Iglesiasek paktu bat proposatu zion Barcenasi, isilik geldi zedin

PPko diruzain ohiak 1990etik 2008ra arte alderdiak izan zuen kontabilitate ezkutuaren dokumentu originalak aurkeztuko ditu gaur, 10:30ean.

Javier Iglesias Redondo abokatuak, PPko agintariek estimu handitan duten pertsona batek, paktu bat proposatu zion Luis Barcenasi, 1990etik 2008ra arte alderdian izan zuten kontabilitate ezkutuaren dokumentu originalak aurkeztu ez zitzan, El Mundo egunkariak gaur jakinarazi duenez. "Hitz egiten baduzu, zure emaztea kartzelara joango da. Isilik bazaude, Alberto Ruiz-Gallardón oporren aurretiko Ministro Kontseiluan kargugabetuko dute, eta zure auzia irailean artxibatuko da, baliogabetzat jota". Abokatuak mezu hori helarazi zion PPko diruzain ohiari duela astebete, Soto del Realeko kartzelan, "alderdiaren izenean".

Miguel Duranek proposamen berdintsua egin zion, baina oraingoan "Mariano Rajoyren izenean". Tratu penal ona; auzia baliogabetzat jotzea; Justizian Gallardon aldatzea, Fiskaltza kontrolatu ahal izateko; Rosalia Iglesias salbuestea, eta "semea lasai utzi" egingo zutela agindu zion Barcenasi horrek. Horrekin batera, azken gauza bat eskatu zion: diruzain ohiak Ruz epailearen aurreko gaurko agerpena atzeratzea eskatzea, denbora lortzeko eta horrek hitza jan eta dena gezurtatzeko.

Hala ere, Barcenasek ez du atzeratzea eskatu, eta, gaur, PPren azken hogei urteetako kontabilitate ezkutuaren ehunka dokumentu original aurkeztuko dizkio Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaileari.

Barcenasekin ezer hitzartu izana ukatu dute

Miguel Duran eta Javier Iglesias abokatuek Luis Barcenas kartzelan alderdiaren mezu bat helarazteko bisitatu izana ukatu dute.

Lehenengoak adierazi duenez, bi aldiz bisitatu zuen Barcenas Soto del Real espetxean, berak eta bere familiak hala eskatuta, eta, horietan, PPko diruzain ohiari abokaturik gabe egon zen egunetan laguntza "profesionala eta morala" eskaintzera mugatu zela esan du.


Zauritu bat Amurrioko etxebizitza bateko sukaldean egondako sutean

Felix Murga kaleko pisu batean jazo da ezbeharra.

Etxebizitza bateko sukaldeak su hartu du gaur iluntzean Amurrion. Felix Murga kalean gertatu da ezbeharra. Arabako Foru Suhiltzaileak bertaratu dira egoera bideratzera. Pertsona bat zauritu egin da. Suhiltzaileek sua itzali eta eraikina aireztatu dute.


ESKALADARAKO TREBETASUNA LANTZEN

Urtero bezala Arrasate Herri eskolako 6. mailako ikasleak errokodromo eta eskaladaz gozatzen ibili dira mendi federazioko lagunekin.


Arteak eta gastronomiak bat egingo dute elikagai bankuaren alde

Hainbat enpresa pribatuk bultzatutako jarduera ostiralean egingo dute; San Martin merkatuaren parean, tona bat janari lortzeko helburuarekin.

Jardueraren aurkezpena egin dute gaur goizean. (Argazkia: E. Zabala)

Tolosako haurren artean arrakasta lortu ostean, Donostiara iritsiko da ostiralean Arte Solidarioa Sukaldatuz. Zehazki, artea eta sukaldaritzaren bidez elkartasuna bultzatuko dute, Gipuzkoako Elikagaien Bankuari laguntzeko. Hala, herritarren partehartzea beharrezkoa izango da helburutzat jarri duten tona bat elikagai biltzeko. Gaur goizean aurkeztu dute jardueraren egitaraua Koldo Mitxelena Kulturunean, eta honakoak bertan izan dira: Nisa Goiburu artista eta Roberto Ruiz sukaldaria, Gipuzkoako Elikagaien Bankuko Jose Ignacio Sanchez eta Super Amarako Alfonso Reiriz eta Saneamientos Elosegui-Roca enpresako Veronica Elosegui. Izan ere, aipatutako enpresa pribatuek bultzatu dute San Martin azokaren parean egingo duten jarduera.

Artea kalera ateratzearen aitzakiarekin sortu dute egitasmoa, herritarrak horren garrantziaz konturatu daitezen. Hala, helduen zein haurren partaidetza eskatu dute antolatzaileek. “Tolosako kaleetan sortutako poza Donostian zabaldu nahi dugu. Elikagaiak espiral forman jarriko dituzte herritarrek lurrean; keinu horri garrantzia handia ematen diogu, makurtu eta elikagaiak lurrean uzteari”, aipatu du Nisa Goiburu artistak. Jarduerak egun osoa hartuko du, 9:30etik 19:00ak bitartean. Hasteko, mandala erraldoi bat jarriko dute lurrean goizean goizetik. Mandalek Indian dute jatorria, eta zirkulua edo erdigunea esan nahi du. Horixe izango da, hain zuzen ere, elikagaiez beteko dutena.

Dagoeneko hiriko ikastetxe batzuekin harremanetan jarri direla baieztatu dute antolatzaileek, baina hala ere, haur eta helduak bertaratzeko deia egin dute, behin eta berriz. Euro bat jarri eta herritarrek honakoa egiteko aukera izango dute: Elikagai kaxak Mandalan jarri eta Tolosako babarrunak dastatu. Gainera, Tolosako Fronton jatetxean bi pertsonentzako afari baten zozketan hartuko dute parte.

EGITARAUA:

9:30-12:00. Mandalaren sormena, haurrentzat. Aldi berean babarrunak prestatzen arituko dira sukaldariak.

12:00-14:00. Babarrun-jatea, Roberto Ruiz sukaldariaren eskutik.

13:00. Musika eta dantza ikuskizuna: Katixa Perea eta Aiert Beobide dantzariak, Debora Herrero sopranoa, Iñigo Vilas tenorea eta Pello Ramirez musikaria.

14:00-19:00. Mandalaren eta Kiribilaren sormena, herritarren partaidetzarekin.


1.136 zenbakiarentzat 500 euroko saskia!

VII AMURRIO TRAIL LASTERKETAKO ZOZKETAKO zenbaki irabazlea 1.136 da! 500 euroko saskia jasoko du. Igandean saldu zen enparantzan boletoa, baina oraindik ez da atera. Saria eskatzeko azken eguna uztailaren 3a izango da!


Izen handien bilera

Espainiako Vuelta gaur hasiko da, Nimesen, 13 kilometroko taldekako erlojupeko batekin. Luxuzko parte hartzaileen zerrenda du, eta Chris Froome urteko bigarren itzuli handia irabazten saiatuko da. Alberto Contador izan zen halakorik lortu zuen azkena, eta hark Vuelta bukatzean hartuko du erretiroa. Los Arcosen hasiko da 16. etapako erlojupekoa eta Nafarroan jokatuko da ia oso-osorik

Ikasle txarrek irailean izaten dute ikasturtean gaizki eginikoak konpontzeko aukera. Txirrindularitzan, Espainiako Vueltak jokatu izan du rol hori, batez ere 1995ean irailean jokatzen hasi zenetik. Giroan edo Tourrean maila eman ez, edo emaitzik lortzen ez zutenek hor zuten nabarmentzeko azken aukera. Azken urteetan, baina, joera hori aldatu egin da, eta gero eta izen handi gehiago dira Vueltan izena ematea erabakitzen dutenak, eta, aurten ere, tropeleko oilar asko ibiliko dira elastiko gorriaren bila. Eta guztien gainetik, Chris Froome (Sky), txirrindularitza modernoan urte berean bi itzuli handi irabazi daitezkeela erakusteko asmoz.Gaur hasiko da Vuelta, Nimesen (Frantzia), 13,7 kilometroko erlojupeko batekin, eta Froome bertan saiatuko da aurkariekiko lehen aldeak lortzen. Vueltak ibilbide menditsua du, eta britainiarrak bi erlojupeko ditu bakarkako lanetarako bere ahala zukutzeko. Izan ere, Froome oso serio joango da Vueltara. Frantziako Tourra irabazi du, eta hau du sasoiko bigarren helburua. Jakina da Vuelta gustuko duela, eta parte hartu duen bost aldietatik hirutan izan da bigarren: 2011n, 2014an eta 2016an. Begiz jota du, eta, bide batez, urte berean bi itzuli handi irabaz daitezkeela erakutsi nahi du. Iaz balentria lortzetik minutu bat eta 23 segundora gelditu zen. Izan ere, Vuelta irailean jokatzen denetik inork ez du lortu Tourra eta Vuelta urte berean irabaztea.Alberto Contador (Trek) izan zen halakorik lortu zuen azkena, 2009an, Giroa eta Vuelta irabazi zituenean. Aurrekoa Marco Pantani zena izan zen, 1998an Giroa eta Tourra irabazi zituenean. Txirrindularitzaren historian 17 aldiz bakarrik gertatu den zerbait da, horietatik lau Eddy Merckxen eskutik. Esan bezala, baina, Contador izan zen azkena, eta hura izango da Vuelta honetako beste protagonista handia. Espainiako txirrindularitzak azken bi hamarkadetan eman duen txirrindularirik onena izan da, itzuli handiei dagokienez, eta Vueltaren amaieran erretiroa hartuko du. Bina Tour eta Giro —Giro eta Tour bana kendu zioten positibo emateagatik— eta hiru Vuelta irabazitakoa da. 35 urte beteko ditu abenduan, eta 2015eko Giroa irabazi zuenetik ez du podiumik zapaldu itzuli handietan. Espainiarra puntako txirrindularia da oraindik, baina ez dirudi itzuli handiak lehiatzeko dagoenik eta horregatik utziko du bizikleta. Nairo Quintana (Movistar) iazko txapelduna ez dagoenez, Contadorrek eramango du 1 zenbakia.Quintanarena da agian hutsunerik handiena, Alejandro Valverde haren taldekidea, Mikel Landa (Sky), Rigoberto Uran (Cannondale) eta Tom Dumoulinekin batera (Sunweb). Hala ere, ez da falta Froome estu hartzeko hautagairik. Fabio Aru (Astana) Vueltako 2015eko txapeldunak parte hartuko du —urte hartan bigarren izan zen Giroan—. Belauneko lesio batengatik, Italiako Giroari uko egin behar izan zion, eta sasoiko bigarren zatian jarri du arreta. Tourreko hirugarren astera justu antzean iritsi zen eta bosgarren bukatu zuen. Nekeari buelta eman badio zeresana eman dezake. Baita Romain Bardetek (Ag2r) ere. Aurtengo Tourrean hirugarren izan zen, eta, lehenbiziko aldiz jokatuko du Tourra ez den itzuli handi bat.Froomeren aurkaririk handiena, dena den, Vincenzo Nibali (Bahrain) izango da. Tourra ez du jokatu, eta berak iritsi beharko luke freskoen. Giroan hirugarren izan zen, eta, aurretik, Vuelta irabazitako da, 2010ean —2013an bigarren izan zen—. Aukera txikiagoarekin ageri dira Orica taldeko hiru taldeburuak, Simon eta Adam Yates anaiak eta Esteban Chaves —iaz hirugarren — edo Steven Kruijswijk (Lotto).Faboritoekin batera sei euskal herritar egongo dira tropelean, inoiz bano gutxiago. Froomek Mikel Nieve eta David Lopez izango ditu alboan, Aruk Pello Bilbao, Contadorrek Markel Irizar, eta Dimension Datak Igor Anton eta Omar Fraile eraman ditu. Frailek mendiko saria irabazi du Vueltaren azken bi aldietan. Hark izango du askatasun gehien.Angliruren itzuleraVueltak ibilbide menditsu eta amaiera motz pikoak bilatu ditu azken urteetan, eta aurten ere bide beretik joko du. Horren eredu parte hartuko duten esprinter apurrak. John Degenkolb (Trek) da son handikoena, eta, ondo bidean, lau aukera izango ditu helmugan besoak altxatzeko. Izan ere, 21 etapetatik bost mendikoak dira, zortzi gorabeheratsuak, bat goraka bukatzen den ordekakoa eta bi erlojupeko.Lehen mendiak hirugarren etapan iritsiko dira, Andorran, eta 11.ak ere amaiera gogorra du. Vuelta, baina, azken astean erabakiko da, 14., 16., 17. eta 20. etapetan. 14. etaparen amaieran La Panderako mendia igoko dute: 12 kilometro eta %7,3ko batez besteko pendizarekin. 17.enean, berriz, bi mendate gogor igoko dituzte azken hogei kilometroetan, Las Alisas eta Los Machucos. Azken horrek 7,2 kilometro ditu, eta %8,7ko pendiza. Azkenik, 20.enean, L'Angliru beldurgarria itzuliko da, 2013az geroztik igo gabea. Etapak 117 kilometro izango ditu bakarrik eta lehen mailako bi mendateren ondoren igoko dute. L'Angliru 12,5 kilometro luze da, batez besteko %9,8ko pendiza eta %18ko tarteekin.Tartean 16. etapa dago, 40 kilometroko erlojupeko laua. Bakarka jokatuko dena. Los Arcosko (Nafarroa) zirkuituan hasi eta Logroñon bukatuko da. Ibilbidea Euskal Herrian sartuko den egun bakarra da, hori bai, ia ibilbide osoa Nafarroan egingo du, Lizarrerian barrena. Etapa garrantzitsua da, 40 kilometro tarte handia da erlojupekoan espezialistak direnek aldeak egin ditzaten.


Trafiko aldaketak izango dira Itzubaltzetako jaietan

Itzubaltzeta / Romo eta Pinuetako jaiak direla eta, trafikoa berrantolatzeko hainbat neurri hartuko ditu Getxoko Udaltzaingoak, Leioakoarekin batera. Horien artean, abuztuaren 9ra arte, jai esparrua itxita egongo da goizeko 6ak arte. Itxierak Errekagane, Kresaltsu eta Aurrezki Kutxa kaleetan eragina izango du (azken egunean, gauerdira arte). Gaur bertan, trafikoa zuzenduko dute Amaia etorbidean eta Gobelaurre kalean, txupinazoaren osteko kalejira dela eta. Bestalde, bihar, osteguna, izango den V. Herri Krosa dela eta, Santa Eugenia kaleko bi aldeetan (Butroi eta Alonso kaleen artean) ibilgailuak kenduko dituzte goizeko 9etatik aurrera, lasterketarako beharrezkoa den azpiegitura ipini ahal izateko. Argazkian, Itzubaltzetako jaiak iaz.

Probaren hasieran, 19:30ean, udaltzainek trafikoa zuzenduko dute Gobelaurre, Plentzia, Gorbea Mendatea, Ezekiel Agirre eta Negubide kaleetan. Azkenik, Udalak jakinarazi du abuztuaren 6an eta 7an, 00:00etatik 03:00ak arte, alkohol eta drogen borondatezko kontrolak egingo direla.


Herritarren Arreta Zerbitzuko bulego guztiak zabalik ekainetik aurrera

Ekainaren 1etik aurrera Pasaiako Herritarren Arreta Zerbitzuko bulego guztiak zabalik izango dira. Orain arte, Donibanekoak baino ez du zerbitzua ematen. Arinaldian beste urrats bat emanez, Antxo eta Trintxerpeko bulegoak ere irekitzea erabaki Pasaiako Udalak. Dena den, HAZ bulegoetara joan nahi dutenek, hitzordua aldez aurretik eskatzen jarraitu beharko dute, 943 34 40 34 telefonora deituz.

Bulego guztiak, kutsatzeak ekiditeko egokitu dira eta bertaratzen direnak segurtasun neurriak zorrotz bete beharko dituzte. Bulegoak astelehenetik ostiralera irekiko dira 7:30etatik 13:00etara.


Lau arrantzale zauritu dira gaur Ondarroako ‘Gure Leire’ arrantzontzian

Gertaera gaur goizean gertatu da. Ondarroako Gure Leire arrantzontzia itsasoan zegoela Guardia Zibilaren ontziak ontzira salto egin eta porturatzeko agindua eman diote. Horrela ba, arrantzontzia portura sartu da, Guardia Zibilaren ontzia aldamenean zuela. Ertzaintza be porturatu da. Informazio iturrien arabera, arrantzaleak labanagaz elkar meatxatzen zeuden. Horren aurrean, patroiak, Guardia Zibilari deitu dio.

Ertzaintzaren esanetan, lau arrantzale anbulategira joan dira, zaurituta. “Besterik ezin dugu esan, baina lau arrantzale zaurituta zeuden eta anbulategira eroan dituzte”.


«Txikitatik erakusten digute lehiaketa modukoa dela musikarien mundua»

Euskadiko Gazte Orkestran eta Espainiako Gazte Orkestran ibili ondoren, Europako Gustav Mahler Gazte Orkestrara jauzi egin du Igor Arostegi perkusio jotzaile tolosarrak. Gustora dago bizitako esperientziarekin eta bertan egindako lanarekin.

Udan zehar Europan barrena kontzertuak jotzen ibili da Igor Arostegi (Tolosa, 1990) Gustav Mahler Gazte Orkestra (GMJO) famatuarekin. Tolosako Eduardo Mokoroa Udal Musika Eskolan egin dugu hitzordua berarekin.

Bira luze baten ondoren ere, ez ditu albo batera utzi perkusio tresnak eta bere entsegua etenda, tarte bat egin digu elkarrizketarako: «Egunero entseatu beharra dago, kirola bezalakoxea da hau».

Historia duen orkestra da Gustav Mahler Gazte Orkestra ezta?

Austrian du egoitza orkestrak. Hala ere, Claudio Abbado zuzendari italiarrak sortu zuen 1986. urtean. Prestigio handiko zuzendaria da Abbado eta bere asmoa zen goi mailako gazte orkestra bat sortzea. Erakundeen laguntzarekin, aurrera atera zuen proiektua eta ordutik hona, sona handia lortu du taldeak.

Gaur egun, hiruzpalau asteko bi edo hiru bira egiten ditu orkestra honek urtean zehar. Bira bakoitzeko, Europa guztian zehar jotzen hasi aurretik, topaketa bat antolatzen da entseguak egiteko. Hasieran, irakasle batzuen laguntzaz egiten dira entseguak. Ondoren, zuzendari laguntzailearekin eta azkenik, zuzendaria iristen da.

Oraingoan, non eskaini dituzue kontzertuak?

Bolzanon elkartu gara entseguak egiteko, Italiako iparraldean. Ondoren Austrian, Italian, Alemanian, Suitzan eta Herberehetan jo ditugu kontzertuak. Asko bidaiatu behar izan dugu.

Nola sortzen da maila horretako orkestra batean jotzen hasteko aukera?

Proben bidez izan ohi da. Hala ere, edozein orkestratako hautaprobetara aurkeztu aurretik hautaketa egoten da, curriculumaren araberakoa. Beraz, proba egiteko aukera izatea ere zaila izaten da eta ez dute hain erraz uzten azterketa horietara aurkezten. Orkestra honekin jo izanak, adibidez, balio handia du curriculumerako eta beste orkestretako probetara aurkezten naizenerako.

Lehen aldia da Gustav Mahler Gazte Orkestraren probetara aurkezten zarela?

Bai. Egia esan, noizbait saiatu nahi nuen eta proba egiteko aukera Zurichen, Berlinen, Amsterdamen eta Vienan soilik zegoen. Berlinen egin nuen proba azaroan, ondoen zetorkidan data zelako eta urtarrilean esan zidaten aukeratua izan nintzela. Aste Santuan beste bira bat egin zuen orkestrak, baina ezin izan nintzen joan Euskadiko Orkestrarekin jotzen nengoelako.

Nola izan zenuen proben berri?

Orkestren mundu hau nolakoa den denborarekin ikasten duzu. Hamazazpi urterekin hasi nintzenean ezer gutxi nekien gaiaz. Irakasle eta lagunei esker, urteen poderioz joan naiz orkestrak eta beren funtzionamendua ezagutzen.

Zenbat perkusio jotzaile zeundeten orkestran?

Hiru perkusio jotzaile egon gara uda honetako biran. Obra batean perkusio jotzaile bakarraren beharra zegoen; beste batean bik, soilik, jotzen genuen; baina errepertorioaren arabera, gehienez hiru behar ziren bira guztiko kontzertuetan aritu ahal izateko..

Han esandakoaren arabera, hautaprobetara aurkezteko asmoarekin 500 perkusio jotzaile inguru omen geunden. Ordea, gutxiagok egin ahal izan genuen azterketa.

Nongo musikariak zeundeten?

Europa guztiko 100 musikari elkartu gara bira honetan. Europan ikasten duten mundu osoko musikariak aukeratzen dituzte, hala ere. Gainera, oso ohikoa ez bada ere, bi euskal herritar egon gara bertan.

Zein hizkuntzatan hitz egiten duzue denon artean?

Ingelesa da hizkuntza estandarra, nahiz eta ni ez naizen oso trebea ingelesarekin. Hala ere, oso teknikoak dira gauzak entseguetan eta azken finean, musikaz ari gara hizketan. Horrenbeste urteren ondoren, hala nola, elkar ulertzen dugu. Keinuekin eta hitz solteekin ere saiatzen gara ulertarazten.

Zein da GMJOren zuzendaria?

Orkestra honek ez du zuzendari finkorik. Bira bakoitzean zuzendari gonbidatu batek zuzentzen du Gustav Mahler Gazte Orkestra. Oraingo honetan, Herbert Blomstedt suediarraren zuzendaritzapean jo dugu. Egia esan, zur eta lur utzi nau gizonak. 88 urterekin buruz zuzentzen zuen orkestra ordu eta erdiko sinfonian. Musikariok baino energia gehiago du, ikaragarria izan da. Izen handiko zuzendaria da eta punta-puntako orkestra guztiak zuzendu ditu. Nabaritzen da esperientzia hori, ez baitzen behin ere nahastu eta ez baitzuen akats txikienik ere egin.

Euskadiko Orkestrarekin ere jo izan duzu.

Bai, perkusio jotzaile gehiago behar izan dituztenetan jo izan dut. Interpretatu beharreko obraren arabera, perkusio jotzaile gehiago behar izaten dira eta Euskadiko Orkestrak lau perkusio-jole ditu momentu honetan. Jo behar duten programak horrela eskatzen duenean deitu izan didate beraiekin jotzeko. Horretarako ere froga batzuk gainditu behar izan nituen 2012an.

Orkestren munduan etengabe azterketak egiten ari zarete orduan.

Bai, hala da. Ikasten jarraitzea garrantzitsua da, forman mantentzeko. Nik beti alderatzen dut musikaria kirolariarekin. Praktikatzez uzten baduzu, gainbehera berehala nabaritzen da. Mantendu eta hobetu egin behar da ahal bada, froga deialdi bat dagoenerako prest egon behar baitugu beti.

Azken finean, txikitatik erakusten digute lehiaketa modukoa dela musikarien mundu hau, frogak gainditzen ari baikara etengabe: erdi maila ikasten hasteko, proba bat gainditu behar duzu; goi maila edo unibertsitate maila egiteko, proba gainditu eta gainera notarik onena lortu behar duzu, plazak oso mugatuak baitira. Espainiako Estatuan, autonomia erkidego bakoitzeko, goi mailako eskola bakarra dago.

Esperientzia handitzen ari zara orkestretan.

Euskadiko Gazte Orkestran lau urtez aritu naiz. Ondoren, Espainiako Gazte Orkestran beste hiru urte egin ditut eta uda honetan, Gustav Mahler Gazte Orkestrara egin dut salto. Orain arte ez ditut proba asko egin, baina ongi atera zaizkit egindakoak.

Orkestra profesionaletan, Bilboko, Nafarroako eta Euskadiko Orkestrekin jotzen dut noizean behin. Urrian, estreinakoz, Galiziako Orkestrarekin joko dut. Espainiako Estatuan puntakoenen artean dago Galiziakoa.

Hemen baino balio gehiago ematen al zaie orkestrei Europako beste lekuetan?

Bai. Kultura kontua dela uste dut. Europako gainerako auditoriumetara adin guztietako pertsonak joaten dira kontzertuak entzutera. Hemen, nekez ikusten dira gazteak orkestrak entzuten; publikoa heldua da gehienetan. Europako beste estatuetan zaletasun gehiago dago eta horren ondorioz, orkestra gehiago daude.

Gustav Mahler Gazte Orkestraren azken birako kontzertuetan jende asko egon da entzuten. Famatua da orkestra eta jarraitzaile asko ditu. Hala ere, Europako beste hainbat tokitan, auditoriumak beteta daude beti eta hemen, areto ez beteetan jotzea egokitu zait askotan. Publikoko jendea ere adituagoa dela sumatzen dut kanpoan.

Adibidez, niri asko harritu zidan Berlinen ikusitakoak. Metroko geraleku bakoitzean dauden bost karteletik lau, orkestren kontzertuenak dira. Hemen, hamaika kontzerturen kartelak ikusten ditugu, baina normalean, ez dira orkestrenak izaten.

Posible al da musikari profesional batek orkestretan joaz bizimodua aurrera ateratzea?

Bai, orkestraren batean postu finkoa duenak bai. Beren entsegu orduak, ikasteko orduak eta kontzertuak soldatapean dituzte horiek.

Postu finkorik ez dugunok, aldiz, ikasten jarraitzea besterik ez dugu, inoiz posturen baten aukera baldin dago prest egoteko. Bitartean, deitzen diguten orkestrekin jotzea besterik ez dugu gainontzekook.

Zertan zabiltza orain?

Orkestrekin jotzeaz gain, perkusio irakasle moduan klaseak ematen ditut astean pare bat egunetan. Horretaz aparte, musika garaikidea jotzen dugun Xare laborategia sortu genuen Musikenen ikasi genuen lagun batzuk eta Iko izeneko perkusio laukote batean ere jotzen dut.

Lortzen al duzu momenturen batean musika burutik kentzea?

Ez, eta hori da zailena. Normalean gainera, gaua iritsi eta buruan izaten dut egunean zehar ikasten edo entseatzen egon naizen hori. Edozeini, kantu bat entzun ondoren buruan sartzen bazaio... imajinatu musikari bati, horrenbeste aldiz pasarte bat errepikatzen egon eta gero!

Ofizioa da dagoeneko zuretzat musika.

Afizio moduan hasi nintzen musikan eta jarraitzen dut. Baina orain, ofizio bilakatzen ari da. Honek dakarrena da, batzuetan gehiago gustatzen zaizula jotzen ari zarena eta beste batzuetan, gutxiago. Orain, ordea, denetik jo behar dudan momentua iritsi da.


Meridianako mezua

Tokitan geratu dira, pasatu den denboragatik baino gehiago tamainagatik, Diadako manifestazio txikiak. Orduan ez ziruditen hain txikiak, baina azken urteetakoek txiki egin dituzte garai batekoak. Alderdiak zatituta joaten ziren, bloketan, blokeen arteko tarte luzeak eginez.

Oso bestelakoa da orain estrategia, ahal duten guztietan gizartearen giharra erakusten dutelako Kataluniako independentziazaleek, munduko erakunde eta diplomazia nagusiei mezu argi bezain sendoa bidaliz: «Duela urte batzuk erabakitzeko eskubidea nahi genuen; orain, aurrekoa ukatu digutelako, zuzenean independentzia nahi dugu».

Erabateko aldaketa ezagutu du azken urteotan Diada egunean Bartzelona turistikoak. Urte osoan katalan hizkuntza ia batere entzuten ez den leku jakin batzuetan, lepotik behera senyera, dauzkan aldaki guztiekin, daramaten taldez betetzen dira. Jaieguna da Katalunian Diada, eta ederki baliatzen dute antolatzaileek bazter guztietatik datozen herritarrak biltzeko.

«Hobe dugu independentzia ahal den azkarren lortzea, bestela agortu egingo zaizkigu ideiak; dozena erdi urte honetan denetatik egin dugu», esan zidan brometan atzo buruzagi abertzale batek. Prozesuaren makinen aretoan daudenek badakite ezin dutela denbora asko pasatzen utzi, azken urteotan independentziaren alde jarri diren %20 nekatu egin litezkeelako, eta etorri bezala joan. Antzeko ideia zabaldu zuen Carodek duela urtebete Donostian eman zuen hitzaldi batean: «Urteak daramatzat kolore guztietako elastikoak janzten, eta itsasgarriak erosten, era guztietako ekitaldietara joan naiz. Mesedez, erabaki egin nahi dut; behingoz, jar dezagun bidea erabakitzeko».

Bi aste barru daukate Kataluniako independentziazaleek, betikoek eta iritsi berriek, aukera bikaina era guztietako ekitaldietan aldarrikatutako eskubidearen alde egiteko, gure inguruko herri gehienetan herri baten norabidea erabakitzeko araututa dagoen sistema erabiliz: hauteskundeak. Atzoko jendetza ikusita, zail egiten da pentsatzea ez duela irabaziko independentziaren aldeko jarrerak, Junts Pel Si-k eta CUPek lortuko dituzten eserlekuak batuta. Baina asko dira prozesu honetan isilik daudenak, aurki ikusiko dugu gehiengo isil horren indarra nolakoa den. Kezkatuta daude independentziazaleak, tarte handiagoa edukitzea espero baitzuten urteotan egin duten lana ikusita. Argitzen ari da panorama Katalunian, eta argipen horrek murriztu egiten du independentziazale benetakoen esparrua, egun handia iristen den neurrian gehiago direlako prozesutik irteten direnak, sartzen diren berriak baino. Jakina zen, aurreikusita zegoen, baina prozesu natural eta logiko hori eragozteko modua topatuko zutela uste zuten.

Atzokoak balio du bai indarra erakusteko, bai zalantzan daudenei duda argitzeko. Boto guztiak beharko ditu independentziaren aldeko jarrerak, ez baitira gutxi «nahi bai, baina nahiko ez bagara, ezer lortuko al dugu?» eta antzeko galderak egiten dituztenak, eta Meridiana jendez gainezka ikusteak azkenean botoa ematera bultza ditzake milaka batzuk, nahikoa aldea handitzeko.

Jaso dute Meridianako mezua hartu behar zutenek: Espainiako Gobernuak, Europako komunikabide nagusiek, eta giltza edukiko duten dozena erdi gobernuek. Irailaren 27an jasoko dutena atzokoa bezain sendoa bada, arazo handia edukiko dute Europako gobernu horiek Kataluniako herritarren gehiengoaren nahi baketsuari bizkarra ematen. Espainiakoak edukiko duen bezainbatekoa.

Atzokoaren antolatzaileek ez diete sekula nahiko eskertuko XX. mendean Bartzelonako hedapena diseinatu zuten arkitektoei kale luze eta zabal horiek egin izana, sekulako agertokia baitira jendetza bildu eta ikusarazteko.


Erroskilak egiten ikasteko umeentzako tailerra Gastronomia Museoan.

Aiaraldean egonkortasuna hartzen ari den plana da GURASOlagun. Ezaguna denez, GURASOlagun BERBAlagun programaren barruan kokatzen den egitasmoa da. Izan ere, gure eskualdeko hainbat herritan martxan da, Laudion eta Amurion, adibidez. Egitasmo honetara jende gehiago hurbiltzen doan heinean proposamen eta ideia berriak agertuz doaz, edonola ere, hauek, helburu bera partekatzen dute. Hau da, euskararen trasmisioa belaunaldiz belaunaldi bermatzea.

Aiaraldean egonkortasuna hartzen ari den plana da GURASOlagun. Ezaguna denez, GURASOlagun BERBAlagun programaren barruan kokatzen den egitasmoa da. Izan ere, gure eskualdeko hainbat herritan martxan da, Laudion, Amurrion, besteak beste. Egitasmo honetara jende gehiago hurbiltzen doan heinean proposamen eta ideia berriak agertuz doaz, edonola ere, hauetako denek, helburu bera partekatzen dute. Hala nola, euskararen trasmisioa belaunaldiz belaunaldiz bermatzea.

Laudion, momenturarte zenbait ekimen garatu izan dira programaren barruan eta garatzen jarraituko dira ostiral honetan, hain zuzen ere. Maiatzaren 25ean aukera paregabea izango dute herriko haurrek erroskila egiten ikasteko.

Erroskilak egiten ikasteko umeentzako tailerra Laudioko Gastronomia Museoan izango da, hitzordua 17,30etrarako zehaztuta dago. Dena den, oraingoan baldintza bakarra bete behar dute haurrek. Hau da, umeek 6 urte bete gabe (txikiagoak) izan behar dute.

Hurrengo ostiralean, maiatzaren 1ean, 6 urtetik goragokoei helduko zaie txanda .Beraz, hauek ere aukera izango dute erroskilak egiten ikasteko.

Tailerretan parte hartzeko izena ematea beharrezko da Berbalagun egitasmoko koordinatzailearekin harremanetan jarriz; laudio_berba@aek.org edo 607.673.744.


12 urterekin, Ian Ponciano Gabantxo bermeotarra munduko 16. skater onena da

Basque Teamek enbaxadore egin berri du, olinpiar jokoetan skatearekin debutatzea gustatuko litzaioken kirolari gaztea.

Datorren urtean, Tokion, lehendabiziko aldiz izango da skatea olinpiar jokoetako parte eta, nahiz eta skatearen komunitatean denek ez duten begi onez ikusi urrats hau, belaunaldi berriek txalotu egin dute. Ian Ponciano Gabantxo da skater belaunaldi berri horien adierazle nagusia Euskal Herrian eta baita estatuan ere. Kategoria gorenean lehiatzen hasi zenetik munduko bi txapelketetan parte hartu du: Txinan eta Bartzelonan, 34. eta 16. postuak eskuratuz.

Bermeoko bere bigarren etxean izan gara Ianekin: skate parkean. Bertan, Zulay Gabantxo bere amaren ondoan, skatearekiko duen zaletasuna nola sortu zitzaion eta Basque Teamen babesarekin goi mailako kirolari bihurtu izanak zer suposatu dion kontatu digu.


Garbikari ekologikoei buruz, igande honetako 'Teknopolis' saioan

Arraun egokituaren nondik norakoak ere ezagutuko dituzte Edorta de Antarekin.

Arabako enpresa batean atera duten garbikari ekologikoa garatzeko prozesua ezagutuko dute "Teknopolis" saioko lehen erreportajean. Ohiko garbikariak bezain ondo edo hobeto garbitu eta desinfektatzen du, baina dituen osagai guztiak ekologikoak dira. Ez da ez korrosiboa, ez eta arriskutsua ingurumenarentzat eta pertsonentzat.

Edorta de Anta arraunlariaren eskutik arraun egokituaren berezitasunak ikusiko dituzte. Edorta Zeelanda Berrian egon da Munduko Arraun Egokituaren Txapelketan. Gauzak ez zaizkio oso ondo joan kirol-arloan, baina hala ere ez du eragozpenik izan gurpildun aulkia utzita, piraguan jarri eta "Teknopolis"eko kameren aurrean arraunketa egokituaren gorabeheren berri emateko.

Amaitzeko, erreportaje labur baten bidez astronauta izateko hautagaiek nolako ibilbidea osatu behar izaten duten erakutsiko dute: eskolatik hasita, bidaia birtualekin jarraitzen dute, grabitaterik gabeko eremuetan ibiltzen ikasten dute, superbibentzia-saioak egiten eta abar.

Elhuyarrek ekoizten du "Teknopolis" saioa, Oihana Jauregik aurkeztuta. Igande goizean dago ikusgai ETB-2n, 10:10ean, eta arratsaldean ETB-1en 15:25ean.


Korrika 18 Antzuola

Antzuolan ere herri barrutik pasa da Korrika 18


Abadiñoko BANARTE ANTZERKI TALDEAK ikusteko sarrerak ditugu

Abadiñoko Banarte antzerki taldeak, zapatu honetan maiatzaren 23an, 22:30ean, Elgetako Espaloia kafe antzokian emango duen Guernica 1913 antzezlana ikusteko sarrerak ditugu.

PARTE HARTZEKO epea: Maiatzaren 22an 12:00ak baino lehenago

Telefonoz: 943 25 05 05. E-postaz: kluba@goiena.eus. SMS: KLUBA Banarte [bazkidearen zenbakia] 688 69 00 07 zenbakira. Whatsapp: KLUBA Banarte [bazkidearen zenbakia] 688 69 00 07 zenbakira.

Eibarko Esperanza y Unceta enpresako langileek 1913eko udazkenean Gernikan egindako greban oinarritzen da Guernica 1913 antzezlana. Abadiñoko Banarte antzerti taldeak ekoiztua bi sari garrantzitsu jaso ditu antzezlanak urte eta erdiko ibilbidean: Espainiako antzerki garaikideko CETA-AITA saria, eta Zaragozako Unibertsitateko V. antzerki lehiaketako sari nagusia. Antzezlanak XX. mende hasierako klase arteko borroka ekartzen du gogora: langileen eskubideak aldarrikatzeko lehenengo borrokak.


Errepidea da plazarik handiena

Herri kirolen aurretik probatu zuen txirrindularitza, eta, erretiroa hartu eta gero, errepide bazterretik urrundu ezinda jarraitzen du: «Txirrindulariek, guztiek, egiten dutenak sekulako errespetua ematen dit».


Zubieta, Endika Abril Errebote lehiako txapeldunorde

Euriagatik bitan atzeratu ostean, hirugarrenean posible izan da. Zubietarrek jokatu dute azkenean, Endika Abril Errebote Txapelketako final handia. Aurreko igandean izan zen, azaroaren 27an, Villabonako plazan. Luzean taldekoekin lehiatu ziren. Donibane Lohitzunekoak nagusitu ziren; 13-4 irabazi zieten zubietarrei. Zubietarrak beraz, iaz bezala, Endika Abril Errebote lehiako txapeldunorde ditugu. Zorionak!

Taldeak, senide, lagun, zubietar edota Pilota Elkarteko kideekin batera, neurketa amaieran ateratako irudiak dituzue. Erraustegiaren aurkako aldarriari tartea egin zioten argazki sesioan zehar.

Endika Abril Errebote Txapelketako emaitzak

Finala baino ez dute galdu. Txapelketa honetako neurketa guztiak irabazita heldu dira zubietarrak, azken neurketa handira:

2016/09/18: Senpere 0-13 Zubieta

2016/09/25: Noizbait 2-13 Zubieta

2016/10/02: Zubieta 13-2 Txost

2016/10/30: Zubieta 13-5 Endaiarrak

2016/11/06: Zubieta 4-13 Luzean

Txapelketaren berri, hemen: Gipuzkoa Pilota


Etxean

Dilema: Txinan egindako arropa Made In China etiketarekin etxera ekarri, ala txinatarrak ekarri, hango baldintzetan hemen lan egiteko eta Made in Italy etiketaren glamurra kontserbatuz? Edoardo Nesi enpresari eta idazleak Praton, Italiako jantzigintzaren bihotzean, praktikatzen hasita zegoen esklabutza sistema salatu zuen oraintsu lau urte Nire jendearen historia nobela erdi autobiografikoan. Liburuak sekulako arrakasta izan zuen irakurleen arteen. Ez, ordea, agintarien kontzientzian: ez zuten Nesiren salaketa ikertu, ez zuten neurririk hartu. Joan den asteburuan zazpi txinatar hil dira erreta jantzi-fabrika klandestino batean.

Esklabutza urruti zegoelakoan —gure kontzientziaren begiak iristen ez diren auskalo bazterretan—, etxera ekarri dugu. Kasu honetan, Florentziako aldirietara, artearen eta kulturaren —oooh!— gida turistikoetan (oraindik) agertzen ez diren fabrika klandestinoetara.


Zor kitatze bat atzoarekin

Atzoko aurkezpeneko irudia. (Susa)

“Nola bizi atzoko guztiak gero eta pisu handiagoa hartzen didan honetan?”. Galdera horrek denbora luzez erre du Iñigo Aranbarri (Azkoitia, Gipuzkoa, 1963), eta hari emandako “erantzun posibleetako bat” bezala aurkeztu du Munduko tokirik ederrena, bere estreinako ipuin liburua: “Zor kitatze bat izan da iraganarekin”. Historia oso urruneko denbora bada, gertuago dagoen espazio bat da memoria idazlearentzat. “Memoriak ia-ia zainen bat ukitzen digu, oraindik min ematen digun zerbait da”. Baina memoriaren eta gaurko egunen artean badago beste espazio bat Aranbarrirentzat: atzoa. Eta hor erein ditu liburua osatzen duten hamar narrazioak. “Memoriatik honantz dagoen tarte hori da atzo. Bizitakoa ekartzen lagundu izan didaten helduleku horiek badoaz, eta, horren aurren, erantzun bat da liburua. Nik ez dakit orainean moldatzen atzokorik gabe”.

Anari adiskidea aldamenean zuela aurkeztu zuen Aranbarrik liburua, atzo. Azkoitiarrak dira biak, nahiz eta kanpoan bizi diren aspaldi. “Azkoitian edo eskualdean ikusi dituen, entzun dituen hainbat gauzak habia egin diote Iñigori buruan, eta horiek azaldu ditu liburuan”, laburtu zuen kantariak. Badoan garai bat deskribatu du egileak ipuinetan, baina hura ederretsi gabe; ez dago nostalgiarik. “Lehengo gauzak egiten azkena izatearen beldurra” aipatzen du liburuko pertsonaia batek, eta narrazioaren ahotsa hor datzala esan zuen Anarik.

Jarraitu irakurtzen berria.eus webgunean.


Abenduaren 3an.Nafarroako Eguna-Nafarren biltzarra.Orreaga fundazioko Koldo Amatriarekin elean.


Aparteko ondoriorik izan ez duen sutea Eskoriatzan

Ertzaintzatik jakinarazi dutenez, 19:50 aldera jaso dute Eskoriatzako Aranburuzabala kaleko eraikin baten sutea zegoen abisua. Azaldu dutenez, bizilagun bat sukaldean zebilela piztu da sutea; gizon batek zauri arinak izan ditu, eta lekuan bertan artatu dute. Eraikina egurrezkoa denez, suhiltzaileek, badaezpada ere eraikin osoa ikuskatu dute eta 21:20 aldera joan dira bertatik.


Salgai daude jada Zinemaldiko saioetarako sarrerak

Zazpi eurotik gorako kostua duten sarrerak igandetik daude salgai Zinemaldi Plaza eta Kursaal Elkarguneko txarteldegietan.

Donostia Zinemaldiako 60. edizioko saio guztietarako sarrerak salgai daude igande honetako 09:00etatik Zinemaldi Plazako leihatiletan (Kursaal Elkarguneko beheko solairuan) eta Kursaal Elkarguneko txarteldegietan ere.

Zinemaldiko Inaugurazio, Donostia Sariak eta Klausura galetarako sarrerak salgai dira hilaren 7tik Interneten, Telekutxan eta Kutxako kioskoetan.

Sail ofizileko abonuak 280 eta 390 euro bitarteko kostua du. Saioetarako sarrerek, berriz, zazpi eurotik gorako kostua izango dute.

Donostiako Zinemaldiko sarreren prezioak: K1. Sail Ofizialeko Inaugurazioa Ostirala, irailak 21a, 21:00etan B Gunea 95,00 Orokorra 60,00

Donostia Saria eta 60. Urteurrenaren Donostia Sari Berezia John Travolta eta Oliver Stone: Igandea, irailaren 23a, 22:00etan Ewan McGregor: Osteguna, irailaren 27a, 22:00etan Tommy Lee Jones: Ostirala, irailaren 28a, 22:00etan B Gunea 55,00 Orokorra 33,00

K1. Sail Ofizialeko Klausura + 60. Urteurrenaren Donostia Sari Berezia Dustin Hoffman: Larunbata, irailaren 29a, 20:30etan B Gunea 95,00 Orokorra 70,00

Igandetik aurrera salgai izango diren sarrerak:

K1. Sail Ofizialeko Abonua

B Gunea 390,00 euroOrokorra 280,00 euro

Sesión noche Sección Oficial K1

Zona Reservada 7,50 euroVelódromo Clausura 14,50 euroResto de sesiones y Cines 2D 7,00 euro3D 9,00 euroInfantil 1,00 euro

Bost Donostia sari

Donostiako Zinemaldiak bost Donostia sari banatuko ditu aurten, inoiz ikusi gabeko kopurua eta Jose Luis Rebordinos zuzendariaren arabera "ez du sariaren balioa gutxitzen, inork ezin duelako sarituen maila zalantza jarri". "Izen guztiak oso onak dira. Hobe da bost izatea, kaskar bat baino", esan du zuzendariak, izan ere, Zinemaldiak, aurten Dustin Hoffman,Oliver Stone, Tommy Lee Jones, John Travolta eta Ewan McGregor aktoreei emango dizkie sariak.

Zinemaldiko 50. urteurrenean 5 eman ziren, errekorra ezarriz, orain, ordea, bat gehiago banatuko da. "Saiatutako guztia ongi atera da", gaineratu du.

Richard Gere, Ben Affleck eta Susan Sarandon aktoreez gain, Penelope Cruz, Javier Bardem eta Claudia Cardinale ere egongo dira. Rebordinosek halaber, sorpresa gehiago egongo direla adierazi du.


Kemen Uranga ondarrutarraren estradizio errekurtso epaiketa martxoaren 6ra atzeratu dute

Atzeratu egin dute Kemen Uranga ondarrutar preso politikoaren estradizio errekurtso epaiketa. Gaur zen egitekoa Londresen (Ingalaterra). Bigarrengoz aldatzen dute errekurtso epaiketaren data. Izan be, hasiera batean, martxoaren 27an zen egitekoa.


Domekan izango da Julene Azpeitia lehiaketako sari banaketa

Guztira 319 obra jaso dira; 245 ipuin eta 74 olerki eta bertso.

1983.urtean hasi zen Julene Azpeitia lehiaketa antolatzen, umeak euskal sorkuntzara hurbiltzeko helburuagaz. Lehiaketan Durangoko eskoletako gazteek eta kanpoko eskoletan ari diren gazte durangarrek (bi mailatan, 18 urte artekoak eta 18 urtetik gorakoak)

Hemen irabazleen zerrenda:

Julene Azpeitia irabazleak 2018 from Anboto Komunikabideak


Athleticek Valentziaren aurka jokatuko du Europa ligan

Halakoak dezente gertatu ohi dira futbol zozketetan. Athleticek eta Valentziak elkarren aurka jokatuko dute bihar Mestallan, Espainiako Ligako 26. jardunaldian. Bada, atzo Nyonen (Suitza) egindako Europa ligako final-zortzirenetako zozketak bi talde horiek elkar gurutzatu zituen. Martxoaren 10ean eta 17an jokatuko dituzte kanporaketako bi partidak; joanekoa, San Mamesen (21:05), eta itzulikoa, Mestallan (19:00).

«Bai haiek bai guk nahiago genuen beste talde baten aurka jokatu. Arerio gogorra da, sasoi honetan Kopan eta Europa ligan egokitu zaizkigunak bezalakoa», aitortu zuen Ernesto Valverdek zozketaren berri izan zuenean. Athleticeko entrenatzailearen ustez, «kanporaketa irekia» izango da. Halere, nabarmendu zuen Valentzia «sasoiko unerik onenean» dagoela. Datuek hori diote, behintzat, irabazi egin baititu azken lau lehiak: Espanyol eta Granadaren aurka ligan, eta Rapid Vienaren aurkako biak Europa ligan —10-0eko emaitzarekin nagusitu zen—. Valverdek ez du uste itzulikoa Mestallan jokatu behar izatea erabakigarria izango denik. «Baina abantaila txikia da».

Valentziak eta Athleticek ez dute inoiz elkarren aurka jokatu Europako lehiaketan. Bai, ordea, Espainiako Kopan. Lau kanporaketatan izan dira aurrez aurre, eta talde bakoitza bitan sailkatu da. Finaletan ere parekotasuna dago, bina garaipen lortu baitituzte. Ligan ere gutxigatik da nagusi Valentzia: 63 irabazi ditu, Athleticek 59, eta 39 berdinketaren amaitu ziren. Azken partidan, ordea, zuri-gorriak nagusitu ziren, iazko urriaren 4an, San Mamesen: 3-1.

Osasuna eta Athletic B, gaur

Athleticen bigarren taldearen txanda izango da gaur. Ponferradina hartuko du San Mamesen (18:00). Aukera ona da bolada txarra eteteko, aurkariak hamar jardunaldi baitaramatza irabazi gabe. Osasunak ere gaur jokatuko du, Kordoban (Espainia), 20:15ean. Bi taldeok buru-belarri sartuta dabiltza mailaz igotzeko borrokan. Kordoba laugarren da; Osasuna, zortzigarren.


Extremoduroren birarako sarrerak, eskuragarri

Bilbon urriaren 20an arituko da eta espainiar Estatuan beste hainbat zuzeneko eskainiko ditu Extremodurok.

Extremoduro taldeak irailean eta urrian eskainiko dituen kontzertuetarako sarrerak salgai izango dira 10:00etatik aurrera, Ticketmaster sarean, 902 15 00 25 telefono zenbakian, FNAC-en, Carrefour dendan eta Halcon Bidaiak agentziaren bulegoetan.

Robando perchas de hotel bira urriaren 20an iritsiko da Bilbora. Lehen kontzertua Sevillan eskainiko dute eta ondoren, Valentzia, Murtzia, Madril, Bartzelona, Caceres eta A Coruñan arituko dira zuzenean. Orain dela lau urte egin zuten azken bira. 2011n Material Defectuoso lana kaleratu zuten eta beste disko berri batean lanean ari dira une honetan.


Aldaketatik larrialdira

Agintari askok aitortu dute klima krisian dela mundua. Alabaina, betiko joeran segitzen dute erregaien kontsumoak eta berotegi gasen isuriek. Herritarren mobilizazioa hasi zaie erantzuten egoerari eta agintarien ekimenik ezari.

Inoizko urterik beroenetako bat izango da 2019a ere. Europa behin eta berriro astintzen ari diren bero oldeek eta Groenlandiaren izotzaren urtze handiak —zientzialarien ereduek 2050erako aurreikusitakoa 2019ko udan gertatzen ari da jadanik— alarma piztu dute zientzialarien artean. Duela zenbait urte klima aldaketa deitzen hasi zena klima larrialdi bihurtu da, eta munduko parlamentu askok adierazpen formaletan berretsi dute hori, besteak beste Erresuma Batuak eta Frantziak. Herritarren mobilizazioak ugaritzen ari dira —irailaren 20 eta 27rako mundu mailako grebarako deia egin du Fridays For Futurek— baina berotegi efektua eragiten duten erregai fosilen kontsumoa ez da apaldu, eta itsasertzean laino beltzak ageri dira, besteak beste, klima aldaketaren ukatzaile erradikalek dutelako esku artean Brasilgo, AEBetako, Australiako eta beste zenbait herrialdetako gobernuen lema. Euskal Herrian ere, CO2 isuriak handitzen hasi dira atzera ere, urte batzuetako geldialdiaren ostean.

MUGIMENDU BERRIEN BERPIZTEA

Greta Thunberg gazte suediarrak sortu eta mundu osora zabaldutako Fridays For Future mugimendua, Erresuma Batuko Extinction Rebellion, Alemaniako ikatz meategi handien aurkako desobedientzia mugimenduak —Ende Gelande eta beste— eta han eta hemen barreiatutako beste ehunka taldek mahai gainean jarri dute klima krisiari berehala ekiteko beharra. Inoizko protestarik jendetsuenak egin dituzte aurten Europako hainbat hiritan, eta protesta gehiago daude iragarrita. Fridays For Futurek grebarako deialdia egin du irailaren 20 eta 27rako. Euskal Herrian ere, hainbat talde lanean ari dira dei horri nola erantzun erabakitzeko.

Fridays For Futureko ikasleek Mannheimen, Alemanian, egindako manifestazioa. RONALD WITTEK / EFE

ISURIAK, GORA

Parisko Akordioak indarrean jartzeko urtebete falta dela, ez dira gutxi munduan klima larrialdia aldarrikatu duten herrialdeak. Europan, Erresuma Batuak eta Frantziak jadanik egina daukate deklarazioa, eta Euskal Herrian Eusko Jaurlaritza izan da egiten lehena. Alabaina, isurketa datuei erreparatuz gero, ez dago baikortasunerako zirrikitu askorik. Nazioarteko Energia Agentziak (IEA) 2018rako hartutako datuen arabera, hiru urtez igo gabe egon ostean, 2018an berriz ere handitu ziren berotegi gasen (BG) isurketak munduan: %1,7. Euskal Herrian ere —2017koak dira azken datuak— handitzeko joera hartu dute, krisiaren amaierarekin batera. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan %5,4 gehitu dira isuriak 2016tik 2017ra, eta Nafarroan, %3,8. Europak helburu bat jarri dio bere buruari: 2030erako gutxienez %40 jaistea gas isurketak 1990ekoekiko, eta %80 2050erako. Eusko Jaurlaritzak helburu bera jarri dio bere buruari, baina 1990. urtea abiapuntutzat hartu beharrean, 2005. urtea hartu du. Kontua da 1990ean 20,8 milioi tona isuri zituela eta 2005ean 25,6 milioi tona. Beraz, abiapuntuak guztiz aldatzen du konpromisoaren neurria. Mundu mailan ere, IPCC Klima Aldaketari Buruzko Gobernu Arteko Taldeko ikerlariek ohartarazi dute munduan bi graduko tenperatura igoera mugatzeko 2050erako %20-50 gutxitu beharko liratekeela BG isurketak. 1970etik 2016ra, ia bikoiztu egin dira mundu osoko isuriak.

TENPERATUREN ETENGABEKO IGOERA...

Zientzialariek aspaldi zehaztu zuten klima aldaketaren sintomatologia: muturreko fenomeno meteorologikoak ugaltzea, lehorteak, suteak, tenperaturen igoera orokorra, izotzen urtze etengabea, itsas mailaren igoera lurreko izotzen urtzeari lotuta... Habitaten aldaketa eta espezieen birkokatzea berotze prozesuaren ondorioen barruan kokatzen dituzte. Azken lau urteak beroenak izan dira neurketak egin direnetik.

2018a inoizko urterik beroenetan laugarrena izan zen, eta 2019a ere bide bertsutik joango da. Meteorologoek abisatua dute hilabeteroko informazioetan: esaterako, azken ekain-uztailak neurtutako beroenak izan dira, eta sekulako bero boladek jo dute ipar hemisferioa. Inoizko tenperaturarik beroenak neurtu dituzte Europa osoan. Frantzian, esate baterako, uztailaren 25a inoiz neurtutako egunik beroena izan zen: batez beste 29,4 gradu izan zituzten. Uztailaren 24an, Alemaniako mendebaldean 40,5 gradu izan ziren: sekula jasotako tenperaturarik altuena. Horrez gain, errekor absolutuak gainditu zituzten Erresuma Batuan, Belgikan eta Herbehereetan ere. Igeldon (Gipuzkoa), uztailaren 23an, azken 92 urteotan neurtutako tenperaturarik altuena erregistratu zuten: 39 gradu. Eta ipar poloan, Norvegian, inoizko tenperaturarik altuena neurtu zuten Laskforsen: 35,6 gradu.

...ETA IZOTZEN URTZEA

Europa hegotik iparrera astindu duen bero boladak bete-betean jo du Groenlandia ere, eta horrek inoizko urtzerik bortitzenetako bat eragin du hango izotzetan. Adituen arabera, 40.000 milioi tona izotz urtu ditu bost eguneko beroaldiak, eta horrek 0,11 milimetro igo du itsas maila munduan. Uztail osoan, 200.000 milioi tona izotz urtu dira Groenlandian, eta mundu osoko itsasoen maila 0,5 milimetro igo da. Egun bakar batean, abuztuaren 1ean, 11.000 milioi tona izotz urtu ziren, inoizko gehientsuen eta 2012ko uztailean izan zenaren pare, Danimarkako erakundeen arabera. Groenlandiako izotz geruzaren %60 gutxienez milimetro bat urtu zen egun bakar batean.

Urtze horiek ezohikoak ziren lehen, baina gero eta sarriago gertatzen ari dira. Ondorioz, aurten, abuztu hasierako inoizko izotz geruzarik meheena dago Artikoan. Zientzialariek 2050erako aurreikusitako hipotesiak 2019ko udan gertatzen ari dira jadanik, eta zenbait adituk uste dute agian berotze globala uste baino azkarrago gertatzen ari dela.

Siberia sutan. Errusia hango suteak kontrolatu ezinean dabil. R. HANDOUT / EFE

SUTEAK NONAHI

Ipar hemisferioko inoiz ez bezalako beroaldiek sute larriak eragin dituzte iparraldeko basoetan. Siberia ekialdean, 2,5 milioi hektarea kiskali dituzte suteek uztail amaieratik, Errusiako Gobernuaren arabera. Ez da lehen aldia. 2018an ere antzera gertatu zen: 3,2 milioi hektarea baso boreal erre zituzten sugarrek. Ezohiko tenperatura altuek eta ekaitz lehorretako tximistek eragin dituzte suteak, eta Errusiako agintariek, larrialdi egoera deklaratzeaz gain, armada bidali dute hara. Alaskan ere antzera gertatu da. Inoiz neurtutako tenperaturarik altuenak izan dituzte han ere (32,2 gradu), eta 300dik gora sute izan zituzten uztailean. 300.000 hektarea inguru erre zituzten sugarrek han. Sute horietan, CO2 asko isurtzen ari da, eta egoeraren larriaz ohartarazi dute klimaren adituek.

ESPEZIEEN GALERA ETA DEFORESTAZIOA

Klima larrialditik harago, mundua krisi ekologiko larri batean murgilduta dagoela adierazi dute Nazio Batuen Erakundeak aurten emandako beste datu batzuek ere. IPBES Ekosistemen Zerbitzuei eta Biodibertsitateari Buruzko Gobernu Arteko Plataformak bioaniztasunaren inguruan inoiz egindako txosten osatuenaren arabera, milioi bat animalia eta landare espezie inguru gal daitezke hamarkada gutxiren buruan. Egun existitzen diren zortzi milioi espezieetatik, milioi bat daude galzorian; horietako asko hamarkada gutxi batzuen buruan desagertuko lirateke, egungo erritmoan. Arrazoiak: jatorrizko habitat edo ekosistemak galtzea, lurrean eta itsasoan eragindako aldaketen ondorioz. Horrez gain, organismoen ustiapena, klima aldaketa, kutsadura eta espezie inbaditzaileen eragina aipatu dituzte. Egoera horretan, berebiziko garrantzia dute jatorrizko baso eta oihanek, eta alde horretatik ere albisteak ez dira lasaigarriak. Izan ere, Jair Bolsonaro Brasilgo presidente denetik —urtarriletik uztailera—, 3.000 kilometro koadro oihan galdu ditu Brasilgo Amazoniak, aurreko urteko tarte berean baino %39 gehiago. Bolsonarok zin egin zuen oihan babestuak zabalduko zizkiela meatzeei eta nekazaritzari.

Bihar: Itsasoa


Eusko Legebiltzarrak «babesa» agertu dio igandeko erreferendumari

Espainiako Gobernuak «demokraziaren aurka» har ditzakeen neurriak arbuiatu ditu. Nafarroako Parlamentuak atzera bota du UPNren mozioa

Igandean Katalunian deitutako erreferendumari «babesa» eta «errespetua» agertu dio Eusko Legebiltzarrak. Sostengua agertu ez ezik, Espainiako Gobernuak «demokraziaren aurka» har dezakeen edozein neurriren aurka ere azaldu da. Gainera, legebiltzarrak dei egin die euskal herritarrei eta erakundeei erreferendumaren aldeko jarrera «proaktiboa» eta «errespetuzkoa» mantentzeko. Proposamenak EH Bilduren eta EAJren aldeko 44 boto jaso du; ganberaren gehiengoa. Aurka bozkatu dute PSE-EEk eta PPk, eta abstenitzea erabaki du Elkarrekin Podemosek.

EH Bilduren ekimenez eztabaidatu dute osoko bilkuran Kataluniako erreferendumaren aldeko mozioa. Maddalen Iriarte EH Bilduko bozeramaileak esan du erreferenduma «legezkoa eta zilegia» dela, eta gogor kritikatu du Espainiako Gobernuaren jarrera, «eskubide eta askatasun guztiak» urratu dituelako. «Estatu kolpe bat eraman du aurrera». Ohartarazi duenez, Katalunian «demokrazia» bera dago jokoan, eta horrek zuzenean eragiten dio Euskal Herriari ere.

Erreferendumaren aurka daudenei zuzendu zaie Joseba Egibar jeltzalea, galdera batekin: «Katalanek irribarrea ezpainetan eta botopapera eskuetan eramango dute igandean. Non dago arriskua? Zer kalte egiten du horrek?». Katalanei pentsamendua bera «indarrez» ukatzen ari zaiela kritikatu du Egibarrek. Sozialistei ere bidali die mezua, ondoren: «Elkarrizketaren aldarria ez da nahikoa baldintza politikoetan berdintasunik ez badago».

Elkarrekin Podemosek, berriz, askatasun eta eskubideen defentsa egin du, baina kritika egin dio EH Bilduren testuari, «independentziarekin» lerratzen delako. Lander Martinezen ustez, Kataluniako auziak badu irtenbiderik: erabakitzeko eskubidea legezko bideetatik hitzartzea. PSEk ere elkarrizketa eta legedia uztartzearen alde egin du. Jose Antonio Pastorren esanetan, begiratu beharreko «ispilua» EAEko gobernua da, «aniztasunaren eta legearen berme» delako.

Espainiako Gobernuaren jarrera defendatu duen bakarra izan da PPko Borja Senper. Gainera, «zentzugabetzat» jo du legebiltzarraren ebazpena, eta hura babestu duten taldeei egotzi die delitu bat ekiditea eta eskubideak urratzea «nahasten» aritzea. Senper «kezkatuta» agertu da jeltzaleen jarrerarekin, eta eskatu die «Kataluniak Euskadi kutsatu ez dezan» berma dezatela.

Laukoa, prozesuarekin bat

Nafarroako Parlamentuan bestelako zentzua duen mozioa eztabaidatu dute. UPNk «amarru independentistaren aurka» egiteko eskaera aurkeztu du, baina laukoak atzera bota eta prozesu subiranistari babesa agertu dio. EH Bilduko Adolfo Araizen ustez, 1978ko erregimenari osoko zuzenketa aurkeztu dio Kataluniako erreferendumak, eta Ahal Dugu-ko Mikel Builen ustez, demokrazia bera dago jokoan etzi. Geroa Baiko Koldo Martinezen ustez, UPN, PP eta PSN «diziplina zentralistaren esanetara» daude.

Bestelako ikuspuntua agertu dute hiru alderdiok. UPNko Iñaki Iriartek salatu du erabakitzeko eskubidea «asmakizun bat» baino ez dela eta eskubide politikoak murriztu nahi dituela. Maria Txibite sozialistak elkarrizketaren beharra azpimarratu du, baina gaineratu du legedia betetzeko dagoela. PPko Ana Beltranek Espainia «zatiezina» dela defenditu du.


"Orain arte egin dudan lasterketa guztietatik gogorrena izan da"

JOSEBA OTAOLA (1999, Amurrio) Amurrioko txirrindulari kadetea da eta oso denboraldi ona egin du aurten. Espainiako Txapelketan aritu da eta 3. postua lortu du.

JOSEBA OTAOLA (Amurrio,1999) Amurrioko txirrindulari kadetea da eta oso denboraldi ona egin du aurten. Espainiako Txapelketan aritu da eta 3. postua lortu du.

Espainiako txapelketan 3. postua lortu duzu. Zer sentitu zenuen horretaz jabetu zinenean?Hasieran ez nekien 3. postuan geratu nintzenik. Nire anaiak ezan zidan, baina, jabetu nintzenean zirrara handia sentitu nuen.

Zelako deskribapena egingo zenuke txapelketa horren inguruan?

Lasterketa oso oso oso azkarra eta gogorra izan zen gainera horri beroa gehitu behar diogu. Horregatik, orain arte egin dudan lasterketa guztietatik hau gogorrena izan dela aitortu behar dut.

Euskadiko txapelketan ere ibili zara, ezta?Bai Ze postu lortu zenuen?

Egun horretan ez nintzen fisikoki topera egon eta hori dela eta, azkenean zortzigarren postua lortu nuen. Behintzat Euskadiko kopa irabazi dut

Zer nabarmenduko zenuke txapelketatik?

Ba arreta deitu zidan ondo egon ez arren, lasterketa ona egitea lortu nuela.

Postu onak lortzen dituzun lehen urtea izan da?

Ez. Aurreko urtean Arabako itzulian zenbait garaipen lortu nituen.

Sekreturik daukazu lehiatzerako orduan?

Ez dago sekreturik, jartzen duzun esfortzua eta ilusioa irabazle egiten zaitu.

Entrenamendu gogorrak egiten dituzu?Nolakoak dira normalean?

Nire aitak esaten didanaren arabera entrenatzen dut. Entrenamendu bakoitza ezberdina izan daiteke, betiere, zer nagoen prestatzen baldintzatzen du entrenamendua.

Noiz hasi zinen txirrindularitzan?Zergatik?

12 urte nituenean hasi nintzen eta egia esan nire aitari esker izan zen, berak transmititu baitzidan txirrindularitzaren pasioa.

Zelan ikusten duzu zure etorkizuna?

Buff, nik ezin dut horri buruz ezer esan. Denbora pasa ahala ikusiko dugu zer geratzen den etorkizun batean.

Zer gustatuko litzaizuke?

Txirrindulari guztioi bezala profesionala izatea.

Zer da txirrindularitzatik gehien gustatzen zaizuna?Eta gutxien?

Jende eta leku berriak ezagutzea da kirol honetatik gehien gustatzen zaidana. Gutxiena, ordea, neguan entrenatzea, oso gogorra baita.

Zein da zure txirrindularirik gustukoena?Zergatik?

Mark Cavendish da gehien gustatzen zaidan txirrindularia. Izan ere, berak txirrindulari batean gustatzen zaizkidan nolakotasun guztiak ditu. .

Orain Frantziako Tourra da, zure ustez nork irabazik du?

Nire gustukoa izan ez arren, Froomek irabaziko duela uste dut. Oso gogor dabilen txirrindularia da eta ez dut uste arazoak izango dituenik irabazteko.


Planik bai? 2013/11/14

Gaurko 'Planik bai?' saioan: ZINEMA: Capitan Phillips filmea Arrasaten. ELKARRIZKETA: Josu Zubia bakarlari oñatiarrak 'Argitzal' diskoa aurkeztuko dau aste bukaeran. Diskoaren nondik norakoak ezagutuko ditugu egilearen ahotik. AGENDA: Debagoieneko kultur hitzorduen berri duzue hemen. PROPOSAMENA: Eñaut Elorrietan bisitan dator gurera 'Deserriko kantuak' diskoa aurkezterako dator Arrasatera.


Inaxio Uriaren hilketan laguntzeagatik 44 urteko kartzela zigorra ezarri diote Manex Castrori

Manex Castro

Espainiako Auzitegi Nazionalak 44 urteko kartzela zigorra jarri dio Manex Castrori, 2008ko abenduan Inaxio Uria enpresaburu azpeitiarraren hilketan parte hartzeagatik. Epaiaren arabera, Castrok auto bat utzi zuen ETAko kideen esku, eta ETAko kideak auto horretan joan ziren hilketan erabili zuten ibilgailua lapurtzera Debara. Epaitegiak frogatutzat eman du Castrok “laguntza eraginkorra” eman zuela atentatua egiteko, eta bere laguntza “ezinbestekoa” izan zela hilketan erabili zuten autoa lapurtu ahal izateko.

Kartzela zigorraz gain, Castrok Uriaren familiari 280.000 euroko kalte ordaina ere eman beharko dio, eta 8.000 euro babestutako lekuko bati.

Bestalde, epaileak ezin izan du frogatu Castro ETAko kidea dela. Era berean, Iraitz Santa Cruz Ugalde libre gelditu da kargurik gabe. Frogatutzat eman dute ETAko kideei autoa utzi zienean ez zekiela atentatu bat egiteko zela, autoa eskatu ziona bere koadrilakoa zelako.


Hiru urteko zigorra idazle egiptoar bati, "islama iraintzeagatik"

Fatima Naut idazleak "hilketatzat" jo zuen sakrifizio musulmanaren ospakizuna. Justizia egiptoarrak sare sozialetan argitaratzen diren iruzkinak eta argitalpenak jazartzen eta epaitzen ditu.

Egiptoko auzitegi batek Fatima Naut idazleari ezarritako hiru urteko kartzela zigorra baieztatu du ostegun honetan. Fatima Naut idazle egiptoarrak, Facebooken argitaratu zuen iruzkin batean, sakrifizio musulmana edo "Eid al-Adha" ospakizuna "hilketatzat" jo zuen.

Egiptoko iturri judizialek Eferi jakinarazi diotenez, Kairoko Apelazio Auzitegiak Nauten helegitea atzera bota zuen, Facebooken argitaratu zuen iruzkina "erlijioaren kontrako irain bat" zelako.

Fatima Naut 52 urteko idazle, olerkigile eta ekintzaile egiptoarra da. Idazleak onartu egin zuen, Eferi aurreko urtarrilean egindako adierazpenetan, 2014an idatzi izana bildotsaren sakrifizioa (festa horrek Ramadanaren hilabeteari amaiera ematen dio) "hilketa" bat dela. Geroago, idazleak zehaztu zuen hitz hori esanahi metaforiko batekin erabili zuela. Horregatik, delitu txikien auzitegi batek hiru urteko espetxe zigorra ezarri dio Fatima Naut idazleari 2014an argitaratu zuen iruzkin horrengatik.

Halaber, Nautek bere herrialdeko Justiziarekiko errespetua adierazi du, baina azpimarratu du "triste" sentitzen dela, "Egiptoko pentsamoldea erabaki judizialekin borrokatzen delako, pentsamoldearekin beharrean". "Ez naiz kartzela zigorraren beldur. Guk, idazleok, borondatezko espetxe batean gaude gure bizitza osoan, liburuen azaletan giltzapeturik", idatzi zuen Fatima Nautek Facebooken duen kontuan lehenengo epaia ezagutu zuenean.

Egiptoko Justizia

Egiptoko Justiziak behin baino gehiagotan jazarri eta zigortu ditu sare sozialetan argitaratutako iruzkinak, baina islamean baino ez du irainaren delitua aplikatzen. Zigor-kodeak hiru erlijio monoteisten (judaismoa, kristautasuna eta islama) aurkako isekagatik edo irainagatik sei hilabete eta bost urte bitarteko espetxe zigorra ezartzen du.


Fase berri bat hastear

Arratsaldeko 17:30ak eta Trintxerpera iritsi berri; talde erdia Cuencara bidean, baina partida hasterako iritsiko ziren esperantzarekin.

Partida hasteko ordua iritsi, eta jokalari guztiak kantxan ziren. Aurrean talde gogor bat genuen. Horrela iritsi zen 1-0eko gola, baina, minutu gutxira, banakoa lortu eta partidan sartu ginen. Atsedenaldira iristerako, hala ere, bigarrena sartu ziguten. Bigarren zatiari gogotsu ekin genion; animoa goian eta baloiaren jabetza genuen, baina aukera dezente barkatu izanak, atzetik jarraitzea eragin zuen.

Trintxerpeko neskek ez zuten barkatu, eta kontraeraso batean 3-1ekoa egin zuten. Azken 5 minutuetan, arriskatzea erabaki genuen bostekoarekin, aukera gehiago sortu eta aldea txikitzeko asmoz, baina, falta baten ostean, 4-1eko emaitzarekin amaitu zen partida. Azkenean, emaitzak egindako lana islatzen ez duenaren sentsazioarekin egin genuen, etxera bueltako bidea.

Ligako partida guztiak jokatuta, eta 3. postuan amaitu ondoren, fase berri bati ekingo diogu datorren astean. Ea berriro ere sentsazio onak emaitzetan islatzea lortzen dugun.


Eskuak berotzen hasiak dira

Fisioterapeutak lanera itzuliko dira astelehenean segurtasun neurri zorrotzekin. Hilabete baino gehiago daramate geldi, martxoaren 14tik zehazki, eta eskuak hoztu egin zaizkie. Bezeroak artatzen hasi ahal izateko asteburua dute aurretik berotu, kontsultak egokitu eta hartu beharreko segurtasun neurriak bermatzeko. «Aldez aurretik telefonoz eskatu behar da hitzordua pilaketarik ez dadin egon», abisatu du Olatz Aranburu Akiles fisioterapia zentroko arduradunak. «Segurtasun neurriak bi zentzutan joango dira: bezeroak, alde batetik, musukoarekin etorri beharko dira eta eskuak desinfektatu beharko dituzte iristean. Langileok, beste aldetik, musukoa, eskularruak, babesgarriak… eraman beharko ditugu eta bezero batetik bestera dena ongi baino hobeto garbitu beharko dugu», zehaztu du Ainitze Jauregi Oreka klinikako arduradunak.

Norbera babesteko ekipamenduak, gutxika-gutxika bada ere, hasi zaizkie iristen. «Fisioterapeuten Euskadiko Elkargoaren bidez iristen zaizkigu NBEak. Tantaka iristen dira, baina hasteko lain izango dugu», dio Oihane Unanue Unanue fisioterapia zentroko arduradunak. Hirurek uste dute ekipamenduak ez direla traba izango lanerako. «Berdin-berdina ez da izango baina beste erremediorik ez dago. Eskularruekin lan egin dut nik eta posible da», azpimarratu du Jauregik.

Fisioterapeutek uste dute itxialdiak eragindako arazoak sendatzeko euren eskuetan jarri beharko dutela askok. «Egun hauetan oso-oso gutxi ari gara mugitzen eta, ondorioz, gorputza gogortu egiten da. Bereziki, adineko jendearengan», aipatu du Aranburuk. 40 egun geldi egon ostean kolpean ariketa egiten hastea ere arriskutsua izan daiteke. «Lasai hasi behar da», ohartarazi du Unanuek. «Nire kezka da ea jendea ez den beldurtuko nahiz eta min izan. Bata besteangandik gertu egoten gara eta kontaktua zuzena da eta, baliteke, jendeari ausartzea kostatzea», gaineratu du. Halere, argi utzi nahi dute segurtasun neurriekin inolako arriskurik ez dela egongo.

Ateak itxita ez dute diru sarrerarik izan. «Gastuak, ordea, mantentzen dira eta laguntzak oso mugatuak izan dira», salatu du Jauregik. Egiari zor, osasun arloko langileak izanda larrialdietan lan egiteko aukera uzten zien legediak, baina fisioterapeuten elkargoak zerbitzurik ez ematea erabaki zuen. «Protokoloa oso zorrotza zen eta ezin genuen hori bete», diote hirurek. NBEak ez zituzten eskura eta ez zegoen argi larrialdiak zeintzuk ziren. «Arauak zioen tratatu ezean okerrera egingo zuten kasuak artatu genitzakeela, baina horiek ia kasu guztiak dira. Lehen egunetan egin nuen saio bat bezero baten etxean baina utzi egin genuen», oroitu da Aranburu. «Ez nuke informazio falta izan denik esango, baina egia da ezer garbirik ez digutela esan. Inork ez daki zer gertatuko den bihar eta guk ere egunez egun joan behar izan dugu», amaitu du Unanuek.


Laurehun pertsonatik gora Aresko martxan

400 lagunetik gora hartu zuten parte domekan Aresko Saskibaloi Eskolak antolatu duen berdintasunaren aldeko Aresko martxan. Eguerdiko 12:00etan abiatu ziren, parte hartzaile gehienek elastiko arrosa soinean zutela, Aretxabaletako herriko plazatik Eskoriatzako herriko plazara.

Parte hartzaileen ehuneko laurogei inguru emakumeak izan ziren eta berrogei minutu inguruan burutu zuten ibilbidea, oinez. Eskoriatzako plazara iritsita, omenaldi ekitaldia egin zuten.

Urteetan kirolari lotuta izan diren bi emakume omendu zituzten: Aretxabaletan, Matilde Garai, eta Eskoriatzan, Garbine Uribe.

Matilde Garaik atletismoan jardun zuen urte askotan, emakume atleta asko ez zeuden garaian, eta, besteak beste, 1973an Espainiako txapeldunordea izan zen 800 metrotan.

Garbiñe Uribe eskoriatzarra, berriz, mendizaletasunean nabarmendu da bereziki


Etxean sasoian Imanol Yeregirekin: seigarren entrenamendu saioa

Imanol Yeregik proposatutako seigarren entrenamendu saioa da honakoa, gorputza martxan mantentzeko. Surflariei zuzendutako ariketa fisikoa izan arren, edonork egiteko moduko ariketak proposatu ditu Yeregik beste behin.


Larunbatean postua jarri nahi dutenek izena eman behar dute aurrez

Bigarren eskuko azoka izango da larunbatean eta postua jarri nahi dutenek aurretik izena eman behar dute, Hernaniko bigarren eskuko dendan (Nafar kalea).


Malkortxotik itsasora, oholarekin

Larunbatean Azpeitiko II. Surf Txapelketa jokatu zuten Zarauzko hondartzan, eta goizean goizetik, lagun giroa nagusitu zen

Lehiari dagokionez, Ugutz Karrera izan zen nagusi, bigarren urtez

"Urrestillara bidean, bada Malkortxo deitzen zaion toki bat, erreka ondoan. Han ibiltzen ginen umetan, erreka bazterretik salto eginez eta ur korronteekin jolasean". Haurtzaroan urarekin jolasteko zuten zaletasunak ez du etenik izan, eta Malkortxon ibiltzen ziren garaietatik urte asko joan den arren, igelek uretako gozamenari eusten diote oraindik ere. Hori bai, ur gezatan izan beharrean, gaur egun ur gazitan ibiltzen dira. Errekatik itsaso aldera gerturatu dira. Eta umetako jostailuen ordez, ohola izaten dute lagun. Jende askok sinesten lanak izango dituen arren, Azpeitiko surfzaleek jada bigarren urtez jarraian egin dute beraien herriko surf txapelketa. Eta ekimena, hazten ari da, gainera.

Bigarren urtez, Karrera nagusi

Azpeitiko surflariek urtero lagun arteko afaria egiteko ohitura bazuten lehendik ere. Iaz, txapelketa egitea otu zitzaien, eta izan zuen arrakasta ikusita, aurten ere ildo beretik jarraitu dute. Joan den larunbatean izan zuten hitzordua Zarauzko hondartzan. 10:00ak ingururako kanal inguruan karpatxoa eta mahaiak muntatuta ikus zitezkeen; musika biziak, berriz, festa giroa jarri zuen.

Ia 40 lagun inguru elkartu ziren Azpeitiko II. Surf Txapelketan, eta iaz bezala, aurten ere Ugutz Karrera izan zen txapelduna. Zozkatutako surf ohola, berriz, Hodei Arzuagak eraman zuen etxera. 16:30ak aldera amaitu zuten jardunaldia, eta ordura arteko gosea, besteak beste, hondartzan bertan egotsitako txorizoekin ase zuten. Amaieran, hondartza behar bezala garbituta, etxean dutxa hartu, eta afaritarako elkartu ziren. Gero, parranda ederra egin zuten, noski.

Malkortxo Team elastikoak

Azpeitiko surf mugimenduari marka berezia jartzeagatik, edo haurtzaroko nostalgia astintzeko asmoz, Malkortxo Team jartzen zuen elastikoak atera eta erabili zituzten surflariek.


Indiako egoera larria helarazteko bi ekitaldi eskainiko ditu Tomasene Kultur Etxeak

“Machines” (2016) dokumentalaren irudia.

Altzako Tomasene kultur etxeak Indiako pobrezia eta egoera sozio-ekonomikoaren inguruko bi jardunaldi ospatuko ditu aste honetan. Bertan, hitzaldi bat eta dokumental baten proiekzioa eskainiko dira jendeak herrialde asiarrean bizi duten egoera gertutik ezagutu dezan.

Gaurkoan, India: pobreziaren kontra, garapen iraunkorra izeneko hitzaldia eskainiko dute, 19:00etatik aurrera, Xabier Orueta EAE eta Kantabriako Vicente Ferrer Fundazioaren arduradunaren eskutik. Indiako Andhra Pradesh eta Telangana eskualde behartsuez mintzatuko da Orueta, bertakoek jasaten duten gizarte-bazterkeria helarazteko.

Bihar, berriz, Rahul Jain zuzendari indiarraren Machines (2016) dokumentala proiektatuko da Kultur Etxean, ordu berean. Iazko urtean Sundance jaialdiko epaimahaiaren saria jaso zuen film hau Indiako ipar-mendebaldeko Surat hiri industrialean kokatzen da, eta gaur egungo ekoizpen dinamikak egokienak ote diren birplanteatzera gonbidatzen gaitu, bertako langileek jasaten dituzten lan baldintza jasangaitzak salatuz.

Bi ekitaldietarako sarrera doakoa izango da.


Asteazkenean maputxeen inguruko berbaldiarekin hasiko dugu aurtengo hitzaldi zikloa

Wallmapu Euskal Herria elkartekoak etorriko zaizkigu eguaztenean Elorriora. Iturrin, 19:00etan, hasiko da hitzaldia. Beste hiru hitzaldi antolatu ditugu aurten; tartean, emakume etorkin zaintzaileei buruzkoa. Elorrion ikastaro berezi bat egiten dabiltza hainbat emakume etorkin, eta euren egoera hobeto ezagutzeko aukera izango dugu ekainaren 6an.

Maiatza ingurua hainbat gairen inguruan dugun jakinmina asetzeko garaia izaten da gurean. Aurten ere, hitzaldi zikloa antolatu dugu Kainaberatik, eta lau berbaldi egongo dira guztira gurean. Iturrin, 19:00etan hasiko dira hitzaldiok, gehienak eguaztenetan, bat izan ezik.

Eguazten honetan, hilak 16, maputxe herriari buruzko hitzaldia edukiko dugu. Gurean herri horrekin harreman handia duen Wallmapu Euskal Herria elkarteko kideak etorriko zaizkigu berbaldia ematera.

Maiatzaren 25ean, barikua, Siriara begira jarriko gara. Asko luzatzen ari den gerra horren egungo egoeraren eta nazioarteko botereguneek dituzten interesen inguruan egingo digu berba Victo Pozas irakasleak.

Maiatzaren 30ean, berriz, Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta izango da gaia. Gurean sarri entzuten ditugu kalean RGI siglekin ezagutzen dugun laguntza horri buruzko zurrumurru gaiztoak. Diru-laguntza hau emateko irizpideak eta bere kudeaketa zelakoak diren kontatuko digute Lanbideko Juan Ibarretxek eta Bizkaiko Gurutze Gorriko Maria Talaverak. Gure aurreiritziek egiatik zer duten ikusiko dugu berbaldian.

Emakume zaintzaile etorkinen egoera

Amaitzeko, hitzaldi berezia izango dugu ekainaren 6an: gurean ezinbesteko lana egiten duten emakume etorkin zaintzaileen egoeraz hausnartuko dugu. Liz Quintana aktibista feminista etorriko zaigu gaiaz berba egitera, eta berekin batera, Elorrion osasun ikastaroa egiten dabiltzan zaintzaileak izango ditugu. Udaleko Berdintasun sailetik ipini da martxan ikastaro hori, eskualdeko hainbat eragilerekin elkarlanean. Osasunaren inguruko formazioa jasotzeaz gain, ikastaroaren helburua herriko eragileekiko eta euren arteko harremanak hobetzea da, isolamendua saihesteko eta Elorrioko emakume migratu eta zaintzaileak ikusarazteko.


Odol-ematea egunean

Aste honetan odola emateko aukera izango dute interesatu guztiek.

Egunean, urtarrilak 30, betiko orduan, hau da, arratsaldeko 17:30tatik aurrera, odola emateko aukera egongo da Olaranen.


Sutea izan da asteburuan Ignacio Zuloaga plazan

Igande goizaldean hiru edukiontzi itzali zituzten suhiltzaileek Ignacio Zuloaga plaza parean.

Igande goizaldean, 6:00ak aldera, sutea izan zen Ignacio Zuloaga plazan. Hiru edukiontzi itzali behar izan zituzten suhiltzaileek. Lehenago, larunbateko 22:00ak aldera ere Foronda jauregiaren inguruan piztutako su txiki bat itzali behar izan zuten.

Ertzaintzaren arabera, nahita eragindakoak izan dira. Azken asteotan hainbat sute izan dira herrian. Urtarrilaren 12an Juan Belmonte kalean edukiontzi baten inguruan piztu zen sua, eta bi egun beranduago, Amaia plazan.


Euskararen transmisioa landu nahi duten gurasoendako tailerra

Gurasoei euskararen ikasketa prozesuan seme-alaben bidelagun izan daitezkeela erakusteko tailerra da. Hiru saio eskainiko dituzte otsaila, martxoa eta apirileko zapatu goizetan. Izen-ematea zabalik dago martitzenera arte.

Guraso berritsu tailerra 5-9 urteko bitarteko seme-alaben gurasoei zuzenduta dago eta Iñaki Eizmendi gizarte-hezitzailea izango dute gidari. Bere esanetan, “helburua da seme-alabei euskararen ikasketa eta erabilera prozesuan lagundu nahi dieten gurasoei irizpideak eskaintzea. Saioetan ikasiko dugu seme-alabei laguntzeko zer egin dezaketen guraso euskaldunek zein euskaldunak ez direnek. Hizkuntza ohiturei buruz hitz egingo dugu eta hizkuntzarekin jolas egin ere bai. Hainbat dinamika eta ariketa egingo ditugu, modu atsegin eta parte hartzailean”.

Hiru saio

Bi orduko iraupena izango duten hiru saio izango dira denera: otsailaren 27an, martxoaren 12an eta apirilaren 9an. Saioak goizeko 10:30etik 12:30era bitartean egingo dira kiroldegiko antzokian. Izen-ematea debaldekoa da eta ikastetxean bertan egin behar da. Epea zabalik dago otsailaren 22ra arte (ez da derrigorrezkoa saio guztietan parte hartzea, norberak aukera dezake zenbat saiotan parte hartu).

Tailerra Guraso euskalzaleen batzordeak antolatu du. Talde hau duela hilabete batzuk sortu zuen guraso talde batek, gaztetxoen eta ggurasoen artean euskararen erabilera bultzatzeko helburuarekin.


Karle Beristain: ‘Hurrengo arte’

Urte bete pasa da hitzan hilero kontuk kontaten hasi nitxanetik. Ez naz idazli, baine politxe ixan da nire zutabik zeuekin elkarbanatzi. Urte beteko esperientzi ederra ixan bara be, oingoz nahiku de. Honaxe arte ailati pentsa dot.

Esan doten morun, mile gauza geatu gaztaz bidin esateko: Palestina gaxan ingurun sentiuten doten mine; Israelei boikota! ; 4 emakumetik bat bortxatu ixango dala, edo gazela; mundu gaxoik dala; iraultza feministi ixan bir dela, edo eztala iraultzaik; ezkerreko politika gexa falta dizela; atez-atekuaz gexa erreziklaten bada kontenedorakin baino, atez-ateku bultzatu bir dala; geure kakak geure arazu dizela, eta geure animalixan kakak be bai; estereotipuai kontra enbitzauela, eta aurreiritzixai be bai; gatxe bada be, pentsaten dan guzti eztala esan bir, errespetu falatati dala bestelaik; badala sentimento bat ixetako eztabena balixo eta geure seme-alabai erakusten gabizena: lotsi eta erridikulu sentimentu, neuk asko dakatena eta gorroto dotena; bakotxak nahi daben morun bixi eta hezi bir dabela; kultura baik ez guzela inoa; Lemmy eta Bowie galdu douzela, baine beti bixik eongo dizela; Ondarrun talento asko dala, eta handixe; famauk gazela, famauk! Asier etxin ikusi nahi dotela, eta beste guztik be bai; etabar… Milaka konto! Inoiz ez neuke amatxuko!

hitzako zutabegili ixati oso positibu ixan da. Neuk dakaten gauzak azaleratzeko nezezidadin, oso baliogarrixe ein gazta. Eta oso harrera ona emostazue! Eskerrik asko danoi, benetan! Danoi gomendatzen dotsueten esperientzi bat da, esango neuke terapeutiku dala. Nik terapixi amatxu dot, on beste batei tokaten gako. Etapa barri bat hastea nu ni.

Hamendik aurrea tabernan ikusiko ga! Hurrengo arte eta muso bat!


Errimeren eta Anariren kontzertuak izango dira gaur Gaztetxean

Errime taldearen eta Anariren kontzertuak izango dira gaur, ostirala, Gaztetxean. 22:00etan hasiko dira emanaldiak, eta aurrena Errime igoko da oholtzara.

Jon Gurrutxaga, Unai Martinez, Felipe Murillo eta Asier Aizpuru azpeitiarrek eta Paul Beitia eta Patxi Gabilondo zarauztarrek osatzen dute Errime taldea, eta 2016an kaleratu zuen aurreneko diskoa, Errime. Azpeitiko Udalak eta Kultur Mahaiak emandako Sorkuntza Bekari esker grabatu zuten diskoa. Hona hemen iazko martxoan Errimeko kide Jon Gurrutxagari egindako elkarrizketa.

Anarik 2015ean Zure aurrekari penalak estudioko lana kaleratu zuen. Disko haren jarraipen gisa, Epilogo bat lan laburra argitaratu zuen azkoitiarrak 2016aren hondarrean.


Eskerrik asko

Mila esker berriro ere botoa EAJ-PNVri eman diozuten hernaniar guztiei, eta baita aurreneko aldiz eman diozutenei ere. Guztiontzako, zorionak.

EAJ-PNVk daukan esperientziari esker, ez izan zalantzarik gure herriaren alde lanean jarraituko dugula, neurriz eta sendotasunez, eta kontuan hartuz gu bezala pentsatzen dutenak eta modu desberdinean egiten dutenak.

Beste behin, eskerrik asko.


«Ez gara hauteskunde plebiszitarioetara jolastuko»

PSCk berandu eta lauso erantzun zuen Kataluniako auziaren inguruan. Urrun geratu dira 2012ko bozetako promesa federalistak; orain, Kanadaren edo Erresuma Batuaren gisako irtenbidea eskatzen du.

Eztabaida erabat polarizatuta dago Katalunian, eta ez da egoera erosoa PSCrentzat. Alderdiko diskurtso nagusia independentziaren eta azaroaren 9ko galdeketaren aurka lerratu da; are gehiago, orain, Konstituzio Auzitegiak behin-behinean geldiarazi ondotik. Independentistentzat, Madrilen ahotsa ordezkatzen dute sozialista katalanek; hala ere, ez dute PP eta Ciutadansen bando berean agertu nahi. «Bi aldeetako traidore zerrenden buruan» daude, Ferran Pedret (Bartzelona, 1979) parlamentariaren hitzetan. «Katalunian badago oinarri demokratikoekin konpondu beharreko gatazka bat, baina ezin daiteke galdeketa bat proposatu berez erreferendum bati dagokion auzi bat ebazteko, eta, gainera, itxura egin ez dagoela legezko oztoporik».

Tenkatutako sokaren erdian zaudetela diozu.

Blokeo instituzionalera heltzen ari gara. Guztiona den erakunde batek izan behar lukeen neutraltasuna arriskuan jarri dute bi gobernuek, interes politikoengatik. Katalunian bizi den edonor ohartuko da CiU eta ERC muturrerainoko tentsioa sortzen ari direla hemengo instituzioetan, gizartearen zati baten proiektuaren mende jarriz. Espainiako Gobernuaren jarrera pasiboagoa izan da: gatazka politikoari heldu beharrean, denbora igarotzen utzi du, ea horrela zerbait konpontzen den. Baina Estatuko erakundeak ere tentsioan daude, eta hori ez da ona: instituzioek berme bat eskaini behar ligukete, haien partzialtasunaz zalantza egin gabe.

Zer egin behar litzateke tentsio hori arintzeko?

Egoera baretu behar da. Alde katalanak onartu behar du alde bakarreko ekintzak kaltegarriak direla independentzia lortu nahi badute, eta Espainiako Gobernuak onartu behar du funtsean badagoela arazo politiko bat, eta herritar asko daudela haserre. Gure ustez, haserre horren kausetako askok Estatuko beste herritarrei ere berdin eragiten diete, eta aldaketarako grina hori zabalduta egongo da ziurrenik. Nolanahi ere, argi dago egoera honek ezin duela iraun. Edozein irtenbide, elkarrizketa arrazoitu eta bare baten bidez etorriko da.

Posible dela uste duzu?

Beharrezkoa denak posible izan behar du. Ez dago alde bakarreko irtenbiderik, are gutxiago gaur egungo Europa honetan. Eraginkorragoa litzateke lehenbizi adostea nola eta zein zirkunstantziatan galdetu behar zaien katalanei euren etorkizun politikoaz; horregatik nahi dugu Kanadaren estiloko lege bat. Hori gaindituta, errazagoa izango da tentsioa arintzea. Guk ez daukagu arazorik eredu federal baten abantailen eta independentziaren desabantailen inguruan eztabaidatzeko, baina horretarako beharrezkoa da galdeketa adostuta eta legearen barruan egitea.

Demagun Kataluniako Parlamentuaren gehiengoak aurrera egitea erabakitzen duela, eta gobernuak galdeketa egiten duela Konstituzio Auzitegiak debekatu arren.

Generalitateak edo Kataluniako gizarte zibilaren zati batek bultzatutako galdeketa egingo balitz, oso zaila litzateke hurrengo eguneko egoera kudeatzea, gizartearen beste zatiak ez liokeelako zilegitasunik aitortuko. Eta hori kosta ahala kosta saihestu nahi dugu. Herrialde honetan asko kostatu zaigu elkarrekin bakean bizitzea, eta ez dugu arriskuan jarri nahi.

Galdeketa sinboliko batek ez du balio?

Auzi batzuek, euren izaeragatik, berme demokratiko guztiak eskatzen dituzte. Eta hau ez da aldarrikapenerako kontsulta hutsa: galdetuz gero, ondo egin behar da, eta horretarako tresna egokiena erreferendum bat da. Egia da katalan askok nahi dutela beraiei galdetzea, eta azkenaldian inkesta horiek erabiltzen dira galdeketa justifikatzeko:«Katalanen %80 daude kontsultaren alde». Jakin nahi nuke zenbatek nahi luketen legezko bermerik eta akordio politikorik gabeko galdeketa batean parte hartu; besteak beste, UDC eta ICVren barruan.

Gerta liteke, halaber, blokeo egoera horretatik ateratzeko, Kataluniako Gobernuak hauteskundeetara deitzea. Kasu horretan, zer egingo luke PSCk?

Bere nazio aniztasuna aitortzen duen Espainiako Estatu federal baten alde egiten dugu, eta hori izango da gure proposamena lurralde auziari dagokionez. Ez zaigu ona iruditzen bi urtetik behin hauteskundeak egitea, ezta haiek helburu bakarra izatea ere; izan ere, herrialde honetan energia asko desbideratzen ari da helburu horretara, gauza garrantzitsuagoak ahaztuta. Ez dugu aurreratutako hauteskunderik desio, eta ez dugu bandoen karta jokatuko; alegia, ez gara plebiszitarioetara jolastuko. Bozak deitzen badituzte, guk gure programa eta hautagaiak aurkeztuko ditugu.


Bakar

Hiru ahizparen artean erdikoa, hamabi laguneko kuadrillan bat gehiago, Maiteren irrika beti izan da norbaitentzat berezi eta bakar izatea. Ez zaio erraza gertatzen, ez zatar, ez polit, ez altu, ez txiki, ez ilun, ez distiratsu, ez baita ezertan nabarmentzen.

Norbaitentzat bakar izateko asmo hutsez ezkondu zen Aitorrekin, egia esateko, maiteminetik oso urrun bazegoen ere. Nahi baino lehenago ohartu zen, ordea, Aitor berdin-berdin ezkon zitekeela Lurdesekin, edo Mirenekin, edo Aintzanerekin… Andre bat nahi zuela, ez zehazki bera. Horregatik, norbaitentzat berezi izateko gogoz, segituan geratu zen haurdun. Eta segituan berriro ere. Urte batzuz zoriontsu izan zen, Unairentzat eta Manexentzat bera baitzen guztia. Ez zuen gehiegi iraun, ordea: aitak, lagunek, futbolak, eskolak, kaleak, laster kendu zioten lekua.

Hondoa jo zuen semeak estudiatzera kanpora joan zirenean; hutsalaren hutsalaz hilko zela uste zuen. Harik eta begirada harekin topo egin zuen arte: begi haiek bere premia zutela adierazi zioten, ardatzat hartuko zutela, betiko. Aitorrek bietako bat aukeratzeko eskatu zioenean ez zuen dudarik egin: bestea. Orain, zorionak gainez egiten dio etxeko atea zalbaldu orduko Bizkorren ongietorri zaunka bozkarioz beteak aditzean.


Koilarak jotzen ikastea, Bertokoren eskutik

Zamudioko elkarteak apirilaren 15erako, 22rako eta 29rako antolatu du ikastaroa, eta Patxi Oregi Taberna Ibiltaria taldeko kideak emango du. Ikastaroa arratsaldez izango da, 18:30etik 20:30era, eta Bertoko taldekoei zein gainontzeko herritarrei dago zuzenduta. Gainera, edozein adinetako lagunek hartu ahal dute parte bertan. Izena emateko, mezu bat idatzi daiteke bertokozamudio@gmail.com helbide elektronikora; edo 615 74 95 70 telefono zenbakira deitu. Bestalde, Bertokok 20 urte bete ditu aurten, eta urteurrenaren haritik, Bertoko Hauspoz hauspo 20 urte (1996-2016) dokumentala grabatu dute. Berrogei minutuko bideoa da eta taldearen ibilbidearen momenturik esanguratsuenak batu dituzte bertan. Bideoa YouTuben dago ikusgai eta Bertokok Aikor! aldizkariaren webgunean duen txokoan: aikor.com/txokoa/bertoko/.


«Hamar urtez ia etxetik atera gabe egon ginen»

Azken iheslaria etxeratzeko lanean jarraitzeko beharra dagoela azaldu dute, Iñigo Zapirain eta Jexux Bidaola 'Txirrita' iheslari ohiek. Bihar Tolosak hartuko du Iheslarien Eguna, lehenengoz Hego Euskal Herrian egingo dena.

Lehen aldiz Hego Euskal Herrian egingo da Iheslarien Eguna. Tolosan izango da, hain justu Lasa eta Zabalaren erailketaren 35. urteurrenean. "Hegoaldean iheslarien errealitatea ezagutaraztea" dela ekimenaren helburuetako bat adierazi dute. Bestalde, Beraien bizipen pertsonalak kontatu dizkigute, gaur egungo egoera nola ikusten dute, eta konponbiderako urratsak zeintzuk izan beharko liratekeen kontatu digute.


Ardoak eremuen eta herrien arabera bereiztea onartu du Errioxak

"Akordio historikoaren" ondoren, ABRAko upeltegiek eten egin dute Arabako Mahastiak sor-marka propioa sortzeko prozesua.


Euskotrenek Berriz eta Zaldibar lehengo gunera itzuli ditu

Euskotreneko arduradunek Berriz eta Zaldibar berriz ere, hasierako zonaldera itzuli dituzte, hau da, Durangoko gune berdinera.

Berrizko eta Zaldibarreko alkateekin hitz egin ondoren, eta Bizkaiko Garraio Patzuergoak indarrean jarri duen Bizkaiko guneei buruzko gogoeta ikusita, Euskotreneko agintariek Durangaldeko bi herriak, berriz ere, aurretik egon diren gunean jartzea erabaki dute.

Euskotreneko kideek prentsa ohar baten adierazi dutenez, zonalde aldaketa hau Bizkaiko Garraio Patzuergoaren jarreragatik hartu dute. Gainera, Euskotrenek herri bietako alkateei azaldu die, beraiek "ahalegina" egin dutela prezioak batez bestean %8 jaisteko.

Horrez gain, prentsa oharrean gaineratu dute, arazoa "konpontzeko" bidean zegoela, eta Euskotren "ez datorrela bat" egin den arazoaren "manipulazioarekin".


Mankomunitatea ibilgailuen joan etorria zenbatzen ari da

Aspaldikoak dira Debagoienean alde batetik bestera mugitzeko izan ohi diren eragozpenak. Hilabete batzuk badira, baita ere, Mankomunitatea arazo honentzako irtenbide bila hasi zela.


2019a erregistraturiko urterik beroena izan da Europan

Europako Batasuneko Copernicus Klima Aldaketa Zerbitzuak ondorioztatu duenez, azaroan normalean halako lau egin zuen euria Euskal Herria dagoen eremuan

Lurra behatzeko Europako Batasunaren egitasmoa da Copernicus Klima Aldaketa Zerbitzua (C3S), eta iazko urteari dagokion txostena plazaratu du. Ondorioak ikusgarriak dira: 2019a inoiz erregistraturiko urterik beroena izan zen Europan. Gainera, inoizko hamabi urtetik beroenetako hamaika 2000. urtetik hona izan dira Europan.

Ikertzaileen arabera, hiru sasoitan neurtu dira normalean baino askoz tenperatura beroagoak, askotan markak hausteko modukoak: otsailean, ekainean eta uztailean. Ondorioztatu dutenez, epe luzeko datuek erakusten dute argi eta garbi berotzeko joera egon dela azken lau hamarkadetan. Horrez gain, klima aldaketa mendebaldeko eta hegoaldeko Europako euri patroiak aldatzen ari dela ondorioztatu dute, berotegi efektua eragiten duten gas kantitatea handitzen ari dela, eta Groenlandiako izotza inoiz baino gehiago urtu dela.

Europako Batzordearentzat egiten du txostena Copernicus zerbitzuak, hark erabakiak har ditzan datuetan oinarrituta.

2019ko bero oldeek lehorteak eragin zituzten Europa erdialdean, eta euriteak kontinenteko mendebaldean eta hegoaldean, hau da, besteak beste Euskal Herrian, urtearen amaieran. Edonola ere, urte osoko batez besteko euri kantitatea ez da asko aldatu. Beraz, ondorioztatu behar da euria pilatu egin dela epe laburragoetan, klimatologoek azken urteetan ohartarazi dutenez.

Euriaren anomalia, 2019ko urritik abendura, 1981-2010 urteen arteko epe berarekin parekatuta. C3S/KNMI.

Munduko datuei dagokienez, azken bost urteotako batez besteko tenperatura 1,1 gradu beroagoa izan da Aro Industrialaren aurreko mailekin parekatuta, eta ia bi gradu gehiago XIX. mendearen azken erdialdearekin erkatuta. Ikertzaileek gogoratu dutenez, Parisko Itunaren (2015) helburua tenperaturak bi gradu baino gehiago ez areagotzea da, eta 1,5 graduan geratzeko ahalegina egitea.

«Ezohiko urte bat ez da berotzeko joera bat, baina gure zerbitzuaren informazio zehatza izanda, gauza gara erretratu orokorra egiteko, klima nola aldatzen ari den hobeto aztertzeko", esan du Carlo Buontempo C3S zerbitzuko zuzendariak, txostena aurkeztean.

2019a izan da, beraz, urterik beroena, eta 2014, 2015 eta 2018 dira hurrengoak zerrendan. Gainera, 2019ko urtaro guztiak izan dira ohi baino beroagoak. Udarik beroena izan zen 1979. urtetik. Europako hainbat lekutan 3-4 gradu beroagoak izan ziren tenperaturak udan, eta markak hautsi ziren herrialde askotan, tartean Frantzia eta Alemania.

Lehorteak eragin egin zion landarediari, nahiz eta gero bere onera itzuli udazkenean. Kolpea jaso zuen gero, berriz, urte amaieran, orduan euriteengatik.

Europako artikoan airearen tenperatura batez beste baino ia gradu bat (0,9) beroagoa izan zen, lurraren eta uraren gainean. Uztail amaierako beroaldia Eskandinaviara heldu zen, eta eragina izan zuen Groenlandiako izotza inoiz ez bezala urtu zedin.

Ikertzaileek ondorioztatu dutenez, karbono dioxido eta metano kontzentrazioak handitzen jarraitu dute atmosferan. «2019koak bezalako kontzentrazio handiak topatzeko, historian milioika urte egin behar da atzera», idatzi dute zientzialariek.

1983-2012 tartean baino hodeirik gabeko eguzki ordu gehiago izan dituzten guneak, 2019an. C3S/DWD/EUTMETSAT CM SAF

Hodeirik gabeko ordu kopurua ere asko handitu da. 1983. urtean hasi ziren hori neurtzen eta erregistratzen, eta inoizko daturik altuena eman du 2019. urteak —handienetan hurrengoa 2015a da—, erreferentzia tartearekin parekatuta (1983-2012). «Nabarmena da eguzki orduen kopurua azken 40 urteotan, kontinente osoan».


"Trena lurperatzeko proiektuak Gasteiz osoari eragiten dio"

Gasteiz Batu herri plataformako Iker San Miguel Lizarraldek egitasmoak dituen gabeziak salatu ditu.

Trenaren egungo lurperatze proiektuak Gasteizko Salburua, Arkaiate, Larrein, Zabalgana, Ariznabarra edo San Martin bezalako auzoak alde batera uzten dituela uste du Gasteiz Batu herri plataformak, eta horren kontrako alegazioak biltzen ari da. Astelehenean, irailaren 9an, amaitzen da Espainiako Gobernu Ordezkaritzan aurkezteko epea.

Zergatik jarri duzue martxan proiektuaren kontrako kanpaina?

Uztailaren hasieran hasi zen guztia, egitasmoaren inguruko informazioa zabaltzen hasi zenean. Herritar talde batek batzarrak egiteari ekin zion eta auzo elkartera ere joan ginen horren gainean zerbait ote zekiten galdetzen. Antzera zeudela ikusi genuen.

Zabalganeko jaietan bilkura orokorragoa deitzea adostu zenuten.

Bai, geneuzkan zalantzak argitzeko. Uztailaren amaieran egin genuen batzarra; ordura arte geneukan informazioa partekatu eta mugitzen hasi ginen. Zabalgana Batuz elkarteak alegazio teknikoa aurkeztuko zuela iragarri zuen. Auzokideok, beste alde batetik, alegazio herrikoiagoa prestatu genuen, ahalik eta jende gehienera heltzeko. Proiektuan ikusitako hutsuneak zalantzan jartzen ditugu bertan.

Zer gabezia topatu dituzue?

2010ean aurkeztutako proiektuak 6,8 kilometro lurpean izan behar zituen, eta oraingoak lurperatutako zatiaren luzera nabarmen murriztu du (3,8 km), eta ondorioz, Salburua, Arkaiate, Larrein eta Zabalganeko tarte handi batean trena aire zabalean egongo da, horrek dakarrenarekin. Besteak beste, trenbide kopurua handituko denez, azalean doan bidaiari eta zama trenen kopurua biderkatu egingo da, eta horrek suposatuko duen zarata eta bibrazioen handitzearekin kezkatuta gaude. Gainera, zarata arazoa murrizteko, lekuaren arabera, sei metro altuerarainoko panelak ezartzea proposatzen dute proiektuan, horrek dakarren isolamendu eta inpaktu bisualarekin.

Etxebizitzetatik ez ezik, ikastetxeetatik ere oso gertu pasatuko dira trenak...

Bai. Zabalganeko eskola ondotik. Eta Salburuan orain eraikitzen ari diren Errekabarri ikastetxetik oso urrun ez dela egongo uste dugu, baina, kontua da proiektua aurtengo ekainekoa baldin bada ere, eskola hori ez dela egitasmoan agertzen. Kasu horretan ezjakintasuna da nagusi.

Gaztela Etorbidearen inguruko auzokideak ere arduratuta agertu dira.

Mugitzen hasi dira, bai. Asteon bilera informatiboa egin dute. Proiektuak aurreikusitako tunelekin eta lurperatzeak izan ditzaketen afekzioekin daude, besteak beste, kezkatuta: bibrazioak, kutsadura...

Abuztu osoa eman duzue lanean...

Hala da. Hilabete osoa eman dugu gasteiztarrak informatzen, proiektuaren inguruko informazio falta itzela dagoelako: kaltetutako auzoetako atarietan kartelak jarri ditugu eta auzo batzar informatiboak ere deitu ditugu jendeak dituen zalantzei, ahal den neurrian, erantzuteko. Gasteizko jaietan ere hainbat tokitan izan ginen oihartzun gehiago lortzeko. Guzti honen asmoa izan da ahalik eta alegazio gehien batzea.

Eta orain arte zenbat bildu dituzue?

Asteartera arte 5.000 inguru genituen. Ez dago txarto kontuan izanda hau guztia hilabete bateko kontua izan dela, eta abuztuan, gainera. Hilabete osoan ez da inor egon eta oso zaila izan da; baina azken egunotan asko igo da kopurua. Horri gehitu behar zaio gaiaren inguruan dagoen isiltasuna; inork ez du ezer esaten. Udalera joan gara eta alegazio epea amaitu arte ez duela ezer esango erantzun digu. Horrelako proiektu estrategiko batean herritarrak gauden moduan izatea nahiko harrigarria eta larria da.

Talde politikoekin kontakturik izan al duzue?

Ez. Hasieratik alderdi politikoetatik aparte mantendu nahi izan dugu; gure oihartzuna zabaldu nahi badute, eskertuta egongo gara, edozein gasteiztarrengana heldu nahi dugulako. Anitzak gara. Proiektuak gabezi asko ditu eta benetan gura duguna da benetako proiektu serio bat aurkeztu dezatela; edo, gutxienez, hutsune horiek zuzendu ditzatela, kanpo utzi gaituztenei ere entzutea eta denon artean ganorazko zerbait adostea.

Trenbidetik gertuen bizi zaretenak zaudete bereziki Gasteiz Batu plataforman. Alegazioak aurkezteko aukera, baina, edozeini dago zabalik.

Noski. Gu kaltetu zuzen moduan sentitzen gara, baina, azken finean, proiektuak Gasteiz osoari eragiten dio; besteak beste, guztiok ordainduko dugulako. Egitasmoaren kostu ekonomikoa 872 milioikoa da, eta Gasteizko Udalak 130 milioitik gora jarriko ditu.

Alegazioak aurkeztu ostean, zer?

Erabakiak hartzen joango gara, informazioa irteten den neurrian. Suposatzen dugu alegazioak aurkeztu ostean, erantzun bat egongo dela; besteak beste, Jaurlaritzak, Diputazioak, Udalak, alderdi politikoek eta auzo elkarteek aurkeztutako alegazio teknikoez gain, herritarrenak ere badaude, eta horiek guztiak erantzun beharko dituzte. Horrez gain, alkateak ere zerbait esango duela uste dugu. Baina, dena dela, Gasteiz Batu ez da honekin amaituko; honek jarraipena izango du.


Bertso-afari musikatua, larunbatean Zubietan

Zubieta Lantzen bilguneak bertso-afari musikatua antolatu du larunbaterako, irailaren 22rako. Gaueko 21:00etan hasiko da saioa, Barazar jatetxean. Iker Iriarte gai jartzailearen agindupean arituko dira honako lau bertsolariok, bat etxekoa gainera; Axier Azpiroz zubietarra, Unai Gaztelumendi, Amaia Agirre eta Iñaki Gurrutxaga.

Antolakuntzatik, bertso-afari musikatuan dastatu ahal izango den menua zein izango den ere aurreratu dute, NOAUA!-ra bidali duen mezuan: legatz pastela (haurrek: espagetiak tomatearekin), entsalada mixta, erredondoa saltsan, flana helatuarekin, kafea, urteko ardoa, sagardoa eta ura. Afaritarako txartelak aldez aurretik erosi beharko dira, Barazarren bertan. Helduenak 20 eurotan, eta haurrenak 14 eurotan salgai egongo dira hilaren 20ra arte. Antolakuntzatik ohartarazi dutenez ordea, "jangelan 40 lagunentzat dago lekua, beraz, axkar ibili! ".


Matrikula epea hilaren 30a arte

luzatu dute

Udal Euskaltegian matrikulatu nahi duenak oraindik badu aukera. Adierazi dutenez, oraindik badaude plaza batzuk, eta hortaz, matrikula epea hilaren 30a arte luzatu dute. Izena emateko ordutegia da 09:30etatik 13:30etara eta 16:30etatik 19:30etara; telefonoz 943 331 896 zenbakian, edo emailez euskaltegi@hernani.net helbidean.


Inflazioa % 1,1 igo da 2017an EAEn

Nafarroan, urte arteko tasa % 0,6koa da.

Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) urte arteko inflazioa % 1,1 igo da 2017an, baina abenduko datua urteko 12 hilabeteetan jasotako tasarik txikiena da (azarokoa % 1,6koa da). Energia gutxiago garestitu da abenduan, eta horrek eragin omen du apaltzea.

Nafarroan, urte arteko tasa % 0,6koa da, azaroan jasotakoa baino sei hamarren txikiagoa (% 1,2).

INE Espainiako Estatistika Institutuak gaur jakinarazi ditu 2017ko azken hilabetearen Kontsumorako Prezioen Indizearen (KPI) datuak.

2017ko azaroko datuekin alderatuta, prezioak berdin mantendu dira bi erkidegoetan.

Abenduan EAEn gehien garestitu diren produktuen artean hauek daude: edari alkoholdunak eta tabakoa (% 1,8) eta elikagaiak eta edari ez-alkoholdunak (% 1,7). Nafarroan, berriz, hotelen, kafetegien eta jatetxeen garestitzea da aipagarriena (% 2,5). Merkatzeen artean, aisialdia eta kultura taldea da aipagarriena.

Estatuko inflazioari dagokionez, KPIaren urte arteko tasa % 1,1ekoa izan da abenduan, urteko tasarik txikiena.


Larunbatean BIlbon "tanta" izatera deitu dute Itzubaltzetako gazteek

Itzubaltzeta / Romoko Ikasle Abertzaleak eta Ernai gazte erakundeek larunbatean Bilboko mobilitsasora joateko deia egin dute gaur. Dozena bat neska-mutil izan da goizean-goiz Areetako metro geltokian eta Artatza-Romo institutuan, "Urtarrilaren 11n gazteok ere tanta izango gara!" aldarrikatuz, pankarta bat eutsita. Aldi berean, egun 527 euskal preso politiko 81 espetxetan daudela salatu dute. Gazteen ustez, preso eta iheslariak "gatazkaren ondorio" eta, aldi berean, "konponbidean beharrezko agente politikoak" dira. Halere, "zoritxarrez, Espainiako eta Frantziako gobernuek konponbidearen bizkortzea oztopatu nahi dutela" ikusten dute gazteek: "bi kolektibo horien gainean salbuespen neurriak ezarriz: dispertsioa, euroaginduak, torturetan oinarritutako autoinkulpazioak, gaixo larriak espetxean mantentzea..." Horregatik, besteak beste, salbuespen neurriak eten, dispertsioa behin betiko amaitu eta gatibu zein errefuxiatuak etxera ekartzeko borrokatzerako deia egin dute, "bakoitzak bere ahalmenetik eta konpromiso txikien bidez". Ildo horretan, eskuz esku ibili dira "Denak ala inor ez" ekimenaren berri ematen. Argazkian, goizeko ekimena.

Itzubaltzetako gazteen ekimena bideoan (© Uribe Kostako IA)


Teatro Paraíso Antzerkiak Finlandia, Norvegia, Eslovenia eta Kroaziara eramango du bere lana

Duela 35 urte martxan jarri zen Teatro Paraiso Antzerkia konpainiak uztailera arte iraungo duen birari ekin dio eta bere magia eszenikoa Finlandia, Norvegia, Eslovenia eta Kroaziara eramango du, non jaialdi ezberdinetan parte hartuko duen.

Oraingo honetan hiru dira Europan aurkeztuko dituen lanak; In the garden, Kri Kra Kro eta Kubik. Hauek guztiek umeen (1-6 urte bitartekoak) eta irudien arteko harremanaren inguruko trilogia eszeniko bat osatzen dute eta haurrak etengabe estimulu bisualez inguratuta hazten diren XXI. mendeko hiritarrak direla hartzen dute oinarritzat. Irudiak, ikusteko ez ezik, elkarri eragiteko eta mundua eraldatzeko baliagarriak direla adierazi nahi du antzerki konpainiak proiektu artistiko hauen bitartez.

Teatro Paraiso Antzerkia Europan

Kuulas International Children’s Theatre Festival, Kouvolas (Finlandia), maiatzaren 15etik 18ra. ‘In the Garden’ lana maiatzaren 17an aurkeztuko du.

Festspillene I Nord – Norge, Harstad (Norvegia), ekainaren 21etik 28ra. ‘In the Garden’ ekainaren 25ean eta eta Kubik 26an aurkeztuko ditu.

Mini Summer Festival, Ljubljana (Eslovenia), ekainean, uztailan eta abuztuan. ‘In the garden’, ekainaren 29an egingo du.

MDF Sibenik, Sibenik (Kroazia), ekainaren 22tik uztailaren 6ra. ‘In the garden’ eta ‘Kri Kra Kro’ aurkeztuko ditu uztailaren 1ean eta 2an.


Jon Sarasuaren Bost truke: Andeak, Kurdistan, Serbia…

Jon Sarasuak aurkeztu berri duen liburua da Bost Truke, saiakera bat da. Lan bidaietako gogoetak biltzen ditu.

Kolonbia, Bolivia, Kurdistan, Ekuador eta Serbiara egindako lan-bidaietako testu laburrek osatzen dute Jonen liburua. Hango gertakari txikiak: hizkuntza-komunitate gutxituekiko harremanak, kooperazio linguistikoaren pausoak, Boliviako gobernuaren kontutxo bat, Serbiako ezker sindikatuenak…; ibilbidean jasotako puskak, egoerak, ekintzen apunteak eta gogoetak. Tarteka, kitxuak, aimarak, nasak, kurduak edo eslaviarrak munduaren ertzetako ondoezez ari dira testuotan; eta, oharkabean, euskararen herriaz ere bai.

Jon kultur sortzailea da, 2000tik jende aurreko bertsolari jarduna alboratuta, gai sozio-ekonomikoetan dabil unibertsitatean, eta herrigintzako hainbat alorretan taldeak sustatzen. Autoeraketa, gizarte ekonomia eta hizkuntza landu ditu egitasmootan, eta horiei lotutako nazioarteko zubiak. Oraingoan, Jon intelektualak ekintzailearen botak jantzi eta hizkuntza gutxituen lokatzatan belaunetaraino sartuta, bidean izandako sentimendu eta gogoetekin osatu du liburua, burua, bihotza eta eskuak erabiliz.


Hamahiru udaltzain berrirekin indartu du plantilla udalak

Alarma egoera hasi zenetik, baita aurretik ere, prebentzio neurriak eta aldaketak ezarri ditu udalak udal langileen lan egiteko moduan oro har, eta Udaltzaingoaren ekiteko moduan bereziki, langileak zein herritarrek babesteko helburuarekin. Neurri horien artean, besteak beste, txandak egokitu dira eta funtzioak birbanatu.

Neurri horien artean berriena, Udaltzaingoaren plantillan hamahiru langile berri sartzea izan da, egungo egoeran laguntzeko. Agente horiek prestaketa aldia ari ziren egiten Arkauteko akademian udalak jakinarazi duenez, eta udalerrien esku geratu dira beraien prestaketan etena dagoen bitartean, akademia itxita baitago aldi baterako.


Ondarearen Europako Jardunaldiak izango dira Altzagan zapatuan

Zapatuan, hilak 22, bisitaldi gidatua izango da Altzagan, Ondarearen Europako Jardunaldien egitarauaren barruan. Goizeko 12:00etatik aurrera, Erandioko emigrazioen historia ezagutzeko aukera egongo da, Erandioko udaletxetik irtengo den txangora batuz gero.

Taldeak lantegien eta langileen etxeen eredu bi bisitatuko ditu. Hala, ezagutuko dituzte XIX. mendearen amaieraz geroztik Erandiora bizitzera eta lan egitera etorri ziren langileak hartzeko eraiki ziren etxebizitza-eredu desberdinak. Gidak azalpenak gaztelaniaz emango ditu. Bisitarako leku-kopurua mugatua da eta beharrezkoa da aurretik izena ematea, 944 890 140 telefonoan.


Mendira igotzea, urtea agurtzeko tradizio

Urtea amaitzeko asko dira mendira igotzeko ohitura duten aiaraldearrak. Orozko inguruan, esaterako, Gorbeiara joateko ohitura handia dago. Amurrion, aldiz, Tologorrira hurbiltzekoa. Mendiko Lagunak taldeak "urteari amaiera on bat emateko", Tologorrira hurbiltzeko gonbidapena luzatu du. Astelehenean 9etan jarri dute zita Amurrio Antzokiaren parean mendira abiatzeko. 9:30ean Lendoñotik aterata, 11:00etan espero dute zapaltzea tontorra. Bertan, argazki herrikoia egiteko asmoa iragarri dute. Eta, ondoren, txintxortada.

Amurrioko patin taldeak, ordea, Gorbeiako gurutzera gerturatzeko irteera antolatu du. Bestalde, Urduñako Txarlazo mendi taldeak Txarlazoko tontorrean elkartzeko deia egin du. Okondotik, aldiz, Ganekogortara joango dira hainbat herritar.