Lege berrien bila

Bi mila eta hogeita bateko urtarrilaren 21ean, Frantziako parlamentuak lege baten bitartez landa eremuko ondare sentsorialtzat aitortu ditu, besteak beste, oilarren kantua eta ganadu mindaren usaina.

Lege hau azken hamar urteetan Frantziako landa turismoak landa gunearenak diren berezko soinu eta usain deserosoen gainean eginiko milaka kexa eta salketen ondorioa da. Osasun krisia dela eta gainera, landarako joera areagotu dela ikusita, landa eremua babestea lehenetsi dute frantziarrek.

Gurean horrelako babes legal utopiko baten faltan, landa eremuetako eragile, biztanle eta baserritarrak ari dira simaurraren usaina deuseztatu edo apalduko duten produktu garestiak erabiltzen, sare sozialen bitartez elurte egunetan beraien lurren gaineko errespetua erregutzen, abereentzako zintzarriak soinu deserosorik sortzen ez duen GPS teknologiaz ordezkatzen, animalien eta ekologiaren aldeko militantzia beganoa desmitifikatzen eta hausnarkariei egozten zaien klima aldaketaren ardura zientifikoki deuseztatzen.

Alabaina, gaurkoan ez naiz kritikaren jokoan sartuko, osasun krisian egotzi diguten ardurari ez diot nik beste bat gehituko. Hausnarketa askoren ostean iritsi naiz ondorioztatzera eskolan irakasten ez digutena ezjakintasun bilakatzen dela, eta ezjakintasuna, kasu honetan bezala, zilegitasun. Lotsak irentsiko banau ere, jaiotzez gazteluarra baina izatez guraso kaletarren umea, publikoki aitortu behar dut iraganean ni neu izan nintzela arlo honetan ezjakintasunaren biktima eta kexatu izan den horietakoa.

Frantziako parlamentuak lege baten bitartez landa eremuko ondare sentsorialtzat aitortu ditu, besteak beste, oilarraren kantua eta ganadu mindaren usaina

Horregatik, arazoa gai batzuekiko ezjakintasunean aurkitzen dela uste dut eta ez norbanakoaren axolagabekerian. Izan ere, eskolan ez digute erakutsi belardiak paisaia hutsa baina gehiago direla, eta izaki bizidunak bezala ulertu eta zaindu behar ditugula. Belardiek gutxieneko zaintza exijitzen dute garbi eta txukun mantentzeko, exijentzia maila hori areagotzen da ekoizpen baliabide bilakatzen direnean. Belardiek belarra ekoiztu ahal izateko lurrak elikagaiak behar ditu, historikoki eta naturalki, usain desatsegina duten abereen hondakinak hain zuzen. Lurra elikatu ezean kalitatezko belar gutxi jasotzen da, ondorioz, baserritarrek kanpo elikagaiak erosi behar dituzte, haragi zein esnearen ekoizpen kostua bikoiztuz eta horrenbeste maite ditugun zero kilometro produktuak utopia bilakatuz. Argumentu sinplista hauek agian lagunduko digute usain berezi horren aitortza ulertzen eta baserri-inguruez merezitako errespetuz gozatzen.

Baina ezin ukatu dena ez dela ideala, ekoizpen sistema intentsibo eta jasangaitzetan natura beraren mugak gainditu eta hainbat arazo sortu dira. Hala ere, bestelako ekoizpen sistemei esker, hori ez da argumentu nahikoa landa guneari bere izaera lapurtu eta aldatzeko, modernismo beganoak esnearen eta haragiaren berezko izaera eta aitortza lapurtzeko edota hidroponian ekoiztutako produktuak lurrean sorturiko elikagaien aitortza izateko.


Tunisian jokatu den Munduko Kenpo Kai txapelketan domina-sorta eskuratu dute Andoaingo ordezkariek

Euskal Herria ordezkatuz, hainbat herrikide nagusitu dira arte martzial horren jarduera ezberdinetan. Andoaingo klubeko zortzi kide hara bertaratu dira eta ia guztiek domina lortu dute.

Andoaingo klubak honako emaitzen berri eman du:

Aimar Perez eta Udane García, urrezko domina Juho Enbu modalitatean (binaka egiten den autodefentsa proba armarekin, 18 urte azpikoen mailan.

Aimar Perez, urrezko domina Bogu randori modalitatean, 14-15 urte artekoen mailan.

Aitor Garcia, zilarrazko domina Kata modalitatean, 12-17 urte azpikoen mailan eta zilarrazko domina Bogu randori modalitatean 16-17 urte artekoen mailan.

Angel Santiago, brontzezko domina Bogu randori modalitatean, 16-17 urte arteko mailan.

Carlos Santiago, brontzezko domina Kata modalitatean, 45 urtetik gorakoen mailan.

Zuhaitz Astarloza, zilarrazko domina Randori modalitatean, 18 urtetik gorakoen mailan.

Hiru urtez behin Japonian jokatzen da txapelketa, baina COVID garaia tarteko, iaz egitekoa zena aurten antolatu dute Tunisian. 2025ean berriro jokatuko da Japonian. Arte martzial tradizionala da, munduko hainbat txokotan jokatzen dena.


Gaur amaituko da Orioko Bertso Eskolan izena emateko epea

Errikotxia elkarteak jolasen bidez bertsozaletasuna sortu nahi du haurrengan eta gaztetxoengan. Aurkezpen saioa ostiralean egingo dute.

Gazteak bertsotan. (Onintza Lete Arrieta/Hitza) Errikotxia Orioko Bertsozale Elkarteak umeentzako bertso eskola abiatuko du hasiberri den ikasturtean. Astean behin bilduko dira haurrak, ostiraletan, 17:00etatik 18:00etara Kosta Tailerrean. Eta, elkartetik azaldu dutenez, Lehen Hezkuntzako 3. mailatik 6. mailara arteko umeentzat izango da. Ostiral honetan egingo dute lehen saioa, eta haurrez gain, gurasoak ere aurkezpen saioan parte hartzera gonbidatu dituzte arduradunek, Bertso Eskolaren martxaren berri izan dezaten. Rosi Lazkano izango da Bertso Eskolako irakaslea, eta azaldu du egitasmoarekin haur eta gaztetxoen artean bertsozaletasuna sustatu nahi dutela. «Garai batean Orioko Ikastolan bazen Bertso Eskola, eta orduko haurren artean sortu zuen bertsoarekiko zaletasuna». Orain berreskuratu egin nahi dute jarduera hori, eta herriko haur guztiei irekia egongo da. Bertso Eskolako saioak «dinamikoak» izango dira, eta bertan bertsoen inguruan jolasean haurrek ondo pasatzea nahi dute. «Astean zehar ordu asko pasatzen dituzte haurrek papera eta arkatza eskuan hartuta. Ez dugu Bertso Eskola eskolaren jarraipena izaterik nahi, eta horregatik, ahoskotasuna lantzeko jolasak egingo ditugu; gainera, Orioko eta beste hainbat herritako bertsolarien bertsoak kantatuko ditugu, eta doinuak ere ikasiko ditugu. Dena jolas modura eta ondo pasatuz». Izena emateko azken eguna Bertso Eskolan parte hartu nahi dutenek gaur dute izena emateko azken eguna. Horretarako herriko ikastetxeetan eskuragarri dauden izen-emate fitxak bete behar dituzte. Elkartetik zehaztu dute herriko ikastetxeetan ikasten ez duten haurrek ere eman dezaketela izena Bertso Eskolan. Eskolak jasotzeko zehaztu duten ordutegia ondo etorri ez arren, haurrek Bertso Eskolan parte hartzeko izen-emate fitxa bete dezakete, eta bertan ordutegiarekin duten arazoa jakinarazi. Errikotxia Bertsozale Elkartearen asmoa taldetxo polita sortu eta «herrian bertso giroa sortzea da. Orion ez dago bertso giro handiegia, azken urteetan beti pertsona berak ibili baikara Errikotxian». Horregatik, garrantzitsua iruditzen zaie haurrengan bertsoarekiko zaletasuna sortu eta gustatzen bazaie gaztetxoak direnean horri jarraipena ematea.


Zerbitzu arduratsuaz ikastaroa egin du Azkoitiko hainbat tabernarik

Hainbat tabernari ikastaroan. (Azkoitiko Udala) Azkoitiko tabernariek zerbitzu arduratsuaren inguruko ikastaroa egin dute aste honetan. Saioaren helburua da ostalaritzako langileei jokabide protokoloak ezagutaraztea, alkoholaren eta gainerako drogen kontsumo arriskuak murrizteko eta joera osasuntsuak sustatzeko. Egitasmoa Azkoitiko Udalak antolatu du, prebentzio alorrean egiten ari den lanketaren barruan, eta erakundearen arabera, tabernariek prestutasun osoz parte hartu dute ikastaroan. Sei tabernatako kideek egin dute formakuntza saioa: Atraskua, Zurt, Latz, Zakela, Txalintxo eta Batzokiko taberna. Ikastaroa Sare Pagazaurtunduak zuzendu du, eta, besteak beste, indarrean dagoen legediaz, alkohola eta drogak nahasteak sor ditzakeen arriskuez, gehiegi edan duten bezeroen aurrean erabil daitezkeen estrategiez eta botikinean eduki daitezkeen produktuez aritu ziren hizketan.


"Reputacional"

Eusko Jaurlaritzan Agitprop Saila balego, Arantxa Tapia sailburu litzateke, doike. Edo, bada? Egun batean bai, beste batean ere bai, hor dugu, urrutikuskinean, eta zein ongi dakien ezerezetik(an) kea saltzen!

Berriki, “daño reputacional” zer den ere irakatsi digu, hots, Tubacex-ekoek Euskal Herri guztiari eman ei diotena, alegia. Langileek, noski, hainbat egunetan greban iraun dutelako, ez enpresarioek edota hauen aldeko kattagorriek. Ez, eiki, zeinbait ertzainen joerak ere.

Tapia andere txit gorenak ez ditu lagileak oso maite, esan beharrik(an) ez. Eta, bidenabar, Aiaraldeko gehienak, langileen alde agerturikoak hain zuzen, beste hainbat lantegitako beharginak direla, edo direla tabernari, dendari, abeltzain, harakin... edo herritar arruntok garela, ez gaitu batere gogoko, agidanean.

Tapiak eta bere Alderdiak mantsoak nahi ditu, otxanak eta esanekoak nahi ditu, hala beharginak nola herritar guztiak; euskaldunak, ordea, beti matxino. Historiak argi erakusten digu honaino heldu garela kaskagorrak izan garelako. Eustea garaipena da.

Zuhurra, behinik behin, ez da izan, inondik(an) inora, Tapia, konpondutzat joriko arazoa berriz ere irabiatuta. Eraginago eta zirinago. Zekena, bai, ostera, langileen ospe-kaltetan beti, eskubideen aurka jarduteaz gain, bai eta epaileek berek langileei arrazoia eman zietenean ere.

“Tomo nota y ya estaremos” esaten omen zuen alkate zahar batek; guk ere antzera esan behar genioke Tapiari ez ezik bere Alderdiari ere: Hurrengo hauteskundeetan ikusiko dugu elkar. Kattagorriek emango dizute botoa.


Antsietatea

Azkenaldi honetan bizi dugun egoera honek gure egunerokotasunean eduki ditzazkegun momentu onak bilatzera bultzatzen gaitu. Edo behintzat, toki askotatik heltzen zaizkigun edo irakurtzen ditugun albiste tristeengandik ihes egiteko irtenbide baten bila bultzatzen gaitu.

Egoera horrek norberaren buruarekiko gainkarga bat sortzera eraman gaitzake eta gure bidean aurrera egin beharrean, geldi gelditu garen sentsazioa daukagu.

Eta ez dakigu nola jarraitu aurrera. Edo behar dugun laguntza hori ez dakigu nondik lortu. Antsietateari aurre egitea ez delako batere erraza eta antsietatearekin lotutako gero eta kasu gehiago agertzen doazelako egunak pasa ahala. Nahiz eta ezin dugun ahaztu azken bi urte hauen aurretik ere egoera berdintsua zela, baina agian, tabutzat hartzen genuela antsietateari buruz berba egitea. Hau da, ez zegoela azalean, bistan.

Norbait gaizki ikusten genuenean, “estres” handiarekin, alegia, lanari edo egunerokotasunaren errutinari leporatzen genion egoera horren arrazoia.

Hori dela-eta, pertsona askok bizi duten egoera hori ikustarazteko eta beharrezkoa duten laguntza jasotzeko zerbait egin behar dugula uste dut.


Gaur, azaroak 9, Tolosaldean zer?

Hitzaldia, mahai ingurua, jabetze eskola, Amasako festak eta gehiago gaurko eskualdeko agendan.

Asteazkena, azaroak 9

Beti Ikasten Topic, Tolosa

'Txente Rekondo. Ucrania: un conflicto en el corazón de Europa'.

Tolosa CF-ren mendeurrena Tolosa

Mahai-ingurua, Cambios en la concepción del deporte izenekoa.

15:30

Jabetze eskola. Emakume margolariak itzalean: piztu ditzagun argiak! Tolosako kultur etxea, Tolosa

Emakume margolariak itzalean: piztu ditzagun argiak! Leire Markinez Calvo. Azaroak 9, 16, 23 eta 30. Euskaraz eta gaztelaniaz. 10 euro.

17:30

Amasako festak Amasa-Villabona

17:30. Umeentzako ipuin kontalaria, Haizea Loira. 19:00. Txupinazoa eta Martina Sorginaren jaitsiera Txasko eta Debalde trikitilariek alaiturik. Ondoren. Buruhandiak.

18:00

Jabetze eskola. Argazkilaritza dokumentala begirada feministetatik Tolosako kultur etxea, Tolosa

Argazkilaritza dokumentala begirada feministetatik. Ura Iturralde Larrañaga. Azaroak 9, 16, 23 eta 30. Euskaraz. 10 euro.

18:00

Tailerra Kultur etxea, Amezketa

Amezketako Udalak, bigarren urtez, hezkidetzarako esku-hartze integrala antolatu du Samurrak taldearen eskutik; sexu, genero eta kultur aniztasuna sustatzeko asmoz. Saioak irekiak dira. Hiru saioa izango dira guztira: azaroak 9, 16 eta 30.

18:00

Informazio saioa Pleno aretoa, Tolosa

Etxebizitza laguntzen inguruko informazio saioak.

19:00

Pobreziaren aurkako jardunaldiak Tolosako kultur etxea, Tolosa

'Pobrezia energetikoa. Ezin dut ordaindu' hitzaldia eta tailerra. Garbiñe Mendizabal eta Usoa Aldazabal, Tolosaldea Garatzen. Aitor Osa, Goiener.

20:00

Aurkezpena Antxon Bandres Bidaiarien Txokoa, Tolosa

Aurkezpena. Aitor Igitz, 'Mundua arnastu nahian'.

Erakusketa Udaletxeko pleno aretoa, Berrobi

San Agustin jaietako argazki erakusketa, udaletxean, abendua bitarte.

Amalur Jardunaldiak Topic, Tolosa

Erakusketa. Bidaiak; arkatz, paper eta tintazko uneak. 'USK Garabateando Bidasoa'.

Mendeurrena Aranburu jauregia, Tolosa

Tolosa CF-ren mendeurrenaren erakusketa, Aranburu jauregian, azaroaren 13a bitarte. Argazkiak eta klubarekin lotura duten hainbat elementu izango dira ikusgai.

Erakusketa. 'Jordi Bertran, txotxongilolariaren 45 urte' Topic, Tolosa

Aldizkako erakusketa 'Titireszena'-ren barruan. 'Jordi Bertran, txtongilolariaren 45 urte'.

18:00

20:30

Memoria. Bizikidetza. Bakea Gureako erakusketa gela, Amasa-Villabona

Erakusketa. Lasarte-Oriako Herritarren Foroaren 'Bizikidetzarako memoria para convivir' erakusketaren irekiera eta aurkezpena.

Erakusketa. 'Tito Saavedrari omenaldia' Topic. Anbigu, Tolosa

Titereszenaren barruan, 'Tito Saavedrari omenaldia'.

Argizaiola 2020. 40. edizioa Aranburu jauregia, Tolosa

Argazki erakusketa. Euskal Herriko Argazki Taldeen Federazioak Argizaiola argazki lehiaketa antolatzen du, eta "lehiaketen lehiaketa" dei diezaiokegu.Aurreko urtean lehiaketa ezberdinetan hobekien sailkatutako euskal argazkilariek Argizaiolan parte hartzeko gonbidapena jasotzen dute. Erakusketa ibiltari bat antolatzen da saritutako argazkiekin eta parte hartu duten argazkien aukeraketa batekin. Erakusketa hau 2020. urtean egindako 40. edizioari dagokio.

09:00

11:00

KzGunea. Oinarrizko formazioa KZGunea, Rondilla, 34, Tolosa

Oinarrizko Interneta. Nabigatzen eta posta elektronikoak bidaltzen ikasi. 20 ordu. Gaztelaniaz.

18:00

20:00

KZ Gunea. Irudia eta Bideoa KZGunea, Rondilla, 34, Tolosa

Eman lehenengo pausoak argazki ukituan GIMPekin. 16 ordu. Gaztelaniaz.


Sunbillako Ulibeltzak elkartearen urteko batzarra apirilaren 2an eginen dute

Sunbillako Ulibeltzak elkartearen urteko batzarra eginen dute apirilaren 2an, larunbatean 18:00etan hasita. Gai-zerrendari dagokionez, urteko kontuak, desagueak, bazkide berriak eta junta aldaketari buruz aritu ondotik, galderen eta eskarien txanda izanen dute.


Bezatu gabeko elektrizitatea

1990eko hamarkadako rock ausart eta sutsuenaren ordezkarietako bat, Come, agertokietara itzuli da, eta Euskal Herrian bi kontzertu emango ditu egunotan.


Alkatetza: negozio bikaina

Orain dela hilabete batzuk, atentzioa deitu zidan El Correo egunkarian azaldu zen artikulu batek. Esan beharra dago ez ninduela batere harritu bertan irakurritakoak. Bizkaiko alkate guztien soldatak zekartzan artikulu honek. Soldata altuenen artean gure inguruko bi alkaterenak azaltzen ziren.

El Correo-ko kazetariak ondorengo galdera planteatzen zuen artikuluan: «Merezi ahal du alkatetza bezalako erantzukizun handiko postu bat hartzea?» Noski merezi duela Markina Xemein, Gernikako edo Bermeoko alkatea baldin bazara. Markinako alkateak 58 mila eurotik gorako soldata jasotzen du urtean, Gernikakoak 74 mila eurotik gorakoa eta Bermeokoak 60 mila eurotik gorakoa.

A zer nolako txolloa alkate izatea! Hilabete bukaeran poltsikoan 4.000 eurotik gora! Lan gogorra gure alkateena. Hauek beraien postu altuetatik begiratzen duten bitartean, gure herrietako errealitatea hauxe da: langabezia, prekaritatea, esplotazioa, kontrola, alokairu garestiak… hau da, gero eta pobreagoa den herri edo langile klase bat.

Lan edo bizitza gogor bat edukitzea egunero 8-10 ordu lan egitea da, goizero 5etan jaikitzea lantegira joateko edo gauez fabrikan lan egitea. Egoera krudelagoa oraindik hilabete osoa lanean egon ostean hilabete bukaerara heltzeko arazoak izatea. Politikariak beti bezala eredua ematen, lau langileren soldataren bestekoa kobratzen, guri, beraien alderdi politikoak babestuta, argia, gasa, janaria eta alokairua igotzen dizkiguten bitartean. Beharrezkoa da langileriaren eta politikarien arteko ezberdintasun sozialaren inguruan hitz egitea, etengabeko klase borroka batean bizi gara, eta honelako joerak ezin dira normalizatu. Ez daude gure maila berdinean, ez dute erantzukizunik, izugarrizko pribilegioak baizik. Guk sistema hau legitimatzen jarraitzen badugu, herriaren kontura ederto bizitzen jarraituko dute beste aldera begira.

Herritar askok ezer ez duten bitartean, beraien ordezkari izendatzen diren hauek horrelako dirutzak jasotzea onartezina da, krimen hutsa, herriari barre egitea:errespetu falta bat.

Berehalaxe dator bueltan hauteskunde kanpainiako antzerkia, berriz igongo dira oholtza gainera zure bozka eskatzen ilusio saltzaileak. Lau urte pasa dira azkenego hauteskundeetatik. Zer aldatu da? Gu, langile, beti bezala eta beraiek dirudun.


Monica Bernabek zortzi urtez egin zuen lan Afganistanen

Monica Bernabek gertutik ezagutzen du Afganistanek bizi duen egoera gogorra. Espainiako Gobernuari pertsonalki hainbat emakume Afganistandik ateratzeko eskatu dio.


Amaia Zubiria eta Pascal Gaigneren ‘Egun argi hartan’ berrargitaratu dute

Elkar argitaletxeak Amaia Zubiriaren eta Pascal Gaigneren Egun argi hartan diskoa berrargitaratu du. 1985ean kaleratu zuen bikoteak euren ibilbideko lehen lan hau, eta aspaldi ez dagoela eskuragarri. Bildumazaleen artean oso preziatua da originala, 200 eurotik gora ere ordain daiteke ale original batengatik.

Folk norabideko bederatzi pieza biltzen ditu, jazz kolore eta ukitu esperimentalez apainduta, garaiaren iturri eta estetika abangoardistekin erabat lotuta dagoena. Kantu tradizionalen moldaketak daude (Itsasoa laino dago, Xoxo beltza edo Xorinoa kaloyan), baita pieza originalak ere (Egun argi hartan edo Lo kanta). Sintetizagailu eta bestelako instrumentu modernoekin, konponketa bikainak egin zituen Gaignek.

Bildumazaleentzat altxorra

Mikel Makala DJak, Elkar-ekin batera kaleratutako Katebegiak bildumari esker berrargitaratu da lan hau, baita William S. Fischer estatubatuarrak grabatutako Akelarre sorta bat (1972, Herri Gogoa), mitoz inguratuta dagoen beste bildumazaleentzako altxor ba [interneten soilik bi ale original daude salgai, 230 eurotan bata, 600en bestea].

2021ean Donostiako Udalak emandako “Adarra” sariaren ondoren, Amaia Zubiriaren izena jendearen ahotan itzuli da, folk eta, oro har, euskal musikaren historiako ahots ederrenetariko bat izanik. Haizea-rekin eta Txomin Artolarekin grabatutako diskoei, eta beste hainbat kolaboraziori esker, etengabeko presentzia izan du 40 urtetik gorako ibilbide luze eta emankorrean.

Amaia Zubiria Adarra saria jasotzen 2021eko ekainean (Argazkia: Badok)

Elkar-ek tamaldu duenez, “ospe hori izan arren, bere lan zabalaren zati handi bat ezezaguna da edo ia ahaztuta dago, lau edo bost disko eta bere abesti ezagunenez gain”. Pena da, bere atzeko katalogo ahaztuak Amaiaren abesti hunkigarrienetako asko biltzen baititu. Horien artean, dastatzaile gisa eta bere musikan sartzeko gonbidapen gisa, 1985ean Pascal Gaignerekin batera grabatutako Itxasoan Laino Dago liluragarria entzutera animatzen zaituztegu. Pascalek eta arreta handiz sortutako soinu elektronikoak biltzen dituen abestia. Michel Donedaren saxofoiak apainduta, eta sofistikazio magiko batez gidatu zuen, Jean Phocas Hendaiako soinu ingeniari trebeak”.

Abangoardiako eta musika tradizionalaren fusio berezia egin zuten, gaur egun, oraindik, berritzailea dirudiena. Binilo formatuan eskuratu daiteke joan den astetik aurrera. Nork daki 35 urte barru bildumazaleek zer nahiko duten.


Ostiral kulturalak: Bar Bahar pelikula

Azken orduko arazo teknikoak direla eta ezin izango da emakume palestindarren erakusketa birtuala egin. Horren ordez zuzendari palestindar-iraeldarMaysaloun Hamouden Bar Bahar pelikularen proiekzioa eta zine foruma izanen da Javier Gorraizen eskutik, Palestinako errefuxiatuen agentziako arduraduna.

Hona hemen trailerra:

https://www.youtube.com/watch?v=rwrO_2Mn0K4


39.000 euroko balioa zuen tabakoa konfiskatu dute baimenik gabeko denda batean Irunen

Agenteek 7.000 zigarro kaxa aurkitu zituzten igande honetan. Tabakoa zeramaten poltsekin ateratzen ziren herritar frantsesen "mugimendu garrantzitsu" batez jabetu zirenean hasi zen ikerketa.

Irungo Guardia Zibilak Irungo Behobia auzoko denda batean baimenik gabe saltzen ziren 39.000 euroko baloreko tabako kutxak konfiskatu zituen igande honetan.

Agenteak tabakoa zeramaten poltsekin ateratzen ziren herritar frantsesen "mugimendu garrantzitsu" batez jabetu zirenean hasi zen ikerketa.

Tabakoa biltegi batean eta edari alkoholdunen kutxen barruan zegoen, ate faltsu baten atzean ezkutatuta. Bertan, agenteek 7.000 zigarro kaxa aurkitu zituzten.

Era berean, saltokiko datafono bat aurkitu zuten, salmentak justifikatzeko erabiltzen zutena, merkaturatzea leku horretan bertan egiten ari zela simulatzeko.


Zeruko ikuskizunik ederrena

Iruñeko Planetarioak irteera bat antolatu du abuztuaren 12an izar iheskorrak ikusteko; aurten Erronkariko bailaran izanen dira. Film berri bat aurkeztu dute, argi kutsaduraren ingurukoa.


Bermuta, bazkalondoa eta musika nagusi Hell Doradoren berrirekieran

Larunbat honetatik aurrera, bere ateak irekiko ditu berriz ere Gasteizko zuzeneko musikaren tenplu Hell Dorado aretoak. Urrian zehar, kontzertuak eta antzerkia uztartuko ditu, eguerditik 22:00etara luzatuko diren jaialdietan.

Covid-19a dela eta, ia zazpi hilabetez itxita egon da Hell Dorado aretoa, baina bihar, urriak 3, berrekingo dio programazioari. Aretoaren kudeatzaile Juan Uriartek eta Gasteizko Hezkuntza eta Kultura zinegotzi Estibaliz Cantok batera aurkeztu dute urriko egitaraua; izan ere, aretoa berrirekitzen laguntzeko eta programa ahalbidetzeko, besteak beste, 15.000 euro jarriko ditu Udalak.

Oraingo egoerara moldatutako VST formatuarekin —bermuta, bazkalondoa eta arratsaldeko poteoa, gaztelaniazko sigletan— itzuliko da aretoa. Oreitiasoloko gune enblematikora hurbiltzen direnek zuzeneko musikako hiru saio eta beste emanaldi batzuk ikus eta entzun ahal izango dituzte. Horrekin batera, eskaintza gastronomikoak osatuko du eskaintza, eta janari furgonetak egongo dira handitutako terrazetan.

Programazio guztia osasun neurriak hartuz egingo da: "Egiaztatu da kultura dela espazio seguruenetako bat pandemia honetan", azpimarratu du Cantok.

Urriko programazioa

The Faithless eta Oneday taldeen kontzertuek eta Iñigo Salineroren El chino vasco ikuskizunak irekiko dute programazioa larunbat honetan bertan, urriaren 3an. Hurrengo asteaburuan, hilaren 10ean, Victimas Club eta Barriomania taldeek joko dute, eta Gorka Aguinagaldek A pelo bakarrizketa eskainiko du.

Arenna eta Lenoir & Mice musikariek girotuko dute hirugarren larunbata, urriaren 17an, Detritus Teatrus taldearen Levántate y mea de pie proposamen umoretsuarekin batera. Urriaren 24an, Los Misterios, Screamers & Sinners eta Negra Cucaracha terrorfolk taldeek hartuko dute lekukoa.

Urriaren 31ko Gau Beltzarekin batera, Siroko eta Trikoma taldeek errepikatzen duen Detritus Teatrus taldearekin partekatuko dute agertokia; azken horrek Confieso que he fingido lana eskainiko du.


Bisita gidatu antzeztuekin hasiko dira larunbatean

Hileko lehen larunbatetan egingo dituzte, eta parte hartzeko izena eman beharko da aurrez.

Larunbat honetan, urriaren 2an, haurrentzako bisita gidatu antzeztuak itzuliko dira Topic Tolosako Txotxongiloen Nazioarteko Zentrora. 11:30ean euskaraz izango dira, eta 12:30ean gaztelaniaz.

Topic-etik esan dutenez, arrakasta handia du ekimen honek, eta geldialdiaren ostean, berriro ere programatzen jarraitzeko erabakia hartu dute. "Zentzu handia du jarduera honek, batez ere kontuan hartuta Topic antzerki-diziplina artistiko bati eskainia dagoela". Topic-etik gogoratu dute bisitariei esperientzia "ahaztezina" eskainiko zaiela, txotxongiloen etxean barrena egingo duten bisita gidatu antzeztuaren bitartez, museoko txokoak ezagutuz.

Bisitak hileko lehen larunbatean egingo dituzte: 11:30ean euskaraz eta 12:30ean gaztelaniaz, eta ordubeteko iraupena izango dute. Izena emateko, aldez aurretik zentroarekin harremanetan jarri beharko da, telefonoz (943 65 04 14) edota emailez (cit@cittolosa.com). Talde bakoitzak 5 lagunekoa izan beharko du gutxienez eta 10ekoa gehienez. Pertsonako 10 euro ordainduko dute helduek, eta 8 12 urte arteko haurrek.


Bueltan dira Getxoko toponimia ibilbideak, inoiz baino eskaintza zabalagoagaz

Beste urte batez, udalerriko txokoak eta beren izenak hobe ezagutzeko toponimia ibilbideak egingo dituzte datozen hilabeteotan. Aurten, bost aukera izan beharrean, 11 ibilaldi eskainiko dituzte, eta, ohikoakaz batera, Romo, Areeta eta Neguriko gune berrietatik pasako direnak. Bizarra Lepoan elkartea eta Getxoko Udalak elkarlanean antolatu dituzte ibilbideok. Lehenengoa bihar, maiatzak 3, izango da.

Getxoko toponimia eta historia, ondare kulturala, paisaia, geologia, fauna eta beste hamaika kontu bitxi ezagutzeko bizpahiru ordutako ibilbideei hasiera emango diete bihar, martitzenean. Bizarra Lepoan elkarteak gidatuta, azalpenak euskaraz izango dira, eta, norbaitek ulertzeko arazorik izango balu, bere mailara egokituko direla ohartarazi dute.

Gidatutako ibilbideak doakoak izango dira, eta edonori zuzenduta daude. Ibilbideak hurrengoak izango dira:

Neguri: maiatzaren 3an, 18:30ean. Irteera Karmengo elizatik.

Andra Mari (laburra): maiatzaren 7an, 18:30ean. Irteera Andra Mariko elizatik.

Areeta: maiatzaren 10ean, 18:30ean. Irteera Bizkaia zubitik.

Andra Mari (kostaldea): maiatzaren 14an, 11:00etan. Irteera jaigunetik.

Algorta (Satistegi-Usategi): maiatzaren 17an eta ekainaren 18an, 18:30ean. Irteera Satistegi plazatik.

Portu Zaharra bertsotan: maiatzaren 20an, 20:00etan. Irteera Basagoititik.

Romo: ekainaren 1ean, 18:30ean. Irteera Ibaiondotik.

Fadura-Hezeguneak: ekainaren 4an, 10:00etan. Irteera Fadura kiroldegitik.

Punta Begoña: ekainaren 7an, 18:00etan. Irteera Galerietako atetik.

Portu Zaharra: ekainaren 9an, 18:30ean. Irteera Basagoititik.

Alango (kostaldea): ekainaren 14an, 18:30ean. Irteera Satistegi plazatik.

Astean zehar, goizez, ikastetxeek ibilbideak egiteko aukera izango dute.

Informazio gehiago eta izen-emateak getxo.toponimia@gmail.com helbide elektronikora mezua bidalita eta 688 635 350 telefono zenbakira deituta egin ahal izango dira..


Milaka urtez izoztuta egon den errinozero iletsu bat topatu dute Errusian

Inoiz hobekien kontserbaturiko espezie horretako kumea da: barneko organoetako asko, ilea, hortzak eta gantza jaso dituzte, eta baita jandako azkena urdailetik hartu ere. Euskal Herrian, duela 10.000 eta 3.500 urte artean galdu zen espezie hori.

Lurra berotu ahala, urtu eta urtu ari da Errusian milaka urtez izoztuta egon den lurra, eta permafrost horrek gordeta eduki duena azaleratzen ari da. Orain, duela 20.000 urte Siberian (Errusia) hil zen errinozero iletsu bat agertu da, eta horren ongi kontserbatuta dago, non urdailean zeukan azken jana ere hondatu gabe dagoen.

Siberia ekialdeko Sakha eskualdeko Tirekhtiakh ibaiko bazter batean topatu zuten animaliaren gorpua, joan zen udan, baina orain jakinarazi dute aurkikuntza, eta irudiak plazaratu dituzte. Kalkulatu dutenez, hiru eta lau urte artean zeukan hil zenean. Orain arte eskualdean aurkituriko errinozero iletsurik gazteen artean hobekien kontserbaturikoa da: barneko organoetako asko, ilea, hortzak eta gantza. Haren adarra ere topatu dute.

Siberian Times egunkariak zabaldu duenez, oraindik ezin izan dute Jakutsk hiriburura eraman, itxaroten ari direlako izotz errepideak sortu arte, errinozeroa garraiatzeko.

Alexei Savvin herritarrak topatu zuen gorpu izoztua, eta aurkikuntza ikertu duen Valery Plotnikov zientzialariak esan duenez, animalia itota hil zen, ziurrenera. Oraindik ez dakite arra edo emea ote zen, eta karbono-14 proba egin ez dioten arren, adituak kalkulatu du duela 20.000 eta 50.000 urte artean bizi izan zela animalia.

Inguru berean topatu zuten 2014. urtean beste errinozero iletsu bat: Sasha izena jarri zioten zientzialariek, eta duela 34.000 urtekoa dela ondorioztatu zuten. Munduan aurkituriko lehen errinozero iletsu kumea izan zen; izan ere, zazpi hilabete baino ez zituen hil zenean. Hari esker frogatu ahal izan zen errinozero iletsuek ile geruza sendoa zutela gaztetatik, hotzerako oso ongi moldatuta zeudelako.

Gaur Euskal Herria den eremuan ere bizi izan ziren errinozero iletsuak, Mesolitora arte, Kristo aurreko 10.000 eta 3.500 urte artean. Orduan galdu egin ziren, mamutarekin batera, glaziazioa amaitu zelako, eta eguraldia asko epeldu zelako.


"Bidea egin ahala gauza berriak probatzen joan gura dut"

Intza Olabarriak Marapilo proiektuari ekin zion udaberrian. Bidea egin ahala joan gura du jasotako eskariei erantzuten, bide berriak probatuz.

Zelan sorturiko proiektua da Marapilo? Zein helburugaz?

Eskulanak egitea gustatzen zait eta beti gura izan dut horrelako proiektu bat aurrera atera. Baina beste lan batzuk izan ditut eta ez dut astirik izan. Aurten aukera sortu zait ahalegin eta denbora guztia proiektu honetan erabiltzeko.

Makrame korapiloak eginez poltsak eta dekoraziorako osagarriak egiten dituzu. Zein da arrakastatsuena?

Mandalak dira gehien erakartzen dutenak. Lan handia eskatzen dute eta eragin handia dute. Baina ezin dira edozein tokitan ipini; pentsatu egin behar da. Gainera, atzean dagoen lana baloratzea, prezio duin bat ipintzea, oso gatxa da. Jendeak ez du behar den beste baloratzen hori. Poltsekin berdin gertatzen da. Hala ere, gehiago saltzen dira. Batez ere, belarritakoak, lepokoak… Hondartzan banan-banan baturiko kristalekin egiten ditut. Askotan harritu egin nau kristal bi ia igualak topatzea. Itsasoak bueltaturiko kristal horiek esku-poltsetan ere erabili izan ditut.

Naturak emandakoak erabiliz sortzen dituzu osagarriak?

Bai. Umetatik harri bereziak, oskol txikiak eta kristalak ekarri izan ditut etxera, hondartzara joan naizen bakoitzean. Betidanik gustatu zait natura, geologia ikasi dut eta harriek asko transmititzen didate: nondik datorren, duen historia... Bada, naturak harri berezi bat ematen badit, horregaz zerbait sortzea gustatzen zait. Hondartzan baturiko makilekin etxerako ispilu handi bat ere sortu dut. Bestalde, kalamua erabiltzen dut poltsak egiteko; ingurumenean duen eragina ez da material sintetikoen berdina.

Non ikasi duzu?

Interneten ikusita, sare sozialetan ipinitako bideo tutorialekin. Hasieran korapilo itzela nuen esku artean; korapilo mordoa ikasteko. Bada, ezinbestean Marapilo behar zuen proiektuak. Oraindino ikasten jarraitzen dut, korapiloak askatzen.

Makramea modan dago?

Bai, oso modan. Asko ikusten dira makramea erabilita sorturiko osagarriak.

Zelan definituko zenuke Marapilo?

Naturak emandakoa aprobetxatuz, bertotik ideiak hartuz, bitxiak, poltsak, dekorazio osagarriak… sortzeko proiektua da. Intzari sormenak eskatzen diona garatzeko eta publikoari eskaintzeko sortua. Haria askatzen joango da, apurka. Bidea egin ahala gauza berriak probatzen joan gura dut, eskariei erantzuten, helburu jakin barik.

Nora eramango zaitu Marapilok?

Ez dakit. Honetaz bizitzea oso gatx ikusten dut. Dena ondo badoa, salmenta puntuak zabaltzea ere pentsatu dut. Proiektuagaz aurrera egin gura dut, zelan doan ikusi, geologo lez sortu daitezkeen lanekin uztartuz.


ARGAZKI BILDUMA: Ehunka haur Zarauzko Korrika Txikian

Zarauzko Agoueseneko biribilgunetik hasi eta Musika plazara bitartean egin dute korrika ehunka haur eta gurasok, Zelai Ondo eta Kale Nagusia gurutzatuta. Erdiguneko plaza horretan elkartu dira guztiak 17:00ak aldera, txokolatea jan eta Xabier Zabala musikagilea eta Motxian bertso eskolakoei omenaldia egiteko. Argazki gehiago ikusi nahi izanez gero, bisitatu Zarauzko Hitzaren webgunean. [flickr_set id="72157682209106125"]


Europa probintzializatu, eurozentrismoa apurtu!

Eraso inperialista areagotzen dabil Sahel-en. Gaur egun, Afrikako zonalde hora Mendebalde Kolektiboaren hegemonia inperialistari eusteko borroka fronte garrantzitsuenetariko bat bihurtu da. Azken boladan, zonalde horretan dauden indar harremanak aldatzen ari dira: Mali, Burkina Faso eta Niger mendebaldeko uztarri inperialistaren aurka altxatzen hasi dira eta nazioarteko aliantza berriak sustatzeari ekin diote.

Ordea, mendebaldetik ez da elkartasun antiinperialistaren zantzurik antolatzen ari. Horren arrazoia Europako ezkerrean errepikatzen den gaixotasun zahar bat da: eurozentrismoa.

Sahelekiko eurozentrismoa bi modutan azaleratzen ari da. Lehenik, haien burua "marxistatzat" dutenak daude, egungo prozesu anti-kolonialak kritikatzen dituztenak "benetan sozialistak" ez izateagatik. Analisi dialektiko gisa saltzen diren "kritika" horiek, berriz, ezkertiartasun akademiko baten dogmatismoa eta eurozentrismoa goitik behera erreproduzitzen dute. Hegoalde Globalean eman diren askapen prozesuen aurka egin ziren akusazio berberak dira: Ho Chi Minh, Cabral, Fidel edo Sankararen aurka egin zirenak, besteak beste.

Elkartasun internazionalista antolatu beharrean, Europatik eztabaidatzen gabiltza ea Sahelekoa "benetako iraultza" ote den

Bigarrenik, eurozentrismoaren fronte berriago bat dugu, are teleologikoagoa dena: geopolitikan adituak, dena "nazioarteko harremanen" betaurrekoen bitartez ikusten dutenak. Horien arabera, Sahelen gertatzen ari dena (Donbassen, Abya Yalan eta Ekialde Hurbilean gertatzen den moduan) "inperialisten arteko gerraren" ondorioa besterik ez litzateke. Hegoalde Globaleko herri langileek egiten dutena egiten dutela, peoi geopolitikoak baino ez lirateke izango. Diskurtso hori paternalismoaren adibide argia da: Hegoalde Globaleko herriak irteerarik gabeko begizta baten barruan harrapatzen ditu, beren etorkizunaren subjektu izateko inolako aukerarik gabekoa.

Bi diskurtso horiek marko epistemologiko bera dute, eurozentrismoarena, baita ondorioa ere: ezintasun politikoarena. Saheleko herri langileak inperialismoaren aurka mobilizatzen diren bitartean, "gure" inperialismoak herri horien aurkako gerra berria hasten du (ekonomikoa, kulturala eta militarra). Eta gu, bitartean, elkartasun internazionalista antolatu beharrean, Europatik eztabaidatzen gabiltza ea Sahelekoa "benetako iraultza" ote den, edota nola deskolonizatuko ginatekeen gu Sahelen biziko bagina.

Zentzugabekeria horren aurrean, mugimendu eta intelektual post-kolonialek (Fanon-etik Chakrabarty-ra) egiten ziguten deskolonizaziorako deia jasotzea premiazkoa da: borroka antiinperialista berrantola dezagun, eurozentrismoa apurtu, eta Europa probintzializatu.


Gaurtik aurrera kiroldegia ohiko ordutegian egongo da zabalik

Azken bi urteetan kiroldegia erabilera librerako itxita egon ostean, gaurtik aurrera berriro ere zabalik egongo da.

Pandemia egoeran kiroldegia itxita egon da erabilera librerako; bakarrik, jarduera konkretuetarako zabaldu dute. Bada, gaurtik aurrera, berriro ere zabalik egongo da kiroldegia.

Erabilera ordutegia

Ordutegia izango da:

Astelehenean, 17:00etatik 21:00era.

Asteartean, 17:00etatik 21:00etara.

Asteazkenean, 17:00etatik 21:30era.

Ostegunean, 17:00etatik 21:00etara.

Ostiralean, 17:00etatik 21:30era.

Larunbatean, 16:00etatik 20:00etara.

Igandean, 10:00etatik 13:00etara.

Gogoratu behar da herriko kirol elkarteek eta hainbat eragilek kiroldegia erreserbatuta dutela euren jarduerarako. Hori horrela, ordu libretan egongo da zabalik kiroldegia herritarrendako.

Ordu libreak dira:

Astelehena: 17:00etatik 18:0etara.

Osteguna: 17:00etatik 18:3era.

Ostirala: 17:00etatik 18:0etara.

Larunbata: 16:00etatik 20:00etara –asteburuaren arabera, partidua egon daiteke–.

Igandea: 10:00etatik 13:00etara –asteburuaren arabera, partidua egon daiteke–.

Edukiera eta distantzia

Edukiera mugarik ez dago; hala ere, pertsonen arteko 1,5 metroko distantzia mantentzea gomendatzen dute, eta jende pilaketak saihestea.

Maskararen erabilera

Maskararen kasuan, espazio itxietan, 6 urtetik gorakoek maskara jantzi beharko dute. Hala ere, lehiaketa prestatzeko entrenamenduetan eta jarduera fisikoa egiterakoan ez da zertan maskararik jantzi behar. Aldageletan maskara jantzi beharko da, dutxa hartzerako orduan izan ezik.


Urriaren 13an hasiko da ezker abertzaleko 35 kideren kontrako epaiketa

Urritik abendura bitartean egingo da epaiketa, Naiz-ek aurreratu duenez. Auzipetuen artean da Zestoako bizilagun Antton Gomez. Bi bider atzeratu eta gero, jarri diote hasiera eguna 2007an Segurako polizia operazioan atxilotu zituzten ezker abertzaleko 35 kideren kontrako epaiketari: Naiz-ek aurreratu duenez, urriaren 13an hasiko da, eta abendura bitarte iraungo du 04/08 sumarioan auzipetutako lagunen kontrako epaiketak. Egun horren ingurumarian askatuko bide dituzte Miren Zabaleta, Sonia Jacinto eta Arkaitz Rodriguez, Bateregune auziagatik sei urteko kartzela zigorra jaso zutenak. Jarraitu irakurtzen Berria.info-ko albistea.


Gemma Etxabe: "2014ko Kilometroak jaia antolatzea ardura handia da"

Orioko Herri Ikastolako lehendakari Gemma Etxabek (Orio, 1975) jaso zuen atzo Kilometroak jaia antolatzeko lekukoa. Erronka garrantzitsua dute oriotarrek aurretik, eta 2014ko Kilometroak primeran atera dadin, dagoeneko «ilusioz beteta, gogotsu» lanean ari dira. Orioko herri Ikastolarentzat erronka al da 2014ko Kilometroak antolatzea? Kilometroak jaia antolatzea ardura handia da. Etekin ekonomikoa ateratzeko festa da, baina beste balio batzuk sustatzeko aprobetxatu nahi dugu. Kalitatezko festa egitea da gure helburua. Errespetu handia ematen badu ere, indarra eta lanerako gogoa ditugu. Dagoeneko lanean hasiak zarete, ezta? Sei hilabete inguru darama Hastapen Taldeak atzeko lana egiten, isilekoa, eta pasa den hilabetean osatu ziren hainbat arlo jorratuko dituzten lan taldeak. Hainbat bilera egin dituzte, eta martxan dira dagoeneko. Azaro amaieran egingo dugu Kilometroak 2014 jaiaren aurkezpen ekitaldia, eta denda ere orduan irekiko dugu. Hemendik aurrerakoa lasterketa baten modukoa izango da. Oriotarren parte hartzea garrantzitsua al da? Ikastola bezala, Kilometroak 2014 herritik herriarentzat sortutako festa izatea nahi dugu. Egunean bertan dena primeran atera dadin aurretik lan asko egin beharra dago, eta horretarako ezibestekoa da oriotarren parte hartzea. Bestalde, urtean zehar Kilometroak 2014 ekimenaren baitan ekitaldi ugari antolatuko ditugu, eta horiekin denekin Orio Gipuzkoan zehar ezagutarazi nahi dugu. Kilometroak festa komunitatean elkarlanean egindako jaia izan dadin nahi dugu, eta uste dugu horrek balio erantsia emango diola festari berari, baita Oriori ere. Bizitzako beste arloetan bezala, lan asko egin beharko dugu, baina ziur nago emaitza eta ondorio positiboak izango dituela.


Entrenamenduetara itzuli da Osasuna, heldu den denboraldirako lehen fitxaketa ezagutu ostean

Alvaro Catena doan iritsiko da Taxoarera, ekainaren lehenean.

Gizonezkoen taldea entrenamenduetara itzuli da gaur goizean Taxoaren, Espanyolen aurka banakoa lortuta, bi eguneko atsedenaren ostean. Ariketa anitzak egin dituzte eta Lucas Torro taldearekin entrenatu da. Nacho Vidalek, Ruben Peñak eta Aimarrek errekuperazio lanetan jarraitu dute.

Bihar taldea ateak irekita entrenatuko da berriro, 10: 30etatik aurrera, Taxoaren. Jagoba Arrasatek zuzentzen duen taldearen hurrengo hitzordua igande honetan da, otsailaren 12an, 18:30ean, Real Valladoliden aurka.

Gaurkoan baina beste albiste bat izan dugu azpimarragarri. Diario de Navarra kazetak aurreratu du Osasunak Alvaro Catena atzelaria fitxatu duela heldu den denboraldirako. Ligan gorritxoek baino hiru puntu gehiago dituen Rayo Vallecanoko jokalaria da egun, eta 29 urte ditu. Ligako atzelari esanguratsuenetako bat da David Garciarekin batera eta doan iritsiko da Iruñera, kontratua ekainaren 30ean amaitzen baitu Vallecasko taldearekin.

Ordutegiek kaltetuta

Gizonezkoen taldearekin lotutako beste albistea ordutegiekin du zerikusia. Aurreko astean jakin genuen kopako kanporaketa martxoaren batean jokatuko dela Sadarren, Athletic-en aurka. Bada Bilbotarrei mesedea egin die Ligak. Iruñean jokatuko den finalaurrekoen lehen partiduaren atarian, igandean jokatuko dute San Mamesen, 14.00etan.

Gorritxoek aldiz, igandean ere jokatuko dute baina iluntzeko 21.00etan, Sevillan eta horrek nabarmen desorekatuko du talde batek zein besteak duten atsedenerako eta kanporaketa prestatzeko tartea.


Aldakinek konpositeak mekanizatzeko robota aurkeztu du

Beste hiru enpresekin elkarlanean egin du proiektua. Akitania, Euskadi eta Nafarroa euro eskualdearen finantziazioa izan du jakintzaren ekonomiara bideratutako dirulaguntzaren bitartez. Aldakin konpositeen mekanizazioaren merkatura zabaldu du bere eskaintza.

Aurretik beste proiektu batzuetan lankide izan dituenekin batera, Aldakin taldeak Cognirob proiektua garatu du. Ideko teknologia zentroa (Euskadi), École supérieure des technologies Estia (Akitania Berria) eta Dassault Aviation (Akitania Berria) izan dira Aldakin taldearen bazkideak. Enpresa altsasuarrak konpositeak mekanizatzeko robot bat aurkeztu zuen irailaren 9an. Robot berriak fresatzeko makina konbentzionalen ordez aparailu "segurua, zehatza eta errentagarria" dela adierazi dute sortzaileek.

Produktu berriarekin Aldakin taldeak merkatu berri batera zabaldu du bere eskaintza: konpositeen mekanizazioa. Enpresako ordezkariek adierazi dutenez, "proiektu hori nazioarteko hazkundea izateko asmoz sortu da, bost urtera 2 milioi baino gehiagoko fakturazioa izango duena. Gainera, robotikako eta doitasunezko mekanizazioko dozena bat lanpostu kualifikatu baino gehiago sortzea ekarriko duena".

Robot berriaz

Zehazki, diseinatutako zelulak hautsa eta txirbila barnetik xurgatzeko sistema bat eta 6D ikusmenaren bidezko doitasuna handitzeko sistema bat ditu, "lan-bolumenaren barruko zehaztasuna hobetzeko". Gainera, sistema bat ezarri da "ebaketa-indarrek eragindako robotaren desbideratzeak konpentsatzeko, mekanizazioan zehar doitasuna are gehiago hobetuz". Ondorioz, robota gai da "sortutako hautsaren %98 xurgatzeko eta +/- 0,15 mm-ko zehaztasuna lortzeko". Zehaztasun-maila hori "ohiko robotena baino hiru aldiz handiagoa da, eta sektore aeroespazialaren tolerantzia-baldintzak gainditzen ditu, +/- 0,25 mm-tik beherakoak".

Robot berriak aukera ematen du horrelako prozesuetan parte hartzen duten langileen "osasun-arazoak" gutxitzeko. "Material konposatuen fabrikazio industria oso kezkatuta dago material konposatuen mekanizazioan sortutako hautsagatik, zuntz eta erretxinaren arnasketarekin lotutako minbizi arrisku potentzialagatik eta larruazalean, begietan, biriketan eta gibelean osasun arazo larriengatik", adierazi zuten Aldakinekoek aurkezpenean. Proiektuak 150.000 euroko aurrekontua izan du eta Akitania, Euskadi eta Nafarroa Euroeskualdeak finantzatu du oso-osorik.

Enpresaz

Aldakin Taldea industria mantentzean, elektrizitate instalazioetan, elektrizitate armairuen fabrikazioan eta ingeniaritzan aritzen da. Aldakinek 15,5 milioi fakturatzea aurreikusi du aurten, joan zen urtean baino bi milioi, hau da, %14,81eko hazkundea. Gainera, Altsasuko enpresak 2023 urtea 220 langile baino gehiagorekin amaitzea espero du, aurreko urtean baino %10 gehiago. Altsasuko egoitzaz aparte, Aizoain, Gasteiz eta Andoainen ere baditu lantegiak Aldakinek.


Urtarrilaz geroztik lehen aldiz, gora egin dute kasuek bailaran

Azken datuen eguneraketetan aurreikusi zitekeen bilakaera aldaketa egikaritu da gaur: urtarrilaren 2tik lehen aldiz, aurreko astean baino positibo gehiago atzeman dira aste honetan Debagoienean (66). Ondorioz, intzidentzia-tasak ere gora egin du (198,42). Haatik, Oñati batu zaie Antzuola, Aretxabaleta, Gatzaga eta Elgetari eremu gorritik kanpo dagoen herri gisa.

Eusko Jaurlaritzak eta Nafarroako Gobernuak egoera epidemiologikoaz egindako azken eguneraketek bilakaera aldaketa bat irudikatzen zuten. Araua hausten zuen kasua zen Debagoienarena; hots, Hego Euskal Herriko lau probintzietan joera martxoko lehen egunetan aldatu zen, bailarako kutsatu kopuruek jaisten jarraitzen zuten garaian.

Gaur arte. Urtarrilaren 2tik lehen aldiz, aurreko astean baino bost kutsatu gehiago zenbatu dira. Gora egin dute positiboek Bergaran (+9), Oñatin (+3), Aretxabaletan (+2) eta Elgetan (+1), mantendu egin dira datuak Antzuolan eta Gatzagan, eta jaitsi, aldiz, Eskoriatzan (-7), Arrasaten (-2) zein Aramaion (-1).

Grafiko eta datu guztiak ikusgai daude goiena.eus-eko azken datuak atalean.

Intzidentzia, gora

Kutsatuen bidetik, intzidentziak ere gora egin du eguenetik astelehenera; 198,42an da uneotan. Ez da aldaketa nabarmena izan, bi puntuan soilik igo delako balioa, baina urtarrilaren 9tik beheranzkoa zen grafikoan bailarako lerroaren noranzkoa. Goranzko bilakaeran dira Gipuzkoa (540,49), Nafarroa (499,00), Araba (464,25) eta Bizkaia (445,50).

Oñati, eremu laranjara

Aldaketak aldaketa, Debagoieneko mapa ez da berriz gorriz marraztu. Are gehiago, eremu laranjara pasa da Oñati (130,80). Uneotan, Gatzaga soilik dago berdez (0,00), horiz dira Elgeta (88,42) eta Antzuola (91,79), eta laranjaz, berriz, Aretxabaleta (112,99) zein aurrez aipatutako Oñati.

Berriz behera

Joan zen aste amaierako gorakadaren ostean, behera egin du berriz Hego Euskal Herriko ospitaleetan dauden herritar kopuruak. Gaur-gaurkoz 219 pertsonak behar dute arreta, eta horietatik 31 daude Zainketa Intentsiboen Unitateetan; joan zen eguenean baino 6 eta 5 herritar gutxiago, hurrenez hurren.


Ekintzak Santiago eta San Inazio egunetan

Derioko Udalak ekintzak antolatu ditu Santiago eta San Inazio egunetarako. Horrela, uztailaren 25ean, Santiago egunean, txistulariak izango dira 11:00etatik aurrera, eta 19:00etan jotak eta rantxerak egongo dira eskolan. Azkenik, uztailaren 31n, San Inazio egunean, txistulariak aterako dira kalejiran 11:00etan.


Erori gabe, goian eutsi dio saioari

Alaia Martin, aise irabazita, zuzenean sailkatu da Elizondoko finalaurrekorako. Ale politak utzi zituzten sei bertsolariek atzoko saioan. Seiehun entzulek bete zuten Muxikebarriko aretoa


OBBk galdu eta irabazi egin ditu azken jardunaldiko partidak

Espainiako Ohorezko mailako azken jardunaldia jokatu zuten asteburuan OBBko neskek. Haien taldean lehen postuan sailkatu dira, eta sailkapen orokorrean zortzigarren postuan bukatu dute.

Orioko Bate Bizkorrak taldeak Espainiako Ohorezko Softbol Mailako azken jardunaldia jokatu zuen lehengo asteburuan. Ohi bezala, jardunaldiak bi partida izan zituen. Galiziako Cambre taldearen aurka neurtuz zituzten oriotarrek; jokatutako partida bat irabazi egin zuten, eta bestea galdu. 5-2 eta 3-5 emaitzekin erabaki ziren bi norgehiagokak.

Hala, OBBk bukatu du Espainiako goi mailako liga, eta haien taldean lehen postuan sailkatzea lortu dute. Sailkapen orokorrean, berriz, zortzigarren izan dira.

Bestalde, taldeko 15 urtez azpiko jokalariek Espainiako Txapelketan parte hartuko dute Bartzelonan. Azaldu dutenez, "ilusio handiz eta gogotsu" daude taldekideak, iaz izurriteagatik ez zutelako lehiaketa egiterik izan. Goiko postuetan ibiltzea dute helburutzat.


Lankide ala etsai

Adimen artifizialaren eztandak ezbaian jarri du lanbide ugariren etorkizuna; aditu batzuek uste dute, dena den, automatizazioak lan baldintzak hobetu ditzakeela.


Haurrak izango dira gaur jaun eta jabe

Haurren Euskal Jai Eguna ospatuko da gaur egun osoan zehar. Ohiturari jarraituz, Euskal Herriko hainbat euskal dantza taldek bat egingo dute eguerdian Lege Zaharren enparantzan, eta emanaldia eskainiko dute; Jalgi ere bertan izango da. Arratsaldean, kalejira izango da Iñurritzara, eta han puzgarriak eta dantzaldia izango dira.

Egitaraua

- 10:30. Lege Zaharren enparantzan, dantzarien bilkura.

- 11:00. Kalejira Musika Eskolako txistulari eta trikitilariekin.

- 11:15. Dantzariak kalez kale.

- 12:45. Lege Zaharren enparantzan, dantzarien harrera eta emanaldia (eguraldi txarra egingo balu, gaztelekuan).

- 13:30. Lege Zaharren enparantzan, haurrak familietan banatuko dira bazkaltzeko (eguraldi txarra egingo balu, gaztelekuan).

- 17:30. Kalejira Musika Plazatik Iñurritzara, buruhandi, erraldoi, Zarautz Trik eta Ustekabe txarangarekin.

- Ondoren, Iñurritzan dantzarien bilkura.

- 18:00. Iñurritzan, puzgarriak.

- 18:30. Iñurritzan, Ttipika haurrentzako dantza gidatuak.

- 20:00. Kalejira Iñurritzatik Musika plazara.


12 positibo atzeman dituzte Elorriko egoitza batean

Zentroko langile batek positibo eman ostean atzeman dituzte gainerako kutsatzeak. Orain arte, Bizkaiko egoitzetako 93 erabiltzailek eman dute positibo.

Bizkaiko Foru Aldundiak COVID-19aren foku berri bat atzeman du Gizarte Laguntzarako Foru Erakundeak Elorrion duen egoitzan: sintomarik ez duten 11 erabiltzaile eta langile bat kutsaturik daude.

Zentroko langile batek positibo eman ondoren, Elorrioko egoitzako 55 erabiltzaileen eta 58 profesionalen artean baheketa egin zen, Aldundiak jakinarazi duenez. Guztira, sintomarik gabeko 11 erabiltzaile positibo identifikatu zituzten.

Erabiltzaile horiek ostegun honetan bertan eramango dituzte kutsatuak artatzeko Birjinetxeko unitate soziosanitariora.

Kutsatu berri horiekin, 93 dira COVID-19an positibo eman duten Bizkaiko egoitzetako erabiltzaileak, duela bi egun baino sei gehiago. Langileei dagokienez, 62 positibo daude.

Abuztuaren 19ko lanaldia amaitzerako, Bizkaian adinekoentzat baimenduta zeuden 155 egoitzetan, orotara 10.748 plaza dituztenak, 42 erabiltzaile positibo zeuden. Halaber, beste hiru erabiltzaile ospitaleratuta daude, eta egoitzetan, berriz, 1.623 erabiltzaile sendatu dira.

Birjinetxeko koronabirus bidezko infekzio-kasuak artatzeko unitate espezializatuan 66 pertsona daude, eta horietatik, 48 egoitza-zentroen sareko erabiltzaileak dira. Horiez gain, hauskortasun-egoeran dauden 18 pertsona daude bertan, eta ospitaleratu ostean, berrogeialdia egiten ari dira.

Egun, egoiliar gaixoak dituzten hiru zentro daude: Truiondo-Zamudio (26), IMQ Igurco Zorrozgoiti-Bilbao (15) eta Miranda Fundazioa (1).


Garazi Loiartek irabazi du Araban, inauterietako argazki lehiaketa bat

Arabako Alea aldizkariak antolatutako lehiaketa da eta publikoaren bozketan ere bere argazkiak izan dira hiru bozkatuenak.

Garazi Loiarte Villar goizuetarrak irabazi du Arabako Alea aldizkariak antolatutako inauterietako argazki lehiaketa. Epaimahaiaren saria eskuratu du Garazi Loiartek, eta, gainera, bereak izan dira publikoaren bozketan gehien bozkatutako hiru argazkiak ere. Bi sariak banatze aldera, laugarren argazki bozkatuenari eman diote publikoaren saria.

Alearen lantaldeak osatutako epaimahaiak, Loiarteren argazkiaren kalitate aparta kontuan hartuta, Errigorako saskia berari saritzea erabaki du; izan ere, sari horrek produktu gehiago ditu.

Martxoaren 7tik 13ra bitarteko bozketa epea agortuta, epaimahia eta publikoa ados jarri ziren beraz lan irabazlea aukeratzeko: Garazi Loiarte goizuetarraren Prest! argazkia. Joaldunak ageri dira bertan eta argazkia nabarmendu da.


Santa Anara

Koloretako argazki zaharra, kolore lausotutakoa. 1978 edo 1979. urtea. Hiru ume, berdin jantzitakoak, irribarretsu. Haurtzaroko poza. Atzean lokomotor zaharra, beltza eta berdea (edo gorria, ez naiz gogoratzen). Tren geltoki zaharraren ondoan , kalea zeharkatuta, Sancti Spiritus unibertsitate zaharra. Jarraitu irakurtzen 'Osatzetik arintzera' blogean.


Inauguratu dute Ildefonso Gurrutxaga kalearen eta Garate Anaia auzoaren arteko igogailua

Udaleko, Imsersoko eta Once Fundazioko kideak igogailuaren inaugurazioan. (Argazkia: Azpeitiko Udala) Denon Artean aurekontu parte-hartzaileetan egin zuten Ildefonso Gurrutxaga kalearen eta Garate Anaia auzoaren arteko eskaileren ondoan igogailua jartzeko eskaera. Azpeitiko Udalak eskaerari erantzun egin dio eta atzo inauguratu zuen igogailua Imsersoko eta Once Fundazioko kideekin batera. Igogailua erabili daiteke eta bi erakunde horiek eman dute diru laguntza lanak egin ahal izateko. Igogailua jartzeko aurrekontua 200.000 eurokoa izan da eta horietatik 100.000 euro udalak jarri ditu. Imsersok 95.000 euro ordaindu ditu eta Once Fundazioak berriz, 6.000 euro. Azpeitiko Udalak eskerrak eman dizkie bi erakundeei eta hemendik aurrera elkarlanean jarraitzeko asmoa duela adierazi dute: "Herritarren beharrak asetzeko gaude, are gehiago horrelako irisgarritasun arazoak daudenean. Urte luzez irisgarritasun arazoak izan dituen auzoa da Garate Anaia eta bizilagunek eskailerak edo aldapa zituzten auzora iristeko".


Eskuragarri daude "Herri txiki, Infernu handi" saioaren grabaketarako gonbidapenak

Aste honetan jardun dira saioa grabatzen hainbat herritarrekin. Azken grabaziorako herritarrak deitu dituzte.

Aste honetan Herri Txiki, Infernu handi saioa grabatzen izan dira ETB-ko kideak Orion. Herriko pilotalekuan egingo duten azken grabaketarako herritarrak deitu dituzte. Abenduaren 17an, ostegunarekin izango da arratsaldeko 18:30ean.

Bertaratu nahi dutenek gonbidapena hartu beharko dute aurretik. Eskuragarri daude gaurtik aurrera, kultur etxean 9:00etik 13:00 bitartera eta 16:00etatik 20:00ak arte.

Grabaketara joan nahi dutenek, gutxienez, 16 urte izan beharko dituzte.


Azken bost egunetan 81 positibo atzeman dituzte Debagoienean

Abenduaren 30a eta 2021eko urtarrilaren 3a bitartean jasotako datuen berri eman du Osasun Sailak eta Debagoienean 81 positibo atzeman dituzte. EAEko positibotasun-tasa %7ra gerturatu da gaur; Nafarroakoa, ostera, %10etik gora dago.

Hona hemen azken egunetako datuak herririk herri:

Mapa honetan daude herri guztietako datuak, eguneratuta:

>Grafiko guztiak modu interaktiboan ikusi hemen.

Hego Euskal Herrian 450 positibo

Bestetik, atzo, urtarrilak 3, Hego Euskal Herrian 450 positibo baieztatu zituzten: 39 Araban, 132 Gipuzkoan, 188 Bizkaian, hiru beste erkidego batzuetan erroldatutakoak eta 88 Nafarroan. EAEn, 5.324 test egin ziren atzo eta emaitza positiboak izan ziren %6,8. Nafarroan, ostera, 827 test egin zituzten eta positibotasun-tasa %10,6 da.

Ospitaleetako egoerari dagokionez, EAEn 35 pertsona ingresatu zituzten atzo, hortaz, 275 lagun daude ospitaleetan eta horietatik 78 ZIUetan.


[SORGIN ZAPATUAK] Loreen mundua

Oraingo honetan landareen unibertso misteriotsuan murgilduko gara. LANTEGI bat izango dugu herbario moduko bat egiteko (hostoen bilduma), eta, horrela, landareak elkarren artean bereizten eta haien ezaugarrien arabera sailkatzen ikasiko dugu. Jarraian, ohi bezala, ASKARIA goxoa banatuko zaie parte hartzaileei.

NORENTZAT: 5 urte edo gehiagoko umeentzat


Osasun Sailak gripean jarri du arreta eta iaz egon ez ziren katarroak badaudela ohartarazi du

Covid-19a ahotan, Jose Luis Quintas sailburuordeak berretsi du intzidentziak gora egiten jarraitzen duela (81 kasutan dago) baina ez dutela olatu berririk espero.

Jose Luis Quintas Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburuordeak aurten gripeak izango duen birulentziaz ohartarazi du, eta nabarmendu du hasiak direla iaz egon ez ziren katarro edo hotzeriak atzematen. Hala, "erne eta erantzukizunez" jokatzeko deia egin du gripearen kontrako txertaketan, batez ere zaurgarriena den biztanleriarentzat.

Quintasek Radio Euskadiko "Boulevard" saioan egindako elkarrizketa batean adierazi duenez, gripea "oldarkorra" izango da jende nagusiarentzat eta patologiaren bat duten pertsonentzat. "Horrek ospitaleratzeetan izango du eragina, eta covid-19ak sortutakoekin batuko da", erantsi du.

Covid-19aren bilakaeraz galdetuta, Osasun sailburuordeak baieztatu du 14 eguneko intzidentzia metatua "modu jarraituan, motelean eta oso txikian" igotzen ari dela (tasa 81,24 kasukoa da; astelehenean 76,10 kasu ziren) eta hazten jarraitzea espero dutela. Dena dela, aipatu du beste adierazle batzuk egonkortu edo jaitsi egin direla, hala nola tasen arrazoia (intzidentzia zazpi egunetara), R0 indizea (1,05) edota ospitaleratzeak. "Sintoma ona da hori", aitortu du. Hala, Quintasek ez du uste olatu berririk izango denik: "Intzidentzia izaten jarraituko dugu, igoko da ala ez, agerraldiak egongo dira, eta horretara ohitu beharko dugu".

Hori horrela, "epe laburrean" behintzat ez du murrizketa gehiago aurreikusten. Zehaztu duenez, "baliteke, eta (Osasun) sailburuak sinatutako dekretuan jasotako neurrien artean, eta bilakaerak horrela jarraituz gero, murrizketaren bat gehiago hartzea". Quintasen aburuz, Gabonak "erdi normalak" izango dira.

Janssenen txertoa jaso zutenei errefortzu dosia ematearen harira Osasun Batzordeak hartu duen erabakiaz, Quintasek esan du Osakidetza azaroan zehar hasiko dela ematen. Gainera, garrantzia kendu dio beste etxe bateko (Pfizer ala Moderna) txertoa jartzeari: "Beti egin izan den gauza bat da, haurren txertaketan eta gripean bertan markak eta txertoak nahasten ditugu. Frogatuta dago txertaketa mota horrek immunitatea indartzen duela; ez dago inolako arazorik".

Azkenik, Lehen Arretan eskaintzen ari den aurrez aurreko kontsulta kopuruari dagokionez, sailburuordeak adierazi du % 50ekoa dela, baina handiagoa ere izan zitekeela. "Agendan herritarrek eskatutakoak baino leku gehiago dago", zehaztu du. Era berean, aitortu du pandemian zehar gora egin dutela nerabeen artean patologia batzuetan, elikadura-nahasmendu eta pertsonalitate-nahasmenduetan, atzemandako "diagnostiko larriak". Quintasen ustez, "pandemiaren eraginez hartu behar izan diren murrizketen ondorio izan dira".


CO2 isurketak murrizteko udal instalazioetan lan handiak egingo ditu udalak

Udala eta liburutegia energiaz hornitzeko instalazio fotovoltaikoa jarri da, udaletxeko argiteria aldatu da, udaletxeko teilatuko leihoak aldatu dira, udaletxean biomasa galdara jarriko da, eskola eta kiroldegia kanalizazio batekin lotuko dira kiroldegia gasez hornitzeko eta Akaborro industrialdeko argiteria aldatuko da.

Irurtzungo Udalak 2030 urterako CO2 isurketak %40an murriztu nahi ditu eta, horretarako, lehenbailehen hasi nahi du bere instalazioak egokitzen. Guztira sei lan egitea aurreikusi du udalak, energia burujabetza eta egungo instalazioen eraginkortasuna hobetzeko. Alkateen Itunaren barruan kokatzen diren inbertsioek 134.566,05 euroko aurrekontua dute. Aitor Larraza Carrera alkateak jakinarazi duenez, dirutza hori Irurtzungo Udalak Nafarroako Gobernuaren berraktibazioko dirulaguntzekin eta diruzaintzako gerakineko 22.037,85 eurorekin osatuko dute.

Sei lan, kontsumo energetikoa jaisteko helburuarekin

Larrazak azaldu duenez, lehenik udaletxearen eta liburutegiaren energia-hornidura asetzeko instalazio fotovoltaikoa jarri dute. 19.04 Kwp-ko instalazio horrek urtean 22.890 kWh sortuko ditu. Jakina denez, Irurtzungo Udalak eguzki plaken instalazioa jarria du dagoeneko frontoian. Handik Atakondoa ikastetxea elikatzen da. Bigarren instalazio fotovoltaikoaren aurrekontua 24.352 eurokoa da eta Ekisolar enpresak jarri du.

Bestalde, udaletxeko argiteria aldatu da, argiak eraginkorragoak izan daitezen. Egungo potentzia %70 jaitsiz, 1.950 euro aurreztuko ditu udalak. Aurrekontua 10.648 eurokoa da eta obra Erentxun muntaia elektrikoak enpresak egin du. Horrekin batera, teilatuetan dauden zortzi leiho aldatu dituzte. Larrazak azaldu duenez, “aurrekoak egurrezkoak ziren, horietako askok ez zuten ondo ixten eta bero galerak handiak zeuden”. Horretara 10.781,10 euro bideratu dituzte.

Bi gasolio galdara ere begiz jota dituzte. Haren ordez udaletxean biomasa galdara jarriko dute. Larrazak azaldu duenez, “egun udaletxean dagoen gasolio galdara behar baino handiagoa da eta haren ordez potentzia txikiagoa duen eta pelleta kontsumitzen duen galdara jarriko dugu”. Lanak 40.835,06 euroko aurrekontua du. Horrekin batera, kiroldegian dagoen gasolio galdara kentzea da udalaren asmoa. Eta kiroldegia berotzeko hura eta eskola lotuko dituen kanalizazio bat egin nahi du, kiroldegia gasez hornitzeko. 20.500 euro bideratu dituzte. Lan horiek apirilean eginen dituzte.

Azkenik, Akaborro industrialdearen argiteria publikoa aldatzen ari dira. Horrekin batera koadro elektrikoa hobetuko da. Horrela, Irurtzungo argiteria publiko guztiak LED teknologia izanen du. 27.449,89 euroko inbertsioa da, eta horri esker urtean 16.018 kWh aurreztuko ditu Irurtzungo Udalak, hau da, kontsumoaren %75. Lanak Erentxun muntaia elektrikoak enpresak eginen ditu.

2021erako energia-komunitatea sortu nahi dute

Larrazak gaineratu dutenez, 2021 urtean beste pauso bat eman nahi dute. “Energia-komunitate bat sustatzen edo garatzen saiatuko gara, prozesu parte-hartzaile baten bidez. Neurri batean, herritarrok kontsumitzen dugun eta instalazio kolektibo baten bidez sor dezakegun energiaren gainean burujabeagoak izateko ideiarekin jaioko da proiektu hori”. Beste urrats bat, beraz, energia-burujabetzaren bidean.


Quim Torra Kataluniako presidentea inhabilitatu du Espainiako Auzitegi Gorenak

Dagoeneko indarrean da inhabilitazioa. Goreneko epaileek aho batez hartu dute erabakia, eta urte eta erdiko inhabilitazioa bete beharko du. Erabaki horrek Kataluniako legealdia amaitzera behartuko du.

Iazko abenduan Kataluniako Auzitegi Nagusiak hartutako erabakia berretsi du Espainiako Auzitegi Gorenak, eta Kataluniako presidente Quim Torraren inhabilitazioaren alde egin du. Urte eta erdiz ezingo du kargu publikorik izan, Kataluniako buruzagi politiko eta sozial presoen aldeko pankartak kentzeko Espainiako Hauteskunde Batzordearen agindua ez betetzeagatik. Gorenaren iritziz, Torrak modu «setati eta sendoan» egin zion entzungor Espainiako Hauteskunde Batzordearen aginduari. Erabakiaren arabera, Generalitateko presidentea aske da bere nortasun politikoa islatzen duten adierazpenak egiteko, baina ez hauteskunde prozesuen gardentasuna bermatzeaz arduratzen den erakunde instituzional bati entzungor egiteko. «Ez gara ari aukera politiko baten inguruko ikurrak edo pankartak jartzeaz, horiek hauteskunde garaian erabiltzeaz baizik, Hauteskunde Batzordearen aginduei entzungor eginez».

Presidentearen defentsak auzia Europara eramateko eskaria ere baztertu egin du auzitegiak Fiskaltzaren eta herri akusazioak eskatu bezala. Hala, presidente kargua utzi beharko du Torrak. Epaiak hauteskundeetarako deialdia behartuko du Katalunian. Urtarrilaren amaieran edo otsailaren hasieran izango dira bozak, azken orduko ezustekorik ez bada. Bideoanalisia: Arantxa Elizegi Egilegor, BERRIAko Mundua saileko koordinatzailea (jarraitu irakurtzen bideoaren ostean):

Torra bere inhabilitazioari buruz mintzatu zen BERRIAk atzo argitaratu zuen elkarrizketan. Gorenak har zezakeen erabakiari buruz galdetuta, zera adierazi zuen: «Azken hilabeteetan eta urteetan gertatu denak autonomiaren mugak utzi ditu agerian. [Kataluniako] Parlamentuak ezin ditu adosten dituen ebazpenak onartu, 2.850 errepresaliatu ditugu, eta baliteke presidente inhabilitatu bat izatea adierazpen askatasuna defendatzeagatik... Horrek nazioaren jauzi kolektibo baten beharra dakar. Zirt edo zart egin behar da, haustura demokratiko bat egin eta independentzia defendatu».

Zer gerta zitekeen aurreikusiz, JxCek eta ERCk akordioa itxi dute Torra inhabilitatu osterako. Legealdiaren amaiera nola kudeatu hitzartu dute Kataluniako Generalitatea sostengatzen duten bi indar independentistek. Torrak arratsaldeko 16:30 aldera jaso du epaia, eta, beraz, dagoeneko indarrean da inhabilitazioa. Pere Aragones presidenteordeak hartuko du Torraren tokia —funtzio mugatuak izango ditu—, eta gobernuak bere egitekoekin jarraituko du, pandemiaren kudeaketa lehentasun hartuta.

Parlamentuko presidente Roger Torrentek inbestidurarako hautagaitzak aurkezteko epea zabalduko du, Kataluniako Auzitegi Gorenak Torraren kontrako epaia Generalitateari jakinarazten dionean. Hamar egun izango ditu horretarako. Azken orduko aldaketarik ezean, ez da Torraren ordezkorik izango. Hautagairik ez dutela aurkeztuko esana dute indar independentistek, eta gainerako alderdiek ez lukete gehiengorik lortuko. Bi hilabeteko epean ordezko presidenterik izendatzen ez bada, legeak automatikoki bozetara deitzea agintzen du. 54 egun beranduago egin beharko lirateke; hau da, urtarrilaren 31an ala otsailaren lehenengo egunetan izan beharko lirateke.

JxCk eta ERCk lortu dute legealdi amaieran gobernu barruko funtzioak nola banatu adostea, baina ez dago argi erantzun bateratu bat emateko gai izango diren. Bien arteko zatiketa agerikoa izan da azken hilabeteetan, eta herritar independentista askok etsipenez gogoratzen dute nola iazko urrian ez zuten erantzun bateratu bat adostu buruzagi independentisten kontrako epaiari erantzuteko. Kataluniako hainbat hedabidek iragarri dutenez, oraingoz adostu dutena da datozen egunetan Torrak ezohiko agerraldi bat egitea Kataluniako Parlamentuan. CUPek kritikatu egin du JxCren eta ERCren jarrera, eta adierazi du gobernuko bi indarrek uko egin diotela «konfrontazioan oinarritutako erantzun bat» emateari.

ANC eta Omnium Cultural eragile independentistek elkarretaratzeak egitera deitu dute, Espainiako Auzitegi Gorenaren epaia salatzeko.

Urte eta erdiko auzia

Luze doa estatuko sistema judizialak Torraren aurka abiatutako prozesua. 2019ko martxoaren 11n eman zion lehen agindua Espainiako Hauteskunde Batzordeak Kataluniako presidenteari, esanez Generalitatearen eta harekin lotura duten erakundeen eraikinetatik kentzeko, besteak beste, esteladak, xingola horiak eta bozetara aurkezten den hautagaitzaren batekin bat egiten duten pankartak. Kasu hartan, iazko apirilaren 28ko Espainiako hauteskunde kanpainari eragiten zion debekuak, eraikin publikoek «neutraltasuna» erakutsi behar dutela argudiatuta.

Ordurako, Generalitateko balkoi nagusian zintzilik zegoen Askatasuna preso politiko eta erbesteratuentzat zioen pankarta, xingola hori bat alboan zuela. Hura mezu bera zeraman beste bategatik aldatu zuten, xingola horia zuri batengatik ordezkatuz. Marra gorri bat zeraman hark, adierazpen askatasunaren alde. Gainerako eraikinetan pankarta oro kentzearen aurka ere agertu zen Torra.

Hala, hauteskunde batzordeak fiskaltzaren esku utzi zuen presidenteak desobedientzia delitu bat egin ote zuen ikertzea. Hark Kataluniako Auzitegi Nagusira eraman zuen auzia, eta epaitegiak abenduaren 19an eman zuen haren aurkako epaia: urte eta erdiko inhabilitazioa.

Kataluniako presidenteak, ordea, epaiaren aurkako helegitea aurkeztu zuen, eta ordutik Espainiako Auzitegi Gorenaren ebazpenaren zain egon da, hau da, gaurko ebazpenaren zain.

Bien bitartean, eta epaia irmoa izan gabe, Torrari diputatu kargua kentzearen alde egin zuen Hauteskunde Batzordeak, behin-behineko epai bat horretarako nahikoa zela argudiatuta. Hori baliatuz, PPk, Voxek eta Ciudadanosek diputatu kargua ez ezik presidentearena ere kentzeko eskatu zuten. Izan ere, Kataluniako Parlamentuko legediaren arabera, presidente bilakatzeko ezinbestekoa da parlamentari izatea.

Bigarren auziaren zain

Hori ez da Torraren aurkako epaiketa bakarra. Izan ere, asteazkenean Kataluniako Auzitegi Nagusiko epailearen aurretik pasatu zen, beste desobedientzia delitu bat leporatuta, oraingoan Kataluniako Auzitegi Gorenaren aginduari men ez egiteagatik. Torraren defentsaren arabera, ordea, auzi hori bestearen jarraipena da, ekintza bera egiteagatik ari baitira Torra epaitzen: Generalitatean jarritako pankarta ez kentzea, kasu honetan hauteskunde kanpainatik kanpo. Horrez gain, defentsak adierazi du Kataluniako Auzitegi Nagusiko administrazioarekiko auzien bosgarren salak ez zuela erabaki hura hartzeko eskumenik. Gauzak hala, Kataluniako presidenteak uko egin zion deklaratzeari, independentismoak jasaten duen «errepresioaren biktima» dela argudiatuta.


Duranako ikastetxe bateko 450 ikasle konfinatu dituzte agerraldi baten ondorioz

Ikasbide Ikastolako Bigarren Hezkuntzako 21 geletan aurrez aurreko jarduera eten dute. Zentroak ez ditu ateak itxi, eta Haur eta Lehen Hezkuntzakoek eskola presentzialekin jarraitzen dute.

Duranako (Araba) Ikasbidea Ikastolako DBHko 450 ikasle konfinatu dituzte koronabirus agerraldi baten ondorioz.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saileko iturrien arabera, jarduera presentziala bertan behera geratu da Durana kontzejuko Bigarren Hezkuntzako 21 geletan, Arratzua-Ubarrundian (Araba), Gasteiztik 12 kilometrora baino gutxiagora.

Agerraldiaren ondorioz DBHko ikasle guztiak konfinatu behar izan dituzte, baina Ikastolak ez ditu ateak itxi, eta aurrera jarraizen dute Haur eta Lehen Hezkuntzako ikasleentzako aurrez aurreko eskolak.

450 ikasle inguruk baheketa egin beharko dute ikasgeletara itzuli aurretik beste positibo batzuk atzeman ahal izateko.

Kontuan izan osasun agintariek koronabirusaren aurrean eman dituzten aholkuak. Albiste faltsuak zabaldu dira; beraz, agintariek emandakoei bakarrik egin kasu. Gaitzaren sintomarik baduzu, EAEn bizi bazara, osasun-zentrora deitu, eta zalantzarik izatekotan, Osasun Batzordearen telefonoa duzu eskuragarri: 900 20 30 50. Nafarroan bizi bazara, berriz, Osasun Batzordearen telefonora dei dezakezu: 948 290 290. Gogoratu covid-19a ez hedatzeko modurik eraginkorrena eskuak sarri garbitzea dela. Ahoa estaltzeko maskarak derrigorrezkoak dira EAEn eta Nafarroan. Iparraldean, espazio publiko itxietan, garraio publikoan eta udalerri eta hiri nagusietan da derrigorrezkoa.


Saharako hareak laranjaz tindatu ditu Aiaraldeko kaleak

Haize-bolada bortitzek ekarri dute harea Saharatik eskualdera. Euskalmetek abisu horia aktibatu du.

Laranjaz tindatuta esnatu dira gaur Aiaraldeko kaleak, Saharako harearen eraginez. 'Celia' ekaitzak ekarri du hautsa Argeliatik Iberiar penintsulara, metereologia agentziek jakinarazi dutenez.

Euskal Herriko beste hainbat txokotan ere sumatu dute harearen eragina:

Aguraingo calima @Arabamet @Euskalmet pic.twitter.com/ts5w3Te0mk — tikismikis (@burutisasi) March 15, 2022

Hareak irudi ikusgarriak utzi ditu Iberiar penintsulako beste zonalde batzuetan, lanbro laranja sortu duelako.

Hreak Aiaraldean utzitako irudiren bat partekatu nahi baduzu bidaliguzu 688 848 152 telefonora Whatsapp edo Telegram bidez.

Abisu horia haizeteen eraginez

'Celia' ekaitzak ez du harea soilik ekarri eskualdera, baita haizea ere. Euskalmetek alerta horia piztu du haizeteen eraginez. Euskal metereologia agentziak 128,4 kilometro orduko abiaduradun haizeteak neurtu ditu gaur goizean Urduñan. Nabarmendu duenez, hirian detektatutakoak dira, momentuz, gaur goizean EAEn neurtutako haize-boladarik handienak.

#AbisuHoria #haizea #Orain

Orduña: 128,4 km/h. pic.twitter.com/cTpruNL76i — Euskalmet (@Euskalmet) March 15, 2022

Eguraldi-iragarleen arabera, euriteak nagusituko dira bihartik aurrera penintsula osoan. Euskalmeten arabera, bihar iluntzean hasiko da euria, eta ostegun osoan zehar luzatuko da.


San Fermin 2022: kontsultatu jakin behar duzun guztia gida praktiko honetan

Pandemia tarteko, azken bi urteetan ez da San Fermin festarik egon Iruñean, baina bueltan dira sanferminak. Ikusi hemen zein den kartela, egitaraua, edo zein kontzertu izango den egunero.

Azken bi urteotan, ezin izan ditugu sanferminak ospatu pandemia dela eta… baina, zorionez, bueltan dira!

Eta behar bezala gozatzeko, hona hemen 2022ko San Fermin jaien gaineko gida praktikoa.

Zein da 2022ko sanferminetako kartela? Egilea Olaia Merino Erviti da, eta "Beti bezala" du izenburu.

Noiz hasiko dira 2022ko sanferminak? Uztailaren 6an (asteazkena), 12:00etan. Ordu horretan izango da txupinazoa, Udaletxe plazan.

Nork botako du San Fermin 2022ko txupinazoa? Juan Carlos Unzue futbolari eta entrenatzaile ohi nafarrak.

Noiz amaituko dira 2022ko sanferminak? 2022ko uztailaren 14an, gauean, gauerdian, "Gaixoa ni" abestuko dugu, Udaletxe plazan.

Zein kontzertu izango dira San Fermin 2022ko jaietan?

Foruen plazan

Uztailak 6 (asteazkena), 23:30ean: Lola Indigo

Uztailak 7 (osteguna), 23:30ean: Ptazeta

Uztailak 7 (osteguna), 1:00etan: MS. Nina

Uztailak 8 (ostirala), 23:30ean: Iseo & Dodosound

Uztailak 8 (ostirala), 1:00etan: Doctor Deseo

Uztailak 9 (larunbata), 23:30ean: Nøgen

Uztailak 9 (larunbata), 1:00etan: Ciudad Jara

Uztailak 10 (igandea), 23:30ean: La Oreja de Van Gogh

Uztailak 11 (astelehena), 23:30ean: Ben Yart

Uztailak 11 (astelehena), 00:30ean: FERNANDOCOSTA

Uztailak 12 (asteartea), 23:30ean: LA M.O.D.A.

Uztailak 13 (asteazkena), 23:30ean: Camela

Konpainia Plazan

Uztailak 6 (asteazkena), 19:00etan: Nicolette All Stars & Lauer

Uztailak 7 (osteguna), 20:00etan: Katanga Dub

Uztailak 7 (osteguna), 23:30ean: Trojan Soundsystem

Uztailak 8 (ostirala), 20:00etan: Guarimba

Uztailak 8 (ostirala), 23:30ean: Goxua`n Salsa

Uztailak 9 (larunbata), 19:00etan: Señora & Sara Goxua

Uztailak 9 (larunbata), 23:30ean: Eliades Ochoa: Star of Buenavista Social Club

Uztailak 10 (igandea), 20:00etan: Javi Robles

Uztailak 10 (igandea), 23:30ean: Harlem Gospel Travelers feat. Eli Paperboy Reed

Uztailak 11 (astelehena), 20:00etan: Iratxe

Uztailak 11 (astelehena), 23:30ean: Sean Clapis Brooklyn Trio & Antonio Serrano

Uztailak 12 (asteartea), 20:00etan: Andrea Santiago

Uztailak 12 (asteartea), 23:30ean: Deborah Carter meets Pamplona Jazz 4t Pedro Iturralde Tribute

Uztailak 13 (asteazkena), 20:00etan: Los Ácidos

Uztailak 13 (asteazkena), 23:30ean: David Murray & Marta Sanchez

Bereziki umeentzat prestatu dituzten jarduerak: Iruñeko Takonera parkean "JuegoRejuego" haurrentzako programazioa eskainiko dute San Fermin jaietan. Programa horrek materialen berrerabilera eta birziklapena uztartuko ditu sormena eta imajinazioarekin. Uztailaren 7tik 14ra egongo da zabalik, 11:30etik 14:00etara eta 17:30etik 20:30era. Uztailaren 6an, aldiz, arratsaldeko ordutegian baino ez dute gunea zabalduko.

Bereziki 12-17 urte arteko nerabeentzat prestatu dituzten jarduerak: Gazte Eremua Foruen Plazara bueltatuko da aurtengo sanferminetan, uztailaren 7tik 14ra. Gunea 12 eta 17 urte arteko gazteei zuzenduta dago, eta bertan aisialdirako jarduera hezitzaileak eskainiko ditu Iruñeko Udalak.


Dagoeneko salgai daude 2023ko Distira elkartearen egutegiak

Distira Argazki Elkarteko kideek ateratako irudiekin osatutako egutegia prestatu du Zumaiako argazki taldeak.

2023rako egutegia dagoeneko prest du Distira Argazki Elkarteak eta dagoeneko salgai dago Turismo Bulegoan, eta Amaiako plazako Xiru saltokian, 3,5 euroan.

Distirako bazkideek ateratako argazkiekin osatu dute egutegi hau. Elkarteko presidente Soraya Lopezek azaldu duenez, saiatu dira irudi oso ezagunak ez aukeratzen. "Argazki ezezagunagoak daude, bata dronekin ateratakoak, gauekoa, baina baita ilunabarrekoa, edo flyschekoa. Ez dira falta, ezta ere, paoleko edo arraunlarien argazkiak".

Herriko auzoei keinua egin nahi izan diote argaki elkarteko kideek. "Hirigunekoak bakarrik ez, auzoetako argazkiak ere aukeratu ditugu egutegirako, hala nola, Artadikoak edo Oikiakoak".


Udako ordutegia izango du hiribusak astelehenetik aurrera

Datorren astelehenetik aurrera, hilaren 21etik, udako ordutegia izango du Zarauzko hiriko autobusak. Iazko bera izaten jarraituko du, eta neguko ibilbideekin alderatuta, bi aldaketa nagusi izango ditu.

Alde batetik, astelehenetik ostiralera, 3. linearen zerbitzua iritsiko da Talaimendi auzoraino (goiko kanpinera; eta asteburutan, aldiz, linea mistoa izango da zerbitzu hori emango duena. Bestetik, Astiraino doan zerbitzua handituko dute: astean zehar 3. lineak zerbitzua Astiraino luzatuko du, eta asteburutan, berriz, linea mistoak.

Ordutegiak, ibilbideak eta hiribusari buruzko informazio guztia zarauzkohiribusa.org webgunean dago eskuragarri.

Hiribusaren udako ordutegia

Hiribusaren planoa


Zumaiako Estazio bideko tuneleko hormak margotzen, Martxoaren 8aren harira

Estazio bideko tuneleko hormak margotzen (Baleike.eus). Martxoak 8aren harira, tren geltokira doan tuneleko hormak margotu dituzte gaur goizean Zumaiako mugimendu feministak eta Kalea guztiona da mugimenduak elkarlanean. Gauak gureak dira izeneko ekimen honetan, auzolana izan da oinarri, izan ere, margoketa lanak egiteko herritar batzuk ere bildu dira. "Emakumeen borroka ezberdinak adierazten dituzten margoak dira hauek", kontatu du antolatzaileetako batek. Martxoaren 8aren harira, asteburu honetan, ekitaldi batzuk antolatu ditu Zumaiako emakume feministen taldeak. Lehenengoa gaur goizean egin da, Gauak gureak dira lemapean, estazio bidean dagoen tuneleko hormak margotu dira. Auzolanean eginiko lan honek, herriko artista batzuen laguntza izan du marrazkiak egiterakoan. Alai auzategitik estazio biderako eskuineko horman esaterako, duela urtebetetik Zumaian bizi den eta Arte Ederrak ikasita duen Elena artistak osatu du ideia. Bere esanetan, "emakume sarea irudikatu nahi izan dugu, izan ere, sare horren laguntzarekin, emakumeen bizitza sostengatzen laguntzen du". Hainbat emakumeen siluetak marraztu dituzte eskuinaldeko horma horretan, eta bizitzako elementu, irudi, osagarri eta adierazpen ezberdinekin jantzi dituzte. Ezkerraldeko hormako irudia aldiz, Arte Ederrak ikasten duen Mireia izeneko zumaiar baten ideia izan da. "Sinbologia zuen marrazki bat egin nahi genuen, eta jendeak irudiak esanahi duena bilatu egin beharko du. Interpretazioa librea da, baina esan daiteke emakume baten irudi desfiguratua dela: burua dauka, hankak, gorputza, bularra...", esan du. Auzolanean egin da margoketa, eta koloreak libreki aukeratu dituzte. "Gure kasuan, moreak hartu du bere garrantzia, baina orokorrean, kolore bizien alde egin dugu apustu. Gainera, gorputz bat baino gehiago marraztu ditugu, eta hauek kolore ezberdinez margotu ditugu aniztasuna islatzeko", gaineratu du Mireiak. Argazki bilduma: Baleike.eus


Bidasoa inguruko herrien kantu zaharren bazkaria eginen dute ekainaren 4an Etxalarren

Orain dela bi urte egin ezin izan zen Bidasoa inguruko herrien kantu zahar bazkaria eginen dute Etxalarko bentan ekainaren 4an. Larunbatean 13:00etan izanen da ongi etorri koktela eta 14:00etan bazkaria, Bankako Menditarrak, Beñat Mitxelena, Aitor Mendiluze eta bertze hainbat gonbidaturekin. Kantu zaharren liburua bertan eskuratzeko aukera ere izanen da 5 eurotan. Bazkarirako txartelak salgai daude 50 eurotan Etxalarko Bentan.


EPk ziurtatu du torturaren biktimekin «konpromiso eztabaidaezina» duela

Elkarrekin Podemosek Donostian egin du ekitaldia kanpaina hasi berritan. Berretsi du «torturak ez zuela inoiz existitu behar»


«Gogoa duen edonork parte hartu dezake Oreka taldean»

Aitor Sorarrain, Oreka Tolosa slackline taldeko kidea da pandemia hasi zenetik. Bertan, highline, midline eta waterline modalitateak praktikatzeaz gain tela, trapezioak eta akrobaziak ere egiten dituzte.

Zer egiten duzue Oreka Tolosa slackline taldean?

Oreka Tolosa slackline taldea, slackline kirola gustatzen zaigun Tolosako gazte batzuk osatzen dugu. Kirol honenganako zaletasuna genuen sei pertsona geunden Tolosan, eta denok elkartuz elkarte bat sortu genuen kirol hau indartu ahal izateko eta denen artean errazagoa egiteko.

Leku finko bat edukitzeak, zer aukera berri ematen dizkizue? Orain arte non ibili zarete zuen praktikak egiten?

Lehen, leku itxi bat izan aurretik, eguraldi ona egiten zuenean, hemen inguruko parkeetara joaten ginen entrenatzera, eta zuhaitz tarteetan sokak jarrita entrenatzen genuen. Horrek, udaberrian eta udan entrenatzera mugatzen gintuen. Orain, Tolosako Udalak Ferialekua kirol instalazio modura jarri du, eta boleibol eta gimnastika erritmikoaz gain, guri ere leku bat eman digute slackline, telak, trapezioak eta akrobaziak egin eta garatu ahal izateko.

Azalduko ahal zeniguke zuen egutegia zein den topaketa eta lehiaketa aldetik?

Udara bukaeran, Waterline izeneko jaialdia antolatzen dugu. Espainiako Slackline jaialdi bakarra izaten da, eta 15 soka jarrita 100 partaide inguru etortzen dira. Gehienak nazionalak, baina internazionalak ere etorri ohi dira. Bestalde, munduko highline errekorra 2.700 metroko luzeran egingo da aurtengo urtean. Guk pixka bat urruti ikusten dugu hori, horretarako material pila bat behar izateaz gain, maila altuko tresneria behar baita. Horrelako zerbait egiteko gogo handia dugu, baina aurrekontua falta zaigu. Guk egin dugun handiena 500 metroko luzerakoa izan da, eta gure asmoa kilometro bateko highline soka muntatzea izango da.

Zenbatek osatzen duzue taldea? Irekia al da?

Pixkana Oreka taldea handitzen doa, eta orain zortzi lagun gara. Edozein ekitaldiren aurrean laguntza behar badugu, Donostian ditugun lagun batzuekin ibiltzen gara. Taldean sartzea librea da, eskatzen den gauza bakarra konprometitua izatea da, elkarte batek bere lana baitauka kudeaketa lanak egiten, udaletxeekin hartu-emana izaten, eta egiten ditugun ekitaldiak prestatzen. Gogoa daukan edonork parte hartu dezake, eta hasi nahi duen edonork, gurekin kontaktatzea besterik ez dauka.

Ostegunetan izaten da Ferialekuan slackline praktikatzeko aukera.

Orain hasi gara ostegunetan 18:00etan ate irekiak egiten, alderdi ezberdinak praktikatzeko. Gure artean daudenak, nahiz eta profesionalak ez izan, asko dakite kirol honi buruz. Azken ekitaldian adibidez, akrobaziak eta pinoak egin genituen. Akrobazietan ibiltzen den lagun bat etorri zen saioa ematera, dena lagun artean egiten baitugu. Sare sozialetan zabaltzen saiatzen gara ostegunetako entrenamenduen ingurukoak.


Laborari bat hil da Uztaritzen, traktorea irauli eta azpian harrapatuta

Aste honetan traktore istripuz hil den bigarren laboraria da. 78 urte zituen.

Atzo arratsaldean laborari bat hil zen Uztaritzen (Lapurdi), traktoreak azpian harrapatuta. 78 urte zituen. 17:30 inguruan izan zen istripua. Lanean ari zela, errekasto batean irauli zen traktorea, eta laboraria harrapatu zuen. Larrialdi zerbitzuak joan ziren istripua izan zen tokira, baina ezin izan zuten gizonaren bizia salbatu.

Aste honetan traktore istripuz hil den bigarren laboraria da. Asteazkenean 70 urteko laborari bat hil zen Duzunaritze-Sarasketan (Nafarroa Behera). Gizona Azkonzabal auzoko bere soroan ari zen lanean; traktoretik erori zen, eta azpian harrapatu zuen. Zerbitzu medikoak iritsi zirenean, bihotz-biriketako geldialdian zegoen, eta berehala hil zen.

Apirilean 70 urteko beste nekazari bat hil zen, hura ere lurra lantzen zebilela traktoreak harrapatuta. Aste honetako bi heriotzekin eta Garesen hil den eraikuntzako langilearekin, aurten jada 33 langile hil dira lan istripuan, sindikatuen arabera.


Auzo bilerak egingo dituzte Urrestillan eta Nuarben datorren astean

Urrestillan, astelehenean bilduko dira, eta bidegorriaren proiektua azaltzea izango da saioko helburu nagusia. Nuarben, berriz, ostegunean egingo dute bilera, eta ur zikinaren arazoari konponboidea ematen saiatuko dira.

Urrestillako bidegorriaren proiektua izango dute hizpide Urrestillako auzo bileran. (Uztarria) Auzoetako ordezkariek Azpeitiko udal ordezkariekin eginiko bileran adostuta bezala, datorren astean auzo bilerak egingo dituzte Nuarben eta Urrestillan. Urrestillan, astelehenean –hilak 11– dute hitzordua, 19:00etan, jubilatuen lokalean, eta Urrestillako bidegorriaren proiektua azaltzea izango da bileraren helburu nagusia. Gipuzkoako Foru Aldundiak bidegorriari dagokion zatiaren %75 ordaintzeko partida jarri du, eta udala "ahal bezain pronto" hasiko da bere zatiko obrekin. Albistea jakinarazita, urrestildarren artean onartutako proiektua zein zen gogoraraziko dute astelehenean. Horrez gain, bestelako gaien inguruko galdera eta ekarpenak egiteko aukera izango da batzarraren bukaeran. Nuarben, berriz, ostegunean –abenduak 14– bilduko dira. Auzoko hainbat etxetara tarteka ur zikina iristen da, eta horri irtenbidea ematen saiatuko dira Udala eta Gipuzkoako Urak. Proiektua zertan datzan azaltzeko bilera egingo dute, 19:00etan, Sokatira elkartean.


Hegoaldeko erietxeetan 401 paziente daude koronabirusak jota

75 lagun artatzen ari dira Hegoaldeko ZIUetan. Osasunbidearen eta Osakidetzaren arabera, 169 herritar hil dira koronabirusagatik asteon


Lanpostu publiko bera bost urtez bete duten ordezkoak finko bilakatuko dira oposizioak egin gabe

Hego Euskal Herriko administrazio publikoko langileei eragingo die Ogasun Ministerioak, Unidas Podemosek, ERCk eta EAJk lortutako akordioak. Behin-behinekotasun tasa %40 ingurukoa da egun eta epe laburrean hori txikitzea da itunaren helburua.

Funtzio publikoko lanpostu berean bost urte edo gehiago daramaten ordezko langileek ez dituzte oposizoak egin beharko langile finko bihurtzeko; “merezimenduak” egiaztatzeko deialdi batera aurkeztu beharko dute, erakusteko euren lanpostuaren baldintzak betetzen dituztela. Ostegun iluntzean jakinarazi du hainbat hedabidek Espainiako Ogasun eta Funtzio Publikoko Ministerioak, Unidas Podemosek, ERCk eta EAJk hitzarmena egin dutela, administrazio publikoko behin-behineko tasa altua txikitzeko asmoz. Lege erreforma horrek balioko du enpresa, fundazio eta partzuergo publikoetan dihardutenentzat ere.

Hego Euskal Herriko langile publikoen ia %40 ez dira finkoak, eta azken urteetan oso oposizio deialdi gutxi egin dira. Itun horren bidez, datozen bost urteetan behin-behinekotasun tasa %8ra jaitsi nahi du Espainiak. Akordioan baldintza batzuk zehaztu dituzte: lanpostua bost urtez etenik gabe betetzea, 2016ko urtarrilaren 1az geroztik izatea, ezohiko neurria izatea, eta eskaera behin bakarrik egin ahal izatea. Gainera, administrazio bakoitzak arau eta baldintza propioak jarri beharko ditu.

Lege erreforma Espainiako Kongresuko batzordean eta osoko bilkuran onartu beharko dute, baina ituna adostu dutenen babesa nahikoa izango da gehiengoa lortzeko eta legeak aurrera egiteko.

Europako eskakizuna bete

Espainiako Kongresuan eztabaidatzen ari dira funtzio publikoko langileen egonkortze legeak, eta epe laburrean erregulatu nahi dute behin-behinekotasuna. Izan ere, ekainean Europako Justizia Auzitegiak Espainiako Gobernua ohartarazi zuen: lanpostu publikoetako behin-behineko kontratuak hiru urte baino gehiagoz luzatzea “neurriz kanpokoa” da auzitegiaren arabera. Espainiako araudiak jasotzen du oposizioak egin behar direla hiru urtetik behin, langileak finkatzeko, baina bereziki azken urteetan ez da hori bete. Orain, lege aldaketarekin Europaren eskakizuna bete nahi dute, eta 2024. urterako behin-behinekotasun tasa %8ra jaitsi.


Zalditeriak eta Artilleriak badituzte kantinerak

Ostegun honetatik larunbat honetara bitartean alarde publikoko konpainiek kantineren zozketak egingo dituzte. Baina, urtero lez, Zalditeria eta Artilleria konpainiak astebete lehenagotik egin dute zozketa eta dagoeneko haien kantineren berri eman dute.

Hala, Zalditeriakoa Monica Rodriguez Igiñiz izango da, eta Artilleriakoa, berriz, Nahikari Gomez Sampedro. Hurrengo zozketen egun zehatzak albiste honetan daude jasota kontsultatu nahi izanez gero.

Nahikari Gomez Sampedro, Artilleriako kantinera.


Urtaran: ''Serviniren urratsa oso garrantzitsua da Martxoaren 3ko garra bizirik mantentzeko''

Gorka Urtaran Gasteizko alkatearen hitzetan, Martin Villa ministro ohi frankista auzipetzea 1976ko martxoaren 3ko Gasteizko sarraskiagatik eta 1978ko sanferminetan German Rodriguezen heriotzagatik "urrats garrantzitsua da". Espainiak biktima horiek aitortzeko aprobetxatu beharko lukeela uste du.


Administrazio «moderno eta arina» lortu nahi du Jaurlaritzak aurrekontuen bidez

Etxebizitza arloan, alokairuaren eskaintza sustatzea du lehentasunetako bat.

Eusko Jaurlaritzako sailburuak ari dira nor bere sailaren aurrekontua aurkezten Eusko Legebiltzarrean. Gobernantza Publiko eta Autogobernu Sailari dagokionez, arloak 171,9 milioi euro izango ditu, hau da, aurten baino 32,7 milioi gehiago, %23,5eko igoerarekin. Helburua da, Olatz Garamendi sailburuak esan duenez, «administrazio moderno, arin, kalitatezko eta eraginkorra» lortzea. Sailaren gastu gehienak funtzionamenduari eta saila osatzen duten 536 langileen soldatak ordaintzeari dagozkio: lehenengo atal horretarako 105 milioi jarriko dira, sail osoaren aurrekontuaren %61,2, eta bigarrenerako, berriz, ia 34 milioi, aurrekontuaren %19,7.

Sailaren lan ildoetako batzuk izango dira administrazioak herritarrekin duen harremana hobetzea, digitalizazioan aurrera egitea, energia aurreztea eta autogobernua defendatzea. Azken horri dagokionez, 408.000 euro bideratuko dira «autogobernuaren defentsa eta eskualdatzeke dauden eskumenak lortzera», autogobernuan aurrera egitea «ongizatearen oinarria» baita Garamendiren ustez.

Erakunde Harremanetarako Sailburuordetzak 12,1 milioi euroko aurrekontua izango du, eta Funtzio Publikokoak, berriz, 27 milioikoa. Diru poltsa bat gordeko da inkesta bat egiteko herritarrek administrazioarekin duten asebetetze maila neurtzeko, eta beste bat langileen prestakuntzan arituko diren teknikariak kontratatzeko.

IVAP Herri Aholkularitzaren Euskal Erakundeak 21 milioiko aurrekontua izango du, eta zati bat baliatuko da erakunde autonomo horren 40. urteurrena dela eta antolatuko diren ospakizunetarako. EJIE Eusko Jaurlaritzaren Informatika Elkarteak 218,6 milioiko aurrekontua izango du, eta Itelazpi elkarte publikoak, berriz, 15 milioikoa.

Energiaren prezioaren gorakadak isla izango du sail honen aurrekontuetan. Adibidez, argindarra ordaintzeko 4.1 milioi euro gorde dira, 2022ko aurrekontuan baino 2, 7 gehiago. Gainera, energia aurrezteak, funtzionamendu efizienteagoa lortzeko inbertsioak egiteak eta abarrek aurrekontuaren zati bat hartuko dute. Edonola ere, Garamendik nabarmendu du Jaurlaritzak «ahalegin handia» egiten ari dela energia aurrezteko eta, esaterako, 2022an orain arte iaz baino %7 gutxiago gastatu dutela argindarrean.

«Autogobernuaren higadura»

EH Bilduren izenean, Leire Pinedok adierazi du «erabakiak hartzeko ahalmena» funtsezkoa dela herritarren arazoei irtenbidea eman ahal izateko, eta Jaurlaritzak inoiz salatu duen «autogobernuaren higadura isila» dagoeneko ez dela hain isila: «Urtean behin, Urkullu lehendakariak gaia mahai gainean jartzen du, baina inoiz ez gara hitzetatik harago joaten». Pinedok gogorarazi du Legebiltzarrak onartu dituela estatus berri baterako oinarriak, eta horiek aldarrikatu ditu «aldebiko harreman baterako egokiak» direlakoan.

EH Bilduren Lore Martinez Axpek esan du aurrekontuetako zenbait atal, hala nola digitalizazioari dagokiona, 2022koen oso antzekoak direla eta ez dutela berritasunik ekartzen. EAJren Estibaliz Larraurik, aldiz, esan du sail honetako aurrekontuak «progresistak eta hedakorrak, baina aldi berean errealistak» direla.

Talde parlamentarioen galdera batzuk izan dira administrazioak erabiltzen duen softwarearen inguruan, eta aurrerantzean software librea erabiltzearen egokitasunaz. Polentzi Urkijo Administrazio eta Zerbitzu Orokorretako sailburuordeak erantzun du Jaurlaritzak ez duela software librearen eta software pribatuaren arteko desberdintasunik egiten: «Zeregin bakoitzerako egokien iruditzen zaigun softwarea erabiltzen dugu, librea zein pribatua izan».

Etxebizitza eta Garraioa

Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Sailak 754,4 milioi euroko aurrekontua izango du, 2022an baino %33,7 gehiago. Horietatik, 322,3 milioi etxebizitza arlokoak izango dira, eta garraioei dagokiena, 467,2 milioi. Lurralde plangintzak izango du aurrekonturik txikiena, 42,2 milioi euro.

Etxebizitzaren arloan, alokairua sustatzea izango du lehentasunetako bat. Alokairuko etxebizitzen parkea handitu eta alokairua ordaintzeko laguntzak sustatu nahi ditu Jaurlaritzak. Garraioen arloan, berriz, «trenbide azpiegitura hobetu, hiri garraioko eskaintza handitu eta AHT abiadura handiko trenaren lanak osatu» egin nahi dituzte, Iñaki Arriola sailburuak azaldu duenez.

Elkarrekin Podemoseko legebiltzarkide Iñigo Martinezek esan du aurrekontuak ez direla «nahikoak» etxebizitzarako eskubide subjektiboa bermatzeko, eta galdetu du zergatik aurrekontuetan ez dagoen diru poltsarik energia aurrezteko estrategiaren barruan garraio publikoa sustatzeko laguntzak 2023 urtean ere ezartzeko. EH Bilduko Unai Fernandez de Betoñok, berriz, nabarmendu du sailaren aurrekontuek igoera handia izan dutela, baina hori, batez ere, «Europatik iritsitako diruari esker» dela. Esan duenez, benetako igoera %9,5 da, «inflazioaren igoeraren parekoa, gutxi gorabehera».

EAJren Irune Berasaluzek eta PSE-EEko Susana Corcuerak, berriz, txalotu egin dituzte aurrekontuak.


MOEk esan du Omikron aldaeraren transmisio-arriskua oso altua dela mundu mailan

Aldarea berriak gerarazteko mugak ixtea neurri desegokitzat jo dute Munduko Osasun Erakundeko adituek. Tedros Adranhon zuzendari nagusiak tamalgarritzat jo du Botswana eta Hegoafrika zigortu izana aldaera berriaz goiz ohartarazteagatik.


Azken aldiz igaro du plaza

Milaka pertsonak eman diete hasiera Gasteizko jaiei, Zeledonen jaitsierarekin. Azken aldiz hezurmamitu du Gorka Ortiz de Urbinak Zalduondoko baserritarra


Hainbat zarauztarrek aurkeztuko dituzte beren lanak egunotan Durangoko Azokan

Gaur goizean zabaldu ditu ateak euskal liburu eta diskoen azoka garrantzitsuenak, eskaintza eta egitarau oparoarekin. Herriko sortzaileek ere han erakutsiko dituzte beren lan eta produktuak, eta egitarauan hitzorduren bat duten zarauztarren zerrenda osatu du Zarauzkohitza.eus-ek, egunez egun.

Gaur zabaldu ditu ateak Durangoko Azokaren 57. edizioak. Igandera arte, produktu eskaintza eta egitarau oparoaz gozatzeko aukera izango da euskal liburu eta diskoen azoka garrantzitsuenean, eta bertan izango dira herriko hainbat sortzaileren liburu eta diskoak ere.

Musika taldeen artean, Neomak, Keia eta Arima Soul aipatu daitezke; idazleen artean, berriz, Nerea Loiola –hainbat lan aurkezten ez ezik, mahai inguru batean ere parte hartuko du–, Anjel Lertxundi, Bertol Arrieta eta Alex Gurrutxaga. Baita Jon Aranguren ilustratzailea ere.

Azokaren egitarauan barruan, honako zarauztarrak ageri dira:

Bihar, osteguna

13:30. Bertol Arrieta, Hodeien gaineko aldean liburua, Musika Eskolan.

15:40. Neomak, Plateruenan.

Etzi, ostirala

19:10. Keia, Erregaia diskoa, Plateruenan.

Abenduak 10, larunbata

11:00. Lourdes Otaegi eta Alex Gurrutxaga, Xabier Leteren lirika osoa, Landako gunean.

11:00. Anjel Lertxundi, Desertuan behatxuloa liburua, Musika Eskolan.

13:30. Nerea Loiola, 7G udalekuak liburua, Musika Eskolan.

17:00. Nerea Loiola eta Jon Aranguren, Naian ipuina, Saguganbaran.

19:00. Nerea Loiola, Asier Serrano eta Patxi Zubizarretarekin mahai ingurua, Landako gunean.

Abenduak 11, igandea

11:00. Arima Soul, Plateruenan.


Soraluzeko Udalak Pedro Larrañaga bizilaguna eta zientzialaria omenduko du datorren astelehenean (irailak 26)

Ekitaldia irekia izango da eta 13:00etan hasiko da udalbatza aretoan.

Soraluzeko Udalak Pedro Larrañaga zientzialari eta Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko Adimen Artifizialeko irakaslea omenduko du datorren astelehenean, irailak 26, 13:00etan, udalbatza aretoan. Ekitaldia herritarrei irekita egongo da eta Udalak omenaldi beroa egin nahi dio soraluzetarrari, udalerriko bizilaguna izateaz gain, zientziari ekarpen handia egin diolako. Horregatik, Udalak soraluzetarrak animatu nahi ditu hitzordura ez huts egitera. Omenaldiaren ondoren lunch bat eskainiko da.

Nahiz eta urte asko daramatzan Madrilen bizitzen, Pedro Larrañagak ez du inoiz harremana galdu bere jaioterriarekin, eta iaz bi obra eman zizkion udal liburutegiari:

- Industrial applications of machine learning, David Atienza, Javier Diaz-Rozo, Alberto Ogbechie, Carlos Puerto-Santana eta Concha Bielzarekin idatzia.

- Data-driven computational neuroscience, Concha Bielzarekin.

Bisita hartan, bere ikasle zeneko urteak gogoratu zituen, baita udal zerbitzu hau, liburutegia Kontzejupen zegoenean, erabiltzen zuen denbora ere. Era berean, adierazi zuen liburutegia zerbitzu “oso garrantzitsua” dela, eta ilusio handia agertu zuen Soraluzeri egindako dohaintzarekin.

Sari eta aipamen ugariz betetako ibilbidea

Bere ibilbide osoan zehar sari eta aipamen ugari jaso ditu Larrañagak, besteak beste, ondokoak: Europaea Akademia ospetsuko kide izendatu zuten, 2.000 kide baino gehiago dituena, horien artean 40 Nobel sari baino gehiago eta ikaskuntza, hezkuntza eta ikerketa sustatzeaz arduratzen dena; Adimen Artifizialaren Espainiako Elkarteak (AEPIA) saria eman zion eta New Delhin jaso zuen ere beste bat, Machine Learning-en egindako aurrerapen zientifikoei esker.

300 lan zientifiko baino gehiago eta 26 tesiren zuzendaria

Larrañagak 300 lan zientifiko baino gehiago argitaratu ditu. Kolon eta ondesteko minbiziari lotutako geneak detektatzeari buruzko lan bat, esaterako, mundu osoan patentatu da, eta estaldura nazionaleko patente bat lortu du biriketako minbizia diagnostikatzeko kit baterako. Gainera, 26 doktore-tesi zuzendu ditu. Gaur egun, Larrañaga mikrobioma aztertzen ari da, hesteetako pasabidea. Interes handiko gaia da, jende askok defendatzen baitu urdaila eta garuna oso lotuta daudela eta, urdailaren eraginez, prozesu neurodegeneratiboen eta antzekoen bilakaera alda daitekeela, Alzheimerraren kasuan bezala. Berriki, Adimen Artifizialeko I+G+Bko Espainiako Estrategia idatzi duten adituen taldean parte hartu du.

Horregatik guztiagatik, eta Larrañagaren ikerketa-jarduera eskertzeko, Soraluzek datorren astelehenean omenaldirik beroena eskaini nahi dio.


[FILMAZPIT] Homosexualitatea film laburrean

Euskarazko azpitituludun zinema zabaltzeko Filmazpit programak bat egin du Zinegoak, Bilboko Gaylesbotrans Nazioarteko Zinema eta Arte Eszenikoen Jaialdiarekin nazioarteko sei film biltzen dituen Zinegoak 2015 – Film laburrak bilduma kaleratzeko.

Lagun bakoitzak 2 gonbidapen bakarrik eska ditzake.

Gonbidapenak eskuratzeko 3 bide egongo dira maiatzaren 25etik aurrera.


Isun lizuna

Joan da Brievako kartzelara, Galiziara, Euskal Herritik gaztea. Peru izena du. Izan zitekeen Karmele edo Amaia. Hezur haragizkoa da Peru. Ama kartzelan du, baina Euskal Herritik 800 kilometrora. Eta nola Espainia erkidegoetan banatua dagoen, eta erkidego bakoitzak koronabirusari aurre egiteko neurri bat hartu duen, ez zen ziur ditxosozko itxiera perimetralak Galiziara ama ikustera joatea oztopatuko zion. Eusko Jaurlaritzak argitaratutako boletin ofizialaren arabera lerro artean interpreta zezakeen baietz, kartzelarako bisitak baimenduak zeudela.

Hala egin du aurrera Peruk, eta zorionekoa bera, bidaia egiteko bidai lagunak izan ditu. Abiatu dira eta iritsi dira haraino, Euskal Herritik 800 kilometrora dagoen kartzelaraino. Sartu da bisita egitera, eta joan dira bitartean lagunak inguruko taberna batetara, kafe bat edo roiboos bat hartzera, Peru amarekin kartzelan dagoen bitartean. Polizia zain zuten lagunek, ordea, kanpoan. Ez dela ezinbestean eginbeharreko bidaia ebatzi dute eta jarri diete 300 eurotako isuna, Peru ez beste lagunei.

Bidegabekeria ankerkeriaren gainean eta segi, hala astebururo, zenbat doako nahigabe eta min, argirik apenas ikusten ez dutenak, intzidentzian geratzen direnak, Euskal Herrian baleude gertatuko ez zirenak.

Biktimengan bada gertatzen zaien bidegabekeria barneratu, normalizatu eta aurrera egiteko joera. Esparru askotara eraman daiteke hori. Baina ez luke hala behar. Gertaera batzuk ez dira normalak eta ez lirateke normalizatu behar.