«Garaia da amatasuna nola eta zein baldintzetan bizi nahi den erabakitzeko»

Gaur zortzi amatasuna ikuspegi feministatik aztertzeko topaketa antolatu da Kulturarteko Plaza Feministan, 10:30etan. Parean elkartea, Atsolorra ikerketa lanaren bidez, iritsi da ondorio batzutara. «Feminismoak lortu du amatasuna aukera bat izatea eta ez eginbehar bat».

Kulturarteko Plaza Feministan amatasuna ikuspegi feminismotik aztertzeko topaketa antolatu da gaur zortzi, otsailaren 25ean, 10:30etatik aurrera. Amatasuna feminismotik nola bizi den aztertzeko, 150 emakumek betetako inkesta oinarri, Atsolorra deitutako ikerketa egin zuen pasa den urtean Parean elkarteak. Gipuzkoan barrena ere saioak egin dituzte amatasuna hizpide, eta erpin ezberdinetatik landu dute podcast bilduma batean. Hernanin ere egin ziren saioak.

Ikerketa horren ondorioa da garaia iritsi dela emakumeak erabakitzeko amatasunaren esperientzia nola eta zein baldintzetan bizi nahi duen. «Feminismoak lortu du amatasuna aukera bat izatea eta ez emakumeen eginbehar bat. Emakume-ama binomioa gaindituta garaia da amatasunaren esperientzia nola eta zein baldintzetan bizi nahi den erabakitzeko», dio Miren Lanz Solbesek.

Amatasunak historian izandako bilakaera aztertzen du Adrienne Richek Emakumeagandik jaioa saiakeran eta amatasuna instituzio patriarkal edo esperientzia pertsonal gisara banatzen du. «Gure ustez amatasunak lantzeko aukera zabaldu behar du feminismoak, amatasunaren gaiari eutsi eta ahizpatasun kolektibotik begiradak elkarbanatzeko abagunea». Helburu horrekin sortu zuen Parean elkarteak Atsolorra deitu dion proiektua. «Erritu horretan, haurra jaiotako baserrira auzoko emakumeak bisitan joaten ziren, ama berriari laguntzeko asmoz. Atsolorraren erritua Eliza Katolikoak bataioaren betebeharra ezarri aurrekoa zen, hau da, XVI. mende aurrekoa».

Beraien atsolorrarekin amatasun feminista eraikitzeko plaza sortu nahi izan du Parean elkarteak. «Amatasunak ezartzen digun kortsea hautsi eta askatasunez hausnartzeko. Batetik, emakumeei hitza eman eta entzuteko asmoz saio ezberdinak egin ditugu Gipuzkoan zehar. Era berean, saioetan bildutako iritzi eta bizipenak aberasteko, inkesta bat zabaldu genuen sare sozial ezberdinak medio», gogoratzen du Miren Lanzek.

Amatasunaren inguruko inkesta 143 lagunek bete zuten, denen ahotsa batuz, amatasuna nola bizi duten ezagutu eta ikertu nahi izan dute. Ikerketa osoa ezagutu nahi izanez gero, www.parean.eus-en dago ikusgai.

«Ama izateak gaur egun, bizitzako esparru ezberdinetan uko egitea dakar». Inkestatutako %73,7ak aitortzen du ama izatea erabaki zuenetik gauza askori uko egin behar izan diola. «Ama izatea ala libre izatea planteatu zaigu askotan dikotomia gisa. Eta noski, ez dugu guk ukatuko ama izateak denbora eta esfortzua eskatzen duenik, baina non dago arazoa? Amatasunean ala bizitzaren logikaren aurka doan sistema sozioekonomikoan?».

«Ama izateko presioa dago eta hori %51k onartu du. Gurasotasuna ez da eskubide bat»

Ama izateko presioa badago, %51ak onartu du presio hori sentitu duela noizbait, «eta oraindik oso gogorra da ama izan nahi ez izatea. Are larriagoa da ama izan nahi eta ezin dutenen egoera, norberak bizi duen prozesu zailari, doluari askotan, aurre egiteaz gainera, ingurukoen presioa jasan behar izaten dute. Gutxi hitz egin da, ama izan nahi eta ezinez, eta gutxiago abortuaz eta heriotza perinatalaz», azpimarratzen dute Parean elkartetik.

Gazteek sufritzen duten langabezia eta prekarietatea, etxebizitza duina lortzeko aukera eskasak eta zaintza eta ordaindutako lana bateragarri egiteko neurri eraginkorrik ez egoteak, asko atzeratzen du ama izateko erabakia. «Eta honek, nahi edo ez, haurdun geratzeko aukerak murrizten ditu».

Ikerketan azaltzen denez, «interes enpresarialek antolatutako gizarte eredu hau, bizitzaren erritmoen kontrakoa da. Geroz eta gehiago dira haurdun geratzeko erreprodukzio teknikak behar dituzten emakumeak. Honek amatasuna pribilegio bihurtzen du, izan ere, osasun sistema publikoaren zerrenda amaigabeen ondorioz (adin muga ere izan ohi dute), askok jotzen dute osasun zentro pribatuetara. Diruaz haratago, halako prozesuak oso gogorrak izan ohi dira, bai fisikoki zein mentalki».

Parean elkarteko kideek argi dute: «Gure ustez gurasotasuna ez da eskubide bat. Guraso izateko desioa zilegi izanik, horrek ez du esan nahi eskubidea denik, eta gurasotasuna ezin da besteen eskubideen gainean eraiki; beraz, ezin da onartu haurdunaldi subrogatua eredu gisa. Haurdunaldi subrogatuaren oinarrian menpekotasun ekonomikoa dago. Pobreziak bultzatzen ditu emakumeak euren gorputzak alokatu eta besteen umeak izango direnak erditzera. Haurdunaldi subrogatua sistema kapitalistak merkantilizatutako prozesu biologikoa da. Emakumeek haurrak sabelean hezteko duten gaitasuna negozio bihurtzeko ariketa».

Inkestatutako ia %64a aukeratutako amatasun ereduagatik epaitua sentitu da. «Ama bihurtzen zarenean, bi amatasun eredu kontrajarri jartzen zaizkizu begien aurrean: amatasun eredu patriarkala edota neoliberala, erabat merkatuari lotutakoa. Eredu patriarkal eta neoliberalari alternatiba gisa, azken urteetan indarra hartzen ari den haziera naturala edo atxikimenduzko haziera eredua dugu».

Eredu honek ekarpen oso positiboak egiten dituela diote, «zaintzak beharrezkoa duen garrantzia hartzen du, eta interes sozioekonomikoak alboratuz, bizitzaren erritmo eta logikak lehenesten ditu. Haatik, eredu hau ez dago herritar guztien eskura, izan ere, hazierarako beharrezko denbora eskatzen du, eta beraz denen aukera ez den esfortzu ekonomikoa».

Eredu bakoitza zurruna eta kontrajarria da bestearekin. «Zaintzaren ardura baina, emakumeen esku jarraitzen du eredu guztietan, eta zaintzaren ardura erruz beteta daramagu emakumeok sorbalda gainean».

Amatasunean baina, dena ez da zuria edo beltza eta eredu bakoitzak bere alde onak eta bere arriskuak omen ditu. «Kontzienteki edo inkontzienteki eredu baten alde edo bestearen alde jotzen dugu. Baina noski, hau ez da erabaki erabat librea, bakoitza bere testuinguruari eta aukera ekonomikoei hertsiki lotua eta baldintzatua dago. Hau da, erabaki ideologikoaz haratago, bakoitzak ahal duena egiten du. Dituen baldintza eta aukeren arabera, malabarismo ezinezkoak eginez, ahal duen moduan bizirauten du».

Ama bakoitzak duen egoera eta testuinguruarekin ahal duena egiten saiatzen dela onartzen bada, «geure artean kritikatu baino, eraginkorragoa da, ahizpatasunez elkartu eta benetan amatasuna itogarri egiten duen sistema kapitalista eta patriarkalaren aurka elkarrekin jotzea», dio Miren Lanzek.

Amatasunak lan ibilbidean eragina du eta etxe barruko kontziliazioa ere gatazka askoren iturbua da

Pareak elkartearen ikerketak ere kontziliazioa ikertu du. Amatasun eta aitatasun bajak «urriak izateaz gainera, ordaindutako lanari lotutako prestazioak dira, beraz, langabezian edo kontraturik gabeko lan merkatuan aritzen diren pertsonek ez dituzte eskumen horiek. Haur jaio berrien zaintzak eskubide unibertsala izan behar luke».

Inkestatutako emakumeen %95ak amatasunak euren lan ibilbidean eragina izan duela aitortu du ikerketaren arabera. «Lanaldi murrizketek eta eszedentziek paper garrantzitsua jokatzen dute kontziliazio ariketa horretan».

Baina noski, lan murrizketa eta eszedentzia hartzeko premia eta aukera oso lotuta dago norberaren behar sozioekonomikoekin, «eta emakume asko dira lan eskubide hauek hartzeko aukerarik ez dutenak».

Seme-alaben zaintza lanak emakumeen bizkar egoteak ondorio asko ditu lan ibilbideetan: kotizazio etenaldiak, jardunaldiaren murrizketak, kotizazio oinarri txikiagoak, eszedentziak... eta honek guztiak orainean ez ezik lan ibilbidearen garapenean eta ondorengo prestazioetan ditu ondorioak; pentsioetan ere genero arrakala egon badagoelako.

Guraso bakarreko familiek bizi duten egoera nabarmendu beharreko elementua da elkartearen ustez. «Guraso bakarreko familien %81ean emakumea da heldu bakarra eta honek beharrezkoa egiten du guraso bakarreko familiaren gaiari genero-ikuspegitik heltzea». Etxe barruko kontziliazioa ere gatazka askoren iturburua da. 2021eko Eustateko datuen arabera, emakumeek egiten dituzte etxeko lanen %67,2 Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan.

Lanaldi bikoitzak, lan-merkatuan eta etxeko eremuan, kostu emozional eta pertsonal haundia eragiten du emakumeengan eta bereziki amengan. Inkesta bete dutenen %80 baino gehiagok onartzen du amatasunak eta honek eragiten duen zamak euren osasun mentalean eragina duela.

Amatasunaren hautuak beste bide eta aukera batzuk moztu egiten ditu. Hala ondorioztatu daiteke erantzunak ikusita, izan ere, inkestatuen %73,7ak aitortzen du gauza askori uko egin behar izan diola ama izatea erabaki zuenetik. «Emakumeen bizitzetan garrantzitsuak diren espazio eta denbora tarte ugari alboratu beharrean aurkitzen dira zaintza lanak medio, eta momentuko txiki gisa ikusten ditugunak, gerora gabezi haundiak ekar ditzaketela erakutsi dute inkesta bete duten emakumeek».

Haurren kanpo zaintzarako dauden baliabideak erabat eskasak dira, hala deritzo inkestako

%87,1ak eta baliabide horien prezioa gehiegizkoa dela ere iritzi diote %75ak.

Haurren zaintzarekin moldatzen ez direnenean familiarengana jotzen da eta hemen amonen figura jartzen da mahaigainean

Asko hitz egiten da tribuaren beharraz, baina inkestak argi utzi du %84,3ak haurren zaintzarekin moldatzen ez direnean familiarengana jotzen dutela lehen aukera gisa. Honek aiton-amonen, eta bereziki amonen figura jartzen du mahaigainean. Zaintza jasotzaileak diren arren, zaintzaile paperean aritzen dira muxu truk.

Eta zaintza lanak azpikontratatzen direnean, emakume etorkinak dira oro har aiton-amonen kargu egiten direnak, etxeak garbitu eta umeak zaintzen dituztenak. «Paradoxikoki gainera, askotan gure seme alaben kargu egiteko, euren seme alabak sorterrian utzi behar izan dituzte, askotan beste emakumeen esku. Fenomeno honi, zaintzaren kate globala deitzen zaio».

Familia biologikoaz haratago doazen zaintza ereduen alde egitea ezinbestekoa da. «Familia geroz eta txikiagoak ditugu, eta beraz laguntza eskaini dezaketen norbanakoak gutxiago dira. Arkitektonikoki ere modu isolatuagoan bizi gara, bakoitza bere pisuan, familia ugari batzen zituen baserrien ordez... Baina behar material bat izateaz gainera, aldarrikapen ideologiko bat izan behar du. Zaintza familia nuklearretik kanpo kokatu behar dugu. Afrikako esaldi zahar baten arabera, ume bat hezteko tribu oso bat behar da. Zaintza kooperatibo edo komunitarioaren alde apustua egin behar da».

Pareak elkarteko Oihana Llorente, Miren Lanz eta Ainara López. Argazkia: Dani Blanco

Indarkeria matxista sufritzen duen eta ama den emakume batek zama bikoitza du

Indarkeria matxista ematea ahalbidetzen duten elementuak «zaurgarritasun ekonomikoa, mendekotasun emozionala, sostengu sozial falta edo kontziliazio eza» dira. Amatasunak egungo gizartean zaurgarritasun ekonomikoa, bakardadea, mendekotasun emozionala eta sostengu falta dakar askotan. «Inkestatutako %97tik gora uste du emakumeak egoera ekonomiko baxuagoan uzten dituela amatasunak eta menpekotasun ekonomiko horrek emakumeak are zaurgarriago bihurtzen gaituela ere iritzi dio %88 pasatxok».

Indarkeria matxista sufritzen duen eta ama den emakume batek zama bikoitza du. «Amatasunak, bereziki lehen hilabete eta urteetan, dakarren pisuarekin, emakumeek ez dute euren burua zaintzen eta beraz zaildu egiten da indarkeria egoeratik ateratzeko indarrak eta baliabideak lortzeko prozesua. Biziraupen egoera horretan zauden bitartean zaila da tarteak hartzea eta egoerari buruzko kontzientzia hartzea, eta ondoren indartu eta hortik ateratzen hastea», dio Lanzek.

Indarkeria obstetrikoa jasan zuen emakumeen %38ak, erditzean, 2018 eta 2019 artean Espainian

Emakumeek erditzean jasotzen duten arretari buruz egiten diren inkesta eta ikerketetan emakumeek jasaten duten indarkeria obstetrikoa maiz agertzen da. Zehazki, Estatu espainolean 2018ko urtarriletik 2019ko ekainera bitartean egindako ia 18.000 elkarrizketatik, emakumeen %38,3k indarkeria obstetrikoa jasan zutela hauteman zuten. Beharrezkoak ez ziren esku-hartzeak egin zitzaizkiela salatu zuten elkarrizketatutako %44,4k. Era berean, %83,4k adierazi dute arreta eman zieten profesionalek ez zietela baimen informaturik eskatu.

Indarkeria obstetrikoa genero-indarkeria mota bat da. Abusuzko jokabidearen eta gehiegizko medikalizazio eta patologizazioaren bitartez, haurdunaldian, erditzean eta erditu ostean eragindako tratu txarra litzateke, emakumearengan eta bere umearengan ondorio fisiko eta psikologiko larriak eragin ditzakeena.

Haurdunaldian, erditzean eta erditu ostean amak eta umeak dituzten behar emozionalak ez ezagutzea suposatzen du. Emakumeak bere sexualitateari, gorputzari eta umeari dagozkion erabakiak askatasunez hartzeko gaitasuna eta autonomia ez aitortzea. Eta erditzeak normaltasunez garatzeko behar dituen posturak, erritmoak eta denborak ez errespetatzea.

Osasun-langile guztiek ez dute indarkeria erabiltzen, eta eragiten dutenean, gehienetan, ez dakite hori indarkeria denik. Emakumeak ere, kasu askotan, ez dira kontziente jasan dutenik ere. Gaur egun existitzen dela ere ukatu egiten da.

Gorputza eta sexualitatea

Emakumeon gorputzak erditze prozesu batetik igaro ostean, eraldatu egiten dira. «Erditu eta bi egunetara gorputz mehe eta estereotipatuak erakusten dizkiguten komunikabide eta famatuek ez dute onik egiten. Gorputz aldaketek emakumeen autoestimuan dute eragin haundia eta autoestimua aldi berean, ongizate emozionalaren oinarria da». Inkestatutako %82ak onartu du aldaketak hauek medio bere bizitza sexuala aldatu dela ama izan denetik. Baina aldaketa ez du zertan okerrera izan behar. «Sexualitatea dinamikotzat hartzea, bizitzako etapa desberdinetan modu desberdinean adierazi eta biziko dela ikasi beharko genuke, izan ere, gure sexualitatea ezagutzea eta horren jabe egitea gure ahalmen sortzailea berreskuratzea da».


Arrasateko sanjuanak 2003

2003ko Arrasateko San Juan jaiek emandako telebista saio berezian.


Elurra egin du Asentzio inguruan ere, nahiz eta Elgeta ez duen zuritu

Goizeko 10:15 inguruan honako itxura zuten Elgetako kaleek. Inguruko mendietan elurra bai, baina herria bera oraindik zuritu gabe. Hala ere, elurra kentzeko makinak prest daude herriko sarrera-irteeretan, etor daitekeenaren zain. Aurrerago joanda baina bai, Asentzio inguruan elurrak apur bat zuritu ditu zelai eta errepideak.


Lusarbe atsedenlekuko errefusaren karakterizazioa egingo dute larunbatean plazan

Irriparra berreskuratu! eta erraustegiaren aurkako herrien plataformako kideek antolatu dute ekimena. 18.30ean izango da, herriko plazan.

Larunbat honetan, 18:30ean hasita, Lusarbe atsedenlekuko zaborraren karakterizazioa egingo dute plazan Irriparra berreskuratu! eta erraustegiaren aurkako herrien plataformako kideek. Azaldu dutenez, Urola Kostako Udal Elkarteak Orion jarrita dituen bost edukiontzitatik lau errefusarenak dira, eta horrekin, "erraustegia elikatzeko janaria" sortu nahi dela salatu dute.

Izan ere, haien iritziz, Gipuzkoako hainbat herritan ikusi da ez dela beharrezkoa erraustegia. "Lusarbe atsedenlekuak muturraren aurrean du erraustegia, eta osasun eredu izan beharrean, intoxikazio elikatzaile bihurtu da" adierazi dute, atsedenlekuan pilatzen den hondakin piloari erreferentzia eginez.


Martxotik itxita dauden zinemak eta antzokiak berriz ireko dituzte Venezuelan

Gainera, 2021eko lehen hiruhilekoan Venezuelak Sputnik V txerto errusiarraren 10 milioi dosi baino gehiago jasoko dituela ziurtatu du Madurok.


Iñigo Legorburuk irabazi du Amarako bertsopaper lehiaketa

Amarako Jai Batzordeak aurten ere, Amarako IV. Bertsopaper lehiaketa antolatu du. Pasa den larunbatean, Euskararen egunaren inguruan antolatu ziren ekitaldien barruan, lehiaketaren irabazlearen berri eman zuten. Iaz bezala, Iñigo Legorburu hernaniarrak irabazi du bertsopaper lehiaketa Sherpa bat naiz bertso sortarekin.

Orotara, 6 bertso dira eta Xabier Amuriza bizkaitarraren Itsaso hori dago zatarra (Naufragoarena) doinuan abestuak izateko prestatu dira. Bertso-sortan, Himalayako sherpa lanetan ibiltzen den gizonezko baten gorabeherak kontatzen dira, “hainbeste lan egin eta euren ikusezintasuna” salatzen duelarik protagonistak.

Egilea pozik azaldu da “beti delako pozgarria zure lana saritua ikustea eta gehiago Donostia bezalako hiri handi batean, non euskalgintzak eta bertsolaritzak bere bidea urratzen jarraitzen duten eskutik helduta”. Gaiari heltzeko orduan, Legorburuk aitortu du gogoa zuela “halako prekarietate, arrisku eta esker txarra jasotzen duen pertsonaia baten ahotsa” bertsotara ekartzeko.

Legorburuk aurten irabazten duen bigarren bertsopaper lehiaketa da. Izan ere, maiatzean Altzako bertsopaper lehiaketa irabazi zuen “Ni, gutar?” sortarekin, migrazioa hizpide hartuta.

Sari modura, irabazlearen txapela eta Kaxilda liburutegian xahutzeko 100 euroko bonua jaso ditu antolatzaileen eskuetatik. Bigarren saria berriz, hutsik geratu da. Bertso sorta garailea Amarako Jai Batzordearen webgunean dago irakurgai.


Maialen Gallardo: "Borrokalari profesional bilakatzeko unea da"

Maialen Gallardok (Arrasate, 1998) bilakaera bitxia egin du kirolean, gimnasta izatetik ring batera salto egitera pasa da eta. Gaur egun, Gasteizen bizi da, nutrizio eta dietetika zentro bat ireki du, eta libre duen denbora erabat harrapatu duen kirol jarduerara bideratzen du, kickboxingera. Borrokalari profesional bilakatuko da segituan.

Segituan helduko diogu kickboxingari, baina zure hastapenak gimnasia erritmikoan egin zenituen. Eta baita lorpen politak egin ere.

Gimnasia erritmikoa 2018an utzi nuen, eta, hain zuzen, urte hartan Espainiako selekzioarekin Munduko Txapelketan esku hartu ahal izan nuen, Portugalen [laugarren sailkatu ziren]. Orduan, Gasteizko Biribildu taldeko gimnastekin hartu nuen esku, baina, Gasteizera bizitzera etorri aurretik, lehenago, Arrasate Dragoi taldeko taldekideekin batera Espainiako aerobik txapeldun ere izan nintzen. Gero, Gasteizen, Biribildu taldearekin beste bizpahiru aldiz ere izan nintzen Espainiako txapeldun.

Zerk eraman zintuen gimnasia erritmikoa uztera?

Gerriko lesio batek. Egia da gimnasia erritmikoa oso zorrotza dela, eta azken urteak zalantzekin egin nituen. Azkenean, erabakia hartzeko ordua iritsi zen.

Gimnasia erritmikotik kickboxingera...

[Barreak] Bai; denek esaten didate gauza bera. Unibertsitateko bigarren urtean utzi nuen gimnasia erritmikoa, eta hirugarren urtean egia da kirolari dagokionez galdu samar ibili nintzela. Korrika egitera joaten nintzen, gimnasiora... Baina ezerk ez ninduen betetzen. Ondoren, COVID-19a etorri zen eta gimnasio guztiak itxi zituzten. Eta gero, kasualitatez hasi nintzen kickboxinga egiten. Nire bikotekidea gimnasio berera joaten da, eta hark kickboxinga egiten du. Eta, tarteka, goiko solairura igotzen nintzen, zer egiten zuten ikustera.

Maialen Gallardo. Argazkia: @gersonfitz

Dinamita Sanchezek barrura sartu nahi ote zenuen esan zizun arte.

[Barreak] Bikotekideak esaten zidan probatzera joateko, baina gero, ikusten nuen Sergio Dinamita entrenatzailea horren serio... [Sergio Dinamita Sanchez gasteiztarra Munduko txapelduna izan da birritan]. Eskailerak igotzen nituen, ikusten nituen gorpuzkera handiko gizon haiek, entrenatzailea horren serioa... Eta behera jaisten nintzen ostera ere [Barreak], inpresioa egiten zidan. Halako batean eskaileretan Dinamita-rekin topo egin nuen arte, eta behingoagatik sartzeko esan zidan.

Eta zerekin egin zenuen barruan topo?

Familia handi batekin. Oso harreman estua dugu denon artean, jende oso jatorrarekin egin dut topo eta elkarri asko laguntzen diogu.

Kickboxingean hasi zinenetik ez dira bi urte pasa, eta dagoeneko borrokan ari zara.

Hala da. 2021eko abuztuan hasi nintzen entrenatzen, eta 2022ko otsailean izan nuen lehenengo borrokaldia. Progresio oso azkarra izan dut; alegia, oso denbora tarte txikian aurrerapauso handiak eman ditut eta badakit oinarria gimnasia erritmikoak eman didala. Egunero entrenatzera joateko konstantzia eta diziplina, elikadura zaintzekoa, gorputza lehenagotik ere landua izatea... Hori guztia lagungarri izan da honaino iristeko.

Zer-nolako debuta izan zenuen?

Oroitzapen ona daukat, egun garrantzitsua izan zelako, baina kontrarioak boxeo zaku baten moduan erabili ninduen alde batetik bestera [Barreak]. Pentsa, nire pisua 46-47 kilokoa da, eta Euskal Herrian ez dago borrokalaririk pisu horrekin. Hala, lehenengo borrokaldia 52-55 kilo arteko borrokalari batekin egin nuen, eta, gainera, pisaketa egin ondoren jendeak ordu gutxian beste 3-4 kilo hartzen ditu. Horrenbestez, nire kontrarioak hamar kilo gehiago izango zituen, eta, noski, hori igarri egiten da [Barreak]. Baina halakoetatik ere asko ikasten da.

Eta ondorengo borrokaldiak zer moduzkoak izan dira?

Bada, geroago eta hobeto ikusi dut neure burua, ring gainean konfiantza hartzen joan naizelako. Ponferradan borrokatu naiz, Kanariar uharteetara joan naiz... Batera eta bestera ibili naiz, baina joan den zapatuan Dulantzin [Araba] izan nuen borrokaldia izan da maila onena erakutsi dudana.

Nekane Aldaren hutsunea bete zenuen borrokaldi hartan...

Bai, eta erronka potoloa izan zen. Sarritan entrenatzen naiz Nekanerekin; hura borrokalari profesionala da, baina min hartuta dago. Eta aurrean izan nuen borrokalaria Paula Andreu zen, munduko txapelduna muay thain, Europako txapelduna kickboxingean, eta hirutan izan da Espainiako txapelduna. Azken orduan hartutako erabakia izan zen, eta ez naiz damutzen. Paularen kontrako borrokaldia galdu egin nuen, baina puntutara erabaki zuten irabazlea, eta puntu bateko aldeagatik galdu nuen. Borrokaldi amaieran kontrarioa belauniko jarri zen, esker ona emateko eta errespetua erakusteko. Orain arte izan duen borrokaldi onenetakoa izan dela esan zidan, eta lanean jarraitzeko, segituan deituko nautela txapelketa garrantzitsuetarako.

Joan den zapatuko borrokaldiko irudia: Argazkia: Aitor aldama (@piru_pix).

Borrokalari profesional izatea duzu helburu?

Bai, eta, hain zuzen, azken borroka hori azterketa moduko bat izan da profesionalismora salto egiteko edo lanean jarraitu behar dudan ikusteko. Ikusteko dago beste borrokaren bat egingo dudan amateur moduan, baina saltoa emateko ordua iritsi da.

Zer-nolako borrokalaria zara?

Oso oldarkorra. Aurrez aurrekoak ez nau beldurtzen eta distantzia motzean ondo moldatzen naiz.

Hortik bizitzea, baina, zaila izango da....

Bai, oso zaila. Nire entrenatzailea munduko txapelduna da, eta lanera joaten da zortzi orduz. Babesleak egoten dira, baina hortik bizi izatea...


"Erabaki guztiak ezin dira pertsona baten ardura izan"

Globe enpresak hasierako urteetan izan duen hazkundea ohikoena ez dela nabarmendu du Eneritz Zubizarreta enpresariak, baina lantaldean garatzen dituzten hainbat estrategia eta lan-molde eredugarri izan daitezke beste askorentzat. Hala aitortu dute azken urteetan eman dizkieten sari ugariek.

Enpresa ugari aurrera egiteko estu dabiltzan garaiotan, bada krisi ekonomikoan negozioa indartu duen enpresarik ere. Miñaoko parke teknologikoan txokoa duen Globe Testing da horietako bat, software probak egiten dituen enpresa. Estatuko zein nazioarteko hamaika enpresarentzat lan espezializatua egiten dute, hamaika proiektu berrirekin hazten jarraitzen dute, eta emaitzek hala erakusten dute: pandemia garaian hamahiru lagun kontratatu dituzte. 2011n lehen pausoak eman zituen enpresa honetako buruetako bat da Eneritz Zubizarreta (Eskoriatza, 1986), beste bi bazkiderekin batera, lantalde handi baten gidari. Madril, Bartzelona, Coruña eta Berlinen ere badituzte bulegoak.

Enpresa gehienentzat momentu zaila da, baina, aldiz, zuentzat negozio aukera izan da urte hau.

Egia esan, bai. Bikain doa. Hazkunde handia izaten ari gara. Azken egunetan zazpi pertsona berri hasi dira lanean. Beste arlo batzuentzat deskalabrua izan den bitartean, online zerbitzuek gora egin dute nabarmen, eta horrek bultzada eman digu. Horrek ez du esan nahi gure laneko hainbat ataletan murrizketarik izan ez denik; bidaia agentziekin ere lan egiten dugu, eta horientzat desastrea izan da. Baina, zorionez, estrategia kontserbadore bat jarraitu dugu, eta badaezpadako diru-kutxa bat izan dugu; bederatzi urtetan ez dugu irabazirik banatu, beti utzi dugu badaezpadako sail bat, inoiz ez baitakizu nola joango den. Bezero batzuekin murrizketak izan ditugu, edo etena egin dute, baina inbertsio moduan eurekin lanean jarraitu dugu, fakturatu gabe. Eta ematen baduzu, gero jaso egiten duzu. Alegia, gure bezeroek ez dute dirurik, baina behar gaituzte, eta baditugu beste batzuk ondo doazenak eta gehiago ematen digutenak. Fakturatu gabe egon gara hainbat bezerorekin, baina horiek dirua dute orain, eta eskerrak ematen dizkigute, eta aldi berean proiektu gehiago eskaini. Ondo atera zaigu estrategia hori. Horretarako, noski, koltxoi bat izan behar duzu. Ohikoa izaten da enpresa batean gauzak ondo doazenean irabaziak banatzea, puztu eta banatzen hastea... Gure soldata dugu, oso soldata ona, baina ez dugu kapritxorik, ez dugu Ferraria aparkatuta atean. Hemen gorabehera handiak izaten dira, eta komeni da hori kontuan izatea.

Zein da zehazki zuen eginbeharra? Zertarako balio du software 'testing-ak'?

Guk softwareei kalitate zigilua jartzen diegu, nolabait esatearren. Egunero erabiltzen ditugu web-orri eta aplikazioak transferentzia bat egiteko, bidai bat erosteko... eta askotan gertatu zaigu datu ugari bete eta bapatean orri horrek akatsa ematea. Tira, kasu batzuetan enpresa horrek dirua galdu dezake edo duen izen onari ere min eman diezaioke; Amazonen orrian bazaude eta akatsa ematen badu, beste batera zoaz eta akabo. Baina badaude inpaktu handiagoko akatsak ere, kotxeen edo hegazkinen softwarean izaten direnean, esate baterako; hor pertsona baten haserrealdiaz harago zoaz, pertsona beraren bizitza dago jokoan. Software hori erabiltzaileak erabili aurretik, guk proba guztiak egiten ditugu Globen, arazorik egongo ez dela ziurtatzen duen kalitate zigilua jarriz.

Erabateko ziurtasuna posible da?

%100ean ez. Zati bat eskuz egin dezakegu; alegia, probak eskuz egin ditzakegu adibidez Kutxabanken aplikazio batek mugikor modelo batean edo bestean ondo funtzionatzeko. Baina beste kasu batzuetan konbinatoria infinitua da, ezin da eskuz egin, eta hor gakoa da testing-a. Guk proba horiek automatizatu egiten ditugu, programazioa egiten dugu, eta robot moduko batzuen bitartez proba horiek azkarrago egiten ditugu. Beti egoten da eskuz egiten den atal bat ere, robotak egiten ez duena, "testerraren bihurrikeria" esaten dioguna; alegia, programa ongi egon daiteke, baina etxetik jendeak gauza arraroak egin ditzake, eta hori ere aurreikusi behar da. Konbinazio "zoroak" egiten ditugu, eta hor askotan agertzen dira akatsak. Horiek guztiak eginda ere, beti egongo da akatsen bat, erabateko ziurtasuna ezin baita lortu. Baina gure lehentasuna egoera kritikoak dira, eta sektore bakoitzak bere lehentasuna dauka.

"Oso zaila da teknologian parekidetasuna lortzea; desoreka oso handia da"

Askotariko enpresak dituzue bezeroen artean, ezta? Horren arabera lehentasunak?

Bai, oso desberdinak dira. Estatuko arropa enpresa nagusienarentzat lan egiten dugu, besteak beste, eta horren lehentasuna bezeroak erosi ahal izatea da, beste akats txikiagoak ez dira hain garrantzitsuak; aldiz, medikuntza arloan ere bagabiltza, kimioterapia makinekin, eta hor segurtasuna da lehentasuna. Laster Black friday eguna dator, eskaintza berezien eguna, eta hor bestelakoa izango da gure lana; mundu guztia batera sartuko da webguneetara, eta trafiko horri aurre egin behar diogu bertan behera geratu ez daitezen; horretarako, guk hilabete batzuk lehenago eraso bat simulatzen dugu, gure robotak jartzen ditugu martxan eraso hori egiten, eta horrekin neurtzen ditugu webgune horren erantzun denborak edota blokeoak, gero enpresek beharrezko neurriak hartzeko. Behin baino gehiagotan ikusi dugu bidaia agentzia batek eskaintza berezia egin eta minutu gutxian orria bertan behera geratzea. Guk, hori ez gertatzeko, aurretik prestatzen ditugu.

Langile espezializatuak behar dituzue horretarako. Nola prestatzen dituzue?

Unibertsitate eta moduluetan ez dute testing-a ematen, eta guk formazio saio bereziak egiten ditugu promozio desberdinetan. Sei hilabeteko formakuntza eskaintzen dugu bost bat lagunentzat. Urteekin profesionalizatzen joan gara atal hori, formakuntzarekin batera enpresa filosofia ere barneratzeko asmoarekin.

"Onartu behar duzu ez zarela enpresako onena... horrek lasaitasun handia ematen du"

Zeintzuk dira Globeren lan ereduaren ardatzak?

Gure filosofiaren ardatz nagusietako bat da lantaldea zaintzea, familia izatea, lanean beti giro ona edukitzea. Hori ezinbestekoa da aurrera egin ahal izateko. Kontuan izan guri min handia ematen digula langileen txandakatzeak; azken batean, guk inbertsio bat egin dugu sei hilabetez, eta jendeak alde egiten badu, inpaktu handia da guretzat. Horretarako jendea pozik egotea nahi dugu: soldata-egitura garden bat dugu erantzukizun eta lanekin ondo zehaztuta, hiru hilabetero enpresako datu guztien berri ematen dugu, malgutasuna eskaintzen dugu lanean, aseguruak, baimenak, formakuntza pila bat... eta hori jendeak eskertu egiten du. Atxikitze teknika ugari ditugu jendea pozik egoteko eta enpresari minik ez egiteko. Horretan inbertsioa egitea garrantzitsua da, jendea galtzea askoz ere garestiagoa delako. Sei urte daramagu hemen, eta hasieran sartu zen jendeak hemen jarraitzen du.

Talde lana da nagusi?

Erabat. Hemen denok egiten dugu lan batera; denok gara erantzule gauzak ondo ateratzen direnean eta gaizki ateratzen direnean. Cristiano Ronaldo modukoek ez dute lekurik Globen; hori hasieratik dugu argi.

Langileetan inbertsio handia egitea izan da Globeko gakoetako bat, Zubizarretaren ustez. / E. Anda

Giro horri eustea posible da talde handi batean?

Saiatuko gara. Garrantzitsua da. Noski, guk bazkideok ezin dugu 60 lagunen atzetik egon eta Globeren filosofia hori zaindu. Baina horretarako lan handia egin dugu orain lantaldeetako arduradunak direnekin; nolabait esatearren, belaunaldiz belaunaldiko geruza desberdinak ditugu. Ni orain hiru hilabete joaten banaiz enpresatik, sakelakoa hartu gabe egon naiteke eta Globek berdin berdin funtzionatuko du. Jendeari konfiantza ematea garrantzitsua da; uste dut hori dela egin dudan lanik onena. Eta, noski, zu baino hobea den jendea izan behar duzu inguruan; gakoa da hazteko, nire ustez. Askotan ikusten dut enpresa biltzarretan euren burua "ezinbestekotzat" duten nagusiak, euren lanetik alde egin eta bertan behera geratzen diren lantegiak. Hori akats bat da. Horrek dena geldiarazi egiten du; erabaki guztiak ezin dira pertsona baten ardura izan. Startup asko horrek geldiarazten ditu; azken gainbegiratua ezin du beti enpresaren jabeak hartu. Globen talde bakoitzeko arduradunak hartzen ditu erabakiak, inolako arazorik gabe. Onartu behar duzu ez zarela enpresako onena, zu baino langile hobeak daudela... horrek guztiak sekulako lasaitasuna ematen du. Egunez eguneko lana kontrolatuta dago, eta nire kasuan epe luzera begirako beste egitasmo batzuk prestatzeko denbora daukat, plan estrategikoagoak.

Zaila izan zen enpresa martxan jartzea?

Erreza ez behintzat. Informatikariak gara hiru bazkideak, eta enpresa sortzen duzunean denetarik egin behar duzu: administrari lanak, komertzial lanak, proiektuak zuzendu… Abantaila bat izan zen guretzat, ordea, testing-aren inguruko esperientzia genuela, eta saldu behar genuen hori ondo ezagutzen genuela. Orain ez hainbeste, baina lehen oso zaila zen enpresa handiak startup bati ateak irekitzea, enpresa ezagunek bakarrik zuten lekua. Eta orain aldatzen ari da. Orain enpresa espezializatuetara jotzen da gehiago eta ez hainbeste orokorretara.

Zer aholku emango zenioke ekintzaile bati?

Oinak lurrean. Hori oso garrantzitsua da. Eta pazientzia. Nik egun asko izan ditut bulegotik irten eta dena pikutara bidaltzeko gogoarekin... baina beti dago argi izpi txikiren bat. Eta, batez ere, taldea: asko inbertitu inguratzen zaituen jende horretan, zuk bakarrik ez duzulako lortuko startupak arrakasta izatea. Dauden langileek ez badute sentitzen proiektuaren parte direla, ez dute dena emango, eta hori ezinbestekoa da hasi berri den enpresa batentzat. Ondo egotea, pozik egotea eta zure moduan dena ematea. Nire kasuan gakoa izan da hori; eman dezake sentimenduzko hitzak direla soilik, baina nire kasuan hala izan da.

Teknologia eta zientzien arloan emakumeak bazter batera izan dira. Berdintasuna zaintzen duzue lanean?

Berdintasun plan bat dugu, eta hori gidatzen duen batzorde bat ere bai, edozein motatako diskriminaziorik egon ez dadin generoa, arraza edo bestelakoagatik. Ardura karguetan berdintasuna dugu, baina ez dugu ekitaterik. Oso zaila da informatikan ekitatea lortzea; desoreka handia dago. Guk eskaintzen ditugun formazio saioetararako, hogei gizoneko, emakume bat dago elkarrizketatu ahal izateko. Deustuko unibertsitatean badago egitasmo bat alor honetara dedikatzen diren neskekin, eta lan handia egiten duena; eskoletara joaten gara hainbat aholkulari neskek eta mutilek ikus dezaten genero eta profesioaren arteko diferentziarik ez dagoela. Uste dut gakoa dela hori. Informatika ikasi nuenean hamar bat neska izango ginen ehun artean... Eskoletan hori ikusarazi behar dugu, eta ea gauzak aldatzen doazen.


Zer topatuko dugu Durangoko Azokaren 3. egunean?

Musikak protagonismoa hartuko du, beste behin, Durangoko Azokaren 3. egunean, baina bestelako kontuek ere izango dute txoko bat gaur.

Durangoko Azoka 2020 hirugarren egunera heldu da. Gaur ere izango da zer ikusia Durangon ez ezik, Euskal Herriko hainbat herritan. Egoerak hala behartuta, COVID-19aren pandemiaren aurreko neurrien eraginez, aurtengo azoka ezberdina izaten ari bada ere, herritarren babes zabala lortzen ari da, beste behin, Durangoko Azoka.

Plateruenera hurbiltzen den orok, gaur ere disko-aurkezpenez gozatu ahal izango du; izan ere, Gatibuk Musikak salbatuko gaitu diskoa aurkeztuko du, Rafa Ruedak Rueda lana eta, Mikel Urdangarinek Izurdeen lekua diskoa.

Kontzertuak ere ez dira faltako gaurkoan, eta aurtengo edizioan egiten ari den moduan, "Zu non, han DA!" egitasmoaren baitan, Euskal Herriko txoko ezberdinetan banatuko dira. Emanaldi guztiak arratsaldeko 18:00etan hasiko dira eta, besteak beste, Dupla eta Nikotina taldeak arituko dira Ondarroan, Izate Faltsuak eta Rodeo Amurrion, eta Gatom eta J. Martina, berriz, Bermeoko Kafe Antzokian.

Baina musikaz gain, solasaldiak, mahai inguruak, ipuin kontaketa eta irakurketak edo film emanaldiak ere izango dute txoko bat gaurkoan.

Egitarau osoa hemen:

HITZALDIAK (denak Landako Gunean)

13:30-14:30: Joseba Gabilondo. Babel aurretik

13:30-14:30: Josu Ozaita + Joseba Larratxe. Gau beltza

17:30-18:30: Yurre Ugarte. Lilurabera

17:30-18:30 Jule Goikoetxea. Euskal demokrazia patriarkala

19:00 - 20:00 Kimuak 2020

KONTZERTUAK

18:00 Izate Faltsua + Rodeo (Amurrio – Burubio)

18:00 Kaleko Urdangak + Perlata (Atarrabia - Totem)

18:00 Gatom + J Martina (Bermeo – Kafe Antzokia)

18:00 Dena + Habi (Donostia – Dabadaba)

18:00 Brigade Loco + Barne Guda (Gasteiz – Jimmy Jazz)

18:00 Dupla + Nikotina (Ondarroa – Beikozini)

IPUIN KONTAKETA

10:30 - 11:30: Laino txiki, egizu negar poliki (Durango – Landako)

ELKARRIZKETAK (denak Landako Gunean)

16:00 -17:00: Hemendik: Euskal Herriko 50 objetu ikonikoren istorioak 16:00-17:00: Arantzazuko egutegia, 75 urte 16:00-17:00: Pott Tropikala, 40 urte

MAHAI-INGURUA

12:00-13:00: Euskal Literatura Sorkuntza: eta orain zer? (Landako Gunea)

FILM EMANALDIA

14:30 Pirata Arratoia (Streaming bidez bakarrik)

IRAKURKETA

10:30-11:30: Bartoxeko Olentzero (Durango – Landako)

AURKEZPENAK (denak Landakon)

10:30-11:30: Galtzaundi, Galtzamotz eta Galtzajario 10:30-11:30: Galtzaundi, Galtzamotz eta Galtzajario

10:30-11:30: Xabier Lete ttiki

DISKO AURKEZPENAK (denak Plateruenan)

11:00 - 11:30: Patxuko Nice. Quim-en argazkia

12:00 - 12:40: Fufu. Lerdea

13:15 - 13:50: Basabi. Kronos 14:30 - 15:00: Addar. Sugarra

15:30 - 16:10: Aguxtin Alkhat. Hutsaren hatsa

16:45 - 17:20: Mikel Urdangarin. Izurdeen lekua 18:00 - 18:30: Mila Modu. Absurdoaren paradisua

19:00 - 19:40: Rafa Rueda. Rueda

20:15 - 20:50: Gatibu. Musikak salbatuko gaitu


Getxoko Dantzaren Astea ikusgai egongo da, online bidez

Osasun-egoera dela eta, bertan behera gelditu dira Getxoko Dantzaren Astea aurrez aurre egiteko asmoak. Hori dela eta, ekitaldi horren 27. edizioko emanaldiak Muxikebarrin grabatu eta, bihartik aurrera, ikusgai egongo dira Kultur Etxeko sare sozialen eta Youtube kanalaren bidez, baita Getxoko Udalaren webgunean ere.

Oraingoan, herriko zazpi akademia eta dantza eskolek hartu dute parte, eta 9 eta 70 urte bitarteko 540 dantzari inguru bildu dira estilo askotako koreografiak interpretatzeko: dantza modernoa, garaikidea, klasikoa, dancehall, hiriko dantzak, funky, jazz-fusion eta flamenkoa.

Lehenengo emanaldia bihar, hilaren 16, izango da, Areetako Flamenko Eskolaren eskutik. Hurrengo egunean, 17an, Utopianen txanda izango da. Biharamunean, hilaren 18an, Estudio Dancoren lana izango da ikusgai eta, azkenik, hilaren 19an, lau protagonista izango dituzte bideoek: Dantzarte, Estudio de ballet Carmen Vera, Ana Lara Dantza Eskola eta Estudio de Danza Begoña Zabala.


Endika bere lehenengo finalera sailkatu da Juanenea gaindituta

Endika Urrutia erremontista saldiastarra finaletik gertu geratu izan da beti, baina orain arte ez zuen inoiz Kutxabank Tornoko finalerako sailkapena lortu. 23-30 irabazi zion larunbatean, ordea, Aritz Juanenea herritarrari finalaurrekoan eta emaitza honekin datorren larunbatean Urrizaren aurka jokatuko du erremontearen final haundia. Argazkiak: Maialen Andres

Dirua Endikaren alde atera zen hasieran, 50 100i, baina partidua gogorra eta parekatua izan zen. 20-19ra arte Juanenea joan zen aurretik, baina Saldiasko atzelariak indar gehiagorekin akitu zuen eta markagailuari buelta ematea lortu zuen. 20-19tik 20-25era pasa dira, 0-6ko partizialarekin eta momentu horretan garaileak lortu zuen abantaila erabakiorra izan zen.

Akabailan Juanenea itzaliago egon zen jokoan eta ordura arte erakutsitako sendotasun hori desagertu egin zen. Endikak bere esperientzia baliatu zuen irabazteko. Partidua aurretik hasi zuen 3-7, baina 6-0ko partzialarekin 9-7 jarri da atzetik. markagailua berdindua joan zen Saldiasko aurrelariaren abantaila txikiekin. Juanenearen abantaila nagusia bi tantokoa izan da; 13-11, 14-12, 15-13, 16-14 eta 18-16 markagailua puskatzea lortu gabe. Endikak ongi eutsi zion bere momenturik zailenean eta bere momentuari etekina ateratzea lortu zuen.

Peloteoan berdintasun haundia egon zen eta defentsa ikaragarriak ikusi ziren, baita jokaldi ederrak ere. Agian partiduaren lehenengo zatian aurrelariak sendotasun gehiago erakutsi zuen eta atzelariak akats gehixeago egin zituen.

Sakea ez zen erabakiorra izan eta ez batak eta ez besteak ez zuten min askorik egin, peloteoko finalerdia izan zen. Juneneak txapelketa bikaina egin du, baina ezin izan du guztiz borobildu finalera sailkatuta.

Endikak peloteoan 20 tanto egin zituen eta Juaneneak 15. Sakearekin ere Endikak tanto gehiago egin zituen, bost eta hiru aurkariak. Akatsak ere gehiago egin zituen irabazleak; sei guztira eta Juaneneak bi.

Galarretan giro ezin hobea izan zen eta Juanenearen zaletu ugari zegoen.


Euskara ikasten aritu diren ibartarrentzako diru laguntzen bigarren deialdia zabaldu dute

Bihartik aurrera eskatu ahal izango dira, eta eskaera egiteko azkeneko eguna urriaren 8a, ostirala, izango da.

2022 2023 ikasturtean, ekainetik irailera bitarte, euskara ikasten edo hobetzen aritu diren ikasleentzat diru laguntzen bigarren deialdia jarri dute martxan, lehen deialdian soberan gelditu den dirua banatzeko asmoz. Diru laguntzak jasotzen diren eskaeren artean modu proportzionalean banatuko dituzte.

Diru laguntzaren helburua bizilagunei ikasturteko matrikula ordaintzea eta euskara ikastera bultzatzea da. Eskaera egin ahal izateko, Ibarrako udalerrian erroldatuta egotea, diru laguntza xede den ikastaroak irauten duen bitartean, eta gutxienez ikastaroko orduen %85 betetzea eskatzen da.

Diru laguntza horiek bihartik aurrera eskatu ahal izango dira, eta eskaera egiteko azkeneko eguna urriaren 7a izango da. Eskaera Ibarrako Udalaren webgunearen (Ibarra.eus) bitartez edo udaletxera joanda egin beharko da, astelehenetik ostiralera, 08:00etatik 14:00ak bitartean.

Informazio osagarria eta dokumentazioa Ibarrako udalaren web orrialdean dago eskura.


Glaziarren eboluzioaren eta bide berrien bila

Esplorazio zientifikoa eta alpinismoa uztartuz euskal espedizio bat lanean ari da duela astebetetik Suaren Lurraldean, Darwin mendikatean. 'Into the ice' (Izotzerantz) da proiektuaren izena.


Hezkuntzako garbitzaileen bigarren greba egunak "jarraipen zabala" izan du

ELA, UGT, LAB, CCOO eta ESK sindikatuek salatu dute pandemiak "larriagotu" egin dituela jada kaskarrak ziren sektore honen baldintzak. Ezarritako gutxieneko zerbitzuak ere kritikatu dituzte.

ELA, UGT, LAB, CCOO eta ESK sindikatuek deituta, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saileko zein EHUko zentroetan azpikontratatuta lan egiten duten garbitzaileek bigarren greba eguna egiten ari dira asteazken honetan (lehena, hilaren 19an egin zuten). Sindikatuon arabera, "jarraipen zabala" izaten ari da lanuztea.

Goizeko elkarretaratzeen ostean, eguerdian manifestazioak egin dituzte langileek Bilboko San Mameseko zabalgunean, Gasteizko EHUko Errektoretzan eta Donostiako Ibaeta campusean.

Sindikatuok ohar bateratu batean nabarmendu dutenez, "urteak" daramatzate ikastetxeetako garbitzaileen egoera "prekarioa" salatzen, baina pandemiarekin "larriagotu" egin dela azpimarratu dute. Diotenez, gutxienekoen azpitik daude langileak, "lanaldi osoak betetzeko kontratu partzialak egiten direlako eta bajak ez direlako betetzen". Halaber, COVID-19k eragindako kutsatzeak "beranduegi" komunikatzen direla eta norbera babesteko ekipamenduak (EPI) ez direla iristen salatu dute.

Sindikatuek, halaber, Lan eta Enplegu Sailak ezarritako gutxieneko zerbitzuak kritikatu dituzte (% 30ekoak ezarri ditu Jaurlaritzak). Izan ere, "nahiz eta teorian emakumezko langileen greba-eskubidea gauzatzea ahalbidetzen duten, ezinezkoa da ezarritako zeregin guztiak ezarritako ehunekoekin egitea: Posible al da lau ordu lan egiten duen langile batek hiru aldiz garbitzea eta desinfektatzea komunak, bi aldiz ikasgelak, zakarrontziak hustu eta garbitzea, heldulekuak, ateak, eskudelak, zoruak, telefonoak... desinfektatzea? ", galdetu dute. Horrez gain, gutxieneko zerbitzu horiek greba baino 24 ordu lehenago ezagutu izana baztertu dute

Azkenik, ELA, UGT, LAB, CCOO eta ESK sindikatuek Hezkuntza Sailaren jarrera gaitzetsi dute, eurekin biltzeari uko egin diolako, eta "langileen errespetua eta lan baldintza duinak lortzeko mobilizatzen" jarraituko dutela aurreratu dute.


Alternatibak eraikitzeko prest

Ia hilabete eztabaidatzen eta hausnartzen aritu ostean, bihar aurkeztuko dituzte Azpeitiko Gazte Mugimenduaren topaketetako batzarretan bildu dituzten ondorioak. Jardunaldiei amaiera emateko egun osorako egitaraua prestatu dute, eta "egungo sistemaren aurrean" alternatibak eraikitzeko gogoz dauden gazteak biharko jardunaldian parte hartzera animatu nahi dituzte.

Onintza Valverde eta Erik Aznal, Azpeitiko Ernaiko kideak. (Uztarria.eus) Iritsi dira amaierara Azpeitiko Gazte Mugimenduaren topaketak, eta bihar, abenduak 3, aurkeztuko dituzte asteetan zehar egin dituzten hausnarketen ondorioak. Azaroaren 12an eman zioten hasiera Azpeitiko Ernaik antolatutako topaketei, eta asteetan zehar lau lan ildo jorratuko dituzte: aisialdi eredua, feminismoa, etxebizitza eta hezkuntza. Lan lerro horietan atera dituzten ondorioak aurkeztuko dituzte bihar, eta Valverdek adierazi duenez, "biharkoa ez da amaiera bat, hasiera bat baizik". Izan ere, biharko prestatu duten egitaraua "gazteek aurrera begira zer egin eta zer eraiki nahi duten" elkarbanatzeko momentua izango dela esan du Onintza Valverde Ernaiko kideak. Valverdek azaldu duenez, "gazteak burujabe izateko eta bizitzako esparruetan pixkanaka gazte boterea eraikitzen joateko beharra ikusten zen, eta ideia horren bueltan, Ernaik hausnarketa prozesu bat hasi zuen iazko abenduan Euskal Herrian". Valverderen hitzetan, hausnarketa horren helburua da "egungo sistema kapitalista heteropatriarkalari erantzuteko alternatibak sortzea". Jarraitu albistea irakurtzen, Uztarria.eus webgunean.


"Zoriontsu aritu naiz arrain-saltzaile ogibidean"

Ondarreta kaleko Begoña Arrandegiak ateak itxi ditu, 35 urteren ostean. Joan den urteko azaroan Begoña Gorrotxategik 65 urte bete zituen, eta abenduaren 24an egin zuen bere azken lan-eguna.

Jubilazio hitza bozkarioarekin lotzen bada ere, ez dirudi hala denik Gorrotxategiren kasuan. Akabo eguneko lan-ardurak eta akabo bezeroekin goizeroko tertuliak! Iraganera begira jarrita, pena puntu batekin topatu dugu geroztik, eta berak azaldu dizkigu arrazoiak.

Ez omen zaude oso pozik, erretiroa hartuz geroztik.

Egoera berrira egokitu ezinik nabil, egia esanda. Zoriontsua izan naiz beti arrain-saltzaile gisa! Zer esango dizut, aukeran, nahiago ogibide horrek ematen zizkidan zereginak eta bezeroekin tratua, bilobak eskolara eraman eta ekartzen ibiltzea baino.

Kontua da etxean pittin bat behartu egin nautela erretiroa hartzera, “kotizatu duzu nahikoa, eta eskertuko dizu osasunak, ama!”, esanez. Ondo pentsatuta, ez zaie arrazoirik falta: adinean aurrera, handitu egiten dira edozein istripu txiki edukitzeko aukerak. Eta, bestalde, negua iritsi orduko, beti gaixotu izan naiz, arrandegiko baldintzak ez baitira egokienak gorputza tenple onean edukitzeko: arraindegiko atea beti zabalik, hozkailu-ganbera eta mostradoreko izotzak inguruan… Senarrak ere ondo eskertuko du nire erretiroa, kaxa pisutsuekin zama-lanak egin zitzan eskatzen bainion tarteka.

Jakina da nire osasun fisikoaren mesederako izango dela erretiroa. Baina osasun mentala. Hori beste kontua da, eta niri dagokit orain kudeatzea.

Bezeroekin aparteko tratua izan duzula diozu.

Bai, berezi-berezia. Bezero fidelak eduki baititut beti, zoragarriak! Urtetan eta urtetan. Askorekin, jada, atetik sartu orduko, banekien zer eskatzera zetozkidan. Batzuei telefonoz ere hots egiten nien halako generoa neukala ohartaraziz; bestalde, bi-hiru astetan baten bat ez bazen agertzen, agudo hasten nintzaien galdezka beste bezeroei ea zeozer bazekiten. Arrandegian beti egon da esertzeko aulkia, eta bezero asko presarik gabekoak izan ditut, itxaron behar denean ere hizketan hasteko pronto egon direnak, eta neu ere ez naiz isilik egotekoa. Horrekin dena esana dago.

Eskertua egongo zara bezeroekin, beraz.

Bai, jakina, biziki eskertua! Azken lan-egunean, abenduaren 24an, opariekin (eskumuturreko-pitxiekin, bonboiekin, polboroi-kaxekin, orkidea-sortarekin…) aurkeztu zitzaizkidan arraindegian batzuk. Nola ez emozionatu halako bezeroekin!

Eurekin eduki dudan arreta abegikorragatik eskerrak ematera gerturatu zaizkit asko, eta erantzun diet neu nagoela zorretan eurekin, arrandegian jarri duten konfiantzagatik, eta haiei esker nik bizimodua atera ahal izanagatik.

Egia esan, mezu ugari jaso ditut egunotan; batetik, zorionak emanez, erretiroa merezita daukala esanez, baina, bestetik, pena sentitzen dutela aitortuz.

Lehengoan, batzuek otsailaren 10a libratzeko eskatu zidaten, agurreko bazkari edo afari bat antolatzen ari omen direla-eta.

Pena, zergatik?

Lotsa ematen omen die egoera berriak, aurrerantzean beste arraindegietara joan beharko dutelako. Nik erantzuten diet herriko beste arrandegiak desiratzen daudela bezero berriak edukitzeko, eta tratu bikaina jasoko dutela. Azken batean, merkatariei bezeroek ematen die bizia.

Gero eta arrain gutxiago jaten omen da

Ez nuke jakingo ziurtatzen baieztapen hori. Baina egia da badituela arrazoi batzuk atzera egin dezaketenak, prezioari eta erosotasunari garrantzi itzela ematen zaion gizarte honetan: garestia da, orohar; ez da oso erraza sukaldean prestatzeko; arantzak dauzka; umeei gozagarriagoak egiten zaizkie oilaskoa, pizza edo hanburgesa, eta, hartara, gurasoentzat ere di-da bateko lana…

Erosketa-ohiturak ere aldatzen ari dira belaunaldi berrien artean. Nabarmentzen saltoki handien, elikagai izoztuen, aurrez prestatutakoen elikagaien aldeko joera.

Eskaintza zabala daukazu saltoki handietan, denetariko erosketak karro bakarrean pilatzeko aukera ematen dizute, eta erraz jartzen dizute erosotasunaren eta azkartasunaren ikuspegitik. Nolanahi ere, ez joan leku horietara denda txikien gertutasunaren eta arretaren bila!

Bestalde, aurreiritziek eta ezjakintasunek gehiegi funtzionatzen dute, kalitatea eta kantitatea neurtzen hasita. Urrutira gabe, aitortuko dizut alaba eta biok nola joan ginen Usurbilgo saltoki handi batera lehengoan, eta nahi gabe ere, nola hasi nintzen alderatzen hango arrandegiko oilarra eta nik saldu izan dudana, eta zinez, esango dizut dezentez merkeagoa saldu izan dudala nik.

Eta elikagaien kalitateaz, zer esan? Detaile txikiek ere gauza handiak adierazi ditzakete, eta bat kontatuko dizut: haurra eduki berri duten gazte franko hurreratu izan da nire arraindegira, arraina erostera. Berdin zaie eurek beste edozein tokietako arraina jatea, baina kontuz! Haurrarentzat, genero onekoa ziurtatu nahi izaten dute.

Denda salgai edo alokairuan jartzeko asmorik ez?

Ekonomikoki ez daukat haindanoko premiarik, eta oraingoz bere horretan utziko dut, lokala itxita. Gainera, harrokeriarik gabe, baina aitortu behar dut kalitatezko generoarekin lan egiten saiatu izan naizela beti, eta horrez gain, ahalik eta harrerarik gozoena egiten bezeroari. Bi faktore horiek bereziki zaindu izan ditut 35 urtetan, eta etorkizunean besteren batek arrandegia irekiko balu, jendeak alderaketak egiteko joera edukiko luke; sufritu egingo nuke. Ez dut egoera hori bizi nahi, bakean egon nahi dut.

Arrandegiak urritzen ari dira.

Andoainen, oker ez banago, bost bat dauzkagu (Saldias, Bitoria, Maria Mar, BM, Eroski) erosi liteke, eta aparte, beste bi saltoki handitan. Ematen du herriko arrandegiek, gainerako denda txikien antzera, etorkizun iluna daukatela.

Gazteek apenas erakusten dute arrain saltzaile izateko gogoa, are gutxiago ikusita herriko merkataritzaren panorama. Egia esatera, bere alde onak eta txarrak ditu ofizioak. Ez da batere lanbide zaila; ez dizkizu ingeniaritzako ikasketak eskatzen, nahikoa arrainari ezkatak kentzen ikastea, goizean-goiz jaiki eta genero ona erostea, negozioa txukun eramaten jakitea, bezeroarekin esku ona edukitzea… Ziurtatzen dizu bizimodua! Baina bestalde, ederki lotzen zaitu zeurea bada negozioa, eta bere ordutegiak ere atzera egiten die askori, goizean-goiz jaiki behar horrek batik-bat!

Konparazio batera, badakit Astigarragan gertatu dena oraindik orain, herri-kaskoan dagoen arrandegi bakarrarekin: bertako arrain saltzaileak erretiroa hartu zuenean, zeharo harrituta sumatu nuen, inork ez ziolako lekukoa hartu nahi! Non, eta gaztez hornitzen ari den herri batean!

Nola ikusten duzu herriko komertzioen etorkizuna?

Iluna! Dendak ixten ari dira etengabe, eta egoera iraultzeko espektatibarik ez da ikusten geroan. Bizpahiru denda geratuko dira zabalik azkenean, lau bezero ero edo kapritxosoentzat. Ireki berri dituzten bi saltoki handiek errematatzera etorri direla esango nuke. Nonahi ari dira irekitzen saltoki handi horiek, merkataritza txikia irenstera eta herrietako bizitzak hiltzera datozenak, eta nik ez dakit zeri begira dabiltzan instituzioak, irekitzeko lizentziak barra-barra banatuz. Ulergaitza da Udalaren jarrera; 50 euroko kontsumo-bonuekin egoera etsigarria estali dezaketela uste dute, edo hori sinestarazi nahi digute. Hori ez da irtenbidea, hori arpegi garbitze hutsa da.

Noiz eta zergatik ireki zenuen arraindegia?

Aita hil zenean, ikasketak utzi eta SAPA lantegian hasi nintzen, nahiko gazte nituen orduan, 16 bat urte. 30 bat urte bete nituenean, arrandegia jartzea bururatu zitzaidan. Garbi neukan autonomoa, nire buruaren jabe izan nahi nuela, inoren agindutara ez egoteko. Etxean jota nengoela esan zidaten, soldata finkoa baineukan lantegian, eta etorkizuna ziurtatuta! Baina egoskor jarri nintzen, eta aurrera egin nuen! Ez naiz batere damutzen orduan hartu nuen erabakiagatik. Kontrara, zoriontasuna eskaini dit lanbide honek.

Baina ez zinen hutsetik hasiko arrainaren sektorean…

Ez, jakina. Gure amak (BegoÒa Iraola) Urnietan arraindegia eduki zuen urtetan, eta hura itxi eta gero, Andoainen, osabaren arrandegian laguntzaile gisa segitu zuen. Nik nirea ireki nuenean, ama ondoan eduki nuen lehenbiziko urtetan; ofizioan ondo erakutsi zidan.


LABIko Aholku Batzordearen neurri berriak, Osasun Alarma egoera amaitzen denerako

Dekretu berria igandean sartuko da indarrean eta kultura, gizarte, ostalaritza edo merkataritza-jardueren ordutegia arautzen du, gaueko 22:00ak arte.

Neurri sorta iragarri du:

Iñigo Urkullu Lehendakariak bi helburu nagusi dituela adierazi du: intzidentzia-tasa ahalik eta gehien murriztea eta txertaketa ahalik eta gehien handitzea. Horrekin batera lehendakariak eskatu du “herritarrek erantzukizun indibiduala eta kolektiboa izan dezatela guztion ongiaren alde, hala nola, osasunaren eta bizitzaren alde”.

Lehendakariak azaldu duenez, “joan den apirilaren 26an 100.000 biztanleko 546 kasuko intzidentziarekin goia jo ondoren, pandemiaren bilakaera beheranzko fasean sartu da. Hala ere, presio asistentziala altua da”. Bestalde, gaineratu du txertaketak erritmo onean egiten duela aurrera, “planteatutako helburuak betez: EAEko biztanleen % 15ek immunitate handiena dute, eta % 35ek dosi bat jaso dute, gutxienez”.

Lehendakariak, bukatzeko, babes-neurri guztiak zorrotz betetzea eskatu du: maskara, eskuen garbiketa, aireztapena, pertsonen arteko distantzia, burbuila soziala.


Benedikto XVI.a hil da, polemikaz beteriko agintaldia izan zuen aita santu emeritua

Ratzinger 95 urte zituela zendu da, Vatikano hirian. Zahartzaroaren ondorioz Eliza katolikoaren buruzagitza utzi zuen lehen agintaria izan zen.

Piano jotzaile bikaina omen zen, eta Wolfgang Amadeus Mozarten zale sutsua. Joseph Aloisius Ratzinger (Marktl, Alemania, 1927-Vatikano hiria, 2022), ordea, ez zen horregatik ezagun egin, Eliza katolikoan egin zuen ibilbideagatik baizik; eta, batez ere, aita santu gisa (2005-2013) egin zuen agintaldiaren ondorioz, polemikaz beterikoa izan baitzen. Benedikto XVI.a gaur hil da, Vatikano hirian, 95 urte zituela.

Ratzingerrek kontserbadoreen goraipamenak hartu zituen bere agintaldian, identitate katolikoaren tradizionalismoa berresten saiatu baitzen. Liberalagoek, berriz, Eliza katolikoaren barneko erreformak bertan behera uzteko saiakerak egitea leporatu zioten, eta, besteak beste, komunitate kristauen, juduen eta musulmanen arteko elkarrizketei kalte egitea.

Gatazkatsua izan zen haren agintaldia, eta, azkenean, 86 urte zituela, esan zuen dimisioa ematekoa zela, 2013ko otsailaren 11n —bi aste geroago utzi zuen kargua ofizialki—; besteak beste, azaldu zuenez, aurreko hilabeteetan nabaritu zuen «ezintasunagatik». Eliza katolikoan zahartzaroaren ondorioz dimisioa eman zuen lehen agintaria izan zen, eta hori «ezusteko bat» izan zen, Federico Lombardi garai hartako Vatikanoko bozeramaileak aitortu zuenez. Aita santu postua utzi zuenetik, Ratzinger Vatikano hiriko Mater Ecclesiae komentuan bizi zen.

Aita santu karguan egin zituen zortzi urteetan, Ratzingerrek abortua gaitzetsi zuen forma guztietan, baita pilula eta gainerako antisorgailuak ere. Horrez gain, 2005ean Joan Paulo II.a ordezkatzeko aita santu kargua hartu eta berehala, debekatu egin zuen seminarioetan homosexualak sartzea, eta 2012ko Gabonetako mezuan predikatu zuen sexu berekoen arteko ezkontzak «familiaren benetako egituraren kontrako erasoak» zirela, «amaz, aitaz eta umeez osatutakoari» egindakoak. Urte horretako apirilean, gainera, errieta egin zien Elizaren barruan emakumeek meza emateko eskubidea eta apaizak ezkontzekoa aldarrikatu zutenei. Finean, sexuarekin eta familia ereduekin lotuta moral hertsia izan zuen.

Vatileaks eskandaluak ere oihartzun handia izan zuen. Italiako hedabideek hainbat dokumentu argitaratu zituzten Vatikanoaren ustelkeria agerian uzteko, eta Ratzinger bera hiltzeko konplot bat zegoela azaldu zuten; dokumentu haiek argi utzi zuten Benedikto XVI.a ordezkatzeko borroka sutsua zegoela kuriaren hainbat sektoreren artean.

Oro har, Ratzingerrek zortzi urteko agintaldi polemikoa izan zuen aita santu karguan. Ahots kontserbadore irmoarekin iritsi zen Eliza katolikoaren buruzagitzara, baina eman nahi zuen mezua aldrebestu egin zitzaion: batetik, iraganean sexu erasoak zirela-eta hartu zituen erabakien ondorioz, eta, bestetik, umeei eta gazteei apaizek egindako sexu abusuak atera zirenean izan zuen jarreragatik —pentsamendu liberalaren totalitarismoaren jazarpena ikusi zuen, egia moralen kontrako «borroka kulturala»—. Halere, 2010eko irailean, aitortu zuen pederastia kasuetan Elizak ez zuela behar bezala jokatu: «Ez gara behar bezain azkarrak, arretatsuak eta erabakigarriak izan».

Abusuen inguruko ikerketa

Aita santu postua utzi ondoren ere, polemika zenbait izan zituen. Kasurako, urtarrilaren 20an jakinarazitakoa: Bigarren Mundu Gerraren ostetik ia gaur egun arte salatutako abusuak ikertu zituzten Alemanian —Eliza katolikoak eskatuta—, eta ondorioztatu zuten, besteak beste, Ratzingerrek adingabeen aurkako lau kasuren berri izan zuela Municheko artzapezpiku izan zen urteetan (1977-1982), baina ez zuela neurrik hartu. Are, dokumentuan jaso zutenez, aita santu emerituak ukatu egin zituen bere aurkako akusazioak.

Ikerketak, ordea, kontrakoa frogatu zuen; hau da, sexu abusuek jarraitu egin zutela haren agintaldian, eta hark, ezer ez egiteaz gain, ez zituela erasotzaileak kargutik kendu. Handik hiru egunera, Ratzingerrek aitortu zuen okerreko informazioa emana ziela ikertzaileei, eta, otsail hasieran, barkamena eskatu zuen. Ikerketapean zegoen afera horrengatik.

Aita santua izan aurretik, Fedearen eta Doktrinaren Kongregazioko burua ere izan zen (1981-2005), eta urte horietan gertutik ezagutu zuen Eliza katolikoaren barruko lohikeria, haren figura aztertu duten hainbat adituren arabera. Atzera begira, izan zituen beste pasarte ilun batzuk ere: nerabetan, esaterako, Adolf Hitlerren aldeko gazte taldeetako kide izan zen, garai hartako beste milaka gazteren gisan.


Ofizial ohi bat: "Goi-karguak hasieratik saiatu ziren jesuiten hilketa estaltzen"

Luis Parada El Salvadorreko militar ohiak deklaratu du Ignacio Ellacuria eta beste lau jesuiten hilketagatik egiten ari diren epaiketan.

Luis Parada El Salvadorreko Inteligentziako ofizial ohiak esan du goi-mailako erakundeak hasieratik saiatu zirela Ignacio Ellacuria eta beste lau jesuiten hilketa estaltzen eta gogora ekarri du sarraskia burutu eta ordu gutxira irrati ofizial batek FMLN gerrillak hil zituela zabaldu zuela.

Paradak lekuko gisa deklaratu du egunotan Espainiako Auzitegi Nazionalean egiten ari diren epaiketan. Inocente Montano koronel ohia da akusatu bakarra auzi honetan. 150 urteko kartzela-zigorra eskatzen dute harentzat.

"Lehendabiziko egunetik saiatu ziren goi-mailako erakundeak hilketak estali nahian eta horrek erakusten du goi-karguek agindu zutela sarraskia", esan du Paradak ardura Armadari egotzita.

Hilketak burutu baino egun bat lehenago Armadak ahalmen handiko armak erabilita erasoaldi bat egingo zuela esan zioten bilera batean, "eta horrek hildakoak egongo zirela esan nahi zuen".

Azaroaren 16an, jesuitak tiroz hil eta gero, Parada eta beste ofizial batzuk batzar batera deitu zituzten. Carlos Herrera Carranza operazioaren arduradunak zuzendariari ondokoa esan ziola kontatu du: "Atxilotzen ez uzteagatik hil zuten Ellacuria". Ondoren, hildakoak zortzi zirela jakinarazi zien.

Hilabeteak igarota, Rene Ponce Estatu Nagusiaren buruzagiak Inteligentziako arduradun bati aitortu zion hasieratik jakin zutela Armadak hil zituela jesuitak. "Horrek erakusten du noraino iritsi zen sarraskiaren estaltzea", erantsi du Paradak.

Ignacio Ellacuriaren hilketa egotzita Inocente Montano militar ohiaren kontra Auzitegi Nazionalean egiten ari diren epaiketaren saio guztiak zuzenean jarrai daitezke eitb.eus-en.


Lor dezake, eta lortu nahi du

Datorren sasoian, Realak Europa Liga jokatu nahi du; Atletico Madril du azken koska. Estatistiken arabera, aukera asko ditu.


Arnasa Gara kanpainako 'Euskararen tximeleta efektua' ikus-entzunezkoan agertu da Erika Olaizola

"Euskarari eusteak duen garrantzia" azpimarratzen da Arnasa Gara kanpainako ikus-entzunezko pilula berrian, eta Olaizolak gazte euskaldun bat hezurmamitzen du bertan.

Arnasa Gara kanpainaren barruan, Euskararen tximeleta efektua izeneko ikus-entzunezko pilula egin dute, eta Erika Olaizola azpeitiarra da bertan parte hartu duen aktoreetako bat. "Euskarari eusten diogunean, ingurukoak ere euskaraz aritzeko giroa sortzen dugu. Zabaldu egiten

dugu euskaldunak euskaraz aritzeko modua, hitz bakar bat nahikoa duen kodearekin", dio bideoaren deskribapenak. Ez da Olaizolak kanpaina horretan parte hartzen duen lehen aldia; izan ere, Euskararekin ezin galdu ikus entzunezko pilularen inguruan elkarrizketatu zuten azpeitiarra. Bertan, herri euskaldunenetako zenbait gurasok beren seme-alabek erdaraz ondo ez ikasteko duten beldurraz hitz egiten du azpeitiarrak.

Duela zenbait aste UEMAren, Eusko Jaurlaritzaren eta Nafarroako Gobernuaren artean aurkeztu zuten Arnasa Gara kanpaina, eta udalerri euskaldunetako eta euskararen arnasguneetako testuinguru ugariak zein diren xehatzea du helburu. Hiru Damatxo ekoiztetxeak ekoitzitako zortzi ikus-entzunezko dira kanpainaren ardatza, eta bideo horietako bakoitzean udalerri euskaldunetan ohikoak diren zenbait testuinguru ikus daitezke. Bideo horien inguruan solasteko eta hausnartzeko, berriz, astero gonbidatu bat izango da.


Justizia eztabaida politiko alderdikoitik ateratzea eskatu dute Urkulluk eta Subijanak

2022-2023 urte judizialaren irekieran, lehendakariak "pentsaezintzat" jo du Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia oraindik berritu ez izana. Bestalde, Justizia "mimoz zaintzeko" eskatu du EAEko Auzitegi Nagusiko presidenteak.

Iñigo Urkullu lehendakariak esan du "pentsaezina" dela Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia (BJKN) oraindik berritu ez izana, eta dei egin du "guztien ongia interes alderdikoien, korporatiboen edo asoziatiboen gainetik lehenesteko", "krisi instituzionala ixteko". Gainera, azpimarratu duenez, "legea betetzea ez da aukerakoa", baizik eta "justiziazkoa da".

Bestalde, Iñaki Subijana Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiko (EAEAN) presidenteak Justizia "mimoz zaintzeko" eskatu du, "eztabaida alderdikoiaren eremutik kanpo utziz", eta "halabeharrezkotzat" jo du "diskurtso instituzionalaren espazioa berriro aurkitzea, horretara behartuta dauden erakundeek konstituzio- eta lege-aginduak zorrotz betetzen dituztelako aukera politikoaren narratibari debekatutako eremua".

2022-2023 urte judizialaren irekieran, Bilboko Justizia Jauregian, Josu Erkoreka eta Beatriz Artolazabal sailburuekin eta Bakartxo Tejeria Eusko Legebiltzarreko presidentearekin batera, lehendakariak gogorarazi du "Botere Judizialaren Kontseilua berritu gabe" jarraitzen duela.

Adierazi duenez, "orain Auzitegi Konstituzionalera hedatutako krisi instituzionala da, nahiz eta botere judizialaren parte ez izan".

Urkullu: "Egoerak botere judizialari sinesgarritasuna kentzeko benetako arriskua dakar"

"Egoera horrek botere judizialari sinesgarritasuna kentzeko benetako arriskua dakar, epaile eta magistratuen independentzia pertzepzioa okertu ez bada ere", ziurtatu du, epaile, erakunde, alderdi politiko eta Estatuko segurtasun indar eta erkidegoetako ordezkarien aurrean.

Iñigo Urkulluk gogorarazi duenez, egoera horren "larritasunak Europako erakundeen esku-hartzea ere eragin du". "Pentsaezina da denbora gehiago iraun ahal izatea", adierazi du.

Subijanak azpimarratu duenez, irisgarritasunaren helburua betetzeko "testuinguru emankorra marrazteko", "ezinbesteko premisa da diskurtso instituzionalaren espazioa berriro aurkitzea, horretara behartuta dauden erakundeek konstituzio- eta lege-aginduak zorrotz betetzea abagune politikoaren narratibari debekatutako eremua egiten baitu".

"Arlo instituzionalaren oinarririk gabe, eraikin judiziala kolokan dago, eta horrek ahultzeko arriskua dakar", adierazi du, "Justizia mimoz zaindu behar da, eztabaida politiko alderdikoiaren eremutik kanpo utziz, eta, horrela, independentzia judizialean konfiantza izateko behar kolektiboa hautsiko duen irudi nahasia ematea saihestuz".


Manu Diaz: "Egungo Federazioak makineria martxan ipini du gure kontra, hauteskundeak irabazi ez ditzagun"

Azaroaren 23an egingo dira Gipuzkoako Futbol Federazioko presidentea aukeratzeko hauteskundeak. Manu Diaz bergararra da 'Garai berriak' plataformako hautagaia.


Euskal Hedabideen Urtekaria online

2020a urte aldebresa izaten ari da eta ondorioz, aurten, opor atarian argitaratu berri dugu Euskal Hedabideen Urtekaria. 26 egilek sinatutako 14 lan: zalantzarik gabe, dagokion urteaz harago doazen azterketa eta gogoeten bilduma zabala.

Hemen irakur ditzakezu artikulu guztien nondik norakoak

2019, urte garrantzitsua euskal hedabideentzat IGOR ASTIBIA TEILETXEA

Ikus-entzunezko kontsumo ohituren aldaketa, aktore globalak eta euskarazko edukiak MIREN MANIAS MUÑOZ

‘Zurriolako butaka’ telebista saioa: zazpiak bat, euskal zinemaren berri emateko URTZI URKIZU ADRIAN

Bai, irratia; NAIZ Irratia ION TELLERIA BARRENA

Gazteria eta irratia aro digitalean: nazioarteko praktiken azterketa, euskal gazteen iritziak eta aurrera begirako proposamenak ANDREA ARAMBURU GOIENETXEA; MAIDER ARROCHA HERRERO; XABIER PEREZ VITORIA; AITOR ZUBEROGOITIA ESPILLA

‘Fast or slow’: zein da albisteen geroa? Nazioarteko 25 adituk eta Euskal Herriko 500 irakurlek arnasa luzeko kazetaritza aztertu dute ITSASO MANIAS MUÑOZ; GUILLERMO GURRUTXAGA REKONDO; TXEMA RAMIREZ DE LA PISCINA MARTINEZ

Migrazio eta kulturaniztasunaren tratamendua Hego Euskal Herriko tokiko euskal prentsan ARANTZA GUTIERREZ PAZ

Hekimen elkarteko webguneak 2019. urtean JOSU AZPILLAGA LABAKA; MIKEL LIZARRALDE ASURMENDI

Euskarazko komunikabideak besteen bihotzetan: Facebook eta Instagram sareen su beroa LIBE MIMENZA CASTILLO

Gazteek gustuko dituzten ikus-entzunezkoak EDORTA ARANA ARRIETA; BEA NARBAIZA AMILLATEGI ; JON IRIARTE MENDIOLA

Euskarazko prentsaren narratibaren ardatz geografikoak aztertzen testuen meatzaritza eta Wikidata uztartuz ZUHAITZ BELOKI LEITZA; XABIER SARALEGI URIZAR

«Euskal Herriaren irudikapena euskal hedabideetan» ENEKO BIDEGAIN AIRE; AINHOA LARRAÑAGA ELORZA; ZURIÑE MAGUREGI SANCHEZ

Euskara hutsezko hedabideak eta Eusko Jaurlaritzaren dirulaguntzak: 1980-2020 ELIXABETE LARRINAGA ARTETXE

«Euskal komunikazioaren joko zelai berria» ESTIBALIZ ALKORTA BARRAGAN

«Pauso garrantzitsua euskarazko hedabideen egonkortasuna bermatzeko bidean» IGOR ASTIBIA TEILETXE

EUSKAL HEDABIDEAK: Iparraldeko egoeraren diagnostikoa Euskal Hedabideak elkartea

Minoritatetasuna erraietan Europako hizkuntz minoritateen hedabideak eta kazetaritza: errealitatea, garapena, funtzioak IÑAKI ZABALETA URKIOLA

Eta hemen PDFa osorik


Literaturaren historia (IV)

Literaturari dagokionez, Erromako inperioan hainbat aldei bereiziko ditugu: Aldi arkaikoa, aldi klasikoa eta aldi postklasikoa.


Gaztelu baten aztarnak aurkitu dituzte Oñatiko Gazteluaitzen

Asteburuan aurkitu ditu aztarnak Aranzadi zientzia elkarteak, eta X. edo XI. mendekoak direla uste du

Asteburuan Aranzadi zientzia elkarteak egindako indusketetan ondorioztatu dute, baietz, gaztelu bat egon zela garai baten Gazteluaitzen (Oñati, Gipuzkoa). Hipotesien arabera, Goi Erdi Aroan –X. edo XI. mendean– egon zen gaintxoan eta aurkitutako aztarnen arabera, ez zen oso handia izango.

Gazteluaitzen hiru tokitan egin dituzte asteburuan indusketa arkeologikoak, eta ondorio argia atera dute: gaztelu bat egon zen Gazteluaitzen. Hipotesien arabera, gaztelu txikia izango zen, tontorrean soilik aurkitu baitituzte aztarnak. Antxoka Martinez arkeologoaren esanetan, «gaztelu txikia izango zen, Goi Erdi Aroan egongo zen, X. edo XI. mendean, eta bigarren mailako bide bat behatzeko erabiliko zen, seguru asko». Gainaldean, horma txiki bat ikusi dute, bai eta, gaztelua kokatuta egon zen eremuan harriak ondo landuta daudela ere. Terrazamenduaren aztarnak ere aurkitu dituzte, bai eta betelana egiteko erabili zituzten harriak ere.

Segi irakurtzen Goiena.eus webgunean: Gazteluaren aztarnak aurkitu dituzte Gazteluaitzen


Kontalaritza Sorkuntza Sariak banatu dituzte

Heldu da kontua helduentzako euskal kontalarien zirkuituak Dorleta Kortazar Alkoz eta Joxe Aldasoro Jauregi saritu ditu.

Heldu da kontua zirkuituak II. Helduentzako Kontalaritza Sorkuntza Sariak banatu berri ditu. Dorleta Kortazar Alkoz saritu dute Ispiluak lanarengatik eta Joxe Aldasoro Jauregi Mingots eta langarratik lanarengatik. Itziar Rekaldek, Joxemari Karrerek, Iñaki Carreterok, Maider Galarzak, Ane Gebarak eta May Gorostiagak osatu dute epaimahaia.


Arabako Mahastiak sor-markako ardoak saltzeko baimena eman du Eusko Jaurlaritzak

Hurrengo mahats bilketan, Arabako Mahastiak markapean jaso ahal izango da lehenbizikoz Arabako Errioxako mahatsa.

Urrats berri bat Arabako Errioxako Upategien Elkarte ABRAk 2016an bultzatutako Arabako Mahastiak sor-marka errealitate bihurtzeko. Izan ere, Eusko Jaurlaritzak behin-behineko baimena argitaratu du astearte honetako EHAAn: ardoak etiketa propioarekin merkaturatu ahal izango dituzte, aldi baterako, Europako Batasunak espedientea ebatzi arte. Espainiako Gobernuko Nekazaritza Ministerioak maiatzean igorri zuen espedientea, kontrako txostenekin batera.

Nolanahi ere, Arabako Errioxako Upeltegien Elkartearen egitasmoak Rioja sor-markatik kanpo saltzeko aukera izango du, 2023ko mahats-bilketarekin batera eta Babes Nazional Iragankorraren babespean; ABRAk uztailean eskatu zion baimen berezi hori Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen Sailari.

Hurrengo urratsa kontseilu arautzaile berri bat sortzea eta sor-marka berriaren araudia onartzeko bilera bat egitea izango da; bertan izango dira ABRA, Arabako Foru Aldundia eta Eusko Jaurlaritza. Segituan, upategiak atxikitzeko prozesuari ekingo dio upategien erakundeak.

ABRAk azken aldian jakitera eman duenez, Arabako Mahastiak-en parte izan nahi duten upategiek batez ere mahats propioarekin ekoitzi beharko dituzte ardoak (kanpoko mahatsa gehienez ere %25 izango da kriantzako ardoen kasuan). HAZI Fundazioak egingo ditu jatorri-deiturako produktuak kontrolatzeko eta ziurtatzeko lanak.


Bikote ≠ bikotekide

Bikotek eta bikotekidek adiera ezberdinak dituzte.

Bikoren sinonimo da bikote:

Bi lagunez osatutako taldea.

Kantari-bikotea.

Bikotekide, berriz, bikote bateko kidea da, eta (bikote-)lagun du sinonimo.

Erratzuko ostatu batean nengoela, nire bikotekidea izanen zena ezagutu nuen.


Udalak eta Bertanek positiboki baloratu dute Stock Azoka, eta merkatarientzat bultzada polita izan da

Azken urteetako segurtasun neurriak alde batera utzita, Azpeitiko Udalak eta Bertan Azpeitiko merkatarien elkarteak joan zen asteburuan Stock Azoka egin zuten. Behin azoka igarota, balorazio positiboa egin dute udalak eta Bertanek, eta ekimenak herriko dendariei eginiko ekarpena azpimarratu dute.

Joan zen ostiralean eta larunbatean Azpeitiko merkatarien Stock Azokaren edizio berri bat egin zen herrian. 43 dendak parte hartu zuten egitasmoan, eta denboraldiz kanpoko produktuak prezio berezietan eskaini zituzten.

Azpeitiko Udalak eta Bertanek egin dute balorazioa, eta oso positibotzat jo dute parte hartu duten saltokien kopurua. 12 saltoki izan ziren Azoka Plaza barruan postua ezarri zutenak, eta 31 haien denda aurrean jarri zutenak. Horrenbestez, 43 saltoki, denera.

Salerosketei dagokienez, oro har, balorazio ona egin dute dendariek. Ohikoa den moduan, ostiral arratsaldea eta larunbat goiza izan ziren, bereziki, erosketa momentu garrantzitsuenak. Edonola ere, jendearen joan-etorria etengabea izan zen azokak iraun zuen bitartean, eta eguraldia lagun, jende asko hurbildu zela esan daiteke.

Salmenta postuez haratago, egitarau aldetik, aurten berriro ere egunean zehar ekintza desberdinak izan ziren: puzgarriak, musika eskolaren emanaldia, magia iksukizuna... Bestalde, pizgarri moduan, 100 euroko sei erosketa bonoren zozketa egin zen azokara gerturatu ziren bezeroen artean. Hiru sari etxez-etxe banatutako esku-orria bete eta saltokiren batera eraman zutenen artean banatu ziren, eta beste hiru azokara hurbildu eta erosketak burutu zituzten bezeroen artean. Dagoeneko jakinarazi dira zein izan diren sei saridunak: Idoia Letamendia, Maria Jose Zabarte, Irune Alberdi, Mila Perez, Luis Eizagirre eta Khalind. Zorionak guztiei!

Guztiaren gainetik, aipatzekoa eta eskertzekoa da herritarren parte-hartzea eta gertutasuna, haien esku baitago tokiko merkataritza bizirik mantentzea. Horregatik, Bertan merkatari elkarteak eta udalak eskerrak eman nahi dizkie Stock Azokara hurbildu ziren guztiei.


Euri-zaparradak irudi ikusgarri hau utzi du Ondarroan

Ekaitzak ekarritako euriak erreka bat sortu du Ondarroako eskailera hauetan. Irudi ikusgarriak utzi ditu Bizkaian euri eta txingor ekaitzak.


Bederatziurrena prestatzeko elkartuko dira marijesiak barikuan

Gabonak aurreko bederatziurrena prestatzeko batuko dira Gernika-Lumoko Marijesiak barikuan. 20:00etatik 21:00etara Andra Maria eleizan jarri dute entseatzeko hitzordua.

Iaz ez bezala, ibilian-ibilian kantatuko dute aurten, distantziak mantenduta eta maskara jantzita. Iazkoa berezia izan zen; izan ere, ez zen marijesien betiko errondarik egon, leku zehatzetan kantatuko zuten, geldi-geldian, distantzia gordeta eta maskara jantzita.

Tradizioa jarraituz, Gabon aurreko bederatziurrena beteko dute beste urte batez. Abenduaren 16ko goizaldean hasi, eta abenduaren 24a bitartean, egunero kantuan aterako dira, goizaldean. Aldez aurretik, egun bakoitzean egingo duten erronda eta kantatuko dituzten koplak zehaztuta izango dituzte.


Errenta aitorpena euskaraz egiteko deia goierritarrei

Goierri beheko hiru herri hazienetako udalek 2021eko ekitaldiko errenta aitorpenak euskaraz egitera animatu dituzte goierritarrak, 12. urtez. Hiru modalitateetan hizkuntzatzat euskara aukera daitekeela gogorarazi, eta euskararen erabilera indartzeko, hala hartzeko eskatu dute Lazkaoko alkate Kepa Zubiarrainek, Beasaingo Leire Artolak eta Ordiziako alkateorde Maitane Alvarezek, atzo Lazkaoko udaletxean egindako agerraldian.Hiru herrietan %20-30 bitartean soilik2010ean hasi ziren aitorpenetan euskara erabiltzeko kanpainarekin. Harrezkero, 2009tik 2020ra, Ordizian %8tik 21era igo da hizkuntza euskara duten aitorpenen portzentajea, Beasainen %8tik 20ra, eta Lazkaon %15etik 30era. Gehiengo zabalak gaztelaniaz egiten du, beraz.


LHko hezkuntza zentroetan planto, maskarilla erababiltzearen aurka

#HaurrakSOS lemapean, eserialdia izan zen atzo, maskarillaren erabileraren kontra.

Haurrak Ere Bai sareak ez dio justifikaziorik ikusten umeek aire zabalean maskarilla erabili behar izateari. Horregatik, horren aurka protesta egiteko, ikastetxeetako atarian eserialdiak egiteko deia luzatu zuten joan den astean. Horren barruan, atzo, Urumea bailarako Lehen Hezkuntzako zenbait zentrotako ikasleek zein etxekoek egoera salatu zuten.

Maskarilla aire librean, ez

Arratsaldeko 16:30etan, eskolatik ateratzean, zentroko atarian planto egin zioten maskarilla erabiltzeari. Mobilizazio horrekin, salatu zuten eskolatik kanpo maskarilla derrigorrez erabili behar ez badute, ez duela zentzurik ikastolan, aire librean, erabilera derrigorrezkoa izatea. «Azken hezkuntza protokoloaren ostean zur eta lur gaude, ez baitiogu 6-12 urte bitarteko haurrek aire zabalean maskarillarekin egon beharraren argudioari zentzurik aurkitzen. Haurrak herriko parkeetan eta plazetan maskarillarik gabe baitabiltza», argudiatu zuten Haurrak Ere Bai sareko kideek.


Beasaingo jaietan emakume batek pairatutako bortxaketa ikertzen ari dira

Zumarragako Ospitalean artatu dute emakumea. Beasaingo Udalaren bozeramaileen-batzordeak elkartasuna adierazi die biktimari eta senideei.

Emakume bat bortxatu dute igande goizaldean Beasainen, herri horretan ospatzen ari diren Loinatz jaietan, Zaldizurrieta plaza inguruan. Zumarragako Ospitalean artatu dute emakumea.

Beasaingo Udalak bozeramaileen-batzordea deitu du 12:00etarako eta bertan adierazpena adostu dute, biktimari eta senideei elkartasuna adierazteko. Oharrean zehaztu duenez, erasoa argitzea Ertzaintzaren eta zerbitzu medikuen esku dago, eta, beraz, ikerketapean dago gertatutakoa.

Era berean, Beasaingo Udalak sexu-erasoak erabat gaitzesten dituela berretsi du eta gogoratu du helburu horrekin, protokoloa aktibatu zutela festen atarian. "Sexu-erasoak pertsonen askatasunaren kontrako eraso zuzenak dira, pertsonen duintasunaren aurkakoak eta onartezinak. Bereziki emakumeei egindakoak. Jaiak libre eta seguru bizi behar dira", gehitu du Udalak oharrean.

Goierriko Itaia taldeak deituta elkarretaratzea egin dute igande arratsaldean, 19:30ean, Beasaingo Bideluze plazan, "Indarkeria matxista orori aurre egin" lelopean.


Giro lasaiagoa, baina hotza

Berriz ere egun osoan hodeiak nagusi izango dira. Goizean oraindik, une batzuetan euri pixka bat izango da, baina oso gutxi.

Eguerditik aurrera atertu egingo du eta egunaren bigarren zatian giroa lehorragoa izango da. Ipar-ekialdeko haizeak bizi jotzen jarraituko du eta tenperatura zertxobait igoko da, 3-6 graduan joaz goia. Botatzen duena 300 metrotik gora izango da elurretan, beherago egitea baztertu gabe.

Giro motela izango dugu bihar. Beste egun batez jarraian zeruan hodeiak nagusituko dira, non eguerdi aldera tantaren bat edo beste botatzea ez den baztertzen. Hala ere, oso gutxi botako du. Ipar-haizea nagusituko da, bolada biziekin eta tenperaturak gora egingo du, 5-8 graduan joaz goia. Elur-maila 600-700 metroan kokatuko da.


Etumeta literatura lehiaketako sari banaketa gaur

Sari banaketa, gaur arratsaldeko 18:00etan Txiribogan.

Etumeta AEK euskaltegiak urte hasieran antolaturiko literatura lehiaketaren sariak banatuko ditu, asteazken honetan, ekainaren 7an arratsaldeko 18:00etan Txiribogan. "Idazle guztiok zaudete gonbidatuta, baita gainerako herritar eta kuxkuxerook ere, noski".

Etumeta AEK euskaltegiak iragarritako lehiaketa berri honetako oinarriei erreparatuta, sariok banatuko dituzte: 250 euro txapeldunarentzat, 50 euro aipamena merezi duen sortze lanarentzat eta oroigarri bana parte hartzaile guztiei.

"Espero baino lan gehiago jasota, pozarren gaude antolatzaileok!"

Pozik eta esker oneko agertu dira Etumeta AEK euskaltegiko kideak lehenbiziko aldiz antolatu duten literatura lehiaketak sustatu duen parte hartzearekin. Apirilaren 17an itxi zuten sortze lanak aurkezteko epea. "Espero baino lan gehiago jasota, pozarren gaude antolatzaileok, herriaren erantzuna (beste behin) bikaina izan da. Eskerrik asko parte hartzaile guztioi! ", adierazi zien Etumeta AEK euskaltegiak sarean duen blogak.eus/etumeta-euskaltegia-aek/ atariaren bidez.

Gogoan izan, 18 urtetik gorakoei zuzendutako lehiaketara, gehienez, 650 hitzeko ipuin laburrak aurkeztu zitzaketen, gai librean, eta noski, euskaraz. Usurbilen erroldatuak zeudenek edo euskaltegian bertan matrikulatuak dauden ikasleek parte har zezaketen.

Etumeta AEK euskaltegiaren berri bideotatik jaso dezakezue:

https://blogak.eus/etumeta-euskaltegia-aek/bukatu-da-epea

607 609 379


'Piztu emakumeON energia', Eidabe

Emakume Sortzaileen Zikloaren baitan. Zelakoa litzateke mundu bat benetako berdintasunarekin? Desoreka eta injustiziaz betetako mundu ilunean argia piztuko bagenu? Guztion energia erabiliz denontzat aukera berdinak bermatzen dituen mundu bat asmatuko bagenu? Eta, bapatean, zientzialari batek asmatuko balu ezjakintasun guztiekin bukatzeko makina miraritsua? Horrek berdintasuna ahalbideratuko luke? Eta asmatzailea emakumea balitz? Hartzaileak: 7 eta 14 urte artekoak.


Orion EAJk lortu du boto gehien

Orion zenbatu dituzte Eusko Legebiltzarrerako boto guztiak, eta EAJren aldekoak izan dira gehienak. 1.302 boto eskuratu dituzte jeltzaleek, eta EH Bildu izan da bigarren indarra, 1.030 botorekin. PSE-EEk, hirugarren indarrak, 175 aldeko boto izan ditu, PPk 55, eta UPDk 2. Aurten 4.047 lagun zeuden erroldatuta, eta %32,57koa izan da abstentzioa; 2009koa baino zertxobait baxuagoa, orduan boto-emaileen %33,56 abstenitu baitzen. Botoen %0,95 izan dira zuriak, eta %0,33 baliogabeak.


IDK Euskotren eta Lointek Gernika titulua lortzeko aukera gabe geratu dira

Gipuzkoako taldeak porrota jaso du Spar Gironaren aurka (67-54) final-laurdenetako itzuliko partidan. Talde bizkaitarrak galdu egin du Perfumerias Avenidaren kontra (73-43).

IDK Euskotren eta Lointek Gernika Bizkaia Endesa Ligako titulua irabazteko aukera gabe geratu dira ostegun honetan (apirilak 29), Spar Gironaren eta Perfumerias Avenidaren aurka porrotak jasota, hurrenez hurren.

Final-laurdenetako itzuliko partidan IDK Euskotrenek ez du aukerarik izan Gironaren aurka. Gipuzkoako taldeak bost puntugatik galdu zuen joaneko neurketa, eta itzulikoan porrota jaso du 67-54ko emaitzarekin.

Gironako eta Donostiako taldeen arteko lehiako lehen saskiratzea Gironak sartu du, eta, ordutik aurretik ibili da markagailuan. Puntu bakarrera hurbildu da IDK Euskotren estraineko laurdenaren erdialdean (8-7), baina Spar Gironak zortzi puntuko errenta erdietsi du (18-10) lehen hamar minutuen amaieran. Bigarren laurdenean jaun eta jabe izan da Kataluniako taldea, eta aldeko 38-20ko emaitzarekin iritsi da atsedenaldira. Bideratuta utzi du garaipena Gironak atsedenaldira iritsitakoan, eta hirugarren laurdenean IDK Euskotrenek aldeak pixka bat murriztu dituen arren, 14 puntuko desabantailarekin heldu da azken laurdenera (46-32). Amaierako hamar minutuetan kontrolpean izan du neurketa Spar Gironak eta IDK Euskotrenek porrota jaso du (67-54).

Lointek Gernika ere ezinean ibili da Perfumerias Avenidaren kontrako norgehiagokan. Final-laurdenetako joaneko partida 15 puntugatik galdu zuen Bizkaiko taldeak (70-85), eta itzulikoan ere Perfumerias Avenida izan da nagusi (73-43).

Salamancan jokatu den neurketan, Perfumerias Avenidak erakustaldia eman du Lointek Gernikaren aurka. Hasieratik amaieraraino jaun eta jabe izan da etxeko taldea. Lehen laurdenaren amaieran utzi du garaipena bideratuta Perfumerias Avenidak (23-6). Atsedenaldira 27 puntuko desabantailarekin joan da Lointek Gernika Bizkaia (48-21). Salamancako taldeak kontrolpean izan du neurketa hirugarren laurdenean (58-34), eta azkenean garaipena lortu du, 73-43ko emaitzarekin.

Perfumerias Avenidak Cadi La Seu izango du aurkari finalerdietan; Spar Gironak, aldiz, Valentziarekin neurtuko ditu indarrak.


Koma eta puntuak behar ditu lan erreformak

Koma bat bera ere ukitu gabe. Horrela onartu du Diputatuen Kongresuak Lan Erreforma, EAJren babesik gabe. Alderdi formalari dagokionez, Gobernuak lege-dekretu gisa tramitatu izana anomaloa da; baina, are anomaloagoa da legeak onartu behar dituen organoari arau juridiko bat ezarri nahi izatea, patronalaren eta CCOO eta UGT sindikatuen ordezkariekin Gorte Nagusietatik kanpo adostu ondoren, herritarren ordezkariak batzartzen diren egoitzatik at. Eta hauek koma bat ere ukitu ezin izatea.

EAJk adostasuna lortu izana baloratzen du; ez da erraza patronala eta sindikatuak ados jartzea, baina ez dugu ahaztu behar, lehenik eta behin, Estatuko eta Euskadiko gehiengo sindikalak ez direla inolaz ere berdinak. Lan Harremanen Euskal Esparrua defendatuko dugu beti. Edukiaren aldetik, lortutako akordioan gai positiboak daude, hala nola, behin-behinekotasuna murriztea, azpikontratazioaren babesa, ultraaktibitatea berreskuratzea edo prestakuntza duala. Gai horiek beti eskatu izan ditugu, eta egia da, halaber, beste batzuk ez direla jaso, adibidez, izapidetze-aldiko soldatak berreskuratzea, eta, gainera, eskumen urraketak eragiten dituzten neurriak planteatzen ditu.

Guk ez diogu, inondik inora, beharrezkoa den erreforma bati oztopoak jarri, baina Europak exijitzen duen akordioaren muina hauts lezakeen ezer eskatu gabe, EAJrentzat ezinbestekoa den alderdi bat jasotzea beharrezkoa da: autonomi elkarteetako lanbide arteko akordioen eta hitzarmenen prebalentzia.

Gure ikuspuntutik, legearen testuan bermatu beharko litzateke lehentasun hori, horrela autonomia erkidegoetako hitzarmenak babestuta geratuko liratekeelako, betiere langileen egoera hobetzen dutenean, estatuko hitzarmenen edukiaren mende utzi beharrean. Beharrezkoa da Euskadiko negoziazio kolektiboari segurtasun juridikoa emango dion esparru bat mugatzea eta ezartzea.

Aipatzekoa da, gainera, oso kontraesankorra dela gobernu zentralak prebalentzia hori dagoeneko bermatuta dagoela ziurtatzea, eta, aldi berean, legearen testuan sartzeak onartezina omen den aldaketa bat eragitea dakarrela esatea.

Diputatuen Kongresuan berretsi den akordioa erdietsi zuten aldeek jarrera erabat inposatzailea izan dute, eta hori ez dugu onartuko; horrek euskal gizartearen gehiengoak gure hauteskunde-programari, Euskal Agendari, babesa eman zionean eta bere interesak defendatzeko gugan konfiantza jarri zuenean jaso genuen agindua ez betetzea izango litzateke. EAJk lehentasunezko bazkide bakarra du: Euskadi.


Dokumental proiekzioa

19:00. Dokumental proiekzioa herriko sahararren eskutik.

Ondoren. Merienda; tea, pastak, datilak...


Danbor, barrika eta atabal txikien txanda da

500 bat umeren partaidetzarekin, gaur, San Sebastian egunez, 12:30ean abiatuko da danborrada Olazko Andre Mariaren plazatik. Alde Zaharrean barrena ibiliko dira parte hartzaileak eguerdia bitartean, eta karrozak itxiko du desfilea.

Pandemiak eragindako aldaketa guztiak atzean utziko ditu aurtengo umeen danborradak. Izan ere, danbor jotzaile txikienek martxoan ospatu zuten iaz danborrada, osasun egoerak hobera egin zuenean; 2021ean, berriz, ez zen egin danborradarik.

Normaltasunera itzulera hori partaidetzan ere nabarituko da aurtengoan: hamar taldek osatuko dute aurtengo umeen danborrada. Honako hauek dira talde horiek: Ikasberriko sukaldariak (1), Karmelo Etxegaraiko napoleoi gorriak (2), Iraurgiko Zumalakarregi taldea (3), Ikasberriko Gipuzkoako tertzioak (4), Iraurgiko mikeleteak (5), Karmelo Etxegaraiko napoleoi urdinak (6), Juan Antxieta musika eskola (7), Karmelo Etxegaraiko Bizkaiko tertzioak (8), Itsasi (9) eta Iraurgiko ezpatadunak (10). Guztira, 500 ume inguru izango dira gaur eguerdian egingo den danborradan.

Honako hau da taldeek bukaeran, plazan, izango duten kokapena:

Danbor festa, ohiko ordutegiarekin, 12:30ean, hasiko da, Olazko Andre Mariaren plazatik; talde batzuk Arana kaletik eta Bustinzuriko Errebaletik jaitsiko dira hara, eta besteak, berriz, Artzubitik igoko dira. Ohiko legez, Aranatik abiatuko da karroza, eta hura arduratuko da desfilea ixteaz. Azpeitiko Antzerki Topaketen 40. urteurrenari eskainitako karroza Aitor Expositok diseinatu du eta Ikasberri Ikastolako umeak joango dira haren gainean. Gainera, karrozaren atzetik inudez, mikeletez eta abarrez jantzita desfilean irten nahi dutenek ere Aranera joan beharko dute.

Alde Zaharreko kaleak igaro ondoren, danborrada plazara iristean izango da omenaldiaren unea. Udalak Juan Antxieta mu- sika eskolako kideak omenduko ditu udaletxeko areto nagusian, musika eskolak 40 urte beteko dituelako aurten.

Ez dira, ordea, eguneko danbor hots bakarrak izango eguerdikoak; gauean banderaren jaitsiera ekitaldia izango da. Aurten, Gastadoreak, Zulozabal, Loiolatxo, Itsasi, Harkaitza eta Etxera taldeei egokitu zaie danborrada egitea, baina ostirala izanik, beste bi talde ere batuko dira festara: Basazabal eta Iraurgi SB.


Eriz & Lainopilak proiektuaren lehen singela, entzungai

Kepa Calvo eta Alex Lopezekin batu da Eriz Perez bere bakarkako proiektua garatzeko. Datorren ostiralean eskainiko dute lehen emanaldia, arratsaldeko zortzietan Amurrioko Guk parkean.

Entzungai dago dagoeneko Eriz & Lainopilak proiektuaren lehen singela: Aizu!. Eriz Perezek abiatu du proiektua. Duela bost urte hasi zen abesti propioak konposatzen, baina orain arte ez du tarterik izan proiektu pertsonal hau garatzeko. “Denbora asko daramat eszenatokietan, baina beti egon naiz talde batean edo beste artista bakarlari batzuetzat lanean”, azaldu du musikari urduñarrak, “baina gogoak nituen abesti batzuk egin eta probatzeko”.

Bi gauza hasieratik izan ditu argi Perezen. Lehena, musika estiloa. “Disko rockeroa egin nahi nuen, 'gitarreroa', soloz betetako abestiekin, freskoa, funkya”. 90. hamarkadaren hasieran egiten zen musikaren ildoa jarraitzen du Eriz & Lainopilak proiektuak. “Spin Doctors, Red Hot Chili Peppers eta antzeko taldeen estiloari jarraiki”.

Hizkuntza-hautua da proiektuaren bigarren ezaugarri nagusia. Perezek argi zuen euskaraz abestu nahi zuela. “Nire bizitza euskaraz egiten dut eta koherentea iruditzen zitzaidan horrela egitea, nahiz eta erreferentzia gehienak estatu batuarrak edo ingelesak izan”.

Lagunekin

Hirukotea osatu du Perezek proiektua garatzeko. Kepa Calvo eta Alex Lopez dira bere “laino opilak”. Lagunak dira biak, eta hainbat proiektutan kointziditu du eurekin.

Diskoa, udazkenean

Ostiralean igoko da hirukotea lehenbiziko aldiz oholtza gainera. “Emanaldi horri begira atera dugu singlea”, azaldu du Perzek- Abuztuan, aldiz, diskoa grabatzea aurreikusi dute. “7 kanta ditugu konposatuta. Datorren hilabetean grabatu nahiko genuke, urria aldera argitaratu ahal izateko”.


Bortzirietako Guztiok taldeko kideak 'Biba zuek!' saioan izan dira

Duela aste batzuk Bizipoza elkartearen Mundu berri bat guztiontzat ekimenaren barrenean, Bortzirietako Guztiok elkarteak Guztiontzat abestia kaleratu zuen, eta horren aitzakian atzo ETB1 kateko Biba zuek! saioan izan ziren elkarteko kideak. Nagorre Arretxeak elkarteko kide den bere seme Enaitz Iparragirreren inguruko bizipenak kontatu zituen, eta elkarteak egiten duen lanaren berri eman zuen.

Horrekin batera, abestiaren letra idatzi duen Sustraio Colina bertsolaria, eta abestia interpretatu duen Estitxu Pinatxo abeslaria ere izan ziren saioan.


Break dance ikastaroa, aurtengo berritasuna

Urriarekin batera, ikastaroak ere martxan jarri dira. Eta aurtengoan ere bada berritasunik. Break dance ikastaroa eskainiko da. Horrez gain, iazko ikastaroak ere atera dira. Denera, 14 ikastaro izango dira 2021-2022 ikasturte honetan eta 105 herritar animatu dira. Iaztik zertxobait handitu da kopurua eta antolatzaileak oso pozik daude erantzunarekin.

Musuko eta neurriekinEgoera asko hobetu bada ere, oraindik Covid19aren kontrako neurriekin jarraitzen dugu eta ikastaroak ere halaxe antolatu dituzte. Saioak leku itxian izanik, honako neurriak betetzen dituzte: musukoak erabiltzea, eskuak gelarekin garbitzea, distantziak mantentzea, aireztapena… besteak beste.

Yoga berriz eskolan Ikastaro ia guztiak kultur etxean izango dira, baina zunba frontoian egingo da eta yoga eskolan. Aurreko ikasturtean ez zen eskola erabiltzeko aukerarik izan (protokoloa tarteko), baina aurten areto nagusia erabiltzeko aukera eman dute eskolatik eta antolatzaileak oso eskertuta daude.

Apuntatzeko aukeraNahiz eta ikasturtea martxan egon, lekua dagoen ikastaroetan izena emateko aukera dago oraindik. Beraz, interesa izanez gero, harremanetan jartzeko dei egin dute antolatzaileek: 943 31 30 30 / 606 311 734 edo bestela ieltxokulturelkartea@ymail.com.


Futbola: Soraluze FT - Antzuola KE


Pandemiak egonkor jarraitzen du Nafarroan: 47 positibo zenbatu dituzte

Foru Erkidegoa arrisku txikitik gero eta gertuago dago eta, hala, murrizketak arindu ditu Gobernuak, gaurtik hasita.

Koronabirusaren kurba nahikoa egonkor egon da asteon Nafarroan, eta egun batean kenduta, 50eko langaren azpitik egon dira positiboak. Ostegun honetan 47 kutsatze zenbatu dituzte, Foru Gobernuak emandako datuen arabera.

Atzokoan 1.472 proba diagnostiko egin zituzten (bezperan baino 23 gutxiago) eta horietatik % 3,2 positibo izan ziren. Hortaz, proba kopuru antzekoa eginda, positibotasun tasak berdin jarraitzen du.

Bezperan baino kasu bat gehiago dira, baina duela astebete baino 14 gutxiago, eta duela 14 egun baino 11 gutxiago. Bilakaera on hori kontuan hartuta, pandemiari aurre egiteko murrizketak arintzea erabaki du Chiviteren gobernuak. Hortaz, ostiral honetatik hasita, ordutegi zabalagoan eta edukierak handiagorekin arituko dira areto, denda eta enparauak.

Kasu gehien pilatzen dituzten udalerri edo guneei dagokienez, Iruñeko Txantrea eta Ermitagaña auzoak daude zerrendaren buruan, launa positiborekin. Ondoren ageri dira, hiruna kutsatzerekin, Burlata eta Noain herriak eta Iruñeko Arrotxapea, Donibane eta Buztintxuri auzoak.

Ospitaleen egoerari dagokionez, 29 pertsona daude ingresatuta covid-19arekin (bezperan baino bat gehiago), eta horietako bederatzik ZIUn jarraitzen dute. Ez dago inor etxean ospitaleratuta (bat gutxiago), eta 20 dira plantan dauden gaixoak (bi gehiago).

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena musukoa erabiltzea, espazioak aireztatzea, segurtasun-distantzia gordetzea eta eskuak sarri garbitzea dela.


XVI. mendeko txokolatezko baletxalupa bat eraiki dute Gipuzkoako hainbat gozogilek

Zortzi metroko baletxalupa eraiki dute Albaola itsas kultur faktoriarekin batera Gozoa elkarteko zenbait kidek, tartean, Urnietako Gaztelok eta Andoaingo Arrutik. Pasai San Pedron egin dute eta gaur itsasoratuko dute, eguerdiko 14:00etan.

XVI. mendera atzera salto egiteko aukera emango du hitzorduak, izan ere, garai horretako ontzia da berreraiki dutena, hain justu ere, 1978an, San Juan baleontziaren azpian aurkitu zutena, Kanadako Red Bayn.

Itsasoratzea zuzenean ikusteko, egin klik HEMEN.


Errusiak Ukrainako hainbat gune, Kiev tartean, bonbardatu ditu azpiegituren kontra egindako aire eraso batean

Hiriburuko alkateak baieztatu du bi pertsona erietxeratu behar izan dituztela bi barrutitan izandako leherketen ondorioz. Horrez gain, erasoak izan dira Kharkiven, Odesan eta Mykolaiven. Zaporizhiako zentrala argindarrik gabe dago, eta diesel sorgailuen bidez ari dira elikatzen.

Errusiak Ukrainako hainbat gune, Kiev hiriburua tartean, bonbardatu ditu bart azpiegituren kontrako egindako beste aire eraso batean. Leherketak egon Kharkiven, Odesan eta Mykolaiven, eta hiriburuko Holosiiv eta Sviatoshin barrutietan. Gainera, herrialdearen hegoaldeko energia azpiegiturak ere jomugan izan ditu Errusiak.

Vitali Klitschko Kieveko alkateak baieztatu duenez, bi pertsona erietxeratu dituzte bi barrutietan izandako eztandetan zauritu ostean. Sviatoshinen bi auto erre dira, misilek bizitegi gune bateko patio bat bete-betean harrapatu baitute.

"Aire alerta indarrean dago. Geratu zuon aterpeetan! ", eskatu die Klitschkok herritarrei Telegramen partekatutako mezu batean.

Alkatearen esanetan, misilen jaurtiketaren eraginez, argindar etenak egin behar izan dituzte, eta "gutxi gorabehera, bezeroen % 15 argindarrik gabe daude".

Bestalde, Energoatom Ukrainako konpainia nuklearrak jakinarazi du Zaporizhiako zentrala energia gabe dagoela. "Okupazioa hasi zenetik seigarren aldiz, amatatuta dago estazioa. Bosgarren eta seigarren potentzia unitateak hozte fasean daude, eta 18 diesel sorgailu piztu dira hornidura bermatzeko", erantsi du.

Marksym Marchenko Odesako Administrazio Militarreko buruaren esanetan, eskualdeko hainbat azpiegitura energetikori eta bizitegi guneri eraso dio Errusiak.

"Zorionez, ez da biktimarik izan. Energia horniduran murrizketak daude. Defentsa antiaireko unitateek Errusiako misilak eraitsi dituzte. Lanean jarraitzen dugu, bigarren eraso bat espero dugu, beraz, herritarrei babeslekuetan geratzeko eskatu nahi diet", idatzi du Telegramen.

Kharkiv (Ukraina ekialdea) eskualdean eta izen bereko hirian 15 misil erori dira, Oleg Synegubov Eskualdeko Administrazio buruak zehaztu duenez.


Donostiako Aste Nagusia 400 ekitaldi ingururekin itzuliko da, bi urteko etenaldiaren ondotik

Kanoikadaren danbatekoak Aste Nagusiaren hasiera iragarriko du berriro abuztuaren 13an. Ondoren festa zortzi egunez luzatuko da, abuztuaren 20ra arte.

Kanoikadaren harrabotsak Aste Nagusiaren hasiera iragarriko du berriz abuztuaren 13an. Pandemiaren ondorioz izandako bi urteko etenaldiaren ostean, jaiak egitarau zabalarekin itzuliko dira; izan ere, 400 jarduera inguru hartuko dituzte hiriko txoko ezberdinek.

2022ko Aste Nagusiak denentzako "entretenimendua eta dibertsioa" ekarriko ditu, Udalak, Donostia Festaken bidez, proposamen ugari egingo baititu, "bakoitzak gustukoena aukeratu dezan", adierazi du Jon Insausti Kultura zinegotziak, egitarauaren aurkezpenean.

Alderdi Eder lorategien aurrean, kanoikadarekin, festa hasiko da Gipuzkoako hiriburuan. Ondoren jaia zortzi egunez luzatuko da, abuztuaren 20ra arte. Kaleak eta auzoak jolas-jarduerekin beteko dira, erraldoiak eta buruhandiak, zezensuzkoak, Kontxako ikuskizun piroteknikoak, musika kontzertuak, kirolak eta lehiaketa gastronomikoak, esaterako.

"Bi urteko etenaldiaren ondoren, hiriak Aste Nagusiko mamia berreskuratuko du", eta festak "bete-betean" ospatuko ditu, azpimarratu du zinegotziak. Jaiak "errespetu eta bizikidetza giroan" aurrera eramatea espero du Insaustik, eta sexu-erasorik gabe.

Ekitaldi jendetsuenak Su Artifizialen Nazioarteko Lehiaketa eta Sagueseko kontzertuak izango dira. Suzko erroberen txapelketak 57. edizioa izango du aurten, eta zortzi pirotekniak parte hartuko dute, horietako bat ukrainarra. Bestalde, Izarok gaueko kontzertuei hasiera emango die Saguesen. Ondoren, Ariel Rot eta Kiko Veneno; Zetak, La M.O.D.A., MITIC ikuskizuna, Ana Guerra, Green Valley eta Gatibuk osatuko dute eskaintza.

Azkenik, bost lehiaketa gastronomikok jendea erakarriko dute aurten. Udalak milioi bat euro inbertitu ditu festetan, eta ia 2.200 pertsonak lan egingo dute antolaketan, era batera edo bestera.


Odol ematea, datorren astelehenean

Bi hilean behin egiten duten moduan, odola emateko hitzordua finkatu dute datorren astelehenerako, irailaren 6rako.

Usurbilgo datorren odol ematea, irailaren 6an izango da Udarregi Ikastolan, arratsalde partean, 16:30-20:10 artean. Aldaketarik ez bada, orain arteko saioetan bezala, aurretik odola eman izan dutenei hitzordua zehazteko deituko zaie. Odola estreinakoz eman nahi dutenek aldiz, hitzordua eskatu ahalko dute 943 007 884 telefono zenbakira deituta.

Odola emateko bete beharreko baldintzak

-18-65 urte artean izatea.

-50 kilotik gora pisatzea.

-12 urte baino lehenago hepatitisa izan, kolesterol maila altua izan, baraurik egon ez edota ohiko botikaren bat hartzen baduzu ere, odola eman dezakezu.

-Emakumezkoek urtean gehienez hiru aldiz eman dezakete odola, gizonezkoek gehienez lautan. Odol emate baten eta hurrengoaren artean, gutxienez bi hilabeteko tartea igarotzen utzi beharra dago.


Jubilatuen eta Pentsiodunen Astea: mendi irteera


Elikagai bilketa handia

Gipuzkoako Elikagai Bankuak bultzatutako bilketa egingo da Elgetan ere. Bilketa puntua Andra Mari plazako Ugari denda izango da, barikuan eta zapatuan.