Beharren neurriko familiak

Luisak 10 urte ditu. Atzerapen kognitiboa eta epilepsia ditu, eta ikusmen mugatua. Oso maiz izaten ditu buruko minak, eta portaera kontrolatzeko zailtasunak ditu, bai helduekin, baita umeekin ere.

Mariak 16 urte ditu. Ez du bere familiarekin harremanik izan nahi. Oso itxia da, eta asko kostatzen zaio harremanak egitea, baina harrera familia bat eskatzen du. Urtebete du Urkok, eta mikrozefalia larria. Oraintxe, garapena normala du, baina etorkizunean garapen arazoak izatea espero da. Oso ondo aprobetxatzen ditu laguntzak. Ander eta Julia 13 eta 10 urteko anai-arrebak dira. Elkarrekin egon nahi dute. Anderrek eskola arazo handiak ditu, atzerapen akademikoa. Asko kostatzen zaio sentimenduak adieraztea. Juliak arreta arazoak ditu, eta ikasteko zailtasun handiak. Eguneroko gauzak, gogorarazi ezean, ahaztu egiten zaizkio. Izenak ez dira benetakoak, baina egoerak bai. Harrera familia baten zain dauden haur eta nerabeak dira. Dituzten arazoak medio, familia espezializatuak behar dituzte; hau da, borondatezko familiek ez diete balio. Gaur egun, 50 adingabe daude Gipuzkoan egoera horretan.

Jose Mari Lezana Haurren eta Nerabeen Babes Zerbitzuko teknikariaren esanetan, iraganean hainbat babesgabetasun egoera jasan dituzte haur horiek familian, hala nola tratu txarrak, abandonua, arduragabekeria eta abusuak, eta horregatik daude Gipuzkoako Foru Aldundiaren babespean. Egoitzetan bizi dira gehienak, zortzi lagun inguruko taldeetan. Adinez, 0-6 urte artekoak dira sei, 7-12 urte artekoak 31, eta 13-18 urte artekoak hamahiru. Hain zuzen, honako hauek jotzen dira beharrizan edo egoera bereziak dituzten adingabetzat: neba-arreba taldeak, 7 urte edo gehiago dituzten adingabeak, desgaitasun aitortua dutenak, osasun arazo bereziak edo arrisku arazoak dituztenak, familian eta gizartean erabat integratzea eragozten dioten jokabide arazoak dituztenak, bakarrik dauden eta familia erreferenterik ez duten adingabe atzerritarrak eta bestelako behar bereziak dituztenak.

“Ume batek familia espezializatua behar duela esaten dugu ondorio larriak erakusten dituenean eta bere beharrei erantzuteko harrera familiak gaitasun espezifikoak behar dituela pentsatzen dugunean”, dio Lezanak. Gerta daiteke adingabea nerabezaroan dagoelako behar izatea familia espezializatua, edo baita anai-arrebak daudelako harrera premian ere. “Oso zaila izaten da halako kasuentzako borondatezko harrera familiak aurkitzea”. Teknikariaren esanetan, babesgabetasun egoerak jasan dituzten ia ume eta nerabe guztiei egiten die on harrera familia batean bizitzeak. “Baina denak ez daude prest edo ez dute nahi familia batean bizi. Kontuan hartu behar da beraien iritzia, eta, era berean, baloratu egin behar dugu ea familia bat gai izango den ume horren beharrak artatzeko”.

Behar bereziak dituzten adingabeak etxean hartu ahal izateko, prestakuntza eta esperientzia oso garrantzitsuak direla azaldu du. Horregatik, harrera familia espezializatua izateko, gizarte edo osasun arloko ikasketak eduki behar izaten ditu gutxienez familiako kide batek, eta bi urteko esperientzia arlo horretan. Programa kudeatzen duen Agintzari elkarteak emandako prestakuntza osagarri espezifikoa ere jaso behar izaten dute. “Horrez gain, garrantzitsua da jakitea familia guztiaren inplikazioa behar dela, ez harreragilearena bakarrik”.

Lezanak zehaztu du harreragilearen betebeharra ez dela umea zaintzea bakarrik, baizik eta esku hartze plan bat jarri behar duela martxan harekin, plan horren bidez umearen konpetentziak garatzeko, etorkizunerako prestatzeko eta jasan dituen kalteak erreparatzeko.

Erabateko prestasuna

Prestakuntzarekin batera, erabateko prestasuna eskatzen zaie hartzaileei. Izan dezakete beste lan bat, baina bateragarria izan behar du familia harrera espezializatuaren programak dituen baldintzekin; hau da, denbora utzi behar du harreran dagoen umea zaintzeko nahiz prestakuntza eta koordinazio saioetara joateko. Familiek laguntza ekonomikoa izaten dute umearen gastuak ordaintzeko, eta soldata moduko bat ere jasotzen dute erabateko prestasunaren truke. Horretarako, langile autonomo moduan kontratu bat sinatzen dute programa kudeatzen duen erakundearekin.

Gaur egun, hamabi familia espezializatu daude Gipuzkoan, eta 30era iristea da helburua. Programa indartzeko, zenbait kanpaina eta ekintza egingo dituzte hurrengo hilabeteetan Gipuzkoako Foru Aldundiak nahiz Agintzarik. Hartzen den konpromisoa “handia eta oso estua” dela azaldu du Lezanak. “Azken finean, zure etxean eta zure familian ume bat sartzen duzu, eta programa honetan parte hartzen duten umeek zailtasun handiak dituzte. Beraz, oso argi eduki behar duzu zertara konprometitzen zaren, eta zer ondorio edukiko dituen zure erabakiak, ahal den heinean porrot ez egiteko”.

“Irten dadila gure etxetik etorri zenean baino hobeto”

Otsailaren 1ean beteko dira lau urte Rocio Fragak (Tolosa, 1985) eta haren senarrak behar bereziak zituen haur bat harreran hartu zutenetik. Melani Zendoiak (Zarautz, 1988) eta haren senarrak, berriz, orain sei hilabete egin zuten urratsa. Hurrenez hurren, 10 eta 11 urteko mutikoak dituzte etxean. Aberasgarria, egundoko ikaskuntza, baina, aldi berean, momentu gogorrak ere badituena. Hala definitu dute batak zein besteak beren esperientzia. Bat etorri dira zailtasun nagusietako bat aipatzean ere: “Zure eskakizunak egokitu behar dituzu, 10 urteko haurrak izan arren, ezin dituztelako egin beren adinekoek egin ditzaketen gauza batzuk”.

Bi familiek azaldu dutenez, egunerokotasun nahiko arrunta dute: goizean jaiki, eskolara joan, eskolaz kanpoko jarduerak arratsaldean… Harrera familia espezializatu bihurtu aurretik, Fragak zortzi urtean egin zuen lan harrera etxe batean. Psikologia ikasketak ditu Zendoiak, eta baita arreta goiztiarrean master bat ere; halaber, lau urtez aritu zen Kolonbian bazterkeria egoeran dauden haurrekin lanean. Garapen psikologikoaz eta antzeko gaiez asko jakin arren, etxeko egunerokoan ikusten dituztenekin ari dira jabetzen zenbateko arrastoa uzten duten haurtzaroko tratu txarrek eta abusuek. “Burmuineko egitura anatomikoak ere aldatzen dituzte, eta haur horiek jada gauza batzuk ezin dituzte egin”. Detaile txiki ugari egoten direla dio Zendoiak: “Dutxatzeko plana, adibidez, begira zein sinplea den: toalla, barruko arropak eta galtzerdiak hartzea bakarrik. Bada, pauso horiek egiteko zailtasunak dituzte, eta ez ez dutelako nahi. Gureak, adibidez, ez du inolako atzerapen intelektualik; bizi izan duenagatik da guztia”.

Horregatik, harrera familiak umearengandik gauza batzuk espero ditzakeen arren, benetan egin dezakeena bakarrik eskatu behar zaiola gaineratu du Fragak. “10 urteko haur bat ikusten duzu, eta heldutasun maila bat eskatzen diozu; adibidez, nahi duzu etxeko lanak agendan apuntatuta ekartzea, baina ezin du. 4 urteko baten jarrerak ditu askotan”. Familiei hori ulertzea kostatu egiten zaiela azaldu du. “Lehen urtean, guk gaizki ikusten genuen, deseginda zegoen. Esperientzia mingarri hura ere gertu zeukan. Denborarekin, ordea, gehiago ikusten dugu bere adineko beste ume bat bezala; baina kontuan izan behar dugu motxila handi bat edukitzen jarraitzen duela, hasieran baino arinagoa izan daitekeen arren”.

Haur biologikoak ere bai

Harrerako haurraz gain, biek dute haur biologiko bana. “Normalean, jendeak haur biologikoa izaten du aurrena, eta gero hartzen du harrerakoa. Guk alderantziz egin dugu, harrerakoak urte eta erdi zeraman etxean ordurako”, azaldu du Fragak. Etortzera zihoan haurtxoak kezka batzuk eragin zizkion harrerakoari, haurdunaldian batik bat, baina ez luke esango hori izan denik lau urteotako gauzarik zailena. “Jaio zenean, eta berak ere etxean jarraitzen zuela ikusitakoan, lasaitu egin zen. Aurrena bera iritsi zenez, jada bazuen bere tokia etxean, eta hori ez da txorakeria bat, zeren ume hauek ohituta daude ia denagatik borroka egin behar izatera”. Hasieran Fraga erabat harrerako haurrarentzat egoteak eta senarrak ere denbora eskaintzeko aukera izateak lagundu egin ziela uste du.

Zendoiaren haur biologikoak 2 urte zituen harrerakoa hartu zutenean. “Horrexek animatu gintuen harrera familia egitera. Ikusi genuen haur guztiek izan behar luketela maiteko dituen eta denbora eskainiko dien familia bat”. Aldi berean, ordea, beren erabakiak haur biologikorengan izango duen eragina dute kezka nagusi: “2 urte bete berriak zituen etorri zenean. Ziklo naturala ez den arren, bat-batean anaia zaharrago bat sartu genion etxean, denbora eta arreta handia eskatzen dituena. Oraingoz, bien arteko harreman hori kudeatzea ari zaigu gehien kostatzen, biak babestu nahi ditugulako, baina jakinda bietako batek emozionalki behar bereziak dituela”.

Zendoiaren esanetan, badago errepikatzen den patroi bat: “Hasiera eztei bidaia baten modukoa izaten da, beren aurpegirik onena erakusten dute haurrek. Gurea hirugarren hilabete inguruan hasi zen oskola hausten. Orain, hasieran baino zailagoa ari da izaten, baina zoriontsu ikusten dugu, familia batean egoteko gogo handia zeukan”. Nabarmendu du luzera begiratu behar zaiola harrerari. “Hau ez da esprint bat, maratoi bat da. Haziak landatzen ari zara, eta ez dakizu noiz loratuko diren. Batzuetan badirudi atzera zoazela, baina ez da horrela, ernatzen ari dira hazi horiek”.

Alde horretatik, errealistak izatea komeni dela dio Fragak: “Familia askok pentsatzen dute oso erraza izango dela. Programa espezializatura iristen direnak, ordea, asko sufrituta datoz, eta momentu batzuk gogorrak izaten dira”. Balantzaren gainean alde onak eta txarrak jarrita, biek argi dute “oso-oso positiboa” ari dela izaten esperientzia. “Laurok ari gara izugarri ikasten”, dio Zendoiak. Adibide bat eman du Fragak: “Gureak, adibidez, hasieran zailtasunak izan zituen eskolan, eta orain lagun pila bat du, izugarri maite dute. Badakigu bere lana izan dela, baina baita gu bere bizitzan azaldu garelako ere. Nik beti ideia bat izaten dut buruan: ume hau irten dadila gure etxetik etorri zenean baino askoz hobeto”.


Enkore taldeak ez du Durangoko Azokan hutsik egin

Bere kanturik ezagunenak jo ditu talde bilbotarrak Ahotsenean.

2011n Gazteako Maketa Lehiaketa irabazi zuen Enkore taldea ere Durangoko Euskal Liburu eta Disko Azokan izan da.

2009an Bilboko Errekalde auzoan sortutako rock talde honek ez du euskal kulturaren hitzordu garrantzitsuenera hutsik egin, eta azokan ibiltzeaz gain, Ahotsenea gunea bisitatu du.

19:30ean izan da kontzertua, eta han bildutako jarraitzaileen txalo artean, bere kanturik ezagunenak jo ditu Enkorek. Gainera, abenduaren 11n Bilbon arituko direla esan digute.

Gaztea laukote bizkaitarraren zuzenekoan izan da. Hemen dituzue gaurko emanaldiko irudirik onenak.


Espagnacen zuzenketa moldatu du gobernuak

Ipar Euskal Herriaren aipamena kentzea erabaki du Frantziako Gobernuak eta Lege Batzordeak onartu du

Frederique Espagnac senatari sozialistak aurkeztu zuzenketan Ipar Euskal Herriaren aipamena kentzea erabaki du Frantziako Gobernuak. Erabakia begi onez ikusirik, zuzenketa hori onartu zuen herenegun Lege Batzordeak. Hala, Antolaketarako eta Kooperaziorako Poloen sorrera mantendua da, baina ez da gehiago Ipar Euskal Herrira mugatzen.

Deszentralizazio erreforman gehituriko zuzenketak «orokorragoa» izateko beharra zuela erranez argumentatu du pausoa Lege Batzordeko txostengileak. Bertan egon zen Colette Capdevielle diputatu sozialistak ere zalantza plazaratu zien: «Diozue [Euskal Herriari mugatu gabe] orokorragoa izan behar duela testuak. Nik [lurralde elkargoei buruzko] proposamen orokor bat egin dut eta baztertua izan da...».

Horrez gain, elkarteen askatasunaren printzipioa ez zangopilatzeko gisan, Pays egiturei Polo bihurtzeko «aukera emanen zaie». Ez zaie, beraz, Espagnacek planteatzen zuen gisara, aldaketa behartuko.

Ipar Euskal Herritik egin aldarri instituzionalaren berri eman zuen berriro ere Capdeviellek: «Galdera bat dugu eginik; lurraldeak erantzun bat itxoiten du, eta ezin dut imajinatu mobilizazio eta aldarrikapen horri statu quo baten bidez erantzutea». Marie-François Bechtel, Jean-Luc Laurent eta Christian Hutin diputatuek aurkeztu zuzenketa ere gogor kritikatu zuen. Euskal Herriaren aipamenaren eta ezagupenaren aurkako testu bat zuten aurkezturik.

Gobernuaren erabakia ikusirik, haien zuzenketa kentzeko erabakia hartu dute hiru diputatu sozialista horiek.


Haizea alde dute berriro

Urteetako etenaldiaren ostean, proiektu eoliko eta fotovoltaiko handiak martxan daude berriro. Hegoaldean, instalatuta dagoen potentzia hirukoiztu nahi dute gobernuek

Urte luzeetako geldialdiaren ostean, bultzada indartsua izaten ari dira berriro ere jatorri berriztagarriko energiak Euskal Herrian, bereziki eolikoa eta fotovoltaikoa. Joan den astean Nafarroako Garapen Ekonomikoko kontseilari Manu Aierdik jakinarazi zuenez, potentzia handiko hainbat proiektu tramitatzen ari dira herrialdean. Guztira, 2.266 megawatteko (MW) potentzia izango dute egitasmo horiek, eta, beraz, gaur egun instalatuta dagoen potentzia (1.200 MW) nabarmen handituko litzateke haiek gauzatzen direnean. Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ere, proiektuak horren aurreratuta ez badaude ere, antzeko joera gertatu beharko litzateke datozen urteotan, Jaurlaritzak iragarritako aurreikuspenak betez gero. Berez, EAEren 2030erako Energia Planaren arabera, gaur egungo potentzia eoliko eta fotovoltaikoa (170 MW inguru) halako hamar izango lukete instalatuta hiru herrialdeetan 2030erako, 1.076 megawatt hain zuzen ere.

Nafarroan aurreratuago daude egitasmo eolikoak: haietako hiru eraikitzen ari dira jadanik. Naturgy enpresa 49,5 MWeko potentzia duten bi parke eoliko egiten ari da Añorbe, Artaxoa, Barasoain eta Tirapu herrien artean. 45 milioi euroko inbertsioa egin du instalazio horietan. Iberdrola beste lau parte eoliko eraikitzen ari da Cadreitan eta Valtierran. Bi parkeok 2020rako prest egon beharko lukete, eta 111 MWeko potentzia izango dute. Bestalde, Enhol talde nafarra beste bi proiektu eraikitzen ari da Erriberan, Ablitas eta Cabanillas herrietan, hain zuzen ere. Bi proiektuek 90 MWeko potentzia izango dute, eta 86 milioi euro ari dira inbertitzen haietan. Nafarroan 1.500 megawatteko potentzia dago instalatuta gaur egun energia berriztagarrietan. Horren zatirik handiena energia eolikoak dauka (1.030 MW). Oraindik ere energia hidraulikoa da berriztagarrietan bigarrena (250 MW) Nafarroan. Eguzki energiak 162 MW instalatuta dauzka, oraingoz, baina hazkunde handia espero du datozen urteotarako.

Mugimenduak Araban

Araba, Bizkai eta Gipuzkoan ere zenbait proiektu eoliko martxan jarri nahi dituzte hurrengo bi urteotan. Aurtengo uztailean osatu zuten Iberdrolak eta Eusko Jaurlaritzaren Euskal Energiaren Erakundeak (EEE) Aixeindar enpresa. EEEk akzioen %40 ditu, eta gainerakoak Iberdrolak dauzka. Azken egunetan jakin denez, neurketak egiten hasi da Aixeindar, proiektu eolikoen kokapenen bila. Halako neurketak egin ditu, esate baterako, Iturrietako Mendietan (Araba). Hango herritarrek egitasmoa salatu dute, Entzia Mendilerroa Natura 2000 sareko babes bereziko eremua delako. Hain zuzen ere, mendi ingurune horretako hegaztiei proiektuak egin diezaiekeen kaltea salatu dute herritarrek eta Lurra mugimenduak.

Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan lau parke eoliko eraiki zituzten 2000ko hamarkadan, baina, besteak beste, eragin zituzten protestengatik, Jaurlaritzak eta aldundiek luzamendu bat adostu zuten zenbait egitasmotarako. Besteak beste, baimenaren zain geratu ziren proiektuetako bat izan zen Iturrietako Mendietakoa. Beste hirurak dira Aldako Gurutzekoa eta Arkamokoa, biak ere Araban; eta Gazumekoa, Gipuzkoan. Iñigo Ansola EEEko zuzendari nagusiak ziurtzat jo du hurrengo bi urteotan jarriko duela martxan Aixeindarrek bere lehen parke eolikoa. Non egongo den ez du zehaztu, ordea. Eusko Jaurlaritzaren asmoa da 2030erako %30era igotzea energia berriztagarrien kontsumoa —gaur egun, %7 ingurukoa da—. Nafarroan %23koa da energia berriztagarrien kontsumoa, eta gobernuaren asmoa da hura %50era handitzea 2030erako.

Ekian, probetan

Araba hegoaldean eraiki duten Ekian parke fotovoltaikoan probak egiten hasi dira elektrizitatea sortzeko. Duela lau egun egin zuten lehenengo proba, Irizarren autobus elektriko bat betez. Behin dena ongi dagoela ziurtatu ostean, sarera konektatuko dute parkea, eta guztira 24 megawatteko potentzia izango du. Hau da, urtean 40.000 megawatt-ordu (MWh) elektrizitate sortuko du, 15.000 familiaren urteko kontsumoa asetzeko bezainbeste. Eguzki energia aprobetxatuz Araban egindako egitasmorik handiena da Ekian, gaur-gaurkoz.


UNEDen ikasturte hasierako ekitaldi akademikoa eta diploma ematea azaroaren 23an

Urtero bezala, aurtengoan ere, UNEDek ikasturte hasierako ekitaldia eta diploma ematea antolatu ditu. Aurtengo irekitze hitzaldia Francisco Etxeberria Doktorearena izango da, 'Hobiak lurpetik ateratzen, duintasunak berreskuratzen' izenpean.

Azaroaren 23an, ostirala, izango da ekitaldia UNEDen egoitzan, 19:00etan. Ekitaldian izango dira, besteak beste: Martin Garitano, ahaldun nagusia eta UNED-Bergara fundazioaren patronatuko presidentea; eta Iñaki Esparza, ikastetxeko zuzendaria. Azken honek, 2011-2012 ikasturtearen txostena aurkeztuko du.

Ondoren, aurreko urteko diplomen banaketak eta agintarien mintzaldiek hartuko dute lekua; jarraian, UNEDeko ordezkari akademiko batek 2012-2013 ikasturteari hasiera emango dio; eta ekitaldiari amaiera emateko, Bergarako Musika Eskolako hari-taldearen emanaldiaz gozatzeko aukera egongo da.


Gizarte Zerbitzuek 16.094 familia artatu zituzten 2020an


Jaurlaritzak zilarrezko saria eman dio Zarauzko Agenda 21i

Udalsarea 21ek, Jasangarritasunerako Udalerrien Sareak, Zarauzko Tokiko Agenda 21 saritu du Zilarrezko tak21 sariarekin. Aitortza hori Euskadiko Tokiko Agenda 21en kalitate globala neurtzen duen tak21 prozesuan oinarrituta ematen da.

Astelehenean izan zen ekitaldia, Euskadiko Biodibertsitate Zentroan. Bertan, EAEko hainbat erakunde eta udalerritako ordezkariak izan ziren, tartean Pilar Unzalu Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde antolakuntza, Nekazaritza eta Arrantza sailburua. Hain zuzen honen eskutik jaso zuen saria Jabier Etxaburu Zarauzko Agenda 21eko zinegotziak.

Zarautz Udalsarea 21eko kide da 2000 urtetik. Sarearen baitan ingurumena eta gure herritarren bizi kalitatea hobetzeko lan egiten du gainontzeko kideekin ezagutza garatuz eta elkarrekin haziz. Jasotako sariak Zarauzko udalean tokiko agenda 21en balioa indartzeko egindako ahalegina erakusten du.


Kepa Urbieta: “Lanean jarraituko dugu Annapurna II 1986 proiektua osatzeko behar ditugun 24.500 euroak lortzeko”

Kepa Urbieta Sanagustin kulturgunearen sarreran. (Maialen Etxaniz)

Aurreneko erronka bete duzue, 10.000 eurora iristea. Eta orain, zer?

Bai, hala da. Lortu dugu jarritako lehen helburua, eta gustura gaude, baina oraindik bidea ez da amaitu. Proiektua osorik egin ahal izateko, hau da, 1986an grabatutako dokumentala digitalizatzeko eta bigarren bat egiteko, 24.500 euro behar ditugu gutxi gorabehera. Oraindik bidearen erdia egin dugu, beraz.

Oro har, zer balorazio egiten duzue orain artekoaz?

Pozik gaude, eta oraindik ia 40 egun ditugu aurretik lanean jarraitzeko. Baina egia da aurreneko etapa ez dela guk nahi bezala joan. Kanpaina abiatu genuenean, sostengu ekonomikoa lortzeko bi bide zabaldu genituen. Alde batetik, matchfundinga. Hori Goteo plataformak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak Meta mikromezenasgo proiektuaren barruan abiatu zuen finantzaketa kolektiboa da. Horri esker, Internez bidez jasotzen dugu diru-laguntza. Beste aldetik, dirua lortzeko bestelako ekintza batzuk egiten hasi ginen gure kabuz. Bigarren modu horretan lortutako dirua finantzaketa kolektiboaren bigarren fasean jarri nahi genuen, behin 10.000 euroak lortu ostean, alegia. Baina 4.000-5.000 euro lortu genituenean, bazirudien kopuruak ez zuela gora egingo. Orduan, proiektuari bultzada emate aldera, bigarren fasean jarri behar genuen dirua aurreratu genuen. Pixkanaka ekarpenak jasotzen jarraitu genuen, eta azkenean iritsi ginen 10.000 euroetara. Orain, lanean jarraituko dugu Annapurna II 1986 proiektua osatzeko behar ditugun 24.500 euroak lortzeko. Domusak eta Kulturaz kooperatibak ekarpenak egin dituzte, eta asko eskertzen diegu emandako babesa.

Zein ate jo dituzue laguntza eskatzeko?

Hasieran, Goteo jarri genuen martxan, eta kamisetak zein txapak ipini genituen salgai. Orain, herriko soziedadeetara jo dugu. Harremanetan jarri ginen haiekin, ea bultzadatxoa ematen ziguten. Oso erantzun ona jaso dugu oraingoz. Izan ere, lau soziedadek, Oilo-sorok, Inpernuk, Txalintxok eta Ardozaleakek, lagundu gaituzte diruz. Beste elkarte batek ere agertu du interesa, eta lagunduko digula aurreratu digu. Pozik gaude, beraz. Orain, berriro piztu behar dugu jendearen grina.

Elkarrizketa osorik, Uztarria.eus-en.


Ander Izagirre: «Kirolari buruz literatura eskasa dago»

Nondik dakarkizu Beruna poltsikoetan hori?

1924a zen, Pelissier anaiak ziren garai hartako izarrak. Baina Tourreko arauak oso ankerrak eta absurduak ziren, pentsa, arau batek zioen txirrindularia irteeran atera zen arropa berarekin iritsi behar zela helmugara. Orduan komisarioetako bat aurreko urtean Tourra irabazi zuen Pelissier anaiarengana joan zen eta zenbat arropa zeraman begiratu zion. Hori iraingarria iruditu, arauak ankerregiak zirela salatu, eta Tourretik erretiratu zen. Sekulako saltsa sortu zen, eta eskandalu horren erdian elkarrizketa bat egin zion kazetari batek. Bertan esplikatu zuen Pelissierrek zein gogorra zen Tourra, dutxan nola zorabiatzen ziren, oinetako behatzak ez zituztela sentitu ere egiten... eta esaldi famatu hura bota zuen gero: "Laster beruna sartuko digute poltsikoetan jainkoak gizona arinegia egin duela esanez! ".

Bestalde, beruna beste istorio batzutan ere agertzen da. Jean Robic ziklista txikia zen, 1947an Tourra irabazi zuen. Eta jakina, oso txikia zenez, aldapa gora oso ondo ibiltzen zen baina aldapa behera abantaila galtzen zuen. Esaten zutenez laguntzaile bat izaten zuen mendi altuetan, eta berunezko bidoi batzuk ematen zizkion, poltsikoetan edo bizikletan jartzeko. Beraz, beruna sinbolotzat har daiteke. Berun bat da Tourraren sufrimendua, karga hori, gogortasuna, eta beste bat irabazteko irrika hori, azkarrago joateko edozer gauza egiteko ahalegina.

Badirudi Henry Desgranges-ek, Tourraren sortzaile eta antolatzaileak, txirrindulariak torturatzen zituela...

Tourra kazetari batzuen asmakizuna izan zen. Beraiek nahi zutena ahal bezain bat egunkari saltzea zen. Eta egunkariak saltzeko espektakulu handia behar zuten, ziklistek zer nolako komeriak pasatzen zituzten kontatu behar zioten jendeari. Saiatzen ziren urtetik urtera mendi berriak bilatzen, gero eta altuagoak eta zailagoak, gero eta arau zorrotzagoak jartzen. Gaurtik begiratuta harrigarriak dira garai hartako arauak; absurduak ziren zinez. Dena, proba gogortzeko. Baina Tourra gero eta gehiago gogortzeko prozesu horretan mugarria izan zen Tom Simpsonen heriotza. Eskandalua izan zen. Simpson, egiten zuen beroagatik eta hartu zituen pastillengatik hil zen, mendia ahalik eta azkarren igotzeko ahalegin horretan. Eta hor sortzen da eztabaida, zer puntutaraino sor daitekeen sufrimendutik espektakulua. Izan ere, esaten da sufrimendu horrek ekartzen duela gero dopina. Eta dopina ordurako nahiko zabaldua zegoen, beraz ikusi zen gutxienez kontrolak jarri behar zirela.

Kontu zaharrak dirudite, baina azken urteetan ere bizi den eztabaida da hori, non dagoen sufrimenduaren eta espektakuluaren muga. Espainiako Vueltan Angliru mendia sartzen dute, ez dakit nongo puntaraino doan bidexka batean sartzen saiatzen dira. Dena espektakulua sortzeko.

Norbaitek pentsatuko du txirrindulariak masokistak direla. Beste motiboren bat egongo da Tour beldurgarri horietara joateko, ala?

Batetik txirrindulari profesionalek horixe dute beraien ogibidea. Baina horrez gain badago beste zerbait, eta esplikatzea oso zaila da, baina bizikletan ibili garenok badakigu zer den, sufrimenduarekin gozatzea. Minaren memoriarik ezin da eduki, ezin dut gogoratu bizikletan nola sufritu izan dudan, baina gogoan dut sufrimendu hori oso handia zela, eta hala ere saiatzen zinen beti pixka bat gehiago estutzen. Norberak bere borondatez hori egitea beti iruditu izan zait oso deigarria. Esaten da animaliek ez dutela kirolik egiten doaneko sufrimendurik ez dutelako hartzen, baina gizakiak hori egiten du.

Espektakulua sufrimendutik sortzen dela diozu, eta zuk ere iturri beretik sortu duzu literatura. Tragikotasunetik baino ez dira sortzen istorio ederrak?

Askotan bai. Sufrimenduaren inguruko istorio asko dira, Tom Simpsonena berarena esaterako. Baina bila eta bila hasi nintzenean, bestelako istorio bitxi eta entretenigarriak ere aurkitu nituen. Izan ere orduko Tourra ez zen gaur egungoa. Gaur egungoa puntako kirola da, ordukoa lau txororen abentura. Orduko katramilak gaur ez dira gertatzen: janaren bila ibili behar zuten, gauerako leku baten bila, bizikleta inoren laguntzarik gabe beraiek konpondu... Horiek tragikoak izan gabe oso politak dira, arinak, eta kontraste polita sortzen da liburua tartekatzeko. Ez da dena drama handi bat.

Gaurko Tourra puntako kirola den arren, oraindik ere aurkitu liteke epika hori?

Bai. Nire liburuan azkeneko istorioa Armstrongi buruzkoa da, iruditzen baitzait inoiz gertatu ez den istorioa dela, oso epikoa. Minbizia pasa duen norbaitek inork baino Tour gehiago irabaztea kristorena da. Euskal Herrian ez da oso maitatua, baina agian galtzen duenean gehiago baloratuko dugu gertatu dena.

Baina oraingo tropelean ez dira ipuinetarako gorabeherak gertatzen.

Ez, eta segur aski ezin dugu hori eskatu. Orain dela ehun urteko jendearen bizimodua ere ipuin baten antzekoa izango zen guretzat, baina gu ez gara orduan bezala bizi. Beraz ezin duzu eskatu ziklistak Pariseko irteeraraino etxetik bizikletan joan daitezen, edo egarri direnean putzu edo iturri bat bila dezaten. Garai bateko gauzak harrigarriak dira garai batekoak direlako.

Zure liburuaren inguruan zabal daiteke hausnarketa gai bat: kazetaritza eta literaturaren arteko harremana. Zer ematen dio batek besteari? Zenbateraino da libre literatura integratzea kazetaritza lanean?

Nire ustez biak soka beraren bi punta dira, biek kontatzen dute hitzekin istorioa, baina hor paktu batzuk badaude errespetatu behar direnak. Ez dakit zeinek esaten zuen: "Kazetaritzaren kasuan protagonistek nortasun agiri zenbaki bat dute". Hemen ere, liburuan agertzen diren guztiak existitu ziren, kontatzen direnak egin zituzten. Beraz, nik uste mugak argi agertu behar direla, batez ere irakurlea ez engainatzeko. Bilaketa lana kazetari moduan egin behar da, ez bakarrik agiri, paper edo txostenen dokumentazioan, baita jendearekin hitz egitean ere. Eta Tourraren bilaketan nik ere kazetari batek egin dezakeenaren antzeko lana egin dut. Idazteko modua da literaturarekin lotzen dena.

Beraz ez duzu ezer asmatu, dena da egia?

Nik ezartzen dudan paktua hori da: kontatzen ditudan istorioak Tourrean benetan gertatuak izatea. Karrera garaian idatzi nituen txirrindularitzari buruzko istorio batzuk, eta haietan bai, istorioak borobiltzen nituen gertatu gabekoekin. Baina orain iruditzen zait ezin dudala horrelako tranparik egin. Kontatu nezake zer gertatu zen, zer ez dagoen argi, zer bertsio dauden, baina gertakariak benetan gertatuak dira, elementu berririk ez dago, kontatzeko modua bakarrik. Zeinen ikuspuntutik kontatu, denboran nola ordenatu, horiek bai, teknika literarioak dira, eta kazetaritzan normalean aurkitzen ez direnak. Baina aurreko lan guztia kazetaritza lana da.

Txirrindulariei egiten zaien galdera tipikoa: nolako prestaketa lana egin zenuen? Espero zenuen irabaztea?

Nik hamar istorio labur nituen aurrez idatziak, Tourraren ehungarren urteurrenarekin Zabaliken euskaraz eta Nuestro Tiempon gazteleraz argitaratu zirenak. Marcaren lehiaketa ezagutu nuen, ikusi nuen ehun orritik gorako liburua idatzi behar zela, eta pentsatu nuen kirolari buruz eta horrelako luzeran ez zela jende asko egongo kalitate pixka batekin idatziko zuena. Gainera sariak oso potoloak ziren. Saiatzea erabaki eta hilabete pare batean egin nuen lana: aurrez idatzitako istorio horiek garatu, luzatu eta beste bost gehitu. Egia esan zerbait lortzeko esperantzarekin bidali nuen, kirolari buruz literatura eskasa dagoelako, eta oso zaila delako topikotik ateratzea. Aldiz, ziklismoak badu literatura kutsu bat, lehengai ona da, eta pentsatzen nuen liburu txukuna atera zitekeela. Sariketa baino hilabete lehenago deitu zidaten lau finalisten artean nengoela esateko, eta azkeneko egunera arte ez nuen jakin irabazi nuenik.

Irabazi duzu ba, eta orain, 30.000 euro, zuk duzu beruna poltsikoetan. Zer egitea pentsatzen duzu?

Unibertsitatean irakasle laguntzaile moduan nabil, praktikak zuzentzen, eta hasi aurretik esan nien lana otsailera arte egin nahi nuela, gero urtea libre izateko. Bidaia bat egitea nuen buruan, Hego Amerikan hilabete batzuk pasa edo... Baina orain beste asmo bat sortu zait, agian furgoneta erosi, ohea eta sukaldetxoa edukitzen dituzten horietakoa, eta Mediterraneoari buelta eman. Oraindik oso berde dago dena, bidaia oso luzea da, zaila ere bai leku batzutan, baina behintzat udaberritik aurrera saiatuko naiz.

Pangeako bidaiaria

«Kontinente bakoitzaren punturik sakonenaren bila egin zen Pangea bidaia. Nik ere parte hartu nuen eta arrasto handia utzi zidan. Etxetik kanpo hilabete asko izan ziren. Astero idatzi behar nuen kronika eta horri esker etekin handiagoa atera nion bidaiari. Astero bilatu behar nuen gaia, dokumentatu, sakondu, jendearekin hitz egin... Gehien harritu ninduena izan zen, jendea nola bizi den hain baldintza guretzat arrotzetan, ezezagunetan, askotan kaskarretan. Hemen ikusten ez direnak ikusi nituen, bidaiatzea ez baita bakarrik paisaiak jatea, baizik eta jendea ezagutzea, eta haien bizitza eta istorio bereziak ikastea. Bestalde asko ikasi nuen Josu Iztuetarengandik. Bera ez da kazetaria baina kazetari batek bezala bidaiatzen du, leku batean sartu, jendearekin hitz egin, han nola bizi diren galdetu, zergatik bizi den jendea basamortuaren erdian... Bidaiatzen ikasi nuen. Hemendik aurrera egingo ditudan bidaiek Pangearen marka hori izango dute».


'Naparra auzia' ireki daiteke, gorpua lurperatutako tokiaz berriak lortuta

«Estatu terrorismoari» lotutako norbaitek eman du informazioa. Iruinek eskaera egin du Madrilen

Berriro irekitze bidean egon liteke Jose Miguel Etxeberria Alvarez Naparra-ri buruzko auzia, haren gorpuzkiak non egon daitezkeen jakiteko informazio baliotsua lortu baitute. 1980ko ekainaren 11n desagertu zen Naparra (Iruñea, 1958) Komando Autonomo Antikapitalistetako kidea; Ziburun (Lapurdi) hitzordu bat zuen. BVE Batallon Vasco Españolek bere gain hartu zituen haren bahiketa eta hilketa, baina kasua, bi aldiz auzitegietan izan arren, ez da argitu. Orain, informazio «erabakigarria» erdietsi dute sendiak eta Iñigo Iruin abokatuak: «estatu terrorismoarekin» lotutako pertsona batek jakinarazi du non egon daitekeen lurperatuta hilotza. Mont de Marsan (Frantzia) iparraldera dagoen udalerri batean kokatu du tokia, haritzen paraje batean —Ziburutik autoz ordubete ingurura—. Atzo iragarri zuen hori Iruinek, Donostian, prentsaurreko batean, eta esan zuen auzia berriro irekitzeko eskaera egin duela Espainiako Auzitegi Nazionalean. Paco Etxeberria auzi medikuak lekuaren txosten bat egin du, eta hori ere aurkeztu du Iruinek auzitegian. «Itxaropena» izan arren, «zuhurtzia» eskatu du.

Frantziako Justiziak 1982an utzi egin zuen ikerketa —Baionako epaitegiak—, eta Espainiako Auzitegi Nazionalak ere bai 2004an, auzia 1999tik izan ondotik. 2014an NBE Nazio Batuen Erakundeak desagertze behartu modura onartu zuen kasua, eta gomendioak egin zizkion Espainiako Gobernuari; ezer ez, ordea. Senideek zaila zuten aurrerabideren bat aurkitzea. Baina 2015eko bukaeran, Iñaki Errazkin kazetariak informazio baliagarri bat jaso zuen: Naparra lurperatu zuten tokiaren kokapena. Hori jaso, eta Iruinengana jo zuen Errazkinek abenduan, abokatuak dioenez. Informazio hori eman duena espainiar bat da; Iruinen esanetan, 1970eko urteen amaieran eta 1980koen hasieran «estatu terrorismoarekin» lotura eduki zuen. Egun, Hego Amerikan bizi da. «Ikerketa ondo joan dadin», jendaurrean ez dituzte eman haren izena eta Naparraren gorpua egon daitekeen toki zehatza.

Lehen hartu-emanaren ostean, iturriak, hilabete batzuetara, Errazkini dokumentazio «zehatzagoa» helarazi zion, Iruinek kontatu duenez, eta kazetariak joan den ekainean berriro jo zuen abokatuarengana; eta horrek, gero, Etxeberria auzi medikuarengana eta Euskal Memoria fundaziora. Informazioa aztertu, eta Iruin eta Etxeberria Mont de Marsan ondoko udalerri hartara joan ziren udan. Datu xeheei esker, «arazorik gabe» topatu zuten lekua. Auzi medikuak abuztu hasieran txosten bat egin zuen.

Eskaera, herenegun

Kasua berriro irekitzeko «nahikoa oinarri» badela iritzita, Iruinek lehenik Baionako epaitegira jo zuen, desagerpena Frantziako Estatuko lurretan gertatu zela eta. Fiskalburuak erantzun zion auzia preskribatua dagoela 1992tik, Frantziako jurisdikzioan halako kasuak 10 urtera iraungintzen direlako. Irailaren 5ean, Espainiako Auzitegi Nazionalera jo zuen Iruinek Javier Zaragoza fiskalburuarengana, eta horrek irekiera eskaera babesteko prestasuna azaldu ei zion. Espainiako Estatuan auzia ez dago preskribatua, aurreko kereila batek auzibideak segitzea ahalbidetu zuelako. Abokatua herenegun izan zen kasuarekin berriro Madrilen, Ismael Moreno instrukzio epaileari eta fiskaltzari auzia zabaltzeko eskatzeko. Errazkini eta Etxeberria auzi medikuari deklarazioa hartzeko galdegiteaz gain, eskatu du Auzitegi Nazionalak Frantziari «premiaz» eska diezaiola gorpuaren bilaketa lanei ekiteko erabakia hartzeko.

Iruinen ustez, «oinarrizko bi datu» dituzte. Batetik, «iturriaren sinesgarritasuna», nahiz eta aitortu duen haren izaeragatik erne ibili beharko dutela. Beste datua, «pauso hau emateko erabakigarria: datuen egiazkotasuna». BVEk, kasuko bere aldarrikapen batean, Mont de Marsan aipatua zuen —hango zezen plazaren aurkako atentatu bat egin zuela ere esan zuen—. Eta, bestetik, hori baino «indar handiagoa» duen datua da iturriak 36 urtera tokiaz emandako «zehaztapena».

Auzi medikuak ere zehaztasuna nabarmendu du. «Iturriak esan du Naparra hil egin zutela, eta non lurperatu zuten». Kasua ikertzeko baimena emateko eskatu du.

Espainiako Estatuak ez dauka terrorismoaren biktima gisa aitortua Naparra. Bi aldiz ukatu du eskaera. Biktimaren anaia Eneko Etxeberriak eskerrak eman dizkie urte hauetan euren «ondoan» izandako denei. Sendiak beti salatu izan du «estatu terrorismoak» hil zuela Jose Miguel Etxeberria. «Gorpuzkiak aurkitzeko ez ezik, ea honek balio duen teoria hori berresteko ere», adierazi du Iruinek.


Zuhaitz bat auto baten gainera erori da Lizartza eta Txarama artean

Arratsaldeko 18:30ean gertatu da istripua. Zuhaitz bat erori da errepidean, eta auto bat harrapatu du azpian. Autoaren muturra erabat txikitu du. Alegian eta Anoetan ere erori dira zuhaitzak.

Sustoa baino ez da izan, istripuan ez baita zauriturik izan. Autoan gidaria bakarrik zihoan eta bere kabuz irten da autotik. Eroritako zuhaitzak errepidearen ia zabalera osoa hartzen du eta, ondorioz, G-2135 errepidea erabat moztuta dago.

Beste bi zuhaitz ere erori dira eskualdeko errepide sarean. Bata, Alegian, Orendainera bidean, Alegiako bidegurutzetik 100 metrora, eta errepidea oztopatzen ari da. Bestea, Anoeta eta Hernialde artean. Argazkian, Alegia.


Garaipen batekin ekin dio denboraldiari Babyauto Zarautz errugbi taldeak

Modu ezin hobean hasi du 2015-2016 denboraldia Babyauto Zarautz taldeak. Ohorezko mailan ari da lehiatzen; denboraldi paregabea burutu zuten iaz eta igotzeko borrokan aritu ziren amaierara arte, nahiz eta azkenean ez zuten lortu. Pasa den urtean bezain fin aritzeko helburuarekin hasi dira aurten ere. Bera Beraren kontra jokatu zuten Zarauzko Asti zelaian; amaierako markagailua 32-5ekoa izan zen.

Lehenengo zatian lortu zuen etxeko taldeak gerora erabakigarria izango zen abantaila, 25-0. Bigarren zatian defentsa gogortu zuen Bera Berak eta Babyauto Zarautzek abantaila eustera jokatu zuenez, ez ziren entsegu asko ikusi Astin. Bukaeran, 32-5 Babyautorentzat. Xabi eta Ander Rekondo herritarrak aritu ziren norgehiagoka horretan; 80 minutuak jokatu zituen Xabik eta 63. minutuan atera zen zelaira Ander. Herrikoak diren jokalari gehienak Euskal Ligako ZRT/Beltzak taldean ariko dira, goiko taldearen deiaren zain.


Truke azoka egingo dute Gaztetxean zapatu goizetan

Gauza materialez aparte, jakinduria eta abileziak ere trukatu ahal direla diote Sapuetxeko gazteek.

Durangoko Sapuetxe Gaztetxean truke azoka egiten hasi dira. Azokaren zergatia azaldu dute: “Guztia ez dela diru bidez lortu behar adierazi gura dugu”. Arropa eta jostailuak dauzkate, adibidez, baina abileziak eta ezagutzak ere trukatu ahal dira. “Laguntzeko ideia guztiak pozik hartuko ditugu”.

Hemendik aurrera zapaturo egingo dute azoka berezia, 11:00etatik 13:30era. Hilabete honetan, gazte asanbladakoak desazkundeaz hausnartzen ibili dira, eta horren ondorioz sortu dute azoka. Desazkundea joera bat da, gizakia eta naturaren arteko oreka ezartzea helburu duena. Produkzio ekonomikoa era kontrolatuan gutxitzeko proposamena da.


Iturbide egoitzaren kudeaketaren ardura Aldundiak hartu du

Arrasateko alkate Maria Ubarretxenak eta Gipuzkoako Foru Aldundiko diputatu Maite Peñak hitzarmena sinatu dute, eta horri esker, adinekoendako 105 plaza dituen Iturbide egoitza zein bertako 94 langileak Kabiaren eskuetan geratu dira.

Iturbide egoitza Udalaren esku egon da orain arte, baina Eusko Legebiltzarrak behin onartuta Gizarte Zerbitzuei buruzko legea bigarren mailako arreta Foru erakundeen esku geratu da, eta Udalen esku lehen mailako arreta. Horregatik, sinatutako hitzarmenari esker, Kabia Foru erakundearen ardurapean geratu da.

Iturbide egoitzaren eraikitze lanak 1982ko abenduan hasi zituzten eta 1984ko azaroaren 9an inauguratu zen. Iaz, 3.457.618 euroko aurrekontua izan zuen, eta horren kudeaketa zein 94 langileren ardura Foru Aldundiak izango du orain.


“Ostiraleko kontzertuan kalitatea bermatuta egongo da”

Nola definituko zenuke ‘Bost’ diskoa?

Kantu instrumentalak eta letradunak egin ditugu, eta, konturatu gabe, disko autobiografiko bat egin dugu. Izan ere, azken urteotako bizipenak kontatu ditut abestietan: besteak beste, AEBetara, Quebecera eta Palestinara egindako bidaiak islatu ditugu kantuetan. Ez dugu nahita egin, baina horrela atera da.

Zein desberdintasun daude disko honen eta aurreko lauen artean?

Jende askok esan dit diskoa entzutean nabaritzen dela nire disko bat dela. Nire ustez, hirugarren diskotik aurrera nortasun nabarmen bat eskuratu dugula: folka pixka bat jarraitzen baduzu, nire kantu bat entzuten duzunean erraz identifikatuko dituzu ezaugarri jakin batzuk. Trikitixaren eta panderotik asko edaten dut, baina baita folk estilotik ere. Horretaz gain, aipatu ditudan herrietako eragina nabaritzen da abestietan: Quebeceko estiloa nirera ekartzen saiatu naiz, eta gurean hain ohikoak ez diren Palestinako musikako eskalak erabiltzen ere saiatu naiz, Euskal Herriko erritmo baten barruan. Nolabaiteko fusio bat da, ahaztu gabe nondik gatozen.

Zure aitatasunak ere eragina izan du diskoan?

Bai, Izei izeneko abestia nire seme Izeiren omenez egin nuen. Bere bihotzaren taupaden erritmoarekin hasten da, eta jaio zenean egin zituen lehenengo soinuekin amaitzen da. Garai hartan oraindik ez zuen hitz egiten, baina orain ez da isiltzen [barrez]. Trikitixarekin eta Izeiren ekarpen horrekin sortu nuen abestia, ez dakit hazten denean gustatuko zaion, baina nik berarengatik egin nuen.

Hainbat bidelagun izan dituzu ‘Bost’-en, ezta?

Ez ditugu diskoak urtero egiten, eta, beraz, disko bat grabatzen dugunean asetuta gelditzea gustatzen zait. Horregatik, kolaboratzaile ugari izan ditut: Quebeceko Yves Lambert Trio, besteak beste. Euskal Herriko lagun asko ere izan ditut bidelagun: Mikel Markez koruetan, Amaia Oreja, Borja Barrueta baterian, Alberto Urretxo tronboian, Abraham de Roman saxofoian, Javier Perez tronpetan, eta abar luze bat.

Bitxikeria gisa, Meigas abestian euskaraz eta galegoz abestu dugu, eta Galiziako hirukote batekin egin dugu. Elkar ezagutu genuen Glasgowko jaialdi batean: artista gehienok hotel berean egiten genuen lo, eta gauetan elkarrekin jotzen genuen hotelean. Gugana hurbildu ziren panderoekin, eta gau osoa jotzen pasa genuen. Elkarrekin abesti bat egin behar genuela esan nien, eta esan zidaten prest zeudela, baldin eta galegoz abesten bazuten. Orduan, esan nien: ‘tratu bat egingo dugu, zuek galegoz abestuko duzue, baina euskara ere sartuko dugu’. Horrela, Iñaki Aurrekoetxea letrista eta bertsolariarengana jo nuen, eta berak idatzi zuen abestia. Galegoz da, baina errima guztiak euskaraz bukatzen dira.

Letristei dagokienez, Miren Amurizaren eta Unai Iturriagaren laguntza ere izan dut, besteak beste. Oso lantalde indartsua izan dut diskoan.

Nolakoa izango da ostiraleko kontzertua?

Laukote formatuan aterako gara agertokira: pianoan Koldo Uriarte, gitarra akustikoan Eriz Perez, perkusioan Aitor Uribarri eta ni trikitixan eta perkusioan. Bost diskoa aurkeztuko dugu, baina aurreko lau diskoetako kantuei ere tartea eskainiko diegu. Izan ere, Donostiara gatozela aprobetxatuta, pixka bat baztertuta genituen abesti zahar batzuk berreskuratu nahi izan ditugu. Guretzat ederra da Donostiara jotzera etortzea, batez ere Gipuzkoan trikitixaren inguruan dagoen zaletasuna oso polita delako; gure superheroietako asko gipuzkoarrak dira.

Kontzertu gehiago eskainiko dituzue epe laburrean?

Erronka handia dugu maiatzaren 15ean Bilbon, gonbidatu ugari izango dituen kontzertu berezi bat eskainiko baitugu. Egora zail batean gaude, eta baikortasun apur bat emateko, emanaldi handi bat antolatu nahi izan dugu.

Izan ere, diskoa 2019aren amaieran argitaratu bagenuen ere, ezin izan dugu ia inon aurkeztu: Bilbon kontzertu bat eman genuen, Galizian beste hiru kontzertu eskaini genituen, eta bosgarrenaren emanaldiaren bila gindoazenean, pandemia heldu zen. Hala ere, oso kritika onak jaso ditugu, Musika Bulegoaren saria jaso genuen, Budapesten jotzera gonbidatu gintuzten, eta abar. Ematen du diskoa zahartu dela, baina leku askotan oraindik ez dugu aurkeztu; esaterako, Donostian.

Saiatzen naiz diskoak bi edo hiru urtean behin egitea, beti esaten dugu gurea slow food moduko bat dela, lasai kontsumitu eta ekoiztu beharrekoa. Gainera, uste dut disko honek merezi duela, maitasun handiz egin baitugu.

Zer harrera izaten du zure musikak Euskal Herritik kanpo?

Kepa Junkerak eta halako trikitilari handiek egindako ibilbideari esker, nahiko ezaguna da. Gainera, mundu osoan jotzen da trikitixa, zabalkunde handia izan du. Trikitixarekin baino gehiago, txalapartarekin harritzen dira hemendik kanpo.

Zer esango zenieke donostiarrei kontzertura joatera animatzeko?

Aspaldiko partez Gipuzkoan eskainiko dugun lehenengo kontzertua izango dela, eta lau musikariak gogo handiz aterako garela oholtzara. Saiatuko gara kontzertu dibertigarria, dinamikoa eta plurala egiten. Gutxienez, musikariei erreparatuta, ostiraleko kontzertuan kalitatea bermatuta egongo da.


Cristina Uriarte Hezkuntza sailburua, "Faktoria"n

Ikastetxeek eskola presentzialen berreskuratzeaz eta iraileko ikasturte hasieraz galdetuko diogu Uriarteri.

Maiatzaren 18an zuen iragarria Hezkuntza Sailak ikastetxe eta eskola presentzialen itzulera-egun gisa, eta atzeratu egin du Eusko Jaurlaritzak. Maiatzaren 25ean fase aldaketarekin egin nahi du ikasgeletako itzulera hori, baina hezkuntza komunitatean zalantza asko daude. Eragileek aurkeztu dituzten kezka horiei buruz galdetuko diogu Cristina Uriarte Hezkuntza sailburuari, eta irailean hastekoa den ikasturteari buruzko xehetasunak eskatuko dizkiogu "Faktoria"n.

Astelehenean, Bizkaiko adinekoen egoitza batzuetan aldaketak izango dira: isolatuta egon diren adinekoei bisitak egiteko aukera izango dute senideek. Lekeitioko adinekoen egoitzan, senide eta langileekin izango da "Faktoria".

10:00etan ekingo dio magazinari Manu Etxezortuk. Hasteko, Donostiako Ondarreta hondartzara joko dugu, bertan hondarra prestatzen hasiko direlako. Ondoren, kirol solasaldia izango dugu Ane Urkiri eta Beñat Zarrabeitiarekin. Museoen Eguna izanik, 11:00k aldera, Muskizko Pobal auzoko burdinola ezagutuko dugu, oraindik irina egiten baitute bertan. Ondoren, Jon Aldeiturriagaren "Bilbotik mundura" tartean, Bizkaiko hiriburuko dendariak nola dabiltzan jakingo dugu, Jorge Aio Bilboko erdiguneko dendarien elkarteko gerentearen eta Sweet Glory arropa dendako Janire Matillaren bidez. Segidan, kultur sortzaileen egoerari erreparatuko diogu Filgi Claverierekin. Euskal Elkargoan kultura partaidetzaren zuzendaria da bera, eta Iparraldeko egoeraz galdetuko diogu. 12:00etan, berriz, telebista eta zinemako grabazioei begira jarriko gara. Pausoka ekoiztetxeko Xabier Zabaletak kontatuko digu nola dabiltzan, eta, jarraian, "Go!azen" telesailaren denboraldi berrirako online kastinak egiten ari direla kontatuko digute Nikola Zalduegi, Xabier Rodriguez eta Maria Redondo aktoreek. Ylenia Benitoren liburu-gomendioa ere jasoko dugu.

07:00etatik 13:00etara izango da zabalik "Faktoria".


Euskarazko Produktuen Katalogora harpidetzeko aukera

Haur eta gazteendako euskarazko produktuak sustatzeko egitasmoa da. www.katalogoa.eus web gunean dago bere eskaintza. Bertan harpidetuta, berritasunen berri jaso daiteke.

Urtebetetzeak direla, neguko oporrak direla… Askorendako buru haustea izaten da haur edo gaztetxo bati oparia erostea. Eta kontua are gehiago zailtzen zaio oparitu nahi dion hori euskarazko produktu bat denean. Egoera horri konponbidea emateko sortu zen Euskarazko Produktuen Katalogoa. 16 urte arteko haur eta gaztetxoendako produktuen berri ematen du. Hamar atal ditu: aldizkariak, musika, liburuak, komikiak, informatika eta aplikazioak, jostailu eta jokoak, filmak, gurasoendako materiala, ikas materialak eta e-bookak.

Katalogoan hainbat produkturen erreferentzia zehatza ematen da: produktuaren izena eta irudia, egilea, adin-tartea, argitaletxea, eta gutxi gorabeherako prezioa. Web guneak produktuetara edo argitaletxeetara zuzenean joateko loturak ere ematen ditu. Maiztasunez eguneratzen da, eta urtean zehar argitaratzen diren produktuak kontsultatzeko aukera ematen du. Katalogoak orain harpidetzeko aukera eskaintzen du. Horrela, han sartutako berritasunak e-postan jasotzeko aukera izanen du interesatuak. Jakinarazi dutenez, urtean zazpi-zortzi buletin izanen dira, eta ez dute maiztasun jakinik izanen.

Atzera begira

Euskarazko Produktuen Katalogoa 1998. urtean argitaratu zen estreinakoz. Nafarroako udal gutxi batzuek abiatu zuten ekimena, Sakanako Mankomunitatea barne. Gaur egun 135 toki-entitate dira parte hartzen dutenak, 200 udaletik gora guztira. Euskal Herriko lurralde eta ezaugarri oso desberdinetako hainbat herritako udalek egin dute bat euskarazko produktuak sustatzeko egitasmo honetan: handiak nahiz txikiak; euskaldun kopuru altuko nahiz baxukoak…


Albi aldea

Albi Tarn departamenduko hiriburua

da. Tolosatik 60 bat kilometrora dago eta 52.000 biztanle inguru ditu. Hiri

gorria deritzo. Izan ere, bere etxeetako eta, batez ere, Erdi Aroko katedraleko

adreiluak gorri-gorriak dira. Kataroen hiriburuetako bat izan zen. Albi ondoan

Erdi Aroko zenbait hiri eta herri dago, zein baino zen politagoa.

Hemen duzu aurtengo udan Albi aldean egindako argazki bilduma.


Xaboia

Fideltasuna, edo fideltasuna eza, nahiko kapritxosoa izaten da batzuetan. Eta ez naiz kontu erromantikoez ari. Arropa garbigailu bat erosi izan dudanetan egin izan dut “hausnarketa” hori, gogora etortzen zaidalako amak erosi zuen lehen “Labadora automatikoa”. Danborraren barruan marka ezagun bateko xaboi paketetxo bat zekarren opari. Aparatu zaharrean erabiltzen zituen xaboi eskama usainbakoetara ohituta, progresoaren usaina-edo, ez dakit nik, iritzi nion automatikaren xaboi usain gozo berri hari. Gero amak, hura garestiegia zela eta, beste marka bat erosten bazuen ere, nik ez dut sekula ahaztu lehen usain hura.

Eta zelan diren gauzak, neure etxerako ze xaboi erosi erabaki behar izan nuenean ez nuen zalantzarik izan. Lehen usain hura gura nuen nik. Harrez geroztik ez dut markaz aldatu. Kuriosoa da zelan lor litekeen marka batekiko fideltasuna pakete ziztrin batekin.

Jendearekin ere berdin gertatzen dela uste dut. Nik neuk beti estimatu izango ditut pertsona batzuk noizbait keinu politen bat euki izan dutelako nirekin. Berdin dio gero adiskideak izan ez bagara ere, ez ditut sekula ahaztuko, euren alde egingo dut beti. Kontrara ere gertatu izan zait, ostera, egia esateko. Ederra litzateke, baina, besteek ere norbera horrela gogoratzea, xaboi paketetxo bat legez.


Ezkurdiak eta Zabaletak ezin izan zuten Soriako San Saturio Torneoa irabazi

Atzo jokatutako finalean galdu egin zuten

Atzo Soriako San Saturio Pilota Torneoko finala jokatu zen. Ezkurdiak eta Zabaletak bikotea osatu zuten, Olaizola II.aren eta Imazen kontra. Partida gogorra izan zen, 474 pilotakada eta 51 minutu izan zituena. Azkenean, Olaizola II.a eta Imaz finago ibili ziren eta 22-15 irabazi zieten Ezkurdiari eta Zabaletari. Torneoak, beraz, ihes egin zien sakandarrei.


Komuneko zuloa ez da zakarrontzia

Gorputzak sortzen dituen hondakinak baizik ez dira bota behar komunetik behera; horiek, eta komuneko papera. Hala ere, oraindik jende askok bestelako zaborrak botatzen ditu, eta horrek arazo handiak sortzen ditu.


Aroa Egia Robles lekeitiarra Espainiako Martxako Txapelketara doa

Orain dela bi aste Portugaleten lehiatutako Euskadiko txapelketan, bere mailako 2. postua eskuratu ondoren, Motrilen (Granada, Espainia) izango den Espainiako Martxako Txapelketan egongo da, asteburuan, Aroa Egia Robles lekeitiarra. Absolutuen artean ere bigarren denbora onena lortu zuen Lekeitioko Tximista taldeko atletak: ordu bat 4 minutu eta 22 segundoko denbora eginez.

Espainiako Txapleketan 10 kilometroko ibilbidea egin beharko du bi kilometroko zirkuituan Aroa Egiak. Proba Motrileko portuan izango da, domeka goizean [otsailak 28].

“Martxako proba oso gogorra da berez, eta Portugaletekoa eta gero, 10 kilometroko bigarren lasterketa izango da Aroarentzat”, azaldu dute Tximistako arduradunek. Beraz, bere helburua, ikasi eta lasterketagaz gozatzea izango dela azaldu dute.

Aroa Egia Robles Portugaleteko lasterketan. Argazkia: Tximista


Jaiotzen Lehiaketan parte hartzeko aukera

Urtero bezala, San Bernardo, Ttenttek, Kazkabarra, eta Kirikiño aisialdi taldeek Jaiotzen Lehiaketan parte hartzeko deialdia luzatu dute. Abenduaren 30a baino lehen eman beharko dute izena parte hartu nahi dutenek, Kultur Etxean edota www.zazpitantriangulon.com web orriaren bidez. Bestela, urtarrilaren 5ean bertan egin ahalko da, Plaza Zaharrean, 18:30ak baino lehen.

Taldeka eman daiteke izena, eta hauek, gehienez, lau lagunez osatuak egon beharko dute. Lehiaketan parte hartuko duten jaiotza guztiek Errege Kabalgatan parte hartuko dute urtarrilaren 5ean, eta horretarako, Plaza Zaharrera joan beharko dute, 18:30etan. Errege Kabalgata amaitu ondoren eta sari banaketa burutu arte, jaiotzak Zerkausian erakutsiko dituzte.

Sari potoloak eskuratu ahalko dituzte parte-hartzaileek: irabazleek 40 euroko erosketa txartela jasoko dute taldeko partaide bakoitzarentzat; bigarren geratzen direnek 30 euroko erosketa txartel bana lortuko dute; eta hirugarrenek 20 euroko erosketa txartelak. Txartel hauek Tolosa & Co merkatarien elkarteko dendetan erabili ahalko dira.

Lehen hirurek ez ezik, parte-hartzaile orok jasoko du opariren bat. Sari banaketa Zerkausian egingo dute, Errege Magoak bertan dauden bitartean. Epaimahaikideek jaiotza egiteko eskulanaren trebetasuna, originaltasuna edota abilezia bezalako ezaugarriak hartuko dituzte kontuan jaiotzak aukeratzeko orduan.


Abendutik martxora, 77 langabe gehiago

Urteko lehen hiruhilekoaren langabezia datua eman du Udal Enplegu zerbitzuak: 2011ko martxoan 2010eko abenduan baino 77 langabe gehiago dago Arrasaten (%12,34ko tasa). Datuen jatorria Inemeko Gipuzkoako Zuzendaritza da, eta lan eskatzaile aktiboen datua da. Udalak herriko langabeziaren gaineko txostena ere egin du.

Datuetan eguneraketa bat egon da: orain arte 2001eko zentsoan oinarritutako datuak erabili izan dira, eta orain, 2006ko zentsoan oinarritutakoak darabiltzate. Horrek eragiten du langabezia tasak handiagoak izatea.

Eustateko datuen arabera, populazio aktiboa 10.735 pertsonakoa da (2001eko zentsoan 11.571) eta horietatik 4.701 emakumezkoak (2001eko zentsoan 4.832) eta 6.034 gizonezkoak dira (2001eko zentsoan 6.739); datu horietan oinarrituta dago langabezia tasa.

Udalak hainbat alderdi nabarmentzen ditu.

Hala, sexuen arabera begiratuta, langabeen % 50,33 emakumezkoak dira, eta % 49,66 gizonezkoak;

zenbaki absolutuak begiratuta, 2010eko abenduan baino 55 emakume langabe gehiago dago Arrasaten, eta 22

gizonezko langabe gehiago; berriro ere, 2008ko bukaera arteko joerara itzultzen da, hau da, emakumezko

langabe kopuru absolutoa gizonezkoa baino handiagoa izatea.

Langabezia tasari dagokionez, berriz, orokorra %12,34koa bada, emakumezkoena %14,18koa da, eta

gizonezkoena %10,90ekoa.

Adinari dagokionez, 20tik 59 urte arteko tarte guztietan antzeko langabe kopurua erregistratzen da.

Ikasketen arabera, DBH edo LH1 multzorik handiena izaten jarraitzen dute.

Sektore ekonomikoen arabera, langabe gehien dituztenak zerbitzuen sektorea (712 langabe) eta industria

(412 langabe). Udalaren esanetan, "hau ulertzeko kontuan hartu behar da industrian lanean zeuden pertsona asko, lana galdu eta gero, zerbitzu sektorean lana egiteko interesa agertu dutela INEM-en, industrian ez delako kontratazio mugimendurik somatzen".

Maila profesionalari dagokionez, kualifikaziorik gabeko langileek gehiengoa izaten jarraitzen dute.


Espainiaratu egin dute Imaz, Hendaian atxilotu ondoren

Polizia etxean sinatzera zihoala atzeman dute, euroagindu bat dela eta; gaur izango da epailearen aurrean

Atzo goizean atxilotu eta Espainiaratu zuen Frantziako Poliziak Iñaki Imaz, Espainiako Auzitegi Nazionalaren euroagindu bat tarteko. Ohi bezala Hendaiako polizia etxean sinatzera joan zenean atzeman zuten —astean bitan joan behar zuen—, 10:00etan. Espainiako Poliziaren esku utzi zuten ondoren, Auzitegi Nazionalera eramateko —gaur deklaratuko du Ismael Moreno epailearen aurrean—. Ohiko bizimodua zeraman Imazek, Urruñan (Lapurdi).

Joan den abuztuaren 6an ere atxilotu zuten Imaz, Hendaian. Emaztearekin eta haurrarekin zihoala atzeman zuten orduan, eta pistola bururantz zuzenduz atera zuten autotik. Aske utzi zuten ordu batzuen buruan. Irailaren 18an, ordea, onartu egin zuten euroagindua. Ez zuten espetxera bidali, baina astean bitan polizia etxean sinatzeko baldintza ezarri zion epaileak. 2007ko maiatzetik zuen eskatua Auzitegi Nazionalak Imazen aurkako estradizioa; «ETAren aparatu politikoan» aritzea egozten dio.

«Bakearen aurkako arma»

Imazen atxiloketa eta Espainiaratzea «bake prozesuaren aurkako salbuespenezko neurria» dela salatu du ezker abertzaleak. Frantziako Barne ministro Manuel Vallsi mintzatu zaio Maribi Ugarteburu bozeramailea, eta adierazi duenez, «Aurore Martinen bahiketaren» bidetik doa atzokoa: «Indarrean ezarri gabeko euroaginduak mahai gainean jarri eta bakearen aurkako arma gisa baliatzen ditu, Espainiako Barne Ministerioaren ildotik».

Euskal gizarteak, berriz, elkarrizketan oinarritutako konponbidearen eta Aieteko Adierazpenean zehaztutako bidearen alde egin duela nabarmendu du Ugarteburuk: «Ipar Euskal Herrian, gainera, bereziki da zabala adostasuna». Atzo bertan, hainbat lagunek elkarretaratzea egin zuten Urruñako Pausun estradizioa salatzeko. Gaur, Donostiako Easo plazan elkartuko dira, 19:15ean —donostiarra da Imaz—.

Bestalde, Londresko Auzitegiak atzo jakinarazi zuen abenduaren 12an erabakiko dutela Kemen Uranga Espainiaratu ala ez. Preso dago Uranga Londresen.


Otegik eta belaunaldi berriak gidatuko dute Sorturen "birfundaziorako" prozesua

Egungo Kontseilu Nazionalak egin du zuzendaritza proposamena, uztailaren 2ko batzarrean bozkatzeko. "Aldaketa sakona" izango da. Besteak beste, Sonia Jacinto, Arkaitz Rodriguez eta Miren Zabaleta egongo dira lantaldean. Abenduan egingo dute Sorturen kongresua.

Sorturen uztailaren 2ko asanblada nazionalak ontzat joz gero, Arnaldo Otegik eta belaunaldi berriak izango dute ardura ezker abertzaleko alderdiaren "birfundaziorako" prozesua gidatzeko, BERRIAk eskuratu duen dokumentuak dakarrenez. Hamabost laguneko zuzendaritza bat izango da, eta, egun Sortuko Kontseilu Nazionalean direnetatik, Otegi baino ez da ageri zerrendan —kontseiluak berak egin du proposamena, apirileko nazio batzarrak finkatutako irizpideak aintzat hartuta—. Otegi idazkari nagusi hautatu zuten Sorturen eratze biltzarrean, 2013ko otsailean, baina Bateragune auziagatik aurtengo martxoaren 1era arte preso egon da, eta ez du, beraz, alderdiaren organoetan fisikoki parte hartzerik izan. Libre denetik, gainera, batik bat EH Bildura begira dago, Eusko Legebiltzarrerako udazkeneko bozetako lehendakarigai izendatu baitute. Bateragune auzian preso egondako beste hiru kide ere badaude zuzendaritza proposamenean: Sonia Jacinto, Arkaitz Rodriguez eta Miren Zabaleta (goiko argazkian, iazko urrian, Donostian, kartzelatik irten eta sei egunera). Besteak Pello Otxandiano, Gorka Elejabarrieta, Maite Sabalza, Gotzon Elizburu, Enkarna Cordon, Jone Etxeberria, Unai Gonzalez, Oiakue Azpiri eta Haimar Altuna dira. Taldea osatzeko, Ipar Euskal Herritik bi ordezkari izendatzea falta da; datozen egunotan jakinaraziko dituzte izenak. Ezagun egin dituzten hamahiruen artetik hamar 40 urtetik beherakoak dira; 1976 eta 1988 artean sortutakoak. Otegi 1958koa da, eta beste bi zaharrenak Cordon (1960) eta Azpiri (1972) dira. Kontuan hartu dituzte parekidetasuna —hamahirutik zazpi gizonak dira, eta sei, emakumeak— eta lurraldetasuna —"irismen nazionala"—. Euskaldunak dira denak. Sorturen idatziak dio aintzat hartu dituzten beste irizpideak direla "berrikuntza eta freskotasuna; gaztetasuna eta esperientzia; eraginkortasuna —misioa aurrera ateratzeko kohesio eta baliabide nahikoak—; eta gaur egungo Sortu ezagutzen duten kideak eta Sorturen ibilbidean egunerokotasunean itota ibili ez direnak". Diseinua, araudia eta lantaldea, bozketara Barañainen (Nafarroa) egingo dute asanblada nazionala, auditoriumean, goizeko hamarretan. Kontseilu Nazionalak hiru urteotako txostena aurkeztuko du, eta birfundazio prozesuko diseinua eta araudia, eta zuzendaritza proposamena bozkatuko dituzte. Kontseilu Nazionalak atzo zabaldu zuen lantaldearen zerrenda oinarrietara, eta proposamen denak ekainaren bukaeran helaraziko dizkie hitzordurako izena emandako denei. Parte hartze zabala lortu nahi dute, sortukideetatik haratago heltzea; edozeinek eman ahal du izena, Sortu.eus-eko fitxa beteta. Kongresua, berriz, abenduan egitea aurreikusten da. Abian barne eztabaidaren ondorioa da guztia. Maiatzaren 7an bukatu zuten Abian, eta erabaki zuten ezker abertzaleak eraberritu beharra duela "prozesu independentista eraldatzailea" garatzeko. Eta dena Sortutik hasita, hura jotzen baitute mugimenduko "bilgune erreferentziala". Alderdiak apirilaren 21ean egindako batzar nazionalean erabaki zuen erronkari eustea, eta uztaileko bilkura antolatu eta diseinatu du. Zutik Euskal Herria adierazpenean (2010) ebatzitako estrategia egokitzeaz gain, antolaketa aldetik "iraultzaren" beharra dagoela diote, eta horretara dator Sorturen zuzendaritza aldaketa. Kongresura artean talde horrek gidatuko du birfundazio prozesua, eta egunerokoaz ere arduratuko da. Inork ez du kargu jakinik izango. "Ezkerreko independentismoa martxan jartzeko astinaldia izan nahi du birfundazioak", dio Sortuk. "Aldaketa sakonak gauzatzeko garaia da antolaketa moldeei, kultura politikoari eta praktika politikoari dagokionez".


Sopeloztarra zen Bizkaiko Zubitik furgoneta erortzean itotakoa

Garabi baten laguntzaz atera dute, arratsaldeko laurak baino lehen, Bizkaiko Zubitik uretara erori den furgoneta. Hasieran barruan lagun gehiago egon zitezkeela pentsatzen zuten arren, orduan egiaztatu ahal izan dute gizon bakarra zihoala ibilgailuan. Hain zuzen ere, 15:10 aldera berreskuratu dute urpekariek gidariaren gorpua, JI.M.U. 53 urteko Sopelako bizilaguna, Ertzaintzak jakinarazi duenez, garraiobidea egunero erabiltzen zuen Bilboko Portuko langilea. (Argazkia, IzaroNews.com)

Areetarako bidaia hasi baino lehen Portugaleteko ibaiertzean zegoela, 13:40ak inguruan erori da uretara, Bizkaiko Zubiko garraio plataformatik, JI.M.U. sopeloztarra zihoan furgoneta. Ezbeharraren arrazoiak oraindik argi ez dauden arren, antza, ibilgailuak gelditzerik ez du izan edo beste batek jo du atzetik eta, babeserako hesia hautsi ostean, itsasadarrera joan da.

Lekukoen arabera, gizon bat bota da uretara erori den auto barruan zihoazenak ateratzeko. Izan ere, hasiera batean nahasmen handia zegoen eta furgonetan lagun bat baino gehiago joan zitekeela uste zuten bertan zeudenek. Laster iritsi dira Ertzaintza, Gurutze Gorria, Udaltzaingoa eta bestelako zerbitzuak. Gidariaren gorpua atera eta berrogei bat minutura egiaztatu ahal izan dute barruan beste inor ez zegoela. Hala ere, 16:45ak arte lanean jarraitu dute urpekariek, badaezpada. Azkenik, egoerak bere onera egin du.

"Segurtasun hutsegiterik ez"

Oraindik urpekariak lanean zebiltzala, Bizkaiko Zubiko garraio plataformaren segurtasun neurriek huts egin dutenik baztertu du Mikel Cabieces Portugaleteko alkateak. Hala ere, ur gaineko garraioa izanda arriskuak badaudela onartu du udal mandatariak, "horrelako gertaerak ohikoak ez diren arren". Gainera, hildakoa Bizkaiko Zubia "ondo baino hobeto" ezagutzen zuela adierazi du Cabiecesek.


Euskara Ari Duren emaitzak bihar, Aztikerrek

Euskara Ari Du ekimenaren jarraipena egin du Aztiker Ikerguneak, eta bihar aurkeztuko ditu jarraipen-inkesten emaitzak. Biterin izango da saioa, guztiei irekia, 19:00etan hasita.


Non dira neska kantautorak?

Blog hau idazten hasi berritan, idatzi nuen neska blogarien eskasiaz. Eta atzo, Elgetako kantaldian, berritu egin zitzaidan hutsune hori, oraingoan neska kantautorekin.

Polita zen ideia, hamaika kantagileri eskatzea kantu bana Lauxetaren poemak erabiliz, eta horiekin diska eta kontzertua eskaintzea. Bikaina izan zen emaitza, eta argi erakutsi zuen euskal musikaren maila ona, profesionaltasuna eta sormena. Baina hamaika kantagileak GUZTIAK ziren gizakumenak. Eta emakume bakarra lan osagarrian aritu zen, lotura poetikoak egiten. Polita, nahi bada, baina osagarria. Beldur izan nintzen, bizkarra eman eta gerritik gora biluztu zenean, ez ote zuen buelta emango, bular pare batez apaintzeko emakumeen ekarpena ekitaldiari. Zorionez, ez zuen egin.

Amaitzeko, bikaina da hamaika kantuak biltzen dituen diskoa, gomendatzen dizuet erostea.


Sorosle ikastaroan, izenematea

DYAk sorosle ikastaroa antolatu du, urtarrilaren 18an hasita, Inmakuladan. Izena emateko edota informazio gehiagorako: 943 46 46 22.


Landareak: Bizitza hesitu, hesia bizitu

Landaketa sasoi betea da. Eguna luzatzen hasia da eta konturatzerako izerdi berria mugituko da eta landaketak ahantzi eta txertaketak eta inausketak egin beharrean izango gara. Izerdia berritu arteko tarte hau dugu hostoa galtzen dutenak aldatzeko: zuhaitzak, arbolak, zuhaixkak... banaka, multzoka, ilaran, hesian...

Hesiak gero eta ugariagoak dira, jabego moderno berekoiaren adierazle argi. Barrukoa neurea da, dotorea eta kanpokoa denona, publikoa, lardaskeria... Landare bakarrez osatutako hesiak dira nagusi, ia erabat koniferoren batekin eginak. Urte osoan kolore eta forma bera mantentzen dutenak: kartzela monotono eta itsusiak.

Hesiren bat egin asmotan bazara bizitza hesitu beharrean hesia bera bizitu ezazu. Eman kolore, forma, lore, fruitu eta abar itxiturari. Hesi itxia bizitzara suspertu, ireki. Hostoak galtzen dituztenak eta hostaiari eusten diotenak, hosto handiak eta txikiak, hostoak eta orriak, landare tenteak eta makurtuak, urte-sasoi guztietan loreak emango dituztenak, hostoak gorri, hori eta arretuko dituztenak, hostoak ihartuagatik eroriko ez zaizkienak, fruitu gozoak eskainiko dituztenak... aukera ikaragarria da: gurbitza, gorostia, hagina, pagoa, ereinotza, arkakaratsa, zumea, sahatsa, elorri zuria eta beltza, artea, basa-erratza, hurritza, txilarrak, huntzak, astigarrak, urkia, zumalikarra, garoak, zuhandorra, maltza, otsolizarra...

Hesia egiterakoan urte guztian izan dezakezun ikuskizun bizia edo beti berdin izango den eta atzenean ikusi ere egingo ez duzun horma bat diseinatu dezakezu. Nahi izatera, horra hor, ortzadarra zure esku... egunero.


Aletxu Zobaranek gose greba utzi du

Aletxu Zobaran euskal presoak gose greba utzi duela jakinarazi du Etxerat elkarteak, Valenceko (Frantzia) espetxeko euskal preso bakarra bera ez dela izango iragarri diotela eta. Ibon Goieaskoetxea han dute, herenegundik. Zobaranek hilaren 3an ekin zion protestari, Lyongo kartzelan, jakin zuenean Valencera eramango zutela.


Bideo laburpena: C.D. Anaitasuna 1-0 Allerru KE

Gipuzkoako Ohorezko Mailari dagokion lehen jardunaldian, C.D. Anaitasunak bat eta huts garaitu du Allerru KE, Txerloian. Mikel Arzalluzek bigarren zatian lortutako golak hiru puntu eman dizkio taldeari. Ikusi bideo laburpena:


Itsaso Atutxa BBBko presidente aukeratu berria,'Egun On Euskadi'n

Juan C. de Julianek, Iñaki Sotok eta Aitor Ubarretxenak egun-eguneko gaiak jorratuko dituzte.

'Egun On Euskadi' saioko elkarrizketaren tartean, Itsaso Atutxa EAJko BBBko presidente aukeratu berria izango dute elkarrizketaren tartean. Horrez gain, solas aldua, Juan Carlos de Julian, Iñaki Soto eta Aitor Ubarretxena hartuko dituzte, ellkarrizketa eta egun-eguneko gaiak aztertzeko.

'Egun On Euskadi' albistegia 08:30ean jarriko da abian, ostegun honetan ETB-2n.


Arrantza ona Txantxangorriko taldeak

El Cangrejok antolatutako arrantza proban Txantxagorrik puntuak eskuratu zituen, lehengo igandean, Luis Adrianek 155 gramoko karraspio bat hartu zuen eta.


Baserritik itsasora, Madalen Egunez

Tradizioa, historia, itsasoa, izaera instituzionala eta herritarren jai gogoa. Horiek guztiak biltzen ditu Madalen Egunak, eta astelehenean marea urdinak hartuko ditu, beste behin, Bermeo, Mundaka eta Elantxobe.

Kankinkabara Txistulari Taldearen doinuekin hasiko dute eguna bermeotarrek, eta meza entzun ostean, kresalak bustiko ditu herritarrak. Itsasontziei kolore urdina eman, eta Izaro osteko urpean beste teila bat hondoratuko dute, beste urte batez, gogoratzeko, bertaraino zabaltzen direla Bermeoko mugak.

Uhartearen ipar ekialderantz dauden mugak Bermeorenak direla direla aldarrikatzeko, Aritz Abaroa alkateak lehenengoz jaurtiko du teila. “Ohore handiz biziko dut Madalen Eguna. Bermeotar batentzako ohore handia da horrelako ekintza batean, eta, gainera, alkate modura parte hartzea”, dio Abaroak.

Herrian jai egun “polit” asko dituztela uste du, baina madalenak “bereziak” dira. Hala, ohiturak mantentzeko ekitaldietan zuzenean parte hartzeko “gogotsu” dagoela aitortu du alkateak.

Ez da izango, baina, Madalen Egunean parte hartuko duen lehen aldia: “Zorionez, gauza desberdinak egiteko aukera izan dut azken urteotan. Zinegotzi modura parte hartu dut, eta gonbidatu modura ere ezagutu ditut jaiak. Urte desberdinetan, gainera, Izarora igotzeko aukera eduki dut Bermeoko bandera eta ikurrina jartzeko, eta aurtengo eguna alkate modura bizitzeko zortea daukat”.

Hala, Madalen Egunean Bermeoko alkateak duen kargua aintzat hartuta, bermeotarren teila jaurtiko du. Trebis deitutako Bermeoko baserri zaharrenetariko baten teila izango da aurtengoa: “Herriko baserri zaharrenetako baten teila da, eta itsasoa eta lurraren arteko lotura islatu gura dugu”. Izan ere, Bermeoko auzoak herriaren parte direla aldarrikatu gura dute.

Horrez gain, azken urteetan galduta egon den ohitura bat berreskuratuko dutela dio alkateak: “Gure baserri eta auzoetako alkateak gonbidatu ditut protokoloko ekintzetan parte hartzera. Auzoen eta herriko erdigunearen arteko lotura hori indartu gura dugulako gonbidatu ditut”.

Teila jaurtita, Elantxobe izango da hurrengo helmuga, eta Patxi Egurrola kostako herri txikiko alkatea arduratuko da herriko makila Abaroari emateaz.

Egurrolarentzat ere “ohorea” da urteetako tradizioari jarraipena ematea. Protokoloa jarraituz biziko ditu aurten madalenak, baina Elantxobe Arraun Taldeko arduradunetako bat den legez, herriko giroan murgilduta ibiliko da: “Protokoloa zaintzeaz gain, herriko giroan parte hartzeko aukera izango dut. Dena ondo joateaz arduratuko naiz”.

Madalenetan, gainera, sanpedroetan martxan jarri zuten eraso sexisten kontrako kanpainagaz jarraituko dute. Elantxoben ez ezetz da ekimena arrakastatsua izan zen orduan. “Kontzientziazio lanean buru-belarri gabiltza, eta hori gura dugu: jai guztietan denok errespetuz jokatzea; ez ezetz da”. Hala, herritarrei eta herrira doazenei gozatzeko gonbita egin die alkateak, “ondo pasatzeko eguna delako”.

Baztarrekoen eguna, bihar. Astelehena da Madalen Eguna, baina bezperan ere gozatzeko aukera edukiko dute Bermeoko eta Mendatako bizilagunek.

Urtero egin legez, Baztarre kaleko jaiak ospatuko dituzte bezperan, eta kaleko jai batzordeak egun osoko egitaraua prestatu du. Umeen jolasekin hasiko dira, eta txotxongiloen saioa izango dute gero. Eguerdian denetariko pintxoak dastatuko dituzte, eta arratsaldean itzuliko da festa.

Musikak hartuko du, orduan, Baztarre. Izan ere, herriko hainbat talde ariko dira zuzenean: Kankinkabara Txistu Taldea, Kanta Kanta Lorue, Bermeotarrak Fanfarrea, Elektrotxaranga, Dekot taldea eta Paul Larrozea.

Mendatako Albiz auzoan ere, madalenak ospatuko dituzte. Mus txapelketan eta makailao janean batuko dira bihar, eta herri bazkaria egingo dute bezperan. Bazkarian egon nahi duenak bihar izango du izena emateko azken aukera; txokoan izena eman behar da.

Madalen Egunean, berriz, mezan batuko dira eguerdian, eta trikitilariek girotuko dute ondorengo poteoa.


Realak garaipena lortu nahi du Rayoren aurka, Europako postuetara gerturatzeko

Talde txuri-urdinak Rayo Vallecanoren aurka jokatuko du igandean Vallecasen, 18:30ean.

Realak Rayo Vallecanoren aurka jokatuko du igandean, 18:30ean Vallecasen, Ligako 20. jardunaldiko partida. Txuri-urdinek garaipena lortu nahi dute, Europako postuetara gerturatzeko.

Imanol Alguacil entrenatzaileak ez ditu jokatzeko prest izango Jon Bautista, Merquelanz eta Gorosabel. Bestalde, aipatu beharrekoa da Willian Jose bolada onean dela, azken bi partidetan hiru gol sartuta.

Rayo Vallecano bolada onean dator. Madrileko taldeak azken hiru neurketak irabazi ditu, eta Michel entrenatzaileak hiru erdiko defentsarekin jokatzea erabaki duenetik, taldeak gora egin du nabarmen. Raul de Tomas aurrelaria da sasoikoen dagoen jokalaria.

Ustezko hamaikakoak:

Rayo Vallecano: Dimitrievski; Advíncula, Amat, Velazquez, Abdoulaye, Alex Moreno; Embarba, Imbula, Comesaña, Trejo; Raul de Tomas.

Reala: Rulli; Aritz, Llorente, Hector, Theo; Illarramendi, Sangalli, Merino; Willian Jose, Oyarzabal, Januzaj.

Epailea: Medie Jimenez.

Zelaia: Vallecas.

Ordua: 18.30ean.


Ikasberri Kros Mixtoa urriaren 30ean izango da aurten

Herrian egiten ari diren hainbat lanengatik ibilbidea aldatu egingo dute

Hala ere sei kilometroko luzera izango du

Ikasberri Kirol Elkarteak antolatzen duen Kros Mixtoa urriaren 30ean izango da. Beraz, bertan parte hartu nahi dutenek bikoteak osatzen eta prestatzen joateko denbora daukate oraindik ere.

Lasterketa mistoa 18:00etan izango da eta sei kilometrotako ibilbidea izango du. Hala ere, iazko ibilbide bera ez dela izango aurreratu dute Ikasberri Kirol Elkartekoek, "herrian egiten ari diren obrengatik iazko ibilbideak hainbat aldaketa izango du, baina hala ere luzeran eta ezaugarrietan ez du aldaketarik izango; hau da, aurtengoa ere laua izango da".

Lasterketan parte hartzeko bikoteko aurrez 20 euro ordaindu beharko dira eta, egunean bertan, 30 euro. Izena, berriz, honako tokietan eman daiteke: Aradi Kirolak-en, Aitzaki Kirolak-en eta Mugi Kirolak-en eta, Internetez, www.herrikrossa.com -en.


UK Martxa egingo dute eskualdeko gazteek asteburuan

Larunbat eta igande honetan UK Martxa izeneko abialdia egingo dute Lemoiztik Erandiora, Uribe Kosta eta Erandioko dozenaka gaztek, "gazte herri gorria" irudikatuz. Iazko eredua gaindituz, aurten bi egunetan egingo da martxa, kilometro kopurua nabarmen handitu dela. Martxan, aldapak eta lauaz gain, Lemoizko zentrala, gudarien oroimena, etxebizitza, Bologna, AHT, "Gazte eta aske" kanpaina eta feminismoa jorratuko dute, tartean jolas, bazkari, kontzertu eta enparauentzako astia izango dela. Independentziaren aldarrikapenarekin bat eginda eta "Gazte! Herri gorria piztera goaz!" lelopean, martxa larunbatean irtengo da Lemoiztik, goizeko 9etatik aurrera. Hitzordura garaiz heltzeko antolatzaileek autobusa jarri dute. Autobusa, larunbateko afaria, igandeko gosaria eta herri bazkaria zein arratsaldeko kontzertuko sarrera deskontu handiz batzen dituen bonoa ohiko lekuetan eros daiteke 12 eurotan. Bonoa hartzeko epemuga asteazkena, hilak 17, izango da. Argazkian, UK Martxa Portu Zaharretik igarotzen, iaz. Argazki gehiago hemen ikus daiteke.

UK Martxako antolatzaileen oharra:

Aurten ere hemen da gazteon martxa. Irailaren 20 eta 21ean, lemoiztik Erandiora, gazte herri gorria irudikatuko dugu.

Gazteok, Euskal Herri aske baterantz urratsak emateko aukera ikusten ditugu eta horrexegatik martxa honen arrazoia. Ibilbideak marraztuko duen lerroa alde baterantz edo beste baterantz tiratzera beharko gaitu. Guk, dagoeneko, sokaren zein aldetan egon nahi dugun erabaki dugu. Espainiar eta Frantziar kartzeletan bahituak egotea ez dugulako onartuko, independentziaren aldeko tirada irabaziko dugu.

Zapalduak ditugun eskubideak defendatu eta gure proiektu propioak eraikiko ditugu. Bestelako balore askatzaileetan oinarrituko den herria posiblea delako, AHTa geldituko dugu, gune askeak diren gaztetxeetan lanean jarraituko dugu, hezkuntza sistema propioa aldarrikatuko dugu, etxebizitza politika aldatuko dugu, sexualitate zapalkuntza gaindituko dugu...

Sortu, sentitu, pentsatu eta borrokatu!

UK Martxako talde antolatzailea

Egitaraua:

Irailak 20, larunbata

- 9:00etan, Lemoizen, "Lemoizko zentrala"

- Plentzian, hamaiketakoa.

- Barrikan, gudariei omenaldia eta bazkaria.

- Sopelan, "Etxebizitza".

- Berangon, afaria, "Bologna", gaubela eta frontoian lo egin (lo sakua eraman behar da).

Irailak 21, igandea

- 9:00etan, irteera Berangotik.

- Algortan, "Gazte eta aske".

- Itzubaltzeta / Romon: "AHT".

- Leioan, "Feminismoa".

- Erandion, ekitaldia, herri bazkaria, jolasak eta kontzertua.


Pauso handia egin du Zumaiak Herriarteko Txapelketako finalean

Zumaiak 2-1 irabazi du Markina Xemeinen Euskal Herriko herriarteko zesta punta txapelketako finalaren joanekoan. Igandean jokatuko dira itzuliko partidak Zumaian, goizeko 10:30ean.

Gipuzkoako Txapelketa irabazi ondoren, Euskal Herriko txapela dute jokoan egun hauetan Zumaiako puntistek. Gaur jokatu dituzte finaleko joaneko partidak Markina Xemeinen, eta emaitza ona lortu dute igandean txapela irabazteko. Kadete mailan 27-30 irabazi dute, jubeniletan 32-35, eta nagusien partidan 35-19 galdu dute. Horrenbestez, 2-1 aurreratu dira finalean.

Igandean goizeko 10:30ean hasita jokatuko dira azken hiru partidak, Zumaiako Aitzuri pilotalekuan. Txapela erabakitzeko, irabazitako partidak hartuko dira kontuan, eta berdinketa baldin badago, tantoen aldea. Egia da tantoen aldean Markinak duela abantaila (+10), baina zumaiarrek badute konfiantza igandean berriro gutxienez bi partida irabazteko. Harmailetatik bultzada jasotzen badute errazago izango da.


Txekor batek hiltegitik ihes egin du eta kaosa eragin du Laudion

Ertzaintzak eskopeta tiro batez hil du animalia. Txekorra hiltegiko bi langileren kontra oldartu da.

Txekor batek Laudioko (Araba) hiltegitik ihes egin du gaur goizean eta kaosa eragin du herriko kaleetan. Ertzaintzak eskopeta tiro batez hil aurretik, txekorra hiltegiko langileen eta udaltzainen kontra oldartu da.

Herrizaingo Sailak jakitera eman duenez, goizeko zazpiak aldera izan da gertakaria. Txekorra udaletxeko plazara joan da eta bertan zebilen jendearen kontra jo du.

Ertzaintza eta Udaltzaingoa, hiltegiko langileekin elkarlanean, aritu dira ihes egin duen animalia geldiarazteko lanean, baina azkenean Ertzaintzak tiroz hil du txekorra, anbulatorio parean.


"Prekarietatera daramatzaten" politikak aldatzea eskatu dute milaka pertsonak

Besteak beste, politika sozialen aldaketa, 1.200 euroko gutxieneko soldata eta 1.080 euroko pentsioak aldarrikatu dituzte Hego Euskal Herriko hiriburuetan eta 40 herritan.

"Prekarietatera daramatzaten" politika sozialak aldatzea, 1.200 euroko gutxieneko soldata eta 1.080 euroko pentsioak, besteak beste, eskatu dituzte milaka pertsonak Hego Euskal Herriko hiriburuetan eta beste 40 herritan, Eskubide Sozialen Gutunak deituta.

Donostiako martxa 11:30 aldera hasi da Alderdi Ederreko lorategietan. Hiru zutabek ibilbidea egin dute kaleetatik Gipuzkoa Plazara arte. Bertan ELA eta LAB sindikatuetako ordezkariek manifestu bat irakurri dute.

Protesta hasi baino lehen, Jaione Ugalde Hiruko bozeramaileak adierazi duenez, Eskubide Sozialen Gutuna osatzen duten sindikatuek eta kolektiboek kalera ateratzea erabaki dute, “etxean egun asko” eman ondoren, urtarrilaren 31ko grebak izandako “arrakastaren” ostean.

Datozen hilabeteetan mobilizazioek jarraituko dutela ziurtatu du Ugaldek, “prekarietatea eta desoreka sortzen duten politiken” aurkako borroka “ezinbestekoa” delako.

Osasun krisiak “bereziki” sektore “zaurgarrienak” astindu ditu, “langile prekarioak”, migratzaileen kontrako erasoak eta “mota guztietako indarkeria”, protesta amaieran irakurritako oharrak salatu duenez.

Eskubide Sozialen Gutunaren aldarrikapenekin bat egin du EH Bilduk, eta Eusko Jaurlaritza “denbora erabakigarria galtzen” ari dela kritikatu du. Jaurlaritzak “pertsonak babesteko garaian ekimen eskasa azaldu du”, gaineratu duenez.

Donostiako protesta. Argazkia: EFE

Bilboko mobilizazioan, “kalera itzultzeko” orduan erne egotea eskatu du Mitxel Lakuntza ELAko idazkari nagusiak, patronalak eta gobernuek “borrokara bultzatzen dutelako”. Ildo horretan, EAJren eta patronalaren arteko “erabateko sinbiosia” salatu du Garbiñe Aranburu LABeko buruzagiak. “Aurrean” izango dituztela ohartarazi dio Aranburuk Jaurlaritzari.

Manifestazioa udaletxetik abiatu eta Eusko Jaurlaritzako egoitzaren aurrean bukatu da. “Krisia kapitalak ordain dezan” erreforma fiskala eskatu dute, baita zerbitzu publikoen garapena eta azpikontratak argitaratzea, “doako” zaintza sistema “publiko eta unibertsala”, diru-sarrerak bermatzeko errenta gutxieneko soldatarekin lotzea eta etxebizitza eskubidea ere.

Era berean, ehunka pertsonak kalitatezko zerbitzu publikoak eta enplegu duina aldarrikatu dituzte Iruñean. Manifestazioa Iruñeko autobus geltoki zaharretik abiatu da, "Publikoa funtsezkoa zaindu aberastasuna banatuz. Bizitza aurrena", lelopean.

Manifestariek “Beherapen ekonomikoa eta bizitza duina”, “AHTko dirua, osasun sistemarentzako”, “Lehiakortasuna=Gerra soziala”, “Erreforma fiskala, kapitalak ordain dezan” eta “Gastu militarra gastu sozialarentzako” leloak erakutsi dituzte pankartetan, besteak beste.

Imanol Pascual Nafarroako ELAren idazkari nagusiak azaldu duenez, erreforma fiskalaren edo murrizketen arteko autua egin behar da une honetan, “hau da, 2008ko krisi aurreko errezeta berdinak aplikatu edo egoera honi bidezko irtenbide sozial bat eman”.

Bestalde, Imanol Karrera Nafarroako LABen idazkari nagusiak gogorarazi duenez, urtarrilaren 31ko greba orokorrean “ezer bukatu ez zela esan genuen, Nafarroara lan, pentsio eta bizitza duina ekarriko zuen zerbaiten hasiera zela baizik”. Horregatik, orduan baino “arrazoi gehiagorekin eta premia handiagorekin kalera atera gara”, erantsi duenez.


Eusko Jaurlaritzak urteko 12 ikuskizuneko muga kenduko du

Otsailaren 22an argitaratu zuen Eusko Jaurlaritzak Jendaurreko ikuskizunen eta Jolas Jardueren Legea Garatzeko Dekretua. Kultur eragileen protestek bultzatuta, "urgentziaz" tramiterako onartu du hura moldatzea.

Jaurlaritzaren kultura dekretuak hasieratik harrotu zituen hautsak kultur munduan. Besteak beste, areto eta tabernetan kontzertuak gehienez hilean bi eta urtean hamabi izatera mugatzea zen haren helburua; puntu horrek sortu du, batik bat, kezka sortzaileen eta areto zein tabernetako jabeen artean, eta zehaztapen hori da, hain justu, orain ezabatzea nahi dutena. Segurtasun Sailak aldaketa proposamen bat aurkeztuko du, eta hor kendu egingo du gehienezko ikuskizun kopuruaren aipamena.

Arteak Ireki plataforman bildu dira dekretuaren aurkakoak. Hain zuzen, bihar, hainbat herritan mobilizazioak egingo dituzte, "auzo, herri eta hirietako kultur espazioen balioa defendatzeko".


Hesian-ek disko berria aurkeztu du

Taldea aurten 10. urteurrena ospatzen ari da.

Hesian taldeak bere zazpigarren diskoa argitaratu du. Taldearen izen bera du lan berriak, Hesian. Betiko esentzia galdu gabe, estilo desberdinak nahastu ditu kantu irmo eta biribilak sortzeko. Etxarriko festetako ostegunean kontzertua eman zuten, 10. urteurrena ospatzeko. Orain disko berria kalean, Hesianek hura aurkezteko eta urteurrena ospatzeko bira abiatuko du. Aurreneko geldialdia Durangoko Plateruena antzokian izanen da, igandean, 22:00etan.

10 urte 11 gonbidatu lelopean emanen dute kontzertua eta leloak dioen moduan hainbat musikari izanen dira haiekin batera eszenan: Xabi Solano (Esne Beltza), Ines Osinaga, Jony (Kaotiko), Aguayiko (Kaotiko & Puraposse), Xagu (Iheskide), Sorkun, Pello Reparaz (Vendetta), Naroa Gaintza (22m2), Petti, Alex Sardui (Gatibu), Iñaki (Betagarri), Irantzu Rojo, Aitor Gorosabel (Su ta Gar), Kristina eta Leir (Lain) eta sorpresa gehiago iragarri dituzte.


Istripua Larrungo mazeletan

Agorrilaren 20an helikoptero istripu larria izan litekeena guttigatik saihestu zuten Larrungo mazeletan. Halere, eragindako kalteengatik trenak geldirik egon behar izan zuen, zauritua zegoen pertsona baten bila zebilen jendarmeriaren helikopteroak trenaren argi indarreko hariak jo zituen pilotuaren hutsegite baten ondorioz. Hari bat moztu bazuen ere, helikopteroa ez zen erori, baina hegalak hondatuak zituela larrialdiko lurreratzea egin behar izan zuen Azkaineko hilerritik hurbil. Zorionez gertaera zauritu gehiagorik gabe bukatu zen. Ezbeharra gertatzean, 15:00ak aldean, 150 bat turista zeuden Larrun kaskoan. Hauen jausteko treneko langileek behin-behineko konponketa egin zuten, eta 18:00etarako denak San Inazion zeuden. Argi indarreko haria behar den bezala arrimatzeko langileak orduak pasatu zituzten, eta astearte eguerdian trafikoa normaltasunera itzuli zen.


Matrikula zaitez irailan

Euskara ikasi, hobetu Mintzamena, idazmena landu Titulu azterketak prestatu. Autoikaskuntza Herrian bertan posible bada. Metodologia aurreratuena. Modu atseginean ANIMA ZAITEZ!


Irati Osa zumaiarra hirugarren izan da Espainiako neguko piraguismo txapelketan

Irati Osak brontzezko domina irabazi du 23 urtez azpikoen proban. Hiru piraguista heldu ziren batera azken metroetara, eta esprintean hirugarren izan zen Osa, Estefania Fernandezen eta Barbara Pardoren atzetik.

Emakumezkoetan, baita ere, Sara Rezola 45. izan zen jubenil mailan.

Gizonezkoetan, senior mailan, Iñigo Peña bosgarren izan zen. 23 urtez azpikoen mailan, Martin Egaña 18. izan zen, eta Unai Azkune 36. Jubeniletan, Imanol Txapartegi 49. izan zen, Unai Ilundain 76., Alex Lazkano 99., eta Unai Casquero 113. Beteranoetan, Xabier Osa bigarren izan zen esprintean erabaki zen proban; eta Jon Lazkano 20.


Herriko jaiei eutsi

Inazio Etxebarria 'Guzurti'

Uztalaikaren 25an paella lehiaketa ospatu zen Aixerrotako zelaietan eta 600 taldek parte hartu zuten. Urtero "etxolak" eraikitzen hasten dira hilabete lehenago taldeek eta lanak irauten duten artean berta jaten eta lo egiten egoten dira. Pentsa ezazue nola gelditzen diren zelaiak paella eguneko gaueko hamarretarako. Nork garbitu beharko lituzte, koadrillek edo garbitzaileek?. Beste alde batetik, datorren urtean non egingo da lehiaketa? Jakina da jabea salgai utzi duela landa.

Eta zer gertatuko da alkate honek jarraitzen badu? Jai barik utziko gaitu betirako? Lo-hiri bihurtuko da Getxo herria.

Zerbait egin beharko genuke getxoztarrek arazo hauek konpontzeko. Edo utziko dugu alkateak eta bere alderdiak nahi dutena egitea. Erantzuna ahal den lasterren ikustea espero dut.


Oihana Kortazarrekin hizketan

Mendi lasterkariak 'Faktoria' irratsaioa bisitatuko du. Bere ibilbidea aztertuko dute goizeko 11:00etatik aurrera.

Horren aurretik, goizeko 10:00etan, 'Eusko' txanpona ezartzeko urratsak nola doazen galdetuko diote irratsaioan Mendi Esteban ekimenaren bultzatzaileari.

Eta 12:00etan, Gipuzkoa Bilbao Basketeko maskotaren jantziaren azpian ezkutatzen den Jabier Illarregi izango da estudioan.


“Frontoira bueltatzeak pozten nau gehien”

Ekainaren 26an Binakako Emakume Master Cup Txapelketako finalerdia jokatuko du Amaia Jakak Eneritz Arrietarekin, Galeano ahizpen kontra, pilota goxuan. COVID-19 osasun krisiaren ondorengo eskuzko pilotako lehen jaialdia izanen da, ateak itxita jokatuko dena

COVID-19 birusak sortutako osasun krisiak eragindako geldialdiaren ondoren eskuzko pilota bueltan da. Kantxetara bueltatzen lehenak emakumeak izango dira. Hain zuzen ere, ekainaren 26an Binakako Laboral Kutxa Emakume Master Cup Txapelketako Pilota Goxuko finalerdiak jokatuko dira Elgoibarren, eta Amaia Jaka ihabardarrak eta Eneritz Arrietak Nagore eta Leire Galeano ahizpak izanen dituzte aurkari. Partida gogorra izango dela aurreikusten du Ihabarko pilotariak, baina frontoira itzultzeko gogotsu dago. Amaia Jakak Emakume Master Cup Lau eta Erdiko Pilota Goxuko finala irabazi zuen azaroaren 30ean Otxandion, eta Binakako finalerako sailkatzea denboraldia borobiltzeko aukera paregabea litzateke.

COVID-19 birusak guztia geldiarazi ondoren, eskuzko modalitatean kantxara bueltatuko zareten lehenak emakumezkoak zarete. Normalean azkenak izatera ohituta zaudete eta aldaketarik ezean frontoira bueltatzen lehenak izango zarete...

Bai, oraingoan hala dirudi (kar, kar…). Binakako Emakume Master Cup Txapelketako Pilota Goxuko finalerdiak martxoaren 14an jokatzekoak ginen, Elgoibarren, birusarengatik guztia gelditu zenean. Eta orain albistea da finalerdi horiek ekainaren 26an jokatuko ditugula, Elgoibarren. Finalerdiak ETB1en ikusi ahalko direla ere jakin dugu.

Eneritz Arrietarekin osatzen duzu bikotea. Final laurdenetan Uxue Larrea eta Lierni Gartziarena utzi zenituzten bidean (18 eta 1) eta faboritoen artean zaudete. Baina geldialdi honekin nola zaudete? Nola entrenatu duzue?

Hasieran arraroa izan zen egoera, ez frontoi faltagatik, batez ere gorputza etxe barruan erabat aldatzen delako. Nik zortea izan dut Ihabarren lorategi nahiko handia daukadalako eta azkenean ez naiz gelditu. Anaiarekin ariketak egin ditugu, spinning bizikleta ere badugu eta kirola egiteari ez diot utzi. Bi aste daramatzat Ihabarko frontoira joaten. Alde horretatik ongi eraman dut konfinamendua, ez dut arazorik izan kirola egiteko. Bai eskuak egiteko, baina uste dut hemendik aurrera poliki-poliki eskuak egiten joango garela.

Etxeko entrenamenduak mantenu lana dira gehienbat; frontoiko entrenamendu falta nabarituko duzue.

Bai, azkenean nabaritzen da. Frontoian ibili gabe egon eta gero, bertan lanean hasi eta bat-batean mugimendu horiek nahiko gogorrak egiten zaizkizu; izan ere, horrek ez du zerikusirik lorategian ariketak egitearekin. Gutxienez fisikoki mantentzea, hori zen asmoa konfinamenduan. Orain kakotxen artean “normaltasuna” bueltatu denez, pixkanaka, pazientziarekin, gora egitea da asmoa.

Eneritz Arrieta gipuzkoarra da. Noiz entrenatuko duzue elkarrekin?

Ba nik uste dut elkar ikusiko dugun lehenengo eguna finalerdietakoa izango dela (kar, kar…). Kontua ez da horrenbeste Eneritzekin entrenatzeko aukera ez izatea, baizik eta pilotariren batekin entrenatu ahal izatea. Ez da berdina bakarrik edo anaiarekin pixka bat entrenatzea edo bi biko elkarren artean entrenatzea. Azkenean entrenamenduak bakarka egin ditugu eta nik uste hori jokoan nabarituko dela.

Astelehenean 3. fasean sartuz gero beste biko batekin entrenatzeko aukera izango duzue?

Momentuz ez ditugu entrenamenduak antolatu, ea zer dioten eta aukera baldin badugu nik uste dut entrenamendu serio bat egin beharko genukeela gutxienez nafar pilotariek. Ikusiko dugu.

Nafarroako Pilota Federaziotik berririk jaso al duzue?

Federaziotik momentuz ezer ez. Dakigun bakarra da frontoi libreetan aritzeko aukera dugula eta nahiko, gutxi gehiago.

COVID-19 antzemateko testa egin beharko duzue? Hartu beharreko segurtasun neurriez informaziorik eman al dizuete?

Ateak itxita jokatuko dugula esan digute, ikuslerik gabe, eta beraiek jarriko dituztela beharrezko neurri guztiak. Hori da esan digutena. Neurri horiek zehazki zeintzuk diren oraindik ez dakigu, guztia antolatzen dabiltzalako, baina segurtasuna bermatuko zutela ziurtatu ziguten; alde horretatik lasai nago, egia esan.

Publikorik gabe jokatzea arraroa izango da, ez? Orain arteko Emakumezkoen Master Cup Txapelketak oso jendetsuak izan dira, jende asko joan da zuek animatzera...

Bai, egia esan, giro bikaina egon da frontoietan. Alde horretatik desberdina izango da. Pilotazaleak frontoian badaude, horrek bizitasun hori ematen dizu, baina holaxe jokatu beharko da, jenderik gabe, eta gustura, egoera honetan ezin delako gehiago eskatu. Ea guztia zer moduz doan. Disfrutatzera aterako gara; partida bat jokatu gabe horrenbeste denbora egon ondoren, uste dut ongi pasako dudala.

Nagore eta Leire Galeano ahizpa antzuolarrak dituzue arerio. Nola aurreikusten dituzu finalerdiak?

Gazteagoak dira, egun batean lanean ikusi nituen eta oso biziak iruditu zitzaizkidan. Partida gogorra dugu aurretik, nik uste. Badakit atzelaria ezkertia dela eta hori arraroa egingo zaidala; partida gogorra aurreikusten dut.

Zuk ere min asko egiten duzu ezkerrarekin eta lehia polita izango da. Ahizpak izanda akaso asko entrenatuko dute; horrek abantaila emango diela uste al duzu?

Azkenean guztiak eragina dauka, eta ziur nago duten harreman hori nabarituko dela. Baina bakoitzak bere egoera bizi izan du konfinamenduan. Nik zortea izan dut entrenatzeko espazio zabala izan dudalako, eta ziurrenik beste askok euren pisutik ezin izan dutela atera eta beste askok arlo fisikoa lantzeko ere zailtasunak izango zituztela. Hau da, nik uste dut guztiak antzeko gaudela, batzuk gauza batzuekin eta besteak beste batzuekin. Dagoenera egokitu beharko dugu.

Ekainaren 26ra bitartean zein da helburua? Ahalik eta gehien entrenatzea, finalerdiak behar bezala prestatzeko?

Bai, entrenatzea. Frontoian ibiltzeko asmoa dut.

Frontoietan bizia dago, hori da garrantzitsuena.

Bai, hori da; ea gutxinaka berriro hasten garen.

Zorte on!

Eskerrik asko!


Bideoa. Gasteizko giza katean parte hartzera deitu dute

3.000 laguneko giza katea egin nahi dute urtarrilaren 25ean Gasteizen eskubide zibil eta politikoen alde, eta bertan parte hartzera deitu du Gasteizko Harresia ekimenak. 19:00etarako dago jarrita giza katerako hitzordua, eta Justizia Jauregia, Eusko Legebiltzarra, Espainiako Gobernuaren Ordezkaritza, udaletxea eta Foruen Plaza lotzea da antolatzaileen asmoa.

Espainiako Auzitegi Nazionalean 36 gazteren kontrako epaiketak aurrera jarraitzen du, eta poliziek deklaratu zuten atzo, peritu gisa. Han jakin zen auzi berean auzipetuta eta epaiketara deituta zegoen Irati Mujika aparte epaituko dutela eta bien bitartean preso mantenduko dutela. Irati Mujika eta auzipetutako beste hiru gazte ez ziren epaiketara azaldu. Hain justu, larunbatean jendaurrera agertzekoak dira beste bi gazte, Gasteizen: Goizane Pinedo eta Unai Ruiz. Gaur beste auzi saio bat izango da epaiketan.


Lurrun treneko bisitarien kopurua %26,1 hazi da Aste Santuan

Apirilaren 17tik 21era bitartean bisita ugari jaso dute Burdinbidearen Euskal Museoan, eta arduradunek balorazio "oso positiboa" egin dute. Bestalde, bihar, zapatua, hasiko da lurrun trenaren denboraldi erregularra, eta azaroaren 2ra bitartean izango da martxan larunbat, igande eta jaiegunetan.

Azpeitia eta Lasao arteko lurrun treneko bisitarien kopuruak gora egin du pasa berri den Aste Santuan. Apirilaren 17tik 21era bitartean bisita ugari jaso dute Burdinbidearen Euskal Museoan, eta arduradunek balorazio "oso positiboa" egin dute. Izan ere, iazko Aste Santuetako datuekin alderatuta, %26,1 hazi da bidaiarien kopurua.

Bihar, zapatua, hasiko du lurrun trenak denboraldi erregularra, eta martxan izango da azaroaren 2ra bitartean. Larunbatetan 12:30ean eta 18:00etan, eta igande eta jaiegunetan 12:30ean. Burdinbidearen Euskal Museoa, berriz, 10:00etatik 13:30era eta 15:00etatik 18:30era izango da zabalik asteartetik zapatura bitartean, eta igande eta jaiegunetan 10:30etik 14:00etara zabalduko ditu ateak.


Ondo agurtu nahi du

Anaitasunak Logroño izango du aurkari gaur, Madrilen, Espainiako Kopako final-laurdenetan. Hain zuzen, nafarren atezain Sergei Hernandezek Logroñorekin sinatu du.


Koronabirusa Pasaian eragiten ari da bereziki

COVID-19agatik kutsatu gehiago, berriz ere, atzo. Pasaian 20 infektatu atzeman zituzten, hemeretzi Errenteria-Oreretan, zortzi Oiartzunen eta sei Lezon. Pasaiakoa da azken egunetan kasurik larriena: Oarsoaldean tasarik handiena izatera pasa da, azken zazpi egunetan 108 positibo hauteman direlako bertan.

Tasari dagokionez, aldaketa nabarmenik ez beste herrietan. Errenteria-Oreretan behera joan da pixka bat azken orduetan, eta Lezon nahiz Oiartzunen, apal, baina gora. Beheko koadroan 100.000 biztanleko tasak:

Pasaia: 1.148,94 (asteazkenean 1.130,99).

Lezo: 1.098 (asteazkenean 1.081,61).

Errenteria-Orereta: 832,07 (asteazkenean 849,51).

Oiartzun: 801,85 (asteazkenean 772,87).

Gipuzkoa: 1.047,83 (asteazkenean 1.031,38).

Osasun sailak datu horiek eta beste asko eman ditu gaur zabaldu duen txostenean. Beheko estekan klik egin eta oso-osorik lor daiteke.

Osasun Sailaren txostena, koronabirusaren garapenaren gainekoa (2020-11-06, PDF artxiboa da).


Argazkiak: Nafarroako produktuen azoka, Zarautzen

Nafarroako artisau bat, gazta ematen haurrei, Kale Nagusiko postuan. Amaia Ventas

Gazta, estia, marmelada, txokolatea, opilak, ogia, fruitu lehor garrapiñatuak, txerrikiak, egurrezko gailuak. Guztiak Nafarroako Artisau Produktuen elkarteko kideek eskuz egindako produktuak. Horiek eta gehiago dituzte salgai Musika plazan zein Kale Nagusian jarri dituzten dozenaka postuetan. Jendetza gerturatu da bertara.


EHUk donazioak indartuz arindu nahi du murrizketen eragina

Diru publikoa gutxitzearen ondorioz unibertsitatearen finantzaketa "mugara heltzear" dela ohartarazi du Iñaki Goirizelaia errektoreak ikasturte hasierako ekitaldian.


Dema plaza kanpaldi gunean bilakatu da egunotan. Etxebizitza eskubidearen aldeko kanpaldian, ITAYAk "etxebizitzaren inguruko arazoari amaiera ematea" aldarrikatu nahi du.

Dema plaza kanpaldi gunean bilakatu da egunotan. Etxebizitza eskubidearen aldeko kanpaldian, ITAYAk "etxebizitzaren inguruko arazoari amaiera ematea" aldarrikatu nahi du.


Giza katea sare bihurtu da Interneten

Twitter sare sozialean zabaldutako mezuetako bat

Erabakitzeko eskubidearen aldeko giza-kateak aurreikuspen guztiak gainditu zuen. 150.000 lagunetik gora bildu ziren Durango eta Iruñea artean. Baina sarean izan zuen oihartzuna ere, ez zen gutxiagorako izan. Herri ekimeneko hainbat hedabidek elkarlanean egindako jarraipenak ere bere fruituak eman ditu.

Goierriko Hitzak egindako lanari dagokionean, webgunearen bisita kopurua hirukoiztu egin zen, aurreko igandekoekin alderatuz. Giza-katearen Goierriko ibilbidea laburbiltzen duen bideoa izan da arrakastarik gehien izan duena. Youtuben 9.000 ikustalditik gora izan ditu, eta dagoeneko, urteko hiru bideorik ikusienetako bat da. Giza-katearen inguruko beste bideo batzuek ere izan dute zabalkundea: Kataluniako Castellersek Beasainen egindako giza-dorrearen bideoak 879 ikustaldi izan ditu; Urretxu-Zumarragako irudiek 689, eta Lazkaoko ekitaldikoak 501.

Sare sozialetan ere, zabalkunde handia izan dute giza-katearen inguruko albiste, argazki eta bideoek. Goierriko ibilbidearen bideoa 226 lagunek elkarbanatu zuten, 57k atsegin, eta denera, 18.000 lagunengana iritsi zen. Lazkaoko ekitaldiaren albistea (1.696) eta giza-dorreena (1.450) ere asko zabaldu ziren.

Azkenik, Twitter-en 30 txiotik gora bidali genituen igandean, eta 60 bertsio eta aipamenetik gora izan genituen.

Horrenbestez, eskerrik asko giza-katearen berri emateko egindako lana jarraitu duzuen guztioi.

DATUAK:

23.311

Zabalkundea. Giza-katearen inguruko albiste eta bideoek Facebook-en izan duten zabalkundea.

18.776. Giza-katearen Goierriko bideoa. 226 lagunek elkarbanatu eta 57k atsegin dute.

1.696. Lazkaoko ekitaldiaren albistea. 13 atsegite.

1.450. Castellers-ak Beasainen. 25 atsegite

1.389. Giza-katea egin ondorengo lehen albistea. 28 atsegite.

11.412

Ikustaldi. Giza-katearen inguruko bideoek Youtuben izan duten bisita kopurua.

9.343. Giza-katearen Goierriko bideoa.

879. Castellers-ak Beasainen.

689. Urretxu-Zumarragako bideoa.

501. Lazkaoko ekitaldiko irudiak.


Eduardo Zubiaurre, osteguneko 'Mezularia'n

Kirol klabea-n asteburuan Zarautzen egingo den triatloiaz hitz egingo dute.

Eduardo Zubiaurre Adegiko presidentea "Mezularia"n izango da ostegunean arratsaldeko seietatik aurrera. Kirol Klabea zabalduko dute sei t’erdietan eta triatloiari buruz arituko dira; asteburuan Zarautzen egingo den triatloiaren inguruko xehetasunak emango ditu Joseba Iriondok.

Iñigo Almandozen kirol aholkuaren ondoren harremanen tertulia zabalduko dute zazpietan. Ines, Ugaitz, Arkaitz eta Leirerekin bakardadeaz, bikote ekonomiaz, bikote ohiei buruz eta harreman irekien gaiaz arituko dira.


Gazta flana prestatu digute Larraintzarko Ostatukoek sukaldaritzaren tartan

Larraintzarko Ostatuan asko eskatzen den postrea prestatu digu Paula Elizondok: gazta flana. Prestatzeko erraza eta dastatzeko ikagaragarri goxoa, entzun eta animatu zuek ere! !


Josetxo Mujika lehenengoa izan da Oñatiko duatloian, beteranoetan

Mujika zumarragarrak 53. postua lortu du sailkapen orokorrean


Bost arrasatearri urrezko dominak eta plakak eman dizkie Gipuzkoako Foru Aldundiak

Arrasateko kooperatiben esperientzia sendotuz, beren bizitza osoan egin duten aintzindari lanagatik, urrezko domina eta plakak eman dizkie Gipuzkoako Foru Aldundiak bost arrasatearri.

Urrezko dominak, Jose Maria Ormaetxea eta Alfonso Gorroñogoitia jaunei, eta urrezko plaka bana, hil osteko izaeraz Jose Maria Arizmendiarrieta, Jesus Larrañaga eta Luis Usatorre jaunei eman dizkiete. Jesus Larrañaga eta Luis Usatorreren alargunek eta Jose Maria Arizmendiarrietaren ilobak jaso dituzte plakak.

Ekitaldiko mahai-buruak Juan Jose Ibarretxe lehendakaria eta Joxe Juan Gonzalez Txabarri Gipuzkoako Diputatu Nagusia izan dira eta eurek banatu dituzte dominak eta plakak.

Urrezko plaka lehen aldiz emakume bati

Menchu Gal margolari irundarrak ere urrezko plaka jaso du, eta sari hauek sortu zirenetik jaso duen lehen emakumea izan dugu gainera. Urduri eta hunkituta jaso du urrezko domina. Joan den urtean beste debagoiendar batek jaso zuen urrezko domina: Juan Zelaia Letamendik.

Hitzaldi esanguratsua

Joxe Azurmendi filosofoak hasi du hitzaldia. Besteak beste, kooperatiben sortzaileen filosofiaren muina kristau ikuskera izan zela azpimarratu du. Baina arizmendiarrietaren fenomenoa ulertzeko, bere aburuz, hiru puntu hauek hartu behar omen dira kontuan:

Eskenatoki soziala

Arrasateko herri eta jendea

Arizmendiarrietaren ideiak eta une horretan suertatu zen lagun taldea.