100.000 milioi euroko mekanismoa, oposizioa baretzeko

Itun Berdeak atzean eskualderik ez uzteko tresna bat iragarri du,. Hungariaren, Poloniaren eta Txekiaren kontrakotasuna gainditzeko xedez

Europako Batasuna joan den ekainean saiatu zen azkeneko aldiz 2050ean neutraltasun klimatikoa lortzeko helburua ofizialki bere egiten. Ez zen adostasunik izan, Hungaria, Polonia eta Txekia kontra azaldu zirelako. Ekialdeko herrialde horiek baliabide gehiago nahi dituzte, Itun Berdeko neurri eta erreformei dagokienez ikatzarekiko, erregai fosilekiko eta nuklearrekiko menpekotasun askoz handiagoari aurre egin beharko diotelako.

Oposizio hori gainditzeko, «erregio guztiak ez direlako puntu beretik abiatzen, baina guztiek partekatzen dugulako helmuga bera», Ursula Von der Leyenek funts baten sorrera iragarri zuen duela aste batzuk. Itun Berdeak orain tresna hori jaso du, Bidezko Trantsiziorako Mekanismo izenpean. Mekanismo horrekin, 2021etik 2027ra 100.000 milioi euroren inbertsio publiko eta pribatuak mugiaraztea nahi luke Europako Batzordeak, «helburu zehatzetarako, eta eskualde eta sektore zaurgarrienak babesteko».

Polonia eta besteak buruan izan zituen atzo Von der Leyenek. Itun Berdea Europako Parlamentuan azaltzerakoan, une batez propio Poloniara eraman zituen entzuleen gogoak, Katowice hiria aipatu baitzuen, eta azaldu ikatz meatzaritzaren hiri ikurretako bat nola bihurtu zen iaz Klimaren COP24 Goi Bileraren egoitza.

Aurretik, Itun Berdea aurkezteko deklarazioan, batzordeko presidenteak adierazi zuen derrigorrezkoa dela ziurtatzea transformazio handi horretan inor ez dela atzean geldituko. «Beste hitz batzuetan: trantsizio hau baliagarria eta bidezkoa izango da guztiontzat, edo ez du inorentzat funtzionatuko», esan zuen Von der Leyenek.

Hala ere, oraindik ez da erabat ziurra dirutza hori egongo den ala ez. Batetik, Batzordeak Batasuneko zenbait bazkide —Austria, Danimarka, Herbehereak eta Suedia— konbentzitu behar ditu aurrekontuetarako nahi duten baino diru gehiago jartzeko. Eta, bestetik, Poloniak eta Hungariak berriz ere uko egin diezaiokete klima neutraltasunaren xedeari. Gaurko Europako Kontseiluan ikusiko da aldaketarik izan den haien jarreran. Eta, bestela, aldaketarik ez balego, Itun Berdeak bidea zabaltzen du gai batzuetarako herrialdeen beto ahalmena gainditzeko.


«Nobela batek beti dauka atzean beste nobela bat»

Kaleidoskopio batekin parekatu du Anjel Lertxundik bere ibilbidea, eta 'Horma' eleberria aipatu du frogatzat. Protagonistak bezala, nahasian aipatzen ditu idazleak ere literaturari, politikari eta historiari buruzko gogoetak.

Laino moduko batean murgiltzen irudikatu du bere burua Anjel Lertxundi idazleak (Orio, Gipuzkoa, 1948). Aitortu duenez, intuizio sotil bati jarraika idatzi ditu bere azken nobelak: plan zehatzik gabe eta norabide itxirik ezarri gabe. Lanbropean lanbro hari bat topatu nahian bezala: idazten duenak erakusten dio nondik jarraitu. Hala aritu zen bere emaztearen gaixotasuna oinarri zuen Zu nobela idaztean, eta hala aritu da orain ere Horma izeneko eleberriarekin (Erein). Alzheimerrak jotako amari mintzo zaion itzultzaile baten barne jarioak gidatzen du kontakizuna oraingoan, eta protagonistaren ahotsean nahasian doaz literaturari, politikari eta giza harremanei buruzko gogoetak. Maite du laino hori Lertxundik.

Ama alzheimerdunari mintzo zaio narratzailea nobelan, baina ez du erantzunik espero. Hala dio berak ere: «Nire erabakia da zuri hitz eginez, neure buruarekin aritzea». Literaturaren metafora bat al da?

Paper zuria ere horma bat da. Nik oso gutxitan planifikatu dut aurrez nobela zer izango den, nondik nora joango den eta abar. Gehiago abiatzen naiz intuizio batetik edo eskema labur batetik edo flash batetik, eta gero ea horrek zer ematen didan. Orri zuri horretan zuk hasieran erdi ikusi edo erdi intuitu edo erdi erabaki dituzun gauza askok beste bide bat hartzen dute. Kasu honetan, adibidez, nobela idazten hasi nintzenean, oso gauza gutxi argi nituenean, egoskortzen hasi zitzaidan pertsonaia bat, nik ia kalkulatu ere egin ez nuena, eta pertsonaia hori da aitarena. Aitak pisu asko hartzen du hasieran. Ez neukan kalkulatua, baina funtzionatzen zidan, eta horrelaxe eutsi nion. Neska-laguna eta ama kalkulatuak nituen, baina aita ez.

Beti idatzi izan duzu horrela?

Hamaseigarrenean aidanez, adibidez, ez. Gaztetan etxean entzun nuenetik nuen buruan istorioa, baina ez nion modurik aurkitzen. Nire buruan beti zebilen pertsonaia nagusia, kostunbrismotik hurbil, baina ez ninduen asetzen. Eta, halako batean, Zarauzko emakume bati gertatutako zirkunstantzia batzuengatik, neure buruari galdetu nion nolakoa ote zen protagonistaren atzean zegoen emakumea, eta aldaketa horrek egin zuen liburua posible. Fokua emakumearengan jarri nuenean abiarazi nuen nobela. Baina egia da nobela bakoitza nobela bat dela, eta, nire kasuan, nola beti ahalegindu naizen neure nobela bakoitza aurrekoez ezberdina izan dadin, are argiago gertatzen da hori. Edo nobela bat idazten duzu zure bizitza osoan, edo idazten dituzu nobela batzuk.

Eta zein da aldea?

Beti nobela bat idaztea da obsesio eta mundu ikuskera oso berdin batean kokatutako liburuak idaztea, beti mundu jakin bat eskaintzen ari direnak, nahiz eta istorioak ezberdinak izan. Eta bestea litzateke kaleidoskopio baten gisa funtzionatzen duen traiektoria literario bat egitea.

Eta kaleidoskopioa zara zu?

Bai. [Barrez] Gainera, horrela nik jartzen badut eskema, errazago dut nonbait sartzea. Ea zer antzekotasun dagoen Horma honen eta Otto Pette-ren artean, adibidez.

Sinadura bai.

Sinadura, eta agian erantsiko nuke euskarari buruzko zera bat edota elementu estilistikoei diedan begirunea eta ematen diedan inportantzia, baina hortik kanpo, ezer gutxi.

Ibilbide bat duzuen idazleen artean, gertatu ohi da une batetik aurrera trama periferikoa bilakatzen dela, eta tonuak edo jarioak hartzen dutela garrantzia. Eta esango nuke zu zeu ere horretan zaudela une honetan.

Azken nobela honetan hori gertatu da, eta azkenaldiko obra batean baino gehiagotan ere badago tramarenganako desapego bat. Guztiz bazterrean utzi gabe. Badakizu behar duzula errealitate fisikoaren sostengu bat barne errealitateari eusteko, oso zaila delako bestela kontatu nahi duzuna kontatzea, baina, proportzioan, pixkanaka-pixkanaka galtzen doa, bai. Zerikusi handia du horretan ere kontatzen ari zarenarenak ere. Zuk kontatu nahi badituzu pertsona baten dudak, adibidez, hori nola kontatzen duzu trama huts baten bidez?

Liburuko pasarte batean erabat desagerrarazten duzu barne eta kanpo munduen arteko bereizketa. Frankismoaren eraginarekin lotzen du narratzaileak bere aitaren izaera, adibidez. Hala dio: «Horixe da totalitarismoaren garaipena: tiraniaren forma totalitarioak txertatzen dizkie herritar guztiei».

Kutsatu egiten du guztia. Eta berdina esan daiteke erlijioaz ere, ze guk gure haurtzaroan biak ezagutu genituen. Sistema guztiz itxi batek, erlijio baten kasuan bezala edo diktadura politiko batek bezala, herritarrengan erabat txertatzen ditu forma autoritario horiek, eta, formalki ere, hari aurka egiteko moduetan ere eragiten du; ze nola egingo diozu aurre diktadura bati, ez bada diziplina ia diktatorial baten bidez? Horrela funtzionatzen dute mekanismo horiek. 40 urteko diktaduraren ondoren, egun batean, norbaitek erabakitzen du denok demokratak izango garela, eta listo, heldu da demokrazia, eta hurrengo egunean estatu guztia demokrata da. Eta oraindik ere, 40 urte pasatu direnean ere, diktaduraren izpi txikiena ere salatu eta kritikatu ez duen edozein buruzagi gai da demokrazia leziorik borobilenak emateko. Azkenean, Francok lortu zuen ia praktikoki jende guztia Franco txiki bilakatzea, Stalinen kasuan bezala, eta beste hainbat diktaduratan bezala, eta hori ez da inondik inora desmuntatzen diktadorea hilda. Franco txiki horiek guztiak hor daude.

ETAren indarkeriara ere badaramazu gogoeta liburuan. Norbait hiltzen zutenean batzuek «zerbait egingo zuen» pentsatzen zuten bezala, narratzaileak ere pentsatzen du bere amak zerbait egingo zuela aitak hari ezinikusia izateko. Aipatzen duzun osmosi prozesu horrek utzi du literaturan ondoriorik?

Ez dut uste. Literaturaren egitekoa ez al da eremu lauso horietan zer gertatzen den aztertzea? Ezin da benetako literaturarik egin norberaren posizioei buruzko batere autokritikarik gabe. Horrek onen eta gaiztoen arteko karikaturara darama literatura.

Aipatu dizut hori ere, gogora etorri zaizkidalako Fernando Aranburuk euskal idazleei buruz esandakoak.

Kasu horretan, gauza garbi dago. Zuk eraikitzen duzunean nobela bat non zuk defendatu nahi duzun munduak ez daukan inolako arrakalarik, eta zuk kritikatu nahi duzun munduan den-dena gaizto, beltz eta anker dibujatzen baduzu, orduan hor badago faltsia bat: arropa literarioz jantzitako diskurtso politiko eta moral guztiz lerratu bat, literaturarekin zerikusirik ez duena, eta bere deklarazioetan ere horrelako gauzak esan izan ditu. Niri ez zait interesatzen hori: ez dut kontsideratzen literatura. Literatura egiterakoan idazle batek bere burua eta berak sinesten duena kritikaren galbahean jartzen ez badu, bere burua lehendabizi, nik literatura klase horretan ez dut sinesten. Nik exijitu egiten diot literaturari espiritu kritiko bat. Nik gehien maite ditudan liburuak dira oharkabean ere nire baitan zerbait uzten didatenak. Zerbait oso xumea, igual ni neu ere ez naiz konturatzen, baina sentitzen dut zerbait aldatu egin dela nigan eta nire pertzepzioan. Arreta jarri dit gauzaren batean edo begiratzeko modu batean ordura arte erreparatu ez niona. Hori da niri interesatzen zaidan liburu mota.

Orduan, barne zauri horietan zabiltza zu zeu ere idazterakoan?

Saiatzen naiz neure barruan ibiltzen haztaka. Angulak [irribarrez] .

Angulak?

Angulak, jaki preziatu horiek, olatuak eta korronteak ekartzen ditu, eguraldi txarrekin-eta. Orduan eta eguraldi txarragoa izan eta olatu gehiago izan, aukera gehiago daukazu angula arrantza ona izateko. Hori esaten dizut nire lagun bat anguletan ibiltzen delako. Zurrunbiloan, eta hantxe.

Horma-n, esaterako, nahasian doaz narratzailearen nobela frustratu baten arrastoak, haren koadernoetako oharrak, literaturari buruzko gogoetak, benetako idazleen aipuak...

Trama aipatu dugu lehen, eta idazterakoan porrot egitea ere bada trama, idazterakoan ea bi material desberdinek nola funtzionatzen duten ikustea... Zentzu zabal batean hartuta, hori ere bada trama bat: idazkuntzaren abentura bera. Nobela batek beti dauka atzean beste nobela bat, idazkuntzarena. Hori ez da kontatzen normalean, edo ez zaio hainbeste erreparatzen normalean, baina nobela bakoitzak nobela bat dauka. Eta irakurle batentzat ere, gauza bera. Liburuan eragiten dituen barne aldaketa horien arabera.

Ofizioaren eta bokazioaren arteko talka bat ere badago nobelan. Debozioz da itzultzailea protagonista, eta haren bikotekidea, ofizioz erizain. Gai horren ingurukoak dira haien arteko elkarrizketa batzuk.

Protagonistak debozio bihurtzen duena da, hain zuzen ere, idazkuntzan ofiziotik gehien duen langintza: itzulpengintza. Hor enpleatu nahi ditu bere baliabide pertsonal guztiak, eta horregatik eta hor jartzen duelako bere indar guztia lortzen du lortzen duena. Eta, alderantziz, literatura badirudi ofizio baino gehiago bokazio dela, pribilegio bat, eta deituen gauza bat, auskalo nork deitutakoen lanbide bat. Eta lanbide horretan ere, bokazioaz aparteko ofizio bat ere ez da izaten batere txarra. Nik, zoritxarrez, oso gutxi itzuli dut. Urrezko astoa itzuli nuen latinetik Juan Kruz Igerabiderekin batera, eta gero Eugenio Montale, eta Montale itzultzerakoan sentitu nuen gehiago ez itzuli izanaren pena. Itzulpen hartatik asko ikasi nuen. Maniobra asko egin behar ziren.

Nobelako protagonistak une batean dio arte povera egitea dela euskaraz idaztea. Zuk ere sinatuko zenuke hori?

Bai. Arte povera-ren filosofia oso filosofia ona iruditzen zait gurea bezalako egoeretarako.

Eta zein filosofia da hori?

Daukagun hizkuntza daukagu. Horiek dira dauzkagun baliabideak. Aurten 50 urte egingo ditu euskara batuak, eta mirari bat da, eta ez sinestekoa gainera, zer lortu dugun. Baina ez bakarrik orain dela 50 urtetik hona; aldeak ikusten dira azken 25 urteetan ere. Datorren urtean izango dira Otto Pette argitaratu zenetik 25 urte, eta edizio bat prestatzen gabiltza. Handik hona ere zenbat aldatu den hizkuntza! Tradizio luzeko hizkuntza batekin ez da hori gertatzen; oso zaila da ezberdintasunak topatzea orain dela 50 urteko eta gaur egungo liburu baten artean: Camilo Jose Celarengandik Julio Llamazaresek erabiliko duenera, esaterako; estiloak estilo, baina iguala da. Horregatik gustatzen zait asko errepikatzea Giorgos Seferis poeta greziarraren esaldi bat.

Ze esaldi?

Bera diplomatikoen seme zen, eta ingelesez idazten zuen txikitan, eta gero greziera hartzen du bere hizkuntzatzat, eta aipatzen du hizkuntza txikietako idazleok badugula abantaila bat ingelesaren moduko hizkuntza «errekete-elaboratuen» aurrean, eta abantaila hori da, hain zuzen ere, haiek eginda daukatena guk oraindik egin egin behar dugula. Eta zer esan nahi du egin behar horrek? Ez bakarrik nobela bat sortzen ari zarela, baizik eta sortzen ari zarela hizkera literario bat ere. Ni horren kontziente naiz, baina gaztelaniazko idazle bat zenbateraino da kontziente hizkuntza ere sortzen ari denik? Ez, automatikoki etortzen zaizkio erreferentziak berari.

80ko hamarkadan literaturak zuen zentraltasuna edo orain daukana ere aldatu da. Ez da gauza bera Anjel Lertxundiren liburu baten argitalpena orduan, edo Anjel Lertxundiren liburu bat egungo eskaintza zabalean.

Begi nartzisistenekin ere begiratuta, pagotxa da hori. Inoiz amestuko ez genuen egoera bat da hori. Nik kezka bat banuen orain dela hamar urte, eta zen euskara batuaren eraginez, baina batez ere eskoletan irakasten zen euskara batuaren eraginez, idazkuntzan nabarmentzen nuela tonu beti berdintsu bat, baina irakurtzen ditut orain hainbat lan, eta ikusten dut ez dela halakorik gertatu. Oraintsuko nobedadeak aipatzeagatik, Katixa Agirre bereizten duzu Uxue Alberdirengandik, eta hura ere bai Eider Rodriguezengandik eta berdin Kattalin Minerrengandik; lau mundu desberdin dira.

Ez zenuen hainbeste fede eskolan, beraz.

Ez, ez. [Barrez] Fedea dut idazle horiengan.


Haur eskolako logotipo lehiaketa

Arbizu eta Lakuntzako Kattuka haur eskolak ateak irekiko ditu irailean. Aurretik logotipo lehiaketa antolatu dute. Lanen tamaina librea da. Irabazleak 150 euroko saria jasoko du.Proposamenak Lakuntzako udaletxeko bulegora eraman behar dira. Aurkezteko epea agorrilaren 31n, asteazkenean, 14:00etan itxiko da.


Errauste planta irudikatuz

Aiztondo bailarako Ernai gazte antolakundea, atez atekoaren alde eta errauste plantaren aurka azaldu zen, pasa den ostiralean Villabonako Berdura plazan egindako agerraldian: «Gazteok ez dugu inongo errauste plantarik nahi», nabarmendu zuten. Hau al da nahi duzuen etorkizuna? zioen pankarta baten aurrean, errauste planta bat irudikatu zuten gazteek.


Aralar Txirrindularitza Taldeak 2019 denboraldiko aurkezpena eginen du

Igandean, goizeko 11:00etan Sakana Group kooperatiban talde argazkiak eginen dituzte eta 12:00etan denboraldiko aurkezpena Lakuntzako zinean eginen dute

Aralar Txirrindularitza Taldeak 2019 denboraldiko aurkezpena igandean eginen du, jaioterrian, Lakuntzan. Aurtengo nobedade nagusia taldearen izena izango da. Izan ere, orain arte Intersport Irabiak babesten zuen talde sakandarra, baina hemendik aurrera Lakuntzako Sakana Group kooperatiba izango da taldearen babesle berria eta izen horrekin lehiatuko dira Aralar klubeko txirrindulariak. Babesle berria izatearekin batera, maillot berriak estreinatuko ditu Aralar klubak eta guztiaren aurkezpena igandean eginen dute.

Lehenik eta behin babeslearen egoitzan, Sakana Groupen egingo dituzte talde argazkiak, igandean, goizeko 11:00etan, eta ondoren Lakuntzako zinean bilduko dira guztiak, bertan denboraldiaren aurkezpena egiteko. Aipatzekoa da juniorrek aurreko igandean estreinatu zutela denboraldia, Villatuertan, eta Aralarko Aitor Alberdik irabazi zuela lasterketa.


Hasiera bikaina, garaipen eta bonusarekin

Ondo hastea zuen erronka Hernanik, eta etxeko partiduak irabaztea. Oraingoz biak lortu dituzte, atzo Gernikari 42(b)-20 irabazita.

Markagailuak adierazten duena baino partidu estuagoa izan zen. Partidua hastearekin batera, Gernika aurretik jarri zen entsaio eta transformazio bati eskerrak. Berehala erantzun zuten, ordea, trikoloreek eta aurretik jarri ziren Otxotorena eta Lucasen entsaioak tarteko. Eta berriz aurrea hartu, Gernikak. Lehenengo zatia halaxe joan zen eta atsedenaldira 18-17 iritsi ziren.

Bigarren zatia hasi eta segituan, bizkaitarrak aurretik jarri ziren berriz, 18-20, baina handik aurrera hernaniarrak izan ziren nagusi, nahiz eta azken momentura arte sufritu. Azken hamar minutuetan egindako bi entsaioekin lortu zuten errenta. Denera, bost entsaio egin zituen Hernanik eta bonusa ere lortu zuen.

Aitor Lucasek bi entsaio

Aitor Lucasek eta Anartz Elosegik atzo debutatu zuten eta beraien lana azpimarratzekoa izan zela azaldu dute taldetik. Lucasek partidu osoa jokatu zuen eta bi entsaio egin zituen. Elosegi berriz, Pello Perez ordezkatuz atera zen lehenengo zatiaren bukaeran. Oso postu zailean, apertura bezala jokatu zuela eta oso ondo aritu zela gaineratu dute: «Oso jende gaztearekin hasi gara eta ondo erantzun dute». Igor Genua ere fin ibili zen hankarekin.


Irango Gobernuak gaztelerazko telebista sortu du eta gaur hasi da emititzen: HispanTV


Zeberio II eta Ion, Urtasun eta San Miguelen aurka neurtuko dira, gaur

Erremonte jaialdia izango da gaur, 16:00etatik aurrera, Galarretan. Lau partidu jokatuko dira: Juanmartiñena-Agirrezabala/Urrutia II-Urko; Zeberio II-Ion/Urtasun-San Miguel; Uterga-Barrenetxea IV/Endika-Aizpurua II; eta Oñatz-Saldias/Zulaika-Zubizarreta.


Alazne Apalantza: “Gernu ihesa ez da soilik erditu diren emakumeen arazoa”

Alazne Apalantzak kontsulta itxi eta desinfektatu behar izan du koronabirusagatik (Errezil, Gipuzkoa, 1985), eta, anabasaren erdian, ia ahantzi egin zaio gernu inkontinentziaren eguna igaro dela: martxoaren 14an izan zen, justu Hego Euskal Herrian konfinamendua ezarri zutenean. Fisioterapeuta da Apalantza, eta Tolosako Emeki osasun eta zaintza gunean egiten du lan, psikologo, hezitzaile, emagin, pediatra eta nutrizionistekin batera. Emakumeen osasunean espezializatuak daude: “Etapa ezberdinetan laguntza fisiko eta emozionala ematen diegu”.

Ikerketa batek kaleratu berri du emakumeen %80k aitortu dutela gernu ihesa dutela edo izan dutela inoiz. Zergatik gertatzen da?

Hainbat motatako inkontinentziak daude, eta kausa ezberdinak dituzte. Gehien ikertu dena esfortzuan metatzen den gernu ihesa da: izan daiteke kirola, inpaktuak, saltoak, korrika, pisuarekin saltoak egitea… Baina baita eztul eta doministiku egiten dugunean ere, edo barre asko egitean. Zoru pelbikoaren funtzio garrantzitsu bat da organoak bere lekuan mantentzea funtzio egoki bat izan dezaten. Inkontinentzia funtzionaltasun gabezia bat da: zoruak ja ez ditu organoak eusten esfortzuetan, eta esfinterraren funtzioari kalte egiten dio.

Zoru pelbikoaren arazoa da soilik?

Ez. Lauko dantza baten modukoa da: sabaia diafragma litzateke; sabelaldeko muskulatura, aurrealdean; bizkarrezurra eta lunbarrak, atzealdea; eta zoru pelbikoa behean edukiko genuke. Kasu askotan, zoru pelbikoaz harago, sabeleko inkonpetentzia bat ere gertatzen da. Zeren zoru pelbikoaren funtzio oso garrantzitsu bat sabelaldetik datozen presioak kudeatzea baita. Ikusi behar da norbanakoan funtzio horiek mantentzen diren.

Gizonek ere badute zoru pelbikoa. Zergatik aipatzen da emakumeen kasuan batez ere?

Emakumeen zoru pelbikoak, gure ugalketa aparatuarengatik, hiato gune bat dauka: alegia, aurrealdea ez dago hain tapizatua. Gizonezkoen kasuan, zakil-barrabilak kanporantz izateak egiten du pubisetik kokzixera azpialde hori guztia tapizatuago egotea.

Jarraitu elkarrizketa irakurtzen, Berria.eus-en.


Gurasoekin indarrez komunikatzen denean

Gero eta ohikoagoa da gurasoek laguntza eskatzea seme-alabek indarkeria erabiltzen dutelako beren kontra; gurasoek jarritako salaketak ere ugaritu egin dira. Nerabeek helburu bat lortzeko asmoz darabiltzate usu bortxazko jarrerak. Adituek diote lehen sintoma komunikazio arazoak izaten direla.


Isiltasuna memoriaren etsai

Lanari esker ezagutzeko suertea izan nuen eta memorian iltzatua gelditzen den esaldi horietako bat aditu nion: «memoriaren etsaia ez da denbora, isiltasuna baizik«. Urte zaharrarekin batera hil zen Paco Perez Lusarreta, Gernika bataloiko azken gudaria. Beran iaz egindako omenaldiak eraman zituen berekin, baina gugan ez da inoiz isilduko.


Etikaz: elkarbizitzaz eta indarkeriaz

Antonio Casado, Andoni Olariaga eta Agnes Cugnok etikaren eztabaidagaiei heldu diete


CBA handitu eta modernizatzeko bigarren faseari ekin diote

Carlos Blanco Aguinaga (CBA) Kultur Zentroa handitzeko prozesua abian dela jakinarazi berri du Irungo Udalak. Kultur instalazioaren bigarren faseko erabilerak zehaztuko dituen proiektua idazteko lanak esleitzea onartu berri du Tokiko Gobernu Batzarrak.

«Hirirako ekipamenduaren barruan egitekoak garen obra nagusietako bat da, eta funtsezko une batean gaude dagoeneko: proiektua idazteko unean. Hiri erdi-erdian horrelako eremu handia egokituta, San Juan plazaren berrurbanizazioa akabatzen segituko dugu; kasu honetan, kulturarako eta gazteentzako erabilerak sortuta», esan du Cristina Laborda ordezkariak.

Ordezkariak gogoratu duenez, 2019ko urrian kreditu aldaketa bat onartu zenean, Elkarrekin Podemos taldeak CBAren bigarren fasea aurrera eramateko aurkeztutako zuzenketa bat onartu zuten. Zuzenketa honetan 2019tik 2022ra bitarte 2.520.000 euroko gastua egitea aurreikusi zuten, eta 2020ko aurrekontuaren barruan 500.000 euro jartzea.

Bigarren fasearen asmo nagusia liburutegi eta kultur zentroko kultur instalazioa «handitzea eta sendotzea» izango da. Proiektua San Juan plazako lurpeko lehen solairuan gauzatuko dute. Finean, «ekipamendu moderno, erabilerrazak eta erabilera askotariko aretoak» aurreikusi dituzte bertan.

Arte eszenikoetarako areto bat

Ordezkariak gaineratu duenez, arte eszenikoetarako areto bat sortzeko aukera ere aztertzen ari da udala, formatu ertaineko kontzertuen eta bestelako ikuskizunen antolaketarako hain zuzen ere. Bertan, sorkuntza, berrikuntza eta arte garaikideari eskainitako espazioak aurreikusi dituzte.

Proiektua idazteko lanak Arcaya Arquitectos eta Erro Amaro Tecnicos de Arquitectura e Ingeniera SLP enpresek osatutako aldi baterako enpresa elkarteari esleitu zaizkio. 160.654,99 euroko inbertsioa egingo dute.


Aske zara aukeratzeko... ala ez?

Ikuslea istorioaren partaide bilakatu du 'Black Mirror' telesailak, emanaldi interaktibo berrian


Sabino Aranaren eta Nikolasa Atxikallenderen harremanari buruzko bisita gidatuak egingo dituzte

Zain Dezagun Urdaibaik antolatuta, Sabin eta Nikoleren maitasunaren lekuak bisitaldiak egingo dituzte: barikuan [ekainak 12], 18:00etan, euskaraz, eta zapatuan [ekainak 13], 10:30ean, gaztelaniaz. Gehienez 20 pertsonako taldeak egingo dituzte, eta Urdaibai dendan, 646 77 60 01 telefonora deituta edo zainurdaibai@hotmail.com helbide elektronikora idatzita izena eman behar da (5 euro).

Edorta Jimenez idazleak gidatuko ditu saioak. Sabino Aranaren emazte izan zen Nikolasa Atxikallende Iturriren biografia idatzi berri du: “Sukarrietako Nikolasa Atxikallende 1951 hil zen, eta guztiz ezezaguna da. Gezur zikinak eta lotsagarriak esan eta argitaratu dira berari buruz. Irudi faltsua egin da. Dokumentazio historikoa topatu dut, orain arte inork erabili ez duena. Eta hori aurkeztuko dut”.

Aranaren bizitzako azken bost urteetan Atxikallendegaz eduki zuen harremana kontatuko du, eta harreman horretan “esanguratsuak” izan ziren lekuetan egingo dituzte geldialdiak. Abiñan dagoen Urdaibai dendan hasiko dira, eta Sukarrietako kanposantuan (han dago lurperatuta Arana) amaitu. Besteren artean, San Antonio ermitatik (bertan ezkondu ziren), Txatxarramenditik eta ezkondu eta Arana hil arte bizi ziren lekutik pasatuko dira: “Bien alderdi humanoa azalduko dut. Sabinok Nikoleri idatzitako 81 gutun argitaratuta daude, eta argitaratu gabeko beste gutun batzuk ere erabili ditut, Joseba Agirreazkuenaga historialariari esker. Berak egin du lanik inportanteena eta nik borobildu eta libururako prestatu dut. Atalez atal blog batean argitaratu dut, eta argitaletxeetara bidali dut. Gehiena gutunotan oinarrituta idatzi dut; orain arte inor ez ditu aztertu”.

Euskal Herriko historiarako emakume honen garrantzia azpimarratu du idazle mundakarrak: “Hari buruzko gezurrak behera botatzea da nire helburua. Kontatuko dudana historikoa da, eta emakume honen istoria feminismoaren historiarako oso inportantea, ereduzkoa”.


Internet eguneroko bizitzan erabiltzeko ekimen berria aurkeztuko diete getxoztarrei hilaren 16an

Interneten erabilera eta eguneroko bizitzan duen erabilgarritasunak herritarrei hurbiltzeko ekimen berria martxan jarriko dute Getxo udalerriko hiru gaztek. Egitasmoaren aurkezpen ofiziala abenduaren 16an, osteguna, izango da, 20:00etan, Algortako Barbarella tabernan. Paola Etxeita, Susana Romero eta Lara Trevilla getxoztarrek Udalaren Gazteria Zerbitzuak antolatutako Wanted 2010 ideia lehiaketan bigarren saria jaso zuen "GetxoKlik" proiektuaren emaitzen berri emango dute egun horretan. Horrela, udalerriak "plataforma parte-hartzailea" izango du, non herritarrek sarean sartzeko erantzun erraz eta zuzenak topatuko dituzten, tokiko iturriek zehaztu dutenez. Informazioaren teknologien erabilerak lagunduko du eguneroko gestioak egiterako orduan, hala nola, sendagilearenganako hitzordua eskatzeko, erosketak egiteko edo bidaiak antolatzeko, administrazio desberdinekin gestioak egiteko edo, besterik gabe, sare sozialen bitartez aspaldiko lagunak edo ezagunak topatzeko. Argazkian, hainbat gazte ordenagailu aurrean / © Getxo.net.

"Proiektu hau internet eta teknologia berriak ezagutzen ez dituzten edo gutxi erabiltzen dituzten pertsonei dago zuzenduta, gure web-atariaren (www.getxoklik.com) bitartez eguneroko gestioak zelan egin jakin dezaten", zehaztu du Lara Trevillak. Aurkezpen egunetik aurrera, getxoztarrak proposamen horretara ohitu ahal izango dira, berori sustatzeko antolatuko diren hainbat ekintzei esker. Horiek agerian utziko dute proiektua GetxoKlik-en eta Internetek eskaintzen dituen tresna eta aukeren ingurura benetan jende asko ekartzeko asmoz. GetxoKlik hazteko eta, hortaz, herritarren ikuspuntutik interesgarriak diren proposamen eta iradokizun guztiak bere edukietara biltzeko bokazio handiarekin jaio da, bai iruzkin zein loturei dagokienez, baita espazio hau aberasten eta Getxo udalerria informazio-teknologien erabileraren abangoardian egoteko lagunduko duten bideo propioei dagokienez ere.


Ligako finalerako sarrerak ezingo dira aurrez erosi

Ordizia Rugby Elkarteak jakinarazi duenez, datorren larunbatean VRAC Quesos Entrepinares eta Ampo Ordiziak Valladolideko Pepe Rojo zelaian (18:00) jokatuko duten ligako finalerako sarrerak ezingo dira aurrez erosi. Estadioko lehiatilan bertan erosi beharko dira, 10 euroan. Hamalau urtetik beherako neska-mutikoek ez dute ordaindu beharrik izango. Finalerako autobusak, berriz, Ordiziako Florida Tours bidaia agentzia ari da kudeatzen.


Udaletxean bandera espainiarra jarri izana kritikatu du Bergarako EAJ-PNV alderdiak

"Bilduk espainiar bandera ezarri du Bergarako udaletxean helegiterik aurkeztu gabe eta inposatutakoari men eginez", dio Bergarako EAJ-PNV alderdiak prentsa ohar bidez. Horren harira galdetzen du,"non dago orain ezker abertzalearen desobedientzia zibila?". "Gurea ikurrina dela agerian utziko duen plaka jartzeko" mozio bat aurkeztu zuela gaineratu dute, eta Bilduk hitzartutakoa bete ez eta "beste mozio bat sartu dugu aipatu plaka lehenbailehen jartzeko". Prentsa ohar osoa albistearen barruan.

"Espainiar estatuak Bergarako Udala espainiar bandera jartzera behartu du eta Bildu-Aralarrek inposaketa hau onartu dute naturaltasun osoz inolako protestarik egin gabe. Ez da kexarik egon, ez ezker abertzale, ez eta udal gobernuaren aldetik ere. Honen aurrean, Bergarako EAJ-PNVk honako adierazpena egin nahi du.

Erabat arbuiatzen dugu gure erabakitze eskubidearen aurka eta gure udaletxea osatzen duten alderdi politikoen aurka doan inposaketa hau.

Bergarako herriari gogorarazi nahi diogu EAJ-PNVren bandera bakarra ikurrina izan dela eta hala izaten jarraituko duela. Sabino Aranak, 1894an gure Alderdia fundatu ondoren sortu zuen ikurrina, eta 1936an, lehenengo Eusko Jaurlaritzak bere ikurrin ofizialtzat hartu zuen berbera.

Gerra zibilean gudari askok eman zuten bizia ikurrinaren eta Euskal Herriaren alde eta tartean bergarar asko zeuden. Familia ugarik jasan zituen mehatxuak, bortxaketak, gabeziak, nekeak eta espetxea ikurrina eta askatasuna defendatzeagatik eta espainiar bandera arbuiatzeagatik. Zenbaitek perspektiba historikoa galdu egiten duenez, Bergarako EAJ-PNVk, belaunaldietan gure ikurrinaren inguruan gertatutakoak gogora arazi nahi ditu, gogoan baititugu oso urrun ez dauden urte haiek, non ezker abertzaleak "PNV español" esaten zigun epaitegietatik zetozen erabakiak onartzeagatik, orain beraiek egingo duten bezalaxe. Non dago orain ezker abertzalearen desobedientzia zibila? Orain ezker abertzalea gure udalaren gobernuan dagoelako ez al da tokatzen? Diputazioan ere Bilduk, bertan bandera espainiarraren inposaketa gogoratzen zuen plaka kendu du eta gure aurka urteetan aritu diren "ekintzaile" guztiak isilik? Orain ez da tokatzen. Baina espainiar bandera Bergarako udalean jartzeagatik historia egingo duena Bilduren gobernua izango da. Bilduk Madrilgo mandatua beteko du. Zer gertatuko litzateke gu gobernuan bagina eta Bergarako udaletxean espainiar bandera ezarriko bagenu? Ezker abertzaleak isilik geratuko lirateke? Orain bezala men egingo lukete? EAJ-PNVK ez du inoiz ikurrinik kendu Bergarako udaletxetik, ez eta guardia zibilak agiandua bete araztea etorri zirenean ere. Eta ez genuen ere espainiar bandera jarri.

Duela hilabete batzuk, Bergarako udalak epaia jaso zuen eta Bildu-Aralar gobernuak espainiar bandera jarri zuen udaletxean beste hainbat europar banderez inguratuta, jasotako epaiari helegiterik aurkeztu gabe. EAJ-PNVk mozio bat aurkeztu zuen, inposaketa honen aurrean, udaletxea osatzen dugun ordezkari politikoen gehiengoak bandera espainiarra arbuiatzen duela eta gurea ikurriña dela agerian utziko duen plaka jartzeko. Bilduk ez du hitzartutako bete. Hori dela eta, EAJ-PNVk beste mozio bat sartu du aipatu plaka lehenbailehen jartzeko.

Geurea ikurriña da.

Gora Euskadi Askatuta".


Plentziako hondartzak kalitatearen eta ingurumenaren ziurtagiriak bermatzen dituen bandera jasoko du

Plentziako hondartzak lortu dituen Kalitatearen UNE EN ISO 9001/2000 eta Ingurumenaren UNE EN ISO 14001/2004 ziurtagiriak bermatzen dituen bandera jasoko du datorren asteartean, abuztuak 19, bertoko udaletxean 11:00etan hasiko den ekitaldi batean, udal iturriek gaur iragarri dutenez. Plentziako Udala Bizkaiko hondartzak kudeatzeko Integrazio Sistemaren barruan dago. "Kalitatezko zerbitzuak eskaintzeaz gain, gune hauetako ingurumenaren babesa ere bermatzen du sistema honek. Kasu honetan, hondartzaren erabilera eta bere ingurumenerako babesa bat egiten dute, eta lan horri guztiari esker lortu du Plentziako hondartzak aipatutako bandera", azaldu dutenez. Plentziako udaletxeko areto nagusian ospatuko den ekitaldira erakunde ezberdinetako hainbat ordezkari bilduko direla jakinarazi dute. Argazkian, Plentziako hondartza / nushh


Kamioi batek istripua izan du Iztuetan

Goizean goiz kamioi batek Iztueta zubibidearen inguruko lanetan istripua izan du, galibo baten aurka jo du eta. Ez da zauriturik izan baina galiboa apurtu egin du, eta kamioia trabatuta geratu da. Dbusen 9 eta 41 lineak eten egin behar izan dituzte, eta mikrobus bat jarri dute. Jada ohiko zerbitzuak berrezarri dituzte.

Iztueta kaleko pasabidea behin betiko itxi dute, eta aldaketa ugari izan dira inguruan.


Danimarkan egingo diren gazte topaketan parte hartzeko aukera eskainiko du udalak

Gazte Topaketak egingo dituzte Danimarkan. (Argazkia: Donostiako Udala)

Demokrazia eta eskubideen inguruan hitz egiteko Danimarkan egingo diren gazte topaketan parte hartzeko aukera eskainiko du Donostiako Udaleko gazteria sailak. European Youth Consensus 2017 Topaketan parte hartzeko gonbidapena jaso zuten, eta topaketak Danimarkako Aarhus hirian egingo dira, hain zuzen ere, aurtengo Europako Kultur Hiriburuan.

Topaketaren helburua, Europa guztiko 14-17 urte bitarteko gazteak elkartzea, eskubideak eta demokraziaren inguruan aritzeko. “Gazteen ahotsa indartu nahi da, eta horretarako Europako kultura eta politikaren inguruan eztabaidatzeko bidea eskainiko duen plataforma bat sortzea da asmoa”, azaldu dute.

Uste dute gazteak herritar aktibo eta sortzaile diren heinean, kultur ikuspegi “anitza eta eztabaida demokratikoetan ahots indartsua” izan dezaketela.

Helburuekin bat egiten dutela argudiatuta topaketekin bat egin du udaleko gazteria sailak; eta Donostiako 14-17 urte bitarteko 8 gazte joango dira Aarhus hirira 2017ko irailean.

Hainbat datu

Topaketa 2017ko irailaren 10etik 15era egingo da, eta bertan honako gaiak landuko dira: Artea eta diseinua, Musika, dantza eta antzerkia, Ekologia eta jasangarritasuna eta Ikus entzunezkoak.

8 plazetatik 2 Udal Gaztelekuetako erabiltzaileentzako erreserbatuko dira. Gainontzeko 6 plazak deialdi irekiaren bidez beteko dira.

Deialdi irekiaren bidez onartutako lagun kopurua eskainitako plazarena baino handiagoa bada, zozketa publiko bitartez egingo da hautaketa. Hautatuak suertatu ez direnekin itxaron zerrenda bat osatuko da.

Gaztelekuetarako erreserbatutako bi plazak beteko ez balira, deialdi irekiko itxaron zerrendatik hartuko dira.

Izen ematea bi modutara egin daiteke: Internet bidez edo Donostiako Udaleko Gazteria Bulegoan (Mari kalea, 1-2, Goikoa Jauregian). Izena emateko epea, berriz, urtarrilaren 26tik otsailaren 6ra egongo da zabalik. Zozketa otsailaren 7an egingo dute.


Kataluniari elkartasuna adierazteko, hamaika elkarretaratze izan dira

Espainiako Estatuaren esku hartzearen aurkako dozenaka mobilizazio izan dira arratsaldean, "Kataluniarekin bat, demokraziarekin bat" leloarekin. Generalitatearen aurkako erasoa salatzeko, elkarretaratzeak izan dira, besteak beste, Amurrio, Artziniega, Oion, Murgia eta Gasteizen.


330 neska-mutikok parte hartuko dute 'Oñati milakolore' udalekuetan uztailean

Uztailaren 1etik 30era askotariko ekintzak egingo dituzte; Zuazola Institutuaren gimnasioan utzi eta jaso beharko dira neska-mutikoak. Guztira, 4 eta 10 urte arteko 330 neska-mutikok jardungo dute 33 begiraleren, laguntzaile baten eta koordinatzaile biren zaintzapean.

Koloreak nagusi

Ume bakoitzak talde, begirale eta kolore bat izango du. Horixe da hain zuzen ere, aurtengo berrikuntzetako bat. Adin tarte bakoitzak kolore bat izango du: 3-4 urtekoak horia; 4-5 urtekoak berdea; 5-6 urtekoak laranja; 6-7 urtekoak urdina; 7-8 urtekoak gorria; eta 8-9-10 urtekoak beltza. Talde bakoitzak kolore bereko banda, bisera eta bandera erabiliko ditu hil osoan.

Udalekuek izango duten beste berrikuntzetako bat Oñati milakolore delako abestia da. Umeekin batera protagonista izango da. Egubakoitzean aurkeztuko dute kantua plazako pilotalekuan. Gainera, Milakolore lorategia sortuko dute ume guztiek unibertsitate aurrean.


Lehenengo ekimen literarioa, (ia) biribila

Ainara Lasa izan zen poemak errezitatu zituenetako bat.

Oiartzungo Irakurketa Taldeak eta Oiartzun Azmarrin-ek antolatutako lehen ekimen literarioa egin zuen atzo. Hipatiaren lorategian egitekoak ziren, baina eguraldiak Manuel Lekuona bibliotekara lekualdatzea behartu zuen.

Hori izan zen ekitaldia biribila ez izateko arrazoi bakarra. Hortik aurrera, saio intimo eta polita izan zen. Martxel Mariskal Balerdi hondarribiarraren Azken zakatzak liburua izan zuen ardatz Goiatz Labandibarrek gidatutako saioak. Ainara Lasak, Oier Guillanek eta Alaia Martinek zein Ekain Telletxea eta Malen Etxebeste haurrek Mariskalen poemak errezitatu zituzten. Liburuaren egileak berak ere hartu zuen bere lana errezitatzeko tartea, eta Labandibarren zein publikoaren galderei erantzun zien.

Sorpresa hunkigarri bat ere prestatuta zuten. Mariskal Haurtzaro Ikastolan aritu zen lanean, eta bere lankide ohi batzuek —Elias Arizmendi, Maite Gomez, Kristina Boan eta Inazio Retegik— ekitaldian protagonismoa izan zuten. Alde literarioaz gain, Aiur Retegik gitarrarekin eta Edurne Saizarrek pianoarekin saioa musikaz jantzi zuten. Idoia Beratarbidek, berriz, koadro bat margotu zuen ekitaldiak irauten zuen bitartean.

Sentsazio onarekin geratu ziren antolatzaileak, parte hartzaileak zein ikus-entzuleak ere. Ziur bigarren atala idazten ariko direla.


AEBetako fiskal nagusia kargutik kendu du Trumpek

Sally Yatesek iragarri zuen Justizia Departamentuak ez zuela musulmanen kontrako dekretua defendatuko, konstituzioaren kontrakoa delako. Barack Obamak izendatu zuen kargurako, eta behin-behinean zegoen.

Zazpi herrialde musulmanetako herritarrak AEBetan sartzeko debekuak hautsak harrotzen jarraitzen du, zer esanik ez AEBetako justizia eta politikan. Sally Yates izan da Donald Trumpen azken biktima. Demokratak gogor ari dira Trumpen azken erabakiaren kontra, eta nor bere boteregunea baliatzen ari da errepublikanoei kontra egiteko, baina Yatesen behin-behinekotasuna eten egin du errotik Trumpek. Yatesek Justizia Departamentuko burua izaten jarraitu behar zuen, Jeff Sessions fiskal berriak Senatuaren onespena jaso bitartean, baina kendu egin du, eta Dana Boente fiskalak ordezkatu du.

Yatesek bere kargupean daudenei agindu zien ez zezatela dekretuaren defentsa prestatu, arduradun zen aldetik departamentuaren ekintzak zaintzea baitzegokion, eta, haren ustez, “agindu batek bateragarria izan behar du bidezkoa eta justizia defendatzearekin, eta ez nago ziur agindu exekutiboa legezkoa denik”.

Idatzi hori atera eta denbora gutxi behar izan du Etxe Zuriak kargutik kendu duela iragartzeko. “Justizia Departamentuari traizio egitea” leporatu diote, “AEBetako herritarrak babesteko sortu den legezko agindua ez betetzeagatik”. Sean Spicer Etxe Zuriko bozeramailearen ustez, “departamentuko funtzionarioek gobernuaren programa barneratu behar dute, eta, bestela, alde egin”.

Orain, ikusteko dago Jeff Sessions noiz izendatuko duten kargurako. Sessions oso ezaguna da bere iragan arrazistagatik, eta demokratak saiatzen ari dira hainbat errepublikano bere aldera jar daitezen, Senatuan gehiengorik izan ez dezan. Badira Trumpen agindu berria kritikatu duten errepublikanoak: besteak beste, John McCain eta Lindsay Graham. Atzo kontra hitz egitera atera zen azkena Dick Cheney izan zen, George Bushen presidenteordea, zeinak Irakeko inbasioa bultzatu zuen. Beste kontu bat izango da, ordea, zenbat senatari errepublikanok egingo duten Jeff Sessionen kontra.


NBAko talde batek datorren urtean BECen Gescrap Bizkaiaren kontra jokatuko du


Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Bordeleko miaketak "emaitzik gabekoak" izan direla dio Frantziako Poliziak

Laurence Le Vert epailearen aginduz, bost lagun atxilotu dituzte DNAT Frantziako Terrorismoaren Aurkako Dibisioak eta Bordeleko Polizia Judizialak Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Bordelen. Halaber, haien etxeak miatu dituzte.

Nolanahi ere, miaketa horiek "emaitzik gabekoak" izan direla onartu dute Frantziako Polizia iturriek, Zutabe ETAren argitalpenaren bi ale baino ez baitituzte topatu.

Frantziako poliziek atxilotutako bost lagun horiek Baionako polizia-etxean segitzen dute.


Polizia etxeen maskulinizazioak emakumeen kalteberatasuna areagotzen du

Emakundek babestutako ikerketa batek polizien atxiloketa prozesuetan emakumeek izandako esperientzia aztertu du. Indarkeria matxistaren kasuetan andreek jasan dezaketen "biktimizazio bikoitzaz" ohartarazi dute ikertzaileek.

EAEko emakumeen atxiloketa polizialaren esperientzia izeneko ikerketaren arabera, polizia etxeak “oso gune maskulizinatuak” dira, eta, ondorioz, emakumeen kalteberatasuna handitzen dute. Izan ere, tratu “neutral eta objektiboa” lehenesten da polizia kulturan eta arlo penalean, eta baldintza soziokulturalei eta generoari lotutako eragin negatiboa ez da kontuan hartzen atxilo dauden emakumeen kasuan. Halaber, ondorioztatu dute genero diferentziak daudela polizia estatistiketan agertzen diren andreen bolumenari dagokionez, haiek egiten dituzten delitu motei eta arau-hauste horien ondorioei dagokienez, atxiloketaren esperientzia pertsonalari dagokionez eta baita polizia erakundeak haiek identifikatzeko duten moduaren eta ebaztearen kasuan ere.

Lohitzune Zuloaga, Estibaliz de Miguel eta Miren Ortubai dira azterketaren egileak, eta gaur aurkeztu dute, Izaskun Landaida Emakundeko zuzendariarekin batera. 2011 eta 2016 artean EAEn poliziak atxilotutako emakumeen esperientzia genero ikuspegitik landu dute. Ertzaintzaren eta udaltzainen datuak jasotzearekin batera, 62 andreren adierazpenak ere jaso dituzte ikerlanerako.

Ertzain etxeetan atxilo emandako denborak ez du 24 ordu baino gehiago irauten gehienetan. Emakumeen kasuan, baina, epe hori ahalik eta gehien laburtzen saiatzen dira, ikerketan adierazi dutenez. Erakunde maskulino batean egoteak dakarren “deserosotasuna” da horren erantzulea, eta ez haien “jarrera otzana”, ikertzaileek adierazi dutenez. Izan ere, atxiloketa prozesuan eta poliziekin izandako harremanetan, kontuan hartu beharreko bestelako bizipenak dituzte emakumeek: bizipen subjektiboa —estigmatizazioa eta beldurraren esperientzia handiagoa, eta seme-alaben gaineko kezka handiagoa, esate baterako—, garbitasuna eta higienea, edota gorputzaren bizipena, besteak beste.

Azken urteetan arau-hausteren bat egiteaz akusatu dituzten andreen kopuruak gora egin duen arren, gizonekin alderatuta gutxiengoa dira oraindik: batez beste, %10,9 dira emakumeak, eta %89,1 gizonezkoak. Horrez gain, berretsi dute emakumeek delitu arinagoak egiten dituztela eta gehienetan ez dutela indarkeria erabiltzen. Zifren bilakaera aztertuta, agerian geratzen da, gainera, kasuen erdietan ondarearen aurkako delitua dela arau-hauste mota nagusia. Identifikatutako profilaren arabera, gizarte bazterketa eta marjinazioa jasaten duten emakumeak dira gehienetan.

“Biktimizazio bikoitza”

Emakumeek jasan dezaketen “biktimizazio bikoitzaz” ere ohartarazi dute ikertzaileek. Izan ere, azken urteetan gora egin du familia esparruan gertatutako indarkeriarekin lotutako emakumezkoen inputazio edo atxiloketa kopuruak –%14 dira–, batez ere indarkeria matxista kasuetan gizonezkoek “kontrasalaketak” aurkezten dituztelako. Hori horrela, tratu txarrak jasaten dituzten emakumeak babesteko sortu zen prozedura haien aurka erabiltzen ari dela gogorarazi dute ikertzaileek.

Ildo horretan, “gogoeta sakona” egin behar dela nabarmendu dute, emakumeek pentsa ez dezaten sistema haien kalterako ari dela. Polizia praktikak hobetzeko hainbat neurri ere proposatu dituzte.


Kaleka, ikusi eta parte hartzeko

Adin guztientzako hamasei antzezpen ezberdinek, hiru tailerrek, instalazio interaktiboak eta zinema emanaldiak osatzen dute Lekeitioko Kale Antzerki Jaialdiko egitarau oparoaBasurama kolektiboaren Zaborra puztu proiektuagaz hasiko da aurten, Kaleka, 27. Lekeitioko Nazioarteko Kale Antzerki Jaialdia. Plastikozko eraikuntza bat sortuko dute proiektuan parte hartu nahi duten adin guztietako laguntzaileekin batera. Izan ere, filosofia horregaz dator jaialdia: kale antzerkiagaz lotura sendoa mantenduz, artisten lanekin harremana sortu eta sorkuntza eremu ezberdineko kolekti- boek espazio publikoetan esku-hartze akzioak proposatzen dituzten lanak sustatzea.Kale ikuskizunekin gozatzeagaz gain, artistekin lan egiteko aukera ere edukiko dute, beraz, herritarrek, egitasmo eta tailer ezberdinetan parte hartuta. Basuramaren burbuia erraldoia sortzen laguntzeko, esate baterako, plastikozko poltsak eraman behar dira, aldez aurretik, kultur etxera. Hori izango da gero, uztailaren 6an eta 7an eraikiko den burbuila sortzeko materiala. «Nahi duten guztiek, ume zein nagusi parte hartu dezakete eraikuntzan, baina izena eman behar da aurretik lantaldeak osatzen joateko», azaldu dute antolatzaileek. Kultur etxean bertan edo internet bidez eman daiteke izena Kalekaren web orrian sartuta.Uztailaren 6an eta 7an plastikoak batuz sortuko den burbuila erraldoia, uztailaren 10ean puztuko dute etxeko bi haizegailugaz. «Parte hartzaileak sorkuntza fase guztiak ezagutu ahalko dituzte. Eraikuntza Barandiaran aretoan hasiko da eta plazara aterako dute gero. Burbuila Uribarren parkean puztuko dute».Askotariko aukerakBasurama kolektiboaren esku hartzeagaz gainera, 2016ko egitarauak era askotako aukerak gehitzen ditu. Clown ikuskizunei buruzko haztapenak eskainiko ditu Murmuyok, Maiya Murphy artista, irakasle eta ikertzaileak mendebaldeko antzerkiaren profesionalen praktika eta ondare intelektuala miatuko du, eta embodyment-aren ideia aztertuko du Thomas Prattki Lispa eskolako sortzaile eta zuzendariak bi eguneko tailerrean.Ikuskizunei dagokienez, hamasei aukera dakartza 2016ko jaialdiak: Zurrunka, Bigolis Teatre, Deabru Beltzak eta Hortzmugaren proposamen ibiltariak, Toc de Fustaren instalazio interaktiboa, 13 dias, Ganso and Cia, Lapso Produkzioak, Trocola Circo, Colapse, Circ Bover, Jean Phillipe Kikolas eta Murmuyoren antzezpenak bai eta ere Euskal Zine Bileran azken lau urteetan saritutako lanen aukeraketaren emanaldia, Uribarren parkean.


Txirri, Mirri eta Txiribiton berriak

Txirri Mirri eta Txiribiton juniorrek bi ikuskizun eskainiko dituzte igandean. Lehenengoan esketx dibertigarri bat eskainiko dute familia osoarentzat. Bigarren ikuskizunean aldiz, gonbidatu berezi bat izango da, Pantera Beltza. Beraren aurkako borrokaldian algara ugari egingo dituzte bertara gerturatzen direnek. Informazio gehiago


Artistaren pieza batzuk

Pieza hauek eta gehiago daude ikusteko kultura etxean.


Pasahitza 2017-04-20

Ataria irratiko goizeko magazina. Gaurkoan, Elena Egiguren abokatu eta bitartekaria justizia unibertsalaren inguruan, Laskoraingo ikasleak sormen egonaldiari buruz solasean, Olatz Godoy kale kantoitik, agenda, Jon Ander Galarragarekin ekokulturaren txokoa, Quark zientzia atala.


"Sorginik ez zela izan ulertu nuen, kostata"

Milaka herritar kondenatu zituzten Europan heriotza zigorrera, sorginkeria leporatuta. Horren inguruan ikertu eta idatzi du Zintzo-Garmendiak. «Zoramena izan zen», haren esanetan.


Nafarroa Baik dio "sabotaje politikoa" dagoela PSNren erabakian

Sozialistek larunbatean kargu-hartzean ez dituzte EAE-ANVren botoak onartuko eta Barcina izango da Iruñeko alkatea. Nafarroa Bairen ustez, "nafarrekiko errespetu falta" ere bada PSNren jarrera hori, eta Nafarroako Gobernua osatzeko negoziaketei ez diela eragin behar uste du. EAE-ANVk uste du PSNk "iruzurra" egin diola Nafarroa Bairi.

PSNk Yolanda Barcinari (UPN) Iruñeko Alkatetza hartzen ahalbidetuko dio larunbat honetan, atzo gaueko bileran erabaki zuenez, ez duelako nahi bozketan EAE-ANVren botoekin bat egiterik Uxue Barkos (Nafarroa Bai) alkate jartzean, eta PSNren erabaki horretan PPk izandako jokabidea, Nafarroa Bai koalizioaren ustez, "sabotaje politikoa" da eta "nafarrekiko errespetu falta", gaur Iruñean eman duen prentsaurrekoan adierazi zuenez. Koalizioko alderdi denetako ordezkariak egon dira agerraldian (Aralar, EA, Batzarre eta EAJ), baita Patxi Zabaleta Nafarroako Legebiltzarrerako lehendakarigaia eta Barkos bera ere.

Jose Luis Rodriguez Zapaterok Espainiako Gobernuaren presidenteak eta Mariano Raxoi PPren presidenteak atzo Madrilen egin zuten bilerarekin lotu du PSNren erabakia Nafarroa Baik, "presioak izan dituztelako". Hala ere, "ustekabea ez" dela izan esan dute.

Nahiz eta Iruñeko Udalerako akordiorik ez duten lortuko koalizio abertzaleak eta PSNk, horrek, "Nafarroan aldaketa politikoa lortzeko", Gobernua osatzeko negoziaketei ez diela eragin behar uste du Nafarroa Baik.

PSNk larunbatean Barkosen alde egingo ez duen arren, honek udalbatzarrean hautagaitza aurkeztuko duela iragarri. "Ahal den herririk gehienetan akordioak lortzeko lanean jarraituko dugu, ardura politikoaren jokatuz".

Marine Pueyo Iruñeko EAE-ANVren zerrendaburuak arratsaldean esan duenez, PSNk "iruzurra" egin dio Nafarroa Bairi, eta alderdi honi galdetu dio ea zer egin behar duen orain. Larunbat eguerdirako Iruñeko udaletxe plazarako elkarretaratzea deitu du EAE-ANVk, Aldaketa bai, iruzurra ez lelopean.

Erraztiren ustez, "Zapaterok nahastu egiten ditu indarkeria eta normalizazio politikoa"

Begoña Errazti EAren lehendakariari ez zaio iruditzen Zapatero-Raxoi bilerak zerikusirik izan duenik PSNren atzo gaueko erabakian, "ETAren su-etenaren apurketak baizik". Hala, Erraztiren ustez, "Zapaterok nahastu egiten ditu indarkeria eta normalizazio politikoa". Barkosek Alkatetza lortzea baztertutzat jo du Erraztik, Euskadi Irratiko elkarrizketan esan duenez.


'Hemen Debagoiena' saioa osorik: 2018-02-12

Otailaren 12ko saioan, Aratusteak izan dira programa gai nagusia, baina ez bakarra. Izan ere Gaindegia behategi koordinatzaile Imanol Esnaola ere izan da platoan erakundearen zereginaz eta egoeraz berba egiteko.


Zortzi begi sorbalda batean

Bilbaok esan du lesioa sendatu zaiola eta minik gabe jokatu ahal izango duela bihar, binakako trinket finalean. Larralderekin ariko da, Ospitalen eta Ducassou II.aren aurka

Moderne Baionako trinket dotorean urteko egun handienetako bat biziko dute bihar. Peio Larraldek eta Bixintxo Bilbaok Binakako Txapelketako finala jokatuko dute Mathieu Ospital eta Battitta Ducassouren aurka (11:30). Larralde eta Bilbao dira faborito, baina ez da alde handirik espero parioetan. Bilbaok arazo fisikoak izan ditu eskuineko sorbaldan, eta lehen tantoak nolakoak diren ikusi arte oihu gutxi egongo da apustuzaleen artean.

Bilbao sasoi betean balego, zalantza gutxiago legoke. Atzelariak pilota aukeraketan esan zuenez, baina, dagoeneko ez du minik. «Sorbalda ondo dago; oinazerik gabe jokatuko dut. Hori bai, ez naiz egongo sasoi betean: erritmoa hartzea falta zait». Ziburutarrak jokatu zuen finalerdietan —40-24 irabazi zuten Antton Monce eta Thierry Arizmendiren aurka—, eta lehen tantoetan nabaritu zuen geldirik egoniko denboraren ordaina, baina goraka egin zuen partida luzatu ahala. Azken hamar tantoetan, Larralderen laguntzaz, bere ohiko mailara asko gerturatu zen.

Finalean bere onena eman beharko du, Ospital eta Ducassou sasoi betean baitaude. Lagun minak dira, eta aurten buruz buruko finala jokatu zuten elkarren aurka —Ducassouk 40-28 irabazi zuen—. Haren ondoren binakako txapela irabaziko zutela hitzeman zion Ducassouk Ospitali, eta bide sendoa egin dute txapelketan. Finalerdietan, partida oso gogorra irabazi zuten Waltary-Gixandut iazko txapeldunen aurka (40-36).

Larralde-Bilbao eta Ospital-Ducassou bikote klasikoak dira, makina bat aldiz elkarren aurka jokaturikoak. Ospital-Ducassouk, esaterako, Baionako Mastersa irabazi zuten iazko udan. Azkenekoz lehen faseko ligaxkan jokatu zuten, eta egun hartan Larraldek eta Bilbaok 40-20 irabazi zuten. Ospitalek, baina, eskuko minez, ez zuen jokatu, eta Mattin Olzomendi aritu zen haren ordez. Larraldek eta Bilbaok txapelketako bost partidak irabazi dituzte.

Ospital eta Larralde aurrelari ezberdinak dira. Ospital iaioa da defentsan; Larralde, aldiz, trebea tantoa bukatzen. Gauzak hala, litekeena da finaleko gakoa atzelarien arteko lehian egotea.

Eskarmentuari dagokionez, Ospitalek binakako lehen finala du; Ducassouk, berriz, laugarrena, eta aurreko hirurak galdu zituen (2014, 2015 eta 2016). Larralde eta Bilbao birritan izan dira txapeldun elkarrekin (2015 eta 2017), eta beste final bana jokatu dute bananduta. Larraldek galdu egin zuen, iaz, Iturberekin; Bilbaok, aldiz, irabazi egin zuen, Waltaryrekin (2016).

Buruz buruko finala Hazparnen (Lapurdi) jokatuko ondoren, Frantziako Federazioak Modernera itzuli du binakako finala. Eskuineko harmaila bete egingo da (25 euroko sarrerak), eta ezkerrekoa itxuratuko (10 eurokoak). Pilotak aukeratzeko egunean beirazko paretak zikin xamar zeuden, eta finalerako garbitu izana espero da. Jende askok erabiltzen du Modernea, eta gomazko pilotek arrastoak uzten dituzte. Sarrera ordaintzen duten ikusleek errespetu hori merezi dute. Esku-huskako finalaren aurretik, Frantziako xare finala jokatuko da. Modernera biltzen diren zaleek goiz bete-bete batekin gozatu ahal izango dute pilota.


Urnietako ontzi arinen sailkatze plantara bisita gaur

Hondakinen Prebentzio Astearen baitan, irteera antolatu dute Usurbilgo Udalak eta Usurbil Zero Zabor taldeak. Urnietako ontzi arinen sailkatze plantara hain zuzen. Arratsaldeko 16:00etarako finkatu dute biltzeko hitzordua, udaletxean bertan. Bertara joan nahi duenak ordea, aldez aurretik izena eman behar du, 943 371 951 telefono zenbakira deituta edo ingurumena@usurbil.net helbidera idatzita.

Bihar, Udarregi Ikastolako ikasleek hartuko dute Hondakinen Prebentzio Asteko "lekukoa", kaleetako garbitasunaren inguruko ekimen batekin. Eta etzi, hitzaldia Sutegin, sortzez besteko ordainketaren inguruan. Hona hemen, datozen egunotarako hitzorduak:

Azaroak 21, asteazkena

Udarregi ikastolako haurrekin Gure kaleak garbiago nahi ditugu! ekimena.

Azaroak 22, osteguna

18:00 Hitzaldia Sutegin: Sortzez besteko ordainketa Usurbilen. Hizlariak:

-Joan Pujol Argentonako Udaleko ingurumen teknikaria. Sortzez besteko ordainketaren Argentonako eredua. (gaztelaniaz)

-Ignasi Puig. ENT Environment and Management taldekoa. Usurbilen hondakinen sortzez besteko ordainketa abiarazteko bideragarritasun lanaren egilea. (gaztelaniaz)

Azaroak 23, ostirala

18:00-20:00 Etxetresna elektrikoen konponketa tailerra Potxoenean.

Gailu elektrikoak ireki eta beraien funtzionamendua ezagutuko da, arazoak ezagutu, erabilera egoki bat egin eta osagai nagusiak ordezkatzen ikasteko.

Zailtasuna. Tailerra parte hartzaileen mailara egokituko da.

Iraupena. 2 ordu.

Kopurua. 10 pertsona.

Izen ematea. Udaletxean. Tlf 943371951 edo ingurumena@usurbil.net emailean.

Helburua. Etxeko plantxa, garbigailua, ile-lehorgailua etab...-en ohiko arazoak ezagutzea.

Materiala. Norberak etxeko tresnak ekar ditzake, eta bestela tailerrean konpontzeke dauden gailuak eramango dira.

Azaroak 24, larunbata

JOSTUNGINTZA TAILERRA

10:00-12:00 Jostungintza tailerra Potxoenean. Norberak ekarritako arropen konponketa lanak egiten diren irakatsiko da, hala nola, galtzen tolesturak, botoi eta kremailera aldaketak, zuloen konponketak etab...

Zailtasuna: parte hartzaileek josketako oinarrizko ezagutzak izango dituzte.Tailerra parte hartzaileen mailara egokituko da.

Iraupena: 2 ordu.

Kopurua: 10 pertsona.

Izen ematea. Udaletxean, 943 371 951 edo ingurumena@usurbil.net.

Helburua: etxeko arropa ohikoenen konponketa lanak egiten irakastea.

Materiala: norberak ekarritako jantziak.

BITXIGINTZA TAILERRA

10:00-12:00 Bitxigintza tailerra Potxoenean.

Bitxigintza, apaingarriak eta abar materialak berreskuratuz

Zailtasuna: edozeinek parte har dezake.

Kopurua: 10 petsona

Materiala: Ez da ekarri behar.


Bost akta onartuko dituzte gaur

Tokiko Gobernu Batzordea izango da gaur, 12:00etan Alkatetzan, eta bi akta onartuko dituzte bertan. Ondoren, 12:30etan, Plenoa izango da Pleno Aretoan (2. pisua) eta beste hiru akta onartuko dituzte.


Txilibutxof Aisialdi Taldean izen ematea

Ikasturte berrian ere Txilibutxof Aisialdi Taldean parte hartzeko aukera eskainiko zaie DBH ikasten duten gaztetxoei. Izena emateko aukera gaur izango dute, Seroretxean, 17:00etatik 19:00etara. Urriaren 6ko goizean Txilibutxofek Boluntario Eguna dela eta Gernika pasealekuan jarriko duen postuan ere izena eman ahal izango dute gazteek.


Kataluniako eta Euskal Herriko bideen ezkerreko ikuspegia

Hasier Arraizek (Sortu) eta David Fernandezek (CUP) hitzaldia emanen dute bihar, larunbata, 18:00etan Etxarri Aranazko kultur etxean

Arrazoi ezberdinengatik bai Katalunian bai Euskal Herrian garai bereziak bizi dira, “une historikotzat” definituak izan direnak. Euren herriak egiten ari diren bideaz gogoeta publikoa eginen dute bihar Sortuko buru Hasier Arraizek eta Kataluinako Candidatura d’Unitat Popularreko legebiltzarkide David Fernandezek.

Topaketako antolatzaileek biharkoa hitzaldia-eztabaida izatea nahi dute. Fermin Munarriz kazetariak gidatuko du saioa baina aretora biltzen direnak galderak egiteko aukera izanen dute. Eta antolatzaileek horretara gonbidatu dituzte sakandarrak: hitzaldira joan eta “ditugun gogoeta edo galderak konpartitzeko aprobetxatzea”.


Azkoitian eta Errezilen istripu bana gertatu dira

11:30 inguruan, auto bat irauli da Errezilen, Gi-2634 errepidean. Pertsona bat zauritu da, eta Zumarragako Ospitalera eraman dute.

Azkoitian, berriz, Altzibar etorbidean, moto batek oinezko bat zapaldu du, eta zauritua herriko anbulatoriora eraman dute. 11:50ean gertatu da ezbeharra.


Ia konturatu gabe

Atletico Madrilek erabat lotu du Athleticen jokoa, eta Torresen burukada bat nahikoa izan du irabazteko. Zuri-gorriek ez dute izan erantzuteko gaitasunik


'Hemen Debagoiena' saioa osorik: 2018-10-17

Hemen Debagoiena

Urriaren 17ko saioan, Eskoriatzan egingo duten Debagoieneko Euskal Eskola Publikoaren I. jaiaren inguruko azalpenak eman dituzte Luis Ezeiza eskolako kideek. Potx eta Lotx pailazoekin egon da Jokin Etxebarria; eta Pobreziaren Aurkako Nazioarteko Eguna dela eta Harreman dendan egindako txokolate dastatzean egin du erreportajea Amaia Zabalak. Imanol Belokik Leintz Gatzagan egingo den Gatzaren Egunean egongo direnak azaldu ditu.


EIren kolpeek elkartuta

Putinek eta Hollandek aliantza sortu dute, Sirian "mehatxu jihadista" elkarrekin borrokatzeko. Frantziako eta Errusiako armadak elkarlanean arituko dira.


Aurrera egitekoak

Mugimendu interesgarri pare bat izan dugu asteon euskarazko telebistaren mundu txiki honetan. Batetik, Hamaika telebista kateak Donostiako egoitza berriaren estreinaldia egin du, gonbidatu ilustre, kanape eta guzti. Egoitza berriarekin batera asmo berrituak ere aurkeztu dituzte, Berria TBk bideo koxkor batean jaso bezala. Instalazio berrietan zehar paseotxoa egin ondoren —gailu moderno askoak, lantaldea beharrean, platoak txukun erakutsita—, Hamaika telebistaren helburuak gogoratu dituzte: telebista plurala izatea, indarrean dauden kateen alternatiba, orobat Euskal Herri osokoa.

Asmoak ederrak dira, Euskal Herri osorako telebista bat egitea, Euskal Herria bere osotasunean hartuko duena, euskalduna, profesionala, aurrerakoia, berritzailea, eta abar. Programazioa ere, bere estuan, baldintzatua oso dituen baliabide murritzengatik, txukuna dela esango nuke. Baina egia aitortze aldera, nahi baino arreta gutxiago jarri izan diot Hamaikari, iruditzen zait oraindik oztopo handiegiak dituela egoki ikusarazteko, jendeari azaltzeko zer den, zer eskaintzen duen, zer ikus dezakeen. Eta non. Internetek, artean, jarrera aktiboegia eskatzen du askorentzat. Eta ikusita euskarazko tokiko telebistei ETBren aldean ematen zaien tratua, ez dirudi berehalakoan konponduko denik arazoa.

Bigarren mugimendua Zuzeu.com agerkari digitalean gertatu da. Webgune berritua aurkeztu duten astean bertan, telebistari eskainitako gune bat ere estreinatu dute. Tira, aurretik bideoak jasotzen ziren, baina atal berezitu bat sortu dute orain. Eta hasi da funtzionamenduan, oso ondo gainera kasuren batean: adibidez, Iñaki Antiguedadi eginiko elkarrizketarekin, zeinean aurreratzen baitzen diputatu kargua utziko duela. Ez da kontu berria, informazio idatzia lantzen duten beste agerkari euskaldun batzuek ere ekin diote ikus-entzunezko materialak landu eta sareratzeari, kontuan hartuta sarean formatu horrek zer ematen duen eta zer eman ahal izango duen. Nobedadea kasu honetan, eta betiere agerkari digitalaren izpiritua mantentzen bada behintzat, telebista gune hori horizontala izango dela, hau da, erabiltzaileek zuzen erabiltzekoa.

Eta horiek asteon euskarazko telebistaren mundu txikian izandako mugimenduak, biak ere aurrera begira egindakoak, aurrera egitekoak.


Saleren aldeko eta aurkako milaka lagun atera dira kalera Yemenen

Washingtonek babesa eskaini dio gobernuari, eta gatazkari irtenbide baketsua emateko eskatu dio presidenteari

Sanan, Yemengo hiriburuan, bi protesta jendetsu izan ziren atzo. Milaka lagun atera ziren kalera, batzuk Ali Abdula Sale presidentearen aurka eta beste batzuk alde. Bien bitartean bi aldeak batzen dituen negoziazio taldeak irtenbide bila hizketan jarraitu zuen atzo.

Salek, berriz, protestak baliatu zituen herritarren aurrean mintzatzeko. «Nire odola, arima eta maite dudan guztia herriaren onerako sakrifikatuko dudala zin dagizuet». Boterea uzteko, berriz, ez du batere asmorik agintariak.

AEBek Yemengo Gobernuari babesa eskaini diote Geral Feierstein enbaxadorearen bidez, eta gatazka bide baketsuetatik konpontzeko eskatu diote.


Otegi bake prozesuaz ariko da gaur, Europako Parlamentuan

Dublinen eta Londresen bilerak egin eta hitzaldiak eman ostean, Europako Parlamentuan (Brusela) izango da gaur Arnaldo Otegi Sortuko presidentea. Euskal Herriko bake prozesuari buruzko hitzaldia eskainiko du, Europako GUE/NGL koalizio ezkertiarrak ?EH Bildu, Podemos eta Izquierda Unida kide ditu?, Berdeak, Europako Kontserbadore eta Erreformistek eta Basque Friendship Group ?Euskal Herriko bake prozesuaren sostengurako? elkarteak antolatu duten ekitaldian. Ezker abertzaleko ordezkariaren parte hartzeak protestak eragin ditu Espainiako Gobernuan, PPn eta UPDn.

Otegiren hitzaldiaren aurretik, euskal presoen egoerari buruzko txosten bat aurkeztuko dute antolatzaileek. Euskal presoen giza eskubideak izeneko azterketan jaso duten edukiaren berri emango dute. Europako zazpi parlamentarik Euskal Herrira eginiko bidaian bildu zuten informazioa izango du oinarri txostenak. Joan den otsailean, hainbat eragilerekin bildu ziren parlamentariak, euskal presoen egoerari buruzko ikuspegiak bildu eta dagozkien giza eskubideak urratzen ote diren argitzeko.

Otegirentzako beto eske

Espainiako Gobernuan ezinegona eragin du Otegik Europako Parlamentuan egingo duen hitzaldiak. Gobernuko hainbat ordezkarik Otegi Bruselara gonbidatzearen kontrako iritzia plazaratu dute. Alfonso Alonso eta Rafael Catalak ?Espainiako Osasun eta Justizia ministro, hurrenez hurren? eskatu dute Europako Parlamentuak ez dezala Otegi hartu. Alonsok gaineratu duenez, Otegi hartzen dutenek «ETAren historia kriminala zuritzen lagunduko dute». Alonsoren hitzetan, Otegi parlamentura gonbidatzea «gaitzesgarria» eta «Espainiako demokraziaren aurkako erasoa» da. «Demokratek ahotsa altxatu beharko lukete», Alonsoren ustez, eta «beste batzuen isiltasunak» kezkatu egiten du; «alderdi sozialistan eta EAJn ari naiz pentsatzen», argitu du.

Europako Parlamentuan Alderdi Popularreko bozeramaile Esteban Gonzalez Ponsek, berriz, Podemosi eta Izquierda Unidari eskatu die Otegiri egin dioten gonbidapena bertan behera uzteko. Ponsen arabera, ekidin beharrekoa da Otegik «Europako Parlamentuaren aurrean heroia izango balitz bezala hitz egitea». Pablo Casado PPko Komunikazio idazkariordearen ustez, «kezkagarria» da Espainiako bi alderdi ezkertiarrak Otegirekin «paseatzen ibiltzea».

Otegik hitzaldian terrorismoa goratuko balu Europako Parlamentutik kanporatzeko eskatu diote Martin Schulz legebiltzarreko presidenteari Teresa Jimenez-Becerril (PP) eta Maite Pagazaurtundua (UPD) parlamentariek. Azaldu dutenez, zaila da «ETAren ahotsa Europako demokraziaren bihotzetik hitz egiten irudikatzea».


Bigarren eskuko produktuen azoka egingo dute zapatuan

Kontsumo arduratsuaren aldeko mugimenduak antolatu du bihar plazan egingo duten azoka.

Bigarren eskuko produktuen azoka antolatuko du bihar, kontsumo arduratsuaren aldeko mugimenduak. Hainbat postu ipiniko dituzte udaletxe pareko plazan, 10:00etatik 14:00etara . Euria egiten badu, ekitaldia pilotalekuan egingo dute. Biharko azokagaz, kontsumo arduratsuaren eta berrerabilpenaren garrantzia azpimarratu gura dute antolatzaileek.

Azokagaz batera, goizean zehar tailer bi egingo dituzte. Lehenengoan, beira era egokian banatzeko tailerra eskainiko dute. Izan ere, beira mota asko dago eta denak ez dira modu berean birziklatzen. Bigarrenean, zentzuz kontsumitzeko aholkuak emango dituzte. Tailer biak Setem-ek antolatu ditu. Gobernuz kanpoko hamar erakunderen artean sortutako federazioa da Setem.


Udaberria egunero

Altuna ahizpek urteak daramatzate lore dendan lanean. Denetariko apaingarriak egiten dituzte han. Gutxik ezagutzen dute ikusten ez den lana, eta horren zertzelada batzuk jaso ditu Maialen Etxaniz kazetariak Klik! argazki erreportajerako, 2020ko ekaineko Uztarria aldizkarian.

Dendaren atzealdean

Lore dendara sartutakoan, denetarik ikus daiteke: etxea apaintzeko koadroak, balkoietan zintzilikatzeko loreak, fruta arbola txikiak, etxe barrurako landareak... Koloreak eta loreak izaten dira protagonista. Baina bada ikusten ez den leku bat: lore dendako tailerra.

Loreak aukeratu eta apaindu

Askotariko lore sortak egiten dituzten arren, gehienak lore naturalekin egiten dituzte Altuna ahizpek. Aurrena, loreak aukeratzen dituzte, eta sortei forma emateko eta horiek tinko geratzeko hainbat teknika erabiltzen dute. Behin itxura emanda, loreen sustraiak txukuntzen dituzte. Azken pausoa, berriz, lore sorta apaintzea da. Horretarako denetariko materialak erabiltzen dituzte: paperezko zintak, koloretako paperak, apaindutako plastikoak...

Lorontzietan jartzeko

Naturalak ez diren loreekin egindako apaingarriek antzeko prozesua eskatzen dute. Loreak aukeratzen dituzte aurrena, baina baita horiek jartzeko lorontzia ere. Gainerakoan, berdina da prozesua. Loreak aukeratu, forma eman eta apaindu.

Bururako apaingarriak

Etxea, balkoia edo lorategia apaintzeko ez ezik, bururako apaingarri gisa ere erabil daitezke loreak. Altuna ahizpek eskuz egiten dituzte bururako apaingarriak, askotariko materialak erabiliz. Horiek jaunartzeetarako edo ezkontzerako eskatzen dituzte herritarrek gehienbat.

Larrosak garbitu

Bezeroek sarritan eskatzen dizkiete larrosa zuriz eta gorriz egindako lore sortak, eta horrek ere badu bere lana. Leku jakin batean izaten dituzte gordeta larrosak, eskatzen duten tenperatura egokian. Larrosak garbitzea ezinbestekoa izaten da, eta hori egin ostean ematen diote forma lore sortari.

Hiletetarako loreak

Azpeitiko ehorztetxeak eta Irene Altuna lore dendak harreman zuzena dute. Hori dela eta, asko dira handik jasotzen dituzten eskaerak. Besteak beste, lorez egindako koroak edo lore sortak egiten dituzte hiletetarako. Paperezko zinta bereziarekin atontzen dituzte koroak nahiz sortak, eta horietan mezuak jartzeko aukera izaten dute bezeroek. Gailu berezi bat erabiltzen dute zintan mezua idazteko.


‘Urumea Bizi’, hilabete osoan

Urumea Bizi izenburupean, hilabete osorako egitasmoa antolatu dute herrian, ekainean. Bost ekintza izango dira guztira, naturarekin, animaliekin eta historiarekin lotutakoak. Eta aurrenekoa, ostiral honetan bertan: erakusketa jarriko du Aritzalde naturzaleen elkarteak, kultur etxean, eta ostiralean 19:00etan inauguratuko dute, Xabier Rubio Aritzaldeko biologoaren eskutik. Hilaren 22ra arte egongo da ikusgai, erakusketa.

Ekainak 1, Erakusketaren inaugurazioa, kultur etxean. 19:00etan, Aritzalde naturzaleen elkarteko Xabier Rubio biologoaren eskutik. 22ra arte ikusgai.

Ekainak 9, Santiomenditik Landarbasora mendi irteera, Marko Sierra eta Jesus Rubio nekazaritza ingeniariek gidatuta. Foru Plazatik abiatuko dira, 09:30etan. Nahi duenak, Santiomendiko ermitatik abiatzeko aukera dauka.

Ekainak 10, Familientzako tailerra, Aranzadiko Jesus Tapia arkeologoaren eskutik, Urumea ibaiko eta Astigarragako aurreneko biztanleak nola bizi ziren ikasteko: nola pizten zuten sua, historiaurreko arkuen erabilera... 10:30etan hasita, Santiomendiko ermitan.

Ekainak 12, Hitzaldia: Piriniotako muturluzea, ekologia eta kontserbazioa, EHUko zoologia eta animalia zelulen biologia saileko Amaiur Illarretaren eskutik. 19:00etan, kultur etxean.

Ekainak 22, Gaugiroan saguzarrekin, Kiko Alvarez adituaren eskutik. Kultur etxean, 20:00etan. Saguzarrei buruzko azalpen batzuk eman ondoren, ogitartekoa jan eta elkarrekin joango dira, herrian bizi diren saguzarrak ikustera.


CD Hernaniren izenean

Atzo, hemen Kronikan, CDHernani futbol ataleko argazkia ikusteko aukera izan genuen, eta, alboan zeukan informazioa irakurrita, edozeinek pentsatu lezake CDHernani futbola bakarrik dela. Behin baino gehiagotan horrela azaldu didate, eta, CDHernaniko presidentea naizenez, aukera hau aprobetxatu nahi dut ozen esateko CDHernanik lau atal dituela, Pelota, Atletismoa, Boloak eta Futbola. Bakoitza bere dimentsioarekin baina denak lan handia egiten herriko gazteen alde beste Hernaniko kirol klubak bezala.

CDHernaniko atal bakoitzak ondo datorkionean prestatzen du bere aurkezpena, eta oraingo honetan, futboleko jokalari guztiekin, neska eta mutilak, egin genuen argazki erraldoia Biterin.

Bat baino gehiago argazkiaren ondoren korrika abiatuko zen frontoira edo atletismoko pistara, zeren, nor daki non bukatuko duen bere kirol ibilbidea?

Zuzendaritzara iritsi ginenetik, saiatzen ari gara lau ataletako harremanak estutzen denon artean elkar-lana eginez, beraz, ez dezagun lotu CDHernani-ren izena futbolarekin bakarrik, azken batean denok ematen dugulako harro klubaren ikurra.

Martxelo Ezponda Irizar

Club Deportivo Hernaniko Presidentea


Helduen antzerki eskola martxan

Otsailean hasi eta ekainera bitartean helduentzat antzerki eskola egongo da. Astelehenetan izango dira saioak 20:30tatik 22:00ak arte. Ate irekiak izango dira urtarrilaren 30ean beraz animatu eta probatu!

Interesa duen orok izena emateko honako bide hauek daude:

-Jardun euskara elkartean

-605712469

-jardunkultura@gmail.com

Antzerki eskolaren prezioa, hilean 15euro bazkideek eta 17 euro gainontzekoek.

Atera zure artista sena eta animatu giro bikainean ondo pasatzera!


Eizagirre Rekejotarren kartelak iragarriko ditu XXX. Euskal Antzerki Topaketak

Maite eta Borja Eizagirre Rekejo anai-arreba azpeitiarren kartelak (argazkian) irabazi du XXX. Euskal Antzerki Topaketen kartel lehiaketa. Aste honetan bukatu da aurtengo lehiaketara aurkeztu diren 38 lanekin osatutako erakusketa, Betharrameko aretoan, eta Udaleko Kultura Sailak gaur, ostirala, jakinarazi du irabazleen izena. Eizagirre Rekejotarrek 900 euroko diru-saria jasoko dute eta beren lana izango da udazkenean herrian egingo diren XXX. Euskal Antzerki Topaketen irudia.


Ikastaroak aukeran

Gorputz jarduera eta aisialdiko ikastaroen ikasturte berria ireki berri du Irurtzungo Udalak. Urritik maiatzera arte, eskaintza zabala dute herritarrek: eskulanak, marrazketa eta pintura, antzerkia, norberaren ezagutza eta hazkundea, arropa berrerabiltzea eta oinarrizko sukaldaritza (euskaraz), mantentze gimnasia (goiz edo arratsaldez), aerobic, pilates (goiz eta arratsaldez) eta yoga dute aukeran. Ikastaroek gutxieneko eta gehieneko mugak izanen dituzte. Lehentasuna izanen dute Irurtzunen erroldatuta daudenek.Izen-emate epera irekita dago, irailaren 28ra arte. Irurtzungo udaletxean eginen dira inskripzioak. Informazio gehiago behar duenak, jo dezala herriko kultur etxera (948 600 412 telefonoa).


Plazaola arrasatearra bigarren eta Arregi oñatiarra hirugarren Gipuzkoako ardi txakur txapelketan

Legazpin ospatu zen atzo Gipuzkoako Artzain Eguna eta, besteak beste, ardi txakurren txapelketa jokatu zen. Zazpi txakur lehian eta horien artean hiru debagoiendarrenak. Jesus Mari Plazaola arrasatearraren Gure (387 puntu) eta Migel Arregi oñatiarraren Mendi (180 puntu) geratu ziren bigarren eta hirugarren. Jose Luis Madinabeitiaren Txiki seigarren geratu zen. Irabazlea Elgoibarko Juan Jose Arrizabalagaren Azkar izan zen (410 puntu).

Bestalde, irailaren 18an Axpen jokatuko da Euskal Herriko txapelketa eta bertarako sailkatu ziren atzoko bi onenek. Hortaz, Plazaola bertan izango da. Azkenik, irailaren 25ean Nazioarteko Ardi Txakurren Txapelketa jokatuko da Oñatin.


EAEko langile publikoek % 0,25 gehiago kobratuko dute hilabete honetatik aurrera

Eusko Jaurlaritzak gobernu bileran onetsi du igoera. Atzeraeraginezko ondorioak izango ditu, hau da, aurtengo uztailetik aplikatuko da.

Eusko Jaurlaritzak EAEko langile publikoen beste soldata igoera bat onartu du gaurko gobernu bileran. Zehazki, % 0,25ekoa izango da igoera, eta irailean bertan sartuko da indarrean.

Josu Erkoreka Jaurlaritzako bozeramaileak gobernu bileraren osteko prentsaurrekoan zehaztu duenez, igoerak atzeraeraginezko ondorioak izango ditu, hau da, aurtengo uztailaren 1etik aplikatuko da.

Neurriak EAEko Administrazio Orokorrean, Segurtasun Sailean, Justizian eta Osakidetzan lan egiten duten 70.000 pertsona ingururi eragingo die. Zehaztu duenez, erabakiak 5,5 milioi euroko inpaktua izango du aurrekontuan. Azken soldata igoera horri otsailean onarturiko % 2,25ko igoera gehitu behar zaio.

"2019an langile publikoen soldata % 2,5 igotzeko konpromisoa bete dugu, hain zuzen ere, hori gauzatzeko oinarri juridiko sendoa eduki dugunean aplikatu dugu igoera", gaineratu du.

Halaber, Eusko Jaurlaritzak igo egingo du langileen Itzarri pentsio planera egindako ekarpena, % 1,5, hain justu. Erkorekaren esanetan, dagoeneko neurria jakinarazi diete sindikatuei, eta hurrengo gobernu bilera batean onartuko da, urtea amaitu aurretik.


Espetxe zigorra luzatu egin diote Valtierrako hilketako egileari

10urtetik 12ra luzatu dio, beraz, espetxe zigorra Javier Samanesi Nafarroako Justizia Auzitegi Gorenak.

Valtierrak hilketagatik Javier Samanesi jarritako kartzela zigorra 10 urtetik 12ra luzatzea erabaki du Nafarroako Justizia Auzitegi Gorenak . 2012ko urtarrilaren 8an gertatu zen hilketa Valtierran, Nafarroako Erriberan. Herri-epaimahai batek epaitu zuen hilketa, Nafarroako Auzitegi magistratu bat buru zela. Epaile horrek hartutako hainbat erabaki baliogabetu ditu, orain, Nafarroako Auzitegi Gorenak.

Besteak beste, herri-epaimahaiak bere epaian jaso bezala, homizidioa izan zela ebatsi du, eta ez hilketa. Hala, 12 urtera luzatu du espetxe-zigorra. Gertatutakoa hainbat arrazoi batera gertatzearen ondorio izan zela ere erabaki du; hiltzailea mozkortuta eta pasio-egoeran zegoela eta nagusitza gehiegikeriaz erabili zuela.

Javier Samanesi homizidio delitua egotzi zion herri-epaimahaiak, 2012ko urtarrilean Dayan Murillo tiroz hiltzeagatik, ehizarako eskopeta bat erabilita. Epaileak kaleratuko epaian, hilketa izan zela jasotzen zen, akusatuak hilketa burutzea aurrez ez zuelako erabakita, ezustekoa izan omen zelako. Erabaki horren kontra helegitea jarri zuen akusatuaren defentsak eta akusazio partikularrak.


COVID-19rik ez, Iurreamendin

Maiatzaren 7a gorriz borobildu dute Iurreamendiko langile, egoiliar eta senitartekoek; COVID-19 birusarekin kutsatu gabeko lehen eguna izan zen. Aste gogorrak pasa dituzte bertan. 141 egoiliarretatik 55 kutsatu eta 15 hil dira, eta 137 langileetatik 22 kutsatu ziren, baina datu horiek atzean utzita, lanean jarraitzen dute Toloako zaharren egoitzan.

Espainiako Gobernuak martxoaren 14an ezarri zuen Alarma Egoera, eta ordutik une latzak pasa dituzte Iurreamendi egoitzan. Kutsatu eta hildakoen kopuruak gora egin zuen eta egoiliar, langile eta senitartekoen kezka areagotu zen ere. Ostegunean, maiatzak 7, izan zen kutsaturik gabeko lehen eguna zaharren egoitzan, bertan aritzen direnen lasaitasunerako.

Azken asteak gogorrak izan dira Iurreamendin. Kutsatuak, hildakoak, salaketak... abiadura handian pilatu dira albisteak.

Martxoaren 14an ezarri zuten Alarma Egoera, baina martxoaren 6an bertan hasi ziren bisitak mugatzen. Martxoaren 13an hasi ziren egoitzako eremuak banatzen, izan ere langileetako baten senitarteko batek positibo eman zuen. Gipuzkoako Foru Aldundia martxoaren 19an hasi zen bere sareko egoitzetako kutsatu eta hildakoen berri ematen eta egun horretan lau positibo zeuden Tolosako egoitzan. Martxoaren 21erako lau gehiago zeuden, eta lehen hildakoen berri, zenbatekoa zehaztu gabe, martxoaren 31n eman zuen Foru Aldundiak. Hori baino lehenago, martxoaren 24ean, suhiltzaileak bertaratu ziren egoitza desinfektatzeko.

Babes neurriak hartu ez izana, edo garaiz ez hartu izana behintzat, leporatu zaie egoitzako arduradunei, tartean Gipuzkoako Foru Aldundiari, Kabia sarean bidez, zentroko kudeatzailea delako. ELAk salaketa jarri zuen, eta Donostiako Lan Arloko Epaitegiak atzera bota zuen apirilaren 24ean. Epaitegiak frogatutzat jo zuen martxoaren 20rako COVID-19a zuten egoiliarrekin aritzen ziren erizainek eskularru bikoitzak edo luzeak, mantal iragazgaitzak, FFP3 maskarak eta betaurrekoak zituztela, eta gainontzeko langileek eskualarruak, mantal erdi-iragazgaitzak, eta maskara kirurgikoak edo FFP3ak zituztela. Sententziak dio ere martxoaren 19an hasi zirela probak egiten eta apirilaren 20rako langile guztiei egin zizkietela. Ordurako hasiak ziren ere egoiliarrei probak egiten eta apirilaren 21erako egin zizkieten guztiei. Norbere babeserako ekipamenduen azken hornitzeak apirilaren 10 eta 16n egin zituzten.


Lehendakari berriak irakurritako Kirmen Uriberen poema

Patxi Lopez Jaurlaritzako lehendakari berriak, Gernikako arbolaren azpiko ekitaldian, Kirmen Uriberen (Ondarroa, Bizkaia; 1970) Maiatza poema irakurri du (ez osorik), Bitartean heldu eskutik liburukoa (Susa, 2001). Hauxe da poema (Uriberen audioa ere entzun daiteke hemen).

Maiatza

Utzi begietara begiratzen.

Nola zauden jakin nahi dut.

Rainer W. Fassbinder

Begira, sartu da maiatza,

Zabaldu du bere betazal urdina portuan.

Erdu, aspaldian ez dut zure berri izan,

Ikarati zabiltza, ito ditugun katakumeak bezala.

Erdu eta egingo dugu berba betiko kontuez,

Atsegin izatearen balioaz,

Zalantzekin moldatu beharraz,

Barruan ditugun zuloak nola bete.

Erdu, sentitu goiza aurpegian,

Goibel gaudenean dena iruditzen zaigu ospel,

Adoretsu gaudenean, atzera, papurtu egiten da mundua.

Denok gordetzen dugu betiko besteren alde ezkutu bat,

Dela sekretua, dela akatsa, dela keinua.

Erdu eta larrutuko ditugu irabazleak,

Zubitik jauzi egin geure buruaz barre.

Isilik begiratuko diegu portuko garabiei,

Elkarrekin isilik egotea baita

adiskidetasunaren frogarik behinena.

Erdu nirekin, herriz aldatu nahi dut,

Nire gorputz hau albo batera utzi

Eta maskor batean zurekin sartu,

Gure txikitasunarekin, mangolinoak bezala.

Erdu, zure zain nago,

Duela urtebete etendako istorioa jarraituko dugu,

Ibai ondoko urki zuriek uztai bat gehiago ez balute bezala.


Talo ikastaroa eta ardo dastatze herrikoia antolatu du Loramendik

Loramendi Euskara Elkarteak ardo dastatze herrikoia antolatu du irailaren 12rako, Mitarte kalean; hilaren 19an, berriz, talo ederrak egiten erakutsiko dute eskarmentua duten talogileek. Azken horretan izena emateko epea hilaren 17an amaituko da.

Ardo dastatze herrikoia, esan bezala, Mitarte kalean egingo dute, 19:30ean. Bi bonu izango dira Euskal Herriko hainbat ardo dastatu ahal izateko. Hiru eurogatik beirazko kopa eta ardo bi eskuratu ahal izango dituzte aretxabaletarrek; hortik aurrera, euro bategatik beste bi ardo probatu ahal izango dituzte.

Talo ikastaroa, berriz, Pagaldaixenian izango da irailaren 19an, 18:00etatik 20:00etara. Ikastaroaren ostean, afari ederra egingo dute egindako taloekin.

Ekimen horretan izena emateko epea datorren hilaren 17an amaituko da. Interesa duenak Loramendiren egoitzara joan behar du edo 943 77 09 70 telefono zenbakira deitu. Taloak egiten ikasteko ikastaroa doan da.


«Protagonisten laguna egin naiz 'Iñaki & Cía' saioarekin»

K2000 ekoizpen etxearekin, 'Iñaki & Cía' saioa gidatuko du Lopezek gaurtik aurrera, ETB2n (22:25). Xabier Euzkitzeren 'Bisitaria' saioaren oso antzeko formatua da.

«Oso pozik» dago, hamabost urtez bere «etxea» izan denera itzuli delako. Profesional ETBn egin dela dio Iñaki Lopezek (Portugalete, Bizkaia, 1973).

Zer irizpide erabiliko dituzue saioko protagonistak aukeratzeko orduan?

Irizpide bakarra da Euskadiko ikusleentzat interesgarriak izatea. Euskaditik kanpoko pertsonak ere elkarrizketatu ditugu: Loquillo eta Cristina Almeida. Iñaki Anasagastirekin aurrez aurreko eztabaida bat izango du Almeidak.

Nafarroako eta Ipar Euskal Herriko gonbidaturik izango al da?

Aurreneko sei ataletan ez. Nafarroako eta Ipar Euskal Herriko pertsonak zerrendan izan ditugu. Baina, protagonistak aukeratzeko, pertsonen agendak eta neureak bateragarriak behar zuten. Gure asmoa da irailetik aurrera ekoizpenerako denbora gehiago izatea eta pertsona motak aldatzea. Udazkenean ere saioa ematea espero dugu.

Xabier Euzkitzeren Bisitaria bezalakoa al da saioa?

Bai, inspirazioa oso berdintsua da. Pertsonarekin bizpahiru egun pasatzen ditugu, eta haiekin lo egin ere bai. Euzkitzeren programa ondo ezagutzen dut; ekoizpen etxea berbera da, gainera. Protagonisten laguna egin naiz saioari esker.

La Sexta noche aurkezten jarraituko duzu larunbatetan, ezta?

Abuztuan hiru astez atseden hartuko dut, baina gero jarraituko dut, bai. Lau ordu eta erdi dira zuzenean, tentsio handikoak. Zortzi solaskide izaten ditugu, komunikazioaren zortzi izar. Oso gainean egon behar duzu, eztabaida eskuetatik ez joateko. Kontzentrazio handia eskatzen du.

Aurten zein elkarrizketak eman dizu atentzio handiena?

El Gran Wyomingekin izandakoak. Bere pertsonaiatik harago doa. Ustelkeriaz eta murrizketez, gardentasunez eta krudel mintzatu zitzaigun. Diskurtso indartsua du.

Gara egunkariak iragarri du auzitara eramango duela Eduardo Inda, zure saioan behin eta berriz esan zuelako «Gara ETA da».

Hori haiek ebatzi beharko dute. Ez dagokit niri horretan bustitzea.

Aurkezle batek ez al du parte hartu behar kolaboratzaileak halakoak esaten dituenean?

Ikusi behar da zehazki nola esan duen. Kazetari hauek bizkarra ondo zaindu ohi dute. Indaren hitzen azterketa sintaktiko eta morfologikoa egin beharko litzateke.

Indak bospasei aldiz esan zuen: «Gara eta Euskal Herritarrok ETA dira».

Epaitegietan erabaki beharko dute. Ez dut iritzirik emango.


Bero handia eta zerua oskarbi lurralde osoan

Bihar tenperaturak apur bat gehiago irabaziko du, beraz bero kontuekin jarraituko dugu.

Gaur eguzkiak atzo baino gehiago berotuko du, barnealdean batez ere. Zerua oskarbi egongo da egun osoz.

Haizeak hegoaldetik joko du goizean eta arratsaldean ipar-ekialdetik finkatuko da, tarteka bizi kostaldean.

Tenperatura maximoak 27 ºC ingurukoak izango dira itsasertzean eta barnealdean 30 ºC-tik gora ibiliko da, bertan balio altuenak 32 ºC-ren bueltan geratuko dira.

Bihar, bero gehiago

Asteazkenean tenperaturak apur bat gehiago irabaziko duenez, bero kontuekin jarraituko dugu. Haizeak hego ukitua hartu eta tenperatura maximoak 28-30 ºC-ra hurbilduko dira kostaldean eta 32-34 ºC-ra barnealdean.

Arratsaldean brisak beroa arinduko du kantauri isurialdean. Zerua hodei gutxirekin egongo da eta arratsaldean, barnealdean bero-hodeiak garatuko diren arren, trumoiak lehertzeko aukera txikia izango da.


Goierriko orfeoiaren lehen notak

Vivaldiren ‘Gloria’ kantatzeko batu dira Kantaka, Urmaiz eta Ezkioko eta Itsasoko Abesbatza, Loinatz eta Miranda Ebroko lagunekin. Txiki utzi dute Lazkaoko eliza, kontzertu handian.Osagaiak lehen mailakoak zituen kontzertuak, eta azken platerak ez du hutsik egin. Goierriko hiru abesbatzak larunbatean Lazkaon egindako kontzertua gogoangarria izan da, eta bategitearen indarra zenbaterainokoa den ozen abestu dute: ahots koruen arloan eskualdean dagoen potentziala hor dela aldarrikatu dute, elkartu, proiektu anbiziotsuak eraiki eta distira ateratzeko prest.Ia 80 abeslari batu dira Antonio Vivaldiren Gloria meza entzutetsua abesteko (Rv-589). Printzak atera dizkiote 12 zatiei. Gloria sarrera ospetsuarekin hasi, eta txaloentzat etenik gabe —tarteetan ez jotzeko eskatu zuten—, azken Cum sancto spiritu-raino. Gehigarri, Gloria opari berriz, txalo jotze luzeagatik.Bederatzi hilabeteko lana hartu eta egin dute Urmaiz (Ormaiztegi), Kantaka (Lazkao) eta Ezkioko eta Itsasoko Abesbatza koruek. Lazkaotarren aldetik erne zen ideia. Larunbatean, Beasaingo Loinatz abesbatzako kantari batzuek eta Miranda Ebroko koruko 12 emakumek —Urmaizekoekin dute harremana— lagundu zieten. Javier Alberdik (Kantaka) zuzendu zituen Goierriko orfeoia izan daitekeenaren ernemuina, eta espreski eraturiko 13 musikariko orkestra. Bukaeran, jendaurrera irten ziren beste zuzendariak ere, Urmaizeko Alberto Saez eta Ezkio eta Itsasoko Xabier Barriola.Urtarrilean OrmaizteginErlantz Fernandez tronpetari bakarlariaren emanaldiarekin hasi zen kontzertua. Benedetto Marcelloren Do-m tronpeta kontzertua jo zuen, orkestrak lagunduta. Tronpeta txikiaren soinu gozoak italiar barrokoaren espirituz busti zuen eliza.Bigarren zatian, indartsu aritu zen ahots multzoa. Ana Otxoa sopranoak eta Lucia Gomez mezzosopranoak uztartu zituzten Gloria-ren pasarteak, bakarkako kantuak interpretatuta. Orkestra, Musikeneko eta Francisco Escudero Kontserbatorioko irakasleek eta profesionalek osatua, maisuki aritu zen. Lazkaoko Udazkeneko I. Musika Zikloa ixteko kontzertua izan zen. Eliza jendez erabat bete zen; sarrea doan zen, azkenean.Vivaldiren Gloria-ren Goierriko loria entzuteko beste aukera bat izango da: Ormaiztegin, urtarrilaren 12an. Orkestrazio murritzagoarekin izango da hori.


Berrobi berriro hirugarren

Itziarrek irabazi du Gipuzkoako Giza Proba Ligako hirugarren lehia. Hurrengoa, azkena, Elgoibarren jokatuko da.

Ostiral iluntzean jokatu zen Gipuzkoako Giza Proba Ligako hirugarren jardunaldia, Deban. Itziarko zortzikoa izan zen plaza gehien egitea lortu zutena, 40 plaza eta 5,86 metrorekin. Mendarokoak sailkatu ziren bigarren postuan, 39 plazarekin. Eskualdeko ordezkariak izan ziren hirugarrenak. Berrobitarrek 38 plaza eta zinta bat eta 0,72 metro egin zituzten 20 minutuko lanean. Etxean tiratzen zuten debatarrak izan ziren laugarren, 38 plaza eta 1,80 metroko distantzia eginaz, 900 kiloko harriarekin.

Liga erabakiko duen laugarren eta azken jardunaldia uztailaren 18an, larunbatez, Elgoibarren jokatuko da. Lau taldeak berriro han lehiatuko dira elkarren aurka, SIGAM izena daraman probalekuan. Giza proba lehia 18:00etan hasiko da.


Ekainaren 17ra arte aurkez daitezke Malen jaiak iragartzeko kartelak

Mutrikuko Udalak 2016ko Malen jaiak iragarriko dituen kartel lehiaketaren deialdia zabaldu du. Ohi modura, bi lehiaketa daude martxan: bata, egitarauaren azalean joango dena, eta bestea, Haurren Eguneko egitarauko azala izango dena. Nabarmendu dutenez, lanak ekainaren 17a aurretik aurkeztu beharko dira udaletxeko harreran, astelehenetik barikura, 09:00etatik 14:00etara.Udalak azaldu duenez, lehiaketan nahi duen guztiak parte hartu ahal izango du, banaka edo taldeka. Hori bai, egile bakoitzeko lan bakarra onartuko da, gehienez. Haurren Eguneko orriko kartel lehiaketari dagokionez, berriz, 16 urtetik beherakoek parte hartu ahal izango dute.Sariei dagokionez, bi sari egongo dira; jaiak iragarriko dituen kartelaren irabazleak 300 euro jasoko ditu, eta Haurren Egunekoak, berriz, 100 euro.Herriarekin zerikusiaKartelaren gaiak jaiekin eta Mutrikuko herriarekin zerikusia eduki beharko du. «Teknika eta koloreak libreak izango dira, eta lanak DIN A3 baten aurkeztu beharko dira, euskarri zurrunean. Era berean, kartela euskarri digitalean ere aurkeztu beharko da, jpeg formatuan, eta, gutxienez, 300 ppp kalitatean».Lanak aurkezterako orduan egilearen sinadura gabe aurkeztuko dira, eta beste kartazal itxi batean ipiniko dira egilearen izen-abizenak, adina, helbidea eta telefonoa. «Jaso ahala, zenbaki bat ipiniko diegu». Udalak gogorarazi duenez, lelo edo ikur politikoak, homofoboak edo sexistak dituzten kartelak ez dira onartuko.


Kaletxiki auzoa jaietan, asteburu honetan

Sanjuanak amaituta, Kaletxikin San Pedro jaiak ospatuko dira. Horra, egitarau osoa:

Ekainak 27, ostirala

19:00 Kandido eta bere txikitxuei ongietorria. Sardin jatea, buruhandiak.

20:00 Goizuetako Umore-ona abesbatza Berrozpeko kaperan.

21:00 Bokatafari afari herrikoia plazan.

22:00 Bakarrizketak Unai Ormaetxea eta Gorka Aginagalderekin.

22:30 Mus partidak Buruntza tabernan.

23:30 Disko rock remember festa.

01:00 Oilasko hotza txanpainarekin Ontza elkartean.

Ekainak 28, larunbata

10:00 Eskupilota topaketa Goikoplazan.

16:00 XII Karmelo Lasarte plater tiraketa Azpikolako harrobian.

12:00 Kaletxikiko XXI. Sagardo txapelketa. Haur parkea: puzgarriak, ludoteka, apar festa.

16:30 Karate erakustaldia.

17:30 Haur parkea eta buruhaundiak.

20:00 Ontza elkartean afaria

22:15 Danborrada nagusia.

23:00 Berbena camp.

01:00 Oilasko hotza txanpainarekin Ontza elkartean.

01:30 Diskofesta eta apar festa.

Ekainak 29, igandea

09:00 Diana.

10:00 Kaletxikiko oinezkoen irteera.

10:00 VI. mendi krosa, irteera.

10:00 Haur arrantza txapelketa.

12:00 Meza Berrozpeko kaperan.

12:35 Soka-dantza saio irekia, Urkirekin.

13:15 Gora kaletxiki txaranga.

14:00 XXIV. Kaletxikitarren bazkari herrikoia, Gora Kaletxikirekin.

16:30 Gora Kaletxiki txaranga.

17:00 Ontza-Batzokia desafioa.

Sokatira: Ontza-Batzokia / Ibarra.

19:00 Txiki festa Egan taldearekin.


Munduko Sagardoen katan, izenematea

Hilero bezala, Munduko Sagardoen kataren barruan, bertako sagar, muztio eta sagardo dastaketa egingo dute, Iparragirre Sagardo Gunean. Ostiralean izango da, urriak 10, iluntzeko 20:00etan. Interesatuek, aldez aurretik abisatu behar dute; 12 euro dira.


Tokiko ondarea herritarrei gerturatzea du helburu geoparkearen asteak

Geoparkeko kudeatzaile Leire Barriuso, Geoparkeko zuzendari zientifiko Asier Hilario, Debako alkate Maider Zubikarai eta Mutrikuko alkate Joseba Palenzuela.

Europako Geoparkeen III. Astea

Maiatzaren 28a, asteartea.

– 19:00etan, Zumaiatik Mexikora: dinosaurioen desagerpenaren gakoa hitzaldia emango du Jose Antonio Arz Zaragozako Unibertsitateko ikertzaileak Algorri Interpretazio Zentroan .

– Ibaialde erakusketa zabalduko dute Algorri Zentroan ekainaren 4ra bitartean.

Maiatzaren 29a, asteazkena.

– 19:00etan, Nortzuk izan ginen eta nortzuk gara ekimena aurkeztu du Alondegian Jon Maiak bertsolariak.

Maiatzaren 31, ostirala.

– 18:00etatik aurrera, haurrentzat tailer geologikoa izango da.

Ekainaren 4a, asteartea.

– 19:00etan, Zumaiako interesgune Geologikoak Geoparkean, gure ondare geologikoa zaindu eta ezagutzeko modurik errezena hitzaldia emango du Asier Hilario Geoparkeko zuzendari zientifikoak Algorri Zentroan.

Ekainaren 8a, larunbata.

– 09:00etan hasita, Asier Hilario eta Leire Barriusorekin mendi irteera eta hitzaldia antolatu dituzte. Bertan parte hartzeko Zumaiako Turismo Bulegora, 943-14 33 96 telefono zenbakira hots egin behar da.

Larunbatean hasi eta ekainaren 18a bitartean Europako Geoparkeen III. Astea egingo dute Zumaia, Deba eta Mutrikun, eta bertako ondare naturala, geologikoa eta kulturala herritarrei gerturatzeko egitarau zabala antolatu du Euskal Kostaldeko Geoparkeak. «Geoparkeen Astea Europako Geoparke guztietan ospatuko da aldi berean, eta bakoitzak gure ondarea herritarrengana hurbilduko dugu», azaldu dute antolatzaileek.

Geolo Eguneko irudi bat (Argazkia: Miriam Romatet)

Aurtengo berrikuntza

Aurtengoan berrikuntza bezala Nortzuk izan ginen eta nortzuk gara ekimena aurkeztu dute. Horren bidez Geoparkeko hiru herrietako euskarazko ahozko ondarea ezagutarazteaz gain, «bertako euskaldun zaharrek oraintsu arte izan dituzen ohitura eta bizimodua» erakutsi nahi dute. Horretarako Zumaia, Deba eta Mutrikuko herritarren euskarazko testigantzak jaso dituzte hiru bideotan, Ahotsak ekimenaren baitan. Itsasoa, Ohiturak eta sinesmenak, eta nortasuna gaiak jorratuko dituzte hiru ikus-entzunezkoetan. Egitarau osoa www.geoparkea.com webgunean eskuratu dezakete herritarrek.


Zer bihurtu garen

Cites ikusten uzten zen telesail bat da. Misteriorik ez du: Interneten kontaktua egin eta zita bat lotzen dute unean uneko protagonistek, gizon nahiz emazte, zahar ala gazte. Azkenaldian edonon jartzen duten Firts dates hori bezala, baina fikzioan —eta Carlos Soberarik gabe—. Bestela esateko: norberaren amore minak biziaraziko dituen saio bat, tentsio sexualeko eszenak barne —edo tentsio sexualeko eszenak, batez ere; eta ez diot ironiarekin, osasungarria iruditzen baitzait oso—. Praktikan jarrarazten du, gainera, gehien gustatzen zaigun kiroletako bat, txutxumutxua: sandiek ohean bukatuko dute, urliek lagun, berendiek ez dute bi Gaur egun ere iraungo. Bere xalotasunean, tira, ikusten uzten zen, eta zertarako engaina: harreman batzuek pizten zuten, astelehen gauetan, itzalita zegoen zerbait.

Baina azken kapituluak erabat sutu nau. Eta ez zentzu positiboan. Ulertzen dut hasieratik hona aldaketak egin izana, deituko diete doiketak; ulertzen dut hasieran gehiago lotzea originalari, Dates britainiarrari, eta mugatzea batez ere, bada, horixe, Interneten kontaktua egin ondoreneko zitari, eta denborarekin askatzen joatea, molde propioagoen bila. Baina ez dudana ulertzen da bilakatu izana nerabeentzako telesail aurreikusgarri, gatzgabe, lotsaemangarri batean. Labur: lehen txortalagun izan zitezkeenak, orain dira harreman korapilotsu, txotxolo, konbentzionalak. Sugetzarretik gero eta gertuago dagoela, alegia. Eta ez dudala ulertzen esan dut, baina, gezurra: ulertzen dut, noski, ikusita azkenaldian TV3n arrakasta izan duten telesailak zein izan diren. Hemen inoiz aipatu eta Maite Iturbek ere ahotan hartu duen Merlí, adibidez, kapituluko 200.000 euro balio dituen hori, orain La Sextan ikus daitekeena (eta, bai, telesailak ez dira bakarrik ekoizten, erosi ere egin daitezke). Eta segur aski TV3eko inoizko arrakastarik handiena izan duen telesaila, Polseres vermelles, Espainia aldean Antena3ek eman zuena, eta gero ABC estatubatuarrak erosi —ez da, Aitaren etxea-ren kasuan bezala, ERT kate greziarra, baina zer nahi duzue—. A, beste txikikeria bat: Steven Spielbergek ere eskuratu ditu eskubideak.

Cites, beraz, zer ginen eta zer bihurtu garen. Baina, egia esan, ez ote zaigun hori gertatzen denoi, harremanetan; telesailekin ditugunetan ere bai.


De Juana elikatzeko Poliziari «laguntza» eskatzea zilegi dela ebatzi du auzitegiak

Lagunen bisitak galarazi dizkio Auzitegi Nazionalak presoari


Poesia errezitaldia Gaztetxean

Datorren igandean, azaroaren 28an, poesia errezitaldia izango da Azpeitiko gaztetxean, arratsaldeko 19:00etan Jose Luis Otamendi "Oto"-ren eta Juan Azpillagaren eskutik. Bertara hurbiltzen direnek poesiaz gozatzeko aukera izango dute. Animatu, giro aparta izango da!


[Argazki-galeria] Milaka emakumek Algortako kaleak hartu dituzte

Martxoaren 8ko greba feministaren harira, manifestazio jendetsua egin dute gaur Algortan Uribe Kostako 2.500 emakume inguruk. Aspaldi ikusten ez zen irudia utzi dute feministek erdigunean, eta emakumeek emandako erantzun masiboak ustekabean harrapatu ditu mobilizazioaren deitzaileak.

Eguerdiko 12:00etan batu dira 2.500 emakume inguru Algortako Telletxe plazan. "Gu barik mundua ez dabil" eta "gora borroka feminista" oihuen artean abiatu dute martxa, beltzez jantzita eta lazo moreak besapean, Satistegi plazara. Bertan, lehenengo geldialdia egin ostean (enparantza jendez gainezka egon da), San Nikolas plazara abiatu dira. Mobilizazioa hain jendetsua izan da, bigarren geldialdia bertan behera utzi behar izan dutela, Teilagorri plazan kabitzen ez zirelakoan. Hala, zuzenean San Nikolas plazara joan dira, hura ere leporaino bete arte. 13:00ak aldera mobilizazioa amaitutzat eman dute, euren aldarrikapenak irakurri ondoren.

Argazki-galeria:

Mobilizazioan irakurritako testua:

Iaz, 70 herrialde baino gehiagotan, emakumeek* nazioarteko emakumeen* grebarako deialdia zabaldu zuten, emakumeen* kontra indarkeria eta desberdintasun molde ugari eragiten dituen munduaren aurrean.

Aurtengo martxoaren 8an Euskal Herriko mugimendu feministak bat egin nahi du "EMAKUMEOK* PLANTO" aldarriarekin, mendean hartzen eta zapaltzen gaituen sistema kapitalista, arrazista eta heteropatriarkala salatzeko.

Testuinguru honetan, hainbat indarkeria moldek (sexista, arrazista eta klasista) zeharkatzen gaituzte, haien artean elkar gurutzatu eta behin eta berriz errepikatzen dira. Ez dago hilketa, sexu eraso edo jazarpenik gabeko egunik. Bitartean, hedabideek gure arreta desbideratzen dute, ahaztu eta dirua xahutzera bultzatzen gaituzte. Emakumezkoen* irudiak baliatzen dituzte sexu objektu gisara, eta estereotipo sexistak sistematikoki barreiatzen dituzte. Eskoletan hezkuntza sistema patriarkal eta androzentrikoa nagusitzen da, emakumeen* ekarpen historikoak alboratzen dituena, merkatuko premietara zuzendutako gaiak eta edukiak hobesten dituena, eta genero rolak errotzen dituena.

Horrenbestez, Uribe Kostan ere, emakumeek, lesbianek, transek, migratutakoek, gure aniztasun osoan, PLANTO EGINGO DUGU! Diskurtso hutsalak ez zaizkigu jadanik balio:

Ekonomia eraldatuko dugu. Pertsonen bizitzak eta lurra erdigunean jarriko ditugu. Eta horretarako, egungo jendarte eredua eta eredu ekonomikoa berraztertuko ditugu.

Atzerritarrei buruzko legea, migrazio politikak eta gizarte politikak etengabe gogortzen eta murrizten ari direla salatzen dugu, horiek guztiek emakumeak* larri erasaten dituztelako.

Egungo pentsamendu arrazista eta koloniala deuseztatuko dugu. Baldintza berdinetan askotarikoak garelako!

Indarkeria mota orotatik aske dagoen bizitza nahi dugu.

Hortaz, martxoaren 8 honi begira, Uribe Kostan ere lau haizetara zabaldu dugu grebarako deialdia, gaur ozenki ikusarazi eta aldarrikatzeko gu gelditzen bagara, mundua ere gelditu egiten dela. Gaurkoa borroka eguna da guretzat, eta Algortan egiten ari garen bezala, arratsaldean ere Bilbon egingo den manifestazioan parte hartzeko deia egiten dugu.

Greba GUZTIONA DA!

Gora borroka feminista!! !


Madalena Egunarekin bukatu dituzte jaiak Alegian

Atzo ospatu zuten Alegi auzoan Madalena Eguna. Itsaso udalerriaren barruan dagoen auzoak Ormaiztegi eta Gabiria ere ukitzen ditu. Atzokoan meza egin zuten eguerdian eta, amaieran, Izazpe abesbatzak Joseba Zugazti parrokoak aspaldian Madalena santuaren omenez sortutako abestia kantatu zuen, bertaratuek Madalenaren erlikiari muxu emateko ilara egiten zuten bitartean. Atzoko meza Ramon Elkoro urteetan bertako eta inguruetako apaizaren azkena izan zen, aurki erretiroa hartuko baitu.

Jaiak ongi joan direla adierazi du Ainhoa Aldasoro jai batzordeko kideak, «ostiralean sagardo festaren bueltan bildu zen jende gehien, 300 bat lagun». Zuzeneko musika, haurrentzako jolasak eta puzgarriak, paella erraldoia, ardo dastaketa tartean ardo beganoa eta Alegi auzoko nahiz inguruetako bisitariak elkartzeko hainbat hitzordu egon dira Madalena festen harira. Jatorduekin lotutako guztiak Itsasoko Ostatuko Manuren esku egon dira. Itsasoko, Gabiriako eta Ormaiztegiko udalek diruz laguntzen dituzte jaiak, baita bertako enpresek zein bizilagunek ere, laguntza eskertu die guztiei Aldasorok.


'Ludotxo', ludotekaren izen eta logo berria

Martina Garcia Arrizabalagaren proposamenak irabazi du ludotekako lehiaketa.

Astelehenean, Haurraren Nazioarteko Egunean, jakinarazi zuten ludotekako logoa eta izena aukeratzeko lehiaketako irabazlea zein den: Orokieta herri eskolako Martina Garcia Arrizabalagaren Ludotxo hontza eta horren buruaren irudia aukeratu ditu epaimahaiak. Nekane Iribar Hezkuntza zinegotziaren eskutik jaso zuen 9 urteko neskak saria. Hain zuzen ere, 50 euroko txartela eskuratu du Zarauzko dendetan erabiltzeko.

Iribarrek lehiaketaren balorazio "positiboa" egin du eta lehiaketan parte hartu duten ikasle guztiak zoriondu ditu: "Zarautzen artista txiki asko dugu, sormen handiarekin, eta oso gustura gaude epaimahaiak hautatutako proposamenarekin. Ziur nago izen honek ludotekari bultzada polita emango diola aro berri honetan".

Izan ere, Gazteria sailak proiektu berri baten aldeko apustua egin du aurten; urrian zabaldu zuten espazio berritua, hainbat aldaketekin. Besteak beste, erabiltzaileen adin tartea zabaldu dute 4 urtetik 11 urtera eta doako zerbitzua eskaintzen hasi dira. Hezkuntza zinegotziak adierazi du erabiltzaileak "oso gustura" daudela aldeketekin, eta "bete-betean" asmatu dutela.