«Espezie migratzailea gara gizakiok»

'Migrazioak: berdinak eskubideetan eta berdintasunean' hitzaldia egingo du Garciak Azpeitian, larunbatean. Aniztasuna baloratuko duen zibilizazioaren alde mintzatuko da.

Migrazioak berezko ditu gizakiak. Hori da Joaquin Garcia Roca (Barxeta, Herrialde Katalanak, 1953) migratze prozesuetan adituak defendatzen duena. Hitzaldia emango du larunbatean, Azpeitian (Gipuzkoa): Migrazioak: berdinak eskubideetan eta berdintasunean. Arrazakeria bukatzeko eta eskubideak hedatzeko aldarria egingo du.

Zergatik hartu ohi da migrazioa arazotzat?

Hiru arrazoi daude. Lehenik eta behin, estatu eta administrazioek arazotzat hartzen dute berez prozesu sozial geldiezina dena. Bigarrenik, merkatuek ere problema mailara igo dute, lan tresna den heinean. Azkenik, gizarte zibilak ere bide bera hartu du, eta migrazioak gaitzetsi ditu.

Haatik, gizakia bera bezain zaharra da migrazioa.

Hori da. Espezie migratzailea gara gizakiok; horri eskerrak iraun dugu bizirik. Bestela, desagertuta geundeke! Hain da normala pertsona bat leku batetik bestera mugitzea. Landatik, hirira; periferiatik erdigunera... Kontua da orain azkarrago gertatzen ari dela prozesua, iraultza teknologikoaren eta pertsonak mugitzera behartzen dituen sistema kapitalistaren ondorioz.

Zer egin daiteke denon eskubideak bermatzeko?

Esparru politikoan, kritika kulturala proposatzen dut. Ez da posible migratze prozesuak etorkin gaiekin lotzea soilik. Migratzeek aspektu asko dauzkate: jatorrizko herrialdetik ateratzea, bidaiatzea, iristea... Ezin dugu baimendu murruak eraikitzea eta helduerak ukatzea izatea estatuen jarduera. Hiritartasun kontzeptua zabaldu behar dugu. Bizilekua toki jakin batean duenak tokikoek bertakoek dauzkaten eskubide berberak izan behar ditu.

Historian, maiz zabaldu den kontzeptua da hiritartasuna, ezta?

Langile mugimenduak gizarte klase guztietara hedatu zuen; mugimendu feministak emakumeetara; indigenen mugimenduak indigenetara... Ohikoa da geroz eta jende gehiago biltzea bere barnean. Eta horrek lagun gehiagoren eskubideak bermatzea esan nahi du.

Arrazakeria oso errotuta dago. Gizarteak onartuko al luke denok eskubide berberak izatea?

Erakunde politikoek etorkinak kriminalizatzen dituzte. Diotenez, ez dute paperik, ez dute hizkuntzarik, ez dute seniderik... Lekuz kanpo dauden horiek dira. Haien identitateekiko egindako edozein hurbilpen immigrante rolera mugatzen da. Baina istorioak dauzkaten pertsonak dira: maite dute, amorrarazten dira, min hartzen dute, bilatzen dute... Baina erakunde politikoek ikuspegi kolektibo bat sorrarazten dute, non txarrak baino ez duen immigrantea definitzen. Erabateko ukazioa da. Dimentsio bakarra aitortzen diete pertsona horiei. [Eduardo] Galeanok El libro de los abrazos liburuan ongi zioen: 'Ez dira, baldin badira ere. Ez dituzte hizkuntzak hitz egiten, dialektoak baizik. Ez dituzte erlijioak jarraitzen, sineskeriak baizik. Ez dute arterik egiten, artisautza baizik. Ez dute kulturarik, folklorea baizik'. Hori da ukazioa, eta hori da arrazakeriaren lehen urratsa. Horregatik, bere barnean bilduko dituen hiritartasuna garatu behar dugu, laguntza sareak; klasikoek gizalegezko laguntasun zeritzotena.

Laguntza hori zail dago, ordea. Ni ez naiz arrazista, baina... leloak jarraitzaile gehiegi ditu.

Egun, arrazakeriak ez du arraza oinarri. Bizi ereduak epaitzen ditu. Arrazakeria likidoa da. Etorkinek deus eskaintzen ez dutela esaten du, eta gizarte laguntza gehiegi jasotzen dituztela. Horri buelta eman behar diogu. Ezberdintasuna eskertuko duen gizartea behar dugu; plurala. Migratze prozesuak onartu nahi baditugu, zibilizazio berri bat eraikitzeko aukera balira bezala ulertu behar ditugu. Ulertu behar dugu homogeneotasuna ez dela helburu bat. Ez da posible produktuak, finantzak eta merkatuak aske mugitu ahal izatea, eta pertsonak ez.


Euskal Herriko Haur eta Gaztetxoen Kantu Txapelketako finalean parte hartuko dute Baztan, Lesaka eta Leitzako neska-mutikoek

Finala Burlatako Kultur Etxean eginen da igande honetan

Euskal Herriko zazpi lurraldeetako haur eta gaztetxo ordezkariak Burlatako auditorioan elkartuko dira igande honetan, Euskal Herriko Haur eta Gaztetxoen Kantu Txapelketako

Finalean. Nafarroako ordezkarien artean, eskualdeko batzuk izanen dira: Leitza eta Lesakako taldea, Baztan Ikastolako taldea eta Leire Onsalo elizondarra bakarlari gisa.

Euskal Herriko zazpi lurraldeetako haur eta gaztetxo ordezkariak Burlatako auditorioan elkartuko dira igande honetan, 16:00etatik aitzinera eginen den Euskal Herriko Haur eta Gaztetxoen Kantu Txapelketako Finalean.

Haur-Gaztetxoen Kantu Txapelketetan 6-15 urte bitarteko ikasleek hartzen dute parte

bi kategorietan banaturik, 6-11 urtekoak alde batetik, eta 12-15 urtekoak bertzetik. Hiru sailetan har daiteke parte: banaka, binaka edota taldeka (hiru kantaritik 15era). Eta Nafarroa ordezkatuko dutenen artean, batzuk eskualdekoak izanen dira. 6-11 urtekoetan, Leitza eta Lesakako taldeak Hiri hartan izan zen abestia kantatuko dute. Leire eta Naroa Erbiti Leitzako ahizpek eta Ane Iragorri lesakarrak abestuko dute, Garazi Erbiti musikariaren laguntzarekin.

Bertzetik, 12-15 urtekoetan, Baztan Ikastolako taldeak Baztandarren Biltzarra 50 urte abestia kantatuko du eta Leire Onsalo elizondarra bakarlari gisa ariko da, Denona da garaipen da abestiarekin.

Guztira 103 kantari ariko dira oholtza gainean. Horietatik 9 bakarlari, 5 bikote eta 14 talde eta guztira 28 abesti aurkeztuko dituzte, horietatik 6 sorkuntza lanak. Musikari bezala, berriz, 50 bat laguntzaile ariko dira.

Euskal Herriko Haur-Gaztetxoen Kantu Txapelketan bi kategorietako bi lehenengoak

sarituko ditu Kantuzale Elkarteak, bakarlarietan bigarrena eta txapelduna, berdin bikoteka eta taldekako sailetan. Saritutakoei garaikur bana eskainiko zaie eta garaileek merezitako txapela jantziko dute.


Ertzain ohi bat atxilotu dute Espainian, bikotekide ohia hil nahi zuelakoan

Castron atzeman zuen atzo Guardia Zibilak. Neska-lagun ohiarekiko urruntze agindua jarria zion epaileak, tratu txarrak direla-eta. Emakumeak ere, urruntze agindua zuen, gizonezkoak tratu txarrengatik bere aurka ezarritako salaketa baten ondorioz.

Guardia Zibilak ertzain ohi bat -gizonezkoa- atxilotu zuen atzo Castron (Kantabria, Espainia), bikotekide izandakoa hil nahi zuela egotzita. Emakumeak berak eman zuen abisua, eta zioen gizonezkoa labanarekin hiltzen saiatu zela.

Ustezko erasotzailea handik gutxira atzeman zuten. Ukatu egin zuen halakorik egiten ahalegindu zela.

Hasieran zabaldu da oraindik ere ertzaina dela, eta bajan dela. Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailak eguerdian jakinarazi du 2007an utzi zuela Ertzaintzak. L.O.Z.-k 44 urte ditu eta Mungiakoa (Bizkaia) da.

Gizonezkoak lehendik ere baditu bere aurkako salaketak tratu txarrak eragitea leporatuta. Emakumearen aurkako salaketa ere ezarri zuen gizonezkoak tratu txarrengatik. Biei elkarrekiko urruntze agindua jarria die epaileak.


Sarrera batzuk gelditzen dira Demode ikusteko

Kontzertua emango du gaur, 20:00etan Biterin, Demode Quartetek. Mundu zabaleko musika mota askoren atzean euskal doinuak daudela frogatzen saiatuko dira. Sarrerak gelditzen dira, 7 eurotan.

Lau kidek osatzen dute Demode Quartet taldea: Mikel de la Fuente hernaniarrak, ahotsa eta teklatuetan; Joli Pascualena iruñearrak, ahotsa, gitarra eta gitalelean; Iker Huitzi iruñearrak ahotsa eta kajoi flamenkoan; eta David Rosco urnietarrak ahotsa eta eskusoinuan.

Epa! izena du gaur eskainiko duten emanaldiak. Ahots joku ikusgarri batzuen bitartez, lau kantariek narrazio baten hariari jarraituko diote, helburu batekin: munduko edozein musika motaren atzean euskal doinuak daudela, izan countrya, sanba, bollwywood, pop edo dena delakoa.

Sarrerak erosteko aukera, gaur ere

Emanaldia 20:00etan hasiko da, eta oraindik gelditzen direnez, aurretik sarrerak erosi ahal izango dira, 7 eurotan.


Milaka lagun atera dira kalera ERT telebistaren kontrako operazioa salatzera

Greziako Polizia egoitzara bortxaz sartu eta langileak kaleratu ditu. Nikolas Tsinpidas kazetariak BERRIAri kontatu dio gertaerak nola izan diren —atxilo eraman eta aske utzi dute berehala—.

Euskal Herrian 03:15 inguru zirela sartu dira poliziak Greziako telebista publikoaren egoitza hutsaraztera. Ekainaz geroztik protestan ari ziren kazetariak egoitzan, telebista katearen itxieraren kontra, eta handik bertatik emititzen zuten.

Bertan zeudenak aterarazi dituzte, berriz, gaur. "Burugogorrak gara, ez dugu etsiko". Nikolas Tsinpidas Greziako telebistako ERTko kazetaria beste hiru lankiderekin batera eraman du atxilo poliziak. "Polizia indarrean sartu da ERTko Atenasko egoitzan, eta eraikina husteko agindua eman digu airean geundela". Miatze baimenik ez diete erakutsi, baina eraikina utzi behar izan dute kazetariek. "Poliziak mikrofonoak itzaltzeko agindua eman, eta Polizia etxera eraman gaitu".

"Momentu honetan lau lankide daude egoitzan, poliziaren miaketaren lekuko gisa". Miaketa bukatzean, eraikina guztiz hustuko dute. Herritarrek egoitzaren hustearen berri izandakoan elkartasuna adierazi diete langileei. "Milaka lagun daude egoitzaren kanpoaldean". Kazetarien Nazioarteko Fundazioak salatu du Polizia "bortizki" sartu izana egoitzan, eta "amorrua" azaldu du Greziako agintariek erakutsitako "jarrera behargabea". Greziako sindikatuek manifestazioak antolatu dituzte gaurko Atenasen eta Salonikan.

Eraikina hustu badute ere, Tsinpidasek ez du amore eman nahi. «Bost hilabetez erakutsi dugu gogorrak garela. Gure lankideek borrokan jarraitzen dute». Salonikako egoitzatik ez ezik, hemeretzi eskualdetako irratietan lanean jarraitzen dute irrati telebista publikoko langileek. "Jendearen babesa dugu. Emititzen jarraitzen dugu. Hemen gaude".

Syriza alderdiko hainbat diputatu daude egoitzaren kanpoaldean, barrura sartu nahian, baina galarazi egin diete poliziek. Prozedura "antidemokratikotzat" jo dute diputatuek, eta salatu telebista kate publikoaren egoitza hutsaraztea gobernuaren "politika autoritarioaren beste adierazle bat" dela.

Ekainaz gero itxita

Ekainaren 11n itxi zuen gobernuak ERT. Haren ordez, kate publiko berri baten sorrera —NERIT— iragarri zuen Andonis Samaras Greziako Gobernuko presidenteak. Lan talde txikiagoa du kate berriak. Auzitegiek legez kanpokotzat jo zuten seinalea eten izana, eta gobernuari eskatu zioten berriro berrezartzeko. Langileek emisioari eutsi ahal izan diote ekainetik, EBU Irrati Telebistako Europako Batasunari esker aurrena, eta Internet bidez gero.


Angel Berrueta, motibazio politikoko indarkeriaren biktima

Alderdi guztiek, UPNk eta PSNk izan ezik, mozioari babesa eman zioten atzo. Ehunka herritarrek elkarretaratzea egin zuten Udaletxearen atarian Angel Gogoan plataformak deituta.

Angel Berrueta motibazio politikoko indarkeriaren biktima izan zela onartu zuen atzo Iruñeko Udalak, Euskadi Irratiak jakitera eman duenez.

Alderdi guztiek, UPNk eta PSNk izan ezik, mozioari babesa eman zioten. Bien bitartean, udaletxearen atarian Angel Gogoan plataformak deituta ehunka herritarrek elkarretaratzea egin zuten, aintzatespena eskatzeko.

Angel Berrueta Legaz Donibane auzoko okina 2004an hil zuten polizia nazional batek eta haren semeak. 2004ko martxoaren 11an, Atochako atentatuak gertatu eta bi egunera, atentatuen egilea ETA zela esaten zuen kartel bat bere dendan ez jartzeagatik hil zuten.


Hamarkada bat adarrezko hots

Disko bat, dokumental bat eta liburuxka bat biltzen ditu Adarrots folk talde bizkaitarrak ondu duen lanak, hamar urteotako ibilbidea jasotzeko.Emanaldi bereziak egiten dabiltza

Bizipen ugari, hamaika istorio eta dozenaka oroitzapen. Musika talde batentzat askorako ematen du hamarkada batek, eta halaxe izan da Adarrots folk talde bizkaitarrarentzat ere. Hamar urte dira festa batean kontzertu txiki bat eman zutela eta, ongi atera izanaren pozak animatuta, taldeari jarraipena ematea erabaki zutela. Hamar urteotako ibilbidea lan batean bildu dute orain: dokumental bat jasotzen duen DVDak, hamar abestik osatutako CDak eta liburuxka batek osatzen dute Adarrots Adarraren hotsa. Nahia egia bihurtzearen bidea lana.

«Musika egitea», beste asmorik gabe elkartu zen taldea orain hamar urte, Iñigo Carballo albokariak kontatzen duenez. Ezkerraldean, folka eta euskaraz egiten zuen talderik apenas zegoen garai hartan, baina jendearen harrera ona izan zela gogoan du Carballok. «Beti izan dugu oso argi euskaraz egingo genuela, konbikzioagatik ez ezik, baita geure musika tresnek hala eskatzen dutela iruditzen zaidalako ere. Egia da askotan ez dela erraza izaten, hasteko udalek ez dutelako horren aldeko apustua egiten, eta zaila da jende askorengana heltzea. Baina Ezkerraldean gero eta jende gehiagok hitz egiten du euskaraz, hori ere nabaritu dugu hamar urteotan». Rock eta punk doinuek tradizio handiagoa izan duten eskualdea izan arren, folkak ere harrera ona duela uste du albokariak, jendearengana «erraz» iristen dela.

Entseguak, emanaldiak... bere bidea egiten joan zen taldea pixkanaka. Lehen kontzertu hartatik sei hilabetera, emanaldiak hasi ziren egiten, eta, urte gutxira, taldeak berak sortutako abestiak taula gainean hasi ziren eskaintzen. Taldekideen artean ere izan zen aldaketarik: kide batzuk joan eta beste batzuk iritsi ziren Adarrotsera, eta horrek estiloa finkatzea eta beste fase batean sartzera eraman zuen taldea, dokumentalean taldekideek kontatzen dutenez. 2008an grabatu zuten lehen maketa, 24 ordu izenekoa.

Aldi gozoak, baita latzak ere

Taldearentzat, baina, aldirik gozoenak iristeko zeuden oraindik, eta baita latzenak ere. Mendebala folk jaialdiaren lehiaketa irabazi zuen Adarrotsek 2009an, eta, horrekin, baita estudio batean diskoa grabatu eta Sopuertako festibalean zuzenean jotzeko aukera ere. Aldi gozoa bizitzen ari ziren, hamar urteotako aldirik pozgarrienetako bat, Carballoren iritziz. «Guretzat, bide aldaketa bat ekarri zuen. Gogoan ditut irabaztean elkarri emandako besarkadak, poz hura...». Baina zuzenekorako bi egun baino falta ez zirenean, taldekide baten heriotzak jo zuen Adarrots: Karlos Gomez gitarrista eta laguna galdu zuten bat-batean. «Kolpe handia izan zen», albokariak gogoratu duenez. Dena bertan behera uztea izan zen burura etorri zitzaien lehen pentsamendua, baina ez zuten horrelakorik egin; ingurukoek animatuta, Sopuertako kontzertua ematea erabaki zuten, joandako lagunaren omenez eman ere. «Ez zen erabaki erraza izan», Carballoren hitzetan. Hunkituta, Karlosen gitarra oholtza gainean zutela jo zuen Adarrotsek egun hartan.

Eta aurrera egin zuten. Hilabete pasatuta sartu ziren estudiora, Haizekadak diskoa grabatzera. Kide berriak ere iritsi ziren taldera, jotzeko molde berriak, lokal aldaketak, kanta berriak... Eta Eurofolk Jaialdia irabaztea ere. 2011n bigarren diskoa grabatu zuten, Zazpi ditut izenburupean. Autoekoitzitako diskoa izan zen hura, Carballoren ustez, zailtasunak dakartzan bidea izanik ere, abantailak ere badituena. «Grabatzean nahi duzuna egiten duzu, eta kito. Hori abantaila da. Egia da lanak kaleratzeko eta sustatzeko zaila egiten dela, zeuk egin behar baituzu dena, baina grabatu ostean emaitza ikusteak, geuk egindako lana ikusteak, poz handia ematen du».

Autoekoizpenaren bidetik kaleratu dute lan berria ere. «Gure ibilbide osoa azaltzeko, hiru formatutan lan bakarra egitea erabaki dugu. DVDan ordu erdiko dokumentala jaso dugu, taldearen historia osoa kontatzeko». CDan, berriz, hamar kanta aukeratu dituzte, urte bakoitzeko bat, «egindako musika ibilbidea ere azaltzeko». Eta 40 orriko liburuxkan, kantuen hitzak ez ezik, gogoetak ere bildu dituzte, argazki albumaren eta egunerokoaren artean dagoen formatua emanaz. «Taldeari buruzko ikuspuntu bat ematea izan da asmoa, ibilbidea, izan ditugun mugak... horiek erakutsi bai, baina baita aurrera goazela ere». Ikuskizun berezia eskaintzen ari dira lan berriarekin, «hiru formatuak hartu eta zuzenean eskaintzea» helburu hartuta. Hala, dokumentala proiektatzen dute emanaldietan, zuzenean jotako kantak tartekatuz, eta pantailan irudi gehiago eskainiz. Durangoko azokan ere erakutsiko dute ikus-entzunezkoa, eta lan osoa eskuragarri izango da autoekoitzitako lanentzako erakusmahaietan.

Gauza asko aldatu dira taldean hamar urteotan, baina, Carballoren ustetan, bat bederen gorde da, garrantzitsuena: «Taldearen nortasuna». Hasieran bezala, zazpi kidek osatzen dute oraingo Adarrots, tartean sorreratik bertan dauden Carballo bera, Rosa Godinez abeslaria eta Sendoa Gil perkusionista, nortasun horren lekuko direnak. Urteotan asko ikasi dutela dio albokariak; orain, lan berriarekin, «fase bat itxi, kontatu, eta aurrera egin» nahi dute. Urte berriarekin kantu berriak osatzeko asmoz dabiltza; bitartean, kontzertuak eskaintzen emango dute negua, bazterrak adarrezko hotsez betetzeko.


Bi gizon atxilotu dituzte bikotekideak jazartzeagatik eta jipoitzeagatik

Salburua eta El Pilar auzoan jazo dira erasoak.

26 urteko gizonezko bat atxilotu zuten udaltzainek, otsailaren 2an, larunbatean, bere bikotekide ohiarenganako zuen babes-agindu bat urratzeagatik. Halaber, 28 urteko beste gizonezko bat atxilotu zuten otsailaren 4an, astelehenean, Salburuko bere etxebizitzan, bikotekidea jotzeagatik

Lehen atxiloketa, biktimak egindako salaketaren ostean egin zuten udaltzainek. Izan ere, emakumeak udaltzainei eskatu zien El Pilar auzoko bere etxebizitzara joan zitezela, bikotekide ohiak bertaraino jarraitu ziolako. Leku horretara joan zen patruilak berretsi zuen babes-agindu bat indarrean zuela gizonezkoak, eta hainbat aldiz bikotekide ohiari deitu ziola telefonoz.

Bigarren eraso matxista Salburuko etxebizitza batean jazo zen. Udaltzaingoaren oharraren arabera, bikote baten arteko eztabaida baten berri jaso zuten 092 telefono-zenbakian, eta etxebizitzako gela batean giltzaz itxitako emakume bat aurkitu zuten, gizonarengandik ihesi, eta irainak eta kolpeak jaso ondoren.

Tratu txarrak pairatzen badituzu edo kasuren bat ezagutzen baduzu, deitu telefono hauetako batera: 900 840 111 (EAEn) edo 016 (Estatu osoan); doakoak dira eta ez dute arrastorik uzten fakturan.


Bizikletarekin Sakanaz gozatu!

Igandean XXII. Sakanako Bizikleta Egunak Ziordia eta Irurtzun batuko ditu (41,3 km)

Bizikletak puntuan jartzeko ordua da, Sakanako Mankomunitateko Kirol Zerbitzuak iganderako XXII. Sakanako Bizikleta Eguna antolatu baitu. Horretarako Burunda, Barranka eta Aralar txirrindularitza kluben laguntza eta hainbat entitateren babesa -Irurtzun eta Ziordiko Udalak eta Nafarroako Gobernua- izan du Mank-ek. Ohikoa denez, “Sakana bizikletaz ezagutzen” leloa izango du.

Bizikleta egunarekin hainbat helburu lortu nahi dira. “Eskualdean txirrindularitza bulkatzea, proba ez lehiakor honetan goiz polita pasatzea, Sakanako gure herriak, kaleak, zubiak, ermitak, landaretza, basoak… bizikletaz ezagutzea, eta bide batez, Sakanako herri ezberdinetako eta adin ezberdinetako jendearen arteko harremanak bulkatzea” adierazi zuen aurkezpenean Amaia Gerrikagoitia kirol teknikariak.

Ziorditik Irurtzunera (41,3 km)

Ziorditik abiatuko da martxa, goizeko 9:00etan. Pistetatik ibiliko dira gehienbat, eta Lakuntzan geratuko dira atseden hartzera. “Bokata norberak eraman beharko du eta antolakuntzak freskagarria eskainiko du” gaineratu du Gerrikagoitiak. Hamaiketakoaren ondotik, atzera ere bizikleta hartu eta Irurtzunera abiatuko dira. Hiriberritik Satrustegirantz joko dute, Zuhatzu pasa eta Ekain sartu gabe Etxarrenera heltzeko. Etxarrendik sartuko dira Irurtzunera. Sakanako Bizikleta Egunak 41,3 km izanen ditu.

Parte hartzea librea da eta doan, baina antolakuntzak autobus zerbitzua jartzen du txirrindulariak euren herrietan jaso eta Ziordira eramateko -goizeko 8:00etan aterako da Irurtzundik-, eta proba bukatuta, atzera ere txirrindulariak etxera eramateko. Bizikletak emateko kamioia ere egoten da. Zerbitzu hauek erabiltzeko aurretik izena eman behar zen irailaren 21era arte. Hortaz, hemendik aurrera edonork parte hartu dezake egunean, baina ezingo du autobusa erabili.

Bizikleta puntuan jartzea, inportantea

Bizikleta Egunean parte hartu baino lehen bizikleta puntuan jartzea aholkatu dute antolatzaileek. “Egunean mekanikaria egoten da, baina egunean bertan gertatutako zulaketa edo matxurak konpontzeko, ez bizikletak puntuan jartzeko” nabarmendu dute. Halaber, parte hartzaile guztiek kaskoa eta ogitartekoa eraman beharko dituzte. Antolakuntzak zehaztutako ibilbidea jarraitzeko deia egiten zaie txirrindulari guztiei, “segurtasuna bermatzeko”.

Bukatzeko, Sakanako bizikletaren festan parte hartzera animatu dituzte sakandarrak, “oso egun polita” delako.


Begoña jauregiko proiektua hile honetako Udalbatzara eramango du Landak

Gobernu Taldeak irailaren amaieran izango den Getxoko Udalbatzara Begoña jauregiko hotel berriaren lanen baimena bideratzeko aurretik behar den HAPOren behin betiko aldaketarako proposamena eramango du. Imanol Landa Getxoko alkateak nabarmendu duenez, “egitasmoa aldatzeko tramitatze denbora mota honetako prozedurek behar dituzten epeei egokitzen ari da, batez ere prisarik gabe baina gelditu gabe ere, hain zuzen ere bultzatzen ari garen proiektu baten errealitatearen testuinguruaren barruan, udalerrirako duen konplexutasunagatik eta garrantziagatik”. Landak Marisa Arrue PPren zerrendaburuak egindako adierazpenen aurrean bere harridura agertu du, “bozeramale popularrak ondo baino hobeto dakielako hotelaren lanak hasteko hirigintzako baimena ematea beharrezkoa dela eta baimen hori eman ahal izateko ezinbestekoa dela HAPO aldatzeko prozedura amaitu behar dela".

Alkateak gogoratu duenez, "esan bezala, aldaketa horren tramitatzea ezarritako epeen arabera egiten ari da. Epe horiek 2008ko hasieran adostutako hasierako onarpenarekin jarri ziren martxan”.

Hala ere, alkatea pozik agertu da egitasmoaren aurrean Arrue popularrak agertutako kezkagatik “hilabete honetan bertan, bere aldeko botoekin, HAPOren aipatutako behin betiko aldaketa ahalbideratu ahal izango duelako, era horretan proiektua bultzatzen lagunduz”.


Iñigo Oiarzabal Gureak-eko zuzendaria hil da

Bihotzeko baten ondorioz zendu da enpresaburua.

Iñigo Oiarzabal Gureak-eko zuzendari nagusia zendu da bart gauean, 53 urterekin, bihotzeko baten ondorioz, Irutxuloko Hitza-k bere webgunean jaso duenez. Oiarzabalek zazpi urte zeramatzan enpresa talde horren buru gisa, eta 21 urtez Gureak-en zerbitzu dibisioko zuzendaria izan zen aurretik.

Desgaitasunak dituzten pertsonentzako lan aukerak sortzen dituen enpresa taldea da Gureak, Gipuzkoakoa. Duela zortzi urte, Gureak-ek Pauso Berriak programa sortu zuen Atzegirekin elkarlanean, adimen urritasuna duten pertsonei lan mundurako sarbide bat irekitzeko helburuarekin. Irutxuloko Hitza-k gaiari buruzko erreportajea argitaratu zuen duela gutxi.


Abadiño sokatira taldea: “Apurtxo bat gehiago espero genuen”

Eskainitako errendimenduagaz gustura, baina pisuren batean lana borobiltzea falta izan zaienaren sentsazioarekin itzuli da Abadiño Sokatira Taldea munduko txapelketatik.

Amaiatu da munduko sokatira txapelketa Volendamen —Herbehereak— eta abadiñarrak etxera bueltan dira. Esku hutsik datoz. Orain urte bi zilarra irabazi zuten 560koan, baina oraingoan ezin izan dute dominarik eskuratu. Eguenean eta barikuan final laurdenak arte heldu ziren 560 eta 600 kilotan, hurrenez hurren. 560koan Irlandako taldek batek kanporatu zituen eta barikuan Sokarriren aurka galdu zuten.

Larunbatean 560koan aritu ziren berriro, baina Euskadiko selekzioagaz eta ligaxkan bosgarren geratu ziren, finalerdien atarian.

Edu Mendizabal entrenatzaileak ondo baloratu du taldearen jarduna, baina “apurtxo bat gehiago” espero zutela onartu du: “Sokarriren aurka gu pasatzea edo horrelako pausuren bat falta izan zaigu. Ondo ibili gara. Baina beste batzuk hobeto”.

Abadiño Sokatira Taldea tiraldi batean (Argazkia: Chen Peng Wen)


Errenteria-Oreretako biktimek parte hartuko dute 'Ganbara' irratsaioan

Alde bateko zein besteko biktimak entzuteko aukera izango da, gaur, 22:30etik aurrera, Radio Euskadiko Ganbara irratsaioan.

Mahai baten inguruan elkartuko dira Naiara Zamarreño ETAk 1998an hildako Manuel Zamarreño zinegotziaren alaba eta Imanol Aizkorreta 1983an indar parapolizialek bahitu eta torturatutako herritarra. Alboan izango dituzte Julen Mendoza Errenteriako alkate eta Bilduko kidea eta Jose Manuel Herzog PPko zinegotzia.

Radio Euskadik azaldu duenez, Eraikiz bake eta elkarbizitzaren aldeko ekimenetik abiatutako mahai ingurua izan da.

Xabier G. Ramsdenek elkarrizketatu ditu.


Gobernuak euskarari eginiko «erasoa» salatu du Baztanek

«Larria da, eta kezkatuta gaude». Halaxe mintzatu dira Baztango Udaleko arduradunak, Nafarroako Gobernuak erakunde horren euskara planaren aurka jarri duen helegitearen harira. «Euskararen aurkako erasotzat» jo dute gobernuaren erabakia. «Ez da eraso bakarra, gainera», erantsi dute. Euskal Herriko bertze hainbat herritan jakinarazpenak jaso dituzte, hain zuzen ere, aktak euskaraz bidaltzeagatik. Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoan duen ordezkari Carlos Urkijok Berastegiko eta Zeraingo (Gipuzkoa) udalen aurka jo du, adibidez, Uema Udalerri Euskaldunen Mankomunitatearekin bat egiteagatik.

«Urkijoren erasoaldia indartzera dator Nafarroako Gobernuaren erabakia», erran dute Uemako arduradunek. Eraso horien aurka elkarlanaren alde egin dute. «Bat eginda erantzun behar diegu. Egoera oso larria da, eta neurriko erantzuna ematea ezinbestekoa dela uste dugu». Erakundeekin eta eragileekin harremanetan da Uema, hain zuzen, erantzun hori antolatu asmoz.

Konpromisoa

Baztango Udalak argi du euskararen alde urratsak egiten jarraituko duela. «Euskara bultzatzeko dugun konpromisoa berretsi nahi dugu». Oraindik zer egin baduela onartu du udalak; Nafarroako Gobernuari gogoratu dio, gainera, erakunde horrek Baztanen eskaintzen dituen zerbitzu anitz gaztelania hutsean ematen dituela gaur egun. «Hainbat herritarrek modu ofizialean eskatu dute zerbitzu horiek euskaraz jasotzeko», erantsi du udalak.

Iazko martxoan, adibidez, pediatra euskalduna izateko eskaera egin zuten Baztango 65 herritar inguruk. «Egoerak bere horretan jarraitzen du, oraindik ere, ordea».

Egoera hori «oso larritzat» jo dute Baztango Udaleko arduradunek. «Administrazioak eskaintzen dituen zerbitzuak euskaraz zein gaztelaniaz jasotzeko eskubidea aitortzen die euskararen legeak eremu euskalduneko herritarrei. Baina Nafarroako Gobernuak ez ditu euskaldunen hizkuntza eskubideak errespetatzen», salatu dute.

Nafarroako Gobernuaren jarrera ere kritikatu du Uemak: «Entzungor egiten die udalerri euskaldunen beharrei». Euskararen legea bera «oztopo» dela gaineratu du, «euskararen arnasguneek behar duten hizkuntza politika garatu ahal izateko». .


Elkarretaratzera deitu du ELAk astelehenerako, "demokraziaren aldarrikapena" egiteko

ELAk datorren astelehenerako, otsailak 4, elkarretaratze batera deitu du 11.30etarako Espainiako Gobernuaren ordezkaritzaren aurrean, Bilboko Moyua Plazan. Agerraldian, PPn izandako ustezko ezkutuko ordainketen auzian "PPren gobernuak dituen erantzukizun politikoak berehala garbitzeko" eskatuko du sindikatuak.

"Krisia ez da soilik auzi sozial eta ekonomiko bat: politikari eta demokraziari berari eragiten dio", azaldu du sindikatuak, elkarretaratzera deitzeko zabaldutako oharrean. Erantsi duenez, El País kazetak gaur argitaratu den informazioak frogatzen du "gobernuaren erabakiekin etekina lortu duten enpresek PPri zerbitzuak ordaindu egiten dizkiotela, eta honek, berriz, bere zuzendaritzako eliteari".

ELAren ustez, "gutxieneko maila demokratikoa duen estatu batean halako gertakari larriak egonez gero, gobernuak dimisioa emango luke eta ikerketa judizial independiente bati ekingo liokete, ardurak garbitzeko". Horixe egiteko eskatu du sindikatuak. "Ezin da beste aldera begiratu ikusten ari garena ikusirik: deskonposizio politikoa, gainbehera demokratikoa, eta kapitalak klase politikoa eskubide sozial eta laboralak suntsitzeko erabiltzea".


Domina uzta Gipuzkoako gimnastika txapelketetan

LOKEko gimnastak eskolarteko eta amateur mailako txapelketetako podiumetara igo dira banaka, zein taldeka. Euskadiko txapelketan izango dira lehian hurrengo bi asteburuetan. 2019-2010 denboraldian, Alexia Barquin infantil A mailan lehiatuko da

Intentsitate handiko asteburuak izan dituzte LOKEko gimnastek. Gipuzkoako txapelketak lehiatu dituzte maila eta tresna ezberdinetan. Talde sendoa eta etorkizun handikoa duela erakutsi du LOKEk. Podiumeko lehen postuetan izan dira bakarka, zein taldeka eta Aizpea Arroyok eta Alexia Barquinek Gipuzkoako txapeldun titulua eskuratu dute senior A mailan eta infantil B mailan, hurrenez hurren. Aste hauetan lehiatuko diren Euskadiko txapelketak dituzte orain buruan.

Maiatzaren 19an, Azpeitian izan zen Gipuzkoako amateur mailako txapelketa banakako gimnastek lortu zituzten emaitza onenak.

Senior A mailan Aizpea Arroyo eta Garazi Gomez podiumeko lehen bi postuetan izan ziren sailkapen orokorrean.

Uztaia eta borrekin lan egin behar izan zuten gimnastek. Arroyok lan ederra egin zuen bi trenekin eta bi mailatan lehen postua eskuratu zuen; Gomezek, ordea, hirugarren postua egin zuen bietan.

Senior A taldea ere podiumean izan zen. Pilotak eta borrekin egindako lanak bigarren postua eman zien.

Jubenil B mailan, Paula Martinez zintako podiumeko maila gorenean izan zen eta lehiaketa orokorrean hirugarren mailan egon zen Jaione Martosekin batera. Martosek seigarren postua egin zuen pilota lanean.

Maitane Arroyok eta Mirian Prietok ere dominak eskuratu zituzten kadete B mailan. Prietok borrako bigarren postuan amaitu zuen lehiaketa eta Arroyok hirugarren, uztai lanean. Sailkapen orokorrean bigarren izan ziren.

Maila honetako taldeek ez zuten egun ona izan. Tresnen erotikoak medio, LOKE-Oriarte taldeak zazpigarren postua eskuratu zuen eta LOKE-Santa Teresak hamargarrena.

Eskolartekoan ere ederki

Bestalde, maiatzaren 11an, Tolosako Usabal kiroldegian lehiatu zen eskolarteko txapelketa. LOKEko gaztetxoek ederki egin zioten aurre erronkari. Harrobia indartsu datorrela erakutsi zuten.

Infantil B mailan lortu zen garaipenik esanguratsuena. Alexia Barquinek Gipuzkoako txapeldun titulua erdietsi zuen pilota lanean lehena izan eta uztaileko podiumean bigarren postua eskuratu ostean.

Dominez gain, emaitza horrek badu bestelako balioa. Barquinek maila igoera lortu baitu, hurrengo ikasturtean A mailan lehiatuko da.

Podiumean izan zen beste gimnasta Eneritz Diaz de Gereñu dugu. Bere lehen urtean txapelketa denboraldi ederra egin du gazteak. Alebin B mailatik Ara salto egin eta orain hiru domina eskuratu ditu Gipuzkoako txapelketan. Esku hutsik rgindako lanean hirugarren postua lortu zuen eta soka lanean bigarrena. Horrek sailkapen orokorreko hirugarren postua eman zion herritarrari.

Maitane Sarmiento ere alebin B mailako sokako podiumean izan zen, hirugarren postuan.

Lan ona egin zuten ere Aitana Molano infantil B mailako gimnastak eta alebin B mailako Landaberri taldeak. Biek zazpigarren postuan amaitu zuen lehiaketa.

Emaitza hauek guztiekin eta gimnastek egindako lanarekin "oso pozik" agertu da LOKEko entrenatzaile taldea. Halaber, emaitza horie esker, gimnasta guztiek Euskadiko txapelketaako sailkapena lortu dutela jakitera eman dute.

Senior, jubenil eta kadete mailako gimnastek asteburu honetan, maiatzaren 25a eta 26a, izango dute hitzordua Durangon. Eskolarteko mailako gimnastek, aldiz, ekainaren 1ean lehiatuko dira Santurtzin. LOKEko gimnastek buruan dituzte iazko emaitzak. Garazi Gomezek zilarrezkoa domina lortu zuen eta Senior A mailako taldeak brontzezkoa. Aurten ere lan ederra egitea espero dute.


Herri harresia Iruñerriko erara, bost gazte auzipetuen alde


Kadirov Txetxeniako presidentea erietxera, COVID-19a duelakoan

Errusiaren aldeko buruzagiak babestu egin du Poliziak indarkeria baliatzea konfinamendua urratzen duten herritarrak zigortzeko

Errusiako hainbat hedabidek herenegun argitaratu zutenez, Ramzan Kadirov Txetxeniako liderra ospitaleratu egin dute, koronabirusa izan dezakeelakoan. Hain zuzen, Moskuko klinika batera eraman zuten tratamendua jasotzera, gripearen antzeko sintomak izanda haren osasunak okerrera egin ostean. Oraingoz, Txetxeniako agintariek ez dute ez baieztatu eta ez gezurtatu informazioa, baina Akhmed Dudaev haren aliatuak argitu zuen COVID-19aren egoera «kontrolatzen eta beharrezko neurriak hartzen» jarraitzen duela. Hau da, jardunean segitzen duela, herrialdearen gidaritza izaten.

Polemikaz josita dago Kadirov pandemia kudeatzen ari den modua. Besteak beste, Poliziari babesa eman zion berrogeialdia betetzen ez zuen oro indarrez zigortzeko. Argon hiriko gertakariaren ondotik egin zituen adierazpenak. Han, apiril hasieran, agenteek gizon bat jipoitu zuten konfinamendua urratzeagatik, eta Txetxeniako Errepublikako liderrak azpimarratu zuen «hobe zela pertsona bat egurtzea mila lurperatzea baino». Gainera, ziurtatu zuen atxilotu egingo zituztela presidentearen ordenak betetzen ez zituzten herritarrak. Txetxeniako Errepublika izan zen Errusiako Federazioko lehen lurraldea etxeratze agindua ezartzen, apirilaren 3an, konfinamendu neurriak zorroztuz.

Horrez gain, kazetari bati mehatxu egin zion haren osasun krisiaren kudeaketa salatzeagatik. Hain zuzen, Koronabirusak hila, gaitzik txikiena izeneko erreportaje bat idatzi zuen Elena Milaxina berriemaileak. Bertan, herrialdearen egoera epidemiologikoa aztertu eta gobernuaren kudeaketa kritikatu zuen, hala nola babeserako material falta eta herritarren atxiloketa arbitrarioak. Azkar iritsi zen Kadiroven erantzuna. Artikuluan bildutako ondorioak «lelokeriatzat» jo zituen, eta FSB Errusiako zerbitzu sekretuei leporatu zien hura isildu ez izana: «Guk krimen bat egitea nahi baduzue eta kriminal bihurtzea, horrela izango da. Norbaitek erantzukizunaren pisua bere gain hartuko du, eta legearekin zigortuko dute».

Horren aurrean, Europako Batasunak Errusiako agintariei eskatu zien mehatxuak «zigortzeko eta ikertzeko». Bestalde, AI Amnesty Internationalek ere sinadura bilketa bat egin du gertakariak ikertzeko exijitzeko, eta jada 65.000 lagunek baino gehiagok egin dute bat ekinaldiarekin.

Azken datuen arabera, Txetxenian 1.000 koronabirus kasutik gora baieztatu dituzte, eta 11 pertsona hil dira gaitzaren ondorioz.

Hain zuzen, Moskuren aldeko Txetxeniako presidentea da Kadirov, Putinen aliatua. Azken hamahiru urteak daramatza agintean, eta maiz salatu dute haren izaera despotikoa. Giza eskubideak urratu izana ere leporatzen diote.

Hala, ibilbide luzea dute Errusiaren eta Txetxeniaren arteko talkek. Sobietar Batasunaren gainbeherarekin, Txetxen-Inguxen errepublika zatitu egin zen; inguxek Errusiari lotuta segitu zuten, eta Txetxeniak independentzia aldarrikatu zuen 1992an. Errusia kontrola bereganatzen saiatu zen, eta 1994az geroztik bi gerra izan dira. Gaur egun, Errusiaren menpe dago Txetxenia, nahiz eta gerrillak hedatu diren Kaukaso iparraldean.


Babestutako alokairuzko etxebizitzatan bizi direnek baldintzak betetzen dituzten aztertuko du udalak

Lehenak Lasarte plaza, Zarategi 74-84 eta Mons pasealekukoak izango dira.

Etxegintzak maizterretako bakoitzaren egoera aztertzea erabaki du, kontratua berritzeko baldintzak betetzen dituzten baloratzeko. Etxebizitza hauetan bizi diren pertsonei gutun ziurtatu bat bidaliko die, Udalaren esku alokairua berritzeko behar diren baldintzak betetzen dituzten zehazteko behar den informazioa jar dezaten. Jasotzen dutenetik, 10 lanegun izango dituzte informazioa eman edo Etxegintzak Ogasunarekin egoera kontrastatzeko baimena emateko.

Alokairuaren kontratua berrituko den zehazteko, hainbat elementu hartuko dira kontuan. Besteak beste, etxebizitza batean bizi direnen diru-sarrerak. Horretarako kontratuaren titular gisa agertzen diren pertsonen 2012ko datu fiskalak aztertu beharko dira. Gainera, jabetzan, azalera eskubidean edo usufruktuan etxebizitzarik ez izatea kontuan hartuko da, euskal legeak markatzen duen bezala. Gainera, egun duten kontratuaren ordainketak betetzen dituzten ere aztertuko da.

Udalak alokairuzko 1644 etxebizitza kudeatzen ditu. Horietatik 283, gazteentzako apartamentuak dira, 5 urte egoteko eskubidearekin; eta 44 adinduentzat dira. 437 etxebizitzatan 5 urteko epea bete ez denez, 880 kontratu aztertuko dira guztira. Lehenak Lasarte plaza, Zarategi 74-84 eta Mons pasealekukoak izango dira.

Hirigintza zinegotzi Ricardo Burutaranek adierazi du Donostiako Etxegintzaren asmoa dela babestutako etxebizitzek “egin diren helburu soziala betetzea, legeak markatzen dituen baldintzak bete eta beste motako etxebizitza eskuratzerik ez dutenek erabili ditzatela; horregatik, Udal honek lehen aldiz aztertuko ditu kasu guztiak, hauetako bakoitzean alokairuko kontratua berritu ala ez erabakitzeko”.


Plataforma: "Azkenean etorri da epaile bat"

Maria Serviniren bisita aurrerapauso handitzat jo du Argentinako kereila bultzatzen ari den plataformak. "Azkenean etorri da epaile bat", aderazi du Josu Ibargutxi bozeramaileak. Epailea lanera etorri dela nabarmendu du kazetarien aurrean. "Normala da diskrezioz jokatzea. Herrialde batera etorri da nazioarteko justiziaren barruan, nora eta laguntza handirik emateko gogorik ez daukan herrialde batera".

Marcelo Usabiaga Lau Haizetara Gogoan koordinakundeko ordezkariak esan du "ilusio eta itxaropen gehiegi" sortzen ari direla kereilak ekar ditzakeen ondorioekin. "Kontuz" ari da koordinakundea Servini epailearen ikerketa begiratzen. "Izan ere, une honetan frustrazio handi batek kontrako eragina izan dezake". Koordinakundeko ordezkariak adierazi du "oinak lurrean" dituztela. "Erakunde judizialetan ezin dugu konfiantza gehiegi izan, atzo arte ez baitute ezer egin", gaineratu du. "Ulertzen dugu honek guztiak hainbat eskaera argitara emateko eta indar mediatikoa izateko balio dezaketela. Baina demokraziako berrogei urteren ostean, krimenak jasan zituzten gehienak hiltzen ari dira". Usabiagaren iritziz, biktimekin lan egin behar da, "arazoa kalera atera" eta egungo perspektibatik landu. "Espainiako epaitegiak dira delituak epaitu beharko lituzketenak".


Bizilagun urrunak

Sari berria jarri du abian Etxepare Institutuak: euskaratik beste hizkuntza batera egindako itzulpenei eskainitakoa. Lehenengo emanaldian Isaac Xubin galiziarrak jaso du saria, Sarrionandiaren Tempo de exilio liburuarengatik. Hala ere, hori ez da Xubinek euskaratik galizierara itzultzen duen lehen liburua. Hizkuntza gutxituekin eta bereziki euskararekin maitemindutako itzultzaile eta poeta honi esker, Bilbao— New York—Bilbao eta Pasaia Blues iritsi dira galiziarren eskuetara.

Bereziki pozten nau Xubinek jasotako sari honek: bere euskara ikasteko egindako ahalegina zoriontzekoa iruditzen zait, hala nola orduz geroztik egindako lana, askotan kafe bat bera ere ordainduko ez ziona. Baina batez ere pozten naiz itzul zitezkeen hizkuntzen artean, hurbil eta aldi berean nahiko ezezagun dugun batek izan duelako ikusgarritasuna. Izan ere, katalanak eta galizierak euskararen patu bera sufritzen dute; hots, Madriletik pasa behar izatearena beste hizkuntzetara iritsi ahal izateko. Nahiz eta hirurak literatura aberats eta emankorrak izan, eta pertsona gutxi batzuek haien arteko harremana estutzeko esfortzu handia egiten duten arren, ez dira asko geurera iristen diren tituluak, hala nola geuretik haienera bidaia egiten dutenak.

Egia da hizkuntza gutxituen itzulpenak zailak eta garestiak direla, urriak baitira itzulpen zuzena egiteko gai diren profesionalak; urriak bokazio hori bultzatu duten instituzioak ere. Izan ere, orain dela bi urte EHUko Letren Fakultateko katalaneko irakasle-irakurleak bere kontratua amaitu eta ordaintzen zion Llull institutuak postua ezabatzen zuela ikusi zuen. Galizierakoak jarraitzen du, baina betiere irakurle modura, aldakor eta prekario. Ez dago EHUren hizkuntza horietarako berezko irakaslerik, ezta hizkuntza horien arteko itzulpen bereziak sustatzeko bekarik ere, ezta gobernuen arteko argitalpenerako proiektu berezirik ere. Ez al da garaia lotura zehatz hori indartzeko? Opa dezagun Xubini emandako saria horren aurrekari izatea.


Egunak Olaizolarentzat

Zaintiratua du ezker izterrean, eta Asegarcek astelehenean jarri dio partida, sendatzeko denbora izan dezan

Heldu den astelehenean pagotxa du pilotazaleak Tolosan. Sarrera ordaindu, eta txapelketako bi partida ikusi hala izango ditu. Ekaitz Saralegi eta Iker Arretxeren artekoa astelehenez joka zitekeela aurretik ere pentsa zitekeen, ustekabekoa izan da, baina, Joseba Ezkurdiak eta Aimar Olaizolak ere Tolosan neurtzea dituztela indarrak. Goizuetako pilotariak zaintiratua du ezkerreko izterrean, eta Asegarcek arautegiak ematen duen epea ahalik eta gehien luzatu du sendatzeko denbora gehiago izan dezan.

Enpresen Ligak asko atzeratu zen atzo asteburuko partidak non eta noiz jokatuko diren zehazten. Goizerako erabakita egoten den tramitea arratsalde erdira arte luzatu zen. Ezkurdiak, esaterako, eguerdian ez zekien noiz jokatuko zuen. Olaizola medikuarenean izan zen, eta zaintiratua diagnostikatu zion, baina logikak dio garaiz sendatu beharko zukeela. «Herren» jarraitzen zuen atzo, eta ez dio eperik jarri nahi bere buruari. Azalpena erraza da, atzerapenik ezin eska dezakeenez, epea ahalik eta gehien luzatu nahi izan du, eta tarte horretan egunero joan beharko du Gasteizera, fisioterapeutaren kontsultara. «Hala denbora gehiago dut, baina igandean edo astelehenean jokatu ez dago alde handirik».

Iragan astean Irujo izan zen antzeko erabaki bat eskatu zuena, partida ahalik eta gehien atzeratzea, baina egoera desberdina da. Hasteko, ez da atzerapena, arautegiak garbi dioelako asteburuan jokatu behar direla partidak, eta astelehena asteburuaren barnean sartzen dute. Irujok, gainera, ostegunez egin zuen bere eskaera, enpresek eguna mugitzeko astirik ez zutenean. Hori bai, partida astelehenean jarri izana salbuespenezko neurria da, ez delako batere ohikoa txapelketako bi partida egun berean jokatzea, are gutxiago telebistarentzat egokia ez den egun eta ordu batean.

Sestaon ere jaialdi bat zen jokatzekoa, ostiralean, baina azkenean bertan behera gelditu da. Larunbateko partida Gasteizen jokatuko da, Arabako Federazioak enpresekin sinaturiko akordioaren barnean. Azkenik Bengoetxeak eta Idoatek Eibarren jokatuko dute, igandean. Kantxek 30 euro balioko dute bi partidetan, Tolosan, agian, 35, baina enpresek gaur zehaztuko dituzte prezioak. Presaka ibiltzearen ajeak dira.


Ezker Anitza koalizioko Mikel Aranak dimisioa eman du

Ezker Anitza koalizioko Mikel Aranak (Ordizia, 1973), koordinatzaile kargua utzi berria du, legebiltzarreko hauteskundeetan izandako “emaitza txarren” ondorioz. Ezker Anitzako Lehendakarigaia zen ordiziarra, eta ez du legebiltzarkiderik lortu bere koalizioak. Emaitzek “beste irtenbiderik ez” diotela uzten esan du ordiziarrak, eta gauzak gaizki doazenean erabakiak hartu behar direla. Ezker Anitzaren proiektuak “etorkizuna” izango duela ere gaineratu du, eta aldedikideen esku uzten duela hemendik aurrerako lana.

Lehen balorazioen arabera, datozen hauteskundeei begira “indar metaketa egitea” ezinbestekoa dela esan du Aranak: “Argi geratu da ezin garela bakoitza bere aldetik joan eta metaketa horrek biderkatze efektua duela. bide horretatik jo behar da”.

Kanpainan zehar “zintzotasunez” jokatu dutela ere azpimarratu du Aranak, eta “politika egiteko beste modu bat” defendatu dutela, eta emaitza txarrak izangatik ere egindako lanarekin ez dela damutzen gaineratu du. Dimisioa aurkeztuta, “lanbiden izena ematera” joango dela esan du.


Telleriko azken ogi labekadak

Eguneroko baserriko ogia egiten eta saltzen 37 urte igarota, urtarrilaren 20-25 aldera itxiko dute Ormaiztegiko Sagaspe okindegia Inazio Zaldua (Sagaspe, Zumarraga, 1950) eta Isabel Agirrebengoa (Urteaga, Mutiloa, 1951) senar-emazteek. Jubilatzera doaz, eta Telleri auzoko pabiloiak ere aurki botako dituzte. Tradiziozko okintzaren erreferente eta aitzindari bat desagertuko da hiru aste barru, erosita dauzkaten irin zakuak hustearekin batera.

Sagaspe okindegia, Ormaiztegiko Tellerian./Aimar Maiz

Juan eta Inazio Zaldua anaiek zabaldu zuten Sagaspe, jaiotetxeari ohore eginez, 1981eko apirilaren 16an. Iturginak ziren lanbidez, baina 1979ko eraikuntzako krisiak langabeziara bidali zituen. Etxean bertan zeukaten aurrera jotzeko errezeta: ogia. Aita-amek baserrian egiten zuten, eta Zumarragako eta Beasaingo ferietan saldu. «Etxean ikusita bai, baina esperientzia handirik ez genuen. Ondo hasi ginen hala ere, eskua erraz hartu genion», dio Inazio Zalduak. Juan anaia 2007an hil zen. Beste anaia batek, Sagaspe jaiotetxean ogia egiten —eta saltzen— segitzen du.

Baserriko ogia merkatu modernoaren legera moldatzen aitzindariak izan ziren. Labeak eurek eraiki zituzten —oraingoak 1983an eginak dira—, okintzako tresna garrantzitsuena. Betiko erakoa dute, egurrez elikatua: «Masa egitea eta forma ematea baino gehiago labea ezagutzea da gakoa. Labekada denak desberdinak dira, elektrikoa ez denez tenperatura erregulatzeko. Labea zenbat egunetan dagoen piztuta, edo lau egunean piztu gabe daukazun, edo aurreko egunean erabili duzun, diferentzia handia dago».

Urteko egun guztietan ogia

Okinaren lanbideak gogor fama du. Eta ez du ukatu Zalduak. Ogia egiteko prestaketa da bat: egurra basotik berak ekartzen eta prestatzen du, «klase guztietakoa, irteten duena». Ogia egitea dator gero, gaueko lana. «02:30ean edo 03:00etan jaiki ohi naiz. Nekezena, 04:15ean. Gaueko martxa daukat nik; behin goizeko laurez geroz ez dut lorik egiten».

Inazio Zaldua eta Isabel Agirrebengoa senar-emazteak, okindegiko labean./Aimar Maiz

Urteko egun guztietan egiten dute ogia; izan aste, jai, opor ala Gabon. «37 urtean, denera bi hilabete edukiko genuen itxita. Baina toki ona da lanerako».

Azkenik, saldu egin behar. Isabel Agirrebengoa arduratzen da, 10:00ak aldera senarrari okindegian erreleboa hartuta. 19:30-20:00ak arte edukitzen dute irekita. Egunean 16 ordu zabalik.

Irin mota berarekin beti

Lehengaia, irina, Huescako Tardienta herritik ekartzen dute, hasieratik. «Beti irin berdinarekin egin dugu ogia. Ikusteko-eta jendeak ekarri izan digu, eta zakuren bat edo beste hartu ere bai. Baina atzera lehengora itzuli gara, beti irin berdina».

Inazio Zaldua, kiloko ogiekin. Bost formatako ogiak egiten dituzte, denak ore berdinarekin./Aimar Maiz

Ez diote gehigarririk botatzen: «Irina, ur beroa, berantzagia eta gatza. Besterik ez diogu ezer eransten. Gero, gainean kolore urrekara pixka bat emateko, arrautza». Bost egunean «ondo» irauten du ogiak, trapu batean bildu eta hozkailuan gordeta. Izoztu ere egin liteke; jan behar dena baino ordu eta erdi lehenago atera behar da horrelakoetan.

Tradiziozko okintzan lan askoko garaiak joan ziren. «Hasi ginenean, 25 bat urtean izugarrizko lanak egin genituen. Asko saldu zen baserriko ogia. Gure lana asko izorratu zen ogi-masa izoztua agertu zenean eta edozein tokitan labe elektriko koxkor batean egiten hasi zirenean. Orain ez dugu egiten lehenagoko laurdenik ere; gauza ere gainera halako lanerako», dio Zalduak, 68 urte betetzeko bidean.

Labea antzinako eran erabiltzen dute, dena eskuz

Labekada bat ogi prestatzeko, egurrarekin sua egin, txingarrak zabaldu, eta labea 250 bat graduraino berotzen du Zalduak. Besoa luzatu eta esku ahurra atakara zuzentzen du Inazio Zalduak tenperatura egokira noiz iritsi den jakiteko.

Ogia erretzeko, brasa guztia atera eta labea garbitzen du lehenbizi. Forma emandako orea sartu, eta ordu eta erdian erretzen du. Bi labe dituzte, 1983an eurek eginak. «Lehen-lehengo eran, zahar-zaharrean egiten dugu ogia. Adreilu errefraktarioa nola den, berotasun horrekin erretzen da ogia». Banan-banan sartu-ateratzen ditu.

Labea./A.Maiz

Ogiaz gain (bost formatakoak dituzte, ore berdinarekin), artoa eta ogi integrala ere egiten dute. Arkumeak, txerrikumeak eta oilaskoak ere «izugarri» erre dituzte, enkarguz.

Bezeria eta erosleak dituzte gogoan Agirrebengoak eta Zalduak, okindegiaren azken asteotan. «Bezeroekin oso gustura gaude: jendea asko eta oso jatorra etorri da, inguru guztitik; esku-puntan diruarekin eta okindegira barruraino gainera. Horrek asko balio du. Geuk ahalegina egin dugu ahal dugun ondoena zerbitzatzen; denekin ez genuen asmatuko, baina gustura goaz jendearekin».

Jubilatzen denerako, Gabirian daukaten Gabirizar baserrian labea eraikitzen ari da Zaldua, «etxerako astean labekada txiki bat egiteko». Ogirik ez dadila falta.

Urtarrilaren 20-25 aldera itxiko dute, behin betiko, Sagaspe okindegia./Aimar Maiz


Ertzaintzak Bilduren 39 zerrendatan topatu ditu inpugnatzeko arrazoiak

Ertzaintzak txostena igorri dio Estatuko fiskalari eta udaletarako aurkeztutako zerrendetatik 39ri iritzi die inpugnatzeko modukoak izan daitezkeela, ETBk jakin ahal izan duenez.

Ertzaintzak Bilduk maiatzaren 22ko udal-hauteskundeetarako aurkeztutako zerrenden artean 39 jo ditu inpugnatzeko modukoak eta txostena Estatuko fiskalari igorri dio, ETBk jakin ahal izan duenez. Batzar Nagusietarako zerrenden kasuan, bakarrean topatu ditu inpugnatzeko arrazoiak.

Bilduk udal-hauteskundeetarako aurkeztutako 205 zerrendak ikertu ditu Ertzaintzak. Horietatik 39tan inpugnatzekoak izan daitezkeen izenak aurkitu omen ditu: 17 Bizkaian eta hamaikana Araban eta Gipuzkoan.

Batzar Nagusietarako hautagaitzei dagokienez, legez kanpoko alderdiekin edo ustezko legez kanpoko ekintzekin zerikusia izan dezaketen pertsonak aurkitu ditu Ertzaintzak: Gipuzkoako batzar nagusietarako zerrendan, Oiartzungo barrutian, hain zuzen ere.

Zerrenda independenteak aurkeztu dituzten herrietan ere azterketa egin du Ertzaintzak: 113 zerrendetatik 27ri buruzko informazioa eman dio Fiskaltzari kutsatuak egon daitezkeelakoan (10 Gipuzkoan, 9 Bizkaian eta 8 Araban).

Zerrendak gaur bertan argitaratu dira Estatuko Aldizkari Ofizialean, eta Fiskaltzak eta Estatuko Abokatuak bihar eta etzi artean inpugnatuko dituzte.


Argiaren alaba: (Haur eta gazte) Euskadi Literatura 2015. Zorionak Yolanda!

Azaroak 19an jasoko du Usurbilgo Sutegi Udal Liburutegiko langun handia den Yolanda Arrieta Malaxetxebarriak 2015eko (Haur eta Gazte) Euskadi Literatura Saria bere Argiaren alaba liburuarengatik. Haur eta Gazte parentesi artean jartzen ditugu, Gazte-helduentzako oso liburu aproposa delako.

Bertan, ikerketa lan handi baten ondoren, Yolandak Bizenta Mogel Elgezabal (1782-1854) aurkezten digu, euskal idazle eta itzultzailea, XIX.mendeko emakume argi eta aurrerakoia.

Biografia honen berri emateko, idazleak izeba-iloba pertsonaiak sortu eta Bizentari buruzko ikerketa lanetan jarriko ditu; horrela, arakatze lana Bizentaren bizitzako pasarteekin eta bere kontestu historikoarekin tartekatzen du. Liburu, eta emakume (Bizenta, alegia), biziki interesgarriak!

Sari honen harira, Sutegi Udal Liburutegian omenalditxoa egin nahi izan diogu Yolandari, eta gurean ditugun bere lan guztiak erakusgai jarri ditugu. Ikus hemen, edo hobeto, Liburutegian bertan. Ea beheko argazkitxoek tentatzen zaituzten eta erakusketa bertatik bertara ikustera gerturatzen zaren!


Sekreturik gabeko Suitza

Berna 2018an hasiko da bankuetako bezeroen informazioa trukatzen OCDEko 38 kideekin. Hala ere, Falcianiren antzeko kasuetan ez du lagunduko, datuak «lapurtuak» direlako.

Sinonimo izateari utziko diote banku sekretuak eta Suitzak aurrerantzean. Eta ez da izango —erreferendumaren herrialdean— herritarrek hala bozkatu dutelako, baizik eta atzerriko presioek horretara bultzatu dutelako. Bereziki Ameriketako Estatu Batuetako Justiziak Suitzako bankuei jarritako isunek bultzatu dute sektorea gardentasunerantz. Berez, 2018an hasiko da herrialdea bankuetako atzerriko bezeroen informazioa automatikoki partekatzen OCDE Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Erakundeko 38 estatu kideekin; baina, aurten hasiko da pausoak ematen banku sekretua atzean uzteko.

Helvetiako herrialdeak 266 banku dauzka, eta atzerrian dauden munduko fortunen %25 kudeatzen ditu; negozio horren liderra da, ASB Suitzako Bankarien Elkartearen arabera. Bankuen sektoreak herrialdeko barne produktu gordinaren (BPG) %9,3ko pisua dauka —Andorran baino gutxiago, %21 baita han—, eta 167.000 lanpostu zuzen sortzen ditu. Guztira, 6,1 bilioi euro dauzka bere bankuetako kontuetan, eta erdiak atzerritik iritsitakoak dira, batez ere AEBetatik.

Washingtonek jarri du Berna paradisu fiskalen taldetik ateratzeko bidean, nahiz eta hark ez daukan sinatuta informazio truke automatikorako nazioarteko AEoI ituna. NDFren arabera, 52 paradisu fiskal daude munduan; 82, TJN Zerga Justiziarako Sarearen arabera. Bi-biek hartzen dituzte paradisutzat bai Suitza eta bai Andorra. Bada, AEBek apurka-apurka hautsi egin du Suitzako banku sekretua, azkenean, bertan behera geratu den arte.

Atzerriko presioa

2008ko finantza krisiak zerikusi handia izan du Suitzak sekretua kentzeko hartutako erabakian. 1934tik izan ditu ezkutuan gordeta bankuetako bezeroen datuak, baina Lehman Brothersen kiebraren osteko krisiak hustu egin zituen ogasunetako kutxak, eta herrialde garatu asko diru bila hasi ziren han-hemen: zerga iruzurgileak paradisu fiskaletan jazartzeari ekin zieten. AEBetako Justizia Departamentuak 2008an auzibidea hasi zuen UBS banku suitzarraren kontra; eta herrialdean jarduteko lizentzia ezabatzeko mehatxua egin zion, zerga iruzurgile estatubatuarren datuak ematen ez bazizkion.

Suitzak, azkenean, Washingtoni 4.450 bezero estatubatuarren datuak helarazi zizkion, 2009an. Hortxe hasi zen banku sekretuaren amaiera: UBSk 745 milioi euroko isuna pagatu zuen. 2014an, berriz, 100 bankuk«erabateko lankidetza» agindu zieten AEBei, eta Credit Suisse bankuak 573 milioi euroko isuna ordaindu zuen. AEBetako merkatuari uko egitea onartu ezinezko arriskua izan da Alpeetako herrialdearentzat, batez ere jakinda atzerriko fortuna gehienak bertatik datozkiola.

Urtez urte, etengabeak izan dira Suitzako bankuak diru zuritzearekin, lapurtutako datuekin eta zerga iruzurgileekin lotu dituzten eskandaluak eta ikerketa judizialak, eta ez bakarrik AEBetan abiatukoak. G20koek eta OCDEk iruzur fiskalaren kontra onartutako neurriek ere zaildu egin diote Suitzari orain arteko negozioari eustea.

Salbuespen polemikoa

2018tik aurrera informazio trukea automatikoa izango da beste herrialdeetako ogasunekin, baina badago salbuespen bat: Suitza ez da lankidetzan arituko datuak bankuari lapurtutakoak direnean. Falciani kasua izan daiteke horren adibide: Herve Falcani HSBC bankuko ingeniari informatikoa zen, 2006an, eta bankuko milaka bezeroren fitxategiak bereganatu zituen. Agerian laga zituen dozenaka herrialdetan egindako iruzur fiskalaren dirutzak eta frogak. Bernak hura atxilotzeko auzibidea hasi zuen. Eta, aurrerantzean ere, horrela egingo du antzeko kasuekin.

Hain justu, 2015eko udan gogortu zuten bankuko datuak lapurtzen dituztenak zigortzeko legea, kartzelaldia hiru urtetik bostera luzatuta. Zigorra, berez, «informazioa salduta onura ekonomikoa lortzen duenarentzat» da; baina polemika handia ekarri zuen herrialdean, besteak beste, ikerketa kazetariak ere zigortzea aurreikusten duelako.


EAJ-PSE ereduaren aurrean 'seriotasuna eta fidagarritasuna' eskaini ditu Martinezek

Elkarrekin Podemosek kanpainari hasiera eman dio Gasteizen. Podemos Euskadiko idazkari nagusiaren hitzetan, sozialistak eta jeltzaleak "dirua egiteaz" arduratzen dira.

Elkarrekin Podemosek Eusko Legebiltzarrean azaldu duen "seriotasuna, onura eta fidagarritasuna" eta EAJ-PSEren eredua kontrajarri ditu Lander Martinez Podemos Euskadiko idazkari nagusiak. Martinezen ahotan, sozialistak eta jeltzaleak "dirua egiteaz" arduratzen dira, baina herritarren premiak alde batera utzita.

Udal, foru eta Europako hauteskundeetarako kanpainari hasiera Gasteizen eman dio Martinezek. Isabel Salud Ezker Anitza-IUko koordinatzaileak, Fernando Lopez eta Ana Viñals Gasteiz eta Bilboko alkategaiek, hurrenez hurren, eta Arantxa Abecia eta Eneritz Madariaga Araba eta Bizkaiko aldundietarako hautagaiek Martinez lagundu dute.

Podemosek, Ezker Anitzak eta Equo Berdeek elkarrekin egiten duten hirugarren kanpaina dela gogorarazi du Martinezek. Proiektu politikoa eta erakundeetan presentzia sendotzeko "beste pauso bat" dela azpimarratu du koalizio moreko buruzagiak.

Nabarmendu duenez, azken hiru urteetan Legebiltzarrean "seriotasuna eta fidagarritasuna" azaldu dute pertsonen eguneroko arazoak konpontzeko eta premiazko beharrizanak asetzeko orduan. Martinezen esanetan, proiektu "koherentea" dela demostratu dute.

Helburua herri "gazte, feminista, ekologista" eraikitzea da, "inor atzean ez uzteko, eta pertsona guztiek eskubide eta aukera berdinak izatea, han edo hemen jaio eta han ala hemen bizi", adierazi du.


Getxok jazz jaialdien denboraldia abiatuko du

Andrea Motis, Julian Lage, Kenny Barron, Madeleine Peyroux eta Paquito D'Rivera izango dira aurten Mixukebarrin egingo diren ordainpeko kontzertuen protagonistak.

Getxoko nazioarteko jazz jaialdiak jazz denboraldia abian jarriko du uztailaren 3tik 7ra, 43. ekitaldian. Ordainpeko kontzertuetan, Andrea Motis, Julian Lage, Kenny Barron, Madeleine Peyroux eta Paquito D’Rivera arituko dira.

Aurten Muxikebarri kultura espazio berrian izango dira saio nagusiak, eta Andrea Motis tronpetista, saxofonista, kantari eta konposatzaile katalan gazteak emango die hasiera. Bigarren jardunaldian, beste musikari gazte bat jardungo da agertoki nagusian, Julian Lage gitarrista kaliforniarra.

Jaialdiaren erdialdean, antolatzaileek iragarri dutenez, jazz munduan erreferentzia bihurtutako pianista arituko da Getxon, Kenny Barron eskarmentu handiko estatubatuarra.

Uztailaren 6an, bestalde, Madeleine Peyrouxen txanda izango da; musikari hau gaur egungo kantaririk arrakastatsuenetarikoa da, jazza bestelako genero klasikoekin uztartzeko gai, betiere folk, pop edo funkari lotutako iturri garaikideagoetatik edaten duten kanta gogoangarrietan.

Azken egunean, uztailak 7, Paquito D’Riverak joko du Getxon, jazz latindarreko maisu handia eta Irakere talde mitikoaren sortzaileetariko bat.


Iturbek eztabaida politikoa baztertzea eskatu du, kalte egiten duelako

Kutxako presidenteak eztabaida politikoa alboratzeko deia egin du, “erakundeari kalte besterik ez diolako egiten, eta, ondorioz, gipuzkoarrei”.

Xabier Iturbe Kutxako presidenteak Kutxako Ohiko Batzarrean, eztabaida politikoa alboratzeko deia egin du, "erakundeari kalte besterik egiten ez diolako, eta, ondorioz, gipuzkoarrei".

Iturbek adierazpen horiek egin dizkie batzarreko kideei, EH Bilduk eta beste sektore sozial eta sindikal batzuek duten oposizioaren harira, Kutxabanken "pribatizazioari" buruz, horren kontra daudelako.

Iturbek Kutxako kontseilari nagusiak "erakundearen etorkizunean inplikazioarekin eta zintzotasunarekin" parte hartzera gonbidatu ditu, erakundeak bidalitako ohar baten arabera.

Batzarrean, Kutxako presidenteak erakundea banku fundazioan bilakatzeko prozesuari buruzko "zehaztutako" proposamena aurkeztu du.

Urteko kontuak, onartuta

Halaber, batzarrak urteko kontuak eta 2013 urteari dagozkion Kutxen kudeaketa txostena onartu ditu, baita iazko likidazioarena ere, eta 2014rako Obra Sozialaren (17 milioi euro) jarduera orokorreko ildoak, aurreko jardueraren bikoitza.

Aurrekontu horrek "konpromiso garrantzitsuak" zaintzea ahalbidetuko du, "besteak beste, Tabakalera, eta 2013an kasu egin ezin zitzaien beste batzuk", azaldu du erakundeak. "Plan Estrategiko bat egiteaz hitz egitea ere posible egingo du 2015-2020 bitarteko Obra Sozialerako", gaineratu du.

Kutxako kontuek 37 kontseilari nagusiren aldeko botoa jaso dute, kontra 32, eta bi abstentzio izan dira.

Erakundearen Obra Sozialari dagozkien puntuek 37 kontseilariren babesa izan dute, batek errefusatu egin ditu, eta 31 abstenitu egin dira.

Izenik ez DYAko ordezkariaren lekua hartzeko

Bestalde, Kutxan ez dago izenik dimisioa eskatu zuen DYAko ordezkariaren lekua hartzeko.

Gizarte erakundeei ordezkari-leku bat dagokie Kutxaren kontseiluan. DYAkoak uko egin zion horri, Kutxan "borroka politikoak" zeudela argudiatuta. Gaurko batzarrean beste elkarteek ez dute lekukoa hartu nahi izan.

EH Bilduk hiru euskal kutxei buruzko 'akordio zabala' eskatu du

Ainhoa Beola EH Bilduko buruzagiak eta Kutxako kontseilariak EAJ, PSE-EE eta PP alderdiei euskal kutxen etorkizunari buruzko "akordio zabala"ren inguruan eztabaida bat irekitzea proposatu die, ostiral honetan, "hiru lurraldeetako errealitatea kontuan hartuta".

Beolak adierazpen horiek egin ditu Kutxaren Ohiko Batzarrean parte hartu baino lehen. Tentsio uneak izan dira Ertzaintzak EH Bilduko konpromisarioak manifestatzaileekin nahastu dituenean, eta bilera zegoen lekura sartzea galarazi die.

Koalizio abertzaleak kontzentrazio bat egin du Kutxaren egoitzaren kanpoaldean, eta, bertan, Stop Kaleratzeak Gipuzkoa, IRPH Stop Gipuzkoa eta LAB sindikatuarekin bat egin du.

Halere, konpromisario gehienek eraikinean beste sarbide batetik sartu dira. "Finantza sistema publiko bat Euskal Herrian. Ez Kutxabanken pribatizazioari" irakur zitekeen pankarta eraman dute EH Bilduko konpromisarioek, eta ohiko atetik pasatu dira.

16:00ak baino minutu batzuk lehenago, Batzarrean koalizio abertzaleko ordezkariak direnak aterantz joan dira, bileran parte hartzeko, une horretan Ertzaintzako hainbat agentek gelditu egin dituzte; liskarrak eta tentsio uneak izan dira.

Behin nahasmena konponduta, konpromisarioak Batzarrera joan dira, eta, bertan, Xabier Iturbe Kutxako presidenteari kazetariak sartzen uzteko eskatu die. Puntu hori errefusatu egin du.

Batzarra hasi baino lehen, Beolak alderdiei akordio bat lortzen saiatzeko eztabaida irekitzea proposatu die. Halaber, larunbatean Kutxabanken pribatizazioaren aurka Bilbon egingo den manifestaziora joatea animatu ditu herritarrak.


“Talentua erakartzeko edota mantentzeko giltzarriak” izango dituzte hizpide UKUEn, ostiralean

Bision Talent egitasmoaren barruan, Zeintzuk dira talentua erakartzeko edota mantentzeko giltzarriak? jardunaldia antolatu du Urola Kostako Udal Elkarteak. Enpresei zuzendutako saioa izango da, eta parte hartzaileek hiru galdera izango dituzte abiapuntu, hain zuzen:

Zure enpresa lan egiteko erakargarria dela uste al duzu?

Zein estrategia garatzen dituzte eredu diren enpresek?

Gure enpresetan talentua erakartzeko eta mantentzeko zein estrategia erabili ditzakegu?

Hala, galdera horiei erantzuteko asmoz, “nazioarteko zein eskualdeko jardunbide egokiak” ezagutu eta landuko dituzte jardunaldian, eta “atzerrira joan diren pertsona talentudunen bizipenak” ere mahaira aterako dituzte.

Ostiral honetan, ekainak 21, izango da saioa, Urola Kostako Udal Elkartearen egoitzan (Urdaneta bidea 6, Zarautz). Lau orduko iraupena izango du, 09:00etatik 13:00etara.


EAEko Auzitegi Nagusia, ikastetxe bereizleak laguntzearen aurka

Epai batean arabera, Jaurlaritzak gaizki jardun du ikasleak sexuagatik bereizten dituzten eskolak lagunduta

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak gaizki jardun zuen 2009-10eko ikasturtean, ikasleak sexuaren arabera bereizten dituen ikastetxeak diruz lagunduta. Hala ebatzi du EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak, eta aintzat hartu du EILAS sindikatuak diru laguntza horien aginduaren aurka jarritako helegitea. «Epaia auziaren muinean sartzen da, eta hori da guretzat garrantzitsuena. Ikastetxe horiek diruz laguntzea bidegabea dela esaten du», jakinarazi du EILASek, ohar bidez. Epaia kontuan hartzeko eta Espainiako Auzitegi Gorenak ildo beretik ezarritako jurisprudentzia ezartzeko eskatu die administrazioei. «Amaitu dira aitzakiak. Ez EAJren gobernu berriak, ezta UPNkoak ere, ezingo dute beste alde batera begiratu. Legea ez aplikatzea ulertezina litzateke, haiei dagokielako ziurtatzea diru publikoa egoki eta legez kudeatzen dela».

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ikasleak bereizten dituzten ikastetxeetako 132 ikasgela finantzatu zituen Eusko Jaurlaritzak 2009-10eko ikasturtean. Guztira, 9,5 milioi jarri zituen horretarako.

EILASek helegitea jarri zuen. Arrazoia, finantzaketa jaso nahi zuten itunpeko ikastetxeek publikoen irizpide berak bete behar zituztela. Horien artean zeuden ikasleak onartzeko baldintzak. Izan ere, kasu horretan argi uzten da ikastetxe publikoek ezin dituztela ikasleak bereizi. EILASek salatu zuen, gainera, ikastetxe horiek ez zutela Berdintasun Legea betetzen, irakasleen lantaldea ere ez delako mistoa. «Isabel Zelaaren sailak, ordea, ez zien gure eskari eta salaketei jaramonik egin». Orain, EAEko Auzitegi Nagusiaren epaiak arrazoia eman die.

Wertekin oso kritiko

Espainiako Auzitegi Gorenak aurretik babestu zuen neska eta mutilak bereizten dituzten eskolei ez laguntzea; zehazki, uztailean. Kantabriako eta Andaluziako bi ikastetxeren kasuei buruz mintzatu ziren epaileak. LOE Espainiako Hezkuntza Legearen aurkakotzat jo zuen eskola horien jarduna; arauak dio ikasleak ezin direla baztertu sexuagatik, arrazagatik, erlijioagatik eta horrelako irizpideengatik.

Epaiak, ordea, ez du ondorio praktikorik izango. Izan ere, Espainiako Gobernuak iragarria du hezkuntza legean egin asmo dituen erreformekin bermatu egingo duela ikastetxe horiek laguntzak jasotzea. Legeak argi utziko du ikastetxe horiek ez direla baztertzaileak. Jose Ignacio Wert Espainiako Hezkuntza ministroaren arabera, ikastetxe horiei ezin zaie kendu itunpekoak izateko aukera.

EILASen esanetan, ordea, «maila etiko eskasa» du Wertek. «Auzitegi Gorenaren sententzia onartu beharrean, joko arauak aldatu nahi ditu». Horren aurrean, Euskal Herrian araudi propio bat izateko beharra berretsi du sindikatuak. «Ministroak egin nahi duen lege iruzur hau ezin da gauzatu».

Egun Hego Euskal Herrian, neskak eta mutilak bereizten dituzten bederatzi ikastetxe daude: lau Nafarroan, hiru Bizkaian eta bi Gipuzkoan. Guztien artean, lau mila ikasle inguru dituzte.


Australia Brasili gailendu zaio atsedenaldiaren ostean (3-2)

Bi golez joan galtzen joan eta gero, australiarrak markagailua iraultzeko gai izan dira.

Australiak Frantziako Munduko Txapelketako lehen garaipena lortu du ostegun honetan (3-2) Brasilen aurka, bigarren zatian markagailua irauli eta gero.

Brasildarrek C multzoko lider gisa ekin diote lehiari, lehen jardunaldian Jamaikari irabazi ondoren. 0-2 jarri dira agintzen markagailuan, baina ez dira abantailari eusteko gai izan.

Neurketa guztiz alde jarri zaio Hego Amerikako taldeari ordu erdia bete denean. Lehendabizi Martak penaltiz, eta, Cristianek, ondoren, oso bideratuta utzi dute partida.

Australiak, bere aldetik, porrotarekin ekin zion txapelketari Italiaren aurka, baina atsedenaldira heldu orduko Caitlin Foordek sartu duen golak biziberritu egin ditu ozeaniarren animoak, lehen zatian zehar gutxiago izan eta gero.

Aldageletatik bueltan, Brasilek izan du jokoaren ekimena, baina atzealdean hutsak egiten hasi da. Hala, Logarzok urrutitik egindako jaurtiketa batek ustekabean harrapatu du Barbara atezain brasildarra, eta markagailua orekatu du ordubetea bete denean.

Horren aurrean, hegoamerikarrek golaren bila jardun dute buru-belarri; haatik, Australia izan da aurretik jartzen asmatu duena, zortez beteriko jokaldi batean.

Izan ere, Emily Van Egmondek zelai erditik egindako erdiraketa bat bere ate barrura bidali du buruarekin Monica brasildarren kapitainak.

Epaileak hasiera batean baliogabetu egin du gola, baina, VARa erabili ondoren, balekoa zela erabaki du.

Fitxa teknikoa:

3 - Australia: Lydia Williams, Ellie Carpenter, Alanna Kennedy, Steph Catley, Kellond-Knight, Tameka Yallop, Emily Van Egmond, Logarzo, Gielnik (Hayley Raso, 75. min), Sam Kerr eta Caitlin Foord (Roestbakken, 95. min).

2 - Brasil: Barbara, Leticia Santos, Kathellen, Monica, Tamires, Debinha, Formiga (Luana, 46. min), Thaisa, Andressa, Cristiane (Beatriz, 75. min) eta Marta (Ludmila, 46. min).

Golak: 0-1, 27. min: Marta, penaltiz. 0-2, 38. min: Cristiane. 1-2, 45. min: Caitlin Foord. 2-2, 58. min: Logarzo. 3-2, 70. min: Monica, bere atean.

Epailea: Esther Staubli (SUI). Txartel horiak: Formiga, Andressa eta Luana (Brasil).


Yoko Onok gastronomiaren arteaz gozatu zuen, Arzaken afalduta

Guggenheim Museoan egingo dioten erakusketaren promozioa aprobetxatuz Donostiako Arzak jatetxean geldialdia egin zuen nazioarteko artista ezagunak.

Yoko Onok Donostiako Arzak jatetxean indarrak berritu zituen atzo, gaur Bilboko Guggenheim Museoan egingo dituen performance-en aurretik. Asteartean iritsi zen Euskal Herrira ostiralean Bilboko museoan estreinatuko duten erakusketa promozionatzeko.

Bilbon egingo duen emanaldia baino lehen, sarrerak agortuta daude, Donostiara joan zen eta Juan Mari Arzaken jatetxeko jakiez gozatzeko aukera izan zuen.

Eitb.com-i sukaldariak adierazi dionez, afari laburra, barazki batzuk hartzen zituena, izan zen. Besteak beste, kabrarroka pastela kataifiarekin, perretxikoa fruitu lehorrekin eta zitrikoekin, azenario gilda eta ssam-janga, eta barazki antolaketa duen denboraldiko parterrea probatu zituen.

Yoko Onok daztatutako menua:

- Kabrarroka pastela kataifiarekin

- Babarrunak azeitunarekin eta sagarrarekin

- Azenario gilda eta ssam-janga

- Perretxikoa fruitu lehorrekin eta zitrikoekin

- Txorizoa tonikarekin

- Arraultza azal erdi kurruskatsuarekin eta 'esne hosto' eta mamituek lagundutako baobaba

- Sasoiko parterrea, barazki konposizio batek lagunduta

- Oihal begetaleko abelgorri okela (haragi errea kuskusak eta karamelu bihurtutako barazki kristalek lagunduta)

Yoko Ono lagun batekin joan zen jatetxera eta ura eta infusioak edan zituen.

Arzakek esandakoaren arabera Yoko Ono oso 'apala eta adeitsua' izan zen eta 'arreta handia jarri zion menuari'.

Afaltu bezain laster joan egin zen artista ezaguna eta dirudienez bere gustukoa izan zen 'goiz joan zen eta ikusi genuenaren arabera oso pozik', azaldu du sukaldariak. Azkenik, afarian zehar interes handia jarri zuen Donostian eta bere gastronomian.


Mozarten fantasiazko munduan barrena

Alfonso Romerok eta Jaime Martinek 'Txirula magikoa' operaren alderik «gizatiarrena» aurkeztuko dute

Musika klasikoaren historian gehien interpretatu den opera da Wolfgang Amadeus Mozarten Txirula magikoa. Donostiako Musika Hamabostaldian ere hainbatetan izan da; azkeneko aldiz, 1995ean. Errito masonikoen omenez idatzitako obra alai eta fantastikoa dela nabarmendu du Patrick Alfaya Hamabostaldiko zuzendariak: «30eko hamarkadako Europa gogorarazten duen obra da Mozartena. Adin guztietako entzuleek erraz jarraituko duten pieza da». Donostiako Kursaal auditoriumean eskainiko dute larunbatean eta datorren astelehenean, 19:00etan.

Alfonso Romero eszena zuzendariak eta Jaime Martin musika zuzendariak obraren alderik «gizatiarrena» landu dute, fantasiazko istorioa errealitateko gertaera batekin lotuz. Romeroren esanetan, gehitutako atal horrek gaurkotasuna emango dio piezari: «Mitologiatik eta fantasiazko ipuinetatik edaten duen kontaketa da, baina ez dago loturarik eszenen artean. Horregatik, bi agertoki sortu ditugu: bata, fantasia, eta bestea, errealitatea». Errealitatea gerran zauritutako hegazkinlari batek irudikatuko du, istripu baten ondorioz gorputza kiskalita duena. «Gaixo horren irudimenak ez du mugarik izango; zorigaiztoaren aurrean gizakiok aurrera egiteko dugun gaitasun gizatiarra islatuko du».

Martinen esanetan, ametsa da opera zuzentzea: «Txirularia izanik, ohorea da Mozarten obra zuzentzea. Edertasunez eta ezustekoz betetako emanaldia da».

Opera proiektua Madrilgo San Lorenzo eta El Escorialeko jaialdiekin egindako elkarkidetzaren emaitza da. EOS eta Easo abesbatzak parte hartuko dute. Kenneth Tarver (Tamino) tenorrak lehen aldiz abestuko du Donostian, eta proiektuaren «handitasuna eta giro aparta» azpimarratu ditu: «Elkarren falta sentituko dugu». Harekin egongo da Marife Nogales (Papagena) soprano donostiarra eta Jeanette Vecchione (Gaueko erregina), Auxiliadora Toledano (Pamina), Leigh Melrose (Papageno), Dimitri Ivastxenko (Sarastro) eta Francisco Vas (Monostatos) bakarlariak ere.


Ertzaintzak 120.000 pertsona inguru identifikatu ditu alarma egoera ezarri zenetik

26.000tik gora salaketa jarri ditu Ertzaintzak alarma egoera ezarri zenetik. Udaltzaingoak taberna bat itxi du Iruñean, hiru salaketa jaso ondoren bezeroak barruan zerbitzatzeagatik eta terraza baimenik gabe jartzeagatik.

Bi hilabete pasatu dira Hego Euskal Herrian alarma egoera hasi zenetik, eta denbora horretan Ertzaintzak 120.000 pertsona inguru identifikatu ditu. Europa Press albiste agentziak ostegunera arteko datuak bildu ditu, eta, zehazki, 119.818 pertsona identifikatu dituzte. 26.092 salaketa jarri ditu Ertzaintzak, 419 pertsona atxilotu ditu eta 171.452 ibilgailu geratu ditu.

Maiatzean Bizkaian izan da atxiloketa gehien, 279. Gipuzkoan 83 izan dira, eta Araban, 57. Ertzaintzak egin ditu 314 atxiloketa, eta udaltzainek 105.

Alarma egoera ezarri zuen dekretuari desobeditzeagatik 5.412 prozesu abiatu dituzte. Horietatik 5.007 bideratuta edo jakinarazita daude. 198 helegite aurkeztu dira, eta 747 isun dagoeneko ordainduta daude.

Iruñeko Udaltzaingoak jakinarazi du atzo taberna bat itxi zutela, astelehenean tabernak irekitzeko baimena indarrean jarri zenetik hiru salaketa jaso baitzituzten. Taberna horrek bezeroei taberna barruan zerbitzatzeagatik eta terraza baimenik gabe jartzeagatik jaso ditu hiru salaketak, eta, azkenekoaren ondoren, zigilatu egin dute udaltzainek.


Javi Zaballa izango da CD Laudioren presidente berria

Zazpi botoko aldea atera dio Carlos Larroryren hautagaitzari. 75 bazkidek bozkatu dute guztira. Gauzak hala, Zaballa arduratuko da kluba zuzentzeaz datozen lau urteetan.

Javi Zaballaren hautagaitzak irabazi ditu CD Laudioko hauteskundeak. 75 bazkidek eman dute botoa, eta 41 lerrokatu dira Zaballaren alde, beste 34k, aldiz, Carlos Larroryren hautagaitzaren alde.

Gauzak hala, Zaballak hartuko du klubaren zuzendaritza hurrengo lau urteetan. Ez da kargu hori betetzen duen lehen aldia izango, 2003tik 2006ra bitartean bera izan baitzen klubeko presidentea.

Hauek dira bere hautagaitzan osatzen duten pertsonak:

F. Javier Zaballa Larrañaga

Jone Josebe Muñoz Hernández

Jesús María Pérez González

Miguel Ángel Yuste Alonso

César Augusto Martínez González

Ángel Mª Hernáez Dorronsoro

Iñaki Fernández Bernaldo

Ibon Goikoetxea Pérez

Bruno Mª Isusi Antón

Azken asteak oso biziak izan dira futbol klubaren barruan. Carlos Larroryk kluba zuzentzeko proposamena plazaratu zuen. Zaballak, ordea, Laudio Gorritazuri talde berria aurkeztu zuen. Azkenean, hauteskundeak egin dituzte CD Laudioren etorkizuna ebazteko.

Larroryk, bere aldetik, gutuna plazaratu du Zaballa zoriontzeko.


San Juan bezperako sua eta udako koloniak bertan behera utzi dituzte Berangon

Apurka-apurka, eskualdeko udalak bertan behera uzten dabiltza udako ohiko programazioa, koronabirusera egokitutako bizimoduak luze iraungo duela garbi geratu ahala. Gaur, Berangoko Kultur Etxeak iragarri du ez duela egingo San Juan bezperako ohiko jaialdia, osasuna babesteko. Udako koloniarik ere ez da izango.

Berangoko Udalaren Kultur Arloak apiril amaieran zabaldu zuen aurtengo udalekuetan izena emateko epea, baina ohartaraziz ezin zuela segurutzat eman egingo ote ziren ere. Azkenik, bertan behera geratu dira, "COVID-19 gaixotasunaren zabalkundea geldiarazteko eta osasun-arloko agintariek eman dituzten gomendioei jarraituz", Santa Ana Kultur Etxeak ohar labur baten bidez jakinarazi duenez.

San Juan bezperako surik ere ez da egingo. Hain zuzen ere, azken urteetan oso jai jendetsua suertatu da Lantzarteko zelaian egindakoa.


Etxegaraik irakurri duen adierazpena

Jean Rene Etxegarai Euskal Elkargoko lehendakariak Baionako agerraldi instituzionalean egindako adierazpena (2017-04-08)

Ongi etorri, deneri.

Europako eta gainerako nazioarteko komunitateak hemen iragaten denaz ardura dauka. “Europako azken gatazka armatua da eta ordu da buka dadin”, hitz hauekin mintzatu zen Jonathan Powell 2011ko urrian Aieteko nazioarteko konferentzia irekitzerakoan.

Geroztik, 5 urte baino gehiago igaro dira. Asko gaude une honen zain geundenak. Aieteko adierazpenaren bost puntuetan, denok gogoan daukagu ETAren su-eten adierazpenaren ondoren —Aieteko adierazpenaren ondotik berehala etorri zena— bake prozesuan sartzen zela ETAren armategiaren desegitearen abiatzea ere. Gizarteko alde guztiak momentu historiko honen partaide dira. Agurtu nahi ditut laster hitz egingo duten guztiak: agintari zibilak, erlijiosoak. Tokian toki eta nazional mailan, bakoitza bere rolean parte hartu duten guztiak. Eta beharrezko izan zaigu gizarte zibila ere; hain zen blokatzea handia bost urteko itxoite eta itxaropenaren ondoren, bake iraunkor batera iristeko gure herrian eta Europako mendebaldeko azken gatazka armatu honi amaiera emateko.


Helduen euskalduntzea aintzat hartzeko eskatu die AEK-k erakunde publikoei

Aurreko ikasturtearekin alderatuta, euskaltegi pribatuen finantzaketa %4,9 murriztuko duela iragarri du Jaurlaritzak

AEK-k egindako inkesta baten arabera, Euskal Herri osoko biztanleriaren ia erdia noizbait ibili da euskara ikasten, eta lanik gabe daudenen %35ek euskara ikasi nahi dute luze gabe. Ondorioz, euskal herritarrek «euskaraz bizitzeko nahia» dutela uste du AEK-ko koordinatzaile nagusiak, Mertxe Mugikak. Hark azaldu duenez, gizartearen euskalduntze gurari horren alde lan egiten jarraitzeko prest daude euskaltegietan, baina, aldi berean, erakunde eta administrazioei «beraiena egiteko» eskatu die. Herritarren «nahiak eta beharrak» entzuteko, eta euskara zein helduen euskalduntzea aintzat hartzea galdegin die Mugikak.

Bada, atzo goizean, AEK-k hastear den ikasturtearen matrikulazio kanpainia aurkezten zuen bitartean, Jaurlaritzak euskaltegi pribatuei emandako dirulaguntzak %4,9 murriztea adostu zuen: joan den urtean 20,7 milioi euroko laguntza jaso zuten, eta 2012-13ko ikasturtean laguntzak 19,7 milioirenak izango dira. Gainera, ikastaro mota gehienei eragingo diete murrizketek. Izan ere, ohiko eskoletarako 600.000 euro gutxiago jasoko dituzte euskaltegi pribatu homologatuek, eta funtzionarioen ikasturte osoko euskalduntze eskolentzako aurrekontua 200.000 euro murriztuko da. Barnetegietan egiten diren egonaldiek, berriz, 690.000 diru laguntza lortu zuten 2011-12ko ikasturtean, eta aurten 620.000 euro jasoko dituzte, 70.000 gutxiago.

Nork bere kabuz ikasteko ahaleginak izango dira finantzaketa maila mantenduko duten bakarrak; iaz legez 1,1 milioi euro bideratuko ditu Gasteizko gobernuak jarduera horietarako. Hala ere, Jaurlaritzako Kultura Sailak plazaratutako oharraren arabera, diruz lagundutako ikastaro mota «guztietan», finantzaketa publikoa «jardueraren aurrekontu osoaren»%70 izango da.

«Eskaintza oparoa»

Diru laguntzen inguruko balorazioa egiteaz gain, 2012-13ko ikasturtean AEK-k izango duen ikastaro «eskaintza oparoa» aurkeztu du Mugikak. Hasteko, euskaltegiko ohiko eskolen inguruko xehetasunak eman ditu. Koordinatzaile nagusiaren esanetan, ikasleek «erraz» aurkituko dute euskara ikasteko «behar duten giroa, metodologia eta laguntza» AEK-n. Horrez gain, ikasleek maila guztietan on line ikastaroak egiteko aukera izango dutela jakinarazi du. «Nahi den leku eta orduetan ikasteko aukera ematen dugu». Halaber, Foruko barnetegian (Bizkaia) urritik ekainera ikastaroetan izena emateko parada izango dute ikasleek. Mintzapraktika taldeak ere antolatuko dituztela jakinarazi du Mugikak.

Bestalde, enpresa, administrazio eta erakundeentzako euskara normalizazio planen berri eman du. «Aholkularitzan, metodologia parte hartzailean eta etengabeko hobekuntzan oinarritzen gara hizkuntzaren erabilera areagotzeko». Horrez gain, gaztelaniatik euskarara eta euskaratik gaztelaniara «mota guztietako testuak» itzultzeko zerbitzua abiatu du AEK-k, koordinatzaile nagusiak azaldu duenez.

Hastear den ikasturterako matrikulazio kanpainiaren leloa Euskara bizia da, eta Ana Castro Barakaldoko irakaslea da haren protagonista nagusia. Castrok berak azaldu du leloaren esanahaia: «Euskararen ezagutza eguneroko bizitzarekin lotzea nahi dugu». Azkenik, 2011-12ko ikasturtean AEK-ko ikasle izandakoek Euskara bizipoz lehiaketan parte hartzeko aukera dutela gogora ekarri dute. Euskara ikastearekin lotutako bizipen bat hautatu beharko dute ikasleek, eta hori irudikatzen duen argazkia eta testua bidali beharko dute AEK-ko webgunera. Sari gisa, hiru irabazleek ez dute aurtengo matrikula ordainduko.


Etenik gabeko zapalkuntza haria

'Euskararen kate hautsiak' lana aurkeztu dute legebiltzarrean, euskaldunek jasandako jazarpenaren historia

«Zapalkuntzaren kontakizunak eramaten gaitu denboran oso atzera». Dabid Anautek, Euskararen kate hautsiak. Hizkuntza zapalkuntzaren memoria liburuaren egileak, gogorarazi du euskararen zapalkuntzak mendeetan egiten duela atzera. Horren lehen arrastoa duela bi mila urtekoa dela azaldu du, eta gaur egunera arte luzatu dela nabarmendu. «Frankismoan izan zen, beharbada, zapalkuntza ikusgarriena, baina kontakizuna lehenagotik hasten da, eta, frankismoa bukatuta ere, ez da bukatu».

Euskal Memoria fundazioak argitaratutako liburua hizpide izan zuten atzo Eusko Legebiltzarreko Kultura eta Euskara Batzordean. Anautek eta Arantxa Erasun Euskal Memoria fundazioko kideak «lan mardularen» ondorio nagusiak jakinarazi zizkieten batzordeko EAJko, EH Bilduko, PSEko eta PPko legebiltzar taldeetako ordezkariei —UPDk ez zuen parte hartu batzordean—.

Luzea izan da jazarpena, eta pertsona jakin batzuengan gertatu da, Anauten esanetan. «Ez da gertakizun abstraktua; norbaiti gertatu zaio». Hartara, «izen eta abizenak» dituen jazarpen horren lekukotzak entzun eta ikusteko parada izan dute batzordeko kideek. Euskaraz egiteagatik jasotako jipoiak, mespretxuak, mehatxuak, gutxiespena, beldurra.

Testigantza horiek biltzeko ahalegina egitea eta horiek idatziz jartzea «ezinbestekotzat» jo du Erasunek. Bilduma eta hedapen lan horrek bi helburu nagusi dituela zehaztu du: alde batetik, zapalkuntza hori pairatu zuten biktimei dagokien aitortza egiten die, eta, bestetik, zenbait jokabide ulertzeko baliagarria da. «Iraganean dago egungo egoera ulertzeko gakoa; oinarri berriak jartzeko ezinbestekoa dugu», nabarmendu du fundazioko ordezkariak.

Modu sistematikoan

Historiako garai batzuetan euskararen jazarpena «modu desordenatuan» gertatu bada ere, azken hiru mendeetan «planifikatuta» egon dela, «sistematikoa» izan dela ondorioztatu du Anautek liburua egin ondoren. «Batzuek erabaki zuten hizkuntza bat bultzatu behar zela, eta zapalkuntza mota ezberdinak erabili zituzten hori lortzeko».

Jazarpen hori batzuetan oso argia, disimulurik gabekoa izan da, eta besteetan isilean egin da, historiaren garaiaren arabera. Ordea, modu guztiak «oso eraginkorrak» izan zirela argi du Anautek. Horretarako erabilitako bitartekoak askotarikoak dira, baina eskola nabarmendu du: «Atzora arte, erdararen erresuma baino ez zen, eta inposizioa oso modu zakarrean gertatzen zen; denok ezagutzen dugu eraztunaren dinamika». Eskolaz gain, soldaduska, administrazioa eta Eliza ekarri ditu gogora, historiaren garaiaren arabera euskararen gotorleku izan zelako edo hura debekatu zuelako.

Azkenik, zapalkuntza fisikoaz gain jazarpen ideologikoa eta psikologikoa ere egon dela azaldu du Anautek: «Burlaren mekanismoa oso indartsua izan da, eta emaitza oso sakona izan du». Zapalkuntza horien guztien ondorioen artean euskararen katea hautsi izana dagoela nabarmendu du liburuaren egileak. «Euskararen minorizazio prozesua, aurretik zetorrena, indartu eta azkartu egin du zapalkuntzak»

Behartuta egotearen zigorra

Xabier Isasi EH Bilduko legebiltzarkideak memoria ariketa egitearen garrantzia azpimarratu du, eta euskaldun izateagatik etxe barruan jasandako beldurra adierazteko beharra ere bai. «Izugarrizko zigorra da erdaraz komunikatu ezin eta behartuta egotea; eta nago hori egun ere gertatzen dela». Gaur egun ere euskara galtzen duen jendea badagoela azaldu du. «Gaur egun, ezinezkoa da euskara betean bizi ahal izatea; erdaraz jakin behar dugu, herritartasuna aitortuko badigute».

Euskararen kate hautsiak. Hizkuntza zapalkuntzaren memoria liburuak bi atal dituela azaldu du Erasunek, bilakaera historikoaz gain ekinaldi euskaltzaleak azaltzen baititu. Juan Antonio Arieta-Araunabeña EAJko legebiltzarkideak adierazi du erakunde publikoek egindako lanaren islaren falta ikusi duela liburuan, nahiz eta egindako lanaren balioa aitortu duen. «Aurretik gertatutakoa jakin behar bada, edo ondo egiten dugu, edo zulo bat izango dugu».


Itxialdiak, greba egunak, borroka asteak eta elkarretaratzeak hezkuntzan

Hezkuntza arloan bero bukatu zen ikasturtea EAEn eta indartsu ekingo diete berriz murrizketen aurkako mobilizazioei: abendura bitartean, greba orokorra eta arloz arlokoa, itxialdiak, elkarretaratzeak, solasaldirako tarteak, salaketa egunak, borroka asteak eta manifestazioak iragarri dituzte unibertsitatez kanpoko hezkuntza publikoan. Egutegi zehatza ikusi dezakezue argazkian.

Steilas, LAB eta ELA sindikatuen esanetan, Eusko Jaurlaritzak ez die euren aldarrikapenei erantzun eta ez du negoziazio asmorik agertu. Hori ikusita, mobilizazio dinamikari eustea erabaki dute, Jaurlaritzari presio egin asmoz.

Eskaera zehatzak

Neurri zehatzak eskatzen dituzte sindikatuek. Besteak beste, hezkuntza inbertsioa gutxienez Europar Batasuneko batez bestekora handitzea, hezkuntza publikoko plantilla handitzea (EAEn gutxienez 2.000 lagun gehiago eta Nafarroan 900), irakasleen behin-behinekotasuna %40tik %6ra murriztea, eta ikasgela bakoitzeko ikasle kopurua %10 txikitzea. Baja, ordezkapen eta erretiro duinak izateko ere hainbat neurri proposatu dituzte.

Gaiaz gehiago:

- "Jaurlaritzak muturreraino tenkatu du soka eta konfrontazio fasea ireki dugu"

- Nola eragiten dio hezkuntza publikoaren egungo egoerak zure seme-alabari?


Guaidok eta Lópezek egindako deialdiak erantzun eskasa izan du Venezuelan

Kuarteletako atarietan militarrak biltzeko deitu zuten Juan Guaidok eta Leopoldo Lópezek, baina erantzun eskasa izan dute.

Kuarteleko atarietan biltzeko Venezuelako militarrei Juan Guaidok eta Leopoldo Lópezek egindako deialdiak huts egin du larunbat honetan. Elkarretaratze jendetsuenean 100 bat lagun izan dira, Jon Artano ETBko berriemaile bereziak jakin ahal izan duenez.

Bestalde, Nicolas Maduro Venezuelako presidenteak Twitterren bidez jakinarazi duenez, Indar Armatuak prest daude "subiranotasun nazionala eta Konstituzioa defendatzeko, traidore gutxi batzuren aurrean".

Un puñado de traidores que se venden a los intereses de los EE.UU, no manchará el honor militar de la Patria. Nuestra #FANB está profundamente comprometida con la protección del pueblo, la defensa de la soberanía nacional y la Constitución; es una institución de moral y luces. pic.twitter.com/n8ODT4g9y5


Deabrua Lady Gagaren bila dabil

Abeslariaren ametsetan espiritu txarrak agertzen dira, infernura eramateko asmoekin

Lady Gaga abeslari polemikoa guztion ahotan dago berriz ere. Estatubatuarrak deabruak eraman nahi duela jakinarazi duegin dituen azken adierazpenetan. Dirudienez, abeslariak amets jakin bat izaten du noizean behin. Bertan, mamu bat agertzen da neska otzan bat torturatzen. Bere esanetan, neska lotuta dago eta mamuak hanketatik tira egiten dio.

Lady Gagak argi dauka ametsaren esanahia: deabrua bere atzetik dago infernura eramateko asmoekin eta abeslaria ez dago berarekin joateko prest. Aurre egiteko Michael Jacksonen mediku ohia eta Deepak Chopra gurua kontratatu ditu, espiritu txarrak usatzeko.

Ematen duenez, asko gustatzen zaizkio deabruekin erlazionatuta gaiak abeslariari. Izan ere, abesti ugari egin ditu gaiarekin erlazionatuta.


6,7 graduko lurrikara izan da Hokkaido uhartean, eta gutxienez 9 pertsona hil dira

Dardarak, ordea, ez du tsunami arriskurik eragin.

Richter eskalan 6,7 gradu harrapatu dituen lurrikara batek Japonia iparraldeko Hokkaido uhartea astindu du asteazken honetan, eta gutxienez 9 pertsona hil eta 200 zauritu dira bertako hedabideek zabaldutako datuen arabera. Dena den, lurrikarak hainbat eraikin eraitsi ditu, eta litekeena da datozen orduetan biktima kopuruak gora egitea. Hain zuzen ere, 40 pertsonaren bila ari dira.

Dardara 18:07an (GMT) jazo da. Kostako Tomakomai hirian izan du epizentroa, Sapporo hiriburutik 65 kilometro hegoaldera.

Japoniako meteorologia zerbitzuak lurrikararen epizentroa 40 kilometroko sakoneran kokatu du, eta AEBko Geologia Zerbitzuak (USGS), berriz, 34 kilometroko sakoneran. Dena den, agintariek ez dute tsunami alertarik ezarri.

Lehen dardara gertatu eta 13 minutura, 5,3 graduko beste bat jazo da aurrekoa izan den lekutik gertu.

Lurrikara berri horrek lehenengoak baino kilometro batzuk iparralderago izan du epizentroa.

Bertako hedabideek zabaldutako informazioaren arabera, hainbat eraikin behera etorri dira, etxebizitza asko argirik gabe geratu dira, errepideak itxi dituzte eta tren zerbitzua eten dute.

Uharteko aireportu nagusian ere izan dira kalteak, eta ostegunean, behintzat, itxita egongo da.


Antxoko Tren Geltoki Berriaren Plataformak batzarra egingo du hilaren 14an

Antxoko Geltoki Berriaren Plataformak batzar informatiboa egingo du hilaren 14an (larunbata), Kultur Etxean, 11:30ean. Plataformak Antxoko trenbidearen eremua optimizatu nahi du, herriak espazioa irabaz dezan. Gaur egun Antxo azpiegitura eta eraikinez inguratuta dago, baina lurralde horiek eskuratzekotan Antxo iparralderantz zabaldu ahalko litzateke. Herriaren orografia konplexuaz jakitun izanda, geltokiari kendutako eremua, arnasgune garrantzitsua izango litzateke kideen arabera.

Iaz jakinarazi zuen Adifek, Antxoko tren geltokiaren kudeatzaile nagusiak, geltokia birmoldatuko zuela, egungo beharretara egokitzeko. Albistearen berri izan bezain laster, Antxoko zenbait herritarrek elkarte bat sortu zuten, herriari mesedea egingo dion konponbide bat eskatzeko. Eduardo Perez Cortes plataformako kideak, hasieratik esan zuen, geltokiarena Antxo biziberritzeko aukera paregabea zela. Ordutik haien proiektuaren nondik norakoak zabaltzen ibili dira eta inguruko erakundeei esku hartzeko eskatu diete.

Hilaren 14an egingo den herri batzarrean proiektuaren helburuak azalduko dituzte, baita Antxorengan izango dituen abantailak ere. Xede nagusia, barrutiak iparraldean espazioa bereganatzea da, izan ere, N1 errepideak eta bereziki portuko trenbideak, Antxo giltzapetu dute. Gainera, inguruko azpiegitura eta garraioak kaltegarriak dira biztanleen osasunerako.

Nafarroa etorbideko bizilagunak izango lirateke onuradun nagusiak. Kaleak 30 eta 16 metro bitarteko zabalkundea izango luke, errepidea etxeetatik urrunduz. Era berean, metro gutxi horietan, pasealeku bat eta zonalde berdeak eraiki ahalko lirateke besteak beste. Funtsean, ADIFek erabiltzen ez duen eremu txikia, Antxotarrentzat aukera handia izan daiteke.


Euskaraz bizi nahi dut

Gau eta egun euskeraz bizi nahi dut

ta gauza bera egin dezakezu zuk

euskaraz bizi nahi dut goizean goiztik

ez da amets bat nire nahia baizik

etxean, kalean, lanean, lagun artean

mendira joatean eta ohean sartzean

Egin ginen bizitzaren jabe, nortasuna

eta izaera gorde gabe

kaleetan bat egin genuen

elkar maite genuela erakuste arren

Uooooooohh!! Oh! !

euskaraz bizi nahi

Uooooooohh!! Oh! !

ta euskaraz bizi nahi

Uooooooohh!! Oh! !

euskaraz bizi nahi

Uooooooohh!! Oh! !

ta euskaraz bizi nahi

Gau eta egun euskeraz bizi nahi dut

ta gauza bera egin dezakezu zuk

euskaraz bizi nahi dut goizean goiztik

ez da amets bat nire nahia baizik

etxean, kalean, lanean, lagun artean

mendira joatean eta ohean sartzean

Egin ginen bizitzaren jabe, nortasuna eta

izaera gorde gabe

kaleetan bat egin genuen

elkar maite genuela erakuste arren

Uooooooohh!! Oh! !

euskaraz bizi nahi

Uooooooohh!! Oh! !

ta euskaraz bizi nahi

Uooooooohh!! Oh! !

euskaraz bizi nahi

Uooooooohh!! Oh! !

ta euskaraz bizi nahi


Albizu eta Aranaga, Tourrera ez

Gorospek Euskaltel-Euskadiko beste bederatzi ziklista aukeratu ditu

Uztarriak aurten ere antolatuko du Pourra lehiaketa

Joseba Albizu eta Andoni Aranaga txirrindulariak ez dira aurten Tourrean izango Euskaltel-Euskadirekin, Julian Gorospe zuzendariak beste bederatzi ziklista aukeratu dituelako: Iban Mayo, Haimar Zubeldia, Unai Etxebarria, Iñaki Isasi, Gorka Verdugo, Iñigo Landaluze, Aitor Hernandez, Daviz Lopez eta Iker Camaño. Haietatik, Verdugok, Hernandezek eta Lopezek lehen aldiz korrituko dute Tourrean.

Uztailaren 1ean hasiko da Tourra, Strasbourgen. Euskaltel-Euskadik seigarrenez irtengo du munduko probarik garrantzitsuenean.

Andoni Aranagak aurten hartu du parte itzuli handi batean —Giroan—, baina utzi egin behar zuen, arazoak fisikoengatik.

Uztarriak aurten ere antolatuko du Pourra lehiaketa. Urtetik urtera gero eta jende gehiagok hartzen du parte Pourrean. Hurrengo astean emango ditu Uztarriak aurtengo lehiaketari buruzko xehetasun gehiago.


Pertsona bat salbatu dute, ikasitakoari esker

Larrialdietarako oinarrizko ezagutzen inguruko ikastaroa. (Argazkia: Loiolako Erriberako Auzo Elkartea)

Larrialdietarako oinarrizko ezagutzen inguruko ikastaroa eskaini zuen Jon Zabaleta medikuak ekainaren 30ean. Loiolako Erriberan ezagutza elkarbanatzeko egitasmo bat abiarazi zuten apirilean: KonParte. Hilean behin auzotar batek gainerakoei bere ezagutza eta abileziak transmititzean datza.

Ikastaroa egin eta bi astetara bertan parte hartutako pertsona batek beste bat lagundu ahal izan zuen ikastaroan ikasitakoari esker. Egitasmoaren bultzatzaileek Facebook bidez jakinarazi dutenez, Martutenera bidean lurrean botata aurkitu zuen mutil bat eta suspertze teknikaren bidez lagundu ahal izan zion. Pozik daude antolatzaileak ikastaroaren eraginkortasuna ikusita.

Apirilean hasi ziren egitasmoarekin eta dagoeneko hiru hitzaldi eskaini dituzte auzotarrek: Javier Santos, ingeniari industriala eta TECNUN-eko irakaslea, izan zen lehenengo hizlaria eta aurkezpenak egiteko teknikak erakutsi zituen.

Maiatzean, Gipuzkoa Basket Klubeko Jordi Grimau jokalaria eta Lolo Encinas entrenatzailearen laguntzailea kirolaz aritu ziren. Eta, azkenik, ekainean, Jon Zabaletak larrialdietarako oinarrizko ezagutzen inguruko ikastaroa eskaini zuen. Aurrerantzean ere hilean behin auzotarrek hitzaldiak eskaintzen eta hitzaldiez gozatzen jarraituko dute.


Labakak zapatuko manifestazioa babesteak hautsak harrotu ditu

Atzo, asteazkena, jakinarazi zuen Herrira mugimenduak Labakak manifestazioari atxikimendua eman ziola. Rayo Vallecano taldean dabil azpeitiarra eta haren erabakiak hautsak harrotu ditu Espainia aldean.

Mikel Labaka (Azpeitia, 1980) futbol jokalariak zapatuan, urtarrilak 12, Bilbon egingo den euskal presoen aldeko manifestazioari bere atxikimendua eman dio. Hala jakinarazi zuen atzo, asteazkena, Herrira mugimenduak.

Rayo Vallecano taldean dabil azpeitiarra 2011-2012 denboraldiaz geroztik, eta haren erabakiak hautsak harrotu ditu Espainia aldean. ABC eta Libertad Digital hedabideek, esaterako, Labakaren atxikimenduaren berri eman dute: "Defensa proetarra, reincidente" irakur daiteke ABC-n (ETAren aldeko atzelaria, beste behin).

Sare sozialetan ere eman du zer esanik, Twitterren esaterako. Batzuek irainekin eta mehatxuekin hartu dute jokalariaren erabakia. Adierazpen askatasunaren alde ere azaldu dira beste batzuk, eta martxan da #AupaLabaka hashtag-a.


Egibarrek 'pazientzia' eskatu dio EH Bilduri, autogobernu alorrean

"Euskal gizarteak hainbat hamarkadaz ezker abertzalearekin izan zuen pazientzia bera" eskatu dio koalizio abertzaleari.

Joseba Egibar EAJko bozeramaileak autogobernuaren alorrean "pazientzia demokratikoa" izatea eskatu dio EH Bilduri. "Euskal gizarteak hainbat hamarkadaz ezker abertzalearekin izan zuen pazientzia bera", alegia.

Inbestidura saioko lehen egunean, Egibarrek esan du EAJ prest dagoela autogobernua berritzeko "bidea" egiteko, baina aurreratu du jeltzaleek "Legebiltzarrean adosten dena" defendatuko dutela.

Bakeari eta bizikidetzari dagokienez, bozeramaile jeltzaleak adierazi du EH Bilduk "bidea" duela "egiteko", eta haren "arazoa" ETAk egindakoa "ez kritikatzea" dela.

Horren esanetan, koalizio abertzalearen baitan “iritzi ezberdinak daude terrorismoaren inguruan”, eta horregatik “banakako azterketak” egin ohi dituzte, "batzuek ETA justifikatu zutelako". "Hori da egiteke dagoen kontua", gaineratu du.

Bestalde, Egibarrek pentsioen eskuduntza eskatu du, "EAEko pentsiodunek bermatuta izan ditzaten".

Gainera, ekonomia sustatzeko eta enplegua sortzeko neurriak onartzearen alede egin du.

Zergen alorrean, garapen ekonomikoa sustatzeko sistema bat eskatu du.


Iruñeko Mikel Sanz eta Javier Labiano garaile Olaberriko pala elite txapelketan

Gaur goizean ospatu da 2019ko Olaberriko pala elite txapelketa. Seigarren edizioa izan da aurtengoa.

Elite mailan, Iruñeko Mikel Sanz eta Javier Labiano izan dira txapeldun, frantziarra den Pierre Casteranen eta Argentinako Emiliano Skufcaren aurkako neurketan. Azkeneko lau tantoak izan dira erabakigarrienak, 36na joan ondoren. Txapelketako antolatzaile den Xabier Berasategiren hitzetan, finalistek mundu mailan nortzuk diren menderatzen dutenak erakutsi dute. Bi atzelariek, beste urte batez, sekulako emanaldia eskaini dute Olaberriko udal pilotalekuan.

Gazteen partida zaila izan den arren, atzelari gipuzkoarrak asko lagundu du garaipenean. Bera izan da hain zuzen ere, gazte mailako pilotari onenaren titulua eskuratu duena. Elite mailan aldiz, Emiliano Skufcak irabazi du garaikurra.


Yo Ciervoren 'Mundu Honetan' kantua, Top Gaztea zerrendaren gorenean

Calvin Harris eta Rag'N'Bone Man dago bigarren 'Giant' abestiarekin eta Ariana Grandek bi postu egin ditu behera, hirugarren baitago aste honetan '7 Rings'.

Yo Ciervoko donostiarren "Mundu honetan" abestiak lortu aste honetan Top Gaztea zerrendaren lehen postua, entzuleen botoei esker. Calvin Harris eta Rag'n'Bone Man gora doaz astez aste, "Giant" arrakastarekin, bigarren baitaude. Ariana Granderen "7 Rings" kantak, berriz, lehen postua galdu du eta hirugarren kokatu da. Miley Cyrusen eta Mark Ronsonen "Nothing Breaks Like a Heart" proposamena indarra galtzen ari da, eta laugarren geratu da.

Gora egiten ari da, ordea, Berri Txarraken "Zaldi Zauritua", zazpigarrenetik bosgarrenera iritsi delako aste honetan. Era berean, postuak irabazten ari da astez aste Mabel (seigarren) artista gaztea, "Don't Call Me Up" arrakastarekin.

Ondoren, EraBaterakoak daude zazpigarren ("Isilean"); Lola Indigo eta Mala Rodriguez zortzigarren, "Mujer Bruja" abestiarekin; Lauv eta Troye Sivanen "I'm so tired" bederatzigarren; eta, azkenik, Ava Maxen "Sweet But Psycho" geratu da hamargarren.

1.- YO CIERVO: Mundu honetan

2.- CALVIN HARRIS ft. RAG'N'BONE MAN: Giant

3.- ARIANA GRANDE: 7 Rings

4.- MARK RONSON & MILEY CYRUS: Nothing Breaks Like a Heart

5.- BERRI TXARRAK: Zaldi Zauritua

6.- MABEL: Don't Call Me Up

7.- ERABATERA: Isilean

8.- LOLA INDIGO & MALA RODRIGUEZ: Mujer Bruja

9.- LAUV & TROYE sIVAN: I'm So Tired

10.- AVA MAX: Sweet But Psycho

Zerrenda osoa, hemen.


Artayorran baño,yantzan obetó!#67 Split 77

…Sei urteren ondoren, Split 77 itzuli egin da lan berri batekin eta taldearen beraren izena darama “Split 77”; Aritz Aranburu (ahotsak&gitarra) eta Deibol Rodriguez (bateria)etorri zaizkigu patxadaz berba egiteko; gainontzekoak Ekaitz Hernandez (bajua) eta Iskander Fernandez(sinteak) dira.

Inoiz baino teknoago datoz! Bejondeitsuela! !Rock´n rollll! !

Argazkia:Tom Hagen (Ekaitz Hernandez)

DESKARGATU!! !