“Herritarren bizitza, etorkizuna, ongizatea eta oreka soziala bermatu behar ditugu”

EAJrentzat funtsezko den galdera. Zelan atera nahi duzue krisi honetatik?

Bi krisi ditugu. Bat oraindik ez dugu gainditu, osasun krisia; eta da bestea da berarekin ekarri duen krisi ekonomikoa. Ez dakigu zelako dimentsioa hartuko duen, ezta zelako eragina izango duen arlo sozialean. Ez dakigu zelako gizarte arazoak sortuko dituen ere. Osasun krisiari aurre egiteko neurri asko bideratuta daude, baina oraindik pausoak eman behar dira, txertoarena besteak beste. Gure ospitaleak, hala ere, kolaborazio proiektuetan daude eta itxaropena badago. Baliteke gerora botikak bertan produzitu ahal izatea. Horregatik, gure ekarpena egiteko ahaleginean, Biocruces ere bada ikerketa proiektu bateko parte, eta horrek jardun ekonomikoari mesede egiten badio, hobeto.

Birusari aurre egiteko autosufizienteak izanez gero, lagungarria izango da?

Guztiz autosufizienteak izatea gatxa da, herri txikia garelako. Gaur egungo gizarte konplikatu batean eta konsumoa zelakoa den ikusita beharko genukeen guztia guk produzitzea zaila da. Baina produkzio prozesuetan ahalik eta posizio estrategikoena lortzea da gakoa, onurak atera daitezkeelako horrela: sozialak, ekonomikoak eta osasun onurak.

Eta krisi ekonomikoari dagokionez?

Argi dago daukagunari eutsi behar diogula. Horretarako laguntzak martxan ditugu. COVID funtsa sortu genuen, 1.550 milioi eurokoa. Batetik, osasun gastuak hartu ziren funts horren pentsura. Laguntzak ere eman dira sektore ekonomikoan enpresa txiki-ertainentzat. Enpresa edo autonomoek izan ditzaketen zailtasun ekonomikoak gainditzen laguntzea da asmoa. Baina hurrengo legealdiari begira ere beste proiektu batzuk baditugu, sendoagoak eta hiru foru aldundiekin batera egin beharrekoak.

Industria eta automozioa dira ekonomiaren motorea, Tapiaren esanetan. Baina osasun krisiak aldi baterako lanpostuak suntistu ditu. Sektorea berpiztuko dela uste duzue?

Horretarako neurriak hartu dira; besteak beste, kontsumoa piztearena. Produzkio sarea ez da eten, martxoan zegoen moduan dago. Baina eskaria falta da. Beraz, Renove planaren bitartez laguntza eman nahi dugu eskaria pizteko eta sektoreari eusteko. Hala ere, sektoreak berak gainezka egiten digu, ez dugu bere osotasunean kontrolatzen. Badaude enpresa asko automoziotik bizi direnak, baina gehienak kanpoko enpresen menpe daude edo auxiliarrak dira. Beraz, egin dezakeguna da demanda lagundu eta bultzatu,. Eta hori beste erkidego batzuekin zein estatuarekin batera ere egin behar da. Hain zuzen, guk geuk planteatu dugu hori, automozioak bultzada behar duelako eta sektore batzuetan modernizatzea ezinbestekoa delako. Guk bakarrik ezin dugu egin.

Berreskuratuko gara, produkzio sistema bere horretan dagoelako”

Langabeziak, baina, gora egin du. Krisi egoera honetan, zelan zaindu gizarte ongizatea?

Ikusi behar zer gertatzen den, baina Eustatek eta Ogasun sailak egindako ikerketen arabera, lanpostuen galera 68.000koa izan daiteke hiru lurraldeetan, jardun osoan. Hori konpontzeko neurri desberdinak hartu daitezke. Alde batetik, ERTEan dauden langileei dagokienez, soldatarik baxuenak dituztenek, ERTE bidez hartzen duten diruaz gain, Jaurlaritzak emango duen osagarria eskuratu ahal izango dute. Horrek ez du langabezia bideratuko, baina egoera sozial konkretu batzuk lagunduko ditu. Geroari dagokionez, argi dago pizgarri ekonomikoak martxan ipini behar direla, lanpostuen dinamika berreskuratzeko. Horretarako dugu hiru aldundiekin batera garatu dugun Guztiok Bat izeneko proiektua. Diseinua eginda dago, eta 10.000 milioi euroko funtsa sortzeko konpromisoa hartuta dago, lau urterako.

Horrez gain, sektore estrategikoetan inbertsioak bultzatzea da helburua. Gure ustez, horri ekonomikoki eusteko baliabide nahikorik izango genuke gaur gaurkoz, zergak ukitu barik, zorarren bidez. Jaurlaritzak zorra hartu behar du, baina horretarako finantza egoera ona izan behar da. Azken urteetan kudeaketa orekatua eta oso zorrotza egin dugu, eta erkidegoen artean zorrik baxuena izan dugu. Zor berria hartzeko modua daukagu eta merkatuetan ere arazorik ez dugu izan. Horrela, osasun krisiak ekarriko duen krisi ekonomikoari erantzuteko moduan gaudela uste dugu. Ekonomiaren beherakada %8koa izango bada, 2021ean %6 berreskuratzeko gai izango garela uste dugu, produzkio sistema bere horretan dagoelako.

Lehen sektoreak ere kezka sortzen du.

Busturialdea historikoki lehen sektoretik bizi izan da, eta ezin da bazter utzi. Lehen sektoreak gizarte aurreratu batean izan dezakeen bultzada mantendu behar da. Batetik, azpiegiturak mantendu behar dira; bestetik, sektorearen jarraikortasuna bermatu behar da, belaunaldien artean etenik eman ez dadin. Horretarako ditugu Itsasoratu eta Gaztenek programak. Helburua da 500 familiatan belaunaldien arteko jarraikortasuna bermatzea. Europak ere hainbat programa ditu, eta baliabideen faltarik ez dago. Baina ikusi behar da gizarteak ze jarrera duen, aukera kontua ere badelako.

Produkziorako bai, baina bertoko kontsumoa bultzatzeko programarik baduzue?

Garrantzitsua da berton ekoiztea eta berton ekoizten dena kontsumitzea. Kontsumitzeko orduan, garestiago izan arren, kalitatea eta dedikazioa kontuan hartu behar du jendeak. Lehen sektoreaz gain, bizirauteko eskubidea du eskualdeak, eta hori lehen sektoretik bakarrik ez da etorriko. Modernizatzeko azpiegiturak behar dira, eta uzta digitalaren zabalkundean aurrerapauso nabarmenak eman ditugu azken urteetan. Azpiegitura digitala bermatu dugu enpresa handiek errentagarritasunik ikusten ez duten lekuetan, jende gutxi bizi delako adibidez. Europako Batasunak baimena ematen du lekuan lekuko erakunde publikoek laguntzak emateko. Bestela, azpeigitura horiek ez lituzke inork egingo. Hiru deialdi izan ditugu, eta oraindik hornitzeko auzo batzuk gertatzen direnez, laugarren deialdia abendurako egingo da. Ahal den neurrian azpiegitura digitala etxe guztietara eramatea da asmoa, eta landa eremuetako guneetara heltzea, enpresek ere azpiegitura izan dezaten bertan kokatzeko. Garapena bultzatu eta bizimodu alternatiboak bultzatu eta sustatu behar dira.

Beste aukera bat turismoari lotuta dago. Hemen ere aukerak egon badaude, eta momentu honetan gure BPGean turismoak duen pisua handia da. Halaber, beste aukera alternatiboak ere bultzatu behar dira. I+B+Gn Leartikerren adibidea dugu. Gastronomiari lotutako proiektuak berrizteko eta sektore aurerratu batean aritzeko aukera ematen du. Hori dena bultzatzeko aukerak eman nahi ditu EAJk. Hor dago etorkizuna. Lehen sektorea mantendu behar da, beste sektoreak zainduz eta azpiegiturak bultzatuz.

Beherakada %8koa izango bada, 2021ean %6 berreskuratzeko gai izan gaitezke”

Ekonomia bultzatu behar da, baina pandemia egoeran gaude oraindik. Gogortuko balitz, prest zaudete erantzun egokia emateko?

Lehenengo kolpeak Europa osoa harrapatu zuen ezustean. Inork ez du formula bat eduki erantzuteko. Gure kasuan, ez dugu beste leku batzuetan izan duten kaosa bizi izan, ez dugu salbuespenezko baliabideen beharrik izan. Guk azpiegitura nahiko sendoak ditugu eta hasieratik hasi ginen erantzuna planifikatzen. Hainbat egokitzapen egin genituen ospitaleetan, gune ezberdinak oheekin betez ospitaleen gaitasuna eta ZIUak sendotzeko. Gure baliabideekin erantzun ahal izan diogu paandemiaren erronkari, inoren laguntzarik behar gabe.

Guri laguntza ere eskatu digute, eta batzuei eman zaie. Pozik egon behar dugu gure osasun sistemak indar nahikoa duelako. Gerora begira, martxoan baino gehiago dakigu birusari buruz. Halaber, materialen produzkioari dagokionez, hasi gara produkzio lanetan, beharrizanei erantzuteko beste, eta planifikazio sendoagoa dago osasunaren lehen arretatik kasuak sortzen direnean neurri zuzenak hartzeko; hau da, martxoan gertatu zena berriro gertatu ez dadin, eta kontaktuen neurri kirurjikoak hartzeko. Foku berri bat identifikatzerakoan berehala erantzuten diogu, sistema bat dugulako horretarako. Gainera, irailetik aurrera gripea ere helduko da, eta sintomak bardin antzekoak dira. Bata bestearengandik bereizteko sistemak garatzen ari gara, hasieratik bereizteko eta diagnostiko eta tratamendu egokia emateko.

Botikak ere badaude koronabirusa tratatzeko egokiak direnak, hilkortasun tasa murrizten dituztenak… Asko ari gara ikasten, eta itxaropentsuak izateko arrazoiak badaudela uste dut.

Gernika-Lumoko ospitalean oheak jartzeko eskaria ere egin da, behin baino gehiagotan. Eskariari erantzuna emateko asmorik bai?

Ezin dut esan planifikatuta zer dagoen, ez dakidalako. Badakit pandemia egoeran eskariak egin direla, baina baliabideen kontua baizik, langileen falta izan da arazoa. Intentsibistak eta horretan adituak diren medikuak behar dira, eta ez dira egon.

Euskal Herriko Justizia Auzitegi Nagusiak emandako sententziaren arabera, Osakidetzak babesgabetasun egoeran utzi zituen osasun langileak pandemiaren aurrean.

Bere testuinguruan ulertu behar da sententzia, eta osorik irakurri. Badaude beste errekurtso batzuk Osakidetzaren eta Ertzaintzaren aurka. Sindikatuek estatuko osasun zerbitzu denetan jarri dituzte salaketak. Datu objetibo bat da momentu guztietan behar ziren baliabide guztiak ez direla egon, baina Europa osoan gertatu izan da. Beste gauza bat da erakunde publikoaren jardun oker baten ondorioz izan dela esatea, eta jarduna neglijentea izan dela esatea. Auzitegiak, beste kasu batzuetan egin bezala, esan du erakundeen jardun okerrik ez dela egon eta ez dagoela modurik erantzukizun administratiboak eskatzeko.

Birusari dagokionez, planifikazioa hobea da lehen arretatik neurriak hartzeko”

EAJk aipatu du herria eskutik badabil, aurrera aterako dela. Noren eskua heldu nahi du EAJk? Ez da posible denen arteko kohesioa bizi dugun egoera honetatik ateratzeko?

Euskadik duen balorerik handiena da kohesio mailan aurreratuago gaudela. Gizarte diferentziak gurean txikiagoak dira, ingurukoekin konparatuta. Beti daude kolektibo batzuk bazter uzteko arrisku gehiago dituztenak, baina horri aurre egiteko neurri sozialak aspalditik ditugu. Eskua hartzea aipatzen dugu uste dugulako horrelako egoeretan izaten dela beharrezkoago gizarteak bat egitea, desberdintasunak batzer utziz eta lehentasuna emanez garrantzia duenari. Herritarren bizitza, etorkizuna, ongizatea eta oreka soziala bermatzeko. Eta horretarako inor ez da sobrean, denak gara beharrezko.

Zuen politiketan genero ikuspegia txertatu nahi duzue. Krisialdietan talderik zigortuena izaten da emakumea. Nola konpondu hori?

Berdintasunaren politika transbertsala da Jaurlaritzan, Emakundek horretarako arau zehatzak eta finkoak jarri dituelako. Politika publiko guztietan, diseinua egiterakoan, emakunderen txostena behar da, genero faktorea presente egon dadin. Lehen sektorea aipatu dugu lehen, eta badago emakume nekazariaren lege bat, legealdi honetan onartu dena. Gure konpromisoa da legealdi berrian garapen hori publiko egitea eta martxan jartzea. Nekazal munduan jakina da emakumeek izugarrizko protagonismoa izan dutela, eta gero baztertu egin dituztela. Baina gaur egun Jaurlaritzatik datozen politika guztiek dituzte faktore hori oso kontuan.

Emakumeak eta zientzia ere aipatu izan da askotan.

Zientzia arloan badago proiektu bat hainbat esparrutan zeintzialarien %40 emakume izateko. Arlo batzuetan hortik gora ere badira, enpresa jakinetan. Baina helburua da gobernuak zerikusia duen esparruetan eta ikerketa proiektuetan emakumeen kopurua gutxienez %40ra iristea.


Ekainaren 14an izango da Uema Eguna, Azpeitian

Egun osoko festa izango dela iragarri dute udal elkarteko zuzendaritzako kideek

Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak Batzar Nagusia egingo du orduan

Ekainaren 14an Batzar Nagusia egingo du Uemak (Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea) Azpeitian, eta egun berean Uema Eguna ospatuko dute bertan. "Iaz ez zen egin festa egun hori. Baina urte batzuetan egin izan da, eta aurten berriz ospatuko dugu", azaldu zuten atzo (asteazkena) Uemakoek. Azpeitiko Udalak apirilaren 5ean Ueman sartzea erabaki zuen.

Uemaren Eguna Azpeitian egitea proposatuko zutela jakina zen, Uztarria Azpeitiko herri aldizkariko martxoko zenbakian aurreratu zuenez Jon Bollar Uemako lehendakariak. Honelaxe zioen han: "2008ko Uema Eguna Azpeitian ospatu dadila proposatu nahi dugu. Gure asmoa da aurten mankomunitatean sartuko den udalerri bati proposatzea ospakizunaren antolakuntza".

Mankomunitatea bera eta Uema Eguna indartzeko asmoa ere badutela adierazi zuten atzo: "Gure helburua apurka Uema indartzen joatea da. Bertan, herri gehiago sartuko direnez, Uema Egunari berari ere indarra eman nahi diogu".

Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak 50 udal ditu gaur egun. Baina Batzar Nagusian beste udal batzuk sartzea erabakiko dute; tartean Azpeitia dago. "Nahiz eta udalbatzarretan erabakiak hartuta eduki, Ueman sarrera ofiziala Batzar Nagusiak onartu ondoren emango zaie kide berriei", dio Jon Bollar elkarteko lehendakariak.

Ueman sartu edo ez erabakitzeko gaur udalbatzarra egingo dute Mallabian. Aitor Loiola Mallabiko alkatea Azpeitiko udalbatzarrera etorri zen hilaren 5ean, Uemara sartzeko erabakia nola hartzen zuten ikusteko.


Ongi etorri hiriburura!

Donostia 2016 Europako Kultur Hiriburutzak kanpaina berezi bat jarri du abian, udaberriaren etorrerarekin: hiriko hainbat kale eta eraikin publikotan ongi etorri kartelak zintzilikatu ditu, aurpegi ezagunak eta ezezagunak uztartuta. Kultur jardueretan parte hartzeko gonbitea luzatu nahi dute horrela, bai bisitariei, baita herritarrei ere.

Realeko jokalari Xabi Prieto eta Asier Illarramendi, Jon Maia dantzaria, Gaztelubideko Danbor Nagusi Jose Ramon Mendizabal eta Elena Arzak sukaldaria daude aurpegi ezagunen artean. Hauekin batera, herritar arruntak ere islatu nahi izan dituzte, kanpaina parte hartzaileagoa izateko. Hori bai, batzuk zein besteak izen, abizen eta euren lanbide edo zaletasunarekin agertzen dira karteletan; Patricia Beldarrain ikasle eta surflaria, Ramon Hernandez lorezaina, Iñigo Ansa turismo gida edo Marti Kilpatrick gozogilea, aurpegi ezezagunetako batzuk aipatzearren.

Salbuespenak ere badaude. Denak dira donostiarrak, baina irudi bat izenik gabe agertzen da, berak eskatuta. Udaltzain bat ikus daiteke ongi etorria ematen, udaletxea zaintzen duen kameretako baten ondoan.


Aurken Solaren etxea miatzen ari da berriro Polizia, bera bertan dela

Inkomunikazio aldia luzatu egin dio Fernando Grande Marlaska epaileak, berarekin batera atxilotutako beste hiru nafarrei bezala. Senide eta lagunek haien inguruko kezka agertu dute, torturatuak izateko arriskuan daudela iritzita.

Espainiako Poliziak astearte goizaldean atxilotutako Aurken Solak, Xabier Reyk, Araitz Amatriaek eta Sergio Boadak inkomunikatuta jarraitzen dute, Poliziaren esku. Gainera, inkomunikazio aldia luzatzea erabaki du atxiloketak agindu zituen Fernando GrandeMarlaska Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileak.

Inkomunikazio horren barnean, Sola Iruñera ekarri du gaur Espainiako Poliziak, eta haren etxea miatzen ari dira berriro bera bertan dela. Lau atxilotuen senideak kexu eta beldurtuta agertu dira gaur komunikabideen aurrean egin duten agerraldian: batetik, atxilotuen inguruko berririk ez dutela salatu dute, eta, bestetik, torturatuak izateko arriskuan direla ohartarazi dute.

Espainiako legearen arabera, hiru egunez izan ditzakete gehienez ere atxilotuta. Hala ere, "terrorismoaren aurkako legearen" barnean sartzen dituzten auzietan atxiloaldia beste bi egunez luzatzeko aukera ematen dio legeak epaileari. Inkomunikazioa ere kasu horietan soilik ezar dezakete. Hori guztia aplikatzeko erabakia hartu du Grande-Marlaskak.

ETAko talde bat osatzea egotzi diete lau gazteei, eta loja batean ehun bat kilo lehergai eta bi pistola zituztela ere zabaldu dute polizia iturriek. Alfredo Perez Rubalcaba Espaniako Barne ministroak, berriz, "operazio prebentibotzat" jo zuen sarekada.


Emakume bat hil da itota Bilboko itsasadarrean

30 bat urteko emakumea Nerbioi itsasadarrera erori da Olabeaga auzoaren parean. Biktimak ez zuen nortasun agiririk.

30 bat urteko emakume bat hil da gaur itota Bilbon, Nerbioi itsasadarrera erori ostean, Olabeaga auzoaren parean, Herrizaingo Sailak jakitera eman duenez.

Gertakaria 16:30 aldera jazo da eta larrialdi zerbitzuek abisua jaso ostean, Ertzaintza eta Bilboko suhiltzaileak bertaratu dira eta emakumea erreskatatu dute. Biktimak ez zuen nortasun agiririk.

Biktima suspertzen saiatu dira larrialdi zerbitzuak, baina ez dute lortu. Gorpua Bilboko Auzitegiko Medikuntza Zerbitzura eraman dute, bertan autopsia egin diezaioten.


UNICEFek Siriako ospitaleen kontrako bonbardaketak salatu ditu

"Iritzi diplomatikoak eta giza eskubideak gorabehera, gogora dezagun biktimak haurrak direla. Haurrak! ", azpimarratu du.

Anthony Lake Haurren Laguntzarako Nazio Batuen Funtseko (UNICEF) zuzendariak Siriako lau ospitaleren kontrako bonbardaketak salatu ditu, eta horietako bi UNICEFen esku zeudela jakinarazi du.

"Iritzi diplomatikoak eta giza eskubideak gorabehera, gogora dezagun biktimak haurrak direla. Haurrak! ", azpimarratu du, ospitaleetako bat amei eta haurrei zuzenduta zegoela jakinarazi aurretik.

Nazio Batuen Erakundearen arabera, 50 zibiletik gora hil dituzte Alepo eta Idlib probintzietako ospitaleetan eta eskoletan, "Nazioarteko Zuzenbidea urratuta".

Etxetik ihes egin behar dutenentzako babesleku bat eta kamioi talde bat ere bonbardatu omen dituzte. "Dozenaka haur eraman ditugu oihuka ospitalera", adierazi du Juma Rahal medikuak, eta gutxienez bi hil eta dozenaka zauritu direla jakinarazi du.

Marat al Numango ospitalearen kontra ere jaurti omen dituzte misilak, Idleb probintzian, Mego Terzian Mugarik Gabeko Medikuen elkarteko ordezkariaren esanetan.

NBEren bozeramaileak azpimarratu du "eraso horiek Nazioarteko Zuzenbidearen urraketa larriak" direla, eta zalantzan jartzen dituztela "Siriari Babesa Emateko Nazioarteko Taldeak otsailaren 11n Munichen, su-etena adostu zuenean, hartu zituen konpromisoak".


Zinea eta kartzela zikloa hasiko da bihar

El beso de la mujer araña film brasildarragaz hasiko dute bihar Astra Zinema Paradisok eta Sare Gernika-Lumok elkarlanean antolatu duten Zinea eta Kartzela zikloa. Bigarren urtez egingo dute ekimena, eta hurrengo hiru martitzenetan 19:00etan jarri dute hitzordua Astran.

Iaz kartzelaren gaia emanaldi bakarragaz landu zutela azaldu dute antolatzaileek, eta emanaldi hori “positiboki” baloratu ondoren, aurten ziklo formatuan ematea eta hiru emanaldi zehaztea erabaki dute: “Aurten hiru emanaldiko ziklo bat egitea aurreikusi genuen bi taldeen artean. Hori horrela, kartzelei buruzko ikuspegi zabala eta desberdina lantzen dituzten hiru ikus-entzunezko aukeratu ditugu”.

Sarek Euskal Herriko gatazka politikoari buruzko kartzelen gaiak jorratzen ditu, baina ikus-entzunezko hauen bitartez, Astra Zinema Paradisogaz batera, “kartzelei buruzko ikuspegia zabaldu” gura izan dutela azaldu dute arduradunek.

Bihar emango duten El beso de la mujer araña filmagaz esaterako, gai sozial eta politiko desberdinak dituzten bi presoen arteko antzekotasunak jorratuko dituzte. Antolatzaileek esan modura, orain dela 20 urte egindako filma da, baina presoen arteko errealitateak bere horretan kontatzen dituelako aukeratu dute, “presoen arteko elementu komunak azaleratzen dituelako hain zuzen”. Nahiz eta Brasilen oinarritutako ikus-entzunezkoa izan, egoera hori Euskal Herrira hurbiltzearen gogoeta bultzatzen duela ere argitu dute.

Azaroaren 13an, IPES elkarteak egindako dokumentala proiektatuko dute. Hemen right now deitzen da ikus-entzunezkoa, eta kartzela inklusio moduan eztabaidarako elementua dela erakusten du horrek. Kartzelak “zertarako behar diren eta zein funtzio betetzen duten” azaltzen du dokumentalak, eta hausnarketara bideratzen du ikuslea. “Fikziozko ikus-entzunezkoez gain, errealitatean oinarritzen den proiekzio bat eman nahi izan dugu ziklo honetan”, azaldu dute.

El patio de mi carcel deitutako filmak, berriz, kartzeletan dauden emakumeek sufritzen dituzten egoerak agertzen dituela azaldu dute: “Emakume izateagatik eta kartzelan egoteagatik bikoitza sufritzen dutela argi erakusten du filmak”. Kontaketa “fidela” egiten duelako aukeratu dute beraz.

Solasaldirako tartea. Errealitatean oinarritutako edo errealitatea “nahiko ondo” islatzen duten filmak dira aukeratutakoak. Hala, eztabaidarako tartea zabalduko dute filmak bukatu bezain laster.

“Kanpoko beste errealitatearen berri jasotzea ondo dago, gero geurera ekarri eta hausnartzeko”, esan dute antolatzaileek. Izan ere, ikusitakoa aztertu eta Euskal Herriko egoeragaz alderatzeko aukera egongo da solasaldirako tartean.


Ane Galarraga eta Mikel Arbona, txapeldun

Urteroko ohiturari jarraituz, palankarien txapelketa antolatu zuen Etxeberri elkarteak, aurreko igandean, Sagastialdeko atletismo pistan. Marka ederrak jarri zituzten, palanka jaurtitzera animatu zirenek, eta Mikel Arbona eta Ane Galarraga nagusitu ziren, biak ere Atletico San Sebastian taldeko kideak. 40,61 metrora jaurti zuen barra Arbonak, eta 26,47 metrora Galarragak. Hernaniarren artean onena, Xabi Sarrachaga izan zen, 25,53 metroko jaurtiketa bat lortuta.


Mundua konkistatu zuen Bohemiako dirua

Mexiko, 1535. Karlos I.a Espainiakoak –edo Karlos V.a Alemaniakoak– agindu bat bidali zuen metropolitik kolonia berrira: egun Mexikok hartzen duen lurraldeko zilar meatzeetan Europan erabiltzen ziren thaler izeneko txanponak egiten hasi behar zuten. Thaler izena Joachimthaler –zilarretan aberatsa zen Bohemia iparraldeko ibarra– toponimoaren laburdura zen.

Mexikoko espainiarrek agindua bete eta dalerrak egiten hasi ziren, th soinua ezezaguna baitzen beraientzat. Txanponarentzat sinbolo bat ere asmatu zuten: kontinente zahar eta berriko kostaldeek osatzen zuten irudiari Herkulesen bi zutabeak erantsi zizkioten; hau da, bi marra bertikalez gurutzatutako S-a ipini zuten txanponetan. Pentsatu ere ez zuten egingo mende batzuk geroago irudi hori aberastasunaren ikur bilakatuko zenik.

Izan ere, iparraldeko kolonia ingelesetan ez zen moneta berria erabiltzen. Ez zuten zilar meatzerik eta iristen ziren txanpon guztiak birziklatzen zituzten. Trukerako tabako hostoak, larrua, gatza, maskorrak eta, ingelesen kontrako iraultza hastear zela, diru-papera erabiltzen zituzten.

1751n Benjamin Franklinek Amerikako kolonietan moneta sortzeko eskaera egin zuen Ingalaterrako Parlamentuan. Jasotako ezezko biribila medio, inprenta bat erosi eta kontinental izeneko diru-papera inprimatzen hasi zen.

Kontinentala Amerikako Iraultza finantzatzeko baliabide ezinbestekoa izan zen, baina independentzia lortu eta gero, tresna iraultzaile bikaina arazo ekonomiko bihurtu zen. Diru-papera neurrigabe inprimatzen zenez, kontinentalaren balioa egunetik egunera depreziatzen zen. Moneta berria behar zuten.

Baina berria sortu ordez, ordurako kontinente zaharrean baztertuta zegoen daler mexikarra propiotzat onartu zuten 1792ko apirilaren 4an. Berehala dollar esan zioten txanponari, fonetika ingelesak eraginda. Horrenbestez, Joachimthalerra dolar bihurtu zen, zilarra paper, eta Amerikako ingeles koloniak munduaz jabetu ziren, Herkulesen zutabeek zeharkatutako S-a banderatzat hartuta.


Nathalie Menignon Action Directeko buruzagi izana libre utzi dute

Bizi arteko espetxe zigorra ezarri zioten 1989an, eta baldintzapean utzi dute aske. Besteak beste, ezingo du Haute Garonne departamendutik atera. 20 urtetik gora egin ditu espeetxean eta hemiplejiak jota dago.

Natahlalie Menignon Frantziako Action Directe ezker muturreko erakunde armatuko buruzagi izana baldintzapean aske dago gaur goizetik. Kanpoan zain zituen kazetariei adierazpenik egin gabe atera da Seyssesko espetxetik (Haute Garonne departamendua, Frantzia).

1989an bizi arteko espetxe zigorra ezarri zion Frantziako Justiziak Menignoni, eta orain baldintza gogorrak ezarri dizkio askatasunaren truke. Batetik, agintarien baimenik gabe ezingo du atera Haute Garonne departamendutik. Bestetik, Action Directeri buruz ezingo du hitzegin jendaurrean.

Menignonek hemiplejia dauka bihotzeko arazoen ondorioz.


Voina

Veneziako Biurtekoan parte hartzeari uko egin dio 0100101110101101 arte kolektiboak. Horren ordez, protestara deitu du, Ai Weiwei artista txinatarra eta Voina Errusiako arte elkarteko kideak kartzelatik ateratzearen alde.

Weiweiren egoera ezaguna da, arteari buruzko iritzi tarte honetan askotan idatzi baitugu gaiari buruz; baina Voina izeneko kolektiboaren egoera ez da hain ezaguna gure artean. Anarkista kutsuko taldetzat ere hartzen dute, eta kaleko ekintza artistiko zuzenak egiteagatik ezagunak dira Errusiako hiriburuan. Horrek agintariak haserretu ditu, eta hainbat artista-ekintzaile atxilotu ondoren, kartzelan daude gaur egun.

Arte ekintza horietako batean parte hartzen ari zen mutilaren atxiloketa bideoan grabatuta eta Interneten dago ikusgai. Errusieraz guda esan nahi duen Voina taldeak KGB ohiko egoitzaren aurrean pintada bat egitea erabaki zuen iazko ekainaren 14an. Zakil bat eta barrabil pare handi bat marraztu zituzten, pintura zuriz, errepidearen lur gainean. Ekintza azkarra izan zen, zaindutako eremu batean eta trafiko handiko errepide baten erdian pintatu behar zutelako. Azken pintzelkadak ematen ari zirela, ekintzaileetako bat lurrera bota eta gogor jipoitu zuten atxilotu aurretik.

Ekintzaren lekuko moduan grabatutako bideoan atxiloketaren bortxakeria jaso nahi zutela dirudi; baina bukaera arte itxaroten badugu, konturatuko gara altxatzen den zubi horietako baten gainean pintatu zutela zakila, eta zubiak gora egiten duenean zakila tentetzen ikusteak zentzua ematen dio umekeria zirudien pintadari. Voinaren web orrian irakur daitekeenaren arabera, Dick captured by KGB izeneko ekintza «errusiar zakil garaiezinaren boterea egiaztatzeko egin zen».

Errusiak bizi dituen botere gehiegikeriak; gizonkeriaren nagusitasuna; emakume, homosexual eta, orokorrean, ezberdina den edozeinen kontrako errepresioa; eskuin muturreko taldeen biolentzia eta politikarien eta poliziaren konplizitatea. Horiek salatzen dituzte Voinakoek kaleko ekintzen bidez: gizartearen egoera salatzea da helburua, kaleak dituen baliabideekin.


Durango-Durango lasterketa klasikoa izango da gaur, 15:00etatik aurrera

Durango-Durango emakumeen klasikoak munduko onenen arteko lehia ekarriko du, beste behin, gaur arratsaldean. Proba 15:00etan hasiko da, Ezkurdi plazan, eta toki berean dago helmuga ere. UCI rankingean aurreneko tokietan dauden txirrindulariek eta taldeek parte hartuko dute. Durangon abiatu eta Berriztik Elorrira joango dira Miñotatik. Ondoren, Muniketa ere igo beharko dute. Klasikoaren ostean, biar, Emakumeen Bira hasiko da Iurretan hasi eta amaituko den erlojupekoagaz.

Marianne Vos eta Pauline Ferrand Prévot –iazko irabazlea– ez dira etorriko. Lesionaturik daudela jakinarazi dute. Vosek saihets-hezur bat apurtu zuen apirilean, mendi bizikletako proba batean, eta, antza denez, oraindik ez dago erabat sendatuta. Ferrand Prevotek mina izan du azken hil bietan ezker hankan, eta, asteon, ziatika diagnostikatu diote. Ondorioz, Bira inoiz baino zabalago dago gainerakoentzat.


Irudien indarrari buruz ariko dira Tabakaleran

Nazioarteko hainbat artista, komisario eta zinemagilek parte hartuko dute 'Zer egin dezake irudi batek?' mintegian, bihar hasi eta igande arte. Publikoarentzako proiekzio irekiak ere izango dira

Iaz Yto Barrada artistaren erakusketarekin egin bezala, aurten, eta Eric Baudelaireren erakusketa Tabakaleran ikusgai dagoela baliatuta, Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroak II. Nazioarteko Zinema Mintegia antolatu du Donostian. Bihar hasi eta igandera arte, nazioarteko zazpi sortzaile, komisario eta zinemagilek irudiaren ahalmenaz gogoeta egingo dute Zer egin dezake irudi batek? izenburupeko mintegian. Aily Nash komisarioak ibilbide bat prestatu du, zinemagile, pelikula eta artista garaikideen lanetatik abiatuta. Gonbidatuak, berriz, Eric Baudelaire bera, Naeem Mohaiemen, Maria Palacios Cruz, belit sâg, Susana de Sousa Dias eta Akram Zaatarai izango dira.

«Inportantea da espazio bat izatea pentsatzeko zinema zer den». Victor Iriarte Tabakalerako ikus-entzunezko programaren arduradunak azaldu duenez, gogoeta egiteko antolatu zuten iaz aurreneko mintegia, eta, aurten ere, helburu bera izango du: «Aztertu nahi dugu zer harreman duen zinemak egunerokoarekin, komunikabideekin eta abar». Horrek isla izango du antolatuko dituzten solasaldietan. «Galdera batzuk jarriko ditugu mahai gainean, pentsarazteko».

Zinemagintzan, artean eta sorkuntzan interesa duten pertsonentzat da mintegia, eta 30 bat lagunek parte hartuko dute. Berez, itxita dago dagoeneko izena emateko epea, baina oraindik lekuren bat edo beste badagoela adierazi du Ane Rodriguez Tabakalerako zuzendariak. Arratsalde-iluntze partean Tabakalerako zinema aretoan egingo diren saioak, berriz, publikoarentzako irekiak izango dira, eta egunaren «epilogo» gisa prestatu dituzte.

Irudien boterea

Zer egin dezake irudi batek? Galdera horri erantzuten saiatuko dira mintegian, Aily Nash komisarioak gidatuta. Nash, beste proiektu batzuen artean, New Yorkeko Film Festibaleko arte pelikulei eta bideoei eskainitako Projections sailaren komisarioetako bat da, eta Rotterdamgo (Herbehereak) nazioarteko zinemaldian film laburren programaz arduratzen da.

«Zer egin dezake irudi batek?». Pierre Zaoui filosofoak esandako esaldia da hori, Eric Baudelaireren lanaren aipamena egiteko, eta horixe bera da mintegiak proposatzen duen ikerketaren abiapuntua ere. «Irudiek narratiba politiko eta historikoarekin duten harreman konplexuaren inguruan gogoeta egitea da helburua, eta, ikus-entzunezko lengoaia anitzen bidez, esperimentazio formala baliatuta, irudiek duten boterea errebelatzea», adierazi du Nashek. Baudelairek berak hori izan du bere lanaren ardatzetako bat, eta horren adibide izan daitezkeen lan batzuk Tabakalerako erakusketa aretoan daude ikusgai, Letters to Max eta Also Known As Jihadi kasurako. Baudelaireri eskainitako erakusketa urrira arte egongo zabalik

Baudelairez gain, bost sortzaile eta komisariok parte hartuko dute mintegian. Naeem Mohaiemen Dhaka eta New York artean bizi den idazle eta artista da. Haren lanetan, testua, argazkia eta bideoa erabiltzen ditu «historiaren haustura, segurtasunari buruzko beldurra eta utopia eta distopiaren arteko nahasketa» aztertzeko. Hala, kolpe militarrak, estatuaren kontrola eta ezkerraren eta muturreko indarkeriaren arteko harremana dira bere lanaren parte.

Maria Palacios Cruz komisarioa, idazlea eta abangoardiako zineman aditua da. Gaur egun Lux artisten ikus-entzunezko praktikak bultzatzen dituen erakundeko zuzendariordea da.

Amsterdamen bizi den bideo artista da belit sâg. Azkenaldian, bere lanen gai nagusiak irudien indarkeria eta indarkeriaren irudiak izan dira. Haren lan gehiena hedabideetan irudiek daukaten rolaren ingurukoa da.

Susana de Sousa Dias Docslisboa Lisboako nazioarteko zinemaldiaren zuzendaria da, eta Akram Zaatari, berriz, AIF Irudi Arabiarraren Fundazioaren sortzaileetako bat izan zen. «Erresistentzia politikoa, militar ohien bizitza, ezker nekatuaren ondarea eta gerra garaian argazkien zirkulazioa jorratu izan ditu».


Hondamendia izan eta gero, biziberrituta

Kantuz kantu, bere bikotekidearekiko harremana deseginez nola joan den deskribatu du Bjorkek 'Vulnicura' bere azken diskoan. Baimenik gabe sareratu ondoren, argitalpena aurreratu du musikariak.

Bjork Guomundsdottirrek (Reikiavik, Islandia, 1965) martxoan kaleratu behar zuen estudioko bederatzigarren diskoa, Vulnicura, hamarkada batez baino gehiagoz Matthew Barneyrekin izan duen harreman sentimentalaren amaiera modu gordinean deskribatzen duen lana. Argitalpenak New Yorkeko Moma arte garaikideko museoak eskaini behar dion atzera begirako erakusketa handiarekin bat egitea zuen asmoa. Asmo ustela, ordea. Hilaren 13an, eskuz idatzitako ohar bat zabaldu zuen musikariak sare sozialetan diskoaren eta kantuen izenburuak jakinaraziz, eta handik ordu gutxira streaming-ean entzuteko eta modu ez-legezkoan jaisteko aukera zegoen. Ariketa promozional edo lapurreta izan, espero baino bi hilabete lehenago Bjorken biluzte emozionala nahi zuen ororen eskura zegoen.

Ez da halakorik gertatzen den aurreneko aldia izan, eta azkena ere ez da izango. Bjorkek berak adierazi duenez, managerrak agindu zion sarean eskegita zeuden disko pirata guztiak ezabatuko zituztela, baina aurrera egin eta modu digitalean bada ere —formatu fisikoak martxora arte itxaron beharko du—, kantu haiek guztiak kaleratzea erabaki zuen. «Ez dago jakiterik halakoetan nola erantzun behar duzun», adierazi du kantariak erabakiaz azalpenak eskatu dizkiotenean: «Kontuan izan behar da diskoa masterizatuta eta prest zegoela. Ez dakit zein izango zen nire erreakzioa hilabete batzuk lehenago gertatu izan balitz; ziur aski, hondamendia izango zatekeen». Diskoaren izaera bera horretarako pizgarri izan da, kantariari kasu eginez gero. Izan ere, barruko «mina» lehenbailehen kanporatu nahi zuen: «Emozionalki duen garrantziagatik, ahalik eta azkarrena kaleratu nahi nuen. Atera eta kito. Diskoa bera azkar egin nuen, eta esan nion neure buruari: 'Zabaldu dira kantuak? Bada, argitaratu dezagun diskoa'».

Etsipena eta mina

Emozionala. Hitz hori erabili du Bjorkek bere azken alea definitzeko. Vespertine (2001) aurkia bazen, Vulnicura haren ifrentzua da. Hark maitasuna, konpromisoa eta pasioa zituen ardatz; azkenak, berriz, etsipena, mina, komunikaziorik eza eta amorrua.

Eguneroko pertsonala balitz bezala —kantuetako askok oharrak dituzte: «Bost hilabete lehenago», «Hiru hilabete lehenago», «Sei hilabete ondoren»—, Bjorkek kontatzen du nola joan den aurrena gaiztotuz eta gero deseginez Matthew Barneyrekiko harremana. Ez du ezkutatzeko ezer. Stone Milker lehenengo kantuan honela dio: «Erakutsi iezadazu begirune emozionala, o, begirunea, behar emozionalak ditut, eta nahiko nituzke bion arteko sentimenduak sinkronizatu». Family diskoko bosgarren kantua iristen denerako maitasunaren haustura agerikoa da: «Ba al dago nire familiaren heriotzagatik doluminak erakusteko tokirik? [...] Ama eta haurra daude, eta gero aita eta haurra ere bai, baina ez gizona eta emakumea, ez maitasun triangelurik». Quicksand hondarreko kantua iristen denerako, etsipena eta nolabaiteko argia nahasten dira: «Eguzkiaren seme-alabak gara, eta joan gaitezen argi-izpirantz, amore ematen duzun une oro gure etorkizuna zalantzan jartzen baituzu».

Debut diskoarekin (1993) bakarka estreinatu zenetik Bjorkek grabatu duen diskorik gardenena da Vulnicura, hitzei erreparatuz gero behinik behin. Baita sendagarriena ere, kantariak dioenez: «Kronologia emozional nahiko zehatza da. Hasieran kezkatzen ninduen dena nirekiko oso barkabera izateak, baina gero sentitu nuen horrek unibertsalago bihurtzen zuela. Nahiko nuke beste batzuentzako euskarri izatea kantuak, eta era berean senti dezaten zein biologikoa den prozesu hau: zauria eta haren osatzea, hala psikologikoa nola fisikoa».

Zaharretik eta berritik

Hondamendi sentimental eta emozional horri doinua jartzeko orduan, Bjorkek atzera begiratu du, errepikatu gabe, oso berea den disko bat ontzeko. Arca ekoizle venezuelar gazteak (Caracas, 1990) —Kanye Westen Yeezus ekoitzi zuen— deitu egin zion 2013an, berekin lan egiteko prest zegoela adierazteko, eta dena azkar-azkar egin zuten Bjorkek berak azaldu duenez: «Kantuen erritmoak egiteko hiru urte beharko nituen, baina berekin hilabete gutxiren buruan prest genuen disko osoa».

Vulnicura-n garai bateko hari moldaketak berreskuratu dituzte Bjorkek eta Arcak, baina epikarako edo handinahikeriarako tarte gutxi utzita, eta une pausatuak dira nagusi. Minak eta zintzotasunak ez baitiete uzten lekurik pop egitura ohikoei eta dantzarako tarteei.

Nolanahi ere, 50 urte betetzear dagoenean, Bjork biziberrituta atera da hondamenditik.


Santa Ageda bezpera giro ederrean ospatu dute herriko ikastetxeetako ikasleek

Eguraldia lagun, eta egun bat aurreratuta, Santa Ageda bezpera ospatu dute Iraurgi Ikastetxean, Azpeitiko Ikastola Karmelo Etxegarain, Urola Ikastolan eta Azpeitiko Ikastola Ikasberrin, usadio zaharrari jarraituz. Txapelak eta makilak hartzen aurrenak Karmelo Etxegaraiko ikasleak izan dira, eta hainbat kopla abestu dituzte goizean zehar ikastetxeko jolastokian, Urola Ikastolako ikasleekin batera. Ondoren, Urola Ikastolako DBH1eko ikasleak Sanjuandegiko eta Alde Zaharreko kaleetan zehar ibili dira santaeskean, bi taldetan banatuta, eta elkarrekin elkartu dira 12:15ean anbulatorioan, guztiak batera abesteko.

Iraurgi Ikastetxeko Lehen Hezkuntzako 3, 4, 5 eta 6.mailako ikasleak ere jolastokira jaitsi dira 12:15ean, eta han LH5eko hainbat ikaslek beraiek sortutako koplak abestu dituzte, bertaratu diren gurasoekin batera. Arratsaldean, aldiz, Haur Hezkuntzakoek eta Lehen Hezkuntzako 1 eta 2. mailakoen txanda izango da. Horiek 16:30ean dute hitzordua jolastokian.

Azpeitiko Ikastola Ikasberriko ikasleek, berriz, arratsaldean ospatu dute Santa Ageda bezpera. 15:00etan, DBH3 eta DBH4ko ikasleek Loiola inguruan aritu dira konplatan. 16:30ean, Haur Hezkuntzatik hasi eta DBHra bitarteko ikasleek ikastolako atarian koplak abestu dituzte. Horrez gain, bihar ere txapelak eta makilak hartu, eta trikitilari eta bertsolariekin santaeskean irtengo dira. Horretarako 19:00etan jarri dute hitzordua Sanagustin kulturgunean.


Basoen erabilpen anitzaz hitz egingo dute bihar, Elai-Alai areto txikian

Baso bainuak izango dituzte ardatz bihar Elai-Alai areto txikian emango duten hitzaldian. Basoen erabilpen anitzetako bat dira baso bainuak, eta horiek eskaintzen dituzten onurei buruz hitz egingo dute 18:30etik 20:00etara bitartean.

Basoetatik txangoa egitea osasunerako onuragarria dela aspaldiko sinismena dela diote Lurgozoko arduradunek. Hala, horri buruzko hitzaldia prestatu dute: “Osasuna berreskuratzeko basora joatea antzinako filosofia da, baina 80. hamarkadan Japonian hasitako ikerketek osasun arduradunen arreta deitu dute, mundu mailan ezaguna egin arte”.

Osasunaren kalteak prebenitzeko hainbat jarduera eta baso ibilbide garatu dira azken urteetan, “emaitza zientifiko eta praktikoak ikusgarriak izan direlako”. Horregatik, Busturialdean baso bainuak ezartzeko eta dinamizatzeko proiektua garatzen ibili dira Urremendi Landa Garapenerako Elkartea, Bizkaiko Basogintza Elkartea eta Senideen eta Gaixotasun Mentalaren Bizkaiko Elkartea. 2018an hasi zuten proiektua, eta zuhaitzez betetako baso lurretan xede terapeutikoak dituzten jarduerak ezartzea eta dinamizatzea dute helburu.

Egitasmo horren nondik norakoak azaltzeaz arduratuko da bihar Dafne Mazo Urremendi Landa Garapenerako Elkarteko lehen sektoreko teknikaria. Izan ere, proiektu horrek Busturialdeko lehen sektoreko, gizarteko eta osasungintzako eragile gehienak batu gura ditu. “Eskualdeko lurren zuhaiztiek eskaintzen dituzten zerbitzu ekosistemikoek onartzen dituzten jarduera terapeutikoak zerrendatu gura ditugu”.

Liburu aurkezpena. Proiektua garatzeko Alex Gessek lagundu die. Gesse AEBtako Baso eta Natura Terapia Programaren eta Giden Elkarteko Europako kordinatzailea da, eta Sentir el Bosque. La experiencia del Shinrin-Yoku liburua aurkeztuko du.

Liburuak baso bainuen hogei esperientzi jasotzen ditu. Bere berbetan, kontakizun horiek basoetatik txangoak egitean senti daitezkeen sentipenak “oso ondo” azaltzen ditu. Halaber, naturak sendatzeko duen ahalmenaz ere hitz egiten du.


Carlos Malles, blues jaialdiko zuzendaria: "Lehen urtean herriko jendea abesten, eta txaloka ikustea izugarria izan zen"

Malles atzo arratsaldean, Sugaray Rayford taldearen soinu proban

Atzo hasi zen Hondarribia Blues Jaialdiaren aurtengo ekitaldia, baina HITZA asteartean egon zen Carlos Malles zuzendariarekin (1968, Irun), dena muntatzen ari zirela. Bluesak “espazio propioa” behar zuelako okurritu zitzaien Mallesi eta lagun batzuei jaialdia antolatzea eta, zortzi urte pasata, “ikaragarria” iruditzen zaio lortutakoa.

Nola bururatu zitzaizuen lehenengo ekitaldia antolatzea?

Blues zaleak ginen eta beti genbiltzan jaialdiz jaialdi blues bila eta zera ikusten genuen, Euskadin jazz jaialdi asko zegoela baina bluesa entzun nahi izanez gero, jazzaldietakoek bluesa programatzeko zain egon behar ginela. Bluesak leku propioa behar zuela uste genuen eta ideia hau udalean aurkeztu genuen.

Kostatu zitzaien guri kasu egitea, denei, eta hasteko ez genuen udaletik inolako laguntza ekonomikorik jaso. Baina oso ondo atera zen. Publiko mota zela, musika estiloa zela eta ingurunea dela, elementu horiek elkartuta, ideia arrakastatsua izatea etorri da.

Noiz hasten zarete blues jaialdia prestatzen?

Ekitaldi bat hasi aurretik badira gauza batzuk hurrengoari begira begiratu behar direnak. Batetik, ekitaldi bat antolatzen ari zarela antzematen da gauza batzuk hobeto egin daitezkeela eta horiek hurrengorako hobetzeko hasten zara lanean. Eta bestetik, artista garrantzitsuen birak denbora askorekin mugitu behar dituzu. Baina potoloena, lanik garrantzitsuena urritik edo azarotik aurrera hasten gara egiten. Eta aste hau esprintean ematen dugu.

Zertan eragin dio krisiak jaialdiari?

Ba egia esateko krisiak guri ez digu ia ezertan eragin. Jaialdia oraindik handitzen ari da, babesle pribatuen, Kutxaren eta Carlsbergen laguntza izaten jarraitzen dugu, erakunde publikoena ere bai… Baina baieztatu diezazuket artistek ez dutela euren katxea jaitsi, egia da nazioarteko birak asko gutxitu direla, eta aukera gutxiago dagoela artistak aukeratzeko, baina daudenen katxea mantenduta. Krisiarekin, arazorik izatekotan erakundeekin izan da zailagoa aurten, askoz gehiago begiratzen dutelako dena, gehiago eskatzen ari dira, eta horrek tramiteak zailtzen ditu.

Jaialdira ekartzen duzuen blues mota erabat aldatzen da urte batetik bestera. Zergatik da hori?

Jaialdi honek duen ezaugarrietako bat, asmoetako bat bluesa ezagutaraztea da, hori baitzen Euskadin jazz jaialdiekin zegoen arazoa, jendeak ez zuela bluesa jazzetik bereizten eta hori, blues zaleontzat pentsaezina da. Horregatik, bluesa zer den eta bluesaren bariante guztiak zeintzuk diren erakutsi nahi dugu. Ni, Chicagoko bluesak maiteminduta nauka, baina ezin da beti hori programatu, eta horregatik Chicago, West Coast, Deltakoa —Mississippiko delta—, tartekatzen ditugu, jendeak ezagut dezan bluesa bere osotasunean.

Aurretik ikusita, aurten izarretako bat kontzertu pedagokikoa izan daitekela dirudi.

Bai, kontuan izan Sugaray [Rayford] eta Mannish Boyseko musikariak ariko direla haurrentzat. Musika kalitateari dagokionez izugarria izango da. Beste urte batzuetan eduki izan ditugu Chicagoko musikariak, baina aurten nik uste gehiago izango dela; gainera Sugaray haurrekin oso ondo moldatzen da. Oso dibertigarria izango da, ziur.

Besteen gainetik, zeintzuk izango dira aurtengo jaialdiaren izarrak?

Argi dago, izenagatik, Eric Burdon dela karteleko burua baina nik askoz gehiago nahiago ditut ostiraleko edo larunbateko gauak, oso onak izango dira, batez ere larunbatekoa. Ostiralak ere ezusteko batzuk ekarriko ditu; aurten Crossroads atala Europako bluesari zuzenduta dago, baina Alemania edo Erresuma Batura joan beharrean, hainbesteko tradizioa ez duten herrialdeetara jo dugu, Italiara, Eslobeniara, Kroaziara… Herrialde horietan sekulako bluesa egiten da eta kontzertu hori itzela izango da. Eta gainera, Malina Moye ariko da gero. Urtero ekartzen dugu estatuan inoiz egon ez den artista bat eta aurten neska hau ekarri dugu eta bat baino gehiago ahoa zabalik utziko du bere soulak.

Igandea delako, jende askok ezingo du Eric Burdon ikusi, baina, aldiz, herriko jendeak izango du aukera.

Duela bi urte Raimundo Amadorrekin gertatu zitzaigun, igandea izanik ere Bentako eremua bete zela, eta aurten gehiago izango dela uste dut. Eric Burdonek jende pila bat ekarriko du eta gero jaialdiaren amaiera festa izango da, The Mannish Boysekin eta Segarrarekin. Amaiera ona izango dela uste dut.

Aste honetan jakin izan dugu iaz 70.000 lagun hurbildu zirela eta ia hiru milioi euroko eragin ekonomikoa izan zuela jaialdiak. Espero al zenituzten zenbaki horiek?

Jende kopuruak ez gaitu harritu, bilakaera baten ondorioa izan delako. Egia da iaz egindako azterketan lehen aldiz zenbatu direla jaialdirako propio etorri direnak soilik, gainontzeko turistak eta abar kanpoan utzita. Hori kontuan izanda bai izan zen ezustekoa 70.000 lagun izan zirela jakitea. Eta eragin ekonomikoari dagokionez, bagenekien altua zela, baina 2,7 milioi eurokoa ikaragarria da, hain txikia izanda egiten den inbertsioa. Duela gutxi Sevillako alkateari entzuten nion esaten, Apirileko Feriaz, harro zegoelak inbertitutako euro bakoitzeko bi lortzen zituztelako, eta hemen ia hogei euro lortzen dira euro bakoitzarekin. Sinisteko zaila da.

Zortzi urte hauetan zein izan zuretzat jaialdiko une gozoena?

Edozein, asko eta asko izan ditut hunkigarriak, hasieratik bertatik, jaialdia jaiotzen ikustea sinestezina izan zelako. Sekulako beldurra genuen, asmatuko ote genuen, jendeak zein harrera izango zuen, euskaldunok badugulako itxiak izateko fama. Eta lehen urtean herriko jendea abesten, txaloka, dantzan ikustea izugarria izan zen. Eta gero une asko izan dira hunkigarriak, Hubert Sumlin, Pinetop Perkins, biak gainera hil egin dira… Goi mailako artistak ziren baina oso gertukoak izan ziren guretzat eta horrek erakutsi izan dit benetako izarrak izaten direla umilenak.

Eta ba al da norbait ekarri nahi eta ezin izan zduzuna?

Bai, Buddy Guy. Beti gertatu izan da zerbait eta ezin izan dugu ekarri. Ez dakit datorren urtean izango den, hurrengoan, edo noiz, baina Buddy Guy ekarri behar dugu. Eta gero ametsak ere baditut, Eric Clapton ekarri nahiko nuke, hitz potoloak dira horiek, baina amets egitea debalde da.


Steve Scalise AEBetako Kongresuko talde errepublikanoko burua zauritu dute tiroz

Zelai batean beisbolean jokatzen ari zirenean gertatu da, eta beste hainbat pertsona zauritu ditu erasotzaileak. Erasotzailea hil egin dute.

Alexandriako (Virginia, AEB) zelai batean izan da, Washington D. C.-tik gertu, han 07:20 zirenean. Alexandriako Poliziaren esanetan, AEBetako Kongresuko kideez osatutako beisbol talde bat jokatzen ari zen, eta pertsona bat tiroka hasi da. Poliziak ez du zehaztu zenbat biktima dauden, baina horietako batzuk ospitaleratu dituztela jakinarazi du.

Mikel Lee senatari errepublikanoa han zegoen, eta, haren arabera, aldakan tiro egin diote Scaliseri, baina onik aterako dela iruditzen zaio. Leeren hitzetan, tiroka hasi den pertsona hil dute. Poliziak dio, ordea, atxilotuta dagoela. Azkenean Donald Trump presidenteak berak baieztatu du ustezko erasotzailea hil egin dela zaurien ondorioz. 66 urteko gizonezko bat zen.

Kongresuko beste kide batek adierazi du 50 bat aldiz tiro egin duela erasotzaileak.


Roglic, Dumoulin eta Nibali, faborito nagusiak

Bi itsasoen lasterketa 1966. urtetik egiten da eta UCI World Tour egutegian sartuta dago. 13tik 19ra jokatzen da aurten.

Esloveniako Primoz Roglic (Jumbo), Holandako Tom Dumoulin (Sunweb) eta Vincenzo Nibali (Bahrain) italiarra dira hautagai nagusienak 2019ko Tirreno - Adriatikoa irabazteko.

Bi itsasoen lasterketa bezala ezagutzen da eta aurten martxoaren 13tik 19a bitartean jokatuko da.

Roglicek Arabiar Emirerri Batuetako Itzulia irabazi berri du, sasoiko dago eta ibilbidea alde duela dirudi. Dumoulin errebantxarako prest dago eta hasierako erlojupekoa irabazteko faborito nagusiena da. Nibalik Italiako Giroa du buruan eta erritmo bila lehiatuko da, beraz, marrazoak zer nolako maila eman dezakeen ikusiko beharko da.

Thibaut Pinot eta Adam Yates txirrindulariak ere lehen postuetan egoteko lehiatuko dira.

Tirreno - Adriatiko lasterketa 1966. urtetik jokatzen da eta UCI World Tour egutegian sartuta dago. Lido di Camaioren hasiko da erlojupeko batekin eta Italia zeharkatu eta gero San Benedetto del Tronton amaituko da erlojuaren kontrako beste saio batekin.

AZKEN IRABAZLEAK

ETAPAK ETA PROFILAK

1. etapa, Lido di Camaiore (taldekako erlojupekoa), 21.5 km

2. etapa, Camaiore-Pomarance, 189 km

3. etapa, Pomarance-Foligno, 224 km

4. etapa, Foligno-Fossombrone, 223 km

5. etapa, Colli al Metauro-Recanati, 178 km

6. etapa, Matelica-Jesi, 195 km

7. etapa, San Benedetto del Tronto (erlojupekoa), 10.1 km

Argazkiak: www.tirrenoadriatico.it


GR-Mikeldi ibilbidearen mantenua adostu dezaten eskaera Aldundiari

PSE-EEk aukertutako mozioa aho batez onartu zuten alderdi guztiek. Atzo (irailak 28) arratsaldeko udalbatzarrean PSE-EEk GR-Mikeldi izenagaz ezagutzen den mendi ibilbide luzearen urteroko mantenua Bizkaiko Foru Aldundiagaz adostea eskatzen duen mozioa aurkeztu zuen. Alderdi guztiek alde bozkatu eta aho batez onartu zen. Pilar Rios zinegotzi sozialistaren esanetan, \"ibilbidea Europako mendi bide sarean homologatuta dago eta, gaur egun, Durangaldea eta Amorebieta-Etxano inguratzen dituen GR-Mikeldi ibilbidea landarediaren azpian geratzeko arriskuan dago\". Durangoko Alpino-Tabira mendizale taldeak ere \"sarritan adierazi du ibilbidea egoera txarrean dagoela\". Horregatik, Aldundiari ibilbide horren mantenua zehaztuko duen urteroko agenda bat adosteko eskatun zioten. Agenda hori ibilbideak zeharkatzen dituen udaletxeekin, Alpino-Tabira mendizale taldeagaz, eta Euskadiko Mendi Federazioarekin elkarlanean adostuko litzateke. EAJren berbetan \"arazoa konpontzeko lanean gabiltza\": \"Ekainean Urkiola Landa Garapenetik garbiketarako aurrekontu bat helearazi ziguten eta ez genuen onartu herri bakoitzak ordaindu beharrekoa biztanle kopuruaren arabera zehaztu zutelako eta irizpide horregaz ez gaude ados. Bizkaiko eta Euskadiko mendi federazioek ere banaketa ez zela justua esan zuten\". Aralarren ustez, ibilbidearen egoera kaskarra batez ere \"Aldundiaren nekazal arloak ardura hori hartu ez\" izanaren ondorioa da; beste maila batean baita \"udaletxeen arteko koordinazio falta\" ere. Agenda adostu behar dutenen mahaiara Durangaldeko mendizale talde guztiak sartzeko (Zaldua, Erdella…) eta zonalde kaltetuen zerrendara AHTaren lanek eragindako Durango-Izurtza tramua ere gehitzeko eskatu zuten. Talde Mistoa ados agertu zen Aralarregaz azken puntu bietan eta mendizale taldeetan sortu berri den Iurretako Zaldai kontuan hartzeko eskatu zuen. Urtean urteko mantenua herriekin batera adosteko ere eskatu zuten. PPk ere ibilbidea berpiztearen garrantzia azpimarratu zuen Durangaldetik ez ezik kanpotik ere jende asko etortzen delako. GR-Mikeldi ibilbidea Aldundiaren eskumena da. Ibilbideak bost tramu eta 84 kilometro ditu. Durango, Atxondo, Mañaria, Abadiño, Berriz, Garai, Mallabia, Iurreta eta Amorebieta-Etxanotik pasatzen da.


Donostia 2016ko kideak izango dira kaldereroetako erregina eta damak

Hungariako kaldereroak larunbatean helduko dira hirira. Parte Zaharrean, konpartsa tradizionala 22:00etan abiatuko da Fermin Kalbeton kaletik. Aurten, Donostia 2016 bulegoko langileak izango dira erregina eta damak.

Igandean, Iñude eta Artzaien konpartsaren txanda izango da. Kresalakoak eguerdian aterako dira Euskal Herria kaletik. Pertsonaia berriak dituztela aurreratu dute.


«PPkoa zelako hil zuten Gregorio; argi hitz egiteagatik»

Egileek zigorra osorik betetzeak arindu dio senarraren hilketak eragindako oinazea, eta ez haien damuak: «Hil duenaren kontzientziak ez nau batere kezkatzen».

Senarra hil zioten urtetik, Madrilen bizi da Ana Iribar (Donostia, 1963). Semeak hamalau hilabete zituen Ordoñezen aurkako atentatuaren egunean, eta orduko girotik aldendu nahi izan zuen semea. Egunotan sorterrira itzuli da, ohi baino lanpetuago: erakusketa bat prestatu dute Miramar jauregian. Gaurtik apirilaren 30era egongo da ikusgai.

Zer moduz zaude, hilketaren 25. urteurrenaren atarian?

Urte gogorra izan da: Gregorio gogoratzeko eta errepasatzeko erakusketa antolatzen aritu naiz. Gogorra izan da, baina, aldi berean, interesgarria. Urtero da gogorra; esfortzu bat egiten dut, baina gogorra egiten zait oraindik ere

Erakusketa bat antolatu duzue. Nondik abiatu da ideia?

Instituzio publikoei, norbanakoei, enpresei, Gregorio ezagutu zutenei... Guztiei iruditu zaie inportantea kontatzea nor zen Gregorio, zer baldintzatan gauzatzen zuen bere zeregin publikoa. 1983an, Alianza Popularreko zerrendaburu aurkeztu zenean, pentsa zein garai gogorrak ziren: ETA erakunde terrorista oso aktibo zegoen, APk ia ez zuen afiliaturik eta irudi txarra zeukan... Aukerarik okerrena hautatu zuen, unerik okerrenean. Eta, hala ere, oso argi zuen zer egin nahi zuen eta nola, ez zuelako konplexurik. Berak defendatzen zuen euskal herritarra izateko ez dela zertan abertzalea izan, bertan lan egiten duen oro dela euskal herritarra. Bestalde, zerbitzu publikorako bokazio handia zuen, eta oso garrantzitsua izan zen berarentzat udalean aritzea. Eskuinekoa eta kontserbadorea zen, eta AP izan zen bere jarduera politikoa garatzeko aukera.

Zer eduki bildu dituzue?

Hiru gune bereizi ditugu. Aurrenekoa atentatutik abiatzen da. Ikusgai daude Iñaki Artetak zuzendutako hiru ikus-entzunezko eta argazkiak, egunkari zatiak eta duela 25 urte bidali zizkidaten eta zabaltzeke nituen gutunak. Material zoragarria da, eta, atal horretan, ETAk Donostian hildako guztiak omendu nahi izan ditugu, herritarrek jakin dezaten ETAk zenbat lagun hil dituen. Nik ETAz hitz egiten dut soilik, hori delako nire istorioa. Bigarren zatian, Gregorioren ibilbide publikoa eta aldi berean hiri honetan maila sozialean, kulturalean... gertatzen zena azaltzen da, 1983tik hil zuten arte. Azken aretoa biografikoa da, Gregorioren bizitza azaltzen duena.

Irakurri gabeko gutunak aipatu dituzu; milaka jaso zenituen, eta jendetza elkartu zen hil kaperan. Gizarteak babestuak sentitu zineten?

Ni ez naiz oso kontziente egun horretan gertatzen ari zenaz. Ezin nuen sinetsi; autoan hileta auto baten atzetik gindoazenean jabetu nintzen gertatutakoaz. Hil kapera dut gogoan: jendetza han, ezagutzen ez nuen jendeak besarkatzen ninduen... Ni oinazearen beste maila batean banengoen ere, momentu hartan bertan jabetu nintzen atentatuak zer inarrosi zuen, zer esangura politiko izan zuen Euskal Herrian eta Espainia osoan. ETAk arerio politiko bat hil zuen.

ETAk hildako hautetsietan lehenbizikoa izan zen. Gerta zitekeenaren beldur zen?

Oso ausarta izan zen, inork ez zuelako zerrendaburu izan nahi. Jendeak ez zuen jendaurrean esaten APko kide zenik. Oso une zaila zen, ez soilik ETArengatik, giro sozialarengatik baizik, AP frankismoarekin lotzen zelako. Gregoriok hautsi egin zuen frankismoarekiko lotura hori.

Valentin Lasarte izan zen atentatuan parte hartu zutenetako bat. Gerora, damua azaldu zuen. Lagundu al dizu jarrera aldaketa horrek?

Erreparazioa eman didan gauza bakarra izan da erasotzailea atxilotu, epaitu eta zigortzea. Horrek baino ez dit kontsolamendurik eman. Damutzea edo ez... hil duenaren kontzientziak ez nau batere kezkatzen, baina bai zigorra osorik betetzeak: batez ere, terrorismo delituak direnean. Sarri pentsatzen dut 300dik gora familia daudela ikerketarik eta epaiketarik gabe, ezer jakin gabe. Injustizia bat da.

Biktimen erabilera politikoa salatu dute batzuek Espainiako inbestiduraren harira. Nola bizi duzu?

Gregorio Ordoñez hil zuten, PPkoa izategatik, gauzak argi esateagatik eta mundu abertzalearentzat mehatxu bat izateagatik. Beraz, normala da bere alderdikideentzat erreferentea izatea. Biktimen erabileraz hitz egiten da, baina noiz edo noiz denek erabili dituzte, eta noiz edo noiz, biktimoi ere ongi iruditu zaigu. Halere, nire bandera Gregorioren memoria da, ez naiz sartuko alderdiek egiten edo esaten dutenera.


Leandro Miner eta Pedro Oiarbide omenduko dituzte, bolan eta tokan egindako ibilbideagatik

Gipuzkoako Bola eta Toka Federazioak urtero Bola Eguna ospatzen du abenduaren 8an eta bertan, bolari eta tokalari batzuk omentzen ditu. Oraingo honetan, Ereñotzun ospatuko da eta Leandro Miner eta Pedro Oiarbide izango dira omenduak. Ur Mia elkarteko kideak biak. Urteetako partehartzeagatik eta ibilbideagatik omenduko dituzte. «Egia esan, ez dakit merezi dugun ere… Azken 50 bat urtean, beti ibili izan gara. Bolan baino gehiago, tokan, baina ez dugu inoiz destakatu izan. Pedrok bai, gehiago, baina nik behintzat ez», dio Minerrek. Hala ere, hori ez da Federazioaren helburua. Urte hauetan zehar bolari eta tokari egindako ekarpena errekonozitu nahi die bi ereñotzuarrei.

Oiarbide tokalari fina, baina ez plaza gizona

Oiarbide 14 urterekin hasi zen tokan eta 40 urte baino gehiago daramazki. Nahiz eta, aita, osabak… familiakoak, bai tokan bai bolan aritu, Oiarbideri pertsona jakin batek piztu zion tokan aritzeko grina. «Manuel Matxain Aietekoa, fenomeno bat zen tokan. Hura ikusita hasi nintzen ni. Egia esan, tokan bakarrik ez, bolan ere artista zen. Bertsotan ere aritzen zen», dio Oiarbidek.

Eta badu ahaztuko ez duen egun seinalatu bat: «Gogoratzen naiz 16 urterekin, San Antoniotan, Matxaini irabazi niola Ugaldetxon. Geroztik zeinek gelditu ni! Herri guztiak pasatakoa naiz tokarekin».

Dena dela, badu ahulgune bat Oiarbidek: «Ez naiz inoiz izan plaza gizona. Zezena baino okerrago jartzen nintzen txapelketetan; zeharo urduri. Entrenatzen eta lagunartean poliki ibiltzen nintzen eta gero, jende aurrean, asko galtzen nuen. Atzenaldera hobeto moldatzen nintzen, baina inoiz ez naiz ohitu».

«Halaxe da, bai. Ardo jokoan aritzen ginen lagunartean. Hau da, gutxien jotzen zuenak erronda pagatu behar izaten zuen, eta halakoak. Eta beti esaten nuen gutxi izango zirela berari irabazteko gai zirenak. Baina gero plazan, ikaragarri bajatzen zen», gaineratu du Minerrek.

Miner, antolatzaile lanetan gehiago

Leandro Miner ere gazterik hasi zen tokan eta bolan. «Ni ere Pedrorekin bateratsu hasiko nintzen, 18 urte baino lehenago bai behintzat. Donostiako Trinitate plazan bolako txapelketa askotan parte hartutakoa naiz, gazterik. Gipuzkoako azpitxapeldun geratua ere bai 17 bat urterekin». Hala ere, ez bolan ez tokan, ez duela inoiz destakatu izan azaldu du: «Antolatzen eta aritu izan naiz gehiago. Parte hartu ere beti, eta bolarekin txapelketetan jokatu ere bai, baina askorik destakatu gabe. Auzoan aurrenekoa geratua naiz tokan, Pedrok jendaurrean izaten zuen arazoagatik-eta, edo bezperan parranda egiten zuelako (parrez), baina bestela hemendik kanpo ni ez naiz bera bezala herriz herri ibili».

Aita eta osabez gain, anaia guztiak ibili izan dira bolan. Bere seme Iñaki ere ibiltzen da.

«Toka soziedade atzean zegoen eta ia ilunabarrero biltzen zen jendea jokatzeko. Ardo jokoan aritzen ginen»

Ilunabarrero, jendea bildu

Tokan eta bolan aritzeko garai batean sekulako ohitura zegoela azaldu diote Kronikari biek: «Toka gainera, hemen, soziedade atzean zegoen eta ilunabarretan ibiltzen ginen. Ia ilunabarrero biltzen zen jendea lehen. Toka auzo eta taberna guztietan zegoen. Eta bolatokiak ere leku askotan izaten ziren; sagardotegiekin lotuta asko. Hemen esaterako, Irubiden, Fagollagan, Ugaldetxon, Benta Berrin, Goikoetxen eta Latxen zeuden. Orduan ez zegoen beste gauzarik denbora pasarako eta hortxe ibiltzen ginen denak. Gauzak asko aldatu dira». Maila ere askoz altuagoa zela orduan azpimarratu dute: «Jende asko ibiltzen zen eta oso ondo jokatzen zuten askok. Pentsa, orduan 100dik gora federatu izaten ziren eta orain 30 bat izango gara».

Batez ere tokan aritzeko zaletasuna jaitsi dela diote Leandrok eta Oiarbidek. «Toka ari da galtzen. Bola oraindik zerbait mantentzen da. Gainera, emakumeak ere hasi dira». Ereñotzun bertan, bi emakume badira bolan aritzen direnak: Nagore Miner eta Josune Uzkudun.

Nazioarteko Txapelketa irundarrei irabazi

Ondo gogoan duten sari bat ere aipatu diote Kronikari. Eta Ur Mia elkartean badu merezitako lekua. Hain zuzen, 1975ean, Nazioarteko Toka Txapelketa irabazi zuten. Taldeka izan ziren nagusi, beraiek biak, Juan Marco “Altxo” zenarekin hirukotea osatuta. «Irun, Errenteria… inguru horretan beti izan da zaletasun haundia eta oso maila altua. Ez zuten inondik espero guk irabaztea eta irundarrek sorpresa ederra hartu zuten», gogoratzen dute biek.

Oiarbidek ere orduan egin zuen bere errekorra. «31 jo nituen eta harexek eman zidan pena, hain ondo aritu eta Eugenio Legorburu irundarrak 32 jo izana. Hura izan zen txapeldun eta ni bigarren geratu nintzen», gogoratzen du. Eta orain arteko errekorra duena, Matxain da, 33 joaldirekin. Gaur egun destakatzen den tokalaria, berriz, Eduardo Alvarez “Galle-go” da. Galiziarra jatorriz, baina Errenterian bizi da.

Azken aldian, gutxi

Miner jubilatu berri da eta Oiarbide ere jubilatua dago, baina toka edo bolan aritzeko denbora gehiago ez dutela hartzen aitortu dute. Oiarbidek besoa izorratua du eta ez zaio komeni tokan aritzea; Minerrek berriz, bolatokia txukuntzeko hartu du denbora, baina ez entrenatzeko.

Berezko abilezia, garrantzitsua

Punteria berezkoa izaten ote den edo entrenatu egin litekeen galdetuta, erdibideko erantzuna eman dute: «Batzuk asko entrenatuta ere ez dute lortzen jokalari onak izatea. Berezko abilezia ere behar da. Baina egia da, ondo ibiltzen direnek ere asko entrenatzen dutela. Entrenamenduak ere badu bere garrantzia». Oiarbide bere garaian, ia egunero ibiltzen omen zen.

Zorteak izaten duen eraginaz ere hitz egin dute: «Tokan suerterik ez dago. Seiko bost tiraldi izaten dira, gutxienez. 30, 36 edo 48 aldiz botata, suerteak ezin du askorik lagundu. Ona izango zara edo kaxkarra. Bolan berriz, zorteak lagundu dezake. 6-8 aldiz botatzen da gehienez, eta zortea aldeko baduzu, eragin dezake». Dena dela, bolan ere ezin liteke zortearen esku utzi dena, teknika ere ondo kontrolatu behar dela gaineratu dute.

Eta bolari dagokionez, modalitate asko daudela azaldu du Minerrek eta bakoitzean gauza desberdinak hartu behar direla kontuan. Tokan, berriz, ez dago alderik, baina hemen ere, bakoitzak bere teknika dauka: xuxen bota, fitxa bueltaka...

Egun osoko festa, asteartean

Asteartean, egun osoko festa antolatu du Federazioak. Goizean (09:30-11:00), bola eta toka txapelketa izango da eta ondoren (11:00), hildako bolari eta tokalarien aldeko meza. Eta indarrak hartzeko, bazkari ederra egingo dute Ur Mia elkartean (14:00). Bazkalostean, 2015 denboraldiko txapelketetako sariak banatuko dituzte, eta jarraian, bi ereñotzuarrak omenduko dituzte. Egun osoko festan parte hartzeko asmoa dutela azaldu dute biek.


Lapiko-jotzea eta piztutako kandelak, Zaldibarren gertatutakoak argitzeko eskatuz

Zaldibar Argitu plataformak deituta bost minutu pasako lapiko-jotzea egin dute gaur, 20:30ean, hainbat elgetarrek. "Aski da, etxeetan gaude baina gure aldarrikapenek ez dute etenik! ", adierazi dute antolatzaileek.

45 egun dira Eitzagako zabortegian luizia gertatu zela. "45 egun Joaquin eta Alberto gabe. 45 egun gure osasunarekin eta inguru naturalarekin jolasten. 45 egun, eta dimisiorik ez. Gaur, gure leiho eta balkoietatik, bihar, kaleetan berriz! ", azaldu dute Zaldibar Argitu plataformatik.

Bost minutu pasako lapiko-jotzea izan da eta ozen entzun da. Elgetan, Zaldibarren eta Eibarren zeukan eginda deialdia Zaldibar Argitu plataformak.

Eskulanak eta marrazkiak egiteko deialdia

Zaldibar Argitu plataformak badu beste ekimen bat martxan egunotan. Eskulanak eta marrazkiak egiteko deia egin dute. "Etxe barruko egun hauetan badaukagu zer aldarrikatu! Egin Zaldibar Argitu gaiarekin edota lemarekin lotura duen eskulan bat eta bidali elgetakoza@gmail.com helbidera. Bideo bat sortuko dugu aurkeztutako lanekin".


Surf eta Bodyboard Txapelketa jokatuko da Getarian gaurtik igandera

Eskualdeko kostaldea aproposa da surfa egiteko. Gero eta gehiago dira surfa egiten duten herritarrak eta urtez urte suf txapelketa herrikoiak indarra hartzen ari dira. Gaurtik igandera bitartean esaterako Getariako X. Surf eta Bodyboard Txapelketa herrikoia jokatuko da Getariako Gaztetape hondartzan Getariako Gaztetape Surf Elkarteak antolatuta.

Antolatzaileek jakinarazi dutenez hiru azpi mailatan banatuko dute txapelketa: Surfean, txapelketa irekia, 16 urte azpiko maila eta master maila jokatuko dira. Bodyboard modalitatean txapelketa irekia eta 16 urte azpiko maila jokatuko dute. Horretaz gain, Long board txapelketa ere izango da.

Txapelketan izena eman nahi dutenek gehienez bi kategoriatan parte hartu dezakete, bakoitzaren mailan eta lehia irekian hain zuzen ere.

Surflarien parrillada

Txapelketa itsasoaren egoeraren arabera jokatuko dela jakinarazi dute antolatzaileek. Txapelketaren ondoren sari banaketa eta parrilada egingo dute eta Aitor Francesena Gallo-k Las olas contadas liburua aurkeztuko du.


Silo plastikoak jasoko dituzte datorren astean

Datorren ostegunean (hilak 28), Oiartzungo Udalak silo plastikoen bilketa berezia egingo du. Belar bolak biltzeko erabiltzen den materiala herriko bost tokitan jasoko du: Arbelaitz bidearen sarreran (Ergoien); Bizardia elkartearen atarian (Gurutze); Gaintzabal bideko sarreran (Karrika) eta, Zerradi poligonoko aportazio-gunearen ondoren eta Txaparreko zintzilikarioen ondoan (Ugaldetxo).

Baserritarrek astelehenetik asteazkenera utzi beharko dituzte plastiko horiek. Beste hondakinik gabe eta sokarekin lotuta utzi beharko dituzte bost toki horietan.

Zalantzaren bat duenak, astelehenetik aurrera dei dezake, honako telefono zenbakira: 943 49 03 77. Arreta zerbitzu horren ordutegia 08:00etatik 11:15era izango da.


Jose Felipe Larrazabalek eta Sonia Albarezek irabazi dute III. Txakur Krosa

Larrazabalek eta Gringo txakurrak lasterketa hasieratik hartu zuen burua eta Etxeberria anaiak ez ziren Okondokoa (Araba) harrapatzeko gai izan. Larrazabalek 27:02ko denbora egin zuen, hiru segundora iritsi zen Mikel Etxeberria eta 22ra Pedro Etxeberria. Emakumezkoetan Sonia Albarezek irabazi du (35:29). Iaz hanka hautsi zuen lasterketa honetan eta aurten arantza ateratzeko gai izan da, Marshal txakurrarekin. Maddi Mutuberriak eta Iratxe Albizuk osatu dute podiuma.

Jose Felipe Larrazabal: "Niri lokatzetan ibiltzea gustatzen zait"

"Lasterketa oso gogorra izan da. Mikel Etxeberria topera atera da. Harrapatu eta buruan jarri naizen arten estu ibili naiz. Ez da atseden unerik egon. Batera atera gabe, baina ni atzetik. Denok bateko ilaran joan gara hasieran. Abiatu eta minutu eta erdira lortu dut aurrean jartzea, eta ondoren tartea zabaltzea lortu dut. San Lorenteko zelaian abantaila atera dut, baina jaistean pixka bat geldiarazi egin behar izan dut txakurra, erortzeko zorian nenbilelako. Pedro eta Mikel oso indartsu jaitsi dira eta errepidera iristerako ia harrapatu naute. Baina jaitsieran ni baino gehiago nekatu dira eta azken kilometroan txakurra zirikatu eta berriro tartea zabaldu dugu.

Ibilbidea zoragarria zegoen. Niri lokatzetan ibiltzea gustatzen zait, ez errepidean. Belarra zen dena eta ez zirudien lokatz handirik egongo zenik goiko zelaian, baina 70 lagun eta haien txakurrak pasa ostean, dena lokaztu da eta oso polita jarri da. Gainera, euririk ez eta tenperatura ondo egin digu".

Sonia Albarez: "Beldurra pasa dut jaisterakoan"

"Aste honetan ibili gara probatzen eta zapaltzeko tamainan zegoen, baina azken bi egun hauetan egin duen euriarekin erreka bihurtu da eta oso arriskutsua zegoen. Gora ondo igo gara, gure tamainan. Pinutegian basa asko topatu dugu.Eta jaisteko gaizki, oso labaina. Beldurra ere pasa dut jaisterakoan (iaz hanka hautsi zuen), baina behin karreterara heltzerakoan, hobeto. Gustura. Bakoitzak bere tamainan egin du lasterketa. Ez dugu minik hartu nahi. Datozen asteetan lasterketak ditugu.

Denboraldiari tamaina hartzen ari gara. Azaroan hasi ginen eta oraintxe gaude indarrarekin eta orain ari gara postu onak lortzen. Txakurkrosean buru belarri murgildu naiz, gogo handiarekin nago, ilusio handiarekin eta segitzeko asmoarekin".

Sailkapena: Zumaiako III. Txakur Krosa


Plazara plazerez ikuskizuna larunbat honetan

Irailaren 23an, larunbatarekin, "Plazera plazerez" ikuskizuna taularatuko du Egape DT taldeak Saroben. Ekainean izandako arrakasta handiaren ondotik, berriro ikusteko aukera dago. Arratsaldeko 18:30ean hasiko da. Sarrerak astelehen honetatik aurrera salgai daude Sarobeko bulegoetan.


Abel Fernandez eta Ustaritz Zabalondo ataxia telangiectasia duten umeekin egon ziren Martín Fiz maratoian

Abel Fernandez "Spiderabel" eta Ustaritz Zabalondo Oianguren egon ziren pasa den asteburuan Gasteizen, Martin Fiz maratoian. Ataxia telangiectasia sufritzen duten ume eta gazteak laguntzen aritu ziren. Horri esker, 42 kilometroko ibilbidea bete zuten.

20 lagunen taldeak hartu zuen ardura gazte eta umeen aulki gurpildunak bultzatzeko. Lasterketako 600 euro gaixotasun horren ikerketak finantzatzera bideratuko dituzte. Horrez gain, Sinnek pintura enpresak euro bana emango du elkartasun kamiseta janzten zuten lasterkariek betetako kilometro bakoitzeko.


Ezabatu nahi ez den gaitz hori

Torturari aurre egiteko neurriak aztertu dituzte Iruñean, solasaldi batean. Auzia konpontzeko Espainiak duen ardura eta borondate falta salatu dute partaideek.

Batzuek diotenez, judizialki eta epai irmo baten bidez gertakariak frogatu ditzakeen pertsona da torturatua». Paco Etxeberria auzi medikuarenak dira hitzak; «irain bat», haren ustez. Edonola, baieztapen horri aurre egin behar izaten diote torturaren egitatea frogatu eta ikertzeko lanean dihardutenek. Horietako hiru dira Etxeberria bera, Lorea Bilbao TAT Torturaren Aurkako Taldeko abokatua eta Jorge del Cura CPDT Torturaren Prebentzio eta Salaketarako Koordinakundeko eleduna. Haien jarduna azaleratu eta torturari aurre egiteko neurriak aztertu zituzten atzo Iruñean, 04/2014 auzian epaituak izango diren bost herritarrek sustatutako Aztnugal kanpainaren barruan. Iker Moreno auzipetuak aurkeztu zuen saioa, eta «gatazkaren kontakizun poligonalean torturak bere lekua izatea» eskatu zuen.

Kontakizun horri ekarpena egin nahian, 1960tik gaur egun arte Euskal Herrian izandako tortura kasuak ikertzen dihardu Etxeberriak zuzendutako talde batek, Eusko Jaurlaritzaren enkarguz. Orain arte, 5.000 tortura kasuren berri jaso dute, eta horietako 45 ikertu dituzte sakonean. Ekainerako, edonola, beste berrehun ikertzeko asmoa azaldu zuen atzo Etxeberriak.

«Frogekin beti arazoak» izaten direla kontuan hartuta, frogak jasotzea da, hain justu, Etxeberriak zuzendutako taldearen zeregina. Froga dokumentalak, testigantzak eta peritu frogak biltzen ari dira horretarako; besteak beste, tortura marken argazkiak, Eva Foresten artxiboak, auzi medikuen txostenak edota zintetan grabatutako testigantzak.

Edonola, tortura frogatzeko lana «oso zaila» dela adierazi zuen auzi medikuak, eta, horren aurrean, torturatuen testigantzetan jarri zuen balioa: «Beti egonen da sinistu nahi ez duen jendea, baina dakiguna da 5.000 pertsonak eskua altxatu eta 'ni torturatua izan naiz' esan dutela». Era berean, pertsona horien egia, justizia eta erreparaziorako eskubideak aldarrikatu zituen Etxeberriak. Hain zuzen ere, egia jakiteko bidean kokatu zuen bere taldearen lana: «Informazioa jasotzea dagokigu, egiari ekarpena egiteko». Azkenik, aurrerantzean ikerketa EAEtik Nafarroara zabaltzeko asmoa azaldu zuen, eta egitasmoaren garrantzia nabarmendu zuen: «Ziurrenik lehen aldia da halako informazioa instituzioen esku uzten dela. Ez dakigu zer pasatuko den gero, baina hortik behera ez da jaitsiko».

Torturaren kategorian zein kasu sartzen diren erabakitzea izaten da zailtasun handienetako bat. CPDT Torturaren Prebentziorako eta Salaketarako Koordinakundeak «ez du bereizketarik egiten» tratu txar eta torturen artean, Jorge del Cura eledunak atzo esan zuenez:«Zaplazteko bat tortura da, eta hiru egunez pertsona bati lo egiten ez uztea tortura da».

Del Curaren ustez, gizarte zibilari dagokio auziari aurre egitea, «estatuak ez baitio amaierarik emango». Horren harira, Espainian auzia konpontzeko «borondate politikorik ez» dela salatu zuen, eta nabarmendu Madrilek torturaren prebentzio eta ikerketarako nazioarteko gomendioak urratzen dituela: «Espainiak hitzarmen eta protokolo guztiak sinatzen ditu, baina ez ditu gomendioak betetzen».

Jarrera horrek, edonola, zigorrak ere ekarri dizkio Espainiako Estatuari. Lorea Bilbaok azaldu zuenez, Estrasburgoko Giza Eskubideen Auzitegiak bederatzi aldiz zigortu du estatua, baina horietako bakar batean —Mikel Iribarren kasuan— epaitu da tortura praktika bera. Gainerakoetan, salaketak ez ikertzea izan da zigortutakoa. Abokatuak azaldu zuenez, azken epaietan torturaren prebentziorako gomendioak bete ez izana aurpegiratu dio Estrasburgok Madrili. Horren harira, eta ikerketa faltaz mintzo diren «nahikoa txosten» dagoela iritzita, Estrasbugoren adierazpen «irmoa» espero du Bilbaok, «Espainiak hitzarmenak sistematikoki urratzen dituela esateko».

TATeko kideak, gainera, aurki izango den epaiketa baten berri eman zuen: azaldu zuenez, lau guardia zibil epaituko dituzte aurten, 2010ean Ekinen aurka egindako operazioan Sandra Barrenetxea torturatu izana leporatuta. Abokatuak «lorpen handitzat» jo zuen epaiketa.

Torturaren aurkako eguna

Orain 35 urte hil zen, atzoko egunez, Joxe Arregi, torturak eragindako zaurien ondorioz. Ordutik, torturaren aurkako eguna izaten da Euskal Herrian otsailaren 13a. Efemeridearen harira, hainbat mobilizazio izan ziren atzo udalerri askotan. Sortuk «legedi antiterrorista eta inkomunikazioa amaitzeko beharra» azaleratu zuen. Amnistiaren Aldeko eta Errepresioaren Aurkako Mugimenduak, bestalde, hiru elkarretaratze egin zituen: Tolosan, Gasteizen eta Bilbon.


Mus Txapelketa azkarra, ostiralean

Txismita Mus Txapelketa antolatu du aurten ere, Errugbi elkarteak. Ostiralean izango da Landaren, 22:00etatik aurrera. Izena, honako tabernetan eman daiteke: Zintzarri, Ekos, Atxur, Tripontzi eta Kixkal. Inskripzioa, bikoteko 20 euro. Gehienez 32 bikotek hartu dezakete parte. Izen ematea, txapelketa hasi baino ordu erdi lehenago itxiko da.


Galdeketa gatazka konpontzeko giltza dela azpimarratu du Ibarretxek Politika Orokorreko saioan

Lehenago edo geroago kontsulta egitea "saihestezina" izango dela iritzi dio, eta kritika gogorrak egin dizkie PSOEri, PPri eta Espainiako Gobernuari galarazi egin dutelako. Ekonomia arloan, berriz, EAE krisiari inguruko herriak baino hobeto ari dela usten nabarmendu du, eta 11 proiektu estrategiko ari direla aztertzen aurreratu du. Legegintzaldiko azken Politika Orokorreko saioa da gaurkoa.

Euskal gizarteak aurrez aurre hiru oztopo nagusi dituela eta horiei erantzun behar zaiela iritzi dio Juan Jose Ibarretxe Jaurlaritzako lehendakariak, Eusko Legebiltzarreko Politika Orokorreko saioan gaur goizean egin duen hitzaldian. ETAk su-etena hautsi izana, Espainiak Auzitegi Konstituzionalak herri-galdeketa galaraztea eta krisi ekonomikoa dira hiru oztopo horiek.

Ildo horretatik, bakea eta normalizazio politikoa lortzeko bidean eragozpen handiena ETA dela esan du lehendakariak, eta, ondorioz, indarkeria alde batera uzteko eskatu dio "euskal gizartearen gehiengoaren" eskariarekin bat eginez. Baina, era berean, gatazka konpontzeko normalizazio politikoa lortzea ezinbestekoa dela erantsi du, eta horretarako inor bazterrean utziko ez duen akordio politikoa lortu behar dela. Gainera, hitzarmen horrek "Euskal Herria badela eta bere etorkizunaz erabakitzeko eskubidea duela" aitortu behar du Ibarretxeren iduriko.

Hain zuzen ere, oztopoen gainetik galdeketa egin egingo dela berretsi du lehendakariak behin baino gehiagotan, besteak beste, gatazka konpontzeko "saihestezina" dela iruditzen zaiolako. "Bidea zehaztuta dago, eta kontsulta, orain ez bada geroago, saihestezina izango da, zeren erabat sinistuta nago geldialdi politikoa desblokeatzeko eta euskal gatazka konpontzeko giltza dela", adierazi du.

PSOEri eta PPri egotzi die galdeketa oztopatzea, eta horrenbestez, demokraziaren eta euskal herritarren giza eskubideen kontra aritzea leporatu die. Kritika bera egin die Espainiako Gobernuari, eta, zehazki, Jose Luis Rodriguez Zapatero gobernuburuari.

Gai politikoez gaindi ekonomikoak izan dira Ibarretxeren beste mintzagai nagusia, nazioarteko krisia aintzat hartuta. Hain justu, EAE kirsiari inguruko herriak baino hobeti ari dela eusten ziurtatu du Ibarretxek, eta egoerari aurre egiteko Jaurlaritza 11 proiektu estrategiko ari dela aztertzen aurreratu du.


Nazabalek jaioterrian jantzi nahi du txapela

Uharte Iruñeko kanporaketa1.Floren Nazabal (Etxarri Aranatz): 11:582.Juan Jose Lopez (Lezaun): 12:593.Antonio Senosiain (Olague): 14:564.Donato Larretxea (Bera): 14:575.Oihan Larretxea (Bera): 15:096.Jon Rekondo (Leitza): 15:107.Manolo Kañamares (Arostegi): 16:308.Ander Erasun (Aurtiz, Ituren):16:32 *Lehendabiziko bostak igandean Etxarrin jokatuko den finalean arituko diraIgandean Nafarroako Maila Nagusiko Nafarroako Aizkora Txapelketako kanporaketa jokatu zen Uharte Iruñeko festetan. Zortzi aizkolari lehiatu ziren, tartean Floren Nazabal etxarriarra, eta lehendabiziko bostek lortu zuten igandean Etxarri Aranazko ferietan 13:00etan jokatuko den finalean jokatzea. Aizkolari bakoitzak bost pago-enbor erdibitu behar zituen, bi kanaerdiko, bi 60 ontzako eta oinbiko bat, igandeko finalean izango duten lanaren erdia, hain zuzen. Floren Nazabal zen faborito nagusia eta etxarriarrak ez zuen huts egin. Minutu bat eta segundo bateko aldea atera zion Juan Jose Lopez Azpilikueta lezaundarrari. Hirugarrena Antonio Senosiain izan zen, laugarrena Donato Larretxea eta bosgarrena Oihan Larretxea. Aipatu bost aizkolariek jokatuko dute finala, eta ezuste bakarra Oihan Larretxearena izan da, Donato Larretxearen semea lehenengoz sailkatu baita finalerako. Ozta-ozta ibili da, izan ere kanporaketan seigarrena sailkatu zen Jon Rekondo leitzarrari soilik segundo bat atera baitzion Oihan Larretxeak, baina igandeko finalean aitaren kontra aritzeko txartela lortu du. Manolo Kañamares eta Ander Erasunek itxi zuten Uharte Iruñeko sailkapena. Bestalde, aipatzekoa da Miel Mindegiak eta Joxejuan Barberenak txapelketan parte ez hartzea erabaki zutenez, beraiek izanen direla maila galduko dutenak. Hortaz, Uharte Iruñean aritu ziren aizkolarietatik inork ez du mailarik galduko. Etxarriarra faboritoFloren Nazabal da igandean Nafarroako txapela janzteko hautagai nagusia. Abuztu aldean gerrian izan zituen arazoak gainditu ditu etxarriarrak, eta maila onean dabil. Dagoeneko 5 txapela dauzka, eta seigarrena janzteko gogor aritzeko asmoa du. Gainera, herrian bertan txapela janzteak ilusio berezia emango du eta hori lortzeko dena emango du etxarriarrak. Baina gainontzeko aizkolariek peleia emango diote, eta lehia estua espero da. Finaleko lanaAizkolari bakoitzak 4 kanaerdiko, 4 60 ontzako eta 2 oinbiko moztu beharko ditu.


iPhone faltsuak saltzen zituen gizonezko bat ikertzen dabil Ertzaintza

Arabako eta Gipuzkoako hainbat herritarrei mugikor faltsuak saldu zizkien, 500 eta 600 euro bitartean.

Bigarren eskuko produktuak saltzen dituen webgune baten bitartez, iPhone faltsuak saltzen zirela ohartu da Ertzaintza, Segurtasun Sailak adierazi duenez.

Iruzur horren egilea 43 urteko gizonezko bat da, Nafarroan bizi dena. Ertzaintzak azaldu duenez, 500 eta 600 euro bitartean saltzen zituen faltsututako mugikorrak.

Bezeroekin harremanetan jarri ostean, faktura faltsu bat ematen zien. Kasu gehienetan, nafarrotatik gertu ematen zien telefono faltsua. Horrela, mugikor ugari saldu zituen Araban eta Gipuzkoan.

Ertzaintzak jasotako salaketak martxoan hasi ziren ikertzen, eta iruzurraren egilea nor zen ikertu ostean, auzitegietara eraman dute.


Kirrinka

Eztabaidagai interesgarria izan daiteke (telebistako) tertulia (arin) baterako: senar-emazteek noraino izan dezakete ideologia (edo dena delakoa) kontrajarririk? Aurkezleak Paloma Zorrilla eta Gurrea doktorearen kasua mahai gainean jarriko luke, abiapunturako. Nik behin ikusi nituen, aspaldian, Estafeta kalean behera, eskutik helduta, eta guztiz harritu nintzen. Bataren ideia ultrakatolikoak eta bestearen lanbidea (abortuak egiten dituen kliniken jabea) nola uztartuko. Horretatik abiatuko nintzen, nire txandan, iritzia ematen hasteko. Lehen irudipenari itzuli-mintzuli eta posibletzat jotzen amaituko nuke. Amor vincit omnia ere aipatuko nuke, baina ez latinez. Tertuliakide batek eten eginen lidake, nire jardun milingaren gainetik pasatzeko. Kasu zehatzari oraindik lotuta (azken finean aurkezleak amurako paratu du, ehizakia askatuko ez genuela jakinda), gogora ekarri du espedientea ireki dien Vox alderdi ultraeskuindarrean senar-emazte biek eman zutela izena eta Zorrilla kexu agertu dela bera ere nahasi dutelako senarraren negozioekin. Ematen du alderdian auzibidea ireki ez baliote, lasai jarrai lezakeela hor. Orduan telefono dei bat sartuko lukete, ahots kirrinkaria, denok zeinen oker gauden azalduz.


Gaur hasi dira deklaratzen 11/2013 sumarioko auzipetuak

Gaur, astelehena, hasi dira deklaratzen joan den apirilaren 22an Eloy Velasco epaileak auzipetutako 47 lagunak, Espainiako Auzitegi Nazionalean, Madrilen. Ainhoa Baglietto zarauztarra, Eneko Ibarguren Kurku azpeitiarra eta Nagore Garcia zumaiarra dira auzipetuen artean, eta “erakunde terroristako kide” izatea leporatzen diete.

Abokatuak, Etxerateko kideak, Jaiki Hadi taldekoak eta Herrirakoak auzipetu dituzte. Gaur abokatuek eta Herrirako kide batzuek deklaratuko dute epailearen aurrean, tartean, Ainhoa Baglietto abokatuak. Bihar, asteartea, berriz, Herrirako gainerako kideak eta Etxeratekoak igaroko dira epailearen aurretik, eta horien artean dira Eneko Ibarguren eta Nagore Garcia. Auzipetze autoa emango die Velaco epaileak, eta akusazioen inguruko galderak egin. Akusazioak ukatuko dituzte auzipetuek.

Honako hauek dira auzipetuak:

Bitartekari taldekoak: Jose Luis Campo, Asier Aranguren, Aitziber Sagarminaga, Egoitz Lopez de Lacalle, Aintzane Orkolaga eta Jose Miguel Almandoz.

Abokatuak: Arantza Zulueta, Jon Enparantza (zuzendari graduan), Alfonso Zenon, Kepa Manzisidor, Eukene Jauregi, Ane Ituiño, Aiert Larrarte, Ainhoa Baglietto, Arantza Aparicio, Onintza Ostolaza, Haizea Ziluaga, Amaia Izko, Jaione Karrera eta Atxarte Salvador.

Herrira-rekin lotutakoak: Fran Balda, Amaia Esnal, Eneko Ibarguren, Ekain Zubizarreta, Roberto Noval, Ibon Meñika, Jose Antonio Fernandez, Oskar Sanchez, Gorka Gonzalez, Jon Garay, Sergio Labaien, Jose Manuel Ugartemendia, Eneko Villegas, Nagore Garcia, Jesus Mari Aldunberri, Beñat Zarrabeitia, Ane Zelaia, Imanol Karrera, Jon Mindegiaga, Jabier Carballido, Nagore San Martin eta Emilie Martin.

Jaiki Hadiko kideak: Fernando Arburua eta Oihana Barrios.

Etxerat elkartekoak: Izaskun Abaigar eta Nagore Lopez de Luzuriaga.


Babes zabala jaso du Korrikak goizaldean

Deskargatik barrena sartu da Urretxun, Zumarraga eta Legazpi igarota, Udanatik Deba goienera joateko.


Kurdistanenen egoera , Zaldibarko zabortegiaren krisia eta Ainhoa Nadia Douhaibir Argia astekarian

Aste honetako Argian aurkituko ditugun hainbat edukiren errepasoa egin dugu Lander Arbelaitz kazetariarekin. Kurdistaneko, Rojavako egoeraren berri emateko Karlos Zurutuzak egindako erreportajea ekarri digu, baita Ainhoa Nadia Douhaibiri egindako elkarrizketa ere. Zaldibarko zabortegiaren krisiaren inguruan argitaratutako ikerketaren datuak ekarri dizkigu Arbelaitzek.

https://bilbohiria.com/docs2/2020/Ibaizabal/200227_ArgiaLander.mp3

Deskargatu hemen.


Apirilaren 22an ospatuko den Berroeta-Saioa-Berroeta mendi maratoi erdiari buruz solastatu gara Rafa Arretxearekin


'Ez dugu ulertzen zergatik jarraitzen duten terrorismoaren mamua zabaltzen'

Isabel Pozueta Altsasuko gazteen gurasoen bozeramaileak azpimarratu du lekukotza berriek agerian utzi dutela auzia muntaia izan zela.

Auzitegi Nazionaleko Apelazio Aretoan Altsasuko gazteei ezarritako epaia berrikusi¿ dute. Sei lekuko berrik deklaratu dute eta lekukotza horiek auzia muntaia izan dela berresteko balio izan dutela uste du, 'Mezularia'n esan duenez, Isabel Pozueta Adur Ramirez de Aldaren amak.


Zahar etxeetako langileak grebara deitu dituzte CFDTk, LABek eta UNSAk

Martxoaren 15ean 11:00etan suprefetura aitzinean elkarretaratze bat egitera deitu dute. Baliabide eskasak salatzen dituzte sindikatuek


Ordiziarrak garaile 39-5, Bartzelonaren aurka

Ampo Ordiziako jokalariek zelaian dituzten dohainak erakutsi dituzte gaurko partidan. Ordiziarrak 39-5 gailendu dira laugarren postuan aurkitzen zen F.C Bartzelonaren aurka, talde katalanari irabazteko inolako aukerarik eman gabe Ohorezko Mailako bederatzigarren jardunaldi honetan.

Iñigo Marotiasen jokalariak denak emanda aritu dira lehenengo momentutik eta 50. minutuan markagailuak dagoeneko 39-0 emaitza garbia erakusten zuen arren, azken minutuetan entsegu bat egitea lortu du talde bisitariak. Gaurko garaipena oso garrantzitsua izan da ordiziarrentzat, etxean geratu diren bost puntuekin hirugarren postuan kokatu baitira sailkapen taulan, Alcobendas eta VRAC-en atzetik. Honi esker titulua eskuratzeko play-offean ia postu bat ziurtatzea lortu dute.

Partida ateak itxita jokatu den arren, zale ugari inguratu dira bertara. Jarraitzaile askok partida Altamira kanpoko hesietatik jarraitu duten arren, gainontzekoek Goierri Telebistatik jarraitzeko aukera ere izan dute.


Antzuolako jaiak 2014: Ikurrin dantza eta udalbatzaren aurreskua

Aurten dantza ikasten hasi diren dantzari txikiek egin duten ikurrin dantzarekin hasi da saioa. Dantzarien ikurrina bueltaka zebilen bitartean, Ima Beristaiek jaso du udaletxeko balkoikoa. Ondoren, udalbatzako kideek aurreskua egin dute.


Jose Antonio Sanchez izango da alkategai sozialista Zizurkilen

Azken legealdian zinegotzi izan ondoren, PSE-EEko hautagaiak, lanean jarraitzeko gogoa eta ilusioa adierazi ditu, "zizurkildarren bizi kalitatea eta herriko zerbitzuak hobetzeko".

Aiztondoko elkarte sozialistan egin du hautagaitzaren aurkezpena Jose Antonio Sanchez Almarazek. Zizurkilgo Udalean PSE-EEko egungo bozeramalea da eta maiatzeko udal hauteskundeetara sozialistek aurkeztuko duten hautagaitzaren burua izango da. Aurkezpen ekitaldian ondoan izan du, Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen eta Obra Hidraulikoetako diputatu, Jose Ignacio Asensio.

Zizurkilgo hautagai sozialistaren konpromisoa nabarmendu du Asensiok: "Zinegotzi gisa azken lau urteetan egin duen lanak, indartu egiten du aurretik sindikalgintzaren eremuan zeraman ibilbidea". Horregatik, diputatuak uste du Zizurkil bezalako udalerriek, Sanchez bezalako pertsona gehiago behar dituztela, "konpromisoa dutenak eta herriaren interes orokorraren alde egingo dutenak". Zizurkilek, alderdi sozialistak bere baitan dituen baloreak" ordezkatzen dituen hautagaia duela uste du Asensiok.

Bere aldetik, PSE-EEko alkategaiak, azken lau urteotako zinegotzi bezala egin duen kudeaketari begiratu dio eta "oposizio eraikitzailea" egin duela adierazi du: "Zerbitzu bokazioa izan dugu eta arazoak konpontzen saiatu gara, interes alderdikoietatik aparte". Legealdi honetan talde sozialistak, herriarentzat garrantzitsuak diren gaietan akordioak lortzeko izan duen gaitasunean jarri du arreta. Hondakinen bilketan, plastiko eta paperarentzat edukiontziak jartzeko EH Biduren udal gobernuarekin lortutako akordioarekin "pozik" agertu da Sanchez, baina "ez konforme": "Pauso garrantzitsua izan da, baina ez da aski, Zizurkilen bosgarren edukiontzia ezartzen ez den bitartean". Zehaztu duenez, birziklatze tasak hobetu nahi dituzte, eta aldi berean, "sortzen dituzten hondakin frakzio bakoitzaren kudeaketa erraztu nahi diegu herritarrei".

Hauteskunde programa "errealista" landuko dutela hitz eman du alkategai sozialistak eta horretarako herritarren ekarpenak kontuan hartuko dituztela aipatu du, "beti ere ikuspegi sozial eta ezkerreko batetik". Zizurkilen egiten diren ekintzak "dibertsifikatu eta ugaritzeko", auzoen parte hartzea bultzatu beharra nabarmendu du Sanchezek.

Hautagai sozialistak hurrengo legealdian egingo duen kudeaketaren ardatzak zehaztu ditu ondoren. "Landa ingurunearen defentsa; auzoetako azpiegituren hobekuntza; Asteasuko saihesbidearen eraikitzea; herriko komertzioaren dinamizazioa; eta elkarbizitzarako modu bezala, aniztasun politikoaren defentsa".


Cavendish irabazle Giroan

Bihar 60,6 kilometroko erlojupekoa izango dute.

Mark Cavendishek irabazi du gaur arratsaldean Italiako Giroko 11. etapa (Turin-Arenzano, 214 kilometro). Giroko bigarren garaipena da txirrindulariarentzat.

Tyler Farrar izan da etapako bigarren sailkatua eta Alessandro Petacchi hirugarrena.

Sailkapen orokorrean ez dago aldaketarik: Danilo di Lucak segitzen du lider. 1.20 kentzen dio Dennis Mentxov bigarren sailkatuari. Michael Rogers doa hirugarren -1.33ra-, Levi Leipheimer laugarren -1.40ra-, Franco Pellizotti bosgarren -1.53ra-, Carlos Sastre seigarren -1.54ra-, Ivan Basso zazpigarren -2.03ra-, Thomas Lovkvist zortzigarren -2.12ra-, David Arroyo Duran bederatzigarren -2.35ra- eta Gilberto Simoni hamargarren -2.58ra-.

Bihar, 12. etapa: Sestri Levante-Riomaggiore, 60,6 kilometroko erlojupekoa.


Mundakako EH Bilduren ustez herriak egon beharko luke alderdien gainetik

Mundakako EH Bilduren ustez “krisia” hitzak laburbiltzen du amaitu berri den urtea. EH Bilduren Udal Taldeak pandemiaren urteko balantzea egin du, horien ustez, herriak egon beharko luke alderdien gainetik.

Diotenez, batzarrik batzar eman dute 2020a, “arrakastarik barik”: “Udal talde nagusia den Eusko Alderdi Jeltzaleak (EAJ) nahiago izan du bere guda partikularrean gotortu, adostasun zabalak bilatu eta sendotu baino, modu horretara, udalaren eta ondorioz herriaren egunerokoa kinka larrian jarriz eta egoera larri honetan denok bat eginez hartu beharreko neurriak hartzeari uko eginez. Nahiago izan dute blokeoa eta alderdiaren interesak, herriaren premiei erantzun baino”.

2020ko udal batzarretan hamazortzi proposamen aurkeztu zituztela esan dute, eta horietako bakarra onartu zuen EAJk: Mundaka Mugiment Kirol Txartelera atxikitzea. “Harrigarria da EH Bilduk urtarrilean aurkeztu zuen kirol plangintzari abenduan EAJk ezetza eman izana, aztertzeko denborarik izan ez dutela argudiatuz”. Herrian multikirol pista atontzeko lanei ere “uko egin” diotela azaldu dute koalizioko kideek.

Hirigintza arloan urtea “kezkagarria” izan dela adierazi dute: “Alde batetik, Erreka auzoan proiektatuta dauden etxebizitzen auzian ez da pausorik aurreratu. Bestetik, itxi barik jarraitzen dute zenbait espediente garrantzitsuk, hala nola, Areneko eta Ondartza legez kanpoko obrei zabaldutakoak”.

Bestalde, “legez ezinbestez bete beharrekoak diren gai batzuetan” EAJk eman duen ezetza aipatzekoa dela deritzote; esaterako, udal ondasunen zerrenda osatzeari. “Zerrenda hori, legez, urtero berriztatu edo bestela sortu egin behar da”. Udal liburutegiko sarbidea “denontzat irisgarria” egiteari ere uko egin diotela azaldu dute, “Irisgarritasunari Buruzko Legeak dioenaren aurka eginez”.

Herria “denontzat bizigarriagoa” egitearen aldeko EH Bilduk aurkeztutako bi proposamenei emandako ezetza ere aipatu dute: “Lorategi kalean abiadura murrizketa ezartzea eta Mundaka-Bermeo ibilbidean argiak jartzeko proposamenak ziren”. Beste alde batetik, EH Bildu “harrituta” dago EAJk ezetza eman diolako herrian zaratak gutxitzeko proposamenari.

Gaineratu dute, garbiketa zerbitzuak eta terrazen arauak berrikusteko proposamenen erantzunak “airean utzi” dituztela. Horiez gain, beste proposamen batzuk ere, “oraingoz erantzunik barik” daudela diote.

Legeak agintzen duen “gardentasunaren alde”, berriz, udal batzarrak sarean ematea proposatu du EH Bilduk, erantzuna ezetza izan dela gaineratuta.

Mundakako EH Bilduren Udal Taldeak argi dauka “guztion udala zaindu beharra dagoela, eta ez judizializatu”.


Euskal Herriko mendiko zaldia suspertze bidean da

1999an arraza gisa onartu zutenetik, asko hobetu da mendiko zaldiaren egoera. Hainbat erakunde eta elkarte ari dira animalia horren alde borrokan.


Abstract Artimus artistaren saioak zabalduko du JazpanArt jaialdia

Antolakuntza taldeko Mikel Alvarez eta Diego Gomez, Aitor Larburu zinegotziarekin batera. Hilabetetako prestakuntza lanen ondoren, dagoeneko egun batzuk besterik ez dira falta Jazpana Fest jaialdiko ekitaldiak hasteko. Eta egitaraua aurtengo berrikuntza nagusiarekin, JazpanArt arte erakusketarekin zabalduko dute, igandean. Kontzertuak, berriz, datorren asteburuan izango dira, hilaren 26 eta 27an. Tartean, ordea, ekitaldi sorta antolatu dute.

JazpanArt arte rural postmodernoaren erakusketa igandean zabalduko dute, 19:00etan, Igartza jauregian. Antolatzaileak gustura daude jasotako lan kopuruarekin; Mikel Alvarezek azaldu duenez, «denera 40 lan aurkeztu dituzte; aukeraketa bat egin dugu, eta lan horiek izango dira ikusgai, ostegunera arte». Erakusketa inauguratzearekin batera, kontzertu berezia egingo dute Beasaingo gaztetxean, 21:00etan, Abstract Artimus AEBtako artistarekin. Kontzertuarekin batera, jatekoa ere izango da gaztetxean.

Astean zehar ere ekitaldiak

Erakusketaren osagarri moduan, beste ekitaldi batzuk ere egingo dituzte. Asteazkenean, bideo-jockey erakustaldia eta tailerra egingo dute, Igartzan bertan. Segidan, Beasaingo moda diseinatzaile baten arropak erakusteko desfilea egingo dute. Ostegunean, berriz, Usoa Fullaondo EHUko Arte Ederren fakultateko irakaslea etorriko da, artearen munduaz hitz egitera. Bestalde, aste osoan zehar, igande honetan hasi eta hurrengora arte, argazki rallya ere egingo dute (www.jazpana.com).

JazpanArt erakusketa ostegunera arte egongo da zabalik, eta ostiralean, Jazpana Festek hartuko dio lekukoa. Kontzertuen aurretik, ordea, beste bi ekimen egingo dituzte: skate lehiaketa, ostiral arratsaldean, eta 3×3 saskibaloi txapelketa, larunbatean. Bertan parte hartzeko, mezu bat bidali behar da ekintzak@jazpana.com helbidera.

Kontzertuak, bihar zortzi

Jazpana Fest jaialdiaren barruan ekitaldi sorta egiten badute ere, oinarri nagusia kontzertuak dira. Horiek datorren asteburuan egingo dituzte, ordea. Ostiralerako, «rock gaua» antolatu dute; 22:00etan hasita, Erroma, Mutürbeltz, Lisabö eta No More Lies taldeekin. Antolakuntza taldeko Diego Gomezen esanetan, «urtero saiatu izan gara Euskal Herri mailan oihartzun gehien izan duen taldea ekartzen, eta aurten pentsatu dugu merezimendu osoz gurekin egongo den taldea Lisabö izan behar zela».

Larunbatean, berriz, 19:00etan hasiko dira kontzertuak, denera zortzi taldek joko baitute. Cuarto de Hora eta Sumision City Blues taldeek zabalduko dute eguna, eta 20:40 aldera, edizio honetako «apustu garrantzitsuena» izango da, Bigott artistarena. Haren ondoren, Aliment, Belako, Obits estatu batuarrak, Wilhem and the dancing animals eta Estereotypo taldeak ariko dira. Bai ostiralean eta bai larunbatean, DJak izango dira, goizaldean.

Antolatzaileek, udalak eta batez ere boluntarioek emandako laguntza eskertu nahi izan dute, eta ekitaldi guztiak, baita kontzertuak ere, debalde izango direla gogorarazi dute.


Donostiako hainbat gune agertzen dira ‘Amama’ filmean

Asier Altunaren Amama filma Donostia Zinemaldiko Sail Ofizialerako hautatua izan da. Donostian grabatu ziren hainbat eszena gure Film Commission-en laguntzarekin: Groseko Arteko galeria, Artikutza, Groseko Iparragirre kalea, Loiolako Erribera… Eta aktore donostiarren artean, Klara Badiola eta Nagore Aranburu daude, besteak beste. Bakarka zuzendu duen fikziozko lehen lan luzea da Amama —Aupa Etxebeste! egina du Telmo Esnalekin—, eta oso pozik dago emaitzarekin. Gatazkari buruzko familiarteko istorio bat da. Hiriaren eta landa-gunearen, iraganaren eta orainaren, gurasoen eta seme-alaben arteko gatazkena, hain zuzen. Bizitza ulertzeko bi modu kontrajarri, eta mundua isiltasun elokuenteenetik begiratzen duen amona bat. Iraia Elias, Amparo Badiola, Ander Lipus, Manu Uranga, Kandido Uranga eta Klara Badiola dira film honetako protagonistak.


Onarpena

Idazlea: Yolanda Arrieta. Ilustratzailea: Eider Eibar. Argitaletxea: Ibaizabal. .

Usainak eta haur jaioberriak gurutzatzen direnean halako sentipen gozo eta bizia sortzen da norbere baitan. Helduoi zaila egiten zaigu jaioberrien aurrean adur jarioan ez ipintzea. Baina badira egoera horren beste ikuspuntu batzuk. Demagun ordura arte etxeko txikiena izan denak, esaterako, titulua kendu berri dion jaioberriaz duen ikuspuntua. Bada, une delikatu horretaz ari zaigu Maddalenen usaina.

Eta kontatzen dena ere ez da denboran asko luzatzen. Aitarekin parkera joatekotan den haurrak, Xabierrek, arreba Maddalenekin egiten dituen bi keinu eta hiru hitzak deskribatzen zaizkigu. Baina denak du bere esanahia eta balioa. Testuak, bere xumean, elkarren onarpenerako keinuak erretratatzen ditu, era oso errealistan, haurra narratzaile ipinita, guraso eta jaioberriaren hitzak ere plazaratuta, natural-natural.

Letra tamaina handiarekin, orrialdeko paragrafo bat agertzen da, ezkerretara, eta eskuinetara ilustrazio bat. Kolore apaletan, nagusi diren hori eta gorriekin kontrastean turkesa agertzen da. Ilustrazioek interpretatzeko joera dute, bai egoera, bai pertsonaiak berak ere.


Mahoneroek Tolosa hartuko dute Agorrosingo zelaian

Futboleko gizonezkoen lehen taldeak Tolosaren aurka jokatuko du etxean bihar, zapatua, 16:30ean. Bergararrak lider dira momentu honetan, eta denboraldi honetan oraindik inor ez zaie gailendu etxean. Bada, joera hori mantentzen ahaleginduko dira bihar. Tolosa seigarren postuan dago eta 17 puntuko aldea dago bi taldeen artean.


Euskal Kosta Krosa lasterketa jokatzeko prest

Atzo arte 371 pertsonek zuten probarako izena emanda; gaur ere izena eman daiteke. 17:00etan hasiko da, eta Zumaia, Getaria eta Zarautz lotzen dituen kostako errepidea itxi egingo dute

Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesarekin, kostako udalen (Aia, Getaria, Orio, Zarautz eta Zumaia) eta Urola Kostako Udal Elkartearen artean antolatu duten I. Euskal Krosa jokatuko da bihar arratsaldean. Lehen edizio honek Zumaian, Beheko plazan, izango ditu irteera eta helmuga. Hala ere, datorren urtean Zarautzen antolatuko dute eta bi urte barru Getarian.

17:00etan hasiko da lasterketa, eta parte hartzaileek Zumaia eta Zarautz lotzen dituen kostako errepidean zehar maratoi erdiko distantzia (21,097 kilometro) egin beharko dute. Proba hori dela eta, N-634 errepidea trafikoari erabat itxita egongo da bihar 16:45etik 19:30era bitartean. Horrek Zumaia eta Donostia arteko autobus zerbitzu publikoan ere eragina izango du: zerbitzua Meagatik bideratuko dute. Hala ere, autobus lantzaderak jarriko dituzte Zarautz eta Getaria bitartean. Informazio guztia Lurraldebusen webgunean aurkitu daiteke.

Izen-ematea zabalik

Proban parte hartzeko izena emateko aukera gaur zabalik dago, 22:00ak bitartean Kirolprobak.com webgunean. Junior, absoluto eta beterano mailako kirolariek 20 euro ordaindu beharko dituzte lasterketan parte hartzeko eta gainontzekoek, berriz, 23 euro.

Atzo arratsalderako 371 kirolarik zuten Euskal Kosta Kroserako izena emanda. Parte hartzaile kopuruaren muga 800 pertsonetan dute jarrita antolatzaileek.

Lasterketa bukatzen aurrenak izango diren lehen sei gizonezkoek eta emakumeek sariak jasoko dituzte. Sari horien gain, kostako udalek elkarlanean antolatuta lasterketa bat izanik, herri horietako lehen emakumezkoentzako eta gizonezkoentzako sari bereziak jarriko dituzte.

Antolatzaileek kirola eta turismoa uztartu nahi dituzte biharko probaren bidez, horregatik elkarlanean antolatu dute.