Gezurrak egiatzat hartzen direnean

Historia, sarri askotan, gezur metaz eraikia egin izan da, beti ere, interesen araberaz erabilia eta gorpuztua. Eta halakoren baten aurrean gaudenaren seinalea da ETBk emititzen duen Baskonia dokumentaleko Euskera berantiarraren historia. Bertan azaltzen den hipotesia, aspaldikoa da, egun, funtsezko loturarik ez duen neurrian, ezabatua izan dena. Eta logikara joanda, ez hanka ez bururik ez duena.

Lehenengo ataletan esandakoa entzun nuenean, Erromatarrak honantz etortzean, orduko lur hauetako biztanleak, gogoz, eta pozez blai hartu zutela haien etorrera, barregarria ez ezik, logika guztiak apurtzen duten teoriak legez hartu nituen. Inperioaren aldeko teoria hutsalak. Honelaxe azaltzen da Baskonia izeneko dokumental horretan, inperioaren eginahalak eta norabideak onargarriak zirela aipatzean. Aditzera ematen denaren arabera, inbasoreak ez zetozen inposatzera, baizik eta bertakoen poza eta gogoak piztera. Herri zibilizatuak zetozela eta, hemengo barbaroak ontzat eman zuten haien etorrera, beraz, inbasioa ere ez zen izan, prest agertu omen zirelako orduko baskoiak beraiekin bat egitera eta beraiekin batera Europako beste herrialde batzu «zibilizatzera».

Zer diot, baskoiak? Baskoiak antza geroagokoak dira, lehen atalean argi agertzen da: VI. mendera arte Gorbeia azpiko Arratia bailaran ez zela euskararik egiten, zelta eta latina egiten omen zen. Lemoan agertzen den harrizko iskribu batek hala dio eta. Orduko garaietan ere, hilarrietan bere izena idatziko zutenak ez ziren izango jende xumea, baizik eta agintea zutenak, edo ahaldunak. Eta hauek nola ez, latinez idatziko zuten. Baina honek ez du erakusten Arratian garai hartan euskararik ez zenik, eta are gutxiago Arratian zelta eta latina hitz egiten zenik. Latinetik gauza asko hartuak izan zirela, jakina, baina latina egin izan bazen oro har, euskara behin betiko itoko zen.

Eta, hemengo toponimiak ez digu ezelako argirik ematen? Lurrari eta naturari loturik dauzkagun milaka hitzek ez digute ezer esaten? Beraz, VI. mendetik honuntzagokoak dira lurrak eta naturak ematen dizkiguten hitzak? Gainera, Gorbeia hitzak ez omen du ezer esan nahi euskaraz. Ez ote da ba, Goi- orubea: Solar en el alto?

Hau historia ahultzea baino okerragoa eta larriagoa da, hau, orain arte izan diren ezagupideak galaraziz, nahasmena sortzea. Eta harridura ezezik historia beraren malformazioa sortzean, beste norabide baten jabe izango dira. Gure historia, eta euskararen beraren jatorria eta norabidea mito hutsekin azaldurik dagoela eta, Iluminati hauek beste jantzi dotorezko hipotesi batekin datozkigu. Goiazan ba gure iragana beste era batera azaltzera; nola? Mitoak deusestuz, teoria zahar-berriak mahai gainera erakarriz eta egia absolutuak azalduz, gure benetako egia hedatzera.

Zelako historia kontatuz, baina? Ikertzaile serioenak eta adituenak esandakoa deskalifikatzen duten teoriak baztertuz? Ez, hau Baskoniaren historia bat edo kontu bat izan ahal da, baina ez da Baskoniaren historia. Erdi arotik honainoko historia, eta aurretxoagokoa ere idatzia dago, eta hor datuak argi daude nahiz eta interpretazioak batekoak zein bestekoak izan, baina gure aintzinatasuna agertzen duen hori azaltzeko, adarretan eta orrietan ibili gabe, beren zuztarretara joan beharra dago. Eta sustraietan murgiltzeko izaera eta sena behar-beharrezkoa da. Baina, ez da erreza izaten hizkuntzaren sena ulertzea, batez ere, azalpenetan espektakulua eta morboa sortu nahi denean.

Izen handiko pentsalari, ikertzaile, soziologo eta filosofo ugari daude, historiaren bilakaera, etengabeko barneko garapenetik egin beharko litzakeeka diotenak. Baina, garai hauetan, informazioa hain zabalik dagoen honetan, denak balio du, Totum rebolutum: kutxa baten sartuko da historia, kultura, hizkuntza eta fantasia, pentsaera desbideratzeko nahasmena areagotuz, eta frogatu gabeko hipotesiak egiak direlakoan jaurtiz. Komunikabideak eta mass-mediak alde jarriko zaizkielarik gainera. Beraz, historia eraldatzea ez da hain zaila. Honen barne-pentsaeran, proiekzio merkantila izan daiteke funtsean. Eta gure jatorria eta iturria desbideratzea ere komeni bada, egin egingo da.

Agian, ulertzekoa da Iruña-Veleiako afera, bertan agertu omen ziren ostrakak zinez eta sakon aztertu ez izana.

Dokumentalaren hasierako ataletan egin izan den azalpena, zentzu paternalistaren mundu-ikuskera bat da, eta berau finkatzeko, erakunde publikoen laguntza ere izan du, asko gainera. Ekoizpen gutxik izaten duten adinakoa. Teknikoki material onena erabili izanak eta kosturik handienez egin izanak, behintzat, seriotasun bera eskatzen du datuen ikerketetan eta beronen sakontasunean. Beraz, zuhurtziaz, baina buruz eta tentuz, gogoetak egin beharrean gaude, zeren, gure aintzinatasunak, geroan, argiak ekar diezazkiguke, baina gezurrak ontzat hartzen baditugu, jai dugu.

Hitzen eta hizkeraren esanahiaren jatorria eztabaidatzeko orduan, Platonek burututako Cratilo izeneko elkarrizketa, oso da esanguratsua. Cratilok historiografiaren gainean gogoetak eta galderak sortzen eta azaltzen zizkigun, interpretatzearen zailtasunak agerraraziz hala ere. Hortxe dago beraz gakoa. Socrates: Zein da guretzat izenek dauzkaten funtzioak? Eta zein da bere emaitza? Cratilo: Ezagutza. Izenak ezagutzen dituenak gauzak ere ezagutzen ditu. Izenen edukiera bereiztea da errealitatea ezagutzeko arrazoia.

Euskaran, egitura matriarkala duen hizkuntzaren esanahiaren aurrean gaude, eta hizkuntzaren ekarpena bai etxera eta kanpora begira ere, uste dugun baino handiago izan liteke, baina gure zentzu patriarkalak ez digu ikusten uzten. Oinarri sendo gabeko teoria faltsuak dogma bihurtuz, «Okerren gezur metaketen» aurrean gaudela zioen gure Kapanagak- «Socrates euskaldun» jakintsuak.

Kondairatik harago eta mitoetatik at begiratu nahi dutela diote dokumentalaren azalpenean. Lurrari errotua dagoen gure hizkuntzak, lur gaineko bizitzari azalpena ematen ziola jakitun ote dira? Gure iraganean, gauzei izena jartzen zitzaien eta hitzak zentzuz zetozen. «Izena duen guztia omen da» dio esaerak, baina hau ere mito hutsa denez, iluminatientzat ez du honek zentzurik izango. Akaso, gure herria, inoiz existitu ez den mitoa ote da ba?


5 graduko lurrikara izan da Mexikon, Acapulcotik gertu

Dardara bertan 01:09 zirenean erregistratu dute, baina oraindik ez dute zauritu eta kalte materialen berri eman.

Richter eskalan 5 graduko lurrikara izan da gaur goizaldean Mexikon, Acapulco hegoaldean.

Sismologia Zerbitzu Nazionalaren arabera, dardara bertan 01:09 zirenean izan da, eta epizentroa Tierra Coloradatik 7 bat kilometrora kokatu dute.

Hipozentroa, aldiz, 81 kilometroko sakoneran erregistratu dute.

Oraindik ez dute ez zauritu ez kalte materialen berri eman.


Naroa Agirre ez da Ordizian izango asteburuan

Emaneurrek eta Txindoki atletismo taldeak antolatutako erakustaldian parte hartzekotan bazen ere, azkenean Naroa Agirre atleta ez da Ordizian izango asteburu honetan. Larunbat iluntzeko 18:30ean hasiko da saioa Ordiziako plazan. Pertiga jauzian arituko dira atletak. Agirreren hutsunearekin, bertan izango dira Maialen Axpe, Asier San Sebastian eta Mikel Campion, besteak beste.


PP: 'ETA atzo baino ahulago dago, eta demokrazia indartsuago'

EPPKren komunikatuak Espainiako Gobernuaren terrorismoaren kontrako estrategia "zuzena" dela baieztatu du, Iñaki Oyarzabal Euskadiko popularren buruzagiaren arabera.

Espainiako Gobernuaren terrorismoaren kontrako estrategia "norabide onean" dagoela baieztatzen du EPPKren komunikatuak, Iñaki Oyarzabal Euskadiko popularren idazkari nagusiaren arabera.

"Ez diegu ezer eskertu behar begien bistakoa dena aitortzeagatik", nabarmendu du Oyarzabalek PPren Madrilgo egoitza nagusian.

Horren ustez, Espainiako Gobernuaren "irmotasun politika" emaitzak ematen ari da, eta "hasitako bidea indartzen du". Gaineratu duenez, atzoko komunikatuak popularrei arrazoia ematen die Gobernuari mugitzeko eskatzen zioten horien aurrean.

Euskal Preso Politikoen Kolektiboak legezkotasuna onartzen zuela eta egindako minaren aitortza egin zuen atzoko komunikatuan, eta horren harira PPk kontuan hartuko duela adierazi du. Hala ere, "demokraziaren sendotasuna indartzeko lanean jarraitu behar da".

Sakabanaketa politika ETA desegiten denean soilik amaituko dela nabarmendu du. Halaber, presoek ETArengandik bereizten direnean eta ETA desegiten denean emango zaio amaiera politika horri, "orduan ez baitu sakabanaketak zentzurik izango".


Belfastko bertso-dinnerra eta Le Bukowskyko saioa, Hitzetik Hortzeran

Joxan Tolosak eskuz banakakoa irabazi zuenekoa oroituko dute, eta Irizar ahizpekin batera G PUNTUko lehen faseaz arituko dira.

Itziar eta Ihintza Irizar, ikus-entzunezko komunikazioa ikasitako bi ahizpa gazte, dira Hitzetik Hortzeraren fitxaje berriak. Donostiarrak sortzez eta itziartarrak bihotzez, aspalditik dira bertsozaleak. Neska adoretsu biok osatuko dute aste honetan abiatu den G PUNTUko lehen faseko grabazio taldea. Aste honetako saioan bertsolaritza nola bizi duten eta Gipuzkoako Bertsolari Txapelketako grabatzaile izateko aukera nola sortu zaien azalduko diote Jon Artano aurkezleari. Eta aurrerantzean, astero-astero txandatuz, G PUNTUAren berri emateko atal propioa izango dute Irizar ahizpek Hitzetik Hortzeran.

Galdutako zapatak eta hamaika hizkuntza dakizkien gizona

IV. bertso-dinnerra mundiala izan da. Amets Arzallus eta Andoni Egañaren bertso-poteoan eta bertso-bazkarian egoteagatik ehun eta gehiago lagun elkartu dira Belfasten Irlandako beste lekuetatik, Ingalaterratik, Galestik, Eskoziatik eta Euskal Herritik joanda. Han izan dira HHko kamerak eta programak propio antolatutako zozketan irabazle suertatu diren Joxe Arizkorreta eta Aitor Irastorza legazpiarrak ere. Festa biribila izan da eta galanki gozarazi diete bertsolariek bertan bildutakoei. Arzallus eta Egaña ez ziren aspertu elkarri ziria sartzen. Batik bat dinner-aren bezperan zapata pare berria galdu zuelako hendaiarrak.

Cultúrlann, eliza izandako kultur etxean egindako bazkarian baziren irlandarrak ere. Tartean zen Pat Rice. Euskal Herria eta bertsolaritza asko maite ditu Ricek. Gizon harrigarria da, besteak beste, hamaika hizkuntzatan mintzatzeko gai delako, tartean euskaraz. Lizartzan egin ohi ditu egonaldiak Ricek baina oraingoan Euskal Herrira etorri behar izanik gabe disfrutatu ahal izan du bertsolaritzaz bertatik bertara, eta bere hitzak ere agertuko dituzte igandeko saioan.

Alkandora, soinu, aurpegi eta kopla gorriak

Tabernako barrunbeak zalez lur-estali eta argi gorriztaz blaituta zeudela taularatu zen bertsolari laukote elegantea Le Bukowskyn: Jon Martin, Arkaitz Oiartzabal Xamoa, Beñat Gaztelumendi eta Jokin Labayen, laurak alkandora gorri eta praka beltzez jantzita. Haritz Casabal gai-jartzaile zutela ekin zioten saioari. Hasieratik beroa zen giroa eta bertso-saio ederra atera zen. Urte eta erdi pasatxoko ibilbidea egina duen Egiako bertso eskolak antolatu zuen emanaldi hura. Bertso-jarduna dotoreziaz bildu zuten musikariek: baxuarekin Unai Arzamendi, gitarrarekin Imanol Ugarte, eta saxoarekin Eneko Sierra aritu ziren.

Izerdiz eta odolez irabazitako txapela

Aste honetan beteko dira 22 urte Joxean Tolosa pilotari handiak buruz buruko txapela jantzi zuela. 1989ko maiatzaren 7an Anoetan jokatu zuten partida betiko geratu da pilotazaleen gogoan. Errenkadan irabazi zituen azken bederatzi txapelak Julian Retegik eta garaitezina zirudien. Tolosak eta biek jarraian elkarren kontra jokatu zituzten lau finaletan hirugarrena izan zen hura eta norgehiagoka epikoa izan zen. Eskuin eskuko hatzamar bat lehertuta, odoletan zuela, herioan lortu zuen amezketarrak gailentzea. Finala bukatu baino ez, ikusi berri zutenaz bertso kantari jarri zituzten Euskadi Irratikoek Joxe Agirre eta Joxe Luix Gorrotxategi. Eta bi bertsolarien aleak partida hartako irudiekin jantziz osatu dute asteon artxiboko-atala.

Igandean, 21:00etan, etb-1en. Eta aurretik ikusgai eitb.com-en.


Haritz Igartuaren zelai erdiko gola, herritarren artean hizpide

Zeresana eman du herrian domekan UDA futbol taldeko Haritz Igartuak zelai erditik sartu zuen golak, Aurrera taldearen kontrako partiduan. Protagonistarekin eta UDAko beste jokalari batzuekin egon eta herritarren esanak ere jaso dira erreportajean.


"Alavesen erretiratu nahiko nuke, eta klubaren historian arrastoa utzi"

Defentsa sendoa, aurrelarien joa eta talde barruko giroa. Horiek dira, Laguardiaren aburuz, egun Europako postuetan dagoen Alavesen oinarriak. Atzelariak bosgarren sasoia du taldean, eta bertan bidea egiten segitu nahi du: «Dena dut hemen».


Aralarren rogaine orientazio proba abuztuaren 30ean egingo dute

Aurten ere rogaine orientazio kirol proba egingo dute, Aralarreko parke naturalean. Abuztuaren 30ean izango da, egun osoan, eta atzo aurkeztu zuten Gipuzkoako II. Rogainea Ataungo udaletxean. Lizarrustin hasiko eta bukatuko da, eta hiru modalitate izango dira: sei ordukoa adituentzat, hirukoa inguruko jendearentzat eta hasiberrientzat, familian edo umeekin-eta egiteko moduko probatxoa, Lareo urtegi inguruan.

Orientazioan oinarritzen den lasterketa-jokoa edo kirol mota da rogainea. Okasiorako bereziki egindako mapa (1:20.000 eskalan) eta iparrorratza erabil ditzakete partaideek. Antolakuntzak aurrez jarritako ikurretara iritsi behar dute, balizekin seinalizatuak. Baliza bakoitzak puntu kopuru jakin bat du, eta puntu gehien batzen dituen taldea da rogainearen garailea.

Taldeka egiten da, bi pertsona gutxienez eta bost gehienez. Aralarreko 27 kilometro koadroko azaleran 50 baliza kokatuko ditu GOT Gipuzkoako Orientazio Taldea eta Bizibiziki antolatzaileek.

«Lehia eta aisia uztartzen ditu rogaineak. Mendian sei-bat orduan ibiltzeko aukera ematen du, eta Aralarreko txokoak ezagutzeko modua. Ohiko bideetatik aterako da partaidea. Lehendik ingurua ezagutzen dutenentzat ere bazter gehiago ikusteko baliagarria da», dio GOTeko arduradun Ibon Goikoetxeak.

Irungo Mendizale Taldeko orientazio sailean du sorburua rogaine proben antolakuntzak, Gipuzkoan, 2003an ekinda. Aralarreko iazko saioa eurek antolatu zuten. Bestetik, iaz bertan talde berria sortu zuten. «Ataunera gustura gatoz berriro ere», gaineratu du Goikoetxeak.

Iazko rogainean 140 partaide izan ziren, Euskal Herrikoak gehienak —Iparraldean eta Nafarroan sustraituta dago—. Baina baita Espainiakoak, Frantziakoak, Okzitaniakoak eta Kataluniakoak eta Galiziakoak ere.

Lizarrustiko parketxea izango dute oinarrizko kanpaleku. Abuztuaren 29an iritsiko dira parte-hartzaile asko, eta biharamunean jokatuko da rogainea, 10:00etan hasita.

Turismorako erakusleihoa

Zegama-Aizkorri eta Ehunmiliak korrika probekin egin bezala, Goitur turismo agentziak Aralarreko Rogainea ere babestu du. «Natura-turismoa da gure lan ildo nagusia, Aizkorri-Aratz eta Enirio-Aralar bi parke naturalekin. Arlo hori gastronomiarekin lotu dugu, gainera, GR-283 Gaztaren Ibilbidea txertatuz Idiazabal lurraldean. Mendizalea edo kirolaria da, bestetik, gehien fideliza daitekeen turista», dio Goiturreko zuzendari Niko Osinaldek.

Azken urteetako apustuarekin segiko du Goiturrek 2015ean ere. Urriaren hasieran aurkeztuko duten Basque highlands programan txertatuko du natura-turismoa. «Garapen ekonomikoaz ari gara hitz egiten, eskualdearentzat diru iturriaz. Sarrera ekonomikoa suposatzen dute horrelako kirol probek, eta eskualdearen promozioa kanpoaldean».

Osinaldek etekin ekonomikoa zenbakitan jarri du, rogainea eta mota horretako ekimenengatik Goierrira etortzen diren pertsonek uzten duten diruaz: «Inbertitutako euro bakoitzeko 100 euro edo gehiago sartzen da bueltan. Turistek uzten dutena da hori, eta turismo arloan kanpoaldean egiten den proiekzioa kontuan izan gabe».

Gipuzkoako Foru Aldundiaren babesa ere badu rogaineak. Atzo, Turismoko zuzendari nagusi Iker Ruiz de Egino Ataunen izan zen, eta aldundiak ere natura-turismoaren alde apustu egin duela gaineratu zuen. «Mendi lasterketek bisitari ugari erakartzen dituzte, Aste Santuaz eta udaz aparte gaualdiak urte osora zabalduz. Turista mendizaleak erakarrita, Gipuzkoako natura produktu turistikoak sustatzen dira, eta hedabide espezializatu ugaritan agertzen dira», dio Ruiz de Eginok.

Aldundiak atera duen natura-turismoa indartzeko dekretu berezia aipatu du, eta 2015ean mantenduko dela ziurtatu du, «Gipuzkoa natura erreferente bihurtuz turismo mailan».

Ataungo alkate Igor Aierbek ere goretsi egin du rogainea bigarren aldiz ere Aralarrera etorri izana. «Guretzat ohorea da, mundu mailako jendea etortzen den proba bat egiteko Ataun aukeratzea», esan du Aierbek. Natura eta kultura aldetik Ataunen eta Aralarren promozioa egiteko aukera «ezin hobea» dela iritzi dio alkateak, baita Euskal Herria nazioartean erakusteko ere.


Ur bila basamortuan

Aurtengo udaberriaren bukaera aldera testuaren egilea Palestinan izan zen, Al-Khalil (Hebron) hirian zein inguruko eskualdean. Bertatik bertara izan zuen beduinoen egoera ezagutzeko aukera, eta Israelgo Gobernuak ezartzen dizkien bizi-baldintza onartezinez oharturik, basamortuko biztanleen errealitatea ezagutarazteko asmotan kronika bat igorri du.

–Oh, fuck! –Ohi baino goizago esnatu da Richard, dutxako txandan lehenengoa izateko asmotan. Gazte ingelesari ikaragarri kostatzen zaio esnatzea, altxatzeko beti azkena izaten da eta bere ibileragatik lepoa jarriko nuke checkpointera iritsi arte eldarnioan egoten dela; batzuetan (ez dut idatziko gehienetan eta are gutxiago guztietan, gaiztotzat hartuko nindukezulako) kontrolgune ilun asaldagarria zeharkatu ondoren eta guzti. Bada, gaur alferrikako lana hartu du, apartamentuan urik ez dagoelako. (H)ura da bere desesperazio iturri lehorra, eta gainerakoona, berria ezagututakoan gainerako pisukideongan zabaldu baita etsipena. Ez dakigu zer maila hartu duen hondamendiak: pisua, etxea, auzoa edo Hebron osokoa. Abu Alik, pisuko jabeak, hasiera batean handik bi ordura arazoa konponduta egongo zela esan badigu ere, azken berria da lau egun pasatu arte ez dugula etxean dutxatu edo bonbatik tiratzerik izanen. Bero ikaragarria kalean, hesteak askatzeko beharra eta eflubio dantza komunean zein logelan. The horror.

*****

–Umm al Kheirra joateko eskaera jaso dugu. Norbait prest? –Luluk ez du galdera bukatzeko denborarik izan. Joxemarik eta biok geure burua aurkeztu dugu ziztu bizian, berezkoak ditugun sentimendu nobleek bultzatuta. Ez genekien nora joanen ginen ezta zertara ere, baina behintzat dutxa bat hartzeko eta, nola esanen nuke, “giro sobera kargatutik” ihes egiteko abagunea izanen genuen. Bai, egoera zailetan euskaldunak (edo) beti lehenengo lerroan (euskalduna ote naiz ni, Mallorcan jaioa eta hazia eta aldi berean euskaraz dakien gizasemea? Digresioa). “Autobusez ala oinez joanen gara?”, galdetu diogu Lulu gure koordinatzaileari. Harridura marka aurpegian iltzatua zuela ikusita, ohartu gara beste ergelkeria bat bota dugula. Hebronetik 19 kilometrora bakarrik egon arren, autoek hainbat buelta eta errebuelta egin behar izaten dituzte herrira iritsi arte kontrolguneak direla eta; oinez joanen bagina geure izerdian itota edo ignizio espontaneoaren biktima hilko ginateke, Umm al Kheir bero izugarriko basamortuan dagoelako. Ez litzateke oso akabera heroikoa izanen. Beraz, Hebronen lan egiten duen umm al kheirtar batekin, Azeezekin, kontaktatu dugu eta berak hartu du gu bere sorterriraino eramateko ardura.

Polizia palestinarraren komisaldegi baten aurrean elkartzea adostu dugu. Azeez iritsi bitartean konturatu gara polizia-etxean giroa lasaia dela, oso lasaia, lasaiegia. Alde Zaharrean bizi izandako esperientzia latz guztiak buruan ditugula, balirudike beste herrialde, planeta, unibertso batean geundela. Edo akaso Palestinako Aginte Nazionala da Who doktorearen telefono-kabinan sartuta beste dimentsio baterako bidaia egin duena? Beste digresio bat.

*****

–Zer ezagutzen duzue nire herriaz? –Poker aurpegia. Bidean Umm al Kheirren berri jakin dugu Azeezen bitartez. Herria 1948ko Nakbaren, hau da, palestinarren exodoaren ondorioa da. Israelgo Estatua sortutakoan, Arad basamortuan bizi ziren hainbat beduinok alde egin behar izan zuten beren guneetatik eta urtetan eta urtetan alde batetik bestera ibili ziren. 1956an Hebron eskualdeko lur horiek erosi zizkieten Yattako bizilagun batzuei, eta han bertan finkatu ziren. Artzaintzan, beduinoen jarduera nagusian, aritu ziren, eta bizimodu arrunta ahalik eta lasaien egiten jardun zuten 25 urtez, hori posible baldin bada munduko bazter honetan. Bazirudien behingoz txokoa aurkitua zutela. Baina 1981ean dena aldatu zen. Israelgo herritar batzuek erabaki zuten beduinoen lur horiek aproposak izan zitezkeela beren etxeak eraikitzeko. Hori normala da, esate baterako neronek ere askotan pentsatu izan dut pisu txikian bizi beharrean, kontxo, zergatik ez?, lorategia duen etxe batean bizi nintekeela, eta dudarik ez dut nire (ia) akatsik gabeko jarduera profesionalak soldata handiagoa merezi duela. Zoritxarrez, Nafarroako Gobernuak ez du Israelgo Estatuak bezain eskuzabal jokatzen eta gure pisu txiki baina atseginean liburuak kokatzeko Tetrixean jokatzen jarraitu beharko dut luzean, eta gehienetan galdu. Israelgo Gobernuak, aldiz, zenbait lur konfiskatu zizkien legezko jabeei, hots, beduino arabiarrei, eta Karmel kolonia eraiki zuen. Herriak zer eskatu, hura eman. Erraza, ezta?

*****

–Iritsi gara. Hau gure Herriko Etxea da. Azken urteetan bi aldiz eraitsi dute eta seguru gaude hemendik gutxira berriz saiatuko direla botatzen. – Etxearen aurrean lagun batzuk metalezko estruktura bat altxatzen ari ziren. Gehienak ez ziren arabiarrak, eta geroago jakin dugu okupazioaren aurkako judu talde bat zela. Oraindik Azeezen autoan oin bat genuela lanean sutsu eta trebe jardun dugu, euskaldunak (edo) baikara, eta Awdah lider itxurako gazte baten agindupean egitura bukatu dugu. Gero, oihal batez estali eta barruan gozo egoteko koltxoi eta kuxin koloretsu batzuez hornitu dugu. Zalantzarik gabe, euskaldunon (edo) ekarpena erabakigarria izan da denda garaiz prest egon zedin. Ameriketara iritsi ziren lehenengo europarrak eta Unibertsoko arrantzalerik hoberenak izateaz gain, jakina da Aitorren oinordezkoak oso iaioak izan ohi direla denda beduinoak eraikitzen Arabiako basamortuetan. Ostrakek noizbait frogatuko dute.

Gure ekintza gogoangarri epikoak herritar dezente ezagutzeko aukera eman digu: Ali, Ahmed, Awdah, Mahmoud... Benetan atseginak. Ez dakit zenbat litro te edan ditugun, eta afaltzera ere gonbidatu gaituzte, bi aldiz! Palestina styleko dieta. Andreek ez dute gurekin afaldu, ez gela berean izan, Azeezen emaztea lipar batez eta ama, luze, izan ezik. Hori bai, kalean gurekin elkartu diren emakumeak oso abegikorrak izan dira eta baten batekin hitz batzuk trukatu ditugu, ohiko agurrak eta antzeko formulismoak besterik ez. Irribarre atsegin batez egin ditugu topaketa hiperlaburrak. Infusioak bata bestearen atzean edan bitartean, herriaren egungo egoera ezagutu dugu.

*****

–Palestinako Aginte Nazionaleko ordezkaritza etorri zen, agindu asko egin eta 3.000 shekel (770€) eman zizkigun. – Gure harridurarako, Nafarroa ez da zonifikatua dagoen lurralde bakarra. Osloko akordioen ondorioz, Zisjordania hiru eremutan banatuta dago. Hasiera batean, zonifikazio horrek behin-behineko izan behar zuen, eta Palestinako Aginte (ejem) Nazionalak gero eta eskumen gehiago hartu behar zituen Palestinako Estatua sortu arte. Betiko behin-behinekotasun horiek. Ikus dezagun nolakoa den sailkapen hori:

A gunea Palestinako Aginte (benetan?!) Nazionalaren agindupean dago, eta segurtasunaz zein afera zibilez arduratzen da. Lurraldearen % 18 da, eta bai hiri nagusiak, bai beren ingurua hartzen ditu, koloniak izan ezik, of course. Teorian, israeldarrak ez litezke sar zonalde horietan, baina gizakiak oraindik ez du ezagutzen Israelgo armada ahalguztidunak sartzeko eskubiderik eta ahalmenik ez duen tokirik.

Palestinako Aginte (kar, kar, kar) Nazionalak eta Israelgo Estatuak B gunearen kudeaketa partekatzen dute. Palestinarrak eginkizun zibilez arduratzen dira eta israeldarrekin batera betebehar militarrez. Hau da, Netanyahuren neska-mutilak zonalde horretan sartzen direnean Ramallahko gobernuaren indar ausartak oroitzen dira, zera, gunearen beste puntan zerbait egin behar zutela, momentuan burura etortzen ez zaiena, baina seguru daude bidean gogoratuko dutela. Hori bai, harainoko bidaia ahalik eta azkarren egin dadila. Eremu horiek Palestinako lurren % 21 hartzen dute, eta bertan ez dago koloniarik. Nola bestela?

Israelgo Estatuak C gunearen gaineko eskumen zibil eta militar totala du, totalagoa esan nahi dut. Lurraldearen % 61 da, eta honetan bai, kolonia guztiak sartzen dira (horren inguruko zalantzarik? ), koloniak konektatzen dituzten errepideak, zeinetan israeldarrek baino ezin baitezakete ibilgailua gidatu, lurrak eta “segurtasun eremuak”, Harresiaren ondoko lurrak kasu. Egun 400.000 kolonok jainkoak emandako eremuan dute etxea eta 150.000 inguru palestinar, gehienak beduinoak, ozta-ozta bizi dira jainkoak oraindik kendu ez dien lur apurrean. Umm al Kheirreko biztanleei azken taldeko partaide izatea egokitu zaie.

*****

–Koloniako oiloek ez dute iluntasuna ezagutzen. Guk ez dugu argindarrik. – Buelta bat eman dugu herrian, azkarra herria txiki-txikia delako. Futbol zelaia ikusi dugu, “Bartzelona ala Madrid?” galderari “Athletic de Bilbao” behin eta berriro erantzunez. Harritzekoa da zenbat dakiten Palestinan Espainiako futbol txapelketari buruz, nik baino dezente gehiago; Osasuna eta guzti ezagutzen dute. Belarrik gabeko zelaitik harri koxkor batzuk kendu ditugu, bihar partida dagoelako eta ahal dela lesioak saihetsi behar direlako, eta ondoren Herriko Etxean argazki batzuk ikusi ditugu, denbora pasan irrikan espero genuen momentua iritsi arte. Noizbait dutxatzeko desio lizuna betetzeko aukera izango genuen! Ura irudikatu dut nire gorputzaren alderdi ezkutuenak freskatzen eta xaboiaren usai goxoa nigandik kirats sarkorra uxatzen, txorrotaren azpian “Ikusi mendizaleak” abestu bitartean; oilo ipurdia jarri zait pentsatze hutsarekin. Baina, oh, fuck!, ezin izan dugu gure ametsa bete, herrian ez baitago ur korronterik eta elementu likidoa oso urria eta preziatua da hemen. Okupazioaren beste ondorio anker bat da.

Mahmoudek azaldu digu Israelgo Estatuak C guneko biztanleen oinarrizko beharrak bete beharko lituzkeen arren, kolonoenez baino ez dela benetan arduratzen. Are gehiago, baldintzak zailtzea beduinoak beren lurretatik aterarazteko estrategia bat da, eta horregatik, adibidez, arabiarrek ez dute ur korronterik, ezin dute dagozkien lurretan eraiki eta argindarra baldin badute, beduinoek beraiek erositako sorgailuari eta eguzki panelak jartzeko Alemaniako laguntza programa bati esker da. Beste estrategia batzuk dira, adibidez, dirua eskaintzea herritik ateratzearen truke edota zuzenean etxeak eraistea eta familiak kalean (beno, kalerik balego) uztea. Lehen aipatu bezala, bulldozerrek Herriko Etxea bi aldiz bota dute, soldaduek eta beren kolore eta neurri guztietako armek babestuta. Bai eraitsitako Herriko Etxea bai suntsitutako beste etxe batzuk Europar Batasunaren laguntzaz eraiki ziren. Gora nazioarteko kooperazioa!

Hala ere, ez dut argindarrarena erabat sinetsi, herriaren gainetik goi-tentsioko kableak pasatzen baitira. Gezurretan harrapatzeko asmoz, Mahmoudi galdetu diot zer diren kable horiek. “Kolonia ikusten duzu?”. Nola ez, herria eta kolonia elkarren ondoan baitaude, hesi batek banandurik. Kolonoren bat footing egiten ikusi dut, besteren bat txakurra ateratzen. Noizbait beduinoena izandako lurrean eraiki dutenak itxura atsegina du, urbanizazio modernoarena, erretiratuak bertan bizitzeko ideala. Lasaitasunaren oasia ematen zuen kolono baten Ak 47 edo Cetme edo dena delakoa ikusi dudan arte. -Bada, kable horiek koloniatik kolonoen oilo haztegira joaten dira. Guk ez dugu argindarrik. -Oilategiraino ibili gara eta egia da, ezin izan dut Mahmoud hutsean harrapatu.

*****

–Ez ezazue uste berehala lokartuko zaretenik. Gaur gauean mintzatu eginen gara, barre eginen dugu eta agian dantzatu eta guzti eginen gara. – Horrela mintzo zaigu Awdah. Trebeziaren trebeziaz eta inon den lanez eraiki dugun dendan eman dugu gaua. Zorionez, eta batzuen uste maltzurraren kontra, ez da erori. Awdah eta Ahmedekin solasean aritu gara eta lehertu arte egin dugu barre gaueko ordu txikietan. Dantza egiteko saiakera bat ere izan da, baina horretan geratu da, jainko guztiei eskerrak, neka-neka eginda nengoelako. Oso gazte atseginak dira eta ez dute gure kiratsari buruzko aipamenik egin. Estimatzen da. Laurok elkarrekin egin dugu lo. Alde txikiagatik izan bada ere, zurrungaren lehian euskaldunok (edo) nagusi.

*****

–Ura itzuli da. Dutxatu gaitezke. – Goizean goiz esnatu gara eta inguruan buelta bat eman dugu eskolaraino. Herrian esan digute unibertsitario asko daudela herrian, Hebronen ikasitakoak. Eta egia ematen du, behintzat gurekin dauden ia guztiek karrera edo graduren bat ikasi baitute, edo horretan ari dira; ikus-entzunezkoak, ingeniaritza, filologia eta irakasle-ikasketak dira ezagutu ditugunak. Hamad heldu den urtean Londresera joanen da Zuzenbidea ikastera, beka bati esker. Esan digu bukatu bezain pronto herrira itzuliko dela, ikasketak burutu nahi dituelako herrikideen baldintzak hobetzen laguntzeko. Auskalo zer ekarriko ote dion etorkizunak.

Eskolatik bota gaituzte azterketak egiten ari zirelako eta gure presentziak arreta galarazten omen zielako ikasleei. Bale, bagoaz. Bidean artzain batekin egin dugu topo eta elkarrizketa bizia izan dugu, hark arabieraz eta guk ingelesez, konturatu arte berak gure ingelesa guk bere arabiera bezain “ongi” ulertzen zuela; beraz, arabiera-euskara izatera pasatu da solasaldia. Esan nahi nuke munduko herri zapaldu guztiok hizkuntza berbera dugula, hau da, elkartasunarena, edo horrelako lema epiko-poetikoren bat bete dela, baina egia berdaderoa da ez diogula elkarri deus ulertu. Eta hala ere denbora dezente eman dugu keinuak egiten, interpretatzen saiatzen eta sekulako azalpenak ematen.

Bazkal ondoren futbol partida ikusi dugu, arratsaldeko 16:00etan! Imajinatzen ahal duzu futbol partida bat sauna batean? Bada, horrelako zerbait antolatua zuten. Beharrik duela urte batzuk belauneko lesioa izan nuen, suizidio kolektibo saiakera horretan parte ez hartzeko aitzakiarik ezin hobea izan baita. Joxemarik ez du aitzakiarik asmatzen minutu bakar bat ere galdu; kamera eskuan, eserlekutik altxatu eta irudi batzuk hartzen hasi da. Etxeko taldeak irabazi du, noski. Bestalde, Luluk hots egin digu eta, besteak beste, dutxatu berri zela kontatu digu. Richard ere dutxa hartzekoa omen zen, siestatik esnatutakoan. Inbidia bekatu txarrenetakoa omen da eta gu bekatari handiak gara. Badugu ura pisuan.

*****

–Itzuliko zarete? Esaiezue zuen lagunei hona etortzeko nahi dutenean. – Despeditzeko ordua iritsi da, Hebronerako bidea hartu behar baikenuen. Mesedez itzultzeko esan digute eta guk baietz, itzuliko garela. Gurekin elkartu diren lagunak benetan maitagarriak eta atseginak izan dira, hunkitzeko punturaino, are gehiago bizi duten egoera ezagututa. Eta ez nuke palestinar guztiak (edo, esate baterako, Amazoniako indigena guztiak, edo arbizuar guztiak une orotan) superfantastikoak direla dioen topikoa adierazi nahi, baina egia da gurekin izan diren beduinoek gustura baino gusturago sentiarazi gaituztela. Nolanahi den ere, batez ere bueltatuko ginateke nazioarteko ordezkarien presentzia beharrezkoa delako Umm al Kheirren; horrela jakinarazi digute herriko biztanleek. Ziur dira edozein momentutan bulldozer israeldarrak etxebizitza gehiago eta Herriko Etxea berriro eraisten saiatuko direla. Zoritxarrez, litekeena da Europa edo Ameriketatik etorritako lagunak izanda ere, etxebizitzen bukaera aurrekoen antzekoa izatea; baina, aktibisten testigantzari esker, injustizia hori ez litzateke isilpean gordeko, edo isilpe absolutuan ez, behintzat.

*****

–Atera zaitez komunetik, Richard! Go out! Dutxatzeko ni lehena! Ez, nik gehiago behar dut, hautsa gorputzaren zulo guztietan sartua dut eta! – Oihuka eta prakak jaisten hasiak sartu gara pisuan Joxemari eta biok, dutxan lehenago nor sartuko zen lehia gupidagabean buru-belarri. Oilo-ipurdia, freskotasuna, usain goxoa, plazeraren plazera, akabosea... “Mutilok, CPTkoek hots egin digute Mahmounn atxilotu dutelako”, izan da Luluren agurra. Merkatuan atxilotutakoan, soldaduak bere etxera joan dira anaia txikiaren bila. Zorionez mutikoa ez zegoen han, baina militarrek familiarrak mehatxatu dituzte: esan diete gutxien espero dutenean itzuliko direla, Mohanned harrapatuz gero hil arte jipoituko dutela, eta senideak ere egurtuko dituztela. Eskatu digute faborez gaua beren etxean pasatzeko, benetan ikaraturik daudelako. Goazen lehenbailehen.

–OH, FUCK!


Laboristak, beste galdeketa baten alde

LONDRES. Jeremy Corbyn Alderdi Laboristaren buruzagiak atzo jakinarazi zuenez, brexit-az beste erreferendum bat egitearen aldeko zuzenketari baiezkoa emango diote Komunen Ganberan, bihar egingo duten saioan; baiezko hori emateko, ordea, baldintza bat jarri zuen: diputatuek euren brexit-erako plana ez onartzea. Beraz, alderdiak iragan iraileko konferentzian adosturikoari eutsiko dio.

Bigarren galdeketa egiteko, ordea, irteera data luzatu beharko lukete —Erresuma Batua martxoaren 29an aterako da Europako Batasunetik—. Bi aldeek adosturiko testua oraindik ez dute onartu ez Komunen Ganberan, ezta Europako Parlamentuan ere, eta beharrezko aldaketa legal guztiak egiteko denbora bukatzen ari da; horregatik, Donald Tusk Europar Kontseiluko presidenteak atzo adierazi zuen irteera data atzeratzearen alde dagoela, betiere bi aldeen ganberek ez badute ituna «garaiz» onartzen.


Joxe Austin Arrietak 'Estalien gradora' "poema-antologia antzeztua" plazaratu du Txalapartarekin

Azken hogei urtean idatzitako poema eta eraikuntza poetikoak bildu ditu lan berrian, ohiko trinkotasunez eta erreferentzia kultuz

Batetik berak idatzitako poemak, berriagoak —azken urteetan idatziak—, baina baita duela hogei urtekoak ere; bestetik, beste egileen idatzietatik egindako moldaketa eta bertsio libreak, eta hirugarrenik, liburuari izenburua ematen dion atala, "fantasia zinetiko bat", egilearen beraren hitzetan: "Antzezpen bat, mugimenduzkoa, bi 'alter-ego'-ren artekoa: Niketz eta Edgar, bata oralitatearen demiurgo, eta bestea begiradarena". Hiru osagai funtsezko horiekin osaturiko liburua da Estalien gradora, Joxe Austin Arrietaren lan berria. Terra Sigilata nobela zuen orain artean plazaraturiko azkena, 2008an. Hura bezala, honakoa ere Txalapartaren eskutik argitaratu du, nahiz eta etxeko editore Mikel Sotok hitzaurrean adierazi duenez, ez litzatekeen etxe horrek argitaratua izan beharko. "Txalapartak ez du poesiarik argitaratzen eta ez du argitaratzeko asmorik. Gure sistema literarioa den modukoa da eta ulertzen ditut Joxe Austin Arrietaren poesia trinko eta maila batean esperimental hau ez argitaratzeko arrazoiak; arrazoi komertzialak esan nahi dut. Baina, aldi berean, nire buruari galdetzen diot zer ostia gertatu den euskal literaturan, duela bi hamarkada euskal idazleek bozketa bidez hamar euskal idazle onenen artean kokatzen zuten egilea egun euskal Parnaso txikitik erauzia izateko".

Hitz kritiko eta gordinak dira Sotorenak. Arrietak berak, hala erantzun dio, gaur goizean Donostiako Udal Liburutegiko sotoan egindako aurkezpenean, txirrindularitzako metafora bat erabiliz: "Ba, ez, Mikel. Oraindik ez naiz bizikletatik jaitsi. Badakit hor aurrean doazela, gero eta aldenduago, gure Indurainak eta gure Somarribak, baina ni ere, ttirriki-ttarraka bada ere, banoa gorantz. Bego balbe segadunaren furgoneta ahalik eta urrunen. Badakit oinazetik eta oinazetik datorkidala, denoi bezala, zenbait bihurgune beheraxeago, ezin jakin zenbatera jakina, baina gero etra hurbilago, hori bai".

Poema liburu berriak "zerbait badakarrela" uste du Arrietak: "Nolabaiteko sintesia da aurreko nire lan guztiena, edo gehienena". egilearen hitzetan, poesiak balio behar du gogoetarako, eta horretan saiatu da kaleratu berri den lanean.


Jubilatuen Elkarteko kuota ordainketa, asteartetik aurrera

ORMAIZTEGI // Jubilatuen Elkarteak kuota ordainketa egiteko data jakinarazi du. Martxoaren 2tik aurrera egingo dute 2021 urteko ordainketa, 16:00etatik 18:00etara, Gizarte Etxeko jubilatuen gelan. Beraz, Ormaiztegiko Jubilatuen elkarteko kideei dei egin diete hurrengo asteartetik aurrera bertaratu eta ordainketa egiteko.


"Loreen munduan sartzeko aukera eman zidan"

Maitane Alonso. Fraisoro Eskola.

Zergatik aukeratu zenuen Lanbide Heziketa?

Loreen mundua dut gustuko eta horri begirako ikasketak burutu nahi dituen, eta hemen inguruan, Fraisoro da aukera hori eskaintzen duen bakarra.

Zer moduz Erasmus esperientzia? Non egon zinen eta zertan? Zer eman dizu?

Erasmuseko esperientzia oso ona izan zen. Urteak pasata, konturatzen naiz zein zorte ona izan nuen eta esperientzia hartzeko aukera eman zidala. Momentuan bertan ez zara konturatzen, baina kanpoko jendearekin zure sektorean lana egitea oso baliagarria da; ideiak ematen dizkizu, lan egiteko modu berriak ikusi ahal dituzu... Etorkizunean erabili ditzakezun esperientziak dira. Italiako Pistoyan egon nintzen, lore-saltzaile bezala, loradenda batean.

Zer bide hartu duzu beka amaituta? Baliagarria izan zaizu?

Erasmusetik etorri eta gero, curriculum on bat prestatu nuen, eta lan bila hasi nintzen, zorionez momentuz, loreen munduan ibili naiz hainbat enpresatan.

Zer esango zenuke Lanbide Heziketari buruz? Gustura zaude egindako aukeraketarekin eta lortu duzunarekin?

Baliagarria izan zen niretzat eta ikasketak egin eta gero formatzen jarraitu dut hainbat ikastaro eginaz. Mundu honetan hasteko aukera eman zidan Fraisoroko prestakuntzak.


Berdintasun diagnostikoa egingo du Ataungo Udalak

Emakumeen eta gizonezkoen arteko berdintasuna neurtzeko, eta leudekeen arazoak atzemateko, azterketa soziologikoa egitea agindu du Ataungo Udalak, diru laguntza bat jaso ondoren. Farapi enpresak garatuko du diagnostikoa, herrian arlo horretako lehenbizikoa. Uztailetik abendura ariko dira. «Prozesu parte-hartzailea» izango da, eta ataundarrak animatu ditu udalak.


INEMen arabera, uztailean baino 3.482 langabe gehiago izan dira abuztuan

Hego Euskal Herriko lau herrialdeetan igo da langabezia Bigarren hilabetez jarraian gora egin du langabeziak, eta guztira 95.991 langabe zenbatu ditu


Zaraobe Saskibaloi Klubak ekintza ugari antolatu ditu bere 30. urteurrena ospatzeko

Ekainaren 6an ospatuko dute Zaraobe Saskibaloi Klubeko urteurrena. Hainbat ekintza antolatu dituzte egun horretarako herriko toki ezberdinetan. Saskibaloiaren inguruko egun berezia antolatzea da ospakizunaren helburua.

Egunari hasiera emateko 10:00etan 3x3 beteranoen txapelketa egongo da Juan Urrutia plazan . Izena emateko epea maiatzaren 29 arte zabaldu dute. Parte hartzaileek Klubaren emaila(zaraobest@gmail.com), twittera (@zaraobest) edo facebook-a (Zaraobe Amurrio) erabili dezakete horretarako. Gehienez hiru pertsonetako taldeak aurkeztu ahal izango dira, baina bakarka ere apuntatzeko aukera da. Izan ere jokoaren helburua, denek jokatzea da. Gainera, antolatzaileek jokalariei euren saskibaloi mozorroak eraman ditzaten dei egin dute.

Ordu berean, goizeko 10:00etan gazteentzat ginkana antolatu dute Guk gunetik eta plazan. 12:30etan, aldiz, poteoaren ordua izango da eta jarraian herri bazkaria egongo da Matias Landaburun. Bazkarian izena emateko maiatzaren 29 arteko epea dago eta bi prezio ezberdin egongo dira: 12 euro 2001 urtera arte jaiotakoek eta 16 euro beste guztiek.

Arratsaldeko 19:00ak arte dantzatzeko musika, txosna eta puzgarriak egongo dira. Ondoren, gaueko 22:00 arte, rally antzeko bat antolatu dute. Poteo eta pintxoak dastatuko dituzte herritik zehar abilezia jokoetara jolasten duten bitartean.

Saskibaloia frogatzeko aukera

Maiatzaren azken astean, klubak, Bañueta Kiroldegiko ateak irekiko ditu herritarrentzako. Izan ere, nahi duen orok, bertaratu ahal izango da eta kirol hau frogatu ahal izango du. 17:00etatik 18:30ak arte izango da aipatutako ate irekiera.


Google TV jaio da

"Telebistaren eta webaren arteko hautaketarekin bukatzea" da munduko bilatzaile garrantzitsuak proiektu honekin daukan helburu nagusia.

Google bilatzaileak Google TV telebistarako proiektu berria aurkeztu du ofizialki. Zerbitzu horri esker, erabiltzaileak telebista kateen eta saioen bilaketak egin ahal izango ditu, webean egiten duen modu berean.

"Telebistaren eta webaren arteko hautaketarekin bukatzea" izango du helburu aukera berri honek. Dagoeneko, aipatutako konpainiak, zerbitzu berri honen funtzionamendua azaltzen duen bideo bat eskegi du Interneten.

Wifi bidez eta HDMI erabilita konektatuko da Google TV eta sagua eta teklatua izango ditu osagarri gisa. Android daukaten gailuek Google TV sintonizatu ahal izago dute eta, beraz, ahotsa ezagutzeko dispositiboaren bitartez sintonizatu ahal izango dira kateak. Gainera, bilatzailearen zerbitzu berriak Android 2.1 dauka barneratuta eta Chrome izango da nabigatzailea.

Googlek aitortu du Sonyrekin eta Logitechekin lanean ari dela Google TV telebista dispositiboetan eta Blu-Ray irakurgailuetan barneratzeko. Ziurrenik, udazkenean jarriko dute salgai.

Produktu berria justifikatzeko Googlek eman dituen datuen arabera, mundu osoan 1.000 milioi telebista-ikusle daude eta, esaterako, AEBetako biztanle bakoitzak, batez beste, egunean bost ordu ematen ditu telebistaren aurrean.


Tolosako finalaurrekoa zuzenean 'Ataria irratia'-n

16:45ean hasita, eskualdeko irratiak zuzenean eskainiko du Usabalgo lehia, Imanol Artola 'Felix'-ek gidatutako saioan.

Igandean, abenduaren 1ean, jokatuko da Gipuzkoako Bertsolari Txapelketako hirugarren eta azken finalaurrekoa Tolosan. Usabal kiroldegiak hartuko du lehia, eta bertsozalez beteta egongo dela ziurtatuta dago, sarrerak duela hainbat egun agortu baitziren. Bertaratzeko aukera ez duenak, baina, badu saioa jarraitzeko aukera, ATARIA IRRATIAK zuzenean eskainiko baitu.

16:45ean hasiko da Imanol Artola Felix-ek gidatutako saioa, eta (H)ari naizela ATARIA IRRATIKO bertsoari buruzko saioaren gidariak bidelagun izango du eskualdeko bertso aditu bat. Hala, bertsoak zuzenean jarraitzeko aukera izango da, eta adituen horien inguruko balorazioa ere bai. Aldi berean, saioaren ostean, bertsolarien hitzak entzuteko tartea ere izango da. Halaber, saio irratiz (FM bidez 107,6an eta sarean www.ataria.eus -en) jarraitzen dutenek euren ekarpena egiteko aukera ere zabalik izango da. Horretarako, nahikoa izango da 695 76 28 43 zenbakira whatsapp mezua bidaltzea.

Hirugarren eta azken finalaurrekoa izaki, erabakiorra izango da abenduaren 14an Ilunben izango den finalari begira, igande honetan jakingo baitira finalera pasako diren zortzi bertsolarien izenak. Oihana Iguaran, Jon Maia, Jokin Uranga, Iban Urdangarin, Beñat Lizaso eta Haritz Mujika ariko dira Tolosako saioan. Saioko irabazlea zuzenean sailkatuko da finalera eta gainontzeko bertsolariek puntuazioaren arabera edukiko dute zuzenean sailkatuta dauden Agin Laburu eta Beñat Gaztelumendirekin batera finalean aritzeko modua.

Beraz, eskualdeko bi bertsolari, Iguaran eta Mujika, finalerako txartela lortzeko lehian izango dira, igandeko, Tolosako azken finalaurrekoan.


Tolosako Elkartasun Krosa iruditan: Alebinak

Hector Gorria eta Naroa Gorria izan dira alebinen mailan azkarrenak

ALEBIN MUTILAK

Hector Gorria Pozas 4:54

Elur Urkola 4:58

Gari Arozena 5:04

ALEBIN NESKAK

Naroa Gorria 5:14

Igone Ezeiza 5:18

Teresa Ibarbia 5:20


Patinaje ikastaroaren akabila

Joan den apirilaren hasieran akabatu zuten patinaje ikastaroa. Jone Bizente eta Andrea Elizalde izan dira irakasleak eta, larunbatero, 30 haur elkartu dira frontoian patinetan ibiliz ongi pasatzera. Jokuak egiten, hockeyan eta bertze hainbat ariketetan aritu dira eta, irakasleek erran digutenez, «balorazio positiboa» egin dute. «Aurtengo martxa ona ikusita, hurrengo urterako ere animatuta gaude», adierazi digu Andrea Elizaldek. Bi txandatan banatuta egin dituzte ikastaroak, 11:00etatik 12:00etara gaztetxoenak eta 12:00etatik 13:00etara koxkorrenak. Argazkian ikastaroko parte-hartzaile batzuk ageri dira Jone eta Andrea irakasleekin.


Orioko estropadak iruditan

Orioko XXVII. Estropadak jokatu ziren larunbatean, uztailaren 8an. Euskotren ligarako lehen sailkapen estropada jokatu zuten neskek eta TKE ligako hirugarren jardunaldia mutilek. Herrian izandako giroaren bideoa egin du Karkarak.


Malkar krosaren irteera eta podiuma

Vanessa Pelaez andoaindarrak eta Ekaitz Mujika durangarrak irabazi dute San Estebaneko Malkar krosa. Leire Lopez eta Lourdes Colomo Iritsi dira atzetik nesketan; mutiletan, berriz, Raul Gomez eta Unai Arroyo. Maila handiko lasterketa jokatu da, nesketan batik bat.


Martxan da Ispasterko udal gimnasioa

Apirilaren 7an ipini zuten martxan, eta pilotaleku barruan egokituriko gela batean daude kirola egiteko makinak.

Interesa duten herritarrek udaletxean eman behar dute izena. Bertan, erabiltzaile bakoitzari giltz elektroniko bana ematen diete apuntatzerakoan eta giltz horrekin bizilagunek nahi dutenean kirola egiteko aukera dute.

7:00etatik 22.00ak arteko ordutegia ipini dute, eta urteko egun guztietan egongo da erabilgarri.


Aitor Zubeldia: "Australian, hasieratik erabaki onak hartu dituzte; Europan, berandu egin dira gauzak"

Gold Coasten dago Aitor Zubeldia (Azpeitia, 1993), Australian. Urrian joan zen hara, asmo jakinik gabe, han zer aurkituko. Egun smartphonak konpontzen dituen enpresa batean lan egiten du. Beste hiru lagunekin bizi da, pisu batean. Koronabirusak ez du hainbeste aldatu haren bizitza: "Egia esan, bizitza normala egiten dut, parrandak kenduta".

Zer moduz zaude hor?

Ondo. Bero egiten du, eguraldi ederra... Egia esanda, nahikoa zorte izan dugu hemen; zuekin alderatuta, dezenteko luxuak ditugu. Ez dakit loteria tokatu zaidan, baina...

Euskal Herrian baino hobeto zaudete, beraz, Australian.

Hemen hasiera-hasieratik ondo kontrolatu zuten gaitza. Txinan abendu bukaeran agertu ziren lehen kasuak, eta ordurako hona iristen hasi ziren hango albisteak. Jendea kezkatzen hasi zen. Berehala, Txinatik iristen ziren pertsona guztiak berrogeialdian egotera behartu zituzten, eta Txinako kutsatu kopuruak igotzen hasi zirenean, handik zetozen hegaldi guziak moztu zituzten.

Aspaldi hasi ziren neurriak hartzen, beraz.

Urtarrilaren hasieran koronabirus kasu bat edo bi agertu ziren hemen, eta alarma pixka bat sortu zuen horrek. Gauza bat ondo egin zuten: azkar hasi ziren herrialdera iristen ziren denei testak egiten. Orain, nahiko ondo gaude. Queensland estatuan bizi naiz ni, eta azken egunean positibo berri bat azaldu da lurralde horretan –aurreko lau egunetan ez zen kasu positibo berririk agertu–. Gaur-gaurkoz, 94 kasu aktibo daude estatuan, eta pandemia hasi zenetik, sei pertsona hil dira. Australia barruan, ezin gara estatuen artean mugitu; lanerako soilik daude baimenduta estatuen arteko mugimenduak. Hemengo gauzarik onena da kirola egitera atera gaitezkeela, baita beharrezko gauzak erostera ere: supermerkatura joan gaitezke, denda batzuk ez dituzte itxi... Euskal Herriko eta hemengo kultura ezberdinak dira. Hemen, neurriak errespetatu egiten dituzte herritarrek: gobernuak esaten duen dena egiten dute. Esaten baldin badute metro eta erdiko distantzia utzi behar dela pertsona batetik bestera, utzi egiten dute. Gobernuak hartzen dituen erabakiak Euskal Herrian baino gehiago errespetatzen dituzte hemen.

Baina hor ere etxean konfinatuta zaudete, ezta?

Beno, konfinatuta ere ez gaude. Baina etxean egotera behartzen gaituzte, ez dagoelako tabernarik eta jatetxerik irekita; ez daukagu kalean ezer egiterik, orduan etxean geratzera bultzatzen gaituzte. Irteten baldin bagara, kirola edo erosketak egiteko izaten da. Polizia batek gelditzen bazaitu, erantzun egin behar diozu zertara atera zaren. Ez baduzu erantzuten edo zalantza pixka bat egiten baldin baduzu, 1.300 dolarreko isuna jartzen dizute. Hondartzak ere itxi egin zituzten duela lau aste: pasierara joateko edo surfa egiteko irekita daude, baina ezin duzu eguzkia hartzera joan. Hondartzara joan zaitezke, baina kirola egitera; bestela, ez.

Zu surf egitera joaten zara.

Bai, ia beti uretan egoten naiz. Kirola egiteko aukera horrek ematen digu askatasuna. Hemengo egoera eta horkoa oso ezberdinak dira: hor kutsatu pila bat daude. Australian egoera azkar kontrolatu zuten, nahiz eta Txinatik gertu gauden eta jende asko mugitzen den Txina eta Australia artean. Neurriak azkar hartu zituzten, eta horretan asmatu zuten. Txinako hegaldiak moztu eta hurrengo neurria zera izan zen: kanpotik etortzen ziren denak hamalau egun etxean konfinatuta egotera behartzen zituzten. Gero, bost pertsona baino gehiago elkarrekin egotea debekatu zuten; segidan, bi pertsona baino gehiago kaletik batera joatea galarazi zuten, eta bataren eta bestearen artean metro eta erdiko distantzia utzi behar zen... Hemen progresiboki joan dira neurriak hartzen, ez Espainian bezala; han, dena egun batetik bestera moztu zuten.

Hala izan da.

Hau dena hasi zenean, amarekin hitz egiten nuen, eta galdetzen nion koronabirusaz, baina hor ez zuten oraindik gai horretaz asko hitz egiten. Ni harrituta nengoen, Australian sortzen ari zena ikusita. Hemen ja sekulako mugimendua zegoen, jendea kezkatuta koronabirusagatik... Kalean jendea maskarekin ikusi nuenean, pentsatu nuen: "Bada zerbait". Nik uste dut Europan berandu egin direla gauzak. Hemen, hasieratik erabaki onak hartu dituzte.

Kirola egitera norbaitekin joan zaitezke?

Bi pertsona joan gaitezke elkarrekin, eta ez daukazu distantzia mantendu beharrik. Hiru ere joan gaitezke batera, gertuko lagun bat edo pisukideak baldin bagara. Izan ere, etxe batean lau lagunekin bizi baldin bazara, kalera irteten zarenean zergatik joan behar duzu binaka? Ez dauka logikarik.

Nola kontrolatzen dute hori?

Galdetu egiten dizute.

Presentzia polizial handia dago?

Bai, beno. Niri ez zait tokatu kalean haiekin gurutzatzerik eta zertara noan galdetzerik, baina nire bi laguni isuna jarri zieten. Bi neskari, eguzkia hartzen ari zirelako hondartzan; hori ezin da egin. Bazekiten ezin zela egin, baina joan egin ziren. Eta bakoitzari 1300 dolarreko isuna jarri zioten.

Normal ari zara lanean, edo etxetik?

Lantokira joaten naiz egunero. Hemen, normal joaten da lantokira jendea. Fabrikak-eta ez dituzte itxi.

Bizimodu nahiko normala egiten duzu, beraz.

Bai, halaxe da. Jatetxeetara edo tabernetara ezin dudala joan kenduta, beste dena, nahikoa normal. Hori bai, futboleko talde batean jokatzen nuen, eta liga bertan behera utzi zuten. Esan dute maiatzaren 31n berriro martxan jarriko direla ligak.

Beste norbaiten etxera joan zaitezkete?

Bai, gehienez bi pertsona eta gertuko lagun baten etxera. Bi gonbidatu eduki ditzakezu etxean.

Jendeak ez ditu sekulako festak antolatu?

Bai, gertatu da hori. Baina hemen ohitura handia dago ingurukoak gaizki egiten ari direna salatzeko. Jendeak ikusten baldin badu norbaiten etxean normala baino jende gehiago dago,ela, poliziari deitzen dio. Poliziak harrapatzen bazaitu, sekulako isuna jasoko duzu. Hemen salatzeak funtzionatu egiten du. Errespetatu egin behar dira arauak, eta kito. Jendeak errespetatu egiten ditu, eta zuk zergatik ez dituzu errespetatuko?

Ez zenuen pentsatu koronabirusaren kontu hau hasi zenean Azpeitira itzultzea?

Nik argi nuen hemen gelditzea nahi nuela. Azpeitira itzuli, eta zer? Australian nahiko ondo zeuden gauzak, hor baino hobeto, eta hemen gelditzea erabaki nuen. Eta ondo atera zait jokaldia.

Sorterria ez al duzu faltan sumatzen?

Batzuetan bai, beste batzuetan ez. Lagunak, familia... faltan sumatzen ditut. Lagunekin irtetea, poteoa, pintxoak... Baina hemengo eguraldia, hondartza... Hemen, ia urte osoa pasatzen dugu galtza motzetan.


Espainiar militarrak ez ditugu nahi, ez ditugu behar: Alde Hemendik! !

Europako herrialde militarizatuenean kuartel berri bat sortzeak ez du inongo zentzurik, ez Zubietan, ez Loiolan. Beraz, kuartel militar berri bat Zubietan eraikitzeko proposamena egin duen EAJri eta Eneko Goiari zera eskatzen diegu: has gaitezen Gipuzkoa eta EHren desmilitarizaziorako pausoak zehazten.


Felix Arriaran hil da, Arrasateko pilotaren urrezko aroko azken ordezkarietako bat

Felix Arriaran hil da, 91 urterekin (Arrasate, 1924), pilota munduan Arriaran I.a moduan ezaguna. Haren anaia Pacorekin eta Joxerekin jardun zuen pilotan, baina azken hura izan zen hiruretan kirol ibilbide oparoena izan zuena. Hala, urte bakarrean galdu ditu Arrasatek Arriaran anaietako bi.

Izan ere, otsailean zendu zen Joxe Arriaran, Arrasateko pilotari nabarmenetakoa. Felixen ibilbide profesionala ez zen anaiarena bezain oparoa izan, osasun arrazoiak tarteko pilota profesionala alboratu egin behar izan zuelako, baina Arrasateko pilotaren urrezko urteetako ordezkarietako bat izan zen, Arriaran anaiekin batera Eugenio Bolinagak edota Santi Etxebarria Zurdo de Mondragón-ek partekatu zutena. Goian bego.


Ane Arrutiren saioa izango da ostiralean Harralderen alde

GETARIA // Harralde zabalik herri libre batean lelopean Harralde tabernaren aldeko kontzertua antolatu dute ostiralerako. Ane Arruti bakarlariak eskainiko du saioa 20:00etan taberna parean. Herritarrak kontzertua entzutera animatu dituzte.


Ordiziako EAJk 2015eko Udal Hauteskundeetarako alkategaia aurkeztuko du gaur

Datorren urtean egingo diren Udal Hauteskundeetarako zerrendaburua aurkezteko ekitaldia egingo du gaur arratsaldean Ordiziako EAJk. Ohar batez bidez jakinarazi dutenez, arratsaldeko 17:45ean egingo dute aurkezpena Barrenan.


Juan Ramon Garai: "Arrasaten 1.000 lagunek baino gehiagok jasan zituzten frankismoaren errepresaliak"

Frankismoaren inguruko hitzaldia eman dute gaur arratsaldean Arrasaten Intxorta 1937 elkarteko Juan Ramon Garaik eta Frankismoaren Krimenen Aurkako Kereilaren Euskal Plataformako kide Josu Ibargutxik.

Frankismoak Arrasaten izandako eragina azaldu du gaur arratsaldean Kulturaten emandako hitzaldian Intxorta 1937 elkarteko kide Juan Ramon Garaik. Adierazi duenez, 1936 eta 1977 artean, 1.000 arrasatear baino gehiagok jasan zituzten frankismoaren ondorioak: "Horietako asko hil egin zituzten. Baina beste askori bestelako ondorioak ekarri zizkien frankismoak: berriz ere ez itzultzeko erbestera joan beharra; isunak; torturak; emakumeei ilea moztea bezalako zigorrak...".

Frankismoaren Krimenen Aurkako Kereilaren Euskal Plataformako kide Josu Ibargutxik, bere aldetik, egun martxan dauden prozesuen egoera azaldu du: "Argentinako kereila aurrera doa. Mauricio Macri presidentea eskuindarra izateak estutzen gaitu apur bat, Maria Servini epailea kargutik kentzeko gogoa egon daitekeelako. Horrek beldur apur bat ematen digu; baina kereila bat ezin da bertan behera geratu epailearen erabakiz ez bada". Bestalde, modu positiboan baloratzen du, Arrasatekoak egingo duen bezala, udalek epaitegietan salatzea herritarrek jasotako errepresioa: "Urrats handia izango da hemengo instituzioek bere esku hartzen badute salaketak jartzea". Arrasateko udalaren asmoa da jasotako herritarren testigantzekin salaketa jartzea Bergarako epaitegian, baina Argentinako kereilarekin ere bat egitea. "BI bideak bateragarriak dira", adierazi du Ibargutxik.

Diskrezioa eta babesa

Maria Ubarretxena alkateak egin du gaurko hitzaldiaren aurkezpena. Azpimarratu du Arrasaten gertatu bezala, garrantzitsua dela horrelako gai baten udalbatza osatzen duten alderdi guztien arteko adostasuna lortzea. Gaineratu du gaurko hitzaldia bezalako ekitaldiekin, frankismoaren askotariko biktima izan direnak BAZen dagoen testigantzen bulegoan beraien lekukotasuna ematera animatu gura dituztela: "Diskrezio osoz hartuko ditugu, eta gure babesa izango dute", azaldu du Ubarretxenak.


Inglaterrako nire katuak ere badaki euskaraz. Dylan Inglis euskarazalea.

Ziztu bizian ikasi du euskara eta ez batua bakarrik: badaki Zubereraz, Arratiako eta Baztango esamoldeak menderatzen ditu eta hika ere beldurrik gabe aritu liteke edonorekin.

Ziztu bizian ikasi du euskara Dylan Inglisek, eta ez batua bakarrik: badaki zubereraz, Arratiako eta Baztango esamoldeak menderatzen ditu eta hika ere beldurrik gabe aritu liteke edonorekin. Bere aitari eta gurasoen katuari irkasten ari da orain eta Euskaltzaindiaren Euskararen Atlasa du oheburuko liburu.


Hotza, baina, oskarbi

Tenperatura hotzak, ipar ekialdeko haize fina, baina eguraldi oskarbia, biharkoan, goi hodei dezente, baina, orokorrean eguraldi eguzkitsua eta zertxobait epelagoa, eta etzi, eguraldi garbi, sano eta epelagoa.


Jonathan Castroviejo, Europako txapeldun erlojuaren kontra

Movistar taldeko txirrindulariak 30 segundo atera dizkio Campenaerts belgikarrari eta 39 Moser italiarrari.

Jonathan Castroviejo getxotarrak (Movistar Team) urrezko domina irabazi du Europako Txapelketetan jokatutako erlojuaren kontrako lasterketan.

Bizkaitarrak 30 segundo atera dizkio Victor Campenaerts belgikarrari eta 39 Moreno Moser italiarrari.


Erredakzio moreak xede

Erredakzioak «despatrialkalizatu» egin behar direla esan dute hainbat kazetarik, Kazetaritza Feministari Buruzko I. Kongresuan. Ohartarazi dute erredakzioak emakumez husten ari direla.

Lehen erredakzioko feminista zoroa izan nintzen, eta, duela gutxi, albistegietan ordezkatu egin naute, deserosoa izateagatik». Hala aitortu zuen Montserrat Boix TVEko kazetariak asteazkenean, Bilbon, beste kazetari feminista batzuekin egindako mahai inguruan. Kazetaritza Feministari Buruzko I. Kongresua egin dute asteon Bizkaiko hiriburuan, Pikara magazine aldizkariak antolatuta. Genero ikuspegia duen kazetaritza egitearen garrantzia izan dute hizpide bi egunez. Horrez gain, landu dute nola barneratu begirada feminista, albiste, ikuspuntu eta errutinetan. Boixekin batera, Radio Euskadiko Goizalde Landabaso, Argia-ko Onintza Irureta, BERRIAko Maite Asensio Lozano eta La Marea-ko Patricia Simon kazetariek parte hartu zuten mahai inguruetako batean.

Boixek aitortu zuen bakarrik sentitzen dela Espainiako telebista eta irrati publikoan berdintasuna lortzeko bidean. TVEren berdintasunerako behatokiak urtebete baino gehiago darama geldi. «Zenbait kontu zalantzan jartzea oraindik ere gaizki ikusia dago, baina argi dugu ez dagoela kazetaritza onik, feminista ez bada». Erredakzioan aktibista izateko beharra nabarmendu zuen Boixek. «Argazkietatik ekintzetara» pasatzeko beharra. Simonek gaineratu zuen gaur egun errazagoa dela kazetaritzatik bizitzea kazetaritza ona egitearen inguruan eztabaidatzea baino. Eta azken horretatik bizitzea baino.

«Iristen da momentu bat non gauza deserosoak planteatu beharra dagoen aurrera egiteko, eta hori ez da oso erraza», aitortu zuen BERRIAko Asensio Lozanok. Beharrezko iruditzen zaio erredakzioetan feminista asko egotea eta giro bat sortzea. «Ni ez naiz BERRIAn dagoen feminista bakarra, eta hori garrantzitsua da». BERRIAn feministek pisua izatea lortu dutela adierazi zuen, «edukiei dagozkien gauza batzuk ez zalantzan jartzeko». Hain zuzen ere, BERRIAren Estilo Liburua erreferente da deontologia atalean: bertan landu zituzten lehen aldiz sexismoari loturiko jarraibideak, hizkera ez-sexistari buruzkoak. Eta, gaur egun, hiztegi feminista garatu dute hainbat feministari esker. «Ez da kasualitatea».

Asensio Lozanok herri ekimeneko hedabide izatearekin lotzen du BERRIAn feministak egotea. «Herri ekimeneko hedabideek herri mugimenduekin lotura dute, eta horietan errazagoa da feministak aurkitzea, babestuago eta erosoagoa egoten direlako gaiak lantzeko».

Herri ekimeneko hedabidea da Argia ere. Iruretaren esanetan, bertan arduren banaketa lotuta doa kazetaritza feminista «errazago edo zailago» egitearekin. Ez dute zuzendaririk, eta kazetari bakoitzak bere autonomia du. «Horrela, langilerik ahulenak indartu egiten dira». Aitzitik, nabarmendu zuen hierarkiak hausteak bidea erraztu eta erosoago egin diela emakumeei proposamenak egiteko orduan. «Horrek gehiago zabaldu digu kazetaritza feminista egiteko bidea. Praktikan nabaritu egin dugu».

Bozgorailu moreen beharra

Bestalde, Landabasok, kazetari feministak baino gehiago, irratietako emakume hizlariak izan zituen mintzagai. «Irratiko programetan emakume ahotsa falta da, eta ez da bilatzen ez direlako». Emakumeek, oro har, kazetarien deiari erantzuteko arazo bat dutela adierazi zuen Landabasok. Aitzitik, kritikatu zuen arazoa dela, batik bat, tertulien egiturak gizonezkoentzako sortuak direla. «Emakumeari arrotza, bortitza eta erasokorra egiten zaio horrelako tertulietan parte hartzea». Horregatik, emakumeek hitz egiteko toki bat izateko eta kazetaritza egiteko beste modu bat asmatu beharra nabarmendu zuen.

Oro har, hizlariak bat etorri ziren kazetaritza feministan beste aurrerapauso bat emateko garaia dela esatean. «Erredakzioak despatrialkalizatu behar dira, baina funtzionamendu tradizionala duten erredakzioak ez daude prest halako aldaketa baterako», gaineratu zuen Asensiok. Fakultateak emakumez beteta dauden arren erredakzioak emakumez husten ari direla ohartarazi zuen. «Begirada feministaz gain, ilusioa ere falta zaigu; hausnarketa sakon bat behar dugu, eta gaitasuna badugu horretarako», aipatu zuen Landabasok.


Datorren ikasturterako zortzi umek eman dute izena Herri eskolako bi urteko gelarako

Hilaren 12an amaitu zen aurre-matrikulazio epea.

Dagoeneko amaitu da herriko herri eskolan aurre-matrikulazioa egiteko epea eta datorren ikasturteari begira bi urteko zortzi umetxok eman dute izena Herri eskolako zuzendari Emma Igartuak adierazi duenez. Hain justu ere, sei neska eta bi mutil izango dira bi urtekoen gelan.

Datu horiek kontuan izanda, 2010/2011 ikasturtean eskolak izango duen haur kopurua aurtengoaren parekoa izango dela esan du Igartuak: "Aurten, 87 ume ditugu eta datorren urtean ere kopurua hortxe egongo da. Hainbat baja izatea aurreikusten badugu ere, 85 eta 87 artean izango ditugula uste dugu"


Donostiako Udalak Artikutzako barrutia erosi zuenetik ehun urte pasa dira

Eskas – Artikutza ibilbidearen mapa. (Argazkia: Donostiako Udala)

2019an ehun urte beteko dira Donostiako Udalak Artikutzako barrutia erosi zuenetik. Urtean zehar, ehungarren urteurrena ospatzeko hainbat ekintza antolatu dituzte, horien artean, urtarrilaren 27an egingo duten mendi ibilaldia. Donostiako Udalak eskaintzen duen Artikutza Natura programa barruan dago bisitaldia, eta hilabete honetakoa Eskas – Artikutza Mintegixar eta sigi-saga bideetatik izango da. Ibilaldiak 10 km inguru ditu, eta 600 metroko desnibela.

Antolatzaileek jakinarazi dutenez, bisita gidatuan parte hartzeko, erreserba egin beharra dago bisita egunaren aurreko ostirala baino lehen, hau da, urtarrilaren 25a baino lehen. Honako helbidean, artikutzanatura@donostia.eus edo telefonoz 620 337 875 (astelehenetik ostegunera, 11:00tik 16:00ra) egin daiteke.

Hona hemen antolatzaileek ibilaldiari buruz egin duten deskribapena:

Eskasen elkartuko gara, eta kotxe pare bat auzora jaitsiko ditugu, amaitzean bueltatu ahal izateko, ibilaldia ez baita zirkularra.

Eskasetik abiatuko gara oinez, eta auzora doan ohiko bidea hartu ordez, eskuin aldera jotzen duen bidea jarraituko dugu, Mintegixar aldera. Alde honetan, Artikutzako altxor bat ezkutatzen da: hagina. Isilpean, mendeak igaro eta gero oraindik irauten dute zuhaitz hauek. Nolabait, Artikutzako historia euren larruan bizi izan duten aktoreak dira.

Mintegixar igaro ondoren, auzorako bidea hartuko dugu, baina zuzen joan ordez, apur bat desbideratuko gara industriak utzitako azpiegitura berezi baten ondotik pasatzeko, hain zuzen ere, materialak mendian gora igotzeko eta Pasaia aldera trenez eramateko eraiki egin zen plano inklinatu edo “igogailu” zaharraren ondotik. Azkenik, trenak utzitako sigi-saga jarraituz, auzora helduko gara.


Ordainketak egiteko ohiturak eta berrikuntzak

Merkatu elektronikoan egiten diren eragiketen ziurtasuna indartzeko, zuzentarau berri bat jarri dute martxan Europatik. Aldaketa honekin, merkataritza elektroniko bateratua izango da hemendik aurrera.

Hala, erosketak ordaintzeko erabiltzen dugun sinadura ziurtatzeko bide ezberdinak erabiliko dira eta orain arte erabiltzen zen sinatzeko txartela desagertu egingo da.


Fadurako kiroldegiak ateak itxi ditu euriteengatik

Fadurako kiroldegian izandako klase eta jarduera guztiak arratsalde honetan geldiarazi behar dituztela zabaldu berri du Getxo Kirolak udal entitateak. "Azken orduetako euri zaparrada" dela eta hartu dute Fadurako kiroldegian egitekoak ziren ekimen denak bertan behera uzteko erabakia. Era berean, Bolueko futbol zelaiak ere itxita egongo direla nabarmendu dute. Izan ere, oraindik kiroldegirako bidea zabalik badago ere, datozen orduetan prezipitazio handiagoak espero dira eta, gainera, 19:09an mareagora izango da. Gauzak horrela, Getxo Kirolen arduradunek Gobelako kiroldegia zabalik dagoela eta bertako jarduera guztiak aurrera jarraituko dutela argitu du. Argazkian, 2009ko urioletan ere ateak itxi zituen Fadurako kiroldegiak.


Ukrainako Poliziak Kieveko Independentzia plaza jendez hustu du

Barne Ministerioak azaldu duenez, "kaleak garbitzeko" operazio bat izan da, eta ukatu egin du manifestarien kontra negarra eragiteko gasa erabili izana.

Goizaldean, manifestariek Kiev hiriburuko Independentzia plazan jarritako barrikadak desegin ditu istiluen aurkako Ukrainako Poliziak. Duela hiru aste hasi ziren protestak egiten Ukrainako Gobernuak Europar Batasunetik urruntzeko eta Errusiara gerturatzeko erabakia hartu ostean.

Liga.net agentziaren arabera, manifestariek Poliziaren erasoari aurre egin zieten Independentzia plazako sarbideetako batean.

10 polizia zauritu dira manifestarien polizien arteko istiluetan, Ukrainako Barne Ministerioaren arabera.

"Agintariek modu zibilizatuan hitz egiteko azken aukera galdu dute", adierazi du Vitali Klitshko UDAR oposizioko alderdiko buruzagi eta boxeoko munduko txapeldun ohiak. Horren esanetan, ezin dute konpromisorik lortu gaizkileekin eta diktadoreekin, eta lehen helburua Viktor Yanukovich presidentearen dimisioa lortzea dela gaineratu du.

"Orain Gobernu tekniko batez edo Konstituzioan aldaketak egiteaz hitz egitea arraroa litzateke, eta Yanukovich presidenteari eta horren erregimenaren mantentzeari soilik egingo lioke mesede", gaineratu du.

Manifestariak oraindik ere Independentzia plazan daude, eta Sindikatuen Etxean eta Kieveko Udaletxean ere tinko jarraitzen dute.

Kaleak garbitzeko operazio bat izan da, Barne Ministerioaren arabera

Ukrainako Barne Ministerioak azaldu duenez, "kaleak garbitzeko operazio bat izan da", eta manifestarien kontra negarra eragiteko gasa erabili izana ukatu egin du.

"Barne Ministerioak ofizialki adierazi nahi du, poliziek eta Barne Ministerioko soldaduek ez dutela negarra eragiteko gasa ez bestelako bitartekorik erabili manifestarien kontra", adierazi du Gobernuak ohar batean. Horren esanetan, udal langileek Independentzia plaza ondoko kaleak garbitu zituzten hiritarrei traba gehigarriak ez eragiteko eta zirkulazio arazoak saihesteko.


Etumeta baserriko artegiko suteak eragindako kalteak arintzeko elkartasun kanpaina jarri dute martxan

Joan zen ekainaren 21ean sutea izan zen Errezilgo Erdoizta auzoan kokatuta dagoen Josu Soraluze azkoitiarraren artegian, eta kalte handiak eragin zituen. Ezbeharrak eragindako kalteak arintzeko elkartasun kanpaina jarri dute martxan: diru ekarpena egiteko zein laguntza bonoak erosteko aukera izango da.

Joan zen ekainaren 21ean sutea izan zen Errezilgo Erdoizta auzoan kokatuta dagoen Etumeta baserriko artegian. Han lan egiten zuen Josu Soraluze azkoitiarrak, eta ehundik gora bildots, txakur bat, lanerako tresneria zein bi traktore erabat kiskali ziren sutean.

Suteak eragindako kalteak arintzeko, elkartasun kanpaina jarri dute martxan. Herritarrek ekarpen ekonomikoa egiteko aukera izango dute, eta horretarako, hainbat bide jarri dituzte. Transferentzia ES24 3008 0152 6042 3541 1925 kontu korronte zenbakian egin ahal izango da, eta Bizum bidez 675 70 58 48 telefonora ere egin ahal izango da diru ekarpena.

Gainera, laguntza bonoak ere kaleratu dituzte, bost euroren trukea. Bono horiek Azkoitiko Errexil tabernan, Isidro erretegian, Aizpurutxoko tabernan nahiz Urbitetxo pentsutegian eros daitezke; Azpeitiko Kimu Baten, Ekain albaitaritzan, Elikagunean nahiz Orkatz eta Korrale tabernetan zein Pastorkua nahiz Mendizabal jatetxeetan eros daitezke; Urrestillako Ibai Eder kooperatiban eta estankoan; eta Errezilgo azokako dendan zein Borondegi eta Letea jatetxeetan. Bonoak eskuratzen dituzten herritarren artean Euskal Herriko produktuz osatutako sorta bat zozkatuko dute irailean.


Getxoko Udalak beste 16 desfibriladore erosi ditu

Getxoko Udalak bere burua jo du "bihotz-babestutako udalerritzat". Izan ere, erakundeak 16 ekipo desfibriladore erdi-automatiko erosi berri ditu, haietako bat eramangarria, aurretik zeuzkan hiruei batzeko. Hala, daborduko 19 dira Udalak dituen bihotz-babeserako tresnak.

Desfibriladore eramangarria Udaltzaingoaren ibilgailu batean ipini dute eta beste 15ak udal-eraikin ezagun eta jendetsuenetan. Denek geolokalizazioa daukate eta 112 Larrialdi-zerbitzura deitzeko aukera ematen dute. Inbertsioa, denera, 37.752 eurokoa izan da.

Udalak "bihotz-babeseko zenbait eremu sortu eta Getxon bihotz-babesa areagotzea" gura du, Eusko Jaurlaritzak 2015ean dekretu bidez ezarri zuenez. Desfibriladore erdi-automatikoak edozein herritarrek erabil ditzake, baldin eta herritar batek bihotz-birikietako geldialdia edo bat-bateko heriotza pairatzen badu. Dena den, udal-langileek prestakuntza jasoko dute, instalatutako ekipoak erabiltzeko pautak eta ezaugarriak ezagutzeko.

Prebentzioa

Udalak gogorarazi duenez, "desfibriladore baten erabilera oso eraginkorra da azkar erabiltzen bada. Bizia salba dezakezu beragaz".

Bentrikulu-fibrilazioaren aurkako tratamendu eraginkor bakarra desfibrilazio elektriko goiztiarra da; beraz, esku hartzen duen lehen pertsonaren parte hartzea funtsezkoa da. Udalaren arabera, "aurrerapen teknologikoei esker, zenbait desfibriladore asmatu dira, beraien ezaugarriei eta funtzionamenduari esker, eta dauzkagu froga zientifikoen arabera, ezin egokiagoak direnak osasun-alorrean lan egiten ez duten pertsonek osasun-alorretik kanpo erabiltzeko. Kanpo desfibriladore automatikoak eta erdi-automatikoak dira, hau da, Getxoko Udalak erosi dituenak".

Adjudikatutako soluzio teknikoa

Desfibriladoreen hornidura Bexen Cardio enpresa bizkaitarrari adjudikatu dio Getxoko Udalak, Estatu espainiarrean desfibriladoreak egiten dituen fabrikatzaile bakarra, sektorean 35 urte baino gehiagoko esperientzia duena. Hornitu duen modeloa Reanibex-300 da. Desfibriladore hau, Ermuan diseinatua eta fabrikatua erabat, punta-puntako ekipoa da. Udal-iturrien arabera, gailua "erabiltzeko oso erraza da, laguntza-pantaila zabala baitauka bihotz-biriketako bizkortzeko prozesu osoa egiteko. Gainera, diagnostikoko algoritmoak dauzka, EHUren eta Osakidetzako zentroen laguntzaz eginak, nazioarteko estandar zorrotzenakaz balidatuak".

Getxo udalerriko udal-desfibriladoreren bat duten lekuen zerrenda

Udaletxeko halla.

Santa Klara jauregiko halla.

Udaltzainetxeko halla.

Urgull kaleko udal-eraikina (Gizarte Zerbitzuak, Gazteria eta Komunikazioa).

Etxe Sorgindua (Langileria, Euskara, Informatika eta Lan Arriskuen Prebentzioa).

Fadurako kiroldegia (2).

Gobelako kiroldegia (2).

Villamonteko Kultur Etxea.

San Nikolas liburutegia.

Romo Kultur Etxea.

Udal Egoitza.

Andres Isasi Musika Eskolaren Areetako zentroa.

Andres Isasi Musika Eskolaren Algortako zentroa.

Fadurako kiroldegia (2).

Gobelako kiroldegia.

Herri Babeseko ibilgailuak daukan gailu eramangarria.


Chavesek irabazi du etapa nagusia, eta Kruijswijk jarri da lider

Lotto NL-Jumboko txirrindulariak jantzi du maglia arrosa. Sailkapen orokorreko hurrengoak Vincenzo Nibali (Astana), 41''-ra, eta Orica-GreenEdgeko irabazlea dira, 1' 32''-ra.

Esteban Chavesek (Orica-GreenEdge) irabazi du Italiako Giroaren etapa nagusia, Alpago eta Corvara artean 210 kilometro eginda, sei igoerekin eta 5400 metroko desnibelarekin. Steven Kruijswijk (Lotto NL-Jumbo) eta Georg Preidler (Giant-Alpecin) heldu dira Kolonbiakoarekin, eta neerlandera sailkapen orokorreko buruan jarri da.

Vincenzo Nibali (Astana) sailkapeneko bigarrena da, 41 segundora, eta Chaves higurarren dago, minutu 1 eta 32 segundora. Alejandro Valverde (Movistar) eguneko galtzailea izan da. Laugarren dago, 3 minutu eta 6 segundora.

Darwin Atapuma (BMC) 6 segundora helmugaratu da, baina 2 kilometrora harrapatu dute, eta eguneko heroietako bat izan da. 30 kilometro egin ditu bakarrik. Giaura (1. maila) arte, Ruben Plaza (Orica-GreenEdge) ibili da lasterketa buruan bakarrik.

Hasierako ihesaldia 37 txirrindularik osatu dute, Pordoiraino (1. maila). Atzean, Movistar zegoen tropelburuan, 9 minutuko atzerapenarekin. Giauko mendatean, Astana jarri da lanean, onenak aukeratuz. Andrey Amador (Movistar) atzean geratu da.

Nibalik erasoa jo du helmugatik 27 kilometrora, Valverderen kaltetan. Soilik Chavesek eta Kruisjwijkek erantzun dute, eta Nibali atzean utzi dute Valparolan (2. maila), etapa eta maillota irabaziz, hurrenez hurren.

14. ETAPAKO SAILKAPENA

1 CHAVES Esteban ORICA GREENEDGE 6h 06’ 16”2 KRUIJSWIJK Steven TEAM LOTTO NL - JUMBO 0’ 00”3 PREIDLER Georg TEAM GIANT - ALPECIN 0’ 00”4 ATAPUMA Darwin BMC RACING TEAM 0’ 06”5 NIBALI Vincenzo ASTANA PRO TEAM 0’ 37”6 SIUTSOU Kanstantsin TEAM DIMENSION DATA 0’ 37”7 ZAKARIN Ilnur TEAM KATUSHA 02’ 29”8 MAJKA Rafal TINKOFF 02’ 29”9 URAN URAN Rigoberto CANNONDALE PRO CYCLING TEAM 02’ 50”10 POZZOVIVO Domenico AG2R LA MONDIALE 03’ 00”

SAILKAPEN OROKORRA

1 KRUIJSWIJK Steven TEAM LOTTO NL - JUMBO 60h 12’ 43”2 NIBALI Vincenzo ASTANA PRO TEAM 0’ 41”3 CHAVES Esteban ORICA GREENEDGE 01’ 32”4 VALVERDE Alejandro MOVISTAR TEAM 03’ 06”5 AMADOR Andrey MOVISTAR TEAM 03’ 15”6 MAJKA Rafal TINKOFF 03’ 29”7 ZAKARIN Ilnur TEAM KATUSHA 03’ 53”8 URAN URAN Rigoberto CANNONDALE PRO CYCLING TEAM 05’ 01”9 SIUTSOU Kanstantsin TEAM DIMENSION DATA 05’ 38”10 FUGLSANG Jakob ASTANA PRO TEAM 05’ 38”


Motorshow topaketek auto klasiko mordoa batu zituzten

Larunbatean Motorshow topaketen edizio berria antolatu zuten Artziniegan. Omenaldiak, auto klasikoen elkarretaratzea eta abiadura eta trebezia erakustaldiak egin zituzten herrigunean zein Arteako inguruetan.

Argazkiak: Xabi Llano Marcos, Artziniegako Udala, Unai Gotxi


Ostiral honetan jokatuko dute Erniarraitz Sariketako azken kanporaketa

Errezilgo Borondegi aretoan izango da bertso saioa, 22:00etatik aurrera

Sei bertsolari ariko dira kantuan, horien artean, Nekane Zinkunegi errezildarra

Azken albistea (martxoak 4, 11:30): Aritz Garin zizurkildarraren ordez, Oihana Iguaran amasarrak abestuko du

Duela bi aste hasi zen V. Erniarraitz Sariketa Azpeitian eta Alaia Martinek eskuratu zuen finalerako txartela. Pasa den astean Azkoitian egin zuten bigarren saioa eta Maialen Velardek irabazi zuen kanporaketa. Bihar, ostirala, Errezilen jokatuko da hirugarren eta azken kanporaketa.

Bihar, martxoak 5, Errezilgo Borondegi aretoan jokatuko dute kanporaketa, 22:00etan hasita. Sei bertsolari ariko dira bertan: Unai Gaztelumendi, Asier Azpiroz, Aritz Garin, Silvia Etxaniz, Julen Agirre eta Nekane Zinkunegi errezildarra. Gai-jartzaile lanak, berriz, Haritz Etxeberria Ministrok egingo ditu.

Momentuz, bi bertsolari sailkatu dira zuzenean, jokatu diren bi saioetan; Alaia Martin eta Maialen Velarde. Bihar Errezilen irabazten duena izango da hirugarren sailkatua. Hiru hauez gain, puntu gehien lortzen dituzten beste hiru bertsolari ere izango dira finalean. Beraz, martxoaren 12an Azpeitiko gaztetxean jokatuko den finalean sei bertsolari izango dira oholtzan.


Landa eremua, laguntzea, teknologia eta hirien bilakaera

Landa eremua, laguntzea, teknologia eta hirien bilakaera izan dituzte hizpide Orixeko ikasleek 'Erakutsiz ikasi' saioan.


Oinarrizko mendizaletasun ezagutzak irakatsiko ditu Arrastakak

Urtarrilaren 14-15an eta 17-18ean Arrastaka Mendi Taldeak Pirinieotako mendizaletasunean oinarrizko ezagutzak jasotzeko jardunaldi tekniko batzuk antolatu ditu. Urtarrilaren 14an eta 15an Ehunmilak-Arrastakaren lokalean teoria eta praktika uztartuko dituzte, eta 17an eta 18an, ikasitakoa praktikan jartzeko, Pico Arlasera (Belagoa, Nafarroa) irteera bat egingo dute.Arrastakakoek azaldu dutenez «jardunaldi honen helburua, neguan era horrelako ekintzak egiten dituztenei beharrezko diren segurtasun neurriak erakustea da, bai Arrastakarekin mendi irteerak egin ohi dituztenei, eta baita interesa duen beste edonori ere».Parte hartu nahi dutenek bilera egingo dute asteartean 19:30ean. 646 85 56 20 zenbakian eta arrastaka.net webgunean dago informazio gehiago.


Dbus-ek bat egiten du Linfedemaren Nazioarteko Egunarekin


Ryanair apirilean itzuliko da Forondara

Gasteiz Bergamorekin eta Teneriferekin lotzeko asmoa du Irlandako konpainiak

Ia bidaiaririk gabeko aireportua izateari utziko dio Forondakoak. Hegaldi erregularrak eskaintzeko kontratua eskaini zuen aireportua kudeatzen duen VIA sozietate publikoak, eta Ryanair soilik aurkeztu zen. Irailean eman behar zuen adjudikazioaren berri, baina aste batzuk atzeratu da, eta, azkenean gaur jakinarazi du.

Agiri baten bidez, VIAk zabaldu du Ryanair apirilean dela hastekoa hegaldi erregularrekin, Bergamo-Milanera eta Tenerife hegoaldera.

2018an, berriz, Bukarestera (Errumania) eta Palma de Mallorcara (Balear Uharteak) joateko aukera izango da. Malagarako hegaldia 2019. urterako dago aurreikusita.

2006an eta 2007an ere izan ziren Ryanairren hegaldiak Gasteizen. Lehenik, Londreserako hegaldia jarri zuen, eta, gero, Dublinerako. 2007ko urrian, ordea, bat-batean Irlandako konpainiak hegaldiak bertan behera uztea erabaki zuen, errentagarri ez zirelakoan. Gasteiztik hegan egiteko laguntza publikoak eman zizkion VIAk Ryanairri.

Trafikoa behera 2007tik

Ryanairren ondotik beste konpainiek ere utzi zuten Gasteizko aireportua. Horrela, 2007an jo zuen goia trafikoak, 173.000 bidaiari garraitu zituenean. Kopuru hori amildu egin zen gero, eta azken urteotan charter hegaldi batzuk besterik ez dira atera Forondatik. Iaz, esaterako, 11.182 lagunek erabili zuten.

Merkantzien garraioak, ordea, kontrako bilakaera izan du. Iaz 46.371 tona abiatu ziren Forondatik edo hara iritsi.

Duela lau urte trafikoa berreskuratzeko itxaropena zaildu zuen AENAk, Espainiako aireportuen kudeaketaz arduratzen den enpresak: egun osoko ordutegia murriztu, eta aireportua soilik gauez irekitzea erabaki zuen. Enpleguan ere ondorio zuzenak izan zituen: 120 laguneko lantaldea 30eraino ere jaitsi zen.

Noain ere biziberritu nahian

Forondaz gain, Noaingo aireportua ere buru-belarri ari da erabiltzaileen bila. Joan den astean, Europara hegaldiak egiteko aukera errealistatzat jo zuen aditu txosten batek.

Bidaiarien %70 galdu ditu Noainek krisia hasi zenetik: 2007an, 500.000 pertsona igaro ziren Iruñeko aireportutik eta, iaz, 150.000rekin moldatu behar izan zuen. Aurten, abuztu amaierara arte, 100.000 baizik ez.


Robotika tailerra emango dute Gautegiz Arteagan

Herriko umeentzako antolatu du udalak tailer hori, Imaginn (Mondragon Unibertsitatea) enpresaren laguntzarekin. Hilaren 21ean emango dute, 10:00etatik 14:00etaram eta plazak mugatuak dira.

Tailerra 5 eta 12 urte bitarteko umeentzat da, eta parte hartu gura duenak Kultur Etxean eman behar du izena, maiatzaren 13a baino lehen. Parte hartzeko, 5 euro ordaaindu behar dira. Helburua da txikienek programazioa eta robotikaren munduan lehenengo pausoak emteko aukera izatea; bet ere, planteamendu ludikoarekin. Gautegiz Arteahgako alkate Juan Felix Naberanek esan duenez, “oso garrantzitsua da teknologia umeei hurbiltzea eta ikaskuntza prozesu hori era ludiko batean ematea”.


Herri kirol lehia Urtetan (Zarautz, 2020-01-19) (13'30)

Urtetako gazteen eta ezkonduen arteko herri kirol lehia ere izan da Harri-jasotzaileen ostean. Lau herri kirol ezberdinetan aritu dira: harri-jasotzen, trontzan, txingetan eta lokotx biltzen. Ezkonduak irten dira garaile.

Segidan, sokatiraren txanda izan da eta kasu honetan, gazteek irabazi dute. Amaitzeko, bi harri-harrijasotzailek egin dute agurra, Mikel Lopetegik eta Jakesek harri-bola bizkarrean hartuta. Jakesek, gainera, harria lepoaren bueltan erabili du, jendearen txalo zaparrada jasoz.


Zestoara joateko, azkeneko deia

Udazken Kulturalean murgilduta dabiltza ereñotzuarrak, hainbat ekintza egin dituzte dagoeneko, eta asteburu honetako geldialdiaren ondoren, datorren astean jarraituko dute. Zestoara egingo dute egun pasa, hurrengo igandean; 09:30etan abiatuko dira, eta Ekainberri bisitatuko dute, baita bertan bazkaldu ere. Txartelak gaur arte erosi daitezke Irrintzi tabernan.


Hilabeterako eginkizunak

Eskerrak garaiz abisatu diguten. Hilabete pasea daukagu oraindik behingoagatik gure itxuraz serio arduratu eta egin beharreko txukunketa guztiak egiteko: gertuko distantzietan presentzia beldurgarria duten ile horiek behin betirako kendu; aurpegiko azala garbitu eta leundu; gorputz osokoari astindu bat emateko ere aprobetxa liteke; azkazalek estimatuko dute errepasotxoren bat; beharbada ez da beranduegi bistan geratzen diren garatxoak desagerrarazteko, eta okerrago ez, hori guztia egin aurretik bistarena ere bideratzeko. Edo ondorenerako hobeto igual. Bista hobea onurak antzemateko akatsei erreparatzeko baino hobea baita. Hobea, emaitzaz gozatzeko, egin gabekoak zerrendatzeko baino.

Behin oinarrizko itxura paregabea lortuta, pelukeriara. Tindatu, moztu eta iragarkietarako moduko ilajea jarri, eguzkitako antiojo berriekin ondo datorrena. Edo pelukerei poz pixka bat emateko, «egidazu nahi duzuna». Behingoagatik.

Eta aldaketez luzitzeko, eta itxuraz aparte hain ikusgarri ez diren beste osagai batzuk ere mimatzea komeni denez, pare bat aldiz antzerkira eta beste pare bat aldiz zinera.

Hilabeteak luzea ematen du agendan, baina hainbeste eginbehar pilatuz gero, segituan gara irailean. Eta komeni da zein egunetan bizi garen jakitea, mendekua hartu nahi badugu. Iraila estreinatu baino lehen bukatzea komeni da. Bukatu, dena.

Ministroak nola zerrendatu dituen entzunda, zerga igoera zorrotzenek zein jarduerari eragingo dieten ikusita, mezuak argia dirudi: zaindu zure itxura, jarri ahalik eta ederren, begiratu ondo eta erosi antiojoak ez badituzu aldaketak ongi ikusten, gozatu ikuskizunaz eta ikuskizunez, zeure buruarenaz aparte beste batzuek zuretzat egiten dituztenez. Eta hil.

Eta hori guztia, lehenbailehen. Zeren, irailerako uzten badituzu, zerga hirukoiztu egingo zaizu eta beti bezain itxura txarreko jarraituko duzu.


Kurdistan ekialdean 77 lagun hil dira hegazkin istripu batean

Iran Airko Boeing 727 hegazkinaren ezbeharra eguraldi txarrak eragin du; 30 lagun atera dituzte onik

Teheran eta Orumie hirien arteko lotura egiten zuen Iran Air konpainiako Boeing 727 hegazkin istripuan 77 lagun hil eta 26 zauritu direla jakinarazi du Irango Gobernuak. Beste 30 lagun onik atera dituzte eta bi desagertuta daude. Orumieko aireportutik gertu erori zen airekoa, Iranen menpeko Kurdistanen.

Ezbeharra igande arratsaldeko 19:45ak inguruan gertatu zen. Antza, eguraldi txarrak eragin zuen istripua; elurrak eta haize boladak, eta horrexegatik, hain zuzen ere, erreskate taldeen lana oso nekezak dira. Airekoa erori eta berehala, inguruko herritarrek eman zizkieten lehen laguntzak bizirik ateratako bidaiariei.


San Anton, ondo ospatuta

San Anton auzoan ohitura den bezala, aurten ere ospatu dute San Anton eguna. Auzotar eta herritar ugari gerturatu dira goizeko mezara, eta horren ostean, auzotarrek gertatutako salda eta txorizoa dastatzeko aukera izan dute bertaratutakoek. Beste behin, giro ederrean ospatu dute eguna.

Animalien zaindarien eguna da gaur eta horixe ospatu dute San Antoneko auzotarrek eta ermitara bertaratu diren gainontzeko herritarrek. Hala ere, ohitura pixkanaka-pixkanaka galduz doala azaldu digute bertaratutakoek. Izan ere, garai batean animali eta guzti joaten ziren ermitara gaurko egunez. Orain, baina, ez da hala izaten.

Dena dela, auzotarrek ez dituzte ohitura "onak" galdu nahi eta aurten ere ez dira falta izan goizeko meza eta mokadutxoa.


Nolako hiriburua, halako hizkuntza

Euskal hiztunen elkargune bilakatu dira hiriak: lautik bat bizi da halako batean. Ezagutza maila nabarmen handitu bada ere, apala da oraindik erabilera. Premiazko jo dute jauzi bat egitea.

Erabakigarriak, premiazkoak, estrategikoak dira euskararen iraupena ziurtatzeko. Herritarren arteko harreman eta jarioen bilgune bihurtu dira hiriak. Mendebaldeko globalizazioaren ondotik estatu naziorako ikur gisara sortuak, urbanizazio prozesu «sendoa» garatu dute. Komunitatea bazter laga eta pilaketa barreiatu: zerbitzu, jende eta administrazio metaketa eragin dute hiriguneek. Hizkuntzari bete-betean eragin dio horrek. XX. mende erdialdetik hona, hala ere, aldaketa sakonak izan dira Euskal Herrian: aldaketak bizimoduan, irakaskuntzan, transmisioan eta erabileran. Eta euskararen muga, ahulgune edo ezinak zirenak, abagune bilakatu dira orain. «Sinkroniekin» haustea lortu da, apurka-apurka euskara hiriburuetan biziberrituz. Baina, finean, nolakoa izan da azkeneko 25 urteotako bilakaera soziolinguistikoa euskal hiriguneetan? Galdera hori abiapuntu harturik, Euskal Herriko egoeraren diagnosi zehatza egin du Jon Aizpuruak, Euskaltzaindiko Sustapen batzordeko kideak. Donostian mintzatu da, Euskaltzaindiak atondutako Jagon jardunaldiaren hemeretzigarren aldian.

Hirien egunerokoak zuzenean baldintzatzen du euskararen erabilera. Hizkuntza gutxituei ez zaie samurra masifikazioaren itzalean tokia egitea, eta horretaz jabetzeko datuak aipatu ditu Aizpuruak. «Jende kopuru handiak jo du hiriguneetara: zehazki, hiru euskal herritarretik bat bizi da zazpi hiriburuetako batean». Milioi bat lagunetik gora dira orotara. Kopuru apalagoa da euskal hiztunei erreparaturik: lau euskaldunetik bat (%25) bizi da hiribururen batean.

Donostia eta Donibane Garazi dira hiriburu euskaldunenak; herritarren %40 inguruk dakite euskaraz. Euskaldun gehien duena, berriz, Bilbo da, hedadurari esker batik bat; 74.000 euskaldun ditu. Horren harira, Aizpuruak ohartarazi du euskararen presentzia hizkuntz paisaiaren araberakoa dela.

Horri heldu dio Euskaltzaindiko Sustapen batzordeko kideak bilakaeraren argibideak emateko. Aizpuruaren arabera, euskaldunen kopuruak «nabarmen» egin du gora. Gasteizen eta Bilbon bereziki ikusgarria izan da hazkundea, baina onartu du erdaldunak direla oraindik. «Geroz eta jendetsuagoak izan, erabilera txikiagoa eta erdaldunagoak dira».

Belaunaldi berriak, giltzarri

Baiona, Angelu eta Miarritze dira kasu argienak. Beheranzko bilakaera izanagatik ere, joera aldaketaren zantzuak igarri ditu Aizpuruak. Urteotako galera etengabea moteldu eta berreskuratzeko bidean jarri dela iritzi dio. «Baionan, adibidez, eten egin da jaitsiera». 65 urtetik gorakoek orainokoari eutsi diote, eta 25etik beherakoengan jarri du arreta. Hamar urtean egoerari buelta emateko gai ikusten ditu gazteak. 1991.urtetik %8,3ko hazkundea eduki dute, eta baikor da. «Iparraldean giltzarri dira belaunaldi berriak».

Inkesta soziolinguistikoa egiterakoan, hain justu, adinei erreparatu die. Ez da harritu, baina. Esperotako datuak dira harentzat. «Zenbat eta gazteagoa, orduan eta handiagoa euskaldun kopurua. Agerikoa da EAEko hiru hiriburuetan». Ohikotzat du, betiere gorakadari bizkarra eman gabe. Datu bitxi bat erantsi du: Donostian, gazte euskaldunak Bilbo eta Gasteiz batuta baino gehiago dira.

Euskaldunen lehen hizkuntzari dagokionez, euskaldun berriak nagusi dira Iruñean, Gasteizen eta Bilbon; euskal hiztunen %58tik gora dira. Erretratua, edonola ere, bestelakoa da hiri batetik bestera. «Ezin daiteke orokortu». Baionan, kasurako, diferentea da egoera: hamarretik zazpi dira euskaldun zaharrak. Murritza da hiztun berrien pisua biztanle guztiekiko.

Erabilerari buruzko datuak ere eman ditu Aizpuruak. Aparteko berritasunik ez dago etxeko erabileraren diagnostikoan: «Gehienez, puntu bateko gorakada izan da; oso txikia». Eta kalean, zer? Donostian orekari eutsi soilik ez, handitu egin da euskal hiztunen kopurua: ia %16 mintzo dira euskaraz. Kezkatuta da beste hiriburuez, apalegia baita euskaldunen dentsitatea; %3ren bueltakoa.

Jauzi bat egiteko, euskaldunak batzeko egitasmoak martxan jartzea eta harreman sareak ehuntzea beharrezkotzat jo du Aizpuruak, euskaldun zaharrek eta berriek aurrerapausoa eman dezaten. «Aukera ez daukanak nekez hitz egingo du euskaraz, salbuespen kasu bakanak gorabehera».


Berezkoa, arrotz

Haurrek beren burua adierazteko duten lehen moduetako bat da marrazketa. Gizakiarentzat berezko lengoaia bada ere, bazter uzten dute gehienek adinean aurrera egin ahala. Adituen esanetan, okerra da marraztearen balioa emaitzaren balio artistikoarekin soilik lotzea.


Willis Drummond, Gora Herria, Joxpa eta Aiko taldeak ariko dira Zaratamoko jaietan

Abuztuaren 8tik 12ra ospatuko dira aurten Zaratamoko jaiak, eta egitarau ofizialaren faltan, hauek izango dira San Lorentzoetako kontzertuak.

ZARATAMOKO JAIAK 2019 – KONTZERTUAK

Abuztuak 9, ostirala

Ostrich Wedding + Joxpa Erromeria

Abuztuak 10, larunbata

Keniama + Willis Drummond + Gora Herria

Abuztuak 11, igandea

Aiko + Larrepetit


'Harmailatik': Pentekoste Saria, Nazioarteko Zazpinako Errugbia, Goitibeherak Bergaran, Aiba!

Ziklismoan Bergarako Pentekoste Sarian Caja Rural taldeko Xavier Cañellas izan zen azkarrena. Durango eta Eibar izan ziren garaile Nazioarteko Zazpiko Errugbi Txapelketan. Bergarako jaietan goitibehera lasterketan Markez anaiak izan ziren bizkorrenak euripean.


Garikoitz Iturbe: "Bueltatzeko geundela, tentsio uneak izan ziren"

Argentinara bidaian joan arren, aurreikusi baino lehenago bueltatu behar izan dute Garikoitz Iturbe aretxabaletarrak eta familiakoek, alarma egoeragatik.

Garikoitz Iturbe eta Larraitz Arando bidaian izan dira Argentinan, Inder eta Euri semeekin batera, baina, alarma egoerarengatik, apirilaren 3an bueltatu beharrean martxoaren 20an bueltatu behar izan dute, egoera zein zen ikusita. Edozelan ere, azken uneko tentsio egunak kenduta, sentsazio onekin bueltatu direla adierazi du Garikoitz Iturbek.

Zertan izan zarete Argentinan?

Larraitzek praktikaldia egin beharra zeukan Patagoniako zona bateko ikastetxe batean, eta egonaldiaren zati bat aisialdirako aprobetxatu nahi genuen; beraz, familian joatea erabaki genuen, hango lekuak ikusteaz batera han bertan ditugun lagunekin egoteko… Buenos Aires, Iguazu, Ushuaia, Patagoniako mendi-inguruak… eman digu denbora bidaiaz gozatzeko.

Argentinaz disfrutatu ostean, noiz eta nola erabaki zenuten hona bueltatzea?

Martxoaren erdialdera, etxetik ez irteteko gomendioa zegoen emanda, baina alarma egoera ezarri gabe zegoen. Europatik zetozen albisteak ere ez ziren onak, eta Huhezi Unibertsitatetik Larraitzi bueltatzeko eskatu zioten. Hala ere, apirilaren 3an genuen bidaia bertan behera geratu zitzaigunez, Euskal Herrira bueltatzeko bidaiak begira hasi ginen. Martxoaren 17an, Buenos Airesetik Madrilera zegoen zuzeneko azken hegaldira ez ginen iristen, Patagonian geundelako; beraz, beste hegaldi bat bilatu behar izan genuen. Hala, Brasilen –Sao Paulo– eskala egiten zuen Air China konpainiaren hegaldi bat topatu genuen martxoaren 19an, handik Madrilera zihoana, eta horixe hartu genuen.

Urduritasun momentuak, beraz?

Batez ere, checking momentuan bizi izan genituen tentsio uneak: informazio ugari iristen zitzaigun, txinatarrak goitik behera segurtasun neurri itzelekin jantzita zeuden, maskarak eman zizkiguten, eta sukarra bi orduan behin hartzen ziguten… Horrekin batera, beldur pixka bat ere bageneukan; izan ere, Argentinan geratu izan bagina, bagenuen babesa, lagunak genituen han, eta haien etxean geratu gintezkeen, baina Brasilen, Sao Paulon geratzeko beldurra geneukan. Izan ere, ziurgabetasuna geneukan hara iristean zer gertatuko zen… Hala ere, hegaldia egin, eta hurrengo egunean ezarri zen Argentinan alarma egoera.

Bidaia osotasunean egin gabe, ondo aprobetxatuta, ezta?

Bidaiaren azken txanpan, gauza batzuk egin barik utzi ditugu, lagunak agurtu barik joan behar izan genuen… Hala ere, etxekoengandik gertu egon nahi genuen, eta ez zeukan zentzurik han geratzeak. Hala ere, bidaia ederra izan da, oso ondo aritu gara, eta bueltatuko gara aurrerago lagunak agurtzera…

Bidaian zehar grabatutako irudiekin egindako bideoa:


«Konpetentzia garela saldu digute, eta buelta eman diogu horri»

Dinagu proiektuarekin, elkarlanean dabiltza Irastorza eta Agirre sortzaileak, beste bi lagunekin batera. Haien sorkuntza lanak abuzturako ireki duten Zarauzko Pop Up dendan dituzte salgai.


Donostiako Udalak bat egin du, biktimak omentzeko

Bilduk, EAJk, PSEk eta PPk parte hartu dute terrorismoaren eta indarkeriaren alde egindako omenaldi batean.

Donostiako Udalak aurrekaririk gabeko batasun irudia eskaini du gaur, alderdi guztiek bat egin baitute Giza Eskubideen Nazioarteko Egunaren harira terrorismoaren eta indarkeriaren biktimen aldeko omenaldi batean.

Ekitaldia Udaletxearen aurrean egin dute, Alderdi Ederren biktimen omenez jarritako monolitoan. Bertan, Bilduren, PSE-EEren, EAJren eta PPren zinegotziek lore bana utzi dute. Juan Karlos Izagirre alkateak txalotu egin du "akordio minimoa" lortu izana "biktima guztiak omentzeko". "Herritarrek eskatu eta eskertu egiten dituzte keinu mota hauek", gaineratu du.

PPk ostiralera arte ez zuen ekitaldian parte hartuko zuela iragarri. Gaur, zehazki “terrorismoaren biktimen” omenezko lore-sorta bat ere utzi du. Ramon Gomez PPren bozeramaileak azaldu duenez, "PPk egun honetan gogoratzen duena argi gelditzeko".

Ekitaldira tankera askotako biktimak joan dira, hala nola ETArenak (Gorka Landaburu kazetaria eta Amaia Guridi, Santiago Oleaga zenaren alarguna) eta Poliziarenak (Maria Isabel Gonzalez, guardia zibil batek 1976an hildako Alberto Soliño musikariaren alarguna).

Ernesto Gasco sozialistak, bestalde, bere alderdiak "adostasuna lortzeko eta oraindik ere dauden tirabirak kentzeko egindako esfortzu handia" azaldu du.

EAJk ez du adierazpenik egin.

Senarra ETAk Donostian hil zuen azken biktima (2001eko, maiatzean) izan zela gogoratu du Amaia Guridik eta alderdien adostasunaren eta "aurrerapausoak" ematearen alde dagoela esan du.

Maria Isabel Gonzalezek ere adostasun hori txalotu du eta Eusko Jaurlaritzari indarkeriaren politikoaren lehen biktimak onartzea eskertu dio.


Iban Murua eta Ainhoa Lendinez azkarrenak Butreaitzeko Kilometro Bertikalean

Butreaitzeko Kilometro Bertikala bailarako lasterketa berezien artean tokia egitera kondenatuta dago. Bigarren aldiz antolatu dute eta arrakasta borobila izan da. Ia 80 korrikalarik amaitu zuten 2'7 kilometroko luzera eta 730 bat metroko desnibel positiboa duen proba; helmugan Iban Murua (25:09) eta Ainhoa Landinez (35:25) elgoibartarrak izan ziren azkarrenak.

Sailkapena

Parte hartzaileen eskaera errepikatuek eraginda antolatu da, hein handi baten, Butreaitzeko Kilometro Bertikala: "Lasterkariek behin eta berriz eskatu digute duela bi urte antolatutako proba errepikatzeko. Jende berria sartu da antolakuntzan eta horregatik izan da posible. Guretako lan handia da, baina korrikalariak oso gustura ibili dira", adierazi du antolakuntzako Argider Isastik.


‘Euskararen barikuak’ urtea agurtuz

Abenduaren 3an ospatuko den Euskararen Egunaren haritik, ‘Euskararen barikuak’ ekimena jarri du martxan Udaleko Euskara Batzordeak Otxandioko Gaztetxearekin elkarlanean. Joan zen barikuko bertso-afariarekin abiatu zuten ekitaldi sorta.

Abenduaren 5ean izango dute hurrengo hitzordua. Kulki taldearekin umeen baserriko jolasak izango dira, frontoian, 16:30ean hasita; txokolatea ere banatuko dute. Hilaren 19an, Euskara sencilloaren manifestua antzezlana izango da ikusgai, Gaztetxean, 19:00etan. Euskararen erabilera sustatzeko hainbat dira eratutako ekitaldiak, urtea amaitzera doan honetan horretara “motibatu” gura izan dute, Euskararen Eguna aintzat hartuz.


1-Lorez jantzi da hilerria egunotan

Azaroaren 1a Domu Santu Eguna denez, sekula baino dotoreago izaten da hilerria egun hauetan, hildakoek senitartekoen bisita gehiago jasotzen dituzte eta jende ugari ibiltzen da bertan. Hildakoak oroitzeko loreak jartzeko ohitura ez da galdu eta herritar asko ibili da hilobiak garbitu, txukundu eta lore-sortak jartzen.

Hildakoak oroitzeko eguna izan ohi da Domu Santu eguna, eta mugimendua nabaritu da Lasarte-Oriako hilerrian azken egunotan. Zubi osoan zehar, jendea gora eta behera zebilen, batzuk oinez, besteak kotxez...

Baina denek zuten zenduei omenaldi xume bat egiteko asmoa. Egia esan, Lasarte-Oriako hilerria ederra da oso, loreak jartzera joandako gizon baten hitzen arabera, Gipuzkoa osoko hilerririk "politena" da.

Leku paregabean dago kokatuta eta paseotxo bat emanez joateko, aparta da lasarteoriatarrentzat. Leku ezinhobea era berean, azken arnasa eman dutenek behin betirako atseden har dezaten.

Hilobiak apaintzen

Jende asko ikus zitekeen euren ahaideen hilobiak txukun txukun jartzen. Lore zaharrak kendu eta berriak jarri, lurra aldatu, ureztatu...

"Maite dituzunak zaintzea baino gauza ederragorik ez dago, baita hil ostean ere", aitortu zuen emakume batek loreak ipintzen zituen bitartean.

Izan ere, euren senideen hilobia zainduta mantendu nahi izaten dute familiartekoek, euretaz ahaztu ez direla erakusteko.


Kontzentrazioa gaur

Etxerat elkarteak kontzentrazioa deitu du gaurko. Estatus politikoa orain, euskal presoak etxera izango da kontzentrazioaren lema. Arratsaldeko 20:00etan hasiko da, Zinkoenean. Etxeratek herritarrak deitu ditu kontzentrazioan parte hartzera.


Oiartzungo Itsaslapurrak ‘Trainerua’ probatzen

‘Trainerua’ proiektuaren aurkezpena, atzo

Tknikaren Trainerua proiektuaren aurkezpenean izan ziren Oiartzungo Itsaslapurrak. Trainerua karbono zuntzezko piezen diseinu, fabrikazio eta balidazio proiektuko emaitza da. Donostiako Aquariumean egin zuten aurkezpena eta proiektuaren nondik norakoak azaldu eta gero, hainbat klubetako arraunlariez osatutako talde batek trainerua uretaratu eta frogatuko zuen.


Itziar Joaristik hartu du EH Bilduko zinegotzi kargua

Gaur arratsaldeko udal osoko bilkuran zinegotzi kargua hartu du Itziar Joaristi Olariagak. Joan den irailean utzi duen kargua Jakes Urangak, eta postu hori beteko du aurrerantzean Joaristik.

Jakes Urangak joan den irailean EH Bilduko zinegotzia izateari utzi zion, besteak beste, ''familiari eta ibilbide profesionalari denbora gehiago eskaintzeko''.

Hori dela eta, Udaleko hutsunea Itziar Joaristik beteko du. Fisikaria ikasketaz eta azken hamarkadetan Floreaga ikastetxeko irakasle lanetan jarduna da. ''Gogotsu, azkoitiar guztien alde lan egiten jarraituko dut Udalera jauzia emanez'', dio Joaristik.

Argazkian, Itziar Joaristi EH Bilduko egungo zinegotzia eta Jakes Uranga EH Bilduko zinegotzi ohia.


Ylenia Torres, Espainiako sub 16-ko

selekzioarekin jokatzera deitu dute

CD Hernanik jakinarazi duenez, Lurralde Mailan jokatzen duen Ylenia Torres Espainiako sub-16ko selekzioarekin jokatzera deitu dute. Ylenia Torresek 15 urte ditu, eta «bere kalitate eta joko onari esker» izan da deitua.


Askatasunaren ikur gisa ikurrina aldarrikatu dute Iruñean ehunka lagunek

Manifestazio bat baino gehiago, kalejira bat izan da. Hasieran, Nafarroako Gobernuaren egoitzatik Udaletxe plazarako ibilbidea zuen, baina, azkenean, katedral ondoko San Jose plazan amaitu zen. Aurretik, Nafarroako bandera gorria zeramaten, eta, atzetik, dantzariek ikurrin erraldoi bat zeramaten, eta, ondoren, ehunka herritar zihoazen. Amaieran, Ibai Morenok, 2010eko sanferminetako txupinazoan izandako istiluengatik auzipetu duten gazteetako batek, adierazpen bat irakurri zuen.

Hasteko, gogorarazi zuen iragan astean sei lagun atxilotu zituztela aurtengo uztailean Udaletxe plazan ikurrin erraldoi bat eskegitzeagatik. «Iruñean dugun erabateko salbuespen egoera azaleratzen du». Haren ustez, atxiloketa horiek argi uzten dute uztailaren 6ko «ekintza aldarrikatzaile eta baketsuak» kriminalizatzeko erabiliak direla eta Nafarroako egungo agintarien beste eskandalu batzuk estaltzeko ere balio dutela. Era berean, Morenok azaldu zuenez, 2010eko txupinazoan udaltzainak ikurrinaren aurka oldartu baziren ere beste zazpi gazte auzipetuta daude eta guztira 33 eta 160 urte arteko zigorra eskatzen zaie. Gertaerokin askatasuna bera jokoan dagoela uste dute, eta azaroaren 9an egingo den manifestazioan parte hartzera deitu dute.