Beste gau bat

Eta joaten bagara? Chicagora diot… Han izango dira denak». Isiltasuna telefonoan. «Galdetuko dut», BERRIAko erredakzioan. Segundo gutxi batzuk, eta... «Konforme. Zoaz, eta gozatu». Lasterka ordenagailua hartu, dokumentazioarekin batera gorde, eta aireportura eramango ninduen taxiaren bila. «Yes, we can!» etxekideak atzetik.

AEBetako presidentetzarako bozen emaitza ofizialak jakiteko ordu batzuk geratzen ziren oraindik 2008ko azaroko lehen astearte hartan, baina inork ez zuen zalantzan jartzen Estatu Batuek, lehen aldiz, presidente beltza izango zutela. Urteetan bigarren edo hirugarren mailakotzat tratatutako arraza bateko kidea izango zen munduko estatu boteretsueneko burua. Gau historikoa/histerikoa zen hura. Geltokietan, aireportuan, trenean… ez zegoen beste gairik ez beste hitzik: «Obama, Obama!».

Chicagon sekula egon gabea izanik ere, ez zen maparik behar Grant Park aurkitzeko. Nahikoa zen jende(bel)tzari jarraitzea. Presidente estreinatu berriarekin batera, haiek izan ziren eguneko protagonistak, dena posible dela dioten herri horretan azalaren koloreak dena horri muga nabarmenak jartzen dizkion garaian. Gerora esan zutenez, 250.000 lagun inguru bildu ziren Barack Obama eta haren familia agertu ziren agertokiaren inguruan. Baina hiru edo lau bider gehiago izan ziren kanpoan geratu zirenak.

Ez zen George Bushen zortzi urteko legealdia amaitua zelako, ez eta Obamak paperik gabeko atzerritarrei irtenbide bat eskaini zielako, txiroenentzako doako osasun arreta iragarri zuelako edo Guantanamo itxiko zuela hitzeman zuelako ere. Ez. Beltza zelako zen. «It's a nigger, man! A nigger!», zioen batek baino gehiagok gertatutakoa sinetsi ezinik. Bazirudien, urtebete lehenago inork ezagutzen ez zuen gizon gazte hark AEBak ez ezik, mundua edo unibertsoa bera ere salbatu behar zuela eskua goratze hutsarekin.

Ezin uka Obamak bazuela/baduela bere hitzaldiekin jendea erakartzeko indarra. Baina berdin erakarriko ote gintuen zuria izan balitz? Hark hitzemandako aldaketak sinesgarritasun bera izango ote zukeen?

Hitz erdi bat esaten zuen aldiro txaloek, oihuek eta aieneek isilarazten zituzten haren hitzak. Arraza oso baten heroi izendatu zuten -eta baita nazioartearena ere, edo hori sinetsarazi ziguten gero Bakearen Nobela emanda-. Amaitu zen ekitaldia eta agertu Polizia, gehienbat beltzak haiek ere. Hustu zituzten Grant Parkeko inguruak, baina jendea ez zegoen etxerako, kalean barrena jarraitu zuten mendekua ospatzen. Hori izan zelako duela zortzi urteko gau hura, urteetako zapalkuntzaren osteko mendekua, nahiz eta biharamunetik aurrera itzaltzen hasi zen heroia.

Beste gau historiko/histeriko bat izango zen bart gauekoa. Oraingoan heroirik ez badago ere, beste lehen aldi bat izango da, lehen emakumearentzako edo lehen magnatearentzako. Demokratak saiatu dira —edo ez— Obamarekin egin bezala lehen aldi horri zukua ateratzen, baina Clintonen motxila beteegia dago jada, eta ez bereziki emakumeen eskubideen alde izandako lorpenengatik. Eta Trump... tira, Trump, Trump da. Ikuskizun izango ziren bart gauean New Yorkeko kaleak. Han izango zuten bi hautagaien emaitzen berri, Manhattan aberats zurian, eta, dagoeneko, lerro hauek irakurtzerako, badakigu nork hartuko duen arima zuriko cowboyaren lekukoa.


Tolosa eta Zizurkil elkarren aurka jokatzetik gertu, herriartekoan

Final laurdenetako partidak ostiralean jokatuko dituzte bi herrietako pilotariek. Hernani eta Azkoitia kaleratuz gero, finalerdietan elkar ikusiko dira.

Gipuzkoako Herriarteko Pilota Txapelketa azken txanpan sartzear dago. Esku pilota modalitatean, eskualdeko bi ordezkarik lehian jarraitzen dute: Tolosak eta Zizurkilek.

Iragan asteburuan final laurdenetako joaneko partidak jokatu zituzten. Zizurkilek etxean Azkoitia izan zuen bisitari. Kadeteetan galdu egin zuten Aiztondokoek, baina jubeniletan eta nagusietan irabaztea lortu zuten. Orain, Azkoitian, 2-1eko errenta horri eusten saiatuko dira. Partidak ostiralean izango dira, 22:00etan.

Tolosak ere etxean jokatu zuen, eta Hernaniri 2-1 irabazi zion. Kasu honetan bi puntuak kadeteetan eta jubeniletan lortu zituzten tolosarrek. Bi partida horiek irabazten saiatuko dira ostiralean, Hernanin, 19:30ean hasiko den jardunaldian.

Biek aurrera eginez gero, finalerdietan elkarren aurka jokatuko lukete. Horrek zera esan nahiko luke: Gipuzkoako Herriarteko Txapelketaren finalean, eskualdeko ordezkari bat egongo zela.

Arduradunen hitzak

Juan Manuel Erasun zizurkildarren taldeko kidea da. Aizkoitiaren aurkako joaneko partidak oso gogorrak izan zirela dio, "nahiz eta emaitzek ez duten hori erakusten". Irabazi arren, kanporaketa %50ean dagoela uste du Erasunek: "Azkoitia talde handia da. Historia handia dauka, eta baita pilotariak ere. 2-1 aurreratu arren, han jokatzen dugu, eta oso gogorra izango da. Hala eta guztiz aurrera jarraitzeko ilusioarekin gaude". Horretarako zaletuen babesa nahi du zizurkildarrak, eta joanekoan izan zuten babesa eskertuko luke Azkoitian. Beraz, herritarrak ostiralean euren pilotariak babestera animatu ditu.

Kanporaketaren gakoa jubeniletan ikusten du Juan Manuel Erasunek. Nagusietan garaipena lortzeko aukera handiak dituzte, eta kadeteetan, aldiz, alderantzizkoa. Tarteko mailan 22-14 irabazi zuten joanekoan, baina 16-14 joan zirela gogoratzen du Erasunek. 2-1 galduz gero, egindako tantoak hartuko dira kontuan, eta hor, Zizurkil, + 10 dago.

Manu Aiertza Tolosako taldearen arduradunetako bat da. Euren kanporaketan gakoa kadeteetan egongo dela dio. Jubeniletan bikote bikaina dauka Tolosak, eta nagusietan ia ezinezkoa izango da puntua lortzea, aurrekoan 22-0 galdu baitzuten. Hala eta guztiz ere, nagusien ekarpena azpimarratzen du Aiertzak, euren esfortzurik gabe taldea ezin izango baitzuten osatu. 2-1 galduz gero, zaila izango zuen Tolosak aurrera egitea, aldeko eta aurkako tantoetan jai dutelako. Horregatik, garaipenaren bila joango dira tolosarrak.

Azkenik, bi herrietako ordezkariak ados daude finalerdiez hitz egiterakoan. "Oso polita izango zen Tolosaldeko bi herrien arteko kanporaketa suertatzea. Ea horrela den eta biok lortzen dugu helburua", dio Aiertzak. Erasunek ere onena opa dio Tolosari. Berarentzat ere handia izango baitzen eskualdeko honetako bi herri elkarren aurka aritzea finalaren atarian. Horrek, gainera, bietako bat finalean egotea esan nahiko luke, eta hori ere garrantzitsutzat jotzen dute Tolosaldearentzat.

Tolosa

Kadeteak: Morales-Jauregi

Jubenilak: Egiguren-Beloki

Nagusiak: Errazkin-Otegi

Zizurkil

Kadeteak: Alberdi-Arrate

Jubenilak: Garin-Arregi

Nagusiak: Labaka-Erasun


Fernando Etxegaraik irabazi zuen Berako I. Mendi Maratoi Erdia

248 korrikalarik aurre egin zioten eguraldiari eta ibilbide gogorrari

Berako Agerra Mendi Taldeak, Larun Mendi Taldeak, Gure Txokoa elkarteak eta udal kirol batzordeak antolatuta Berako I. Mendi Maratoi Erdia egin zen apirilaren 17an. Antolatzaileek, hasiera batean gehienez 150 lagunendako lekua izanen zela aipatu baldin bazen ere, eskari handia ikusita 200era igo zen kopuru hori eta azkenean, igandeko eguraldi kaxkarrari aitzin eginez, 248 izan ziren dortsalarekin parte hartu zuten korrikalariak. Horretaz gain, dortsalik gabe ere hainbat lagunek osatu zuten proba. Irteera goizeko 9:30etan eman zen Toki-Ona kiroldegian eta partehartzaileek 21,097 kilometroko ibilbidea osatu behar izan zuten, %10 errepidez, % 45 mendi pistaz eta %45 mendi bidexketatik. Guzira 1.215 metro goiti eta 1.110 metro beheiti egin behar izan zituzten. Beratik abiatuta, Manttale, Ibardin, Landagaineta, Larun eta Landagainetan barna berriz ere Berara itzuli ziren kirolariak.

Horien artean lehendabizikoa Hiru Herri taldean ari den Fernando Etxegarai beratarra izan zen, ibilaldia ordubete 44 minutu eta 33 segundutan osatu ondotik. Bigarren postua Joxe Mendiolarentzat izan zen, (1h 47’44”) eta hirugarrena Arkaitz Zamakolarentzat (1h 51’ 11”). Josu Luis Loiarte beratarra bederatzigarren izan zen, Xabier Zubieta beratarra hamargarren eta Patxi Irazoki igantziarra hamekagarren.

Emakumeen artean Alicia Romero izan zen irabazlea, ibilbidea bi ordu, 15 minutu eta 12 segundutan egin ondoren eta bigarren postua Nerea Amilibiarentzat izan zen (2h 20’ 58”). Gizonezkoen beterano mailan Iñaki Mendoza izan zen irabazlea ordubete, 55 minutu eta 54 segunduko denborarekin. Juan Carlos Kortak (2h 01’ 59”) eta Luis Urrusolak (2h 02’ 41”) osatu zuten podiuma. Emakumezkoen beterano mailan, Antonia Gil izan zen irabazlea 2 ordu 38 minutu eta 28 segunduko denborarekin, Karmele Isuzkizaren aitzinetik. Hobnek 3 ordu 09 minutu eta 08 segundu behar izan zituen ibilbidea osatzeko.

Lasterka egiteaz gain, antolatzaileek mendi ibilaldia antolatu zuten Usategietara, nahi zuenak proba pasatzen ikusteko. Usategietan pasatzen ikusi ondotik, berriz ere kiroldegi aitzinera itzuli ziren, helmuga ikustera.

Antolatzaileak hagitz gustora daude lehendabiziko proba honek izandako arrakastarekin eta heldu den urtean berriz ere prestatzeko asmoa dute. Luis Mari Pikabeak adierazi digunez, Euskadiko Koparen egitarauaren barnean saiatuko dira, nolabaiteko ofizialtasuna emateko probari.


Muruetako kontsultategiko kontsulta telefonikoak mantendu eta indartu egin dituzte

Egoera “larri” baten aurrean bagaude ere, “lasaitasunez eta arduraz” jokatu beharra dagoela esan du; “etxean geratuz eta agintarien jarraibideak betez”. Herritarrak egunotan egiten ari diren esfortzua eskertu gura izan du Muruetako alkate Julen Karrionek. Mezua, bandoz zabaldu du eta bideo batean ere grabatu du.

Udaletik hartu dituzten neurrien berri eman du. Frontoia, eskola, Aldai Etxea, Udalbarri aretoa eta zabuak zarratu dituzte, eta zelan ez, gainontzeko herrietan egin modura, udalak antolatzen dituen jarduera eta ekintza guztiak bertan behera geratu dira.

Muruetako kontsultategia ere zarratu egin dute, hala ere, kontsulta telefonikoak mantendu eta indartu egin dituztela azaldu du. Aurrez aurre joateko beharrizana daukaten herritarrei jakinarazi die, Gernikako Ospitaleko lehenengo solairura joan beharko dutela.

Bestalde, herrian dauden edukiontziak desinfektatzen ari direla jakinarazi du.

Udalak martxan jarraitzen du nahiz eta jendaurreko arretarik ez duen ematen; telefonoz edo posta elektronikoz ematen dute zerbitzua. Laguntzeko daudela eta, edozer behar izanez gero, udalarekin harremanetan jartzeko deia egin du alkateak.

“Denongan pentsatu beharra daukagu, bakoitzaren erabakiek denongon eragina dutelako”, esan du Karrionek.


Berriatuko Gure Esku Dago-k bertso afaria egingo du

Ekintza zapatuan [apirilak 8] izango da, 21:00etan, Goxalde elkartean. Eta horretan parte hartu nahi duten herritarrek tabernetan izena eman behar dute. Bertsolariak Nerea Ibarzabal eta Xabat Galletebeitia izango dira. Ekintza horretan, baita ere, egun berean Ondarroan aurkeztuko den Lea-Artibai mailako galdera aurkeztuko diete herritarrei, baita abestia eta bideoklipa ere.


Basajaun, Sorgin eta Mari hartuko ditu Getxo Antzokiak

Gernika-Lumoko Segundo Olaeta Musika Eskolak diseinatutako Zergatik ez proiektu berritzaile didaktiko-artistikoa hartuko du larunbatean (urtarrilak 29), arratsaldeko seietan, Algortako Getxo Antzokiak. Euskaraz egina, euskal mitologia hartzen du oinarri, eta ume eta familiei zuzenduta dago. Lau ataletan banatzen den ipuin musikala da, beraz, musika muntaiak entzun daitezke atalen artean. Ikuskizunean agertzen diren pertsonaien artean, Basajaun artzaina, Galtzagorri deabru txikiak, Nafarroako akelarretan ohikoa den Sorgin eta Mari ederra dira azpimarratzekoak.

Horiez gain, eta urte osoan zehar ikuskizuna antzezteko aukera izateko, hiru bukaera ezberdin prestatu dituzte, bakoitzari dagozkion mitologiako pertsonaiekin. Algortako kasuan, data kontuan hartuta, inauteriei dagokien amaiera eskainiko dute. Beraz, oso ezagunak diren pertsonaiak arituko dira eszenatokian: Lantzeko inauterietako Miel-Otxin; Markinako Martintxo eta Mundakako atorrak eta lamiak, besteak beste.

Musika, jantziak eta dekoratuak

Esan bezala, musikak oso toki berezia du produkzioan, eta oso erakargarria den eskaintza horrek estilo eta musika tresnen nahasketa dakar. Bost musika lan ezberdin eskainiko dira, folka, ezpatadantza, zortzikoa eta rocka nahastuta.

Azpimarratzekoa dira, bestalde, jantziak (diseinuaren originaltasunagatik, koloreengatik eta erabilitako materialatik) eta dekoratuak (mugikorrak diren sei egitura hiru dimentsioak sortzeko).

“Zergatik ez?” ikuskizunerako sarrerak hiru euro balio du eta dagoeneko Algortako Kultur Etxean salgai dago, baita BBKko Teleka kutxazainen sarean ere.


Diputatu berriek 2.800 euro kobratuko dituzte

Domekako hauteskundeetan diputatu izateko aukeratuek 2.813,87 euroko soldata kobratuko dute, eta dagoeneko hasi dira berau kobratzen, nahiz eta Gorte berriak abenduan eratuko diren. Dirua abenduan hasiko dira jasotzen. Esandako oinarrizko soldataz gain, beste ordainketa batzuk jaso ditzakete.

Oinarrizko soldata, hileko 2.813,87 euro, iazkoa baino %10 txikiagoa da.

Europa Press agentziak egindako informazioak diputatuen soldatak eta ordainketak zehazten ditu.

Hala, gehigarri batzuk kobratuko dituzte diputatuek, kongresuan izango dituzten karguen arabera. Hala, kongresuko presidenteak, oinarrizko soldata horrez gain, 9.121 euroko gehigarria kobratuko du; bi presidenteordeek, 1.209,60 euro kongresuko mahaiko kide izateagatik, 1.010,83 euro ordezkaritza-gastu gisa, eta 707,10 euren gastuetarako. Batzorde bateko presidente izateagatik, 1.434,31 euroko gehigarria dago. Idazkariek eta bestelako karguek ere ordainsari bereziak dituzte.

Hego Euskal Herriko diputatuek, Madrilgo barrutitik kanpo bizi diren guztiek bezalaxe, 1.823,86 euro jasoko dituzte hilero Madrilera joan-etorriak, egonaldiak eta gastuak ordaintzeko. Soldata hori iazko berbera da.

Madrildik kanpo bizi direnek ere, Madrilen ibiltzeko auto ofizialik ez badute, taxian ibiltzeko 3.000 euroko txartela izango dute, urte osoan gastatzeko. Bidaiatzen dutenean, garraio-enpresari Kongresuak ordainduko dio, edo 0,25 euro kilometroko, diputatua bere ibilgailuan baldin badoa.

Misio ofizialean irteten badute, Hego Euskal Herrian edo Espainian badabiltza, eguneko 120 euro izango dituzte gastuetarako, eta 150, Hego Euskal Herritik edo Espainiatik kanpora badoaz.

Aurtengo berritasun bat hauxe da: eramateko ordenagailuaren partez, iPad bat emango diote diputatu bakoitzari. Horrez gain, poltsikoko telefonoa izango dute, iPhone motakoa; jesarlekuko ordenagailua, bulegoko ordenagailua, eta ADSL linea ipiniko diote etxean.


Azken ordukoa | Merkantzia-tren batek gizon bat harrapatu du Arrigorriagan

Merkantzia-tren batek adin nagusiko gizon bat harrapatu du Arrigorriagako tren geltokian, 15:45ak aldera. Bertara gerturatu dira Bizkaiko Suhiltzaileak, Osakidetza, DYA Bizkaia eta Ertzaintzako taldeak, abisua jaso bezain pronto.

Adifeko informazio iturriek azaldu dute gizon batek Arrigorriagako geltokiko trenbidera salto egin duela eta tren-makinistak eduki-ontzien trena gelditu bezain pronto ezin izan du lanean jarraitu.

Beste lankide batek errelebatu behar izan duela adierazi dute azpiegituren enpresako informazio-iturriek. Istripuaren ondorioz Renfeko tren zerbitzua ordu batzuez eten dute, baina 18:30etatik aurrera zerbitzua martxan jarru dute berriro.

Bidaiarak eta segurtasuneko lantaldea, tren geltokian // Jon Txarroalde

Bidaiariak, Aldiriak trenaren nasan // Jon Txarroalde


Dena prest IX. San Silbestre lasterketarako

Amaitu da aurrez izena emateko epea, baina bihar ere aukera izango da

Dagoeneko 630 lagunek eman dute izena

Bihar, abenduak 31, Xeye Atletismo Taldeak eta Urola Kostako Hitza-k antolatuta San Silbestre lasterketa egingo da.

Goizeko 10:30ean hasiko dira lasterketak. Lehenengo benjaminen txanda izango da. Gero, alebin eta infantilena eta lasterketa nagusiarekin bukatuko da 2009ko San Silbestre.

Aurrez izena emateko epea bukatu den arren, bihar lasterketa aurretik izena emateko aukera izango da 15 euroren truke (lasterketa baino 45 minutu lehenagora arte). Momentuz, 630 lagunek eman dute izena biharko lasterketarako.

Ludoteka eta beste zerbitzuak

Azpeitiko Udaleko Kirol eta Berdintasun Sailek bultzatuta, ludoteka zerbitzua eskainiko dute San Silbestre lasterketan parte hartuko duten kirolarien seme-alabentzat.

Lau eta zazpi urte bitarteko haurrentzat zabalik izango da zerbitzua 11:15etik 13:15era, plaza ondoan dagoen Iturritxiki Ludotekan. Izena eman edo informazioa eskuratu nahi duenak, 943 150095 eta 943 157928 telefonoetara deitu dezake aldez aurretik, edota bihar bertan ludotekan.

Bestalde, iaz abian jarritako kontsigna, aldagela eta dutxa zerbitzuak berriro eskuragarri izango dira aurten. Izarraitz Pilotalekuko aldagelak eta dutxak erabiltzeko moduan izango dira, Baigera Jubilatuen Elkarteko boluntarioen lanari esker.


Guraso elkartekoek botatako itxaferoak

indartuko du dagoeneko piztu den jai giroa

Urtero bezala, herria Amabirjin jaietarako berotzen eta prestatzen joateko, Umeen Eguna antolatzen dute Goizuetan, astebete lehenago. Eta aurten, Umeen Egunaz gain, Gazte Eguna ere aurrea hartuta iritsi da. Ostirala aprobetxatzeko asmoz, jaiegunak luzatu, eta atzo ospatu zuten herriko gazteek euren eguna.

Beroketa lanak ondo baino hobeto eginda, jaiei hasiera ofiziala emango dien itxaferoa botatzea besterik ez da geratzen. Hori, Amabirjin bezpera izaki, gaur izango da, 12:00etan, Udaletxeko balkoian. Zeregin hori Guraso elkarteko kideena izango da aurten. Herriaren alde egiten duten lan guztia eskertu nahi diete. Esaterako, Gazte Topaketak antolatzea Leitzarekin auzolanean, 12-15 urte bitartekoentzako Gazte Txokoa...

Dena dela, txupinazoaren aurretik ere izango da zertaz gozatu. Goizeko 08:00etan, esaterako, entzierroa izango da Lasturgo zezenekin. Eta suziria jaurti ondoren, trikitilariak kaleetan barrena erraldoi eta buruhaundiekin, euskal presoen aldeko brindisa Etxerat-en txosnan, Umore Ona Peñaren irteera Ganyegitik eta Haitzama taldearekin dantzaldia, besteak beste.

Prozesioa, pelota eta

bertsoak bihar,

Amabirjin Egunean

Egun haundia bihar izango dute Goizuetarrek, Amabirjin Eguna baita. Hori horrela, egitarau zabala prestatu dute egun osorako. Diana eta entzierroarekin esnatuko dira goizean goiz eta 10:30etan, meza nagusia eta ohiko prozesioa egingo dituzte Amabirjinarekin. Eguerdi partean, berriz, lehenengo mailako afizionatuen arteko pelota partiduak izango dira: O. Apezetxea-E. Galarraga/Azpiri-Landaburu.

Horrez gain, arratsaldeko 19:30etan bertso saio ederraz gozatzeko aukera izango da: Julio Soto, Maialen Lujanbio, Sustrai Colina eta Iker Zubeldia ariko dira bertsotan. Eta gauean, euskal presoak gogoan izango dituzte, afaria eta kalejira egingo baitituzte euren alde. Eguna ondo bukatzeko, musikarik ez da faltako. Haitzama taldearekin dantzaldia izango da eta Igandea txaranga ere ibiliko da herria girotzen.

Ekintza ugari astea

behar bezala hasteko

Astelehen eta asteartean jaigiroak jarraitu egingo du Goizuetan eta ez da aitzakiarik faltako festarako. Bi egunetan pelotaz gozatzeko aukera izango da. Astelehenean lehenengo mailako afizionatuak ariko dira: E. Narbarte-Lopez/Renobales-Zubiri. Asteartean, berriz, Aspe enpresako pelotari profesionalen arteko pelota partidua izango da. 4 1/2aren barruan, Zabaleta-Sukia neurtuko dira eta profesionaletan, Cabrerizo-L. Galarza/Apezetxea-Cecilio. Horrez gain, astelehenean, Lasturgo ganadutegiko zezenak eta Umore Ona dantza taldearen emanaldia izango dira arratsaldean. Gaua, berriz, musikazaleentzat izango da, Gaztetxean kontzertuak izango baitira eta Laket taldearekin dantzaldia, besteak beste.

Asteartean, haurrek puzgarriekin jostatzeko aukera izango dute goizeko 11:30etatik 14:00etara. Eta arratsaldean, Mus Txapelketa izango da Iskibi kanpinean, besteak beste. Eta gau partean, Laiotz taldearekin dantzaldia.

Umore Ona Peñaren Egunarekin, Amabirjinei bukaera ofiziala

Asteazkenean, Ezkondu eta Umore Ona Peñaren Eguna ospatuko da eta horrekin batera, Amabirjinei bukaera ofiziala emango zaie egunaren bukaeran. Dena dela, aurretik izango da zertaz gozatu. Eguerdian bi pelota partidu jokatuko dira, horietako bat izango da ohitura bilakatu den Goizueta-Arano arteko partidua. Umore Ona Peñaren eguna izanda, bazkaria egingo dute eta ondoren, kalejira kalez kale. Laiotz taldearekin dantzaldia eta Gaztetxean kontzertuak ere izango dira.

Sagardo probaketa

ostegunean

Festei bukaera ofiziala asteazkenean emango badiete ere, osteguna izango da azken eguna eta urtero bezala, Gipuzkoako eta Nafarroako sagardogile onenen sagardo probaketa izango da plazan. 12:00etan izango da. Arratsaldeko 17:30etan, berriz, merienda antolatu dute eta ondoren, haurrentzako sorpresa! Heldu eta haurrentzako Toka Txapelketarekin agurtuko dituzte Amabirjinak.

AUTOBUSAK:

Autobusak - ohikoa

Abuztuak 16,17,18 eta19

Goizuetatik: 09:00 eta 15:00

Hernanitik: 12:00 eta 19:00

Autobus bereziak

Abuztuak 14 eta 15

Hernanitik: 19:00

Goizuetatik: 09:00

Lekua:

Goizuetan: Suhiltzaileak

dauden parketik.

Hernanin: Urbieta kaletik.

EGITARAUA:

Gaur

Amabirjin bezpera

08:00 Entzierroa Lasturko

zezenekin.

12:00 Jaiei hasiera emateko

itxaferoa botako da udaletxean.

Ondoren Trikitilariak erraldoi eta buruhaundiekin.

19:00 Umore Ona peñaren irteera.

00:00 Dantzaldia Haitzamarekin.

Ondoren `Igandea´ txaranga.

Bihar

Amabirjin Eguna

07:00 Tolosako dultzaineroekin Diana.

08:00 Entziorra Lasturko zezenekin.

10:30 Meza Nagusia eta ohiko prozesioa Amabirjinarekin.

12:30 Pelota partidua.

14:30 Auzo bazkaria. (Txartelak aurretik Oialume tabernan salgai).

13:30 Txarangaren irteera.

18:00 Lasturko ganaduko zezenak.

19:30 Bertso saioa: J. Soto, M. Lujanbio, S. Colina, I. eta Zubeldia.

22:00 Euskal presoen aldeko afaria.

00:00 Dantzaldia Haitzama taldearekin.

01:00 Euskal presoen aldeko kalejira.

Ondoren `Igandea´ txaranga.

Abuztuak 16

12:00 Txistulariak, erraldoi eta buruhaundiak.

12:30 Pelota partiduak.

13:30 `Igandea´txaranga.

17:30 Lasturko ganadutegiko

zezenak.

19:00 Umore ona dantza taldearen emanaldia.

00:00 Kontzertua gaztetxean.

00:00 Dantzaldia Laket taldearekin.

Ondoren `Igandea´txaranga.

Abuztuak 17

11:30-14:00 Haurrentzako puzgarriak eta elastikoak.

13:30 `Igandea´txarangaren

irteera.

16:30 VII. Mus Txapelketa Iskibin.

16:30-19:00 Haurrentzako puzgarriak eta elastikoak.

18:00 Lasturko ganadutegiko zezenak.

19:30 Aspe enpresako pelotari

profesionalen partiduak.

00:00 Dantzaldia Laiotz taldearekin.

Abuztuak 18 Peñaren Eguna

12:30 Bi pelota partidu: bat

lauterdian, eta bestea Goizueta eta Aranoko pelotarien artean.

Ondoren `Igandea´txaranga.

15:00 Umore Ona peñaren bazkaria.

Ondoren Peñaren kalejira.

Ondoren Lasturko zezenak.

Ondoren Dantzaldia Laiotz

taldearekin.

00:00 Udaletxe aurrean, Amabirjinei bukaera emango dien ekitaldia.

Ondoren Dantzaldia Laiotz

taldearekin.

00:30 Kontzertua gaztetxean.

Abuztuak 19 Udala eta

ikastolako

tabernaren artean antolatutako jaia

12:00 Gipuzkoako eta Nafarroako sagardogile onenen partehartzearekin, Sagardo Probaketa Plazan.

17:30 Merienda.

18:00 Haurrentzat sorpresa.

19:00 Toka txapelketa heldu eta gazteentzat.


Europa begiz jota duen Betis hartuko du Athleticek San Mamesen

Gaizka Garitanoren taldeak azken asteetako bolada onari eutsu nahi dio etxean hiru puntuak irabaziz.

Athleticek bolada onarekin jarraitzeko helburua du San Mamesen Betisen aurka jokatuko duen partidan. Gaizka Garitano entrenatzaile denetik, jokatutako 18 puntuetatik 12 irabazi dituzte zuri-gorriek. Andaluziarrek Europako postuengatik lehiatu nahi dute, eta, horrez gain, Errege kopako finalerdietan sartzeko aukerei eusten diete.

Asteazkenean, Espanyolen etxean jokatuko dute final-laurdenetako itzuliko partida, eta hor Benito Villamarinen lortutako banakoa baliatu nahi dute. Baina horren aurretik San Mamesen dute hitzordua, eta Athleticek ez dizkie gauzak batere erraz jarriko.

Bilbotarrek jaitsiera postuetatik aldentzen jarraitu nahi dute. Orain hiru puntura daude, aurreko jardunaldian Vila-realen aurka lortutako banako polemikoaren ostean, VAR laguntzaile teknikoaren erabakiak barne.

Raul Garcia deialditik kanpo geratu da, beraz, Garitanok azken partidetako hamaikako oso antzekoa erabiltzea aurreikusten da da. Mikel San Jose Beñat zigortuaren lekua beteko luke zelai erdian eta Ibai Gomez hasieratik arituko litzateke berriro, Vila-realen aurka bezala, eskuineko aldetik.

Betis sasoiko iritsiko da San Mamesera, bigarren garaipena jarraian lortzeko helburuarekin, aurreko jardunaldian Gironari 3 eta 2 irabazi ostean.

Ustezko hamaikakoak

Athletic: Herrerín; Capa, Yeray, Iñigo Martínez, Yuri; Dani García, San José; Ibai, Muniain, Córdoba; eta Williams.

Betis: Pau López; Barragán, Mandi, Bartra, Feddal, Tello; Lo Celso, Guardado, Carvalho, Canales; eta Sergio León.

Epailea: Xabier Estrada Fernández (Kataluniako batzordekoa).

VAR-eko epailea: David Medié Jiménez (Kataluniako batzordekoa).

Estadioa: San Mames.

Ordua: 18.30ean.


Zientzian, teknologian eta berrikuntzan murgiltzeko hamabost egun Bergaran

Orain arte Informazio eta Komunikazio Teknologien Astea izan dena (IKT), ikuspegia eta esparrua zabaldu, eta Laboratorium museo sortu berriaren gerizpean Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Jardunaldi bilakatu da. Eta jardunaldiok aurkezteko, eta abendura bitartean Laboratoriumak izango duen jarduera azaltzeko, batu ziren atzo antolatzaileak, Bergarako Udaleko ordezkariak, Laboratoriumekoak, Berelan Forokoak eta Miguel Altuna Institutokoak.

Industriaren eta merkataritzaren garapena helburu, teknologia berriek eskaintzen dituzten aukeren inguruan sentsibilizatzea eta prestatzea nahi dute jardunaldiokin.

Urriaren 30ean CIEMATeko –Energia, Ingurumen eta Teknologia Ikerketetarako Zentroa, Espainian– ikerlari Enrique Askasibarrek wolframak fusioan duen erabilerari buruz egingo duen hitzaldiarekin hasiko dira jardunaldiak.

Zientziarekin lotutakoak jendearentzako gertukoago bihurtu nahi horretan –jardunaldien helburu orokorretako beste bat izan daitekeena–, Elhuyar Fundazioak Wolfram deuna umorezko bakarrizketa zientifikoz osatutako saioa eskainiko du, "ekitaldi fisiko, kimiko, analogiko eta antologikoa", eurek definitzen duten moduan.

Azaroaren 7a, zapatua, egun nagusia izango da jardunaldien barruan. Egun horretan egingo dituzte, besteak beste, geocaching –GPS bidezko altxorraren bila bat– ikastaroa eta musika praktikatzeko euskal software baten demostrazioa, musika eskolakoekin, bandakoekin eta orkestrakoekin batera.

Azaroaren 10ean, sentsoreen bidez ekoizpenaren aldi berean kontrolatuz, produkzio prozesuak akatsik gabeak izan daitezela helburu duen teknologia izango da protagonista, eta hurrengo egunean jardungo dute industrian IKTei probetxua ateratzeko moduez.

Pintxo-potean galdera bati erantzunez wifia doan –pintxo-pote garai horretarako– lortzeko ekimen berezia egingo dute azaroaren 12an, eta jardunaldien azken egunean, berriz, lehengo eta oraingo bideo jokoetan aritzeko aukera egongo da frontoian, baita lehiatzekoa ere.

Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Jardunaldiak

Urriak 30 (Laboratorium museoa)

19:00 Jardunaldien aurkezpena. Sabino Azcarate. Ekonomia Sustapen, Turismo eta Enpleguko batzordeburua. Lekua: Laboratorium museoa

19:15 Wolframaren erabilera fusioan: fusioak, energia iturri berri bezala, eskaintzen dituen alternatibak hitzaldia (gazteleraz). Hizlaria: Enrique Ascasibar (CIEMAT).

Azaroak 4 (Udaletxeko Pleno aretoa)

19:30 Wolfram Deuna.Umorezko bakarrizketa zientifiko laburrez osatutako saioa Elhuyar Fundazioaren eskutik (Euskaraz).

Azaroak 7 (Udal pilotalekua)

11:00-12:30 Geocaching ikastaroa. Lekua: Laboratorium

12:00-13:30 Practice your music. Lekua: Aroztegi Aretoa

11:00-14:00 Robotika azoka. Lekua: Udal pilotalekua

11:00-14:00 Dron modeloen erakusketa

Azaroak 10 (Miguel Altuna Institutua)

09:00-13:00 Enpresei zuzenduta: Zero akats prozesu industrialen monitorizazioa.

Azaroak 11 (Lasa jatetxea)

Egun guztiko saioa. Industriari zuzendutako Barnetegi teknologikoa Industria 4.0. Lekua: Lasa jatetxea.

Azaroak 9 tik 12ra bitartean (KZgunea)

14:00-16:00 Merkatariei zuzendutako formazio saioak.

Implantalariak programa.

20 giltzarri, internet-hornitzailea ondo aukeratzeko.

On-line bezeroaren arreta.

Iragarki-kartelak.

18:00-20:00 Herritarrei zuzendutako formazio saioak (KZgunea)

Ekitaldiak sustatu.

Atera egiozu probetxua mugikorrari.

Streaming-a.

Oinarrizko segurtasuna etxean.

Azaroak 12 (Irala kalea)

19:00-21:00 Wifi sarea+pintxo wifi. Lekua.

Azaroak 13:

15:00-16:00 Soraluce Bergarako enpresara bisita gidatua.

Azaroak 14 (Udal Pilotalekua)

11:00-19:00 Bideo Jokuen lehiketa. Lekua: Udal Pilotalekuan.

19:00-19:45 Latox taldearen kontzertua.

Azaroaren 4tik Azaroaren 29ra (Laboratorium museoa)

Dron modelo bat erakusgai.

Laboratorium museoaren jarduera programa

Hitzaldiak

Urriak 30. Gaia: Fusio nuklearra. Hizlaria: Enrique Askasibar (CIEMAT). (Zientzia, teknologia eta berrikuntza jardunaldien programa barruan).

Azaroak 4. Zientzia eta humore saioa. Elhuyar Fundazioaren eskutik. (Zientzia, teknologia eta berrikuntza jardunaldien programa barruan).

Azaroak 14. Gaia: Arte Flandiarra Gipuzkoan (XV-XVI mendeak). Hizlaria: Jesus Muñiz. (Aldundiko Ondarea bertatik bertara ekitaldien barruan).

Azaroak 26. Gaia: Instruir a las élites para educar al pueblo. Utopía y realidad del proyecto ilustrado vasco. Hizlariak: Félix Leturia Ibarrondoeta eta Luis Maria Ugalde Olalde.

Abenduak 10. Gaia: Eliteak eta kultura popularrra XVIII mendean. Hizlaria: Iñigo Aranbarri.

Jardunaldiak

Urriak 30–Azaroak 14: Zientzia, teknologia eta berrikuntza jardunaldiak.

Pieza gonbidatua (Laboratorium museoko lehen solairuan ikusgai)

Azaroaren 1era arte: Fusio erreaktorearen wolfram elementua.

Azaroaren 4tik 29ra arte: Dron modelo bat.

Abenduaren 2tik urtarrilaren 10era arte: Bale hezurra (Eubalaena glacialis).

Tailerrak

Urriak 10: Ornitologia tailer irekia.

Azaroak 7: Geocaching ikastaroa (Zientzia, teknologia eta berrikuntza jardunaldien programa barruan).

Abenduak 19: Laborategi jolasak.

Bisita gidatu bereziak

Urriak 3 eta 4: Jesuiten eskolatik Errege Seminariora (Mankomunitatearekin elkarlanean).

Azaroak 14: Enpresa batera bisita (Zientzia, teknologia eta berrikuntza jardunaldien programa barruan).

Azaroak 15: Arte flandriarraren erakusketa txikira bisita gidatua. Museoko aldi baterako erakusketa gelan (Aldundiko Ondarea bertatik bertara ekitaldien barruan).

Museoaren aurkezpena Durangoko Azokan

Gonbidapena jaso dugu museoa Durangoko Azokan (abendu hasieran) aurkezteko, teknologia-jarduera baten testuinguruan.

Museoaren aurkezpena eskualdeko eragileei

2015eko udaberrian hasitako parte hartze eta aurkezpen saioaren bigarren zatia ospatuko dugu azaroa eta abenduan.


Emaztea hil eta bere buruaz beste egin du, Sevillan

53 urteko emakume baten gorpua bere etxebizitzan aurkitu dute eta senarrarena, ustezko hiltzailearena, kalean. Badirudi balkoitik bere buruaz beste egin duela.

53 urteko emakume bat hilik aurkitu dute bere etxebizitzan eta senarraren gorpua kalean topatu dute, Sevillan. Badirudi emakumeen kontrako indarkeria kasua dela. Emakumearen gorpuak indarkeria zantzuak zituen. Emaztea hil eta senarrak bere buruaz beste egin du etxebizitzako balkoitik. Errepidean aurkitu dute gizonezkoaren gorpua Sevillako Cisne Alto kalean.

Poliziak eta larrialdietarako zerbitzuek abisua jaso dute baina ezin izan dute ezer egin bi lagunen bizitza salbatzeko.


'Emakumeen aurkako indarkeriari ez' oihukatu dute Ipintza institutuan

Azaroaren 25aren baitan, Ipintza institutuko ikasleek 'Emakumeen aurkako indarkeriari ez' oihukatu zuten. DBH 1, 2 eta 3. mailetako ikasleek mosaiko koloretsua egin zuten beraiek egindako leloekin. DBH 4 eta Batxilergoko ikasleek, berriz, elkarretaratzea egin zuten jolas orduan.


Begirada kontuak

Jakina da umeak, jaiotzen diren unetik –eta zenbaitetan, munduratu aurretik ere–, genitalei erreparatuta eme edo ar kategorietan sailkatzen ditugula, eta, ostean, ar edo eme izate horretatik abiatuta, neska edo mutil gisa hezten edota sozializatzen ditugula.

Mundua sailkatu eta ulertzeko modu horrek aukera guztiak bi kategoria zurrunetara mugatzea dakar, askotan ohartu gabe joko arau horietatik kanpo badela identitaterik, gorputzik, bizitzarik.

Iruditzen zait kategoria hertsi eta dikotomiko horietatik harago –gizon eta emakume– jendarte askeago eta denok kabitzeko moduko bidea egingo genukeela, genero araurik gabe, umeek nahi duten moduan jantzi, jostatu, mugitu, gozatu, haserretu, harremanak izan eta haziko bagenitu edo, sikiera, horretarako bide emango bagenie. Hau da, identitate ireki eta malguagoak eraikitzeko aukera eskainiko bagenie, ordainetan, noski, bazterkeriarik oparitu gabe.

Bururatzen zait, agian, transexualitatea bera gure genero kultura zurrunaren adierazle eta, agian, ondorio bat ere izan litekeela.

Ezin dugu ukatu, gaur-gaurkoz, gure jendarte eredu honetan bulba duten gehienak neskak direla eta zakila duten gehienak mutilak. Ados. Baina neska edo mutil izan edo sentitzea subjektibitate kontu bat dela ere halaxe da. Izan ere, badira ar jaio eta neskak izateko trantsizioa egiten dutenak, baita eme jaio eta gizon izateko bidea egiten dutenak ere, baita ez neska ez mutil gisa beren buruak definitzen dutenak ere… aukerak eta burua irekitzeko eta bestela pentsatzen hasteko bidea ere ematen dute aurrez aipatu hautuek.

Nik, behinik behin, garbi daukat gorputzak ez direla okerrak, aniztasunaren adierazpena baino ez direla. Okerrak direnak aniztasuna ulertzeko, errespetatzeko eta baloratzeko gai ez diren begiradak direla.


San Joan Jaiek asteburu osoan zehar girotuko dute Donibane

San Joan sua, udaren hasieraren seinale da eta Pasai Donibanen modu berezian ospatzen dute urtaro berriaren hasiera. Aurten lau eguneko egitarauarekin ekingo diote udari sanjuandarrek. Kultura, kirola eta tradizioek tartea izango dute ostiraletik astelehenera egingo dituzten egitasmoetan.

Egitaraua:

Ekainak 21, ostirala

22:00: Ziaboga jatetxean parte hartu duten kantarien kontzertua Piedanean. Bixi Bixik antolatua.

Ekainak 22, larunbata

12:00: Muxikoak Santiago plazan.

17:00: III. Pala Txapelketaren finala, frontoian.

17:30: Sagardo Eguna Santiago plazan. Txotx-a Gaztelutxo baserriko Itziar Aizkorretak eskainia izango da. Txalaparta, bertsoak eta musikak plaza girotuko dute. Jarraian DJa.

Ekainak 23, igandea

10:00: Triatloi herrikoia Santiago plazan gazte zein haurrentzat. Xanju Kirol Klubak antolatua.

18:00: Buruhandiak Meipitik plazara.

19:30: Txupinazoa eta Ikurrinaren igoera, Nagore Garrido Sanchez eta Eneko Fernandez Abaden eskutik.

20:45: Konstantzia bandarekin kalejira plazatik elizara. Amaieran San Juan sua.

21:00: Salbea parrokian.

22:00: Aurreskua zuhaitzaren inguruan.

Ekainak 24, astelehena

10:00: Diana txistulariekin.

12:00: Haur eta gazteen danborrada, Meipitik plazara.

17:00: Txokolatada, jolasak eta buruhandiak Santiago plazan.

Hilaren 29an emango diote amaiera hilabete osoko egitarauari; 16 orduko futbol txapelketa egingo dute 26. aldiz, Santiago Plazan.


Rafa Ruedak kontzertu akustikoa eskainiko du Orbelan

Datorren ostegunean, uztailak 26, Rafa Rueda abeslari eta gitarra jotzaile mungiarrak (Bizkaia) emanaldi akustikoa eskainiko du Orbelako gauak egitasmoaren barruan, Orbela tabernan.

Ruedak bere azken lana aurkeztuko du Tolosan, Enaren geometria, eta formatu akustiko hori osatzeko, Jexux Aranburu pianoarekin ariko da, Rafa Rueda lagunduz.

Antolatzaileek nabarmendu dutenez, bigarren aldiz eskainiko du Ruedak halako emanaldi bat, eta «aukera paregabea» izango dela diote. 22:30ean hasiko da kontzertua.


Lehenengo urteurrena ospatu du Kabidxek

Orain urtebete zabaldu zuten herritarrentzako erreferentzia gune soziala, eta zapatuan hori ospatu aldera egun osoko egitaraua prestatu zuten. Auzolanean aritu ziren goizean, eta Busturialdeko Garapen Iraunkorrerako taldearen aurkezpena ere egin zuten; Eako alkate Iratxe Arriolak eman zituen azalpenak -argazkian-. Bazkal ostean, tailerrak, Gazte Danbadaren aurkezpena eta Maddi bakarlariaren kontzertu akustikoa hartu zuen Kabidxek.


Oarso Bidasoko Hitza, azaroak 24 (PDFa)

Oarso Bidasoko Hitza, azaroak 24 (pdfa)


Herriko zerbitzuen funtzionamendua Aste Santuan

Soraluzen geroago eta nabariagoa da datozen egunotako opor usaina, eta halakoetan ohi denez, zerbitzu askok egokitu egingo dituzte jardunak jai-egun hauetara. Kiroldegiak, adibidez, goizez zabalduko du, eta udaletxea eta anbulatorioa, berriz, itxita izango dira.

Honako jarduna izango du, hain justu ere, Arane kiroldegiak: apirilaren 18an, 19an, 20an, 21ean eta 22an 09:00etatik 13:00etara egongo da zabalik. Beste egun guztietan ordutegi normala izango du.

Udaletxeari dagokionez, itxita izango da gorriz markatutako egunetan eta datorren martitzenean berreskuratuko du ohiko jarduna. Eta gauza bera egingo du Soraluzeko anbulatorioak ere: gorriz markatutako egunetan eta zapatuan itxi eta martitzenean berreskuratuko du jardun normala.

Eta Udal liburutegia, berriz, gaur arratsaldetik apirilaren 25era bitartean egongo da itxita.


Lana lortzeko ikastaroa,

sei astelehenetan

Aurreko ikastaroak izan zuen arrakasta ikusita, beste bat martxan jarriko dute, astelehen honetan hasi, eta martxoaren 31ra.

Langabetuei zuzendu diote ikastaroa, eta helburua da lan berri bat bilatzeko baliabideak hartzea. Gaur eguneko enpresa-kulturan gero eta gehiago eskatzen diren lantaldeko lana, pertsonen motibazioa, iniziatiba, parte-hartzea, lankidetza, antolaketa eta plangintza... horiek denak landuko dira, datozen sei astelehenetan. Udal Enplegu Guneak eskaintzen du ikastaroa, Daiteke Zerbitzuaren bidez, eta oraintxe egin berri duen ikastaroaren jarraipena da. Izan ere, orain bukatu den ikastaroan 15 lagun inguru izan dira, eta emaitzarekin oso gustora geratu dira arduradunak. Horregatik erabaki dute, beste ikastaro bat eskaintzea.

Bi orduko saioak, otsailetik martxora

Otsailaren 24an hasi eta martxoaren 31n bukatu da ikastaroa, eta goizeko 09:15etatik 11:15etara izango dira saioak. Informazio gehiago nahi izanez gero, edo apuntatzeko bi modutan egin liteke: 943 33 68 02 telefonoan edo marijo-m@hernani.net helbidean.


Aitortza oroimenaren ahotsei

Omenaldi xumea egin die Islada Ezkutatuak taldeak 1936ko gerra garaian herrian eta eskualdean gertatu zena gogoratu eta argitzeko prestutasuna agertu dieten herritarrei. Informazio bilketaren lehen fasea amaitutzat eman du taldeak, eta fruituak berandu baino lehen plazaratuko dituztela argitu dute. Guztira 100 bat bizilagun bildu dira eguerdian Udaletxeko pleno aretoan, tartean, Marina Bidasoro Aldundiko giza eskubide eta oroimen historikorako zuzendaria.

Txiki geratu da Udaletxeko pleno aretoa igandean. Emozio handiko momentuak izan dira omenduentzat, aspaldiko garaiak gogoratu eta elkarbanatzeko aprobetxatu dute eguna musu eta besarkada artean.

Mailu Arruti Islada Ezkutatuak taldeko kideak egin ditu aurkezle lanak: “1936ko Gerrak Lasarte-Orian eta inguruetan suposatu zuen tragediaren puzle bat osatzen ari gara, eta puzlearen zati bat osatu dugula esateko bildu gara hemen”.

Izan ere, taldea lan mardula osatzen ari da garaiko irudiak eta testigantzak bilduz zein landa-arrasto eta aztarnak ikertuz. Guztira lekukoen testigantzen 50 ordu inguru bideoz grabatuta dituztela esan dute agerraldian.

Pablo Barrio alkateak bere aldetik, lekukoen garrantzia azpimarratu du: “Informazioa jasotzea oso garrantzitsua da, garai haietan familietan eta etxeetan gauza horietaz hitz egiten ez zelako. Testigantza gehiago behar ditugu oroimena berreskuratzeko, dokumentazioan, datuetan oinarritzen den oroimena berreskuratu nahi dugu errealitatea osatzeko”.

Jose Agustin Muguruza eta Kristina Bernal Islada Ezkutatuak taldeko kideek hartu zuten hitza ekitaldian orain arte egindakoa errepasatzeko.

“Prozesu honi egin diozuen ekarpena eskertzeko deitu zaituztegu, Memoria Historikoa berreskuratzeko egin duzuen lana aitortzeko”, adierazi dute.

Agerraldia arindu eta aretoa musikaz girotzeko Joseba Tapia herriko musikariak pare bat kanta jo ditu trikitixaz lagunduta, gerra garaiko musikarien hitzekin.

Jarraian egin dute oroigarri banaketa, kristalezko botila bat oparitu diete barnean esker ona adierazten zuen grabatu bat zuela eta erabat hunkituta jaso dute denek saria.

Testigantza guztiei irekita

Gerraren krudeltasuna azalean bizi izan zuen Xole Agirre Garrok ere hitz egin du jendaurrean. Frankismoari zioten beldurraz, etxean gaia ateratzen zen bakoitzean sortzen zen isiltasunaz, oroimena berreskuratzearen garrantziaz eta egia ezagutzearen beharraz jardun du.

Zentzu horretan, jende gehiagoren testigantzak bildu nahi dituzte. Lasarte-Orian edo bertatik kanpo Gerra Zibilaren gordintasuna bizi izan zuten herritarren bila ari dira, edo baita nazionalen bandoan guda egin zuen jendearen bila ere, taldea “inpartziala” baita. Norbaitek informaziorik balu eurekin harremanetan jartzeko eskatu dute.

Bideoa


Gasteizko bi emakumeren hilketa gaitzetsi dute hainbat herritarrek

Sostenipe Talde Feministak deituta, dozena bat lagun bildu dira gaur arratsaldeko elkarretaratzean, Gasteizen hildako bi emakumeren hilketa gaitzesteko.

Kontzentrazioaren bitartez, "eraso eta erahilketa matxista orori gaitzespena" adierazi nahi izan diete, Sostenipeko ordezkariek azaldu dutenez.

Joan den apirilaren 20an, 46 urteko gizonezko batek haren bikotekide ohia eta haren ama hil zituen Gasteizen. Erasotzailea atxilotu egin zuen Etzaintzak, izan ere, hark etxebizitzari su eman eta leihotik salto egin zuen.


Kinto gazte, kinto, kinto zahar eta beti kintoak festarako prest.

Larunbatean kinto gazte, kinto eta kinto zaharrei herriko gainontzeko "kintoak" batuko zaizkie eta egun handia izango da Urdiainen. 12:00etan jarri dute hitzordua eta triki-poteoan herrian barna ibiliko dira bazkal ordura arte. Arratsaldean kintoak, traktorea hartuta, urteroko bisitaldiari ekingo diote. Baserriz baserri diru eskean ibili eta gero afaltzeko bilduko dira atzera ere. Gainontzeko herritarrek bitartean musikaren doinuekin alaitzeko aukera izango dute Tintiniturri elkartean. Arratsaldeko 19:00etatik aurrera Iñigo orkestra gizonaren musikarekin dantzan aritzeko aukera izango dute urdiaindarrek. Afaldu ondoren festak segida izango du gaueko 1:00etatik aurrera Aitziber elkarteak DJ Bull eta gaupasa hartuko ditu. Domekan despedituko dituzte 1989, 1990 eta 1991n jaiotako gazteek haien ospakizunak baina lehenago herrian haien dantzarako abilezia erakutsi beharko dute. Urtero bezala, gazteek herriko zortzikoa dantzatu eta herritarrak dantza egitera gonbidatuko dituzte. Festa, bazkari, gosari eta halako gastuei aurre egiteko etxez etxe diru eskean bukatuko dute asteburua. Gazte hauetariko batzuek datorren urtean errepikatzeko aukera izango dute; beste batzuek berriz gainontzeko herritarrek bezala, "beti kinto" izango diren esperantzarekin agur esango diote festa handi honi.


Kresalak blaituriko festak Portu Zaharrean

Gaur hasiko dira Portu Zaharreko jaiak Getxon.Festaren une gorena larunbatean iritsiko da, marmitako lehiaketarekin.Pie Al Palo kuadrillari egokitu zaio aurten jaietako pregoia irakurtzea

Uztailaren amaieratik hasita eta udan osoan, festaz festa egoten dira Getxo udalerria (Bizkaia) osatzen duten auzoak. Festa horien artean, Portu Zaharrekoek nortasun berezia izaten dute. Ez dira diruz hornituenak edo musika talderik puntakoenak ekartzen dituztenak, baina bai herri kutsu handiena dutenak eta jende gehien biltzen dutenetakoak.

Izan ere, alderdi berezia da Portu Zaharra, Algortako iragan marinelaren memoria bizirik mantendu baitu bere kale txiki, estu eta bihurrietan. Eta getxoztarrek zein kanpotik iritsitako bisitariek biziki maite dituzte bertako jaiak.

Gaurtik hasita eta igandera arte, ekitaldiz eta ondo pasatzeko gogoz mukuru egongo dira Portu Zaharreko kaleak. Ekitaldi horien artean, bi nabarmentzen dira bereziki. Horietako bat da larunbatean antolatuko den marmitako lehiaketa, Pijama Eguna izenaz ere ezaguna.

«Auzoa txikia denez, garai batean kuadrillek gaupasa egiten zuten bezperatik, marmitako lehiaketarako leku ona hartzeko», esan du jai batzordeko kide Patricia Martinezek. «Antza denez, behin kuadrilla batekoak pijamaz jantzita jaitsi ziren lekua gordetzera; jendeari grazia egin zion, eta geroztik ohituratzat hartu zen. Ez dakit noiz izan zen hori; nik marmitakoaren eguna Pijama Eguna gisa ezagutu dut beti. Eta bitxia da ikustea nola ateratzen diren metrotik gazte kuadrillak, denak pijamaz jantzita».

Lehiaketa eguerdian hasiko da, eta 18:30ean egingo dute sarien banaketa. Egun osoan, baina, ekitaldi ugari izango dira, eta horietako askok harreman zuzena dute itsasoarekin eta auzoaren nortasun arrantzalearekin: umeentzako arrantza lehiaketa, estropadak eta abar.

Izan ere, itsasoak eragin handia izaten du jaietan: «Jaietako abiapuntua beti da San Nikolas eguna, baina, gero, itsasgora eta itsasbeheren arabera erabakitzen dugu egitaraua, ekitaldietako asko hondartzan egiten direlako». Horren arabera, aurten marmitako lehiaketaren eguna larunbatean egokitu da, eta, beraz, pentsatzekoa da jende asko hurreratuko dela, eta iaz ezarritako ehun marmitaren langa erraz gaindituko dutela.

Bestelakorik ere egongo da Pijama Egunean: 18:00etan, bertso emanaldia izango da Ekaitz Larrazabal, Peio Etxebarria eta Fredi Paia bertsolariekin, eta, gauean, dantzaldia Honat taldearekin eta Las Tea Party disko jartzaileekin.

Kuadrillen jaitsiera, gaur

Nabarmendu beharreko beste ekitaldia kuadrillen jaitsiera da. Gaur, 18:00etatik aurrera, 30 kuadrilla inguruk hartuko dute herrigunetik Portu Zaharrerako bidea, zein bere mozorro, musika eta ikuskizunarekin. Ekitaldi jendetsu eta oso ikusgarria izaten da, kuadrillek urte osoa ematen baitute eskainiko duten koreografia edo ikuskizuna prestatzen.

Aurten, Pie Al Palo izeneko kuadrilla joango da jaitsieraren buruan, eurek irabazi baitzuten kuadrillen lehiaketa iazko jaietan. Txo panpina eramango dute; Portu Zaharreko jaietako ikurra da Txo, eta irabazle suertatzen den kuadrillaren eginkizunetako bat izaten da hurrengo urteko Txo egitea. Pregoia irakurtzea ere Pie Al Palokoen esku egongo da, jaitsiera amaitutakoan. Eta, hortik aurrera, kresal usaineko festak ez du etenik izango igandera arte.


Sakabanaketaren salaketa

Etxerat erakundeak antolatuta pasa den astean hainbat ekimen egin ziren Euskal Herrian barna. Ekimen guztiak euskal geografian barna ibilitako sakabanaketaren kontrako martxa baten bidez lotu ziren. Guztien helburua presoen sakabanaketa politika salatzea, hura ezarri zenetik 20 urte bete direnean. Presoen senide eta lagunak biltzen dituen erakundeak ekimen horien bidez salatu nahi izan zuen sakabanaketak "sufrimendua besterik ez duela ekarri". Nabarmendu zutenez, 20 urte horietan "21 euskal preso hil egin dira espainiar eta frantziar Estatuetako ziegetan. Hori gutxi balitz, bisita egitera zihoazen 16 senideek ere heriotza topatu dute sakabanaketa dela-eta". Hildako presoen artean Peio Mariñelarena etxarriarra dago eta, aurreko ostiralean martxan Etxarri Aranatzen egindako geldialdian, gogoan izan zuten. Plazan egindako ekitaldian 200 bat pertsona bildu ziren. Martxak bestalde Sakana zeharkatu zuen. Goizean auto karabana egin zen Irurtzun eta Arbizu artean. Han harrera egin zieten eta bazkaltzera gelditu ziren. Ondoren, karabanak Ziordia arteko bidea egin zuen.


Miribillak ia gainezka egin du Gernika ikusteko

SASKIBALOIA. Lointek Gernika Bizkaiak partida irabazteaz gain beste helburu bat zuen atzoko partidan, emakumezkoen euskal talde batek inoiz izan duen ikusle kopururik handiena biltzea baitzuen helburu, Bilboko Miribillan. Bada, helburu bikoitza bete zuen: 5.562 ikusle bildu zituen, eta erraz irabazi zion Mann Filter taldeari, 78-58, Espainiako Ohorezko Mailako hamabosgarren jardunaldian. Haien ondotik jokatu zuen Bilbo Basketek ACB ligako partida, Estudiantesen aurka, eta Bizkaiko saskibaloiaren festa borobildu zuen (87-80).

Ohorezko Mailako beste bi euskal taldeek ere atzo jokatutuzten haien partidak. RPK Araski arabarrek mendean hartu zuten Cadi la Seu, 64-59. IDK Gipuzkoak, berriz, 80-72 irabazi zion Al-Qazeresi. ACB ligan, gaur ariko da Baskonia, 12:30an, Manresaren aurka.


Trintxerpeko familia bat Boliviatik irten ezinik dago, koronabirusa dela eta

Trintxerpeko familia batek HITZAri jakinarazi dio Boliviatik irten ezinik daudela. Giovanna Castro, Juan Ivan Azurduy eta haien adin txikiko hiru seme-alabak apirilaren 18an ziren itzultzekoak Euskal Herrira, baina birusak lurrean utzi zituen. “Hegaldirako hiru egun falta zirela, Boliviako Gobernuak gure hegaldia bertan behera gelditzea erabaki zuela jakinarazi zigun Air Europak, koronabirusa zela eta”, adierazi du Azurduyk. Ordutik beste bi aldiz ere atzeratu dute haien hegaldia. Munduko herrialde askotan bezala, mugak formalki itxi ditu Boliviak eta ondorioz oso hegaldi gutxi baimentzen ari dira.

Une honetan Santa Cruz de la Sierran daude, Boliviako hiririk handienean. “Onik” daudela dio Giovanna Castrok, “gustura” gurasoen etxean, baina egonaldia luzeegi jotzen ari delakoan, arduratuta daude. Ia bi hilabete dira etxean egon behar zutela; lankideen “babesa” badute ere, lanpostuengan izan ditzakeen “ondorioak” kezkatzen ditu. Seme-alaben hezkuntza, eta batez ere “euskararen erabilera ezin bermatzea” da gurasoen arazo nagusia. Yeseniak, Asierrek eta Ainhoak, 10, 7 eta 6 urte dituzte eta hirurak Karmengo Ama Herri Ikastetxeko ikasleak dira. Ahalegin berezia egiten ari dira Castro eta Azurduy haurrak euskaraz mintza daitezen, baina badakite egoerak ezin duela luzeegi jo, “euskaraz hitz egin ahal izateko, euskaldunak behar dituzte inguruan”.

Boliviara, gurasoen jaioterrian “senideak bisitatu eta turismoa egitera” joan ziren, baina oporraldia azkar bihurtu zen itxialdi. Martxoaren 11n joan ziren Atlantikoaren beste aldera, bidaiatzeko inongo murrizketarik ez zegoenean, eta kontrako agindurik jaso gabe. Handik gutxira eta hemen bezala, Bolivian ere salbuespenezko egoerari mugikortasun murrizketekin egin zioten aurre. Oporraldia “lau pareten” artean igaro behar izan dute haurrek, baina alde positibo bat izan du behintzat Castroren aburuz: “Aiton-amonekin denbora asko pasatzeko aukera izan dute behintzat”.

Hainbat aberriratze hegaldi antolatu dira itzultzeko premia dutenentzat. Baina gainkostu altua ordaindu behar denez, Trintxerpeko familiak ezin dio horri aurre egin. “Babesgabe” sentitzen direla salatu du bikoteak, han eta hemengo agintariek ez baitiete konponbiderik eskaini. Ingurukoen babesa, ordea, ez zaie falta. “Karmengo Amako profesionalek erakutsitako prestutasuna” nabarmendu du Giovanna Castrok, seme-alabek eta bereziki Yeseniak ikasten jarraitu dezan.

Juan Ivan eta Giovannak jaso duten azken berria, hilaren 23an itzuliko direla da. Dena dela, orain arte gertatutakoaz ikasi dute eta ez dira fio: “Txartelak esku artean izan arte ez dugu ezer ziurtzat joko”.


Aieteko osasun etxea egiteko Hirigintza Plan Berezia onartu dute

Inguru horretan dago aurreikusita Aieteko osasun etxe berria egitea. (Argazkia: Estitxu Zabala)

Urtetako eskaerei erantzunez, Aieten osasun etxe bat egiteko proiektua aurrera doa. Udalak lursail bat bereganatu zuen azaroan, eta orain beste pauso bat eman dute: lursail horiei erabilera bat emateko Hirigintza Plan Bereziari behin behineko onarpena eman dio Gobernu Batzordeak.

Aldaketa honen bidez, osasun ekipamentuak jartzea ahalbidetuko dute. Hasierako onarpenaren ondoren, 20 egunez jarriko dute erabakia jendaurrean. Enrique Ramos Hirigintza zinegotziaren arabera, ez dute uste eragozpenik sortuko denik, beraz, ondo bidean, apirileko udalbatzarrean emango diote behin betiko onarpena aldaketari.

Udalari dagozkion izapideak amaituta, Eusko Jaurlaritzaren esku geratuko da proiektua egitea eta prozesuaren kudeaketa. Ramosen arabera, jaurlaritzak nahikoa aurreratu dauzka izapideak eta aurrekontuetan jasoa du Aieteko osasun etxearen proiektua, beraz, litekeena omen da aurten hastea lanak egiten.


Gipuzkoa Zutik ekimena, aste osora luzatzeko asmoa dute

Bigarren gaua igarota, hirugarren eguna du gaur Gipuzkoa Zutik-en erraustegiaren aurkako kanpaldiak Donostiako Gipuzkoa plazan, Foru Aldundiko egoitza aurrean. Eta aste osoa bertan igarotzeko prestatzen ari direla berri eman du, kanpaldi gunetik bertatik zuzeneko kontakizuna egiten ari den Argia hedabideak. Arratsaldero hitzaldi, asanblada eta kontzertu bana programatu dituzte, momentuz ostiralera arte. Eta 24 orduz etenik izango ez duen kanpaldia Gipuzkoa plazan.

"Oso ongi gaude turismoaren Europako hiriburuan, Euskal Herriko metro karratu garestiena duen plazan, izarpean lagunartean, lotan. Gainera euria geratu da jada eta bigarren lona jartzera goaz. 18:00etan beti hitzaldia, 19:00etan asanblada eta gauean kontzertua. Estimatuko dugu bisita. Erraustegirik ez, ez kutsatu airea! ", adierazi dute Gipuzkoa Zutik-etik. Azken orduotan, prekarietatearen aurka LAB sindikatuak deitua duen borroka astearen baitan, kalitatezko zerbitzu publikoen aldeko mezua zabaltzen ari ziren kideak gerturatu dira kanpaldira, Gipuzkoako errepideetako grebalariekin batera.

Argiak zabaldu duen ondoko irudian Pello Zubiria aginagarra duzue, astelehen arratsaldean eskaini zuen "Erraustegia eta eredu soziala" hitzaldia eskaintzen.

Gipuzkoa Zutik

Maiatzak 31, asteartea

17:00 Propaganda.

18:00 Ekai Txapartegiren hitzaldia (Zero Zabor komunikazioa: estrategia eta baloreak).

19:00 Asanblada.

20:00 Kontzertua.

Ekainak 1, asteazkena:

17:00 Propaganda.

18:00 "Belartza 2 gelditu" plataformaren hitzaldia.

19:00 Asanblada.

20:00 Kontzertua (Liher).

Ekainak 2, osteguna:

17:00 Propaganda.

18:00 Igor Meltxorren hitzaldia ("Gestión a la vasca" liburuaren inguruan).

19:00 Asanblada.

20:00 Kontzertua.

Ekainak 3, ostirala:

17:00 Propaganda.

18:00 "Economía feminista y alternativas".

19:00 Asanblada.

20:00 Kontzertua.

Antolatzailea: Gipuzkoa Zutik.


SIBO

Aitziber Aizpuruk 2020ko martxoko Uztarria aldizkarian idatzitako iritzi artikulua da honako hau.

Mikrobiotak osasunean duen garrantziaz gero eta kontzientzia handiagoa dugu. Izan ere, hesteetako igarotze prozesuan ez ezik, inmunitate, endokrino, gernu... sistemekin ere badu lotura. Ohiko baldintzetan, heste meheak ez du ia bakteriorik izan behar, mantenugaiak liseritzeko eta xurgatzeko gunea baita. Kolonean, berriz, mikrobiota aberats eta anitza aurkitu behar dugu.

Baina mikrobiotak aldaketak izan ditzake mikroorganismoen aniztasunean edota kopuruan, hainbat faktoreren arabera; eta, ondorioz, SIBO izeneko prozesu patologikoa hasten da. Kalkuluen arabera, populazioaren %35ak izan dezake bakterioen gehiegizko hazkunde hori. Koloneko bakterioek beren habitat naturala utzi, heste mehera iritsi eta arazoak eragiten dizkiote kaltetuari: sabeleko distentsioa eta mina, flatulentzia, meteorismoa, hesteetako igarotzearen alterazioak, esteatorrea... Tratamendu antibiotikoak, nutrizionalak eta psikologikoak eskatzen ditu SIBOk.

Azalpen honetan erabilgarria izan daitekeen informazioa jaso nahi izan dut, baina horrek ez ditu, inolaz ere, osasungintza profesionalera egin beharreko bisitak ordezkatzen. Izan ere, halako kasu bakoitzarekin behar bezainbesteko ebaluazio eta tratamendu pertsonalizatua egin behar da.


Mutiloako zabortegiari buruzko hitzaldia bihar

HITZALDIA // Goierri BirZirik! birziklapenaren aldeko eta Mutiloako zabortegiaren aurkako herri plataformak hitzaldi bat antolatu du bihar arratsalderako Legazpin. Plataformako kideek Mutiloan zabortegia ez egiteko arrazoiak azalduko dituzte, besteak beste, biharko ekitaldian. Interesa duten herritar guztiak gonbidatu dituzte bertara. 19:00etatik aurrera izango da kultur etxean.


Gorka Izagirrek bere lehen Udaberriko klasikoa irabazi du

Zornotzako helmugara bakarrik iritsi da Movistarreko ormaiztegiarra garaipena eskuratuz.

14 kilometroren faltan jotako erasoari esker, lortu du helmugan lehen postuan igarotzea Gorka Izagirrek. Zornotzako helmugara bakarrik iritsi da Movistarreko ormaiztegiarra garaipena eskuratuz.


Kutsadurak hildako geroak

Osasunaren Mundu Erakundeak kezka azaldu du airearen eta uraren kutsadurak umeengan duen eraginagatik. 5 urtetik beherako 1,7 milioi ume hiltzen dira urtero horren ondorioz, batez ere herrialde txiroetan. Umeekin lanean ari diren elkarteek gaiari heltzeko beharraz ohartarazi dute.

Urtero 5 urtetik beherako 1,7 milioi ume hiltzen dira munduan gizakiak ingurumenean eragindako kalteen ondorioz. Osasunaren Mundu Erakundeak aste honetan eman duen datu gordin bezain kezkagarria da, eta herrialde askotako etorkizuna kolokan jar dezakeena, batez ere Afrikan, Asia hego-ekialdean eta Latinoamerikan.

Arnas aparatuko infekzioak, beherakoak eta intsektuen bidez kutsatzen diren gaixotasunak dira txikienen mehatxu nagusiak, airearen eta uraren kutsaduraren ondorioz larriagotzen diren gaixotasunak. Errealitate horretaz jabetuta, neurriak hartzeko eskatu dute umeekin lanean ari diren erakundeek, eta haurrak erabaki sozial, politiko ekonomikoen erdigunean kokatzeko eskatu diete ordezkari politikoei: «Azken batean, egun hartzen ari diren erabakiek umeei eragingo diete gehien. Haiengan gehiago pentsatuko balute, ziurrenik hartzen ari diren erabakiak hobeak lirateke», esan du Save The Children elkarteko David del Campok.

Bi dira aste honetan gaiaren inguruan OMEk aurkeztutako txostenak: Ez kutsatu nire etorkizuna eta Mundu iraunkor bat oinordetzan hartuz: umeen osasunaren eta ingurumenaren atlasa. Txostenetako datuak aletzen hasi aurretik, gaiaren inguruan gordinki mintzatu zen Margaret Chan, OMEko zuzendari nagusia: «Kutsatuta dagoen inguru bat inguru hilgarri bat da umeentzat». Gainera, gogorarazi zuen arrisku hori amaren sabelean daudenetik hasten dela, amek ere kutsatutako haize eta ur hori arnasten eta edaten dutelako.

Datuei erreparatuta, arnasbideetako infekzioengatik hiltzen dira batez ere 5 urtetik beharko umeak (%32); ondoren egongo lirateke beherakoak (%22), jaio eta berehalako gaitzak (%15) eta intsektuen bidez kutsatzen diren gaixotasunak. Txostenean aipatzen diren beste arrazoiak hauek dira: erorikoak, trafiko istripuak eta suteak.

Datuak kezkagarriak direla aitortu dute Del Campok, Medicus Mundiko Eduardo Garciak eta Unicefeko Maider Gabilondok. Datuen larritasunarekin batera, txostenak aurkezterakoan OMEk erabilitako tonua eskertu dute. «Izen-abizenak jarri dizkie haurren bi mehatxu nagusietakoei: aire kutsatua eta ur zikinak. Txikien heriotzaren palanka nagusietakoa dira, batez ere herrialde txiroetan», esan du del Campok.

Kutsadura oso lotuta dago klima aldaketarekin. Horrek umeengan duen eraginaz ohartzeko datu argigarria eman du: 11 milioi ume daude beren sorterritik lekualdatuta klimari lotutako arrazoiengatik: lehorteak, uholdeak, urakanak, lurrikarak... Harago joan da: 2013an Filipinetan izandako Hayian tifoiak ume gehiago hil zituen egun batean, Siriako gerrak sei hilabetean baino».

Kutsadura hori airean eta uretan pilatzen da. Aireari erreparatuz, etxean eta kalean dute arazoa. Honela azaldu du etxeko arazoa Garciak: «Etxeetako aireztatzea oso txarra da. Gainera, ez dute berogailurik, eta egurra edo kerosenoa erre behar dute etxeak berotzeko. Erreketa horiek oso kutsagarriak dira, eta egurra erabiliz basoak zuhaitzik gabe uzten dituzte; muturreko edozein fenomenoren eragina handiagoa da horren ondorioz».

Kalean, berriz, kutsadura handia da industria astunak hango ekonomian hartzen ari diren pisuagatik. «Ordenarik eta iraunkortasunik gabeko hazkunde baten alde egiten dute, eta horren oinarria industria astunak izan dira. Hala, hazkunde ekonomikoaren datuak igotzearekin batera, haurren heriotza tasaren datuak ere igo dira. Horrek ez du ezetarako balio», azaldu du Del Campok. Horrekin batera, azken urteetan herrialde aberatsek herrialde horietara bideratzen dituzte birziklatu beharreko gailu elektronikoak, eta horiek oso kutsagarriak dira. «Haien baliabideak ustiatzen ditugu, eta zaborrak bidaltzen dizkiegu», salatu du Del Campok.

Hango nekazaritzari eta zaborren kudeaketari erreparatu nahi izan die Gabilondok. «Lurrak lantzeko erabiltzen dituzten ongarriak kimikoak dira, eta oso toxikoak. Haurrak dira horiek erabiltzen dituztenak, txikitatik hasten baitira ortuetan lanean. Bertan lantzen diren produktuen kalitatea halakoxea da».

Bestalde, harrigarria bada ere, herrialde aberatsetan baino zabor gehiago sortzen da, oro har, herrialde horietan. «Aleka erosten dituzte produktuak, eta, ondorioz, zabor gehiago sortzen da. Zabor hori guztia kudeatzeko modurik ez dute erakunde publikoek, eta kalean uzten da; horrek kutsadura eta gaixotasunak eragiten ditu».

Horrekin batera, hirurek uraren kudeaketan ikusten dute arazorik handiena. «Uraren arazoa larria da. Uraren eskasia handia da; etxetik urrun joan behar izaten dute bila. Gainera, hartzen dutena kutsatua egoten da askotan, eta, ondoren, ez dute baliabiderik ur hori garbitzeko. Gainera, etxean ur zikin hori pilatzen dute. Horren ondorioz, eltxoak sortu, eta horien bidez gaixotasun asko kutsatzen dira: dengea, malaria». Horri lotuta, salaketa egin du. «Inbertsio handiak egin dira errepideak, trenbideak edo portuak eraikitzeko, baina oso gutxi hango ura garbitzeko eta ur hornidura sortzeko eta hobetzeko».

Haurrak dira errealitate hori gehien pairatzen dutenak, eta OMEk emandako datuak dira horren erakusle: «Haurrak dira kutsaduraren eta klima aldaketaren biktima nagusiak, oraindik haien sistema immunologiakoa ez dagoelako behar bezala garatuta. Kontuan izan behar da, gainera, gehienetan oso gutxi pisatzen dutela jaiotzen direnean [kasu askotan, bi kilo baino gutxiago], ez dutela elikadura egokia jasotzen, eta herrialde horietako osasun sistemak gabezia handiak dituela» Errealitate are larriagoa da kontuan hartuta umeak eta nerabeak direla edozein gizarteren etorkizuna. Hausnartzeko datua eman du Gabilondok: «Garabidean diren herrialdeetan, 18 urtetik beherakoak %40 dira; pentsa zenbatekoa den arazoa, heltzen ez badiogu».

Haurrak erdigunean

Errealitate hori iraultzeko, hirurek uste dute ezinbestekoa dela haurrak agenda sozial, politiko eta ekonomikoaren erdigunean kokatzea. «Haiek ez dute gaitasunik beren eskubideak eta beharrak aldarrikatzeko; agintariei dagokie hori egitea. Ezin diegu utzi kutsaduraz, gosez eta gaixotasunez betetako etorkizun bat. Ez dute merezi», esan du Del Campok.

Hala, eta hori lortze aldera, esparru diferenteetan eragin behar dela berretsi dute. Ezinbestekotzat ikusten dute uraren azpiegiturak hobetzea eta han dituzten urak garbitzea. Unicef, adibidez, jada ari da edateko ura duten putzuak eta iturriak jartzen han. «Baina ondoren jakin behar dute ur hori nola erabili eta zertarako. Pedagogia asko egin behar da, eta urarekin har daitezkeen higiene neurriak irakatsi, ume zein helduei. Izan ere, urarekin eskuak garbituz, adibidez, gaixotasun asko saihestu daitezke: kolera da horien artean aipagarriena».

Ikuspegi ekonomiko batetik, Del Campok beharrezkoa ikusten du oreka bat egotea hazkunde ekonomikoan, hango umeen eta, oro har, herritarren osasuna eta eramangarritasuna kontuan hartuko dituena. Bestalde, garapen lankidetzaren bidez jartzen den dirua egoki erabiltzea ere aipatu du Garciak. «Gainera, herrialde horietan lan egiten duten multinazionalek zergak bertan ordaintzen dituztela bermatu behar da; hala, herrialde horien diru sarrerak areagotuko lirateke, eta baliabide gehiago izango lituzkete euren politikak sustatzeko».

Osasun sistema hobetzea ere ezinbestekotzat jo dute. «Garbi izan behar da osasuna ez dela negozio bat, eta osasun politiketan umeak kontuan hartu behar direla, etorkizuna direlako». Herrialde horietako errealitatea honela azaldu du Garciak: «Askok ez dute modurik medikuarengana joateko, oso urruti daudelako edo eta ordaintzeko dirurik ez dutelako. Beraz, ezinbestekoa da herrialde horietan osasun sistema publikoa sortzea. Izan ere, sistema publiko bat beti da eraginkorragoa, irisgarriagoa eta orekatuagoa. Azken batean, mantentzeko errazagoa da». Umeen alde lanean ari diren erakundeak sustatzen ari diren osasun politiken artean daude sei hilabete arteko edoskitzea, lehen hilabeteetan ura edan ez dezaten, eta elikadura askotariko eta orekatu bat eskaintzea umeei.

Oinarrizko botikak hara iristeko ahaleginak ere egiten ari dira, baina ez dute sumatzen botika enpresek horretan eragiteko asmorik eta borondaterik dutenik, ez diotelako errentagarritasunik ikusten.


Gbagbok eta Ouattarak gerra krimenak egin zituztela salatu du Amnestyk

Boli Kostan sei hilabete iraun duen gerra zibilean, gizateriaren kontrako krimenak egin dituzte bi aldeek

Laurent Gbagbok eta Laurent Ouattarak egin dituzte gerra krimenak eta gizateriaren kontrako krimenak Boli Kostan. Amnesty Internationalek txosten batean plazaratu ditu sei hilabete iraun duen gerra zibilean egindako ankerkeriak. Hilketa selektibo, bortxaketa, atxiloketa, tortura eta sarraskien berri eman du giza eskubideen erakundeak, txostenean lekukotasunak bilduz. Duekoue hirian joan den martxoaren 29an egindako sarraskitik bizirik ateratako ehun bat lagunen testigantzak jaso dituzte; Ouattararen Boli Kostako Fronte Errepublikanoak hiri hartan ehunka gizon exekutatu zituzten arrazoi politiko eta etnikoak tarteko. Euren nortasun agiria hilotzen ondoan agertu dela jakinarazi dute lekukoek.

Gaetan Mootoo Afrika Mendebalderako AIko ikerlariaren arabera, oraindik ere ari dira giza eskubideak urratzen: «Gbagboren jarraitzaileekiko erasoak egiten ari dira mendebaldean eta Abidjanen». Ouattarari eraso hauek geldiarazteko neurririk hartu ez izana leporatu dio ekintzaileak, zeren bere miliziei erasoak egiten jarraitzeko bermea ematen baitie horrela dioenez: «Ouattarak publikoki adierazi behar du zibilen kontrako indarkeria eten egin behar dela». Gbagborentzat ere hitz krudelak izan ditu; euren miliziek herritarrak bizirik erre zituztela salatu du.

Kritikak NBEren misioari

Nazio Batuen Erakundeko misioari ere kritika egin dio Mootook. Krimenak ikusi arren geldirik egotea egotzi dio, hala nola zibilen laguntza eskaerei entzungor egitea. Duekoue hirian, esaterako, nazioarteko 200 soldadu zeudela eta ez zituztela desplazatuak babestu salatu du erakundeak dokumentuan.

Gbagbo eta Ouattararen arteko borrokak azaroan hasi ziren; bigarrenak irabazi zituen bozak, baina ordura arteko presidenteak botereari eutsi zion, eta horrek eragin zuen gerra zibila. Sei hilabetean 3.000 lagun hil dira.


Auto-ilarak Armiñonen eta Muskizen, Aste Santuko irteera operazioan

Ezbeharra gertatu da AP-68 autobidean, Ugaon. Kamioi batek eta auto batek talka egin dute. Hiru pertsona zauritu dira istripuan.

Aste Santuko irteera operazioak auto-ilarak sortu ditu ohiko tokietan. Horrela, Armiñoneko (Araba) bidesarian eta A-8 autobian, Muskizen (Bizkaia), Kantabriako noranzkoan, arazoak izan dira.

Segurtasun Sailak jakitera eman duenez, Armiñonen, A-1 eta AP1 errepideen arteko loturan, Burgosko noranzkoan, hiru kilometroko auto-ilarak izan dira. Bien bitartean, A-8an bederatzi kilometroko ilarak izan dira.

Bi toki horietan trafiko handia espero da datozen egunetan. Batez beste 163.000 ibilgailu espero dira A-8an, eta 115.000 ibilgailu Armiñongo bidesarian.

Era berean, Biriatuko bidesarian auto-ilarak izan ohi dira irteera operazioetan. Aurreko urteetan, Ostegun Santuan, arazoak izan dira. Konkretuki, 2014an 14 kilometroko auto-ilarak izan ziren.

Guztira, EAEko errepideetan 450.000 bat joan-etorri izatea espero du Eusko Jaurlaritzako Trafiko Zuzendaritzak Aste Santuan, hau da, iaz baino 15.000 ibilgailu gehiago. 200 bat ertzainek irteera eta sarrera nagusiak zainduko dituzte.

Ezbeharra Ugaon

Irteera operazioan, istripu bat gertatu da AP-68 autobidean, Ugaon (Bizkaia). Auto batek eta kamioi batek talka egin dute. Hiru pertsona, horien artean hiru urteko neskato bat, zauritu dira ezbeharrean.

Iveco Stralis trailer batek Audi A-3 auto batekin talka egin du. Autoari gurpila zulatu zaio eta matxura konpontzen ari zen bazterbidean, istripua gertatu denean. Talkaren ondorioz, trailerrak kontrola galdu du eta autobidetik atera eta lubeta batetik erori da. Zuhaitzek kamioiari eutsi diote.

Autoko hiru bidaiariak, 41 urteko senar-emazteak eta 3 urteko alaba, eta kamioiko gidaria, 56 urteko gizona, zauritu dira. Autoko bidaiariak Basurtuko ospitalera eraman dituzte, eta trailerreko gidaria Galdakaoko ospitalera.

Bestalde, N-622 errepidearen eta A-1en arteko loturan, Lopidan (Araba), auto-ilarak izan dira arratsaldean.


Hazparnen egingo den Hitza Hats jaialdira bertaratzeko deia egin du Udalak

Irailaren 25ean eta 26an izango da hizkuntza eta kultura uztartuko dituen Hitza Hats jaialdia Hazparnen, eta Udalak doako autobusak jarriko ditu bertaratzeko. Gainera, Azpeitiko hainbat eragilek eta taldek hartuko du parte jaialdi horretan. Azpeitia eta Hazparne senidetuta daude 1987tik.

Iraileko azken asteburuan Hitza Hats jaialdia ospatuko dute Hazparnen, eta Azpeitiko Udal ordezkariek bertaratzeko deia egin dute. Irailaren 25ean eta 26an kultur ekitaldi ugari izango da Hazparnen, jaialdiaren baitan, eta Azpeitiko hainbat taldek ere hartuko du parte bertan. Gaztetxeak eta Itsasi dantza taldeak, besteak beste.

Estitxu Elduaienek azaldu duenez, "Hazparnen eta inguruetan euskara eta euskal kultura sustatzea da Hitza Hatsen helburua, eta baita Azpeitiaren eta Hazparneren arteko senidetza indartzea ere". Izan ere, hemendik bi urtera 30 urte beteko dira Azpeitia eta Hazparne senidetu zirenetik, eta harreman hori "indartu eta elkarlana sendotu" nahi dituela azaldu du Elduaienek.

Udal ordezkariek azaldu dutenez, Azpeitiko Udalak jaialdiaren bi helburu horiekin bat egiten du, eta azpeitiarrei dei egin diete jaialdira bertaratu daitezen. Hilaren 26an Hazparnera joateko doako autobusak antolatu ditu Udalak, baina oraindik ez du jakinarazi noiz eta non eman beharko den joan-etorria autobusez egiteko izena.

Horrez gain, aurreratu dute datozen asteetan herriko eragileekin-eta lan talde bat osatuko duela Udalak, Hazparneren eta Azpeitiaren arteko harremanak sendotzeko eta indartzeko.

Hemen, bi eguneko egitarauaren kartela:


Beldur Barik lehiaketak hamar urte bete ditu berdintasunaren alde lanean

Euskal Herriko lehiaketak herriz herriko txapelketa ere izango du: Arrigorriagan, Basaurin eta Zeberion. Arrigorriagan 600 euro banatuko dituzte parte hartzen duten gazteen artean.

Indarkeria sexista prebenitzeko eta emakumeek jasaten duten bereizkeria-egoerei aurre egiteko Beldur Barik lehiaketak 10. urteurrena ospatuko du aurten. Dagoeneko lehiaketa abiarazi dute Euskal Autonomia Erkidegoan, baita Hego Uribe eskualdean ere. Tartean, Arrigorriagan, Basaurin edota Zeberion. Udalerri hauetan lehiaketa lokalak izan-go dira.

Lanak aurkezteko epea zabalik dago azaroaren 5era bitartean. Parte-hartzeko hiru kategoria ezarri dituzte: 12-13 urte bitartekoa, 14-18 urte bitartekoa; eta 19-26 urte bitartekoa. Lehiaketan bakarka edo taldeka (ikastetxe bat, gela bat, elkarte bat) parte hartu daiteke. Iazko edizioan, EAEn 312 lan eta 2.113 gazte aurkeztu ziren. “Datuek erakusten dute, urtean-urtean, lehiaketaren harrera ona handitzen doala”, diote antolatzaileek. Arrigorriagaren kasuan, iaz bederatzi lan aurkeztu zituzten, eta 105 gaztek hartu zuten parte.

Aurten Beldur Barik topaketa Bizkaian izango da, azaroaren 23an. Bertan, lehiaketa orokorreko irabazleak emango dituzte jakitera. Guztira 3.000 euro banatuko dituzte saritan: 800 euro kategoria bakoitzeko (400 euro ikus-entzunezko lan onenentzako eta beste 400 ikus-entzunezkoa ez den lan onenentzako), 300 euro sari bereziarentzako eta beste 300 euro lanik bozkatuenarentzako.

Sariak lehiaketa lokaletan

Oinarriek jasotzen dute moduan, lehia- keta orokorrean Beldur Barikeko herrian herriko edozein lehiaketetara aurkeztutako lan guztiak sartuko dira. Gero, herrika lehiaketa lokalak egingo dituzte. Arrigorriagako irabazleak azaroaren 25etik aurrera jakinaraziko dituzte. Guztira 600 euro banatuko dituzte: 200 euro kategoria bakoitzeko. Udal ordezkariek adierazi dutenez, kategoria bakoitzean 100 euroko bi saritan banatu ahalko da dirua, aurkeztutako lanen kalitatearen arabera. Basauriko lehiaketa lokalari dagokionez, 300 euro banatuko dituzte kategoria ba- koitzean.


EH Bilduk ireki du bere lokala

EH Bilduk maiatzaren 24ko udal hauteskundeak bitartean irekia egongo den EH Bilgunea inauguratu zuen atzo. EH Bilgunea, Telesforo Aranzadi kaleko 3. zenbakian dago, Zaiazko denda zegoen lokal berberean. Koalizioak bertatik kudeatuko du posta bidezko bozka.

Irekieran, Bergarako EH Bildu koalizioaren alkateagaia, Agurne Barruso eta zerrendako kideek parte hartu dute, hauekin batera Bergarako Eusko Alkartasuna, Aralar eta Sortu alderdietako zein EH Bildu koalizioko kide zein herritarrak ere han izan dira. Barruso alkategaiak boto bakoitzaren garrantzia azpimarratu zuen, eta hauteskundeak iritsi arte "lan handia" egingo dutela gogoratu zuen.

Maiatzaren 24ko hauteskundeetarako falta diren aste hauetan EH Bilgunea izango da koalizioaren ekimen eta hauteskunde dinamikaren zentroetako bat, horrela bere ateak irekiak izango ditu goiz zein arratsalde, bergararren ekarpen eta zalantzei erantzun ahal izateko eta bereziki posta bidezko bozka bideratzeko.

Egoitzaren ordutegia ondorengoa da: Astelehenetik ostiralera, goizez 11:00tatik, 13:00tara eta arratsaldez, 18:00tatik, 20:00tara. Larunbatetan berriz, goizez bakarrik, 11:00tatik, 13:00tara.


Ezusteko porrota eta itxaron behar (67-69)

Gipuzkoa Basketek ez du ziurtatu oraindik bere etorkizuna Endesa Ligan Sevillaren kontra galdu eta gero. Beste emaitzen zain dira orain gipuzkoarrak.

Gipuzkoa Basketek ezin izan du ziurtatu bere partidan taldearen etorkizuna Endesa Ligan. Sevillak 67-69 irabazi du Illunben parekatua izan den neurketan.

Gipuzkoarrek azken aukera bat izan dute irabazteko edo partida berdintzeko, baina baloia ez da saskian sartu. Orain beste emaitzen zain da Gipuzkoa Basket mailari eusteko jardunaldi honetan bertan.

67.- Gipuzkoa Basket: Jordan (7), Jordi Grimau (7), Dani Díez (22), Huskic (2), Doblas (13)- hasierako taldea- Huertas, Franch (6), Olaizola, Iarochevitc, Abercrombye, Hanley (10).

69.- Baloncesto Sevilla: Woodside (7), Pennei (9), Berni Rodríguez (9), Balvin (4), Porzingis (6)- hasierako taldea- Byars (6), Alex Urtasun, Hernángómez (20), Oriola (2), Radicevic (6), Gallardo.


Turullek ez du babes nahikoa lortu, eta larunbaterako deitu dute bigarren bozketa

Jordi Turullek ez du presidente inbestitua izateko babes nahikoa lortu, CUPek eutsi egin baitio iragarritako abstentzioari, JxCk eta ERCk egin dioten eskaintza baztertuta. CUPek amaitutzat jo du prozesu subiranista, "Oposiziora pasako gara. Kalera itzuliko gara", adierazi du. Turullek akordioa lortzeko beharra dutela ohartarazi dio CUPi: "Jendeak batasuna eskatzen digu".

Jordi Turullek ez du presidente izendatua izateko nahikoa babes jaso lehen inbestidura saioan. Gehiengo osoaren babesa behar zuen, baina JxC eta ERCren aldeko bozak izan ditu soilik, CUPek abstentzioari eustea erabaki baitu plenoaren aurretik alderdiko Kontseilu Politikoak egin duen batzarrean. Beraz, aldeko 64 boto jaso ditu, kontrako 65 —Ciutadans, PSC, Catalunya En Comu Podem eta PPrenak— eta CUP lau abstentzio.

Turullen hautagaitzak gehiengo soilaren babesa nahikoa izango luke JxCko parlamentaria bigarren bozketan presidente izendatzeko. Parlamentuak larunbaterako deituko du bigarren inbestidura saioa (10:00etan), baina ikusteko dago Turullek bilkuran parte hartzeko modurik izango duen. Presidentegaia Auzitegi Gorenera deitu du biharko Pablo Llarena epaileak, beste bost parlamentari auzipeturekin batera: JxCko Josep Rull eta ERCko Raul Romeva, Carme Forcadell, Dolors Bassa eta Marta Rovira. Azken hirurek diputatu akta utzi dute, inbestidura saioa amaitu denean. Llarena epaileak sei auzipetu horien behin behineko espetxeratzea agindu dezake.

Turullek bigarren saioan parte hartuko balu ere, ez luke presidente izateko babes nahikoa izango. Ez behintzat, laraunbata baino lehen JxCk eta ERCk CUP iritziz aldarazten ez badute. Aukera horrek ez dirudi erraza une honetan, gaurko bilkuran alderdi independentisten artean islatu den haustura inbestiduraren bozketatik harago doala aditzera eman baitu CUPek. Ziurtatu duenez, amaitutzat jotzen ditu prozesu subiranista eta orain arteko aliantzak. “Oposiziora pasako gara. Kalera bueltatuko gara”, adierazi du Carles Riera CUPen talde parlamentariko bozeramaileak.

Rieraren esanetan, Turullek hitzaldi “autonomista” eta “neoliberala” egin du gaur. Horrez gain, berretsi egin du CUPek martxoaren 3an JxCren eta ERCren legealdi akordioari buruz esandakoak. Alegia, ez dela Kataluniako Errepublika eraikitzeko akordio bat, izaera autonomistakoa dela, ez dituela beharrezko gizarte politikak proposatzen eta prozesu konstituziogilerik ez dela aurreikusten bertan.

Rierak kritikatu duenez, JxCk eta ERCk defendatzen dute "autonomia egiten egunen batean errepublika egitea". CUPek halakorik ezin duela onartu adierazi du.

Hala ere, Espainiako Estatuaren “errepresioaren kontrako jarduna” koordinatzeko eta Kataluniako auziaren nazioartekotzean elkarlanean aritzeko prest agertu da CUP.

Kritika gogorra izan arren, Turullek ez du etsi. Akordioa lortzeko beharra nabarmendu dio presidentegaiak CUPi, jendeak hori eskatzen duela iritzita. "Jendeak batasuna eskatzen digu, baina batasuna ez da dena nik nahi dudan bezala egitea". Larunbateko bigarren bozketari begira, elkarrizketarako deia egin dio Rierari.

Elkarrizketarako prestutasuna agertu dio Turullek Espainiako Gobernuari ere. Horixe izan da bere hitzaldiaren muina, prozesu subiranistari dagokionez. Kataluniako Errepublika aipatu gabe, elkarrizketa eta negoziazioa eskaini dizkio Madrili, “gobernutik gobernura”. 155aren indargabetzea eta Kataluniako erakundeen "berreskuratzea" jo ditu lehentasun.

Miquel Iceta PSCko bozeramaileak eduki aldaketa atzeman du Turullen hitzaldian, azken hilabeteetan egindakoekin alderatuta. Icetak adierazi du ez dakiela "aldaketa" hori epaitegietan "arazo gehiago ez izateko" helburuz egin duen ala benetan aldebakarreko independentziaren bidea alboratzeko borondatea dagoen atzean. Bigarren aukerak bultzatutako jarrera balitz, "herrialdearentzako albiste ona" litzateke, Icetaren iritziz, eta horrek "esparru interesgarri oso zabala" irekiko lukeela adierazi du, "blokeen konfrontazioa" gainditzeko.

ERCko Sergi Sabriak ere aipatu du blokeak gainditzearen ideia, "adostasun demokratiko eta baketsu indartsua" lortze aldera.

Ciutadanseko bozeramaile Ines Arrimadasek, aldiz, prozesu subiranista ahalik eta gehien luzatu nahi izatea egotzi die JxC eta ERCri. Haren esanetan, bi alderdiak beldur dira "errealitateari" eta gobernu ardurei aurre egiteko, ez dutelako haien burua gai ikusten Kataluniak dituen arazoak kudeatzeko.

Xavier Domenech Catalunya En comu Podemeko parlamentariak 155a indargabetu eta erakundeak berreskuratzera deitu ditu indar independentistak. Domenechen arabera, JxCk eta ERCk ez dute estrategia politikorik eta horren adibide aipatu du bihar espetxeratua izan daitekeen presidente gai bat aurkeztu izana. Nahasmen handiko egoera politikoa bizi du Kataluniak, Domenechen esanetan, eta Turullen hitzaldiak are nahasmen handiagoa eragin du.

PPko Xavier Garcia Albiolek ez dio sinesgarritasunik aitortu Turulli. Hitzaldian Kataluniako Errepublika eraikitzeko asmorik agertu ez duela eta, bere egiazko proiektu politikoa ezkutatzen aritzea egotzi dio. "Gezurra esan duzu gaurko hitzaldian, edo gezurretan aritu zara azken hilabeteetan".

Bihar, goizeko 10:30etarako daude deituta Turull, Rull, Forcadell, Rovira, Romeva eta Bassa. Llarenak hartuko dituen erabakiek larunbateko inbestidura saioa baldintza dezakete.


45.000 lagunek bisitatu dute Getxoko Artisautzaren 8. Feria. Asteburuan izan da


Urnieta ::: hauteskundeak, eta orain zer?

Aldaketa politiko sakona Urnietan, UDAren garaipenarekin. Aurreikuspenetan ez zegoen garaipena eskuratu du UDA herritar elkargoak Urnietan. Mikel Izagirrek alkate zateko adina babesa eskuratu du. UDAk lortutako botu eta zinegotzi kopurua baino datu harrigarriagorik izan da hauteskunde hauetan: zerrenda bozkatuena izatera iristea.

ELKARRIZKETA ::: MIKEL IZAGIRRE (MAIATZAREN 28AN EGINIKOA)

Ulertzekoa da Herme Gonzalezen harridura, sozialisten emaitza ere oso ona izan baita. Aurreikuspenetan ez zegoen, ordea, jeltzaleek galdutako boto kopuru guzti hori. Asko eta asko UDAra joan dira. Herri kandidaturari eman diote konfidantza datozen lau urteetarako. Historikoki gehiengo osoa izan duen EAJ-PNV alderdia, hirugarrena izatera pasa da. Eta orain zer? Gauza asko gerta daiteke datozen egunetan. Alkatetza UDAri dagokio, baina babesak beharko ditu.

Botoak:

ANV: 499

EAJ-PNV: 691

PP: 116

PSE-EE: 763

UDA: 820

Zinegotziak:

ANV: 2

EAJ-PNV: 3

PP: 0

PSE-EE: 4

UDA: 4

Batzar Nagusiak:

EA 83

EAJ-PNV 711

IU-ARALAR 481

PP 200

PSE-EE 865

Baliogabeak 424

Lehen balorazioak:

MARIBEL VAQUERO, EAJ-PNV

Ez dugula lan txarra egin iruditzen zait, egitasmo asko aurrera atera ditugu eta hurrengo agintaldirako dirua ere badagoelako. Gure proiektua gizartzeratzen ez dugu asmatu.

Herriak aukeratu du aukeran zuena eta pozten gara aukera guztiek aurkezteko aukera izan dutelako.

Gure botante askok plataformari eman dio babesa, gu nabarmen jaitsi gara.

Sozialistek ere zertxobait jaitsi dute baina guk pairatu dugu galera handiena.

IÑAKI MENDIZABAL, EAE-ANV

Gure posizioa berreskuratu dugu eta goruntz goaz. Herri plataforma bat ere bazegoen eta irabazi dutenez, zoriondu behar ditugu. Ikustear dago etorkizuna, gu eroso gaude.

HERME GONZALEZ, PSE-EE

Aldaketa helburu nagusi izanik, garaipen txikia da. Baina erabat harrituta gaude UDAren emaitzarekin. 2 urte daramagu gogor lan egiten eta zertxobait atsekabetuta gaude.


Sakandarrak X. Araitz Beteluko krosean

Javier Nagorek eta Izaro Rubiok irabazi zuen proba nagusia

Sakandarrak X. Araitz Beteluko krosean

1.Javier Nagore: 25:06

28.Mikel Berdud: 29:03

31.Juan Luis Maiza: 29:10

36.Jose Javier Maiza: 29:20

78.Santi Agirre: 32:14

88.Carlos Manero: 33:34

94.Iñaki Morillas: 34:02

109.Amaia Etxeberria: 36:00

115.Maite Zabaleta: 36:54

131.Migel Chamorro: 38:42

143.Joxe Mari Mercero: 39:48

145.Josi Reparaz: 40:34

159.Belen Mendoza: 43:24

Igandean jokatu zen X. Araitz-Beteluko Krosa (7,7 km), Betelun. Proba nagusian 180 korrikalarik hartu zuten parte, eta kadeteenean 13k. Aldiz, kategoria txikietan 90 neska-mutiko aritu ziren. Guztira, beraz, 270 korrikalarik erantzun zioten deialdiari. Proba nagusia Betelu, Arribe eta Atallu artean gauzatu zen, eta Javier Nagore (25:06) eta Izaro Rubio (29:57) izan ziren azkarrenak. 12 sakandar aritu ziren lehian eta azkarrena Mikel Berdud izan zen, helmugan 28.a (29:03).

Kadeteetan Fermin Azkargorta txapeldun

Kadeteen lasterketan 13 korrikalarik hartu zuten parte eta azkarrena Fermin Azkargorta iturmendiarra izan zen (11:35). Oihan Perez altsasuarra hirugarrena sailkatu zen (12:58), Xabier Martirena altsasuarra 6.a (13:52) eta Leire Maiza etxarriarra 7.a (14:04).


Irudietan: Haurrentzako Arrantza Lehiaketa

Atzo jokatu zuten Haurrentzako Arrantza Lehiaketa, Arkaitz-Mendi eta Galeperra ehiza eta arrantzako elkarteek antolatuta. Zarauzko moilatik Getariakora bitartean izan ziren hainbat ume arrantzan, asko gurasoek lagunduta.


Palma olioaren arrasto beltza

Produktu asko eta askotan dago palma olioa, eta abiada bizian ari dira zabaltzen palmondoak gune tropikaletan. Baina, askotan, ondorioak latzak dira: baso-soiltzeak, orangutanen eta beste izaki bizidunen galera, eta indigenen zapalketa, besteak beste. Gainera, ez da ona osasunerako.

Egunero erabiltzen diren produktuen ontziari buelta eman, eta etiketari begiratu besterik ez da egin behar palma olioaren erabileraz ohartzeko. Kosmetikoak, garbitzeko produktuak, izoztutako jakiak, opil industrialak, xaboiak... baita erregaiak ere. Mendebaldeko palma olio kontsumoak, baina, arrastoa uzten du; arrasto beltza. Herrialde tropikaletan, arazo oso larria da palmondo monolaborantzaren hedapen izugarrizkoa.

Ez dira harritzekoak, beraz, Segolene Royal Frantziako Ekologia ministroak telebistan egindako adierazpenak: «Nutella bezalakoak jateari utzi beharko genioke, palma olioarekin egina dagoelako». Munduaren parte handi batek kontsumitzen du palma olioa. Zati mediterraneoan olibarekin lortutakoa tropikalean palmarekin lortzen da, Miguel Angel Soto Greenpeaceko kideak azaldu duenez. «Asiako hego-ekialdeak palma olioa erabiltzen du elikatzeko oinarrizko elementu gisa».

Baina gero eta gehiago erabiltzen da. Izan ere, oliba edo ekilore olioa baino merkeagoa da. Beraz, ikuspuntu ekonomiko kapitalistatik, enpresentzako onuragarriagoa da, mozkin handiagoak lor baititzakete ekoizpenetan olio mota hori erabiliz.

Brasilen, Kongon, Kamerunen, Madagaskarren, Mozambiken, Malaisian, Sumatran eta Borneon (Indonesia) arazo handiak sortu ditu palma olioaren ustiapenak. Praktika horren eraginez, basoak soiltzen ari dira. «Batzuetan ez dira txikikerietan ibiltzen, eta ingurumen balio handiko eremuak olio palmondo sail bihurtzen dituzte», dio Sotok. Egoera hori oso nabarmena da Malaisian eta Indonesian. Bigarrenean izan zen Eneko Garmendia ingurumen ekonomialaria. Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako palma olio gehiena handik dator: 2010ean, 35.000 tona baino gehiago inportatu ziren, eta haietatik %96 Indonesiatik heldu ziren. «Indonesian, baso-soiltzea izugarria da. Borneo eta Sumatra dira tokirik gatazkatsuenak, baina, orain, herrialde osora zabaltzen ari da», esan du. 10 milioi hektarea inguru zeuden orduan, eta aurreikusten da 20 milioi hektarea izatea 2020rako. «Negar egiteko gogoa ematen du: autoz orduak eta orduak eman ditzakezu eta zuhaitz bakar bat ere ez ikusi, soilik palmondo sailak». Munduko palma olio produkzioaren ia erdia Borneon ekoizten dute, eta oihanaren %40 suntsitu egin dute honezkero.

Baso tropikalak oso aberatsak dira, baina oso ahulak. «Landaredia galtzerakoan, basamortua bezala geratzen dira, eta ezin dira berreskuratu». Ketapan inguruan izan zen Garmendia, eta azkenen hamar urteetan dena txikitu dutela esan du.

Horrek zuzenean eragiten die, besteak beste, orangutanei. Birute Galdikasek, iaz BERRIAri eskainitako elkarrizketan, egoeraren larritasuna azaldu zuen: «Oihana soiltzen denean, esparru arrotz bilakatzen da orangutanentzat, lurrean poliki mugitzen baitira. Horrek harrapakin erraz bilakatzen ditu ehiztarientzat». Orangutanen habitataren %80 desagertu da. Azken hamarkadetan, populazioa %50 murriztu da, eta, basoak soiltzen jarraitzekotan, 20 urtetan gal daitezkeela ohartarazi dute Indonesian orangutanekin lan egiten duten elkarteek. «Feria animalia bezala erabiltzen dituzte askotan, eta prostituitzera behartzen dituzte modu umiliagarrian», gaineratu du Sotok. International Animal Rescue elkartea horri aurre egin nahian dabil Borneon, eta 1.000 orangutan baino gehiago dituzte. Garmendiak esan duenez, «lan guztiari ezin heldu» dabiltza.

Ez orangutanak soilik. Palma olioaren ustiapenak arriskuan jarri ditu Sumatrako tigrea, Javako errinozeroa eta milaka landare eta animalia txiki. «Biodibertsitate galera handia dago», ohartarazi du Greenpeaceko kideak. Paradoxikoki, Indonesia da bioaniztasun handieneko lurraldeetako bat munduan.

Giza eskubideen zapalketa

Bertako biztanleak ere egoera larrian daude palma olioaren monolaborantzaren ondorioz. Baso horietan, indigenak bizi dira, eta bost milioi lagunek baino gehiagok utzi behar izan dute dagoeneko beren lurra. Lehen, oihanak ematen zienarekin bizi ziren indigenak. Industria eredua ailegatu zenean, dena errotik aldatu zen. Soilik batzuk hasi ziren lanean sailetan, enpresa baten menpe, betiere. Haien iraupen ekonomia soldatagatik aldatu zen.

«Autokontsumoan eta buruaskitasunean oinarritutako eredua suntsitzen da, sailekiko mendekotasunaren mesedetan, eta hori ez da beti aberastasuna, batzuek lurra eta oihanarekin zuten lotura galtzen baitute», dio Sotok. Sailetan lan egiten dutenek, gainera, ez dituzte eskubideak bermaturik izaten. Baldintza kaskarretan egiten dute lan, Garmendiak egiaztatu duenez.

Hori gutxi balitz, indigenen aurkako errepresioa bortitza dela salatu dute Indonesian lanean ari diren gobernuz kanpoko erakundeek. Garmendia Sumatran egon zenean, bertako komunitate bati eraso egin zioten: «Tirokatu zituzten, eta haien arbasoen hilobiak kendu zituzten —haientzat, sakratuak dira—». Palmondo sailak landatu aurretik, su ematen diote lurrari, errazago garbitzeko. «Lur hartu genuenean, Londres bezalakoa zen, sekulako lainoa zegoen, suteengatik».

Sail horietan produktu kimiko oso kutsagarriak erabiltzen dituztela azaldu du ekonomialariak. Langileek ez dute babesik izaten. Baso-soiltzeari lotutako arazo larria da Indonesian kutsadura. Greenpeaceko kideak esan duenez, joan den hamarkadan berotegi efektua sortu zuen gas isurtzaileetan hirugarrena zen, AEBen eta Txinaren atzetik. «Ez zen herrialde xahutzaile eta kontsumitzaile bat, baizik eta tropikala. Erreserba berde bat izan beharrean, isurtzailea zen, baso-soiltzearen erritmoarengatik».

Garmendiak kontraesana utzi du agerian: Europan, bioerregaia bultzatzen da aldaketa klimatikoari aurre egiteko neurri gisa, baina erregai horrek palma olioa erabiltzen du. «Hori gezur handi bat da. Ikerketen arabera, palma landaketetan sortzen diren CO2 isurketak handiagoak dira bioerregaiak ordezten duen gasolina konbentzionala baino».Izan ere, landaketak zohikaztegietan egiten dira batik bat, eta eremu horiek CO2 hartzen duten «belakiak» dira. «Palmondoak sartzeko, hori suntsitzen dute; beraz, isurketak izugarri handiak dira», zehaztu du ekonomialariak.

Euskal Herrian asko kontsumitzen den produktu horrek, beraz, ondorio beltzak ditu beste lurralde batzuetan. Royalek baso-soiltzeak izan zituen hizpide palma olioa ez kontsumitzeko galdegin zuenean. Baina, osasunari begiratuz gero ere, ez da komenigarria.

Arantza Lorenzo nutrizionistak azaldu duenez, palma olioa ez da ona osasunerako. «Produktuetan, barazki jatorriko olioak dituztela jartzen dute, eta jendeak egiten duen interpretazioa da barazki jatorriko olioa osasuntsua dela. Ikuspegi horretatik, komertzialki erakargarria da». Baina ez da osasuntsua. Barazkietatik eratorritako olioen artean, palma eta koko olioa aseak dira; hau da, kaltegarriagoak, odoleko kolesterol maila igotzen baitute, haragiaren, esnekien edo arrautzen koipeak bezala. Asegabeak dira nutrizio ikuspegitik osasuntsuenak, odoleko kolesterol kaltegarria gutxitzen dutelako. Gainerako barazki jatorriko olioak halakoak dira.

Nutrizionistaren arabera, kirolaria den jendeak ez du hainbesteko arazorik, baina gainerakoek etiketari begiratu beharko liokete; batez ere, odolean kolesterol maila altua duten pertsonek edo arteriosklerosi arazoak dituztenek. «Produktuak zehaztu beharko du barazki olio hori zein den. Zehazten ez duenean, normalean, palma edo koko olioak izaten dira».

Jasangarria, iruzur

Etiketari begiratuta ere, palma olioa erabiltzen duten enpresa asko RSPO Palma Olio Jasangarriaren Mahaiko kideak dira. Garmendiak dio hori ez dela aski berme: «Sail gune gutxi batzuk jasangarri gisa aitortzen dituztela egiaztatzen dute, baina gainerakoa edozelan dute». Sinarmas eta Wilmar aipatu ditu. Biak kide izan arren, erabiltzen duten palma olioaren zati handi bat ez da jasangarria, bere esanetan.

Horregatik, Sotok uste du enpresei exijitu behar zaiela palma olioaren jatorria zein den egiaztatzea, produkzio katea oso luzea baita. Ez du uste produktu guziei boikota egin behar zaienik, baina enpresei presioa egitea beharrezkotzat jo du. Garmendiak kontsumoa murrizteko beharra nabarmendu du. «Arazoa ekonomikoa, energetikoa eta soziala da».


Mas, Junqueras eta euren territorioak

Uste baino kalabaza handiagoa jaso du Artur Mas Kataluniako presidenteak Oriol Junquerasengandik. Espero izatekoa zen ezezko leuna, gutxienez Generalitateko presidenteari adierazteko ERCren babes baliotsua ezin dela edozein preziotan eskuratu. Baina Junquerasen proposamena dezente urrundu da Masek nahi duenetik: orain arte kide izan duenak uko egin dio hauteskunde zerrenda bakarrari, eta hemezortzi hilabeteko agintaldi bereziaren osteko bigarren erreferenduma ere alferrikakoa dela esan du. «Traizioaz» hitz egin du ustelkeria aipatutakoan, eta bere baldintzak ipini ditu: hauteskundeen ostean, koalizioko gobernu subiranista bat osatu eta lehenbiziko egunetik estatu independente baten moduan funtzionatzea.

ERCren argudioa da boto gehiago bilduko dituztela bereizita aurkeztuz gero elkarrekin baino. Masen eta CiUren markak ezkerreko independentista dezente uxa ditzakeela, urteetako jauntxokeriarekin eta oportunismoarekin lotzen dituztelako. Baina, kasu horretan, badago boto horiek jasoko lituzkeen beste alternatiba bat: CUPek dagoeneko iragarri du ez duela zerrenda handia babestuko.

Beraz, egoera zailean dago ERC: bere esku dago aurreratutako hauteskundeetan ezohiko proposamen bat egitea, ezohiko egoeraren neurrira —zerrenda baten itxurarekin—; edo kanpainak betiko hauteskundeen itxura handiagoa hartzea, programa desberdinekin baina aldarrikapen nagusia adostuta.

Kanpotik ikusita, bitxia da horren proposamen berezia mahai gainean edukitzea —zerrenda bakarra osatu eta 18 hilabetean alderdikeriak alde batera utzita agintzea—, hari uko egitea, eta are proposamen ezohikoagoa egitea: finean, gauza bera egingo duen gobernu bat. Zertarako nahiko ote ditu Junquerasek hauteskunde arruntagoak, gero estatu independente baten gisan jokatu nahi badu?

Azalpen logikoenak dio ERC bere zelaia markatzen ari dela. CDCrekin zerrenda bakarra osatzen badu, Masen proposamena onartzen ariko da ezinbestean; presidenteak hartuko du berriro prozesuaren gidariaren eserlekua, eta ERCk hura kritikatzeko aukerak galduko ditu. Gainera, zerrenda handitik kanpoko alderdiak jabetuko dira aldarrikapen sozialez: CUP, bando independentistan; eta Podemos eta PSC, unionistan.

Egoera horretan, Junquerasen mezua botere adierazpen bat gehiago dela pentsa liteke. Prozesu independentista hasi zenetik, Kataluniako alderdietako buruak etengabe aritu dira elkarri erakutsi nahian nork agintzen duen hemen. Masen «koldarren kontua da legea helburu politikoekin erabiltzea» esaldi sonatutik hasi eta David Fernandezen «etor daitezela, hementxe izango gaituzte zain» esaldiraino, arreta ematen du independentziaren inguruan sortu den konfrontazioko giro eta gizonkeriazko tonuak, «zeinek esan du ez daukagula potrorik» klasikotik ez oso urruti. Ez bakarrik Espainiaren mehatxuei erantzuteko, baita euren artean distantzia markatzeko ere: bide berean doazen arren, bakoitza bere pista ondo zaintzeaz arduratu da, inori askorik sartzen utzi gabe.

Herritarrei agintzen dieten estatu berri, inklusibo eta irekiaren ideia hautsi egiten da halako formetan. Nork bere territorioa zaunkaka zaintzen duen lurraldea nekez izango da guztiena; alderdikeriazko interesak azaleratzen direnean, prozesuak bokazio nazionalean galtzen du; eta, erabakiak hiriguneetako auzo dotoreetako bulego berrienetako larruzko besaulkietan eseritako gorbatadunek hartzen dituztenean, oso urrun gelditzen dira herritar askorengandik. Halakoetan, gutxi axola du nolako estatua diseinatu nahi duten; beti izango da espero baino antzekoagoa aurrekoarekiko.


Udalekuak Araba eta Nafarroako mugan

Euskal Herrian barrena dabil Andoaingo gazte asko, La Salle Berrozpe ikastetxeak antolatutako udalekuetan. Arabako eta Nafarroako eskualdeetan, naturgune ederrean dabiltza denak. Besteak beste Kanpezu-Antoñana, Maeztu, Izki Parke Naturala, Viana edota Lizarra herrietan igarotzen ari dira udako kanpaldia.

Ehundik gora haur dira, Lehen Hezkuntzako eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako ikasleak. Eta haien atzean, noski, azpiegitura handia: 11 irakasle, 20 begirale, sukaldari lanetan eta kanpalekuen muntaian jardun diren gurasoak.

Jarduera ugari burutzen ari dira egun hauetan kirolarekin, jolasarekin eta tailerrekin lotuta. Euskal kirolak, ginkanak, arrantza, jolasak, gaubelak,… aspertzeko tarte gutxi eta ikasteko askotxo. Izan ere, tailer ezberdinetan txapalarta, dantza edota sukaldaritza landu dute. Zirko eguna edota Nazioarteko Eguna ospakizunekin kolorez bete zuten udalekuko giroa eta herri desberdinak hobeto ezagutzeko argazki rallyak burutu dituzte. Giro ederrean dabiltza denak.

Ehun PARTAIDE

Aurtengo txandak eta partaideak:

• Ekainak 29-Uztailak 10

DBH 1-2. 48 gaztetxo

• Uztailak 10-21

LH 5-6. 58 gaztetxo

• Uztailak 14-22

Kanpaldi ibiltaria

DBH 3. 15 gazte


Chrysallis elkarteak familiei arreta eskaintzeko zerbitzua eskatu du

Agustin Arandia elkarteko ordezkaria Arabako Batzar Nagusietan izan da, elkarteak egiten duen lanari buruzko informazioa helarazteko.

Adingabe transexualen Chrysallis Euskal Herria elkarteak ume horien errealitatea heda dezaten eskatu die agintariei. Horrez gain, familiei arreta eskaintzeko zerbitzua aldarrikatu du, adingabe horien eta haien senitartekoen "zoriontasuna baitago jokoan".

Agustin Arandia elkarteko ordezkariak Arabako Batzar Nagusietan agerraldia egin du, zer-nolako lana egiten duten azaltzeko. Euskal Herrian 39 familia biltzen ditu elkarteak eta bizi duten errealitatea ezagutarazteko kanpaina abiatu du orain dela gutxi.

"Badira zakila duten neskak eta bulba duten mutilak" lemapean, kanpaina Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan ipini zuten martxan, autobus eta metro geltokietan kartelak jarrita.

Ekimen horiek zentsuratzeko hainbat saiakera izan dira. Gasteizen eta Iruñean, adibidez, kartelei eraso egin diete, haur transexual baten aitak salatu duenaren arabera.

Chrysalliseko ordezkariak onartu du lan handia egin dutela kanpaina aurrera ateratzeko. Era berean, pozik agertu da gaur egun "inoiz baino gehiago eta ezagupen handiagoz" hitz egiten delako haurren transexualitateari buruz.

Bestalde, familiei eta adingabeei arreta eskaintzeko zerbitzua eskatu du, horretarako prestatuta dagoen jendeak eskainitakoa.

"Oso gogorra da zure alaba ezkutuan negarrez ikustea goizero, logelako argia piztu aurretik askotan. Negar egiten du, nahi gabe ere, egunero guda bati aurre egiteko prestatu behar delako, zer izan behar duen entzunez", azaldu du.

Gogoratu duenaren arabera, 2012ko ekaineko euskal legeak osasun eta hezkuntza protokoloa ezarri zuen pertsona transexualentzat. Hala ere, seme-alabak sufritzen ikusita, egoera "dramatikoak" bizi dituzten familiei arreta eskaintzeko zerbitzurik ez egotea salatu du.


Marcos Rubio Gonzalezek liburu berria aurkeztuko du astelehenean Lourdes Rellosorekin batera

Ipurterre pailazoari buruzko testu ilustratuaren aurkezpena egingo du astelehenean 17:00etan Haur Liburutegian.

Marcos Rubio Gonzalez amurrioarrak "Ipurterre pailazoaren abenturak" marraztu ditu Lourdes Relloso Laudioko psikologo eta terapeutaren gidoia jarraiki, eta Thinking of Poems-en, bere argitaletxean, kaleratu ditu; Aprender es Sentir bilduman, alegia.

Gauzak horrela, liburuaren aurkezpena egingo du astelehenean 17:00etan Amurrioko Haur Liburutegiaren 25. urteurrenean. Horren ostean, 17:30ean Maider Galarzak ekingo dio liburua kontatzeari 5 eta 10 urte bitarteko umeei.

Liburuak euskaraz eta gazteleraz egongo dira salgai Amurrioko dendetan. Maiatzean irakurketa berria egiteko asmoa dauka Marcos Rubio Gonzalezek.

Minbiziari aurre egiteko

Thinking of Poemsen lehenengo proiektua ez da Ipurterre pailazoarena, izan ere, "Amonaren lorea" plazaratu du dagoeneko.

Azken liburu horren etekinen zati bat bideratu du argitaletxeak Luchamos por la Vida elkartera. Talde horren helburua da minbiziaren aurka aritzea, ikerketa sustatzea eta gaixotasunaren alderdiak sozializatzea.