel bat. Egunotan ikus daiteke.

Portugalgo krabelinen iraultzarekin gertatu zen hori.

Bai. Han poliziak-eta kartzelan sartu zituzten, hemen ez zen halakorik gertatu. Hemen torturatzen aritu zirenak torturatzen jarraitu zuten. Ez zen ezer gehiago pasa. Kartzelatik irtenda, ETAk noizbait ekintza bat egiten zuenean, atxilotu egin ninduten pare bat aldiz.

Antiguara eman nituen hiru egun, Guardia Zibilaren kuartelean. Leku oso siniestroa zen. Erdi-erdian zuen bainera, torturarako. Inguruan zeuden ziegak, torturatuen garrasiak entzuteko. Ez dakit nola ez ginen erotu.

Horregatik esaten dut frankismoa erori zela, baina antzeko gauzetan jarraitu zuten, eta hala jarraitzen dute. 50 urte pasatu dira, eta aldaketak egon dira: euskara mailan, ikastoletan eta herriak presio handia egin duen gauza horietan. Oraindik ere esango nuke gu epaitu gintuzten epaile berberak jarraitzen dutela. Legedia ere, antzekoa.

Esan duzu PSOEk erreformaren alde egin zuela, baina zurekin egondako hainbat kidek hor bukatu zuten.

Han egondako askok eta askok hartu zuten bide hori, Onaindiak eta Uriartek kasu. Bueno, bakoitzak bere bidea hartu du. Adar askoko zuhaitza izan zen. Beste batzuek oso eskuinean bukatu zuten, mutil aski majoek. Baina zer esango duzu; zenbat buru hainbat aburu.

Orain joera da biltzekoa, baina orduan bakoitzak bere aldera jotzen zuen. Elkartuta indar handiagoa egiten da, bakoitza bere aldetik joanda baino. Ez dago dudarik.

Kartzelan eman zenituen bost urteetan egingo zenituzten trukoak.

Gure garaian arroz urez idazten genituen mezuak. Arroza egostean askatzen duen almidoiarekin idazten genuen lerro artean. Jaso behar zuenak bazekien zer egin behar zuen, hura berotasunaren gainean jarri eta ongi-ongi irakurtzen zen.

Ihesaldiak eta beste gauza inportante batzuk antzekoei esker egin ziren. Orain ere edukiko dituzte trukoak kartzelan, beraz ez da komeni denak esatea.

Ia 51 urte pasatu dira ordutik, transmisioa beharrezkoa da? Gazteek ezagutu beharko lukete zer gertatu zen orduan? Ezagutzen al dutela sumatzen al duzu?

Ezagutza beti da atsegingarria. Oraingo gazteei gertatuko zaie guri gerra garaiarekin bezala. Orain ateratzen ari dira liburu izugarri politak 1936ko gerrari buruz, eta gauza askori buruz ez neukan ideiarik ere; alderdi bakoitzak zer paper jokatu zuen eta abar.

Kritikak arinegi botatzen genituen, eta kritika daiteke, baina gaur egungo EAJk eta gerra garaikoak ez zeukaten zerikusirik.

Burgosko epaiketarekin gauza bera gertatuko zaie gaur egungo gazteei. Urrutiko, joandako gauza bat bezala ikusiko dute. Burgosko Prozesuan epaitu zituztenak aparte, gerora sortu zen herri mugimendu inportante hori. Nire ustez, frankismoa jarri zuen ezpata eta paretaren artean.

Erakusketaren inaugurazioa, hilaren 6an.

Erregimenak, Gasteizen bezala, beldurragatik hiltzen zuen, baina orduan eta ausartago ateratzen zen jendea. Hemengo greba orokorrak Espainiara ere ateratzen hasi ziren.

Gaur egun, zenbait manifestazioetara joaten naizenean, denetan jende heldua harrapatzen dut. Gure garaiko askoz ere gehiago daude gazteak baino. Gazteak ginenean gehiago mugitzen ginen helduak baino. Gazte zarenean, beste indar bat, beste ausardia bat, beste dena izaten duzu, errazago mugitzen zara.

Hori zenbait manifestaziotan. Baina beste batzuetan, kontrakoa. Feminismoan, adibidez. Azken aldian hemen ematen ari diren pausoak, gehienak, gazteak ari dira ematen. Ari dira gauzak aldatzen, bide haietatik beharrean, beste bide batzuetatik. Ekologistak ere hor daude. Hor kontua da erreka ttiki horiek denak nola ibai handi batean itzuli eta uholdeak sortu.

Inork espero ez dituen olatu sozialak sortzen dira; Kataluniakoa, adibidez. Buruzagi eta guztien gainetik pasatu zen. Hemen gerta litekeela? Nork dio ezetz? Edo Espainian. Hori bai izango litzatekeela ona.

Euskal Herrian bakarrik gertatuta, oraindik ttikia gelditzen da indartzar horren aurrean. Baina Espainia nola dagoen… Madrilgo hauteskundeetako emaitzak ikustea besterik ez dago. Horrek ez du esan nahi momentu batetik bestera gauzak alda ezin daitezkeenik. Denborak esango du.


Sanantolinak 2022

Antolinzaleak taldeak deitutako bilera, zehazteko jaien datak eta aukera ezberdinak egoeraren arabera.