Durangoko EH Bilduk bilera erronda hasiko du EAJrekin, PSE-EErekin eta Herriaren Eskubidearekin

"Etxebizitza, berdeguneak eta auzoak" planteatu dituzte gainerako alderdiekin "akordietara heltzeko puntu nagusi" modura.

Durangoko EH Bilduk jakinarazi du gainerako alderdi politikoekin batzeari ekingo diola. Bilera-erronda EAJrekin hasiko dute, eta PSE-EErekin eta Herriaren Eskubidearekin batuko dira gero. Alderdi Popularrari buruzko aipamenik, ostera, ez dute egin.

Talde subiranistak adierazi du "proposamenak partekatzen dituzten alderdiekin akordioetara iristea" izango dela bere "lehentasuna". Alderdi subiranistaren esanetan, "domekako emaitzek" erakutsi dute "jendea arduratzen duten gaiak etxebizitza, auzoak edo berdeguneak" direla. Hori dela eta, "gai horien bueltan" heldu gura dute akordioetara gainontzeko alderdiekin.

Emaitza "historikoa"

Domekako emaitzak direla eta EH Bilduk esan du taldeak datu "historikoak" lortu dituela. Euren esanetan, "durangarrek herritarrekin eta herritarrentzat politika egiteko modua saritu dute".


Mobilizazio artean egingo du urte aldaketa Sarek

Azken ostiraleko elkarretaratzearekin 2021a agurtu eta Bilbon deituriko mobilizazio nagusiarekin emango dio ongi etorria 2022ari Sarek.

Euskal presoen eskubideen aldeko mobilizazioekin agurtuko du urte zaharra eta modu berean emango dio ongi etorria 2022ari Sarek. Hilero moduan, azken ostiraleko elkarretaratzea antolatu dute oraingoan urteko azken egunarekin egokitu den abenduaren 31rako. Ohiko lekuan bai, Mikel Laboa plazan. Baina ohi baino ordubete lehenago, iluntzeko 19:00etan, ez 20:00etan.

Bestalde, gogoan izan, urtarrilaren 8an Bilbon deitu duela Sarek Euskal Herri mailako urteroko mobilizazio orokorra. Hara joateko autobus zerbitzua antolatuko da Usurbilen. Izena ohi bezala, aurrez bideratu beharko da ohiko tabernetan.

Sareren zozketa

"Ibilian, ibilian" dinamikaren baitan Sarek eginiko zozketako zenbaki sarituak honako hauek izan ziren:

1. saritua:

-Zenbaki saritua: 61911.

-Saria: bi gau "burbuila ilargi-oinarrian", Bardeako Aire hotelean, bi lagunentzako ostatuarekin.

2. saritua:

-Zenbaki saritua: 65598.

-Saria: Zeanuriko "zuhaitzetako txaboletan" bi lagunentzako bi ostatu-gau gosariarekin.

3. saritua:

-Zenbaki saritua: 42016.

-Saria: Hernaniko Larre Gain sagardotegian bi lagunentzako afaria, 64 eurotan baloratua.

4. saritua:

-Zenbaki saritua: 61266.

-Saria: Errigora produktuen saskia, 100 eurotan baloratua.

SAREREN MOBILIZAZIOAK

Abenduak 31, ostirala

19:00 Azken ostiraletako mobilizazioa Mikel Laboa plazan.

Urtarrilak 8, larunbata

17:00 "Elkarbizitzarako. Bakerako. Etxerako. Bidean", Sarek deitutako mobilizazioa Bilboko La Casillatik. Bertara joateko autobus zerbitzua Usurbildik. Izen ematea aurrez ohiko tabernetan.

Urtarrilak 28, ostirala

20:00 Azken ostiraletako mobilizazioa Mikel Laboa plazan.

Deitzailea: Sare.


Kalean ere musukoa janztea derrigorrezkoa izango da Italia osoan

Orain arte, eskualde batzuetan baino ez zen nahitaezkoa. Italiako lehen ministroak esan duenez, kutsatze kopuruak gora egin duelako hartu dute erabakia. Aste honetan, apirileko datuetara itzuli dira.

Koronabirusaren bigarren olatuan daturik onenetakoak dituen Europako herrialdeetako bat Italia den arren, kasuen gorakadaren ondorioz, Gobernuak neurri murriztaile berriak iragarri ditu. Aurrerantzean, kalean ere maskara janztea nahitaezkoa izango da. Orain arte, araua eskualde batzuetan bakarrik zegoen indarrean, Lazion eta Sizilian, esaterako.

Italiako Ministroen Kontseiluak dekretu bat onartu zuen atzo eta, horren arabera, maskara kalean ere janztea derrigorrezkoa izango da. Halaber, Italiak larrialdi egoera urtarrilaren 31ra arte luzatu du.

Giuseppe Conte Italiako lehen ministroak prentsaurreko batean azaldu duenez, aste honetan, batez beste, 2.600 kutsatu berri zenbatu dituzte. Atzo, ostera, koska bat egin zuen gora kutsatze kopuruak, 3.700era arte. Apiriletik izandako daturik txarrena da.

Dekretua gaur sartuko da indarrean, behin aldizkari ofizialean argitaratu ostean.

Italiako Osasun Ministerioak azaldu duenez, maskara kalean ere derrigorrezkoa izango da "espazioen ezaugarriengatik edo beste arrazoi batzuengatik elkarrekin bizi ez diren pertsonak bakartzeko baldintzak bermatzen diren kasuetan izan ezik".

Neurri hori jada indarrean zegoen zen Lazio eskualdean eta Erroma, Campania, Basilicata eta Calabria hiriburuetan, esaterako. Orain, herrialde osora zabalduko da. Araua urratzen duenak 1.000 euro arteko isuna jaso dezake.

"Maskarak beti eraman beharko dira, erabateko bakardade egoeretan izan ezik. Adibidez, mendian isolatuta bizi den norbaiten kasuan. Gainerako kasuetan musukoa jantzi egin beharko da", azpimarratu du Italiako lehen ministroak.

Salbuespenak daude: 6 urte arteko haurrek ez dute eraman beharko, ezta patologiak edo ezintasunak dituztenek, eta kirola egiten ari direnek ere.

Lehen ministro italiarrak erantzukizunez jokatzeko eskatu die herritarrei, pandemiaren bigarren olatua apaltzeko eta neurri zorrotzagoak ezarri behar izatea saihesteko.


Irailaren 24an hasiko da Amurizak, Bizkarrak eta Pagonabarragak parte hartuko duten Bertsolari Txapelketa Nagusia

Irailaren 24an hasi eta abenduaren 18an amaituko da 18. Bertsolari Txapelketa Nagusia. Aitor Bizkarrak eta Gorka Pagonabarragak lehenengo biderra izango dute txapelketan Miren Amurizak, ostera, laugarren parte hartzea izango du.

Bost urte igaro dira Bertsozale Elkarteak azken Txapelketa Nagusia antolatu zuenetik, eta gaurko aurkezpenean, urteotan kulturgintzak eta bertsolaritzak bizitako urte "gorabeheratsuak" gogoratu dituzte antolatzaileek. "Orain artean ezagutu gabeko atakan izan da bertsolaritza: bertso plaza ia erabat geldirik, sortzaileak kinka larrian, gure ekosistema egun batetik bestera hankaz gora, bertso eskolak halabeharrez mutu, ekimen franko bertan behera...", azaldu dute, eta orain "bertsolariei hitza emateko unea" dela nabarmendu dute gero. Hamalau saiok osatuko dute 18. Bertsolari Txapelketa Nagusia, eta horietako bat Durangon izango da, finalaurrekoetako lehenengo itzuliko azken saioa, hain zuzen ere. Azaroaren 12an izango da saioa, Landako Gunean. Aitor Mendiluzek eta Beñat Gaztelumendik egingo dute bertsotan bertan, aurreko Txapelketa Nagusiako finalean kantuan egin ostean.

Abenduaren 18ko finalerako sarrerak, bihar, ekainak 23, jarriko dira salgai www.bertsosarrerak.eus atarian. 2005etik Barakaldoko (Bizkaia) BECen egin dira finala, aurten baina, tokiz aldatuko da, eta Bertsolari Txapelketa Nagusiko finala Iruñeko Nafarroa Arenan egingo dute, abenduaren 18an.

Elortzak uko

Guztira, 42 bertsolarik hartuko dute parte Txapelketa Nagusian; bertsolarietako 36k lehenengo fasean egingo dute kantuan. Aurreko edizioko finalistak bigarren fasean sartuko dira txapelketan; aurreko finalean aritu arren, Igor Elortza bertsolari durangarrak uko egin dio aurtengo txapelketan kantatzeari.


Zine Gaua: 'Nueve Reinas'

Gaztetxeko Masustak liburutegian izango da.


Ibaeta Basketek Eurocup txapelketa jokatuko du

Bere historiako denboraldi onena egin ostean, mugarriak lortzen jarraitzen du Ibaeta Basketek, izena eman baitu Eurocup txapelketa handian. “Jokalarien lana eta ahalegina bikainak izan ziren Europan jokatzeko helburua lortzeko, baina Carmen Muguruza buru duen zuzendaritzaren kudeaketak beharrezko baliabideak lortzeko behar adina funts publiko eta laguntza pribatu erakartzeko urratsak eman ditu”, azaldu du klubak, ohar baten bidez.

Izan ere, datorren denboraldira begira, bost babesle berri ditu Ibaeta Basketek, eta klubak gaineratu duenez, aurretik zeuden babesle batzuek “klubarekin duten konpromisoa sendotuko dute”. Eurocupeko izen ematearen baieztapenaren zain daude, baina ezustekorik izan ezean, hilaren 15ean Municheko (Alemania) zozketan izango da talde donostiarra.

Eurocup maila goreneko Europako txapelketa da, eta hainbat herrialdetako 23 taldek jokatzen dute, eta Bourgesek irabazi du azkena.


Yolanda Arrietaren eta Peru Galbeteren "Etxe bat" emanaldia gaur Donostian

"Etxe bat" poesia errezitaldi musikatua eskainiko dute bi herrikideek astelehen honetan, irailaren 4an, Donostiako Victoria Eugenia Antzokian.

Egunotan Donostian ospatuko dituzten Euskal Jaien testuinguruan, "Etxe bat" poesi errezitaldi musikatua eskainiko digute Yolanda Arrieta Malaxetxebarriak eta Peru Galbetek, gaur, hilaren 4an, Victoria Eugenia antzokian arratsaldeko 19:00etan hasita. Galbetek musika eta Arrietak hitzak jarriko ditu, hain zuzen, argitaratzear duen liburu batekoak. Hitzordurako gonbidapenak eskuragarri victoriaeugenia.eus atarian eta baita aipatu antzokiko lehiatilan.

Emanaldia bera, Euskal Idazleen Elkarteak eta Donostia Kulturak antolaturiko "Poesia Orduak" izeneko urteroko zikloaren baitan kokatua dago. Biharamunerako, "Tolesdurak" izeneko emanaldia eskaini behar zuten Goizalde Landabasok eta Xabier Zeberiok baina 2024ko martxoko "Poesialdia" ekimenean plazaratuko dute.

"Zumeta 23"

Donostiako emanaldiaren ondotik, Zubietan izango dugu hurrengo hitzordua Peru Galbeterekin. Aldaketarik ez bada, "Beiratu" bere laugarren diskoa aurkeztuko du irailaren 22an. Bera kide izan duen "Zumeta 23" dokumentala ere aurkeztuko dute hitzordu berean, margolari usurbildarraren frontoi atzeko muralaren 50. urtemugako ekimenen testuinguruan sortu duten ikus-entzunezkoa.


Tolosatzen Eskola Irekia

Jaume Funes aditua Tolosan izango da urtarrilaren 25ean, 'Nerabezaroa, bizikidetza eta emozioak' hitzaldia eskainiko du. Hitzaldia eskainiko du Topic-en. Hainbat gaien inguruan hausnarketa egingo du, nerabeengan fokoa jarrita, diskurtso positibo, motibagarri eta eraikitzaile batekin: etengabeko ikasketa prozesu indibiduala eta kolektiboa, aldaketara bideratutako bizitza eta bide horretan komunitateak duen papera eta garrantzia, aldaketen kudeaketa, elkarbizitza, emozioak… aldiz urtarrilaren 26an, herriko nerabe talde batekin solasean arituko da, beraien egungo kontestuan dituzten beharrak, kezkak eta bizipenen inguruko entzute saio batean.


Galdu

Nolabaiteko egoneza sortzen digu aditzak. Beldurra ere bai, tarteka. Baina bada zeozer berezia norbere buruari galtzeko eskubidea eskaintzean.

Maite dut hiri berri batera iritsi eta, beste egitekorik gabe, bere kale eta zokoetan galtzera irtetea. Maite dut liburu bat hartu eta irakurketan galtzea. Maite dut ikaskizun berri bati heltzean galduta sentitzea. Maite dut denbora galtzeko astia eskaini ahal diodanean neure buruari.

Zuri, entzule, eskerrik asko. Azken minutu hau elkarrekin galdu dugulako.


Jon Unanueren euskal kanta gogokoenak

Jon Unanue Goenatxo III.a harri-jasotzailea da Azkoitiko doinuak seriearen 31. protagonista. Hauek dira Goenatxok aukerati dituen bost euskal kantak.

Zuekin (Kantu Kolore)

"Abesti hau zerrendan sartzea erabaki dut, triste nagoenean entzuten dudan kantua delako".

Txakoliña (Kupela)

"Trikiti doinuak eta kantak gustuko ditut, eta Kupelaren hau aukeratu dut zerrendarako, alaitasuna ematen duelako".

Korapiloak (Gabezin)

"Txapelketen aurretik-eta urduri sentitzen naizenean entzutea gustatzen zaidan kantuetako bat da, lasaitzeko asko laguntzen baitit".

Abuela maitea (ETS)

"Zerrenda osatzeko En Tol Sarmientoren bi kanta aukeratu ditut. Abuela maitea askotan entzuten dudan abestia da, aitona-amonak asko akordarazten dizkidalako...".

Gu geu garena (ETS eta Sune)

"ETSk Sunerekin batera kantatzen duen hau, berriz, entzuten dudan aldiro parrandarako gogoa pizten didalako sartu dut zerrendan! ".


Ohiko kantxan ez, ohiko giroan bai

Kirolagunak Kirol Elkarteak antolatuta, CMO Valves XXXV. Areto Futbol Txapelketa jokatzen ari dira Herrikide ikastetxean (Eskolapioak). Eskualdeko zenbait herritako 51 talde ari dira lehian, lau mailatan banatuta.

Bueltan da San Joan jaien inguruan jokatu ohi den haurren areto futbol txapelketa. Ohiko txapelketa da, baina ezohiko kantxa batean jokatzen ari direna. Izan ere, Usabal kiroldegiko langileen greba mugagabea dela eta, Herrikide ikastetxera (Eskolapioak) lekualdatu behar izan dute. Giro ederrean ari dira jokatzen partidak, uneoro, harmailak gurasoz zein haurrez beteta baitaude. Elkarteak eskerrak eman dizkio ikastetxeari, instalakuntzak erabiltzeko aukera emateagatik.

35. edizioa du aurten, eta inoiz baino talde gehiago ari dira parte hartzen, guztira, eskualdeko zenbait herritako 51 talde, alebin eta benjamin mailatan banatuta. Alebin mutiletan hogei talde (lau taldeko bost multzo) daude, nesketan, berriz, zortzi (lau taldeko bi multzo); benjamin mutiletan hamasei talde daude (lau taldeko lau multzo), eta nesketan, zazpi. Atzo hasi ziren multzoen faseko partidak, eta bihar iluntzera bitarte jokatuko dituzte. Hiru egunotan, 9:00etan izango da lehen partida, eta azkena, 21:00etan. Partida bakoitzaren iraupena 25 minutukoa izaten ari da.

Ostegunean emango zaio hasiera bigarren faseari. Benjamin nesken eta mutilen mailan eta alebin nesken mailan, multzo bakoitzeko bi talde onenak sailkatuko dira. Nesken kasuan, zuzenean finalerdietarako sailkatuko dira; mutilei dagokienez, final-laurdenetarako. Alebin mutilen mailan, multzo bakoitzeko talde onenak eta multzo horietan bigarren postuan geratzen diren hiru talde onenak sailkatuko dira hurrengo fasera; kasu honetan, final-laurdenetako kanporaketara sailkatuko dira. Aurten, finalak ez dira igandez jokatuko, ikastetxean asteburuan beste txapelketa bat jokatuko baita; ostiral arratsaldean izango dira txapeldunak erabakitzeko lehiak.

Kirolagunak Kirol Elkartearen instagram kontuan ikusi daitezke partiden ordutegiak eta emaitzak.


Korrikaren 22. edizioa apirilaren 8an igaroko da Zumaiatik

Goizaldean igaroko da Zumaiatik. Martxoaren 31n hasiko da Korrikaren 22. edizioa Amurrion (Araba), eta Euskal Herrian barrena ibilita, apirilaren 10ean Donostian bukatuko da.

AEK-k gaur jakinarazi du 22. Korrikaren ibilbidea, eta Zumaiatik apirilaren 8an, ostiralez, igaroko da. Zestoatik barrena iritsiko da herrira, eta Getariaruntz egingo du ondoren. Eguerdian igaroko da Errezildik, Azpeititik nahiz Azkoititik.

Martxoaren 31n hasiko da Korrikaren 22. edizioa Amurrion (Araba), eta Euskal Herrian barrena ibilita, apirilaren 10ean Donostian bukatuko da. Ohi bezala, eskuz esku ibiliko da mezu sekretua daraman lekukoa 11 egunez.

Hitzekin izango da egitasmoaren leloa, AEKren arabera, “euskara hitzetatik ekintzetara eramateko unea delako”. Pirritx, Porrotx eta Marimotots omenduko dituzte aurtengoan, “egindako ibilbidean adierazi duten konpromisoagatik eta ekinagatik”. Korrikaren 22. aldiak iraungo duen 11 egunetan, 2.500 kilometro egingo dituzte parte-hartzaileek.

Honako hau da 22. Korrika eskualdeko herrietatik apirilaren 8an igaroko den ordutegia –honako lotura honetan ikus daiteke ibilbide osoa–:

Zestoa: 01:30ean.

Zumaia: 02:58an.

Getaria: 03:55ean.

Zarautz: 04:26an.

Orio: 05:21ean.

Errezil: 12:26an.

Azpeitia: 13:26an.

Azkoitia: 14:07an.

Korrika antolatzeko bilera

Zumaian Korrikaren 22. edizioa antolatzeko lehen bilera deitu dute dagoeneko. Urtarrilaren 27an, ostegunarekin elkartuko dira, AEK Igor euskaltegian, 18:00etan.


Euskarabenturan izena emateko epea zabaldu dute

Uztailaren 1etik 31ra bitartean egingo dute espedizioa, eta 130 gaztek parte hartuko dute. Bideo bat eta banakako proiektu bat aurkeztu beharko dute izena eman asmo dutenek.

Gaurtik zabalik dago Euskarabentura espedizioan izena emateko epea. 2005 eta 2006 urteetan jaiotako Euskal Herriko nahiz diasporako gazteek izango dute horretarako aukera, martxoaren 4ra bitartean. Hautagaitza aurkezteko, minutu bateko aurkezpen bideoa eta banakako proiektu bat aurkeztu beharko dituzte gazteek.

Azken bi aldietan antolatzaileek ezin izan dute espedizioa antolatu, COVID-19a tarteko, baina 2022an egiteko modua izango duten itxaropenez mintzatu dira antolatzaileak, gaur, Pasaiako (Gipuzkoa) Albaola Itsas Kultur Faktorian egin duten aurkezpenean. Uztailaren 1etik 31ra bitartean egin nahi dute espedizioa, Mauletik Getxora (Bizkaia). Asmoa espedizioa "hasieran bezala egitea" dela adierazi du Irati Labaien Euskarabenturako kideak, betiere, osasun egoerak hala baimentzen badu.

Zeharkaldia berrartzearekin batera, haren helburu nagusiei helduko dietela nabarmendu du Labaienek, zein diren gogoratuta: "gazteen artean euskararen erabilera sustatzea", "gazteen artean sare bat sortzea" eta "euskal kultura eta herria ezagutzea". Halaber, eurentzat "osasuntsuak" diren beste zenbait balio sustatzen ahalegintzen direla ere gaineratu du: "Erronka lokal eta global serio baten aurrean gaude gizarte bezala. Nazio Batuen Erakundeak ere garapenerako helburu iraunkorrak plazaratu zituen 2015ean, eta, nolabait, hor proposatzen diren hari eta gai desberdinak ere landu nahi ditugu".

Hiru gairen artean aukeratu beharko dute gazteek, hain justu, espedizioan izena emateko eskaera egin ahal izateko. Euren burua aurkezteko bideoaz gain, proiektu bat egin beharko dute, gogoetarako bide emango dutenak. Honako gai hauek eman dizkiete aukeran: egungo hezkuntza zentroetako jolastokien ezaugarriak eta bertan ematen diren dinamikak, arropa eta jantzien kontsumo eredua eta Euskal Herriko historia. "Gazteen hausnarketa eta sormena" sustatu nahi ditu, hala, Euskarabideak. Bildutako proiektuak Eusko Ikaskuntzak eta Puntueus fundazioak ebaluatuko dituzte, eta apirilaren 24an jakinaraizko dute espedizioan parte hartuko duten 130 gazteen zerrenda.


"Tamalez, askotan errazagoa da gerra egitea"

Kolonbiak pasa den urtean bizitako eztanda sozialaren erdian argitaratu zuen Alberdaniarekin Freytter elkarteak Confieso que he cumplido con la amistad (Aitortzen dut, laguntasunarekin bete dut). Alberto Pinzón mediku eta militante historikoaren ibilbidea laburbiltzen duen biografia da. Hauteskunde presidentzialen atarian (maiatzaren 29an lehen itzulia eta ekainaren 19an bigarrena), liburuaren egile Alexander Ugalderekin (EHU) eta protagonista Albertorekin bildu gara liburuaz eta herrialdearen gaurkotasunaz hausnartzeko.

Kolonbia joan eta etorri egiten da titularretatik, baina herrialdeak bizi duen salbuespen egoerak bere horretan dirau. Hori izan da liburua egitearen arrazoia?

Alexander Ugalde: Kolonbia sakon aztertzea baino, gure asmoa zen Albertoren izatea balioan jarriko zuen lan biografikoa egitea, eta hein batean lortu dugu. 1945ean Kolonbian jaio zenetik 2002an Alemaniara ihes egin zuen arte herrialdean gertatu zenak zipriztintzen du liburua. Deskribatutako egoera pertsonal bakoitzean, Kolonbian eta batzuetan Amerikan gertatzen ari zena testuinguruan kokatu behar izan dugu. Emaitza testu misto bat da, Albertoren biografia eta haren ingurunea deskribatzeko saiakera uztartzen dituena.

Alberto, zu Bogotan jaio zinen, 1945. urtean. “Indarkeriaren garaia” gisa ezagutzen dira urte haiek. Baina indarkeria ez da inoiz desagertu.

Alberto Pinzón: Indarkeria politikoak maldizio garciamarquianoa zirudien orduan, eta hala dirudi oraindik ere. XIX. mendean Kolonbiak bederatzi gerra zibil biparditista sufritu zituen. XX. mendea bide beretik hasi zen, eta milaka hildako utzi zituzten liberalen eta kontserbadoreen arteko gudek. Boterea hartzen zuen alderdiak galtzailea zapaltzen zuen sistematikoki. Horregatik deitu zitzaien urte haiei “indarkeriaren garaia”. 1957an aldatu zen hori, bi aldeek Fronte Nazionala eratu zutenean.

Errepresioak eta miseriak jarraitu zuten, ordea. Hamarkada bat geroago gatazka kolorez aldatu zen. Jada ez zen liberalen eta kontserbadoreen arteko guda fratrizida, baizik eta, miseriari eta lur-jabe handien errepresioari aurre egiteko, ikuspegi marxista iraultzailea zuten hiru gerrillak estatuari deklaratu zioten gerra.

Antropologia ikasketak egin zenituen Bogotako unibertsitatean. Gazte murgildu zinen Kolonbiako alderdi komunistaren gazterietan. Orduan ezagutu zenuen Guillermo León Sáenz. Militantzia laguna, geroago FARC-EP gerrillaren komandantea bilakatuko zena.

A. Pinzón: Gazteak ginen eta eferbeszentzia politikoa bizi zuen herrialdeak. Unibertsitatean denetik zegoen: sozialismoaren aldeko kristauak, troskistak, maoistak, anarkistak... Ni, baina, mugimendu komunistan murgildu nintzen. Helburuak lortzeko borroka armatua erabiltzeari buruzkoa zen orduko eztabaida nagusia.

Atmosfera hartan ezagutu nuen Guillermo. Hasieratik laguntasun pertsonal, militante eta akademiko handia garatu genuen. Hala sortu genuen unibertsitate mailako Rojo aldizkaria. Ezkerreko gure aurkari ideologikoek berehala erosten zuten, gure tesiei aurka egiteko. Hainbat eztabaida eta hausnarketa plazaratzeko balio izan zigun. Baina bide desberdinak hartu genituen ostean. Ni politikatik urrundu nintzen, medikuntzako ikasketak amaituta gaztetako bokazioari ekiteko. Bistan da Guillermok beste bide bat hartu zuela.

Alberto Pinzón: "Botere Blokeak ez dit inoiz barkatu soluziobide politikoaren alde egindako lana"

1986an Bogotan mediku lanetan ari zinela Guillermoren mezu bat jaso zenuen. Sumapazeko mendietan elkartu zinen berarekin, FARC-EP gerrillak Belisario Betancurtek zuzentzen zuen gobernuarekin zituen bake elkarrizketen baitan.

A. Pinzón: Eskaerari baiezkoa ematea nire lagun eta burkidearekiko konpromisoa hartzea izan zen. Sumapaz inguruetan zegoen Casa Verde gerrillaren gotorlekuan topatu genuen elkar, eta bi aste gelditu nintzen bertan. Egun haietan aitortu zidan ezkerreko sektore askok bizkarra emana ziotela gerrillari. Soluzio politiko bat bilatzeko aukeren gainean hausnartu genuen. Baina gauzak ez ziren nahi bezala gertatu: 1990. urtean Cesar Gabiria presidente aukeratu berriak Kolonbia Operazioa jarri zuen martxan Casa Verde eta FARC-EPren komandantzia suntsitzeko. Halere, bake saiakera hark baldintzak sortu zituen Unión Patriotica mugimendua indartzeko.

Estatu aparatuek berehala egin zuten Unión Patrioticaren aurka. Giro nahasi hartan Andres Pastranaren gobernuaren eta FARC-EPren arteko Caguaneko Bake negoziazioetan parte hartu zenuen (1998-2002), Pertsonalitateen Batzordeko kide gisa.

A. Pinzón: Sumapazeko konpromisoa hartzeaz gain, batzordeko aukeraketan eragina izan zuen nire ibilbide akademikoak ere, liburuan laburbiltzen denak. Ordurako argitaratuak nituen antropologia arloan Kolonbiako jatorrizko herriei buruzko zenbait lan, baita medikuntza arloan ere. Uste dut nire lan intelektual horrek eta Alfonsorekin nuen laguntasunak bultzatu zutela FARC-EPren komandantzia nire izena proposatzera.

Caguanekoak ere porrot egin zuen. Bidean atentatu bat sufritu zenuen eta Alemanian errefuxiatuta bizi zara ordutik.

A. Pinzón: Tamalez, askotan errazagoa da gerra egitea. Batez ere pentsamolde gerrazale nagusi bat gailentzen denean. AEBak bezalako potentzia inperialista baten laguntza zorrotza duenak, era guztietako baliabideekin, gerra erabili ohi du interes ekonomiko, politiko eta ideologikoak inposatzeko; Kolonbia ez da salbuespena. Egoera iraultzen saiatu diren milaka kolonbiar hil dituzte, eta beste askok herrialdea utzi behar izan dugu. Gaur, 2022an, oraindik mehatxuak jasotzen ditut mugikorrean. Argi dago Bloque de Poder Contrainsurgente deritzonak (Botere Blokea) ez didala inoiz barkatu soluziobide politikoaren alde egindako lana.

Botere Blokea aipatu duzu. Liburuan luze hitz egiten da horren inguruan, eta “doktrina militarra” deritzana aipatzen da hainbatetan.

A. Pinzón: Kolonbiako langileriak eta klase subordinatuek egunerokotasunean pairatzen duten fenomenoa da. Kolonbiako botereek Bigarren Mundu Gerratik hona AEBetan egituratutako doktrina militarra ezarri dute. Doktrina militarra Hego Amerikako zenbait herrialdetan aplikatu dute Gerra Hotzetik hona, eta arrakasta izan dute. Errepresioa soluziobide, Kolonbian ideologia politiko bilakatu da doktrina militar hori. Horren bidez kolonbiar gizartea interes jakin batzuen arabera menperatzen dute. Jakina, erasotuen eta biktimizatuen erantzuna ere sortzen du.

Alexander Ugalde: "Gauza bat da parlamentua eta gobernua bereganatzea eta beste bat estatuaren egiturak aldatzea"

Momentu honetan posible da gizarteko esparru progresistetatik bloke eta ideologia politiko horri aurre egitea? Pasa den urteko eztanda soziala izan liteke adibide bat?

A. Ugalde: Pasa den urteko mobilizazioen ostean ikasle eta mugimendu sozialek jasandako errepresioak agerian utzi zuen hori guztia. Frontea osatu da, borroka heroikoa egin da, orain eta lehen, baina emaitza, aitortu beharra dago, erabat desberdina da. 2016an sinatutako bake akordioa apenas bete da. Sei urte geroago, balantzea etsigarria da. Azken urteetako bilakaera hori aztertu nahi duen liburu bat ari gara prestatzen, hainbat herrialdetako adituekin, eta datozen hilabeteetan argitaratuko dugu.

Alexander, azken argitalpenak Freytter elkartearen helburu eta balioekin bat egiten al du?

A. Ugalde: Elkartearen helburu argi bat da Kolonbiako gatazka politiko, sozial eta armatuaren zenbait alderdiren memoria historikoa berreskuratzea, eta hainbat ekimen egin ditugu 2012an Bilbon sortu genuenetik. Confieso que he cumplido con la amistad lanaren argitalpena da egin dugun ekimenik anbiziosotsuenetako bat. Elkartearen sustatzaile Jorge Freytterren ezinbesteko laguntzarekin osatu dugu.

Zergatik Alberto?

A. Ugalde: Albertok hogei urte daramatza erbestean, eta Freytter elkartea sortu genuenetik maiz gonbidatu dugu ekitaldi eta hitzaldietara. EHUko ekitaldi baten ondoren kontatu zigun Caguaneko elkarrizketa prozesuan 2002an jasan zuen atentatua. Horren ostean Alemaniako enbaxadorearen laguntzaz Kolonbiatik ihes egitea lortu zuen, eta ordutik Alemanian bizi da.

Elkartean beharra sentitu genuen atentatuaz gain bere bizitzan izandako hainbat esperientzia biltzeko. Dokumentatutako narrazio historikoari Albertoren ahozko eta hitzezko lanak gehitu dizkiogu, pasarte bakoitzaren bidez irakurlea Albertoren ibileretan murgiltzeko. Kolonbiako gatazka kontatzeko beste modu bat ere bada liburua.

Gainean ditugu hauteskunde presidentzialak. Gustavo Petrok zuzentzen duen fronte progresista lehena ageri da inkestetan. Aldaketa etorriko da Kolonbiara? Aldaketak izango du behar bezainbesteko indarra egoera iraultzeko?

A. Ugalde: Gauza bat da parlamentua eta gobernua bereganatzea eta beste bat estatuaren oinarrizko egiturak aldatzeko indar nahikoa izatea. Batzuetan ezkerreko indarrak –pluralean hitz egingo dut, anitzak baitira– iristen dira gobernuetara baina aldaketak ez dira sakonak edo iraunkorrak: Lula Da Silva edo Dilma Rouself Brasilen, Rafael Correa Ekuadorren… Perun ere kudeaketa nahiko eskasa izaten ari da. Kolonbian gauza bera: nahiz eta Itun Historikoa koalizioak irabazi, zalantza asko dut gertatu daitekeenaren gainean. Koalizioa indar nahaspila bat da, eta ez dakit nola konponduko dituzten kontraesanak politika erabakigarriak aplikatzerakoan. Gustavo Petro ez da lepoa jokatzen duen politikari bat. Albertok kamaleoitzat du Petro, eta, jakina, Botere Blokeak oposizio gupidagabea hedatuko du haren eta aldaketaren aurka.

Ezkerretik hasita, Alberto Pinzón, Alexander Ugalde eta Freytter elkarteko kideak. / Argazkia: Freytter elkartea.


Athleticeko bost jokalari lesionatu dira asteburuan, Osasunaren aurkako finalerdiaren atarikoan

Nico Williams larunbateko entrenamenduan lesionatu zen; Simon, Morcillo, Yeray eta Raul Garcia, aldiz, Gironaren aurkako partidan. Iñigo Martinezek eta Herrerak, bestalde, aste batzuk daramatzate zelairatu ezinik.

Osasunak eta Athleticek asteazkenean jokatuko dute Sadarren, 21:00etan, Kopako finalerdietako joaneko partida, eta Bilboko taldeak, neurketarako bi egun falta direnean, zazpi jokalari ditu lesionatuta; horietako bost azken 48 orduetan lesionatu dira. Hain zuzen, honako hauek dira: Nico Williams (larunbateko entrenamenduan lesionatu zen); Unai Simon, Jon Morcillo, Yeray eta Raul Garcia (Gironaren aurkako partidan lesionatu dira, igandean), eta Ander Herrera eta Iñigo Martinez (aste batzuk daramatzate zelairatu ezinik).

Yerayk abduktorea du minduta, eta igandeko partidan, San Mamesen, Ernesto Valverde entrenatzaileak ordezkatu egin zuen; hori bai, Athleticek emandako mediku txostenean ez da agertzen. Gainerako lesioak, baina, larriagoak omen dira. Ematen du asteburuan lesionatutako bostak baja izango direla Sadarren, Yeray bera barne.

Mediku txostenaren arabera, Unai Simonek "eskuineko Akiles tendoia" du minduta, eta "azterketa osagarriak egingo zaizkio datozen orduetan"; Morcillok "ezkerreko lepauztaia hautsita du", eta Raul Garciak "bihurritua du ezkerreko artikulazio akromioklabikularrean".

Nico Williamsen lesioaren berri Gironaren aurkako partida hasi aurretik eman zuen Athleticek; hain zuzen ere, "eskuin belauneko alboko lotailua bihurritu zuen" larunbateko entrenamenduan.

Arestian esan bezala, Iñigo Martinezek eta Herrerak zenbait aste daramatzate jokatu ezinik. Atzelariak oin zola du minduta, eta Valverdek ezin izan du deialdietan sartu urtarrilaren hasieratik; Herrerak, ordea, arazo muskularrak izan ditu azken asteotan.


Iktusari buruzko hitzaldia

Elixabete Isasa medikua eta Errose Ibarra erizaina ariko dira hizlari lanetan.


Emakumeen Mundu Martxak migrazio politikak salatuko ditu

Otsailean hasi eta martxoaren 6an bukatuko dute Nazioarteko V. Ekintzaren ibilbidea, Irun eta Hendaia arteko mugan. Hausnarketarako baliabide teorikoak eskaini dituzte sarean


Gurekin Jaiko kide bat epaituko dute, terrorismoa goratzea egotzita

Apirilaren 20an Gurekin Jai festa batzordeko kide bat epaituko dute Espainiako Auzitegi Nazionalean, Madrilen, terrorismoa goratzea egotzita. Horren aurrean, batzordeko kideak «haserre bizian» daude, «Auzitegi Nazionalaren erasoez kokoteraino»: «Gurekin Jaiko kidearen epaiketa egundoko bidegabekeria dela agerikoa denez, eta bidegabekeria horri merezi duen oihartzuna eman nahi diogunez, hainbat ekintza antolatu dugu». Ildo horretatik, martxoaren 28an, datorren asteazkenean, mozioa aurkeztuko dute osoko bilkuran, udalak halako «astakeriaren aurrean» duen jarrera azal dezan. Horrez gain, hilaren 30ean asanblada irekia egingo dute, Putzuzulon 17:30ean.

Gurekin Jai festa batzordeko hainbat kide, herenengun egin zuten agerraldian, itsas pasealekuan (Argazkilaria: Amaia Ventas)

Apirilaren 20an Gurekin Jai festa batzordeko kide bat epaituko dute Espainiako Auzitegi Nazionalean, Madrilen, terrorismoa goratzea egotzita. Horren aurrean, batzordeko kideak «haserre bizian» daude, «Auzitegi Nazionalaren erasoez kokoteraino»: «Gurekin Jaiko kidearen epaiketa egundoko bidegabekeria dela agerikoa denez, eta bidegabekeria horri merezi duen oihartzuna eman nahi diogunez, hainbat ekintza antolatu dugu». Ildo horretatik, martxoaren 28an, datorren asteazkenean, mozioa aurkeztuko dute osoko bilkuran, udalak halako «astakeriaren aurrean» duen jarrera azal dezan.

Horrez gain, hilaren 30ean asanblada irekia egingo dute, Putzuzulon 17:30ean.


'Beltxarga beltza'

Musika Ibil Bedi taldearen eskutik. Euria eginez gero Landako Gunean.


Greba mugagabearen hirugarren eguna bete dute Tubacexeko langileek

Astelehenean abiatu zuten Tubacexeko langileek 150 kaleratzeen aurkako greba mugagabea. Bihar eta etzi martxak egingo dituzte lan-gatazkari ikusgarritasuna emateko.

Hiru egun bete dituzte Tubacexeko beharginek greba mugagabean. Gaur tentsio uneak bizi izan dira zuzendaritza fabrika barrura poliziaz inguratutako autobusetan sartu den unean.

Mobilizazioak antolatzeari ekin diote beharginek, lan gatazkari ikusgarritasuna emateko. Ostegunean Laudion eta ostiralean Amurrion, herriguneetara martxak antolatu dituzte, 10:30ean fabriketako sarrera nagusietatik.

Irudiak: Aiaraldea Hedabidea eta Tubacexeko langileak


Nafarroak bi hildako eta 2.254 kutsatze berri atzeman ditu

Covid-19agatik izandako positiboek behera egiten jarraitzen dute Nafarroan, baina bi milatik gora dira oraindik, 2.254 kasu zenbatu baitituzte ostegun honetan, baita bi heriotza eta 15 ospitaleratze ere, hiru ZIUetan.


Azoka: Gerturen Neguko azoka

Gertu merkatari eta ostalarien elkarteak antolatutako Neguko azoka egingo da otsailaren 10ean eta 11n, 10:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 20:00etara. Herriko 18 establezimenduk hartuko dute parte, eta horrez gain beste ekitaldi gehiago ere izango dira:

Ostirala, 10

17:00etan, ipuin kontalaria.

Larunbata, 11

11:00etan, gaileta tailerra umeentzat.

12:00etan, trikitilariak.

16:30ean, puzgarriak eta jolasak.

18:30ean, musika kalean.


Pasahitza, 2022-11-10

Tolosaldeko albisteak eta agenda, euskal prentsaren errepasoarekin batera.


Demokraziako emakume zinegotzi guztiak omendu ditu udalak

Donostiako Udalak omenaldia egin die demokraziako lehenengo udaletik gaur egunera arte zinegotzi izan eta diren emakume guztiei. Hazi, bizi, iraun lelopean egin dute omenaldia, eta espazio publikoan eta erakundeetan emakumeek egin duten lana ikusaraztea izan du helburu.

Horretarako, udalbatza aretoan egin den ekitaldian 30 bat zinegotzik hartu dute parte, 1978tik udalbatza osatu eta osatzen duten 61 emakumeak ordezkatuz. Frankismoaren osteko aro berrian aurrerapenak lortzeko egin zuten lan guztiek, eta gaur egunera arte egin duten eta egiten duten bidea gogoratzeko aukera izan dute, guztiek gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna aldarrikatu dutelarik.

Kresala dantza taldeko dantzarien emanaldiarekin hasi da omenaldia, eta ondoren, garai desberdinetako zinegotziak joan dira hitza hartzen, txandaka. Demokraziako lehenengo udalean egon ziren emakumeek garai berrian bizi izan zituzten zailtasunak izan dituzte mintzagai; besteak beste, dena aldatzeko egin behar izan zuten lan gogorra nabarmendu dute, baina “dena aldatzeko ilusioarekin” sartu zirela politikan azaldu dute. Begoña Amunarriz izan zen Donostiako Udaleko lehenengo emakumeetako bat, eta 1978-1979 urteetan auzo elkarteekin batera landu zuten txosten bat izan du mintzagai, politika berriak egiten hasteko oinarri izan zen txostena, alegia.

Ondoren, 1990eko hamarkadan egon ziren zinegotziek hartu dute hitza: Arritxu Marañonek, Koro Garmendiak eta Maider Alustizak. Beraiek ere garai zailak bizi izan zituzten, emakumeak eta zinegotziak zirelako. “Oso gaztea nintzen zinegotzia nintzenean, eta isekak jasan behar izan nituen gizonezkoen aldetik”, azaldu du Alustizak.

Azkenik, gaur egungo zinegotziek emakumeen oraingo egoera izan dute mintzagai. Azken txanda horretan, Duñike Agirrezabalaga, Miren Azkarate, Amaia Almirall eta Aitzole Aranetak hartu dute hitza. Almirallek metafora bidez azaldu du gaur egun emakumeek berdintasuna lortzeko behar dutena zer den: “Politika egiteko koaderno gorri batekin etorri behar da, neurri gorriak behar ditugulako; bertan idazteko boligrafo moreak behar dira, politika ikuspegi feministatik egiteko; eta, noski, ezpainetakoak ere behar ditugu, mespretxuei hitzez aurre egiteko”.

Honakoak dira udalak demokraziako lehenengo udaletik gaur egunera arte izan dituen zinegotzi emakumeak:

Ana Nazabal Basterretxea (PSOE), Mª Begoña Amunarriz Olano (EAJ/PNV), Mª Pilar Larreina Lasa (EAJ/PNV), Ana Zulueta Casarrota (Guipuzcoa Unida), Dolores Arrieta Etxeberria (PCE), Maria Itziar Mitxelena M. de Ibarduya (EE), Maria del Carmen Perez Martinez de Morentin (EAJ/PNV), Ana Mondragon Arruabarrena (EAJ/PNV), Inmaculada Moron de Miguel (AP,PDP,UL), Maria Jose Usandizaga Rodriguez (AP,PDP,UL), Begoña Garmendia Vazquez (HB) , Susana Corcuera Leunda (PSE-PSOE), Rosa Bello Soto (EE), Carmen Busca Ostolaza (FAP), Maialen Garmendia Larrañaga (EA) *, Elena Azpiroz Villar (PP), Carmen Nagel Tejada (PP), Maria del Carmen Garmendia Lasa (EAJ/PNV) *, Arritxu Marañon Basarte (PSE-EE/PSOE), Beatriz Otaegi Imaz (EA), Koro Garmendia Galbete (EAJ/PNV), Maria San Gil Noain (PP), Miren Zinkunegi Arrillaga (HB) *, Nekane Basauri Garai (HB) *, Carmen Rubio D’Hyver (PP) *, Jaione Arratibel Arrondo (EAJ/PNV) *, Maider Alustiza Lasa (HB), Kristina Gete Etxeberria (HB), Susana Garcia Chueca (PSE-EE/PSOE), Ana Rivilla de Miguel (PSE-EE/PSOE) *, Pilar Elgoibar Larrañaga (EAJ-PNV/EA), Duñike Agirrezabalaga Ugarte (EB-B/IU), Marisol Garmendia Beloqui (PSE-EE), Ainhoa Beola Olaziregi (EB/Berdeak-Aralar), Isabel Arsuaga Pinto (PP) *, Mertxe Garmendia Bereziartu (EAJ/PNV), Aitziber San Roman Abete (EAJ/PNV), Maria Jesus Zelaia Egiguren (EAJ/PNV), Miren Nekane Burutaran Urbierta (BILDU), Naiara Sampedro Perez (BILDU), Nora Galparsoro Larraza (BILDU), Maravillas Dafauce Pozo (PSE-EE), Maria Iciar Aguilera de Juan (PP), Miren Azkarate Villar (EAJ/PNV), Pilar Arana Perez (EAJ/PNV), Maria Luisa del Pilar Garcia Gurrutxaga (PSE-EE), Ane Oyarbide Ochoa (PSE-EE) *, Begoña Palos (PSE-EE), Amaia Almirall Lopez de Luzuriaga (EH BILDU), Olaia Duarte Lopez (EH BILDU), Miren Albistur Garmendia (PP), Amaia Martin Garin (IRABAZI), Nekane Arzallus Iturriza (EAJ/PNV), Maria Jesus Idoeta Madariaga (EAJ/PNV), Miren Jaione Hervas Saez de Arregi (EAJ/PNV), Cristina Lagé Manich (PSE-EE) *, Reyes Carrere Zabala (EH BILDU), Garbiñe Alkiza Lopez de Samaniego (EH BILDU), Ines Baroja Horrillo (PP) *, Aitzole Araneta Zinkunegi (PODEMOS-IU-EQUO BERDEAK), Marta Huarte Paño (PODEMOS-IU-EQUO BERDEAK) eta Haizea Garai Gallastegi (PODEMOS-IU-EQUO BERDEAK).


"Arreta ahalik eta antzekoena jaso beharko genuke ospitale berria eduki bitartean"

Tolosaldeko Osasun Publikoaren Aldeko plataformak, beste behin, eta ospitale berria inauguratu bitartean, gainerako eskualdeetako herritarrek jasotzen duten arretaren ahalik eta antzekoena jaso beharko luketela eskatu du. Era berean, sindikatuek gaurko deitu dituzten mobilizazioekin bat egin dute, eta hilaren 24an, 12:30ean egingo duten mobilizazioan parte hartzeko deia luzatu dute.

TOPA Tolosaldeko Osasun Publikoaren Aldeko plataformak herritarrek ahalik eta "informazio onena" izaten jarraitu dezaten, lanean jarraituko duela azpimarratu du: "Zeregin hori dutenek ez dute egiten eta". Oraingoan, kezka larria sortzen dieten gaia jarri nahi izan dute mahai gainean, eta galderak dituzte egiteko. Ospitale berria egin bitartean, "zer arreta mota eta zer kalitatekoa jasoko dugu?". Agintariek zein asmo duten jakin nahi dute TOPAkoek: "Orain jasaten ari garen kalitate eskaseko arreta jasotzen jarraitu behar al dugu?" eta "ez al luke arreta horrek gainerako eskualdeek jasotzen dutenaren parekoa izan behar? ", luzatu dute.

Osasun Saila plan funtzionala egiten ari dela esan dute TOPAtik, eta gaiarekin zerikusia duten alderdi guztiek parte hartu beharko luketela proposatu dute: udalek, langileek, erabiltzaileek, sindikatuek... Behin adostu eta onartutakoan izango litzateke obren txanda, eta gero etorriko lirateke materialaz hornitzea eta langileak hartzearekin lotutako guztia, baina TOPAren hitzetan, eta laburbilduz: "Dena bukatzerako urte asko pasako dira".

Egoera honek "luzaroago" ezin duela horrela jarraitu azpimarratu dute: "Gure iritzian gainerako eskualdeek jasotzen duten arretaren ahalik eta antzekoena jaso beharko genuke harik eta Tolosaldeko ospitale berria inauguratzen den bitartean". Eta bien bitarte horretarako, "Asuncion klinikarekin hitzarmena sinatu aurreko egoerara" itzultzea eskatu dute. Horrela, "klinikan ematen dioten arretarekin gustura dagoena klinika horretara joan daiteke edo bere kontsultategietara, eta ados ez dagoena, Donostia ospitaleko kontsultetara edota ingresatzera joan daiteke hitzarmena sinatu aurretik bezala".

Azpimarra jarri eta gogora ekarri dute Tolosaldeko herritarrek egiaztatua dagoela "arreta eskasa" jasotzen dutela eskualdean. Donostia ospitaleko Pazienteen Arretarako Zerbitzuan aurkeztutako "kexa mordoak" hori erakusten duela azaldu dute, eta sailburuak berak ere onartua duela. Zergatia argi dute TOPAkoek: "Ez dago behar adinako lan talde funtzionalik, eta gainerako eskualdeetako ospitaleetako langile kopuruarekin konparatuz gero, gutxi gorabehera, hirutik bat falta zaio".

Era berean, "espezialisten lanak egiten ari diren medikuen %50ek, gutxi gorabehera, ez dauka espezialista homologatuaren titulurik eta mediku orokor bezala agertzen dira Gipuzkoako medikuen elkargoan", adierazi dute plataformako kideek, eta gaineratu dute "gezurra badirudi ere espezialista moduan lan egin dezakete, nahiz eta espezialista ez izan". Erokeriatzat dute Osasun Sailak "babesten eta bultzatzen" duena, eta "ez du ezer egin klinikarekin sinatutako hitzarmenean jasotakoa betetzeko", diote. Hitzarmen horren 3.3.1 puntuak zehatz-mehatz zer dioen argitu dute: "Zerbitzu publikoko pazienteei arreta emateko espezialista guztiek espezialista tituluaren jabe izan behar dute".

50 urtetik gora daramatzala klinikak martxan eman dute jakitera eta urte guzti horietan ez dela egin ez aldizkako erreforma obrarik, ezta diagnostiko baliabideak hornitzekorik ere, Bidasoakoan edota Debagoienakoan egin den moduan.

Lehen arreta, funtsezkoa

TOPAkoak ez ditu ospitale berriak bakarrik kezkatzen: "Lehen mailako arreta osasun arreta publikoaren funtsezko zati bat da". Pandemiak lan kargak handitzea eta gaixotasunagatik langileak murriztea ekarri dituela nabarmendu dute. "Lehen mailako arretako lan taldeak indartzea beharrezkoa da langile gehiago kontratatuz: medikuak, erizainak, arakatzaileak, administrariak... Lehentasuna da pandemia honi aurre egiteko. Ezin da lan gehiago egin langile gutxiagorekin", eskatu dute.

Hau guztia kontuan hartuta, sindikatuek gaurko deitu dituzten mobilizazioekin bat egin eta parte hartuko dutela esan dute. Alde batetik, gaur, 13:00etan, Tolosako anbulatorioaren aurrean izango da elkarretaratzea, eta arratsaldean, Belateko kontsultategitik giza kate bat abiatuko da anbulatorioraino.

Bukatzeko, TOPAk, hilaren 24rako deia egin du. 12:30ean, udaletxe aurrean, elkarretaratzea egingo dute, eta Hator Hator abestia moldatuz, aldarrikapenez betetako abestia abestuko dute.


'Baratzearen inguruko jakintzak' tailer praktikoa egingo dute larunbatean, Iraetan

Iraetako baratzeak. (Ana Abarisketa) Baratzearen inguruko jakintzak tailer praktikoa egingo dute larunbatean, Zestoako Iraeta auzoko Baratze Parkean, 09:30ean hasita. Baratzean hasi berriak direnei eta baratzean aritu arren hainbat zalantza dituztenei zuzenduta dago saioa; izan ere, baratzeetako lanen inguruko hainbat gai jorratuko dituzte tailerrean.


Kudeaketa Batzordearen 8 kideak aurkeztu eta erregistratu ditu Usansolo Herriak Bilbon

Hauteskundeetarako gero eta denbora gutxiago falta denean, Kudeaketa Batzordea osatuko duten kideen zerrenda aurkeztu du Usansolo Herria alderdiak Bilboko Bizkaiko Foru Aldundiaren Jauregiaren atean: Diego Ortega Gozalo, Enrique Barrenetxea Etxebarria, Juan Agustin Aizpuru Izaguirre, Javier Aurrekoechea Ibarrechevea, Alvaro Ruiz Vadillo, Jose Angel Garcia Iragorri, Julen Urgoiti Llano eta Mari Angeles Barañano Ruiz: “Pozarren gaude, erronka berriei eusteko gogotsu”, aitortu du Monika Mena Usansolo Herriako bozeramaileak.

Iazko azarotik Usansolo herria Bizkaiko Lurralde Historikoko 113. udalerria dugu, baina Foru Aldundiak ez du Kudeaketa Batzordea eratu momentuz. “Denbora askorik ez dago hauteskundeei begira eta gure partetik erregistratu dugu hautesleen zerrenda. Orain EAJk ordezkariak iragarri behar ditu bere 3 ordezkariak”, azaldu dio Menak GEURIA komunikabideari. Bizkaiko Foru Aldundiak azaroaren 23an iragarri zuen Kudeaketa Batzordea sortu behar zela. “Orain hauteskundeak gertu ditugu eta eratu barik dagoen Kudeaketa Batzordea sortzea ezinbestekoa da herria kudeatu ahal izateko”.

Usansolo Herria alderdiak (UHk) herri-bilera antolatu zuen joan den martxoaren 23an, Mailu plazan. Aldizka antolatzen dituzten asanblada ireki hauek herritarrak bildu eta informatzea dute helburu eta azken honetan Usansoloko segregazioaren prozesuaren garapena aztertu zuten bertan, Kudeaketa Batzordearen eraketa eta maiatzaren 28an egingo dituzten udal hauteskundeak ardatz modura.

Monika Mena, iazko azaroan Batzar Orokorreako bozkaketa egin ostean // Geuria

Berri honek GEURIA komunikabideak 2022an iragarritakoa berretsi du: Usansolok ezin izango du aurtengo hauteskundeetan parte hartu eta UH berriro aurkeztuko da Galdakaoko udal-hauteskundeetara. Horrelaxe azaldu zigun Monika Mena UHko bozeramaileak Estatuko Abokatutzak segregazioaren kontra helegitea jarri zuela jakin ondoren. “Helegite honek Usansoloren segregazio prozesua beste lau urtez luzatuko du: Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusian bi urtez egongo da mahai gainean, eta beste bi urtez Madrilen”.


Poesia tailerra antolatu du Hatsa elkarteak larunbaterako Senperen

Udako oporraldia aprobetxatuz Hatsa elkarteak poetak elkartzeko hitzordua antolatu du larunbaterako Senpereko Larraldea etxean.

Goizean 10:00etan poesia tailerra izanen dute Josu Jimenez Maia poetarekin. Tailerraren ondotik, parte hartzaileak bazkaltzeko elkartuko dira. Jatekoa eta edatekoa norberak eraman beharko du, eta antolatzaileek eskainiko dute kafea eta postrea. Aitzinetik izena eman behar da esteka honetan.


Ion Arozena izango da Urola Kostako Udal Elkarteko lehendakari berria

Bi agintaldi geroago, EH Bilduren esku egongo da elkartearen gidaritza. Orioko alkate Anuska Esnal izango da lehendakariordea.

Atzo arratsaldean egin zuten Urola Kostako Udal Elkarteak (UKUE) hauteskundeen eta tokian tokiko gobernu eraketen ondorengo lehen batzarra, datozen lau urteetarako lehendakaria eta lehendakariordea aukeratzeko. Azken bi agintaldietan EAJren esku egon bada, orain EH Bilduren gidaritzapean egongo da elkartea, eta Zarauzko EH Bilduko zinegotzi Ion Arozena izango da lehendakaria eta Orioko alkate Anuska Esnal lehendakariorde.

Arozenaz gain, orain artean UKUEko lehendakari izan den Lourdes Salsamendi ere aurkeztu zen kargurako EAJren aldetik. Bozketan, ordea, koalizio subiranistaren 36 boto jaso zituen Arozenaren eta Esnalen hautagaitzak. Salsamendik, berriz, EAJren eta PSE-EEren 30 jaso zituen.

Lehendakari berriak eskerrak eman zizkien eskualdeko herritarrei, eta bost udalerrietako "indarrak eta baliabideak batuz, hainbat zerbitzu hobetzeko" helburuarekin lan egingo duela esan zuen. “Herri guztiak maila berean daude eta hala tratatuko ditugu datozen lau urteetan. Bakoitzak bere ezaugarriak ditu baina denak batzen edo josten dituen gai amankomunak herrien arteko saretzea indartzeko erabiliko ditugu”, nabarmendu zuen Arozenak.


Baztango Turismo Bulegoa bisitatu dugu Lorea Plazaren laguntzarekin


Webgune berria estreinatzen du gaur, Euskal Herriko Trikitixa Elkarteak

1972an Usurbilen lehen aldiz trikitilariak elkartu eta hazia erein zutenetik mende erdia betetzear dagoen honetan, EHTEk 2022ari begirako berrikuntzak aurkeztu ditu. Webgunea eguneratu du eta logo berria du ere, era berean, Ataria Irratiarekin elkarlanean egindako Hauspo Artean irratsaioan atal berriak sortuz jarraitzen du.

Marka eta webgune berria ditu Euskal Herriko Trikitixa Elkarteak. "Webgune berri honen etorkizuneko proiektua da trikitixaren wikipedia bere barnean hartzea, trikitixarekin zerikusia duen dokumentazioaren bilgunea, alegia. Gainera, trikitixa gazteei gehiago hurbiltzeko helburuarekin egitasmo ezberdinak jarri ditugu martxan: sare sozialetan saio berria, trikitixa udalekuak eta abar... Ez dugu ahaztu behar trikitixa ikasten ari den gazte ugari dagoela, 3000 ikasle hain zuzen", azaldu dute elkarteko kideek.

Irudi berriari buruz esan dute Iker Torres Rekondo diseinatzaileak egin duela eta EHTEren ibilbide berria irudikatu nahi duela. Trikitixak barnebiltzen dituen soinu-txiki eta panderoa elkarrekin uztartuz, mugimendua eta dinamismoa eman dio egileak,"nondik gatozen ahaztu gabe, nora goazen etengabe eguneratuz".

Webgunea itxuraldatu dute ere. Iametza Interaktiboak egin du lan hori eta webgune erraz eta intuitiboagoa egin dutela azaldu du elkarteak. Atal berriak erantsi dizkiote eta gaur egungo euskarrietarako prestatua dagoela gaineratu du. Orain arte trikitixaren entziklopedia izan den Trikimailua edo Soinuaren Hotsa atalak Trikipedia bihurtuko dituzte gainera, eguneratzen eta etengabe elikatzen joango baitira.

Gazteek eta gazteentzat sorturik elkartearen sare sozialetan saio berri bat argitaratuko dutela iragarri dute ere. Sei bideo ezberdin izango dira eta trikitixaren protagonista ezinbestekoak izango dira gonbidatuak.

Ekimen ugari

Berrikuntzekin batera, elkarteak gogoratu du gaur egun 3.000 ikasle inguru daudela Euskal Herrian zehar banatutako ehunka eskolatan eta horietatik bi heren emakumezkoak direla. "Errealitate horri erantzunez, lanean jarraitzen du EHTEk", esan du. Eskolekin batera Asteasun ekainaren bukaeran egingo duten Gazteen Trikitixa Topaketa eta Gaztetxoen Trikitixa Udalekua ekarri ditu gogora. Eta ezin ahaztu Ataria Irratiarekin elkarlanean Maixa Lizarribar Saizarrek eta Manex Torrealdai Gorritik egiten duten Hauspo Artean irratsaioa. Komiki liburu bat ere badute eskuartean, Sasi artean Elgeta izenekoa. Dani Fano Ardanazek ilustratu du eta Koldo Izagirre Urreagak egin du gidoia. Hiru urteko lanaren ondorio dela esan dute eta Ikastolen Elkartearekin elkarlanean argitaratuko dutela.


Atseden kafetegia eta taberna, alokagai

Atseden kafetegia eta taberna alokagai jarri dute. Gainera, Azpeitiko Jose Antonio Agirre plazan kokatzen den lokalak sukaldea dauka. Atseden kafetegia eta taberna alokatzeko interesa dutenek 699 91 73 35 telefono zenbakira deitu beharko dute.


Txiki tailerra: estutxea

6 urtetik gorako haurrei zuzendutako tailerra da eta bertan, birziklatutako materialekin, estutxe bat egingo dugu. Ondoren estutxea apainduko da. Bi txanda izango dira: 10:30 etik 11:45era eta 12:15 etik 13:30 era. Beharrezkoa da aldez arretik izena ematea eta Ingurumen Aretotik baieztapena jasotzea.


Pumorik uztartutako bizitzak

Gaur aurkeztuko dute 'Pumori, mendiaren alaba' dokumentala Azpeitiko Soreasu antzokian. Estreinaldiak sortu duen ikusminaren erakusle, bitan emango dute: 21:00etan eta 22:30ean.

Iñaki Aiertza, Beñat Arrue, Cesar Nieto, Javi Arkauz eta Aritz Artieda, Pumorin. (Hitza)

Duela urtebete, 2017ko urtarrilean, Pumori mendiko (7.161 metro, Nepal) gailurrera iritsi zen Alex Txikon mendigoizale lemoarra. 2001etik, ez zen euskal espediziorik egin Everest erraldoiarengandik gertu dagoen Himalaiako mendi horretara. Pumori igotzen ahalegindu zen Euskal Herriko azken espedizio hura gogora ekarri zuen Txikonek duela urtebeteko hartan: hango kideek erabilitako elastikoa soinean zuela argazkia atera eta sare sozialetan zabaldu zuen. Lemoarraren omenaldiak bidea egin du harrezkero, eta gaur, Azpeitiko Soreasun, Pumori, mendiaren alaba filma estreinatuko dute.

Hamar lagunek osatu zuten 2001eko udazkenean Pumorira joan zen espedizioa, eta horietako zazpi eskualdekoak ziren: Beñat Arrue eta Xabier Osinalde azpeitiarrak, Xabier Ostolaza eta Jon Odriozola zestoarrak, Iñaki Aiertza aizarnazabaldarra, Jexux Mari Errazu aizpurutxoarra, eta Benantxio Irureta aizarnarra. Cesar Nieto, Javier Arkauz eta Aritz Artieda nafarrek osatu zuten espedizio hura. Tontorra egiteko ahaleginean, bost lagun hil ziren: Arrue, Aiertza eta hiru nafarrak.

Tragedia hark markatutako espediziotik abiatuta egin dute gaur lehen aldiz jendaurrean emango duten lana, baina ez da haren kontakizuna soilik.

Gurutzatutako istorioak

2001eko espediziokideen oroitzapenak, Arruek Nepalen ezagutu eta gaur egun haren gurasoekin –Arantxa Gurrutxaga eta Pello Arrue– Aizarnan bizi den Suku Mayaren historia eta Alex Txikonek iaz 2001ekoen bide beretik egindako espedizioa uztartu dituzte dokumentalean. "Nik esango nuke dokumental oso-oso emozionantea dela, osagai oso interesgarriak uztartzen baititu: paisaia zoragarriak, mendiko igoeren emozioa, gazte batzuen abentura bidaiaren bizipenen poza, tristura, itxaropena Sukurekin, borroka, elkartasuna... denetik dauka", kontatu du Iban Gonzalezek (Arrasate, 1973). Baleuko ekoiztetxean egiten du lan Gonzalezek eta bera da Pumori, mendiaren alabaren zuzendaria eta gidoigilea.

Txikonek 2001eko espedizioa omentzeko "zerbait egin nahi" zuela dio Gonzalezek. Lemoarraren ekimenez abiatu zen dokumentalaren proiektua. Horrela azaldu du zuzendariak: "Alexek ezagutzen zuen Sukuren historia, Arantxarena eta Pellorena, eta zerbait egin nahi zuen. Baleukora etorri zen. Pentsatu genuen, batetik, omenaldia egiteko modu polita zela tontorra egitea; bestetik, mendizaletasuna bultzatzeko modua ere bazen; eta batez ere, kontzeptu sakonago bat jorratzeko modua, mendi handietan gertatzen den bizitzaren eta heriotzaren arteko harremanaren ingurukoa. Kasu honetan, gainera, heriotza batzuen ostean sortu den bizitzeko aukera ere hor dago, Sukurena; nolako elkartasuna eta eskuzabaltasuna erakutsi dituzten Arantxak, Pellok eta ingurukoek. Niretzat hunkigarria da senide horiek doluaren aurrean erakutsitakoa".

Espediziokideen familiekin hitz egin zuten, asmoa azaltzeko eta baimena eskatzeko. "Eta senide bakoitzak bere hutsunea eta mina bere erara eraman arren, denek eman ziguten baimena", azaldu du Gonzalezek.

Ikusmin handia

Estreinaldi bikoitza izango da gaur iluntzekoa, azkenean bi saiotan emango baitute dokumentala: 21:00etan eta 22:30ean. Izan ere, joan den astelehenean agortu egin ziren aurreikusitako emanaldi bakarrerako Interneten jarritako sarrera guztiak, eta bigarren emanaldi bat antolatzea erabaki zuten; 22:30eko saiorako sarrerak ere Interneten daude salgai, kulturaz.eus atarian.

Euskal Telebistaren laguntzarekin egin dute dokumentala. Otsailaren 7an emango dute telebistan, ETB1en. Baina horren aurretik filma 2001eko espediziokideen herrietan eta inguruetan ematea nahi zuten Txikonek eta Baleukok, "proiekzio-omenaldiak" izatea. Horrela, Azpeitiko estreinaldiaren ondoren emanaldi gehiago etorriko dira datozen egunetan; Lakuntzan, Etxarrin, Iruñean, Donostian eta Bilbon emango dute, besteak beste. Azpeitian ez ezik, beste herrietan ere sarrerak segituan ari direla saltzen dio Gonzalezek. Harrituta bezain pozik, horrek "herria jende horrekin nola dagoen" adierazten duela uste du filmaren zuzendariak.


«Soldaduska garai penagarrian hasi nintzen haikuak idazten»

Hiru mila inguru haiku dauzka idatzita Joxemari Iturraldek. Horietatik 99 aukeratu ditu, garai diferenteetakoak, eta 'Udaberria sutan' liburuan plazaratu berri ditu Pamiela argitaletxearekin.


Sagarduik esan du Donostiako Onkologikoko lanpostuak «bermatuta» daudela

Langileak kexu dira, egitura aldetik zentroak «banatuta» jarraitzen duelako. Zentroa berritu dute, eta datorren astetik aurrera bertan izango da eguneko zentroa, eta baita kanpoko kontsultak ere.

Aurrerantzean, Gipuzkoan minbiziaren kontrako tratamendua behar duten paziente anbulatorioak Donostiako Onkologikora bideratuko ditu Osakidetzak. Bertan jarriko dituzte onkologiako eta onkohematologiako kanpo kontsulta guztiak, eta baita eguneko ospitalekoak ere. Gotzone Sagardui Osasun sailburuak adierazi du modu horretan Onkologikoak Osakidetzarekin duen lotura «finkatu» egingo dela. Gainera, Onkologikoan lan egiteko LEP bidez esleituko dira lanpostuak hemendik aurrera, eta orain lanean dauden langileen postuak «bermatuta» geratuko dira.

Langile Batzordea, ordea, ez da fio Sagarduiren hitzez. «Nola bermatu ditzake berak langileen baldintzak? Onkologikoa publikoa dela ematen duen arren, bertan gauden langileok enpresa pribatu bateko langileak gara, Onkologikoa Fundaziokoak. Beraz, Osakidetzak ez dakit nola bermatuko dituen gure postuak; ez dauka horretarako eskumenik», salatu du Jon Galfasoro batzordeko kideak.

Gauzak horrela, ostiralean Sagarduik Onkologikora egin duen bisitan afixekin hartu du Langile Batzordeak. Izan ere, zentroko langileek salatu dute Osakidetzak ez daukala «etorkizuneko plan argirik» ESI erakunde sanitario integratuari dagokionez, ezta zerbitzu zorro «zehatzik» ere. Horren aurrean, Onkologikoa Osakidetzan «guztiz» integratzea galdegin du: «Pazienteek ezagutu duten ospitalea desintegratzen ari da, bularreko eta digestio aparatuko kirurgia kendu nahi dute, eta, horrekin batera, minbiziaren diagnostikoan eta tratamenduan monografikoa desagerraraziko dute».

Horrez gain, Galfasorok azaldu du pazienteak, osasun sistema publikotik bideratzen badira ere, zentrora iristen direnean bitan banatzen direla: «Batzuk Onkologikoak hartzen ditu, baina beste batzuk Fundaziora bideratzen dituzte, enpresa pribatura».

Duela hilabete batzuetatik dator auzia. Langileak jada kexu ziren, Onkologikoan egiten ari diren aldaketak direla eta. Gipuzkoako Hitza-k jaso zuenez, Eusko Jaurlaritzak Kutxa fundazioarekin 2018ko abenduan sinatutako lotura hitzarmenetik dator auzia. Izan ere, hitzarmen horretan aurreikusi zuten hiru urteko epean Onkologikoa osasun sare publikoari lotutako zentro bilakatzea. Ordu hartan, eskainitako zerbitzuen %80 baino gehiago sektore publikotik heldutako pazienteentzat izaten ziren, baina, hala ere, ospitalea pribatua zen artean, baita gaur egun ere. Kutxa fundazioaren jabetzakoa da ospitalea.

Berrikuntzak ospitalean

Hain zuzen, azaroaren 15az geroztik dago martxan eguneko ospitalea, eta kanpo kontsultak datorren astelehenean irekiko dira. Sailburuak azaldu duenez, hogei kanpo kontsulta «berriztu eta egokitu» behar izan dira orain arte beste zentro batzuetan tratatu dituzten paziente anbulatorioak bertan artatu ahal izateko, baita eguneko ospitalea ere. Aurreikusten dute kanpo kontsultetan urtean 12.000 pazienteri baino gehiagori emango zaiela arreta, eta eguneko ospitalean 3.000 pazientetik gora artatuko dituzte.

Instalazioak egokitzeko 7,4 milioiko inbertsioa egin du Jaurlaritzak Kutxa fundazioarekin batera, eta «azken belaunaldiko azeleragailu lineala» ere eskuratu du. Aparatu horrek urtean 400 tumore «doitasun handiagoz» tratatzeko aukera emango du, Sagarduik azaldu duenez: «gaixotasun onkologikoen tratamenduaren zerbitzura dagoen azeleragailu horrek urtean 400 paziente tratatu ahalko ditu. Gaur egun dagoen azeleragailu linealik zehatzena, fidagarriena eta osatuena da, eta kontzeptu berri bat dakar: inbasio txikiko erradioterapia».

Zentro berrituak farmazia arloan ere berrikuntzak ekarriko ditu. Besteak beste, minbiziaren tratamendurako medikazioak prestatzen dituen robot bat izango du, eta, azaldu dutenez, informazio sistemak ere berritu dira.


Errenta-aitorpenetan kalkulu akatsak egon direla onartu du Bizkaiko Ogasunak

Kalkulu-akats horietatik 10 zuzenduta daude, eta azken biak konpontzeko lanean ari dira, hau da, ondorengoen kenkarian egon diren akatsak eta Bizkaitik kanpoko erkidegoen errendimenduan egon direnak.

Bizkaiko Ogasunak berriz kalkulatuko ditu akatsak dituzten errenta-aitorpenak, eta kaltetuei dirua itzuliko die, horiek ezer egin beharrik izan gabe, Jose Maria Iruarrizaga foru diputatuak azaldu duenez.

Sistema berriaren bidez (Ogasunak zirriborroa bidali die guztiei) Bizkaian errenta-aitorpena hasi zenetik hiru aste bete direnean, diputatuak hiru bider eskatu du barkamena prentsaurrekoan, eta egindako akatsak konponduko direla eta inori kalterik ez diela eragingo azaldu du.

Irekiera-egunean izandako gorabeherak albo batera utziz, nortasuna egiaztatzeko sistema kolapsatu zen, kanpainan izandako arazoak bi motatakoak izan dira batez ere: zergadunari bidalitako gutunak sortzean eta zenbatekoak kalkulatzean.

Lehenengoari dagokionez, akatsek proposamenen % 7,7ri eragin diete, hau da, bidalitako 70.000 gutun baino gehiagori. Akats nagusia bidalitako 29.472 gutunetan gertatu da; izan ere, gutun horien bidez jakiarazi zaie ez daudela aitorpena aurkeztera behartuta, baina horretara behartuta dauden pertsonei bidali zaie. Kontrako kasuan, beste 19.280ri ez zaie jakinarazi aitorpena aurkeztera behartuta ez daudenik.

Kaltetu horiei Ogasunak gutun bat bidaliko die barkamen eske eta beren benetako egoeraren berri emanez.

Hildakoei gutuna

Deigarria den beste akats bat ere izan da gutunekin, hilda daude 162 pertsonari bidali baitzaie gutuna. Ogasunak azaldu duenez, kasu batzuk akatsak dira edo ez dira agertzen (pertsona bat hiltzen denean Ogasunari jakinarazi behar zaio), baina beste kasu batzuetan gutunak bidali dira hildakoen kontuetan mugimenduak erregistratzen direlako. Bigarren kasuan, kalkuluetan akatsak izan dira 30.000 proposamenetan, hau da, bidalitako aitorpenen % 3an.

Ohikoa izan den beste akats bat izan da aitorpen indibidualetan agertzen ziren kenkari pertsonal edo familiar batzuk ez zirela deklarazio bateratuan agertzen. 19.487 deklaraziotan gertatu da hori.

7.834 aitorpenetan eragina izan duen beste arazo bat ondasun-erkidegoen kapital-etekinak deklarazioan agertu bai, baina ez zirela zenbatzen akats informatiko baten ondorioz.

Kalkulu-akats horietatik 10 zuzenduta daude, eta azken biak konpontzeko lanean ari dira, hau da, ondorengoen kenkarian egon diren akatsak eta Bizkaitik kanpoko erkidegoen errendimenduan egon direnak.


43 positibo atzeman zituzten atzo gure lurraldean, Nafarroa osoan 927

Atzo 43 positibo atzeman zituzten gure lurraldean, bezperan baino zazpi gutiago: 19 Baztan-Urdazubin, bederatzi Leitzaldean, zortzi Bortzerrietan eta zazpi Malerreka-Bertizaranan. Nafarroa osoko datuei erreparatuta, berriz, atzo 927 positibo atzeman zituzten. Atzo, otsailak 2, hamahiru pertsona ospitaleratu zituzten, ospitaleratuta zeudenetatik bi ZIUetan sartu zituzten eta ez zen inor hil.

Gure lurraldean pandemiaren hasieratik metatutako positiboak errepasatuz gero, azkeneko datuen arabera 1.783 dira Doneztebeko osasun eremuan (Malerreka+Bertizarana) atzeman dituztenak, 2.591 Elizondoko eremuan (Baztan+Urdazubi+Zugarramurdi), 1.581 Leitzako eremuan (Arano+Areso+Goizueta+Leitza) eta 2.713 Bortzirietan.

Nafarroa osoko datuei dagokionez, herenegun, otsailak 2, 2.569 proba egin zituzten eta horietatik 927 positibo eman zuten (% 36,1)

COVID-19ak jota, atzo, otsailak 2, hamahiru pertsona ospitaleratu zituzten, ospitaleratuta zeudenetatik bi ZIUetan sartu zituzten eta ez zen inor hil. Alta eta bajen balantzea egin ondotik, orain 223 daude ospitalean, horietatik 28 ZIUetan.

Birusak eragindako infekzioen intzidentzia metatuari dagokionez, 191.115 da, eta heriotza kopurua 1.380koa.

Nafarroan 1.352.654 txerto eman dituzte oraingoz. Herenegun, otsailak 2, 1.350 txerto paratu zituzten eta, oraingoz, 545.022 pertsonek osatua dute txertaketa eta hirugarren dosia bertze 310.000 pertsonek hartu dute.

Zalantza txikienarekin antigeno testa egitera joan eta PCRa egiteko orduan ez hutsik egin

Helburua ahalik eta kutsadura gehien atzematea da, bereziki harreman sozialak eta familiarrak areagotzen diren garai hauetan.

Gogoratu PCRko proba batean emaitza positiboa duten pertsonek beren kontaktu estuak Osasun karpeta pertsonalaren bidez adieraz ditzaketela, eta ez dutela aztarna-taldeak kontaktatu zain egon beharrik.

Eskualdeko datuak

Infogram


Udalak larunbat gaueko istiluak salatu eta berriro ez gertatzeko deia egin du

Amasa-Villabonako udalak irmoki salatzen ditu larunbat gauean Villabonako herri gunean izandako istiluak. Udalak zabaldu duen oharrean; horrelako gertaerak penagarriak eta onartezinak direla adierazi dute. "Gau horretan kaleetan bizi izandakoa guztiz tamalgarria eta justifikaezina da."

Herriko hainbat gunetan, kalte eta ondorioak nabarmenak direla informatu du udalak, eta berriro ere; arduraz jokatzeko eta prebentzio neurriak errespetatzeko eskatu dute. Gainera, Santio Jairik ez dagoela gogorazi eta Villabonara gaueko festa eta parranda egitera ez etortzea eskatzen dute. Larunbat gauekoa ez errepikatzeko udalak bere eskuetan dagoen guztia egingo duela jakinarazi du.


Onenen artean lehiatzeko prest

Mendi lasterketen denboraldi amaiera polita dute Debagoieneko korrikalariek. Malen Osa eta Oihana Kortazar golden trail Serieseko finaletan izango dira, eta ainara urrutia, berriz, SkyRunner World Serieseko SkyMasters finalean

Denboraldi amaierara iristen ari dira mendi lasterketak, eta debagoiendarrak ere, azken txanpa horretan, korrika egiteko zapatilei azken astindua emateko prest dira. Malen Osa, Oihana Kortazar eta Ainara Urrutiak finalak jokatuko dituzte datozen asteetan. Osa eta Kortazarren kasuan, Golden Trail Serieseko finalean izango dira urriaren 19an eta 21ean, Il Golfo Dell'Isola lasterketan. Hilaren 19an atariko 9 kilometroko proba egingo dute, ondoren, 21ean burutuko duten 25 kilometroko lasterketan zein ordenatan irtengo diren jakiteko. Urrutia, aldiz, SkyMasters finalean izango da astebete geroago, urriaren 28an eta 29an, eta kasu honetan ere Italian jokatuko da Limone sul Gardan. Finaletara begirako errepasoa egin dugu eurekin.

Osa unerik onenean iristen da

Malen Osa Golden Trail Serieseko hirugarren postuan iritsiko da Italiako lasterketara, duela hiru aste Kaliforniako Mammoth Trail Fest lasterketan bosgarren postua eskuratu ostean. Hain zuzen, Estatu Batuetako lasterketaren ostean buru-belarri dabil urriaren 19tik 21era jokatuko den finala prestatzen. "Ameriketatik itzuli naizenetik oso ondo ari naiz errekuperatzen eta pozik nago ikusita nola iristen naizen", dio Osak. Korrikalari oñatiarrak gaineratu du denboraldi amaieran normalean nekea nabaritzen dela, baina oraingoan ez duela horrelako sentsaziorik; are gehiago, Osak adierazi duenez "denboraldiko unerik onenean" iristen da azken txanpa honetara.

Une gozo hau aprobetxatu nahiko du oñatiarrak Italian zeregin on bat egin, eta, une honetan, Golden Trail Serieseko sailkapen orokorrean duen hirugarren postu hori babesteko. Malen Osak aitortu du ez zuela "inondik inora" espero sailkapeneko postu horretan izatea: "Denboraldi hasieran, lehen hamarren artean sailkatzea zen nire ametsa, eta, kontrakorik ezean, helburu hori bete dut. Orain, hirugarren postuan nagoela ikusita, postu hori mantentzea da helburua, baina lehenengo bosten artean geldituz gero ere, asko baloratuko dudan emaitza izango da".

Final handiari dagokionez, Osak dio lasterketa nahiko "berezia" dela, eta lasterketako gakoei erreparatuta "jaitsieretan" egon daitezkeela uste du: "Lasterketak duen 1200 metroko desnibel positiboa bost igoeratan banatzen da; beraz, uste dut hasierako jaitsieratan oso azkar ez sartzean egon daitekeela gakoa, bestela, amaierara indar barik iristeko arriskua egon daitekeelako". Ikusi egin beharko da lehen hiru sailkatuen artean amaitzen duen edo ez, baina garbi dagoena da denboraldiko azken lasterketa izango dela Osarentzat.

Kortazar aukera aprobetxatzera

Oihana Kortazar ere Italian izango da datorren astean, eta ziur hauspotuta iritsiko dela asteburuan Ultra Sanabria lasterketan lehen postua eskuratu ostean. Uda lasaia igaro ostean, denboraldiko bigarren zatira atseden hartuta iritsiko da elgetarra, eta Trail Serieseko finalera sailkatu izana aprobetxatu nahi du. "Batek daki ea berriz bertan egongo naizen edo ez, beraz, lortutako aukera aprobetxatzera noa", dio Kortazarrek

Era berean, aitortu du nahiago lukeela lasterketak distantzia handiagoa balu. "Egia esan, lasterketa eta distantzia ez dira aproposenak niretzat, eta asteburuan egin dudana ikusita nahiago nuke Golden Trail Serieseko finala 40 kilometrokoa izatea, nahiz eta denboraldiaren azken txanpan gauden", dio elgetarrak. Lasterketarik aproposena ez izanda ere lehiatzera aterako da Oihana Kortazar, eta azpimarratu du lasterketa "motza" izateak ez duela esan gura "erraza" izango denik.

Denboraldi amaierara forma onean iritsita Italiakoa ez da izango Kortazarrek jokatuko duen azken lasterketa. Golden Trail Serieseko finaletik itzuli ondoren, Menorcara bidaiatuko du Cami de Cavalls etapaka egiten den lasterketa jokatzera. Horren ondoren, Tarragonan 60 kilometroko lasterketa batean parte hartuko du, eta amaitzeko Argentina eta Txile artean egiten den El Cruce de los Andes lasterketan lehiatuko da.

Urrutia azken esfortzua egitera

Aretxabaletarren kasuan, SkyRunner World Serieseko SkyMasters finala jokatuko du bi aste barru; lasterketa hau ere Italian jokatuko da, Limone sul Garda herrian. Portugalen bigarren postua eskuratu berri du, sailkapen orokorrean postu bat aurreratzeko balio izan diona. Aretxabaletarrak aitortu du denboraldia "luze" egiten ari zaiola, eta maratoietan estreinatu izana gorputzean nabari duela, baina, era berean, prest iritsiko dela lan "txukun" bat egiteko. "Lehen hamarren artean sailkatzea ikaragarria litzateke, baina gertatzen ez bada bizitako esperientziarekin geldituko naiz", dio Urrutiak.

Finalera sentsazio "onekin" iristen dela gaineratu du, eta beretzat lasterketa "aproposa" dela dio. "Igoera eta jaitsiera bat ditu, 25 kilometro inguru eta 2200 metroko desnibel positiboa, eta oso lasterketa azkarra da. Hasiera batean, gustuko dut lasterketa", adierazi du aretxabaletarrak. Italiakoarekin amaituko ditu printzipioz Ainara Urrutiak denboraldi honetako lanak, baina, beste lasterketaren bat eginez gero, "disfrutatzeko" egingo duela aitortu du.


Konpost gunea egokituko dute Garagartza auzoko baratzeetan

Garagartzako Baratze Ekologikoen Batzordeak eskatuta, eta Arrasateko Udaleko Zerbitzu Teknikoak proposatuta, Udalak Garagartza auzoko baratzetarako konposta egiteko gune bat egokituko du. 45 metro karratuko azalera izango du, eta bi metroko altuera.

Lehenik, lurzorua berdinduko dute, eta ondoren egingo dute bi ate izango dituen estruktura. "40 metro kubiko konpost sartzea dago aurreikusia eta ortuetako erabiltzaileek, horrela, konposta urtean zehar eduki ahal dute erabilgarri eta beharrekoa dutenean erabili dezakete", azaldu dute Udal Gobernutik.

Helburua "herritarrak hondakinen kudeaketa jasangarriago batean inplikatzea" da, "ekonomia zirkularraren aldeko apustuarekin eta, materia organikoa herritar guztiek aprobetxa ditzaketen baliabide bihurtuz, jatorrian bereizketa sustatuko duena".

Protec enpresa datozen asteetan hasiko da konpost gunea egiten, 8.659,97 euroko inbertsioarekin.

84 ortu daude Garagartzan

Garagartzako ortuak 2009an ireki zituzten. Ortuen erabiltzaileen elkarte bat sortu zen eta elkarteak berak kudeatzen ditu, Garagartzako Baratze Ekologikoen Batzordeak, Udalaren eta Garargartzako baratzeen erabiltzaileen artean lankidetza hitzarmena sinatu ostean.

Egun, 84 baratze daude Garagartzan, 83 erabiltzaileentzako eta bat, Udalaren jardunerako. Aurten, esaterako, Ingurumen Eskola erabiltzen ari da bere jardueren barruan (Eskolako Agenda 21).


Zarauzko Hitzak zozkatu ditu IrriSarri Land parkerako sarrerak

Miguel Urbieta irakurlea da zozketaren irabazlea eta Baxi Natura Plus sarrera bikoitza eskuratu du.

IrriSarri Land parkerako bi sarrera zozkatu ditu Zarauzko Hitzak bere irakurleen artean, eta Miguel Urbieta izan da zorteduna. Zozketaren irabazleak Baxi Natura Plus sarrera bikoitza eskuratu du. Sarrera horiekin gozatzeko hamaika aukera izango du Urbietak: Paisaia, Abentura, Zentzumenen ibilbidea, Mitologikoa, Natura, eta Baxiren bila oinezko ibilbideak; jolastoki barruan dauden bola igerilekua, ohe elastikoa edota kart zirkuitua; eta disk golf-a eta uraren jokoak.


Pintaketa transfoboak egin dituzte Iruñean, trans legearen harira

Ortzadarraren koloreekin margotutako banku bat pintatu dute, eta 'Stop trans legea' mezua idatzi. Atzo, trans legea «berehala» onartzeko eskatu zuten Euskal Herriko hainbat LGTBI taldek

Oraindik ere tramitean da trans legea Espainiako Kongresuan. Gatazkatsua izaten ari da horren onarpena; besteak beste, PSOE trabak jartzen ari baita genero autodeterminazioari dagokionez. Ezinegonez, legea «berehala» onartzeko eskatu zuten Hego Euskal Herriko LGTBI eskubideen aldeko hainbat taldek. Egun bakarra behar izan da lege haren kontrako mezuak kaleetan ikusteko: pintaketa transfoboak egin dituzte Iruñeko Runa parkeko banku batean, ortzadarraren koloreekin margotutako batean. Stop trans legea irakurri daiteke bertan.

Iruñeko Udalak «erabat gaitzetsi» du pintaketa transfoboa, eta «sexu eta genero aniztasuna askatasunean bizitzeko eskubidea» aldarrikatu. Era berean, LGTBI kolektiboko pertsonek hirian pairatzen dituzten erasoen eta LGTBIfobiaren aurka agertu da. «Iruñea hiri plural eta errespetuzkoa izan dadin lagunduko dugu, pertsona guztiek beren bizi proiektua garatu ahal izateko, beren sexu orientazioari, genero adierazpenari edo sexu eta genero identitateari erreparatu gabe».

Tuteran ere bai

Joan den irailean, pintaketa homofoboak egin zituzten Tuterako banku batean —hori ere LGTBI banderaren koloreekin margotuta zen—. Maricones (maritxuak) idatzi zuten bertan. Ekintza ez zen oharkabean pasatu, eta herriko zenbait eragilek sare sozialen bidez adierazpenak egin zituzten, erasoa gaitzesteko. Apirilean ere antzeko pintaketak egin zituzten, Tuteran bertan.


Jaiotza kopuruak %6,3 egin du behera urtebetean, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Eustatek eman ditu datuak, eta 2022ko bigarren hiruhilekoko datuak iazko aldi berekoarekin alderatuta, 222 haur gutxiago jaio dira.

2022ko bigarren hiruhilekoko jaiotza kopuruen berri eman du Eustat Euskal Estatistika Erakundeak, apirileko, maiatzeko eta ekaineko datuak kontuan hartuta, eta jakinarazi du orain urtebeteko datuekin alderatuz gero, %6,3 jaitsi dela jaiotza tasa Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. Hain justu, denera, 3.319 haur jaio dira lurralde horietan, iaz baino 222 gutxiago.

Emandako datuen arabera, beherakada nabarmenena Gipuzkoan izan da. 11 puntukoa izan da jaitsiera lurralde horretan, eta, Bizkaian, %6,3koa. Dena den, Araban gora egin du kopuruak, ia bost puntuko aldearekin; zehazki, %4,9.

Datu gehiago

Erditu duten pertsonen adinari dagokionez, batez ere, 30 eta 39 urte artekoek izan dituzte haurrak, hamar erditzetik zazpi eurenak izan baitira. Eta ondoren daude 25 eta 29 urte artekoenak eta 40 urtetik gorakoenak.

Are gehiago, nazionalitateari ere erreparatu diote, eta ondorioztatu dute erditu duten emakume atzerritarren datua igo egin dela aurreko urtearekin konparatuz gero. Egun, %29 da kopurua, eta, 2021eko aldi berean, %26,1ekoa zen.


Kutxabankek 27 milioi euro banatuko ditu dibidendutan 2020ko emaitzen kontura

EBZtik dibidenduak banatzeko baimena jaso du Kutxabankek, baina gehienera soilik irabazien %15 bana ditzake. Horrek eragin zuzena izango du banku fundazioen sarreretan. 27 milioi euroen %57 joango dira BBKra, %32 Kutxara, eta %11 Vitalera.

2020ko ekitaldiko mozkinen konturako dibidendutan BBKren, Kutxaren eta Vitalen artean 27 milioi euro banatzea erabaki du gaur Kutxabanken Akziodunen Batzorde Nagusiak. Euroguneko banku guztiek bezala, Kutxabankek hainbat hilabetez galarazia izan du dibidenduak banatzea; orain lortu du kopuru mugatu bat partitzeko Europako Banku Zentralaren oniritzia, eta iazko irabazietatik zenbat banatuko duen zehaztu du.

EBZk gehienera irabazien %15 banatzea baimentzen die kapital sendotasuneko baldintzak betetzen dituzten euroguneko bankuei, zeintzuek banaka jaso duten baimena. Oniritzirik jaso ez edota eskatu ez duten bankuek debekatuta dute dibidendurik banatzea edota akziorik berrerostea.

Printzipioz urrian erabakiko du EBZk %15eko muga kenduko duen. Hala bada, eta dibidenduak partitzeko debekua erabat indargabetzen bada, orduan banatu ahal izango ditu Kutxabankek 2019ko dibidenduetatik banatu gabe gelditutako 42,5 milioi euroak. Eta baita gaurko 27 milioi euroez gain akziodunen artean 2020ko emaitzetatik banatzea hobesten duen kopurua ere.

Zergatik galarazi zituen dibidenduak EBZk?

Koronabirusak zekarrena ikusita, EBZk nahi zuen euroguneko bankuak gai izatea galerei aurre egiteko eta ekonomiari sostengua emateko. Bankuek zuhur jokatzea nahi zuen, beren kapital ratioak sendotu zitzatela, ordaindu ezineko kredituen olatu bat iristeko arriskua handia zelako.

Horretarako, banku zentralak gomendioa egin zuen 2020ko martxoren 27an, bankuei praktikoki galaraziz dibidenduak banatzea eta akzioak berrerostea. Bankuen atsekaberako, urrira artekoa zen «gomendioa» 2020. urtearen bukaerara arte luzatu zuen EBZk uztailean.

Nori eragin dio?

Banku bakoitzari desberdin eragin dio neurriak. Entitateetako batzuek 2019ko dibidendu guztiak banatuak zituzten 2020ko martxoaren aurretik; batzuen dibidenduen zati bat banatu gabe geratu zen; eta beste batzuek ez zuten tarterik izan aurretik dibidendurik banatzeko, eta, ondorioz, iazko urte osoan ez dute aukerarik izan diru horiek banatzeko edo eta akzioak berrerosteko.

Bankuak, hori bai, oro har ez zeuden batere gustura EBZren debekuarekin: haiek dibidendurik ezin banatu zeudela, beste sektoreetako konpainiek partitu zitzaketen, eta azken horiek teorian erakargarriago bihurtu ziren inbertsiogileentzat. Gainera, AEBetako bankuek ez zuten dibidenduak pagatzeko mugarik.

Bankuen presioa areagotuz joan zen Frankfurtera begira. Besteak beste, Erresuma Batuko banku zentralak jada kendua zuelako banku britainiarren gaineko debekua ere.

Zer erabaki da orain?

Abenduan, presioei men egin eta EBZk erabaki zuen soka pixka bat lasaitzea, arnas pixka bat ematea. Debekua altxa zuen baina soilik banku sendo eta prestatuei, «kapital ibilbide sendoko banku errentagarriei», eta modu mugatuan. Horrela, banku bakoitzak bere planak aurkeztu behar izan zituen Frankfurten, eta bana-banako azterketa baten ondoren, orain EBZk entitate batzuei 2019ko eta 2020ko mozkinen gehienez %15 banatzeko baimena eman die. Horien artean daude, Kutxabankez gain, BBVA, Caixabank eta Santander eta Europako beste hainbat banku handi.

Salbuespen horiek kenduta, 2021eko irailera arte behintzat, indarrean egongo da dibidenduak banatzeko eta akzioak berrerosteko debekua. Beraz, baimenik lortu ez duten bankuek eta baimenik eskatu ez dutenek galarazia dute dibidendua banatzea.

Zenbat da %15?

Kontuan izan behar da entitateek normalean irabazien %40-50 banatzen dituztela akziodunen artean; %15 gutxi da. Are gutxiago koronabirusaren eraginez eta batez ere hornidura handiagoek uzkurtutako 2020ko emaitzen %15a bada.

2019. urteko ekitaldiko emaitzen kargura, Kutxabankek 133,5 milioi euro banatu zituen (konturako) dibidendutan 2019aren bukaeran bertan. Banatzeko beste 42,5 milioi gelditzen zitzaizkiola iritsi zen EBZren erabakia, eta ordainketa etenda geratu zen. Kopuru hori akziodunen artean banatzeko, orain, printzipioz, aurtengo urrira arte itxaron beharko du Kutxabankek, orduan amaituko delako, teorian, EBZren debekua.

Teorian, orduan banatu ahalko du, gaurko 27 milioiez gain, 2020ko emaitzetatik banatzea erabakitzen duen gainerako kopurua ere.

Zergatik da garrantzitsua dibidendua?

Kutxabanken akziodunak hiru banku fundazioak dira: BBK, Kutxa eta Vital Kutxa. Haien gizarte ekintzarako diru iturri nagusia, hain zuzen, Kutxabanken dibidenduak izanda, argi dago sarrera txikiagoek eragina izango dutela hiru fundazioen ekintzetan.

Baina dibidenduak garrantzi handiagoa du BBKrentzat. Bizkaiko banku fundazio hori Kutxabanken %57ren jabea da, eta behartuta dago 2024. urterako 235 milioi euroko erreserba funts bat osatzera. Espainiako Bankuak ezarritakoa da baldintza, Kutxabank burtsara ez ateratzearen truke. Erreserba funtsa, erabiltzekotan, Kutxabanken kapitala sendotzeko erabili behar du. Eta horrek ondorioa orain arte izanda, BBK-k urtero 25 milioi euro jarri dituela erreserba funtsean.

Dena den, badirudi aurten ere erreserba funtsa elikatzeko moduan izango dela BBK, beste diru iturri eta gordekinetatik aterarako diruarekin.


Jone Urkizu, mendi lasterkaria: "Zenbat eta korrika gehiago egin, are hobeto ezagutzen duzu zeure burua"

[caption id="attachment_101890" align="aligncenter" width="300"] Jone Urkizu mendi lasterkaria (Olatz Prat/Hitza). [/caption] Mendi lasterketetan dabil azken urteotan Jone Urkizu (Azpeitia, 1979). Ekainaren 14an Gorbea, Anboto eta Aizkorri lotzen dituen Hiru Handiak lasterketan hirugarren postuan helmugaratu zen, eta EhunMiliak dira orain bere helburua. Noiztik eta nondik datorkizu mendian korrikan ibiltzeko zaletasuna? Mendian betidanik ibili naiz, egia esan, beti gustatu izan zait. Baina korrika duela zortzi urte inguru hasi nintzen. Mendi lasterketak probatzen hasi nintzen, eta gustatu egin zitzaidanez, horretan nabil orain. Mendiko lasterketak egiten dituzu gehienbat. Errepidekoak ere bai? Egin izan ditut asfaltoko lasterketak ere, baina oso gogorra egin izan zait. Oso erritmo desberdina eskatzen du, eta artikulazioetarako eta hanketarako gogorra da errepidea; egokiagoa da, niretzat, mendia. Nola entrenatzen duzu? Denboraldiaren edo garaiaren arabera desberdin entrenatzen dut. Neguan errepidean saio gehiago egiten ditut eta gero, eguraldi onak hasten direnean, mendian ordu gehiago egiten hasten naiz. Egunero samar pare bat ordu egiten ditut, korrika ez bada bizikletan. Entrenamendu sendoagoak asteburuetan egiten ditut batez ere. Inguruko mendietan ibiltzen al zara, eta ba al duzu ohitura probak izango diren lekuak ikustera joateko? Normalean hemen inguruko mendietan ibiltzen naiz. Baina, batzuetan gertatzen da hainbeste orduz leku berean ibiltzeaz aspertu egiten dela bat, eta orduan beste leku batzuetara joaten naiz. Zer behar du mendiko lasterkari batek? Lasterketa motaren arabera, ezaugarri batzuk edo beste batzuk eduki behar dituzu. Lasterketa motzetan, indar eta bizkortasun gehiago behar duzu eta luzeetan, berriz, erresistentzia eta burua iraupen luze horietarako prestatuta edukitzea. Izan ere, hainbeste orduz lasterkan ari zarenean, ahultasun fisikoa etortzein zaizu lasterketako momenturen batean: hasieran, erdian ala amaieran, baina etortzen da. Eta mentalki prestatuta egotea gakoa izaten da ahultasun fisiko horri buelta emateko. Hori nola lantzen da? Korrika eginez, azken finean, horrelako zenbat eta lasterketa gehiago egin, zeure burua ezagutzen joaten zara eta une horiek gainditzen ikasten joaten zara. Azken hilabeteetan emaitza oso onak lortu dituzu. Apuko Xtreme irabazi maiatza hasieran, Leitzako erronkan bosgarren eta Hiru Handietan hirugarren. Bai, Leitzakoan ez nintzen oso gustura gelditu, hasieratik nabaritu nuen ez zela nire egunik onena, eta bukatzea izan zen nire helburua. Gero Hiru Handietan ikusi nuen Leitzakoa une jakin bateko zerbait izan zela, eta sentsazio hobeak izan nituen. Zerk eragiten dizu gehien lasterka egiterakoan? Eguraldiari dagokionez, euria ez dut gustuko, baina, beroa ere ez da ona. Hamar ordutik gorako lasterketetan bero egiten duenean likido asko edan behar duzu, eta gero urdailarekin arazoak izan ditzakezu. Aukeran, eguraldi freskoa dut gustukoen, eta xirimiri puntuak ere ez dit molestatzen. Hainbeste orduz mendian korrika, zertan pentsatzen duzu? Lasterketan kontzentratuta joaten naiz, ez naiz bestelako gauza sakonetan pentsatzen joaten. Egia esan, azkar joaten dira orduak korrika ari zarenean. Entrenamenduetan gehiago da egunerokotasunetik deskonektatzea, baina, lasterketetan, horretara egoten naiz. Krisia nabaritu al da lasterketa kopuruan edo haien antolaketan? Ez, kopuruan ugaritzen ari dira behintzat. Eta antolakuntza aldetik, pentsatzen dut gero eta zailagoa izango dela halakoak antolatzea edo laguntzaileak topatzea, baina borondatezko lan pila egiten du jendeak, eta momentuz ez dugu nabaritu. Babeslerik baduzu? Ez, ez daukat. Egia esan, ez naiz inoiz bila ibili eta ez dit inork eskaini ere. Baina, egia esan, ez litzateke gaizki etorriko, oinetakoetan soilik diru asko behar baitugu. Baina, tira, hauxe gustatzen zaigu eta konpentsatzen du. Zein dira zure asmoak orain? Uztailean EhunMiliak proba korrituko dut; horixe nuen, gainera, denboraldiko helburu nagusia, eta ea nola joaten den. Aurten, gainera, lesiorik eta molestia berezirik ez dut izan, eta gustura nabil korrika, eta pentsatzen dut animatuko naizela datorren denboraldian gehiago egitera.


Erkorekak baieztatu du tren batean esnatu zen emakume bati egindako sexu-eraso bat ikertzen ari direla

Emakumeak salatu duenez, ez du ezer gogoratzen goizaldean gertatutakoaz, eta tren batean esnatu zen Bilbotik kanpo, "ondoezik". Ospitale batean egin zioten miaketan, "balizko sexu-eraso batekin bateragarriak diren lesioak" atzeman zizkioten, Erkorekak azaldu duenez.


«Berriro jaiotzeko aukera banu bizimodu berdina egingo nuke»

Oso gazte zela hasi zen bidaiatzen Josu Iztueta, eta gerora afizioa ogibide bilakatu zuen; erretiroa hartzeko unea iritsita, bizimodu gehiena Tolosaldean egiteko asmoa dauka.

Ia berrogeita bost urte igaro ditu Josu Iztuetak (Tolosa, 1957) bidaiari gisara bezeroekin bidaiatzen Nairobitarraren izenean. Iaz erretiroa hartzeko adina iritsi zitzaion, baina, oraindik ere bidaiatzen jarraitzeko asmoa dauka. Ez du bizimodua beste modu batera imajinatzen.

Ia 45 urte bidaiak antolatzen ibili eta gero, azken bidaia egin duzu gazteekin. Nolakoa izan da?

Ez nuen inoiz pentsatuko erretiroa hartuko nuenik, baina eguna iritsi da. Gazteekin ibiltzeak, bat gaztetu egiten duela diote askok, baina, oraingo honetan gastatu egin naizela esango nuke. Garai eta heziketa ezberdinak dira. Bost egun izan dira, hogeita lau ordu, hamabost gazteekin, eta azkenerako gogor samarra egin zait. Egia da urte batzuetan gazteekin ibiltzea tokatu izan zaidala, baina, ez da ohikoena izan. Orain, hiru aste pasa ditut haiekin jarraian eta intentsitatez bizi izan ditut. Oraindik ere pultsua nire onera etortzeko daukat.

Bidean urte asko joan diren arren, eta gehienak Nairobitarraren arrastoan pasa dituzun arren, zure lehen bidaia 14 urterekin egin omen zenuen. Kordobatik (Andaluzia, Espainia) Tolosarako bidaia egin omen zenuen autostopean.

Beka batengatik joan nintzen Kordobara, baina gogoz kontra egindako bidaia izan zen. Hiru hilabeteko egonaldia izan zen, eta orduan ari nintzen nire mundu propioa eraikitzen hasten. Etxean borondate oso ona izango zuten, baina ni erabat nahigabetuta joan nintzen. Nire asmoa dena aurrera ateratzea zen, baina ez nota oso onak aterata, gainerakoan, bekarekin jarraitzeko aukera nuen. Gustuko ez nuena justu justuan ateratzen saiatu nintzen. Iraileko azterketak amaituta, handik etxera autostopean etorri nintzen. Ondoren, Londresera ere autostopean joan nintzen. Orduan hasi nintzen mundua deskubritzen.

Josu Iztueta eta Nairobitarra aipatzea dena bat da. Angel Ortiz lagunarekin hasi zenuen ibilbidea, baina, nondik etorri zen hura sortzeko ideia?

Nik 17 urte nituela, eta Angelek 18 urte zituela, kotxe zahar bat erosi genuen. Nik, artean, gidabaimenik ere ez neukan. Behin gidabaimena aterata, lehenik Pirinioetara, eta ondoren Alpeetara bidaiatzen hasi ginen. Gutxira, furgoneta zahar bat erosi genuen, eta furgoneta horrekin bidaia partekatuak egiten hasi ginen. Londresera autostopean egindako bidaia haietako batean, bertan ikusi nituen garai hartako Kathmandura (Asia) eta Afganistanera (Asia) joaten ziren autobus zaharrak. Handik etorri zen ideia. Gutxira, Angel Ortizek eta Manueltxo Mokoroak Nairobira (Kenia, Afrika) joateko bidaia antolatzea erabaki zuten. 1980. urtea izan zen. Nik, aldi berean, Aljeriara bidaia egin nuen beste lagun batekin. Handik itzuli ginenean, gure bizimodua modu horretako bidaiak eginez atera genezakeela erabaki genuen. Zarautzen etxe aldaketetarako erabiltzen zuten kamioi zahar bat erosi, eta hura egokitzen denbora luze bat pasa genuen. Afrikan, basamortuko bidaiak egiteko azpiegitura prestatu genion kamioiari, puskaka egindako azpiegitura hain zuzen. Gazteetan izaten den indarra eta ilusioa genuen orduan.

Oso gazte hasi zineten bidaiak antolatzen.

Kontziente ginen zertan genbiltzan, eta konfiantza transmititzen saiatzen ginen, nahiz askotan nondik genbiltzan ere ez genekien. Hogei lagun autobusean eramateak ardura handia eskatzen zuen. Egia da gustuko bizimodua egin dugula, baina, agian, gorputzari ez diogu tratu erosoa eman: kamioiaren matxurak, errepidean istripuak, mugak pasa behar izatea…

Zuk esandakoa da, «antolatzaile txarrak baina inprobisatzaile onak» izan zaretela. Aukeratutako bidaiatzeko moduagatik inprobisatzaile onak izatea ezinbestekoa zen?

Bai, askotan tokatu zaigu bidaiatan B plana abian jartzea. Bidaiatu izan dugun moduan, ezusteko asko izan ditugu aurreikusitako gauzetan. Maiz gertatu zaigu gauzak aldatu behar izatea, eta horrelakoetan animoa goian mantentzen saiatu izan gara beti, nahiz eta askotan oso zaila gertatu.

Aukeratutako bizitzagatik gauza askori egin diozu uko?

Bai, askori. Norberak, bizitza bakarrean aukerak egin behar izaten ditu, eta aukeratutako bizimoduagatik gauza askori egin behar izan diot uko; esaterako, erosotasunari, etxe bat izateari, soldata bati, bajan egoteari, aparteko ordainsariari, harreman finko bat izateari, aita izateari... Baina, halere, beti konbentzituta egon naiz hori zela nahi nuena.

Hainbat eta hainbat bidaia egin dituzu ia berrogeita bost urteko ibilbidean. Egindako guztietatik bat aukeratu beharko bazenu, zein aukeratuko zenuke?

Bidaia ugari egin ditut, horietako asko bezeroekin lanagatik egindakoak izan dira. Baina, lagunekin ere egin izan ditut bidaia edo espedizio moduko asko. Bat aukeratzekotan, 1988. urtean Groenlandiara egindakoa litzateke. Modu oso artisauan prestatu genuen bidai hura; esploraziotik dezente zuen, espedizio horizontala zen, GPSrik gabe… Bost lagun joan ginen bertara, eta hogeita hamabost egunez egon ginen han. Ziurrenik bidaia gogorragoak egin ditut, baina espedizio hartan zerbait gertatu izan balitz, bertatik ateratzeko aukera gutxi izango genuen.

Berriro jaiotzeko aukera izango bazenu, bizimodu berdina aukeratuko al zenuke?

Bai. Agian ez nuke berdin berdina aukeratuko, baina, ia gehiengoa bai. Bizitzan zehar gauza batzuk ez zaizkit nik espero bezala atera. Batzuetan ez ditut erabaki onenak hartu, arinegi hartu ditut erabaki batzuk. Beste batzuetan, aldiz, konturatu naiz, erabaki bat hartzeko gehiegi itxaroteagatik jada beranduegi izan dela. Orain dakidan guztia jakinda, zerbait aldatuko nuke, baina hori alferrikakoa da orain. Baina, orokorrean ez, ez nuke ezer aldatuko.

Erretiratzeko adina gerturatzen joan zaizun heinean, eta azkenaldian bereziki, askotan jarri izan zara atzera begira?

Bai, askotan, eta, horretan ere memoriak asko laguntzen dit. Askotan egiten dut atzera joateko eta aurreratzeko ariketa hori. Uste dut komeni dela gainera ariketa hori egitea, gehienbat nondik gatozen gogora arazteko. Inoiz ez dut lotsarik izan nondik ateratakoa naizen esateko.

Bezeroekin bidaiak egiteari uztera zoaz. Orain zer egiteko asmoa daukazu?

Azken urteetan ez bezala, nire bizimodu gehiena Tolosaldean egingo dudala iruditzen zait. Halere, pentsatzen dut kanpoan ere gauza batzuk egingo ditudala, gehienbat lagun artean. Nahiz eta non bizi badudan, bizirauteko ekonomia bat ere antolatu beharko dut. Gauza batzuk uste baino hobeto dauzkat, eta beste batzuk, aldiz, uste baino okerrago.

Uda honetarako zein asmorekin zabiltza?

Ez dakit ziur nola ibiliko naizen. Azken berrogei urte baino gehiagotan ez bezala, uda Euskal Herrian igaroko dut. Pirinioetan hiru edo lau eguneko bisita batzuk egiteko asmoa daukat, Urmugako kontzerturen batera joatekoa ere bai, Irulegi aldera joan… Loturarik gabe ibili nahi dut. Eta gezurra badirudi ere, kuriositate handia daukat inora joaten ez den jendeak zer egiten duen jakitekoa, nor geratzen den Tolosan, hemengo abuztuko ilunabar bat ikustekoa… Udari pultsua beste modu batean hartuko diot. Ez dakit hobea edo okerragoa izango den, baina ziur ezberdina izango dela.


Kazkabarrak eta euriak ez zuen batere lagundu kaleko giroa Goizuetako Feria egunean

Aurtengoan, kalean ibiltzeko baino frontoiaren gerizpean egoteko hobea zen giroa. Eguraldi euritsua eta kazkabarra noiznahi, beste urtetan baino jende gutxiago animatu zen feria egunaz gozatzera. Hala ere, goizeko 10etan ireki zituzten azokako postuak eta, Felix Loiartek ateratako argazkietan ikusten ahal denez, frontoian ez zen jenderik falta artisauen eta baserritarren produktuak erosteko.


Mendia: ''Jaurlaritza prest dago sortu litezkeen aldibaterako lan erregulazio berrien kudeaketa egiteko''

Idoia Mendia hainbat enpresarekin bildu da krisiak eragin dituen beharrei buruz hitz egiteko. Sailburuak esan du Jaurlaritza prest dagoela sortu litezkeen aldibaterako lan erregulazio berrien kudeaketa bere gain hartzeko.


Berrikuntza eta erronkaz beteta hasi dute ikasturtea Orereta Ikastolak eta Oiartzok

Joan den hilaren 12an eman zioten hasiera ikasturte berriari Orereta Ikastolako eta Oiartzo Batxilergoko ikasleek. Ohiko jardunean ari dira jada, eta eskolaz kanpoko ekintzak ere hastear dira: urriaren 3an hasiko dira. Honekin, inauguratutzat emango dute ikasturte berria.

Ohar batean azaldu dutenez, alor pedagogikoari dagokionez “ahalegin berezia” egingo dute aurten, “inoizko baliabide pedagogiko gehien izateko” asmoz. Horren inguruko hainbat adibide jarri dituzte: DBHko Curriculum Anitzeko Gelak egonkortuko dituzte 3. eta 4. mailetan, “inklusibitaterantz pauso bat gehiago emanez”; HIPI programari (hizkuntza indartzekoa) “berariazko hauspoa” eman diote, gurera iritsi berri diren eta euskaraz ez dakiten ikasleei laguntzeko asmoz; eta azkenik, ikasturte berrirako hezkuntza berrikuntzako irakasle talde eta erreferenteak egituratu eta indartu dituzte.

Horrez gain, Linoko eraikineko jangela (HH4 eta HH5) eraberritu dutela gogoratu dute, “ohiko eskola ordez kanpoko jarduna hezkuntza proiektuan ahalik eta gehien txertatzeko bidean aurrerapauso bat gehiago emateko helburuz”. Esaterako, ikasleen neurriko altzariak jarri dituzte eta otorduetan haurrak subjektu aktibo izan daitezen baliabideak ere jarri dituzte.

Bestetik, azken urteetan josten ari diren “lankidetza sare eraginkorra” nabarmendu nahi izan dute. “Gure balore eta ezaugarriei jarraiki, bertakoak, irabazi asmorik gabeak, kooperatibak, euskaran eta euskal kulturan ardazten direnak… diren eragileekin elkarlana sendotzen ari gara”. Zentzu horretan Goiener, Errigora edo Gureak-ekin elkarlana egingo dute bi zentroek.

Kilometroak 2023

Orereta Ikastolak antolatuko du datorren urteko Kilometroak, historian antolatzen duen hirugarren aldia izango da. Horri begira erantsi dute festa handi bat izatetik hitzordu txiki gehiagoko egitasmoa izatera pasatzen ari dela Kilometroak, eta Ibarrako edizioan bezalaxe, horrelakoak egiteko asmoa dutela Ikastolako kideek. Komunitatea indartu nahi dute, eta horretarako, herritar eta eragile oro ibilbide horretara ongi etorria izango dela diote, “bere ekarpena egitera, oraindik bertatik hasita”.


Gerard Depardieu aktorea inputatu dute, sexu erasoa eta bortxaketa egotzita

Biktimak 2018an salatu zuen erasoa. Epaileak auzia itxi ondotik, iazko udan ireki zuten berriro.

Gerard Depardieu aktorea inputatu dute, sexu erasoa eta bortxaketa egotzita. 2018ko abuztuan izan zen erasoa Gerard Depardieu aktore frantsesaren etxebizitzan. Biktimak salaketa aurkeztu zuen polizia etxean, baina 2019an fiskaltzak auzia itxitzat eman zuen, nahiko proba ez zegoela argudiatuta. Iazko abuztuan, biktimak salaketa aurkeztu zuen berriz, eta, epailez aldatuta, berriz ireki zuten auzia. Abenduan inputatu zuten Depardieu, sexu erasoa eta bortxaketa egotzita.

Depardieuren abokatuak jakinarazi du aktoreak ukatu egiten dituela akusazioak, eta abenduan epailearen aitzinetik pasatu ondotik aske utzi zutela inolako kontrol judizialik betetzeko premiarik gabe.

Azkenaldian, zinema munduko Luc Besson zinemagilearen eta Christophe Ruggia errealizadorearen kontrako salaketak ere aurkeztu dituzte. Horrez gainera, duela gutxi, Dominique Boutonnat Zinema Zentro Nazionaleko presidenteari ere sexu erasoa eta bortxaketa saiakera egotzi diote.


Cristian Marugan asturiarrak irabazi du Legazpiko Goitibehera lasterketa

Cristian Marugan asturiarrak irabazi zuen larunbatean Aztiri eta Motxorro artean jokatu zen Legazpiko Goitibehera lasterketa. Bigarrenak Julen Agirreburualde eta Maite Belloso legazpiarrek osatutako bikotea izan ziren.

Giro eta eguraldi paregabearekin eman zioten hasiera Euskal Inertzia Kopari larunbat arratsaldean Legazpin, jaietako gotibehera lasterketarekin. Proba Aztiritik Motxorrora bitarteko bidean egin zuten, Maldan Behera elkarteak antolatuta, eta 39 partaiderekin.

Jarraitzaile ugari elkartu ziren gotibeheren jaitsiera ikusteko, eta antolatzaileen arabera, lasterketa “ondo” joan zen, “39 partaide izan ziren denera eta batek ez ezik, denek bukatu zuten”. Bukatu ez zuenak matxura izan zuen. Bestela, “pare bat kolpe edo susto izan ziren arren, ez zen ezbehar larririk gertatu”.

Sailkapena

Europarrak: Cristian Marugan

Neumatikoak: Unai Biain eta Adrian Perez

Uretanozkoak: Mikel Etxegarai

Speed trike: Juan Gramaje

Besteak: Maialen Arrizagabala

Lehen legazpiarrak: Julen Agirreburualde eta Maite Belloso (europarrak)


Ospitalearen aukera, hurbilago

Elkarrekin Podemos-IU koalizioak akordioa lortu du Durangaldeko osasungintzaren beharrak ikertzeko. Egungo lurralde ereduaren «Bilbozentrismoa» salatu dute.

Akordioa erdietsi du Elkarrekin Podemos-IU koalizioak Eusko Legebiltzarrean, Durangaldeko osasungintzaren beharrak aztertzeko. Hasieran, koalizioak proposatu zuen ospitale bat eraikitzea, baina aldaketak egin dizkiote eskaerari, eta alderdi guztiek egin dute azterketaren alde, Vox alderdiak izan ezik. Urtebeteko epean egin beharko dute.

Durangoren eta Durangaldearen erreibindikazio “historikoa” da ospitalearena, Julian Rios Elkarrekin Podemos-Herriaren Eskubidea udal taldeko kidearen arabera. Durangoko Udaleko alkateordea da, eta, esan duenez, 2017an hasi zen haren taldea herriaren beharrizanak identifikatzen, oposizioan zegoenean. “Durangaldea eta Lea-Artibai eremua osasungintzaren basamortu bat da”, azaldu du. Haren taldeak uste du eskualdean erreferentziazko ospitalerik ez izateak ondorioak dakartzala. “Ikusi genuen pediatria zerbitzuen gabezia bat zegoela zona honetan, eta umeak direla diskriminatuenak”. Izan ere, koalizioak Eusko Legebiltzarrean salatu zuen 40 minutu behar direla Durangotik Gurutzetako larrialdi pediatrikoetara heltzeko, hurbilago dauden Galdakao-Usansoloko ospitalean eta Gernika-Lumon ez dagoelako halakorik. “Imajinatu Elorriotik, Zaldibartik edo Markina-Xemeindik joan behar dutenak”.

Durangoko alkateordeak azaldu du anbulantzia medikalizatu bat ere eskatu zutela larrialdietarako, gaur egun herrikoei dagokiena Gernika-Lumokoa delako. “Errepidearen ezaugarriengatik, denbora dezente gehiago behar da Gernikatik hona etortzeko, hemendik Gurutzetara joateko baino”, adierazi du. Koalizioaren datuen arabera, 2019an Durangaldeko eta Lea-Artibaiko umeen 4.500 larrialdi pediatriko baino gehiago artatu zituzten, eta horietako hamaseitan bakarrik erabili zen anbulantzia. “Jakinda anbulantziak denbora gehiago beharko duela, jendeak umea norberaren ibilgailuan eroatea erabakitzen du gehienetan”.

Bestalde, Riosek adierazi du Bizkaiko ospitaleen banaketa dela arazoen erroetako bat, eredu “Bilbozentrista” bati jarraituta eraiki dituztelako. Gipuzkoako eredu “deszentralizatuarekin” alderatu du Bizkaikoa, “han erreferentziazko ospitale bat daukatelako eskualde bakoitzean”. Salatu duenez, azkenaldian gero eta gehiago bideratu dituzte durangarrak Gernika-Lumoko ospitalera proba diagnostikoak eta esku hartzeak egitera, “Galdakao-Usansoloko ospitalea gainezka dagoelako”.

Garraio publiko zuzena

Testuinguru horrek eragin zuen koalizioak ospitale bat eskatzea eskualdearentzat, baina Riosek adierazi du badakiela ez dela egun bakarrean egiteko proiektua. Onartu du jendea Gernika-Lumora bideratzeak epe laburrean konpon dezakeela Galdakao-Usansoloko ospitalearen arazoa, baina uste du administrazioak baliabideak ipini beharko lituzkeela Durangaldeko biztanleak hara joan daitezen, egun ez dagoelako garraio publiko zuzenik. “Jaietan eta trenbidean lanean ari direnetan egiten dituzte halakoak; bada, egin dezagun gauza bera biztanleak kalitatez artatu ditzaten”, nabarmendu du. “Osasungintza publikoa erabiltzea ez dadila gurutze bide bat izan”. Azaldu duenez, koalizioak Bizkaiko Batzar Nagusietan aurkeztu zuen proposamena, eta PSE-EEk erantzun zuen egon badagoela kalitatezko zerbitzu publikoa Durangotik Gernika-Lumora joateko. Sozialista da Bizkaiko Garraio eta Mugikortasun diputatua.

Akordioa ia alderdi guztiekin lortu arren, Riosek uste du “arrazoi estrategikoek” bultzatuta sinatu dutela zenbaitzuek. “Azken lauzpabost urteotan, sistematikoki esan diete ezetz gure proposamenei, baina datorren urtean foru eta udal hauteskundeak dira. Orain, agian, arriskutsua da berba egiteari uko egitea”.

Oraingo akordioa ikerketan bakarrik ez geratzea da koalizioaren helburua. “Oso erne” egongo dira gaiarekin, “azterketak bere kabuz ez dituelako beteko beharrizanak”. Esan du aferaren atzean “elementu ideologiko bat” dagoela. “Hemen ikusten da osasungintza publikoaren mesedetan ari garen edo osasungintza publikoa eraisten ari garen, seguru pribatuen hobe beharrez”. Koalizio morearen arabera, “ezinbesteko zerbitzuen aldeko apustua” egin behar da orain.


Erresuma Batura iristeko azken itsasoa

Mila migratzaile inguru bizi dira gaur egun Calaisen eta Dunquerqueko basoan jarritako Grande Syntheko kanpalekuan. Frantziako Poliziak ebakuazioak egiten ditu tarteka, objektu pertsonalak eta kanpadendak konfiskatzeko.