Uribe Kosta, Txorierri eta Mungialdeko euskarari buruzko liburua aurkeztuko dute bihar

"Uribe Kosta, Txorierri eta Mungialdeko euskara" liburua aurkeztuko dute bariku honetan, irailak 9, Urtzi Goiti eta Koldo Zuazo EHUko irakasleak. Hitzordua 11:00etan jarri dute, Bilboko Kaldarapeko tabernan (Zazpi Kaleetako Txakur kalea).

Uribe Kosta, Txorierri eta Mungialdea euskararen ipar-mendebaleko ertzean daude eta horregatik da hango hizkera berezia, Goiti eta Zuazoren ustez. Alde batetik, gauza zaharrak gorde dira; bestetik, gauza berriak sortu dira. 25 herri daude eremu honetan; batzuk haziak eta ezagunak: Getxo, Leioa, Mungia, Derio, Bakio, Zamudio…

Liburuak hiru atal nagusi dauzka. Lehenengoan gramatika egitura erakusten da; bigarrenean hiztegia dator eta, hirugarrenean, hizkera horien egitura dialektala. Hiztegia zabal samarra da: 572 sarrera eta 63 azpisarrera ageri dira.

Egitura dialektalari dagokionez, Uribe Kostako euskara homogeneoa da. Aditu bien berbetan, 11 herrik osatzen dute eta tartean daude Mungia ondoko Gatika, Laukiz eta Jatabe-Maruri. Leioan, Erandion eta Loiun ere antzeko euskara egiten da. Mungialdean eta Txorierrin ez dago horrelako batasunik: hizkuntza mailaz maila aldatzen da mendebaletik ekialdera egin ahala. Busturialdearen (Bermeo, Gernika, Zornotza) gertutasuna eta eragina nabari da. Gertakari horiek guztiok ikusteko, 41 mapa agertzen dira liburuan.

Urtzi Goiti eta Koldo Zuazo EHUko irakasleak dira. Leioaztarra da Urtzi Goiti, eskualde honetako hiztuna. Zuazok antzeko lanak egin ditu Euskal Herrian barrena.


Brankak garaipenei begira

Eusko Label ligako traineru faboritoen artetik hiruren entrenatzaileek sasoi honen asmoak aletu dituzte BERRIArentzat


35 hildako eta 150 zauritu Indian, tren bat errailetik irtenda

Konboiak 15 bagoi zituen eta 108 km/h abidaduran zihoan errailetik atera denean.

Gutxienez 35 pertsona hil eta 150 zauritu dira Indiako Uttar Pradesh estatuan tren bat errailetik ateratzearebn ondorioz. Indiako hedabideen arabera, hildakoen kopurua altuagoa izan daiteke.

NDTV telebista indiarraren arabera, istripua Malwako geltokitik gertu izan da, Fatehpur barrutian, eta agintariak konboiaren azpian biktima gehiago harrapatuta egotearen beldur dira. Trenak Howrah, Ekialdeko Bengalan, eta New Delhi lotzen zituen.

Ehun soldadu inguru erreskaten lanetan ari dira, inguruko bizilagunen laguntzarekin, burdinen artean harrapatutakoak askatzeko. Guztira, trenak 15 bagoi zituen.

Konboia 108 kilometro orduko abiaduran zihoan errailetik atera denean. "Gertatutakoaren arrazoiak oraindik ez daude argi, orain erreskate lanetan sartuta gaude buru-belarri" esan du HC Joshi Indiako trenbideen zuzendariak.

Zauritu guztiak Fatehpur barrutiko ospitalera eraman dituzte, istripuaren lekutik 17 kilometrora. Agintariek goi mailako ikerketa agindu dute.


Herri galdeketa martxan jartzeko batzarra, etzi

Herri galdeketaren prozesua martxan jarri nahi da Her-nanin, eta horretarako herri batzarra deitu dute larunbatean, Biterin. Goizeko 11:00etan jarri dute hitzordua, eta herritarrak gonbidatu dituzte bertaratu eta parte hartzera. Gainera, 13:15etan, taldeko argazkia aterako dute. Gogoratu dute, aurkezpenera joaterik ez duenak, argazkira gerturatzeko aukera duela. Bestalde, eguraldiagatik bitan atzeratu den Argitu erabakia ekimena ere, larunbatean izango da, 20:00etan.


Dolores Redondo idazle donostiarrak irabazi du Planeta saria

Dolores Redondo. (Argazkia: Estitxu Zabala)

Dolores Redondo idazle donostiarrak Planeta saria irabazi du, Todo esto te dare nobela beltzarengatik. Jim Hawkings pseudonimoa erabili du egileak liburua aurkezteko, eta obraren izen faltsu gisa, Sol de Tebas.

Auto-istripu batean dago oinarrituta eleberri beltzaren istorioa. Galiziako herri bateko aspaldiko familia baten sekretuak azaleratzen ditu.

Erabakia jakin bezain pronto, Dolores Redondok hunkituta esan du: “Nerabezarotik nuen ametsa egia bihurtu duzue. Ez da Planeta sarira aurkezten naizen lehen aldia, eta urtero norbaitek irabazten zuenean, egunen batean ni izango nintzela pentsatzen nuen”.

Planeta sariaren epaimahaiak Dolores Redondoren nobela aukeratu du 552 obra finalisten artean. Alberto Blecua, Juan Eslava Galan, Pere Gimferrer, Carmen Posadas, Rosa Regas, Fernando Delgado eta Emili Rosales izan dira epaimahaikideak. Epaimahaiaren izenean Juan Eslava Galanek adierazi duenez, “obra irabazlea nobela beltza da, Agatha Christieren narratibaren ukitu propioak dituena, eta intriga polizial perfektua du”.


"Remi, herriaren taupada" liburuaren aurkezpena jaien atarian

Atzo iluntzean aurkeztu zuen Remi Gogoan ekimenak 'Remi, herriaren taupada' liburu-DVDa Remi Ayestaran ibilbidean. Argitaratzaileek lagunaren irudia paperean gorde nahi izan dute eta pentsaera nahiz adin ezberdineko herritarrek zioten begirune eta maitasuna lau haizetara zabaldu nahi izan dute 68 orriko argitalpenaren bidez.

Remi ezagutu eta berekin harremana zuten talde, elkarte nahiz norbanakoen hitzak gorde dira liburuan. Herritarrek Remiren inguruan gehien errepikatu dituzten ezaugarriak mutil leiala, irekia, alaia eta langilea izan dira.

Parte hartze zabala

Argitalpenaren hasierako orrietan, uztailaren 31ko gertaeren kronika egitearekin batera, Remiren gertukoek hartu dute hitza lehenik eta behin. Guraso, anai-arreba, neska-laguna nahiz izebaren gogoeten ondoren, Fleming ikastetxeko irakasle eta institutuko lagunek, koadrilako nahiz Burgosko lagunek, Amasa-Villabonako ezker abertzaleak, Udaleko kideek, Iratzarko lagunek, Ayestaran etxeko lankideek, Irrintzi elkarteko bazkideek edo Jubilatu elkarteko kideek gogoratu dute lagun, lankide eta herritarra. Herriko tabernarien artean, Itzalpe, Ongi etorri, Xiker, Or Konpon eta Egarri tabernetako tabernariek Remirekin izandako harremanaz hitz egin dute. Herriko koadrilen artean, berriz, Wuitxu, Kixkurli, Jakintzan edo Kixbi koadriletako partaideek. Herriko talde ezberdinek ere parte hartu dute liburuan: Malkar aisialdi taldeak, Billabona futbol taldeak, Loatzo musika eskolak, Oinkari dantza taldeak, Onddo gazte asanbladak, Amaiur dendako Amiano ahizpek... Kolaborazioen tartea ere zabala da: Pepo Alonso irakasle ohia, Julen Yarza ezker abertzaleko kidea eta laguna, Nagore Abaigar danborradako kidea eta laguna, Amaia Agirre bertsolaria, Beatriz Mena Gazteria eta Kirol teknikaria, Esti Amenabarro ezker abertzaleko kidea eta laguna edota Mikel Garmendia laguna eta preso ohiaren idatziak eta hitzak jaso dira. Orriak aurrera, Euskal Herritik nahiz kanpotik jasotako hainbat atxikimendu eta oroimen mezu ere bildu da, herri ekimenaren agurraren aurretik. Herri ekimenak hainbat testu gaztelaniara itzultzea egoki ikusi du eta orri horiek osatu dute liburuaren bigarren zatia, aurrekoa bezala, argazki ugariz hornitua.

Herritarren artean

Herritar ugarik hartu du parte joan zen urtarrilean hezurmamitzen hasi zen liburua osatzerakoan. Elkarrizketak eta erredakzio lana egiteaz Unai Urreaga, Maider Eizmendi eta Ainhoa Arozena kazetariak arduratu dira, Esti Amenabarroren laguntzarekin. Elkarrizketatuen argazkiak Iyuya Urrutia eta Idoia Lahidalga billabonatarrek atera dituzte. Erroitz B.M.-ko Maddi Trutxuelok egina da liburuaren diseinua eta maketazio lana. Azalaren diseinua, berriz, Maddi Galarragarena da. Azaleko nahiz kontrazaleko margoak Helga Massetani margolariak egin ditu eta testuen gaztelaniazko itzulpena Hitzurun B.M. enpresako langileek. Lasarte-Oriako Antza irarkolan inprimatu da liburua, 1200 ale guztira. Liburuarekin batera, joan zen urriaren 10ean herri ekimenak antolatuta, Remiri eta bere senideei eskaini zitzaien herri omenaldiko DVDa ere jasotzen du argitalpenak. Mattin Troitiñok grabatutako bideo hura Iyuya Urrutiak eta Idoia Lahidalgak editatu dute eta Iñaki Ugarteburuk egin ditu DVDen kopiak. Villabonako Udalak babestu duen argitalpena herritik eta herriarentzat egin da.

Liburua salgai

Uztailaren 16ko aurkezpenaren ondoren, 12 euroren truke toki ezberdinetan jarri da salgai liburu-DVDa. Villabonan: Amasa, Ogi Goxo, Labezain, Kixubi eta Larrea okindegietan, eta Basajaun eta Kazetaria liburu-dendetan. Amasan: Iturrigoxo jatetxean. Beterri-Aiztondoko gainerako herrietan ere ohiko lekuetan erosi ahal izango da argitalpena.


kirola egitea nahi duzu ?

Kirola egitea nahi baduzu, Arane kiroldegiak 2016. urtera begira, eskaintza zabala ematen du horretarako. Izena emateko kiroldegiko lehiatilara jo dezakezu edo ondorengo telefonora deituz 943752466.


Urtzi Murueta aldi baterako estraditatuko dute bihar

Uribe Kostako Amnistiaren Aldeko Mugimenduak Etengabe blogaren bitartez jakinarazi duenez, Urtzi Murueta leioztarra bihar, otsailak 17, eramango dute Frantziatik Madrilera. 14:00ak aldera helduko omen da Espainiako Auzitegi Nazionalera, zehaztu dutenez. Gaztea gose greban dago larunbatetik hona Draguignaneko espetxean –Leioatik 1007 kilometrora–, bertan diren Marixol Iparragirre "Anboto" eta Mikel Albizu "Mikel Antza" euskal preso politikoekin batera. Asteburuan espetxera bisitan joatekoa zen Muruetaren familia.

Gaiaren inguruko berriak:

Datorren asteazkenean ere Urtzi Muruetaren aldeko kontzentrazioa izango da Leioan (2006 Ots 15)

Urtzi Murueta gose grebari ekitearekin batera, kontzentrazioa egingo dute etzi Leioan (2006 Ots 13)


Larramendiko errepidearen lurperatzea egingo den ala ez kezkatuta daude zenbait bizilagun

Larramendi auzoko zenbait bizilagun kezkatuta daude zonaldeak izango duen urbanizazioaren inguruan. Larramendi kalean aurreikusita dagoen lurperatzea arriskuan ikusten dute, zabaldu duten orri batean diotenez. Bere aldetik, Ibai Iriarte alkateak azaldu duenez, Voith-Gorostidi eremuko eraikitzaileekin beste proiektu bat aztertzen ari dira: «Proiektuak berme juridikoa izatea da gure asmoa, eta bizilagunek bizi kalitate hobeagoa izatea». Mahai gainean bi aukera jarri nahi ditu udalak. «Ez da ezer inposatuko, bizilagunek erabakiko dute azken emaitza», gaineratu du Iriartek.

Auzoko kale nagusia lurperatzearen alde egiten duten bizilagunek diotenez, lurperatzea agertzen zen proiektuan oinarrituta erosi zuten etxebizitza. «Guk lurperatze horrek dakartzan onurak konbentzituta erosi genuen, eta zertan geratzen gara orain, nork konpentsatuko du hori?», galdetu dute. Bestalde, udala eraikitzaileekin eztabaidatzen ari den proiektuan leudekeen baliabide berrien inguruan, bizilagun taldearen iritziz, «benetako baliabidea errepidea saihestea da, hau da, Gurutze Gorriko parkea bikoiztea eta errepidea zeharkatu behar ez izatea».

Batzarra, hilaren 18an

Bizilagun horien kezka ulertzen duela esan du alkateak, eta hilaren 18rako, 20:00etan, batzar batera deitu ditu Larramendi auzokoak, udaletxeko pleno aretoan. Bizilagun guztiak bertan parte hartzera deitu ditu, bai eremu berrian jada bizi direnak zein biziko direnak, eta baita betiko auzokideak ere.

Bigarren aukera oraindik ez dagoela itxita esan du Tolosako alkateak. «Alde batetik lurperatzea ez egitearena, eta bestetik bizilagunek zerbitzu gehiago izatea nahi da proiektu horretan», dio Iriartek.

Urbanizazioaren kostua eraikitzaileek ordaindu behar dute. «Lurperatze hori ez bada egiten, hortik aurreztuko litzatekeen diru kopuruarekin legeak eskatzen dituen zenbat baliabide bete ahalko diren eztabaidatzen ari gara», zehaztu du. Iriartek gaineratu duenez, «bi epai daude egungo proiektuaren aurka, eta gure helburua proiektuak berme juridikoa izatea da. Legearen arabera, proiektuak gabezia batzuk ditu eta gu horiek bete nahi ditugu». Horretarako, eraikitzen ari diren eremu berriak bizilagunentzako baliabide gehiago izan behar lituzkeela dio. «Aukera zabala izan daiteke: frontoia, kultur etxea,...», azaldu du.

Bestalde, alkateak ez du uste errepidea lurperatzearen aukera egokiena denik. «Udaleko eta Foru Aldundiko teknikariek egindako txostenetan lurperatzea ez dela egokia esaten dute. Errepideari hiri arteko izaera emango lioke, eta ez herri barrukoarena», dio. «Hau da, lurperatzeak autoak herrian abiadura handian sartzea ahalbidetuko luke, eta guk ez dugu nahi hori gertatzea. Guretzako ez du errepide horrek hiri arteko tratamendua izan behar, hiri barrukoa baizik».


BI-635 errepidea itxita dago, Muxikan, istripua izan delako

Gernika-Lumo eta Autzagane arteko bidea itxita dago, Muxikan istripua izan delako. Kamioi batek eta auto batek elkar jo dute, eta kamioia errepideko bi erreiak okupatzen ditu. Une honetan suhiltzaileak ari dira beratn lanean, auto barruan atrapatuta geratu den pertsona bat atera nahian. Ertzaintzaren prentsa zerbitzutik adierazi dutenez, autoan zihoazen bi lagunak larri zauritu dira.

Auto ilara handiak daude une honetan, istripua gertatu den lekutik ezin baita ibilgailurik pasatu. 16:20ak aldera gertatu da istripua. Bilborantza doazen autoak Morgarantza ari da bidaltzen Ertzaintza. Gernika-Lumorantza doazen autoak, berriz, Urrutxurantza bidaltzen ditu Ertzaintzak.


Gola sartu diote Manuel Vallsi

Txapeldunen Ligako finalera joan zen lehen ministroa hegazkin ofiziala erabilita. Horrek haserrea piztu du oposizioaren artean eta sozialista kritikoen ezinegona areagotu.

Manuel Valls Frantziako lehen ministroak korapilo politikoa sortu du modurik ergelenean. Bartzelonan jaiotakoa da Valls eta Bartzelona futbol taldearen jarraitzaile sutsua. Beraz, Berlinera joan zen Txapeldunen Ligako finalera, bi semek eta beste bederatzi lagunek lagunduta. Bidaia, ordea, ez zuen berak ordaindu, hegazkin ofiziala erabili baitzuen. Bidaiak, gutxi-asko, 14.000 euroko gastua eragin du. Oposizioa haserre bizian jarri da eta Vallsen dimisioa eskatu du, edo behintzat, dirua bueltatu dezala. Eta bere alderdian, sozialisten artean ere, egoerak ezinegona eragin du. Batez ere, Valls garatzen ari den politika ekonomikoa onartzen ez duten sozialisten artean.

Atzo bertan, lehen ministroak kaleratzeak errazteko neurri berriak iragarri zituen baina, kasu honetan gertatu ohi den moduan, enpresen lehiakortasuna bultzatuko duten neurri gisa aurkeztu ditu. Sindikatuek gustuko ez dituzten neurriak dira, baina patronalak babestu egiten ditu. Urtebete baino gehiago pasatu da, Hollande presidenteak eskatuta, Vallsek Frantziako ekonomiaren liberalizazioa hasi zuenetik. Eta horrek, zatiketa larria sortu du Alderdi Sozialistaren baitan.


Balea elkarteak emakume arrain saltzaileei emango die Berdel Aipamena barikuan

Artisau erara arrantzatutako arraina saltzen zuten emakume arrain saltzaileentzat izango da aurtengo Berdel Aipamena. Ekitaldia 20:00etan izango da, udaletxeko batzar aretoan.

Balea elkarteko kideek arrain saltzaileen zerrenda osatuko dute ekitaldiaren hasieran, eta ondoren, Zorion Basterretxea, Klarita Alberdi, Fidelita Alberdi, Abe Maria Mugerza, Antonia Alberdi, Enkarna Berasaluze Perras, Felizita Urreisti, Finita Arreitunandia, Arantxa Furundarena, Arrate Furundarena, Felizia Elezgarai, Arantxa Zelaia, Narzisa Urreisti eta Maria Teresa Balmasedari egingo diete ohore, «Mutriku bezalako herri arrantzale batean emakume haiek egindako lanaren garrantzia» azpimarratu nahian. Aldi berean, urteetan desagertuta dagoen jarduera izan arren, artisau arrantzarekin eta eguneko arrantzarekin zuen lotura estua nabarmenduko dute gaurko jardueran. Balea elkarteko kideek ekitaldian parte hartzeko deia egin diete herritarrei: «Guztiak zaudete gonbidatuta», esan dute.

Berdel Aipamenaren aurretik, 19:30ean, zapatuan lanean ariko diren boluntario guztiekin azken bilera egingo dute Balea elkartekoek. Batzar hori ere udaletxean izango da.


Segurako usakume lehiaketa igandean egingo da

Segurako Txoritegi Elkarteak irailaren hasieran urtero antolatzen duen usakume lehiaketaren 29. edizioa igandean jokatuko da Azpaotza Txiki baserriko zelaian.

Lehiaketan parte hartu nahi duenak izena goizez 10:00etatik 13:30era eta arratsalez 16:00eatik 18:00etara eman beharko du. Txapelketako azken fasea izena emateko ordua amaitu ondoren hasiko da. Izena emateko orduan 30 euro ordaindu beharko dira, usakumeak ez dira prezio horren barnean sartzen.

Eskopetarekin abilezia handiena erakusten duten lehen hamar parte hartzaileek izango dute saria. Denera Txoritegi Elkarteak 2.500 euro emango ditu saritan. Irabazleak txapela, eskopeta eta 600 euroko diru saria lortuko du. Bigarren sailkatuak, trofeoa edo oparia eta 500 euro eramango ditu etxera; hirugarrenak berriz, trofeoa edo opari a eta 400 euro.

Laugarren eta hamargarren postuen artean sailkatzen diren parte hartzaileek ere diru saria izango dute; laugarrenak 300 euro, bosgarrenak, 250, seigarrenak, 200, zazpigarrenak 100 eta zortzigarren postutik hamargarrenera bitartekoak 50na euro. Urdaiazpikoak eta produktu ezberdinez osatutako saskiak ere banatuko dira sarien artean.

Txoritegi Elkarteko kideen artean postu onena lortzen duen parte hartzailearentzat, lehen herritarrarentzat, parte hartzaile gazteenarentzat, lehiakide zaharrenarentzat eta lehen emakumearentzat ere garaikurrak izango dira. Parte hartzaile berdinak sari bat baino gehiago irabazteko aukera izango du.

Lehiaketa Gipuzkoako Ehiza Federazioko epaileek arautuko dute. Lehiaketako tiraketa Urko Larreak zuzenduko du. Arautegiaren arabera lehen posturako lehia usakume gehien bota dituzten lehiakideen artean egingo da.

Txoritegi Elkarteak jakinarazten duenez berdinketen kasuan lehentasuna izena aurrez eman duenak izango du.

Txoritegi Elkarteak kartuxoak eta taberna zerbituza eskainikodu Azpaotza Txiki baserriko zelaian lehiaketak irauten duen bitartean.

Antolatzaileek txapelketan gerta daitezkeen ezbeharren erantzukizunik ez dutela jakinarazten diete txapelketako parte hartzaileei.


Eman ezazu iritzia hondakinen bilketa sistemaz

Goierriko Hitzak inkesta berri bat argitaratu du webgunean. Oraingoan, hondakinen bilketa sistemaz galdetu nahi die herritarrei. Zehazkiago, Itsasondon, Zaldibian eta Legorretan atez-ateko bilketa sistema ezartzeko erabakiaz galdetu die goierritarrei. Oraingo galdera hau da:

[poll id=’2′]

Eman ezazu zure iritzia!


EGUNEKO EGITARAUA

10:00. Diana eta suziria, Arriaga antzokitik.

10:00. XVIII. Nazioarteko Xake Txapelketa, Zabalgune eraikinean.

11:00. Erraldoien eta buruhandien kalejira gaiteroekin eta txistulariekin, Euskal Museotik abiatuta.

11:00. Txikugunearen irekiera, Casilda Iturrizar parkean.

12:00. Bilbainadak: Los Txikis, Pergolan.

12:00. Udal Musika Bandaren kontzertua, Areatzako kioskoan.

12:00. Herri kirolak: Bizkaiko harri zulatzaileen liga. Herri kiroletako sei modalitateren erakusketa, Areatzan.

12:00. Akrostikoen banaketa, Arriaga antzokian.

12:00. Hegaluze banaketa eta ardo dastatzea, Areatzan.

13:00. Bilbainadak: Bilbotarrak, Zazpikaleetan.

13:00. Bertso saioa, Oihana Iguaran, Andoni Egaña, Aitor Sarriegi eta Xabier Paya bertsolariekin, Santiago plazan.

13:30. Kale antzerkia: Pas & Company konpainia, Juguete roto ikuskizuna, Arriaga plazan.

14:30. Gastronomia lehiaketako sari banaketa, Areatzan.

19:00. Euskal dantzak: Mikel Deuna taldea, Plaza Barrian.

19:30. Umeentzako antzerkia: Tor eta Txoborro magoak, Aztikeria ikuskizunarekin, Gas plazan.

20:00. Pop-Rockaren XXXII. Erakustaldia: Mi Dulce Geisha eta Fetitxe, Bilborock aretoan.

20:00. Erromeria eta larrain dantza, Plaza Barrian.

20:00. Bilbo Kantari, Zazpikaleetan.

20:30. Zezensuzkoa, Arriaga plazatik hasita.

20:30. Think Brass metal boskotea, Gizakunde elizan.

21:00. Go!azen, Abandoibarran.

21:00. DJ Luis Carlos del Pozo, Pergolan.

21:30. Kale antzerkia: Always Drinking konpainia, La calle es nuestra, Arriaga plazan.

22:45. Aste Nagusiko Su Artifizialen Nazioarteko XXVII. Lehiaketa Nagusia: Astondoa piroteknia etxea.

23:15. Gaupasa, Areatzan.

23:30. Kiko y Shara, Abandoibarran.

23:30. Freedonia, Plaza Barrian.

23:30. Boney M, Pergolan.

00:00. Green Valley, Europa parkean.

Konpartsen egitaraua

12:00. Euskal txikigunea, Euskalgunen.

12:00. Irrintzi txistulari taldea, Zazpikaleetan.

12:00. Psikomotrizitate jolasekin osatutako txikigunea, Mamiki eta Txomin Barullo konpartsetan.

12:00. Igerilekua, Kaskagorri konpartsan.

12:00. Ginkana, Pa...Ya konpartsan.

12:00. Maskarak, Piztiak konpartsan.

12:00. Photocall-a, Zaratas konpartsan.

12:00. Terraza, Zaratas konpartsan.

13:00. Aurpegia margotzea, Euskalgunean.

13:00. Marianito eguna, Hontzaken.

13:00. Poteo erromeria Laita ahizpekin, Kaialden.

13:00. Nekazaritza produktuak, Komantxen.

13:30. Marianito musikatua Empty Files taldearekin, Euskalgunean.

14:00. Konpartsen bazkaria, Areatzan.

14:15. Musika eta munduko dantzen erakusketa, Karpagunean.

17:00. Kolektiboen materialen erakusketa, Komantxe konpartsan.

17:30. Konpartsen arteko herri kirolak, Arriaga plazan.

19:00. Dantza tribalak eta ekialdekoak Anjum taldearekin, Hontzak-en.

20:00. Bandera urdinaren eta bandera marroiaren banaketa. Palmada saria ere emango dute, Arriaga plazan.

23:15. DJ Candela Radioren emanaldia, Karpagunen.

23:30. DJ Bull-en emanaldia, Algaran.

23:30. Di Versions-en emanaldia, Irrintzin.

00:00. Irati Zertarako DJ-ren emanaldia, Mamikin.

00:30. Ainhoa, Pinpilinpauxan.

01:00. DJ Urkoren emanaldia, Komantxen.

02:00. Paul Swyler The Ruizer DJ, Irrintzin.


Bigarren graduari ezetz esaten segitzen du epaileak

Azken 23 helegiteetatik bat onartu du Espetxe Zaintzak; 69tatik 66 ezezko ETA ez denetik. Aintzat du iraganeko egoera

Espainiako Estatuko kartzeletako tratamendu batzordeetan eta Espetxe Erakundeetan euskal presoen auzian duela hiru bat hilabetetik hona jarrera proaktiboagoa dago —«eskasa» oraindik, ezker abertzalearen ustez—; aldiz, Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzan, deus ez, hango epaile Jose Luis Castrok berdin jarraitzen baitu: ukazioan. Sortuko Presoen Aldeko Batzordearen datuen arabera, lehen gradutik bigarrengora pasatzeko aurkeztutako helegiteetako azken 23 autoetan, 22tan ezezkoa eman du Castrok, eta bakarrean baiezkoa. Epaileak gauza nabarmen bat dio autoetan: ETA ez dagoela. Baina esaten du, «espetxean talde diziplina dutelako», euskal presoak «antolatutako egitura bateko kide» direla, eta deliturako «arrisku handia» dagoela. Foro Sozial Iraunkorrak iazko urrian zioenez, bilguneko legelariek aztertutako uztaileko, abuztuko eta iraileko 46 autoetan 44 ezezko eman zituen Espetxe Zaintzak, eta bi baiezko. Beraz, udatik hona, orotara: 66 ezezko eta hiru baiezko.

Mikel Otegi euskal presoarena da Castrok onartutako atzeneko helegitea —urriaren 16an—, eta bigarrengo graduan ezarri zuten. Geroztik, publikoa denez bederen, halako beste hamabi gradu progresio egon dira, baina kasu denetan tokiko tratamendu batzordeak proposatuta eta Espetxe Erakundeek onartuta gertatu dira, auzitegietatik at. Nagusiki, lehendik datozen kasuak ebazten ari da Espetxe Zaintza.

Urri erditik aurrera emandako autoetan, Castrok helegite bakoitzari erantzun desberdina eman dio, baina haren argudioen ideia nagusia bera da: euskal gatazkako iragana, ez egoera berria —maiatzaren 3an desegin zen ETA—. joan den hilaren 17koa da Sortuk jakinarazitako azken autoa, Kordoban (Espainia) den preso bati buruzkoa; tratamendu batzordeak iazko ekainean proposatu eta Espetxe Erakundeek abuztuan emandako ebazpenaren alde azaldu da Castro. Urriaren 5ean ere ezezkoa eman zion preso hari.

Sortuk esan du ikusten dela «espetxe arloko bide juridikoaren birtualtasunaren itxaropena desegin» egin dela. Auzitegietan «inmobilismoan» jarraitzen dutela salatu du, eta «salbuespen» politikarekin lotu du. Castrok oraindik baditu gradu progresioen beste 35 bat helegite ebazteko.

Delitu mota, argudioetako

Kordoban dagoen euskal preso horrek hogeitaka urte daramatza kartzelan, eta 2015ean bete zituen zigorraren hiru laurdenak —datorren urtean bukatuko zaio kondena—. Espetxe Zaintzako epaileak haren delitu mota eta larritasuna aipatu ditu autoan. «Hau da, epaiketan kontuan hartu zituzten osagaiak», dio Sortuk, «baina horiek ez dute inolako zerikusirik presoak espetxe erregimenarekiko duen egokitzapenarekin». Eragindako minarekiko pertzepziorik eduki ez izana ere esan du Castrok; Sortuk dio ez dela egia.

Halaber, Sebas Etxaniz presoari (75 urte) hirugarren gradurako eskaera ukatu berri dio epaileak.


Hondakin organikoen bilketa ez dela eraginkorra salatu dute

Amara Berriko zaborra karakterizatu du Donostiako Hondakinen Bilguneak. (Argazkia: Hondakinen Bilgunea)

Donostiako Hondakinen Bilguneko hainbat kidek Amara Berriko edukiontzi bateko zaborraren karakterizazioa egin dute asteburuan, hirian hondakinen gaikako bilketa zuzen egiten den edo ez ikertzeko. Bilguneak hainbat boltsa ikertu ondoren, bilketa eraginkorra ez dela ondorioztatu dute: edukiontzi berdetik atera dituzten 22 kilotik, 12 kilo (%55) materia organikoa izan da, 3,5 kilo (%16) ontzi arinak, 2,5 kilo (%11) papera, 2 kilo (%9) beira eta errefusa soilik 2 kilo izan dira (%9).

Amara Berrin duela urteak jarri zituzten edukiontzi marroiak, baina Bilgunearen arabera, oraindik auzoko familien herenak dauka soilik txartela: “Donostia osoko laurdenak soilik dauka txartela, eta San Marko mankomunitateak emandako datuen arabera, donostiar bakoitzak 287 kilo errefus bidali zuen zabortegira iaz”.

Bilgunearen esanetan, hiritarrek jokaera aldatu behar dute: “Kutsatzeko eskubidea ez dela existitzen konturatu behar gara, eta ahalegina egin behar dugu gure hondakin kopurua gutxitzen eta sortzen dena gaika berezita ateratzen”.

Gaur egun, Donostiako gaikako bilketa maila %38 da, eta 2016rako udalak jarritako helburua %60 dela gogora ekarri du bilguneak: “Gure elkarteak guztia edukiontzi nahasian botatzeko aukera zailtzea proposatzen du, edukiontzi berde bakartuak kendu, ahoa txikitu eta erabiltzeko egunak mugatuz; horrekin batera, gaika botatzeko aukera erraztea proposatzen dugu, edukiontzi gehiago jarriz, funtzionamendua zainduz eta sortzen denaren arabera kobratuz”.


Sektore publikoari eustea eta babes soziala bermatzea Udal taldearen helburuen artean

Laudioko Bilduk bi urtetako agintaldiaren balantzea aurkeztu du. Bertan urteotan kudeaketa berri baten aldeko apustua egin duela nabarmendu nahi izan du: parte hartzailea, gardena eta demokratikoa. Eta hala izaten jarraitzeko prestutasuna erakutsi da.

Aurrekontuak eta ordenantzen alorrean, datu zehatz bat: 24 milioi euro. Gainera, azpimarratzekoa da lehendabiziko aldiz udal zergen ordainketa zatikatua egin daitekeela. Horrekin lotuta, inbertsioen erabakitze prozesuan auzo batzar eta galdetegiak ardatz izan direla gogora ekarri nahi izan dute. Zentzu horretan, horri eustea erronka nagusienetakoa izango da.

Parte hartzearen bide horretan, erregelamendu berriaren proposamena egin eta talde politikoei eskaini diote, demokrazia zuzenerako formulak eskaintze aldera. Izan ere, hauxe du gobernu taldeak parte hartzearen funtsezko oinarria: erabakimena. Horretaz gain, ZUINaren bilakaerak eta ZUIN onlinek apustu sendoa erakusten dute aipatutako bidean.

Aurrekoekin batera babes sozialaren bermatzea izan da Laudioko Bilduk erakutsi duen helburu nagusienetakoa. Horretarako etxe-gabetzeen aurkako udal protokoloa sustatu dute. Bertan larrialdi sozialetarako laguntzen igoera planteatzen da.

Enpleguari dagokionez, hainbat izan dira nabarmendutako lorpenak: enplegu mahaia martxan jartzea, hamar ekintzailetza proiekturentzako enpresa haztegi berria abiatzea, behin behineko kontratazio duinak burutzeko hitzarmenak, lan harremanen udal esparrua blindatzeari ekitea, udal lan postuetarako lan poltsak garatzea eta, azkenik, esleitu berri diren 62 ortu ekologikoak.

Etorkizunari begira lidergo partekatua eskaintzen jarraituko duela aipatu du Udal Gobernu taldeak. Horretarako oposizioaren inplikazioa eskatu du, kritika gogorrak egin bai, baina iraina eta deskalifikazioa alboratuz.


Elkarlanean hasi dira Arrasateko Zaintza Sare Herritarra, Caritas eta Elikagai Bankua

Laguntza "ahalik eta herritar gehienengana iristeko helburuarekin" abiatu dute lankidetza. "Komunitate gisa antolatu eta auzolanean arituz gero, gaur egungo sistemak dituen hutsuneak azaleratu eta jendarte eredua aldatzen has gaitezkeela bistan dago".

"COVID19aren ondorioz gehiago bistaratu diren beharrei modu komunitarioan erantzuteko" jarri zuten martxan Arrasateko Zaintza Sare Herritarra, eta orain beste pauso bat eman du.

Batetik, Caritasek Arrasaten daukan Bidean egitasmoarekin lankidetza abiatu du. Hala, hainbat boluntario bazterkeria egoeran dauden pertsonei babesa eskaintzen ari gara: telefono bidezko laguntza, mintzapraktika saioak eta abar.

Elikagai Bankua berriz martxan jartzeko elkarlanean ere hasi da zaintza sarea, Caritas, Harreman eta Udalarekin. Azken honek, adierazi dutenez, Arrasateko 600 herritar ingururi eskaintzen die zerbitzua eta martxoaren 11tik itxita egon da. "Oraingoa bezalako larrialdi egoera batean lehentasunezkotzat jo dugu ekimen hau berraktibatzea, behar gehien daukaten horiei oinarrizko elikagaiak bermatuz. Nahi genukeena baino gehiago berandutu den arren aste honetan egingo da berriz banaketa, eta sare herritarreko boluntariook orain arte banaketa egiten zuten kideak ordezkatuko ditugu (arrisku taldekoak direlako)", azaldu dute.

Bestalde, Udal Gobernuko ordezkariekin harremana lantzen eta lan koordinatu bat egiteko oinarria jartzen saiatu direla adierazi dute. Halere, diote, "nahi baino motelagoa" dela Udal Gobernuko ordezkariekin duten harremana. "Azken aste honetan, ordea, Udaleko Gizarte Zerbitzuetako eta Liburutegiko teknikariekin zuzeneko harremana garatzen hasi gara. Gizarte Zerbitzuekin koordinazio bilerak adostu ditugu psikologia zerbitzutik, herritarren beharrak eta laguntza eskaerak aztertu eta horiei lankidetzan erantzun ahal izateko. Liburutegiarekin, arrisku taldeetako herritarrei liburuak etxera eramateko sistema bat martxan jartzea posible ote den aztertzen ari gara".

Askotariko ekintzak egin dituzte orain arte

Arrasateko Zaintza Sare Herritarrak askotariko ekintzak egin ditu ezohiko egoera honetan: herritarrek egindako eskaerei erantzun, erosketak egin, medikamentuak eraman, zaborra atera, etxeko lanen zerbitzua eskaini, arreta psikologikoa, herriko komertzioen aldeko kanpaina edota ikasleei ikasketekin laguntzeko dinamika garatu, besteak beste.

Bukatzeko, gaineratu dute "normaltasun berria" bestelako jendarte eredu batean oinarritu behar dela, "pertsonak, bizitzak eta zaintza erdigunean izango dituena".


Iritzirik gabe emandako irudiak

Gaur hasiko da Krzysztof Kieslowskiren filmen atzera begirako zikloa Donostian, 'La double vie de Véronique'-ren emanaldiarekin.Maiatza bitarte, 23 saio izango dira

«Krzysztof Kieslowskik ez du bere film bakar batean ere jendeari buruzko iritzirik ematen», adierazi zuen atzo, Donostian, Krzysztof Piesiewiczek, Kieslowskik bere filmetako gidoien idazketa lanean izan zuen laguntzaileak. «Kieslowskiren filmek irudiak erakusten dituzte, baina iritzirik eman gabe. Bere zeregina ez jakitearekin lotuta zegoela esaten zuen, galderari lotuago erantzunak bilatzeari baino». Nosferatu programazioaren barruan egingo den Kieslowskiren filmen atzera begirako zikloaren aurkezpenean esan zituen hitzok Piesiewiczek. Kieslowskiren eta bien artean idatziak dira Kieslowskiren filmen gidoiak, eta horrek Kieslowskiren lana gertutik ezagutzeko aukera eman zion Piesiewiczi. «Denbora asko eman nuen Kieslowskirekin. Hamazazpi urte egunez egun, hamazazpi filmetarako. Oso lan gogorra zen. Seguru asko, horrexegatik hil zen hura hain goiz. Haren bihotzak ezin izan zuen gehiago jasan».

Gaur jarriko da abian Kieslowskiren filmen atzera begirako zikloa La double vie de Véronique (1991) filmaren emanaldiarekin, eta 23 saiotan zuzendariaren filmografia osoa errepasatuko du, maiatzaren 18ra bitarte, orotara 23 film luze eta 26 film labur ikusteko aukera eskainita, ordena kronologikoan emanak, La double vie de Véronique izan ezik. Emanaldi guztiak Tabakaleran egingo dira. Donostia Kulturak eta Euskadiko Filmategiak antolatu dute zikloa, Donostia 2016 Elkarrizketak eta Poloniako Kultura Institutuaren kolaborazioarekin.

Zikoarekin lotuta, bi liburu argitaratuko dituzte: Iñaki Lazkanoren Krzysztof Kieslowski. Halabeharra, etika eta bigarren aukera eta Joanna Bardzinskak koordinatutako La doble vida de Krzysztof Kieslowski liburu kolektiboa. Horrez gain, Kieslowskiri buruzko erakusketa bat bisita daiteke egunotan Donostiako Okendo kultur etxean.

«Kanpotik begiratuta pertsona serio, urrun eta esker txarrekoa bazirudien ere, Kieslowski oso sentibera eta enpatia handikoa zen», Piesiewiczek gogora ekarri duenez. «Gaur egun, haren filmak ez dira ikusten zinemaren historiako pasarteak balira bezala, beti presente dagoen zerbait balira bezala baizik, gaurkotasun handiko lan moduan».

Poloniako gaur egungo zinemagintza urrundu egin da, Piesiewiczen ustez, Kieslowskik landu zuen zinemagintzaren taxutik. «Orain badirudi dena akzioa-erreakzioa dela. Historiarekin kontuak egin nahi dituen zinemagintza bat dugu, baina ez dut uste kontu horiek historia islatu nahi dutenik benetan. Modu egokian deskribatzen ez den munduak irudi faltsu eta arriskutsuak sortzen ditu».


Estreinaldiak eta lan klasikoak uztartuko ditu Bilboko opera denboraldiak

Giuseppe Verdiren 'La Traviata' lanak irekiko du irailean OLBEren 60. urteurreneko sasoia

Klasiko batekin hasi, eta klasiko batekin bukatu. Hala antolatu dute 2012-2013ko denboraldia Operaren Lagunen Bilboko Elkarteko kideek. 60. urteurrena dute aurtengoa operaren zaleek, eta zazpi lan eskainiko dituzte guztira; Giuseppe Verdiren La Traviata lanarekin abiatu, eta Ciacomo Pucciniren La Bohème lanarekin itxi. Bilbon sekula eskaini gabeko hiru estreinaldi ere izango dira tartean.

Aurrez ere Bilbon izandako Pucciniren Tosca eta Gaetano Donizettiren Maria Stuarda operez gainera, Bizkaian sekula eman gabeko hiru lan hitzartu dituzte denboraldirako. Verdiren Un giorno di regno, ossia il finto Stanislao eta Les vêpres siciliennes izeneko piezak, bai eta Karol Szymanowskiren Król Roger izenekoa ere. OLBEk eta Poznango Teatr Wielkik produzitu dute Król Roger, eta inoiz egindako lehen emanaldia izango da Bilbokoa.

Umeentzako ABAO Txiki emanaldi zikloa ere antolatu dute bost opera eta bi kontzerturekin.

Opera denboraldiaren aurrekontua 9,3 milioi eurokoa izango da —2008an baino bi milioi gutxiago—.


Euskal Herriko Txirrindulari Itzulia


ERREAKZIOAK.

EAJ: "Atentatuaren egileek metodo faxistak eta mafiosoak erabiltzen dituzte"

Iñigo Urkullu (EAJren EBBren bozeramailea): "Edozer balorazio politiko egin aurretik, EAJk salatu egin nahi du herritar zibil baten kontra kalearen erdian egindako atentatua. Indarkeriazko metodo hauek eraso egiten diete oinarrizko giza eskubideei. Haien arduradunek metodo faxistak eta mafiosoak erabiltzen dituzte; herritarrek nahiko lituzketenen antipodetan dauden metodoak, alegia. Era berean, mehatxua, estortsioa eta atentatuak norbere helburu politikoak betetzeko egitea justifikatzen dituztenen erabateko balorerik eza ere salatzen du EAJk. Bakea lortzeko ETAren su-etena behar da, atzeraezina eta unibertsala. Eta Euskadiren etorkizun politikoaren gainean edonolako zaindaritzarik gabeko su-etena beharko duela izan, gainera".

UPN: "Anbiguotasunak ez du balio"

Alberto Catalan (UPNren idazkari nagusia). "Horrelako ekintza kriminalaren aurrean, anbiguotasunak ez du balio, eta errukirik gabe egin behar da terroristen eta hauek babesten dituztenen kontra. Bistan da zein izan den haien helburua beti: erakundeak eta zuzenbide estatua menperatzea".

Nafarroa Bai: "Batasunari gogoeta egiteko eskatzen diogu"

"Gogor gaitzesten dugu atentatua, eta Batasunari gogoeta egiteko eskatzen diogu, ETA indarkeriari itzultzea justifikaezina delako. Batasunari berari egiten dio horrek kalterik handiena. Bide politikoen aldeko defentsa berresten dugu, baina erakunde politiko denen parte-hartzearen eskubidearen defentsa ere".

PP: "Bat eginda geundenean, horrelakoak ez ziren gertatzen"

Alfonso Basagoiti (Bilboko zinegotzia): "Ezin gara inori leporatzen hasi gertatzen ari dena, baina bat eginda geundenean, horrelakoak ez ziren gertatzen. Bizkartzainek lan handia egiten dute".

EB: "Ekintza fanatiko hau salatu beharra du Batasunak"

Javier Madrazo (EBren koordinatzaile nagusia): "Batasunak ekintza fanatiko hau salatu beharra du. Ezker abertzalearen zuzendaritzak ez du zilegitasun etikorik eta politikorik izango Batasunaren buruzagitzaren kontrako operazio judizialak salatzeko, baldin eta hildakoak sortarazi nahi dituen atentatuaren aurrean isilik geratzen bada. Alderdi politiko eta erakundeek konpromiso argia izan behar dute giza eskubideen eta elkarrizketa demokratikoaren alde egiteko".

Julia Madrazo (Bilboko alkateordea): "Espero zen atentatu bat Pernando Barrenaren adierazpenen ondoren. Betikoen gerra adierazpena da hau, indarkeria erabiltzen dutenena".

Aralar: "ETAri berehala armak uzteko eskatzen diogu"

"Bizkartzain zaurituari elkartasuna adierazteaz batera, ETAk berehala armak uzteko eskatzen diogu. ETAk gizartearen esku utzi behar du etorkizuna. Euskal gizarteak ez ditu horrelako ekintzak onartzen, bizkarra ematen die. Indarkeriazko ekintzak iraganekoak dira, ez dute laguntzen gatazka bukatzen; are gehiago, larriagotu egiten dute eta herri honen etorkizunaren kontra doaz".

IU: "ETAk su-etena hautsi zuenetik jauzi kualitatiboa eman du gaur"

Gaspar Llamazares (IUren koordinatzaile nagusia): "Inork ez dezala atentatua baliatu demokraton batasuna ahultzeko. ETAk hiltzeko borondatea dauka, eta su-etena hautsi zuenetik jauzi kualitatiboa da gaurkoa".

CiU: "Ezin da Batasunaren kontrako operazioarekin lotu"

Josep Antoni Duran i Lleida (CiUren bozeramailea Espainiako Kongresuan). "Egongo da atentatu hau Batasunaren buruzagien kontrako operazioarekin lotuko duenik baina, nire ustez, ezin da lotu. ETAk hil egin nahi du eta, orain arte lortu ez badu, ezin duelako izan da, besterik gabe. Demokraziak ETA garaitzen bukatuko du".

BNG: "ETAk bere desagerpena iragarri beste biderik ez du"

"Oinarrizko giza eskubideen kontra egin du gaur ETAk, eta hori ez da onartu. ETAk bere desagerpena iragarri beste biderik ez du. Alderdi demokratiko denen batasuna eskatzen dugu terrorismoari zilegitasuna kentzeko".


Artisautza Amaraun ludotekan

HH5, LH1 eta LH2 mailetako haurrek artisautza lantzeko aukera edukiko dute Amaraun ludotekan. Bi taldetan banatuko dituzte izena ematen duten haurrak: urriaren 22an hasi eta azaroaren 26ra arte ariko dira 1go taldekoak, asteazkenetan, 17:45etatik 19:15ak arte. Bigarren taldekoak ostegunetan landuko dute artisautza, urriaren 23tik azaroaren 27ra arte, ordutegi berean. Ttakuneko bazkideek 17 euro ordaindu beharko dituzte izena emateagatik; ez bazkideek berriz, 20 euro.


Urtebete, Urumea bailarako oihartzuna izaten

Urumeako Kronikak urtebete egingo du bihar. Urumeako goiko herrien oihartzuna izatea du helburu, eta bide horretan lanean segiko du. Goizueta, Arano, Ereñotzu, Hernani eta Astigarragako berriak jaso eta zabaltzen ditu Urumeako Kronikak, euskera hutsean.

Bi edizio

Urumeako Kronikak bi edizio ditu, eta joan den urteko martxoaren 1ean jarri ziren martxan biak. Papereko edizioa astean behin argitaratzen da, larunbatetan. Herri bakoitzak bere lekua du bertan, eta mota guztietako notiziak biltzen dira: aktualitatea, politika, kultura, kirolak, elkarteak, taldeak... Interneteko edizioa da bestea, eta bertan etengabe berritzen dira notiziak; aktualitateak hala agintzen duen heinean.

Babesa, ezinbestekoa

Urumeako Kronika martxan izan den urte honetan ezinbestekoa izan da jaso duen babesa eta laguntza. Kronikak ezinbestekotzat jotzen du herritarrek, taldeen eta instituziok emandako laguntza. Urte honetan elkarrekin egindako lanagatik eskerrak eman nahi ditu Kronikak, eta lan horretan jarraitzeko gonbitea luzatu nahi du: informazioa pasatzen, elkarrizketak proposatzen, gertaeren berri ematen, argazkiak bidaltzen, publizitatea egiten, Kronika egin eta zabaltzen...

Errotzea orain, helburu

Pixkanaka sendotzen ari da proiektua Urumea bailaran; errotzea eta hobetzea da orain helburua. Papereko edizioan 5.000 aleko tirada dauka Urumeako Kronikak, eta gainerako egunkariak eskuratzen diren lekuetan hartu daiteke, euskera hutsean eta debalde.

Interneteko edizioan, www.kronika.eus webgunean, bataz beste 1.000 lagun sartzen dira egunero, berriak ikusi eta irakurtzera.


Gabon gaua ostiraleko 'Mezularia'n

Gabon gauaren atarikoak Jaime Otamendik gidatzen duen irratsaioak.

Zertan arituko dira ''Mezulari''ko lagunak gabon gauaren atarian? Lagunekin poteatzen batzuk, sukaldean besteak eta bakarren bat baita atzerrian ere. Eurekin hitz egingo dute&' || 'nbsp; gaua nola igaroko duten konta diezaguten.


Matadeixen haurrentzako ipuin kontaketa izango da igandean

Mataderoko III. Antzerki Jardunaldiaren baitan haurrei zuzendutako ipuin kontaketa antolatu dute iganderako. 18:00etan txokolate-jana antolatu dute Matadeixen eta segidan, 19:00etan, Munduko zenbait kondaira izenburua duen ipuin-kontaketa izango da bertan, 4 urtetik gorako haurrentzako.


Zestoako Gure Esku Dagok bilera irekia egingo du asteazkenean

Zestoako Gure Esku Dago taldeak bilera irekia egingo du asteazkenean, 19:30ean, Zestoako kultur etxean. Galdeketa martxan jartzeko talde eragilea sortzea da topaketaren asmoa. Herritar guztiak gonbidatu dituzte bileran parte hartzera.


Guatemalako emakumeei buruzko hitzaldia izango da etzi Algortan

Indarkeria dela eta, Guatemalako emakumeek bizi duten egoerari buruzko hitzaldia antolatu du ostegun honetarako, otsailak 5, Lagun Artean elkarteak. Getxoko Udalaren Berdintasun eta Garapenerako Lankidetza sailekin elkarlanean, Lilian Wug Nuevos Horizontes (ANH) izeneko elkartearen zuzendariak eskainiko du mintzaldia. Ekimenaren helburua, emakumeek bizi duten indarkeria mota desberdin batzuei aurre egiteko proposamenak elkartrukatzea izango da, udal iturriek aipatu dutenez. Etziko saioa 19:30ean izango da, Algortako Villamonte kaleko kultur aretoan. Hitzaldian Guatemalan dagoen genero indarkeria aztertuko dute; baita indarkeriari aurre egin eta berau prebenitzeko ANH egiten ari den lana ere, indarkeri mota guztiak zehaztuz. Amaieran galderak egiteko txanda izango da. Argazkian, hainbat emakume Guatemalan / El Brujo-antes eapoemex.

Nuevos Horizontes elkarteak "jendarte zuzenagoa" sortzen laguntzen du; hau da, "sustapen integraleko espazioen bidez eta giza eskubideak errespetatuz, genero berdintasuna lortuko duen jendartearen alde egiten du", Getxoko Udaletik aipatu dutenez. 1989az gero dabil elkartea arlo horretan lanean, batez ere Quetzaltenango (Guatemala) departamenduan. Gaur egun, genero indarkeriari arreta ematea eta prebenitzea du jarduera nagusia, emakumeek bizi duten egoeraren jarraipena gertutik eginez. Horretarako, programa ezberdinak garatzen dituzte, hala nola: indarkeriaren biktima diren umeentzako aterpetxea mantentzea; mediku arreta eta laguntza psikologikoa, soziala eta juridikoa ematea; emakumeak lan esparruan treba daitezen bultzatzea; sexuari eta ugalketari lotutako osasuna sustatzea; emakumeen antolaketa bultzatzea, batez ere nakoitzak norberari laguntzarako espazioen eta nork bere burua zaintzeko taldeen bitartez.


Anjel Lertxundiri elkarrizketa, gaur, 'Arte[faktua]' saioan

'Horma' azken lanaren karietara, bere ibilbide literarioan eta pentsamenduetan sakonduko du Yolanda Mendiolarekin solasean.

Aste honetako 'Arte[faktua]'k Anjel Lertxundi idazlea bisitatuko Zarautzen. Bere azken lana, Horma, aitzaki hartuta, bere ibilbide literarioaren eta pentsamenduaren inguruan hitz egin dute berarekin.

Anjel Lertxundik 1970ean idatzi zuen bere lehen liburua euskaraz eta geroztik literaturaren alor guztiak jorratu ditu, eleberri eta ipuinetatik hasi eta itzulpen eta saiakerara, haur eta gazte literatura ahaztu gabe. Guztira 70 bat lan idatzi ditu. Horrez gain, ETBrako gidoilari lanetan aritu da urtetan, bi pelikula zuzendu ditu eta hainbat hedabideetako kolaboratzaile izan da.

Programara Inazio Mujika Iraola, idazlea eta editorea gonbidatu du Lertxundik. Mujika ikasle eta Lertxundi maisu zirenetik ezagutzen dute elkar eta geroztik, lagun handiak izateaz gain, Iraola izan da Lertxundiren hainbat liburu editatu dituena.

Booktuberraren tartean Erkuden Kamiruaga laukiztar literaturzale gazteak Bost ahizpa liburuaren gomendioa egingo du berak grabatutako bideoaren bidez. Galdet[egia]n, Bertol Arrieta, Yoseba Peña eta Eider Rodriguezen liburu kuttunen berri izango dugu. Horrez gain, nobedadeek, irakurleen iritzi eta pitxiek osatuko dute 'Artefaktu' berria.

Guztia, gaur, 15:00etatik aurrea ETB1en eta eitb.eus-en.


Kongori buruzko bideo emanaldia datorren asteartean

IDIAZABAL //Datorren asteartean, hilak 29, Kongon (Afrika) misiolari lanetan ari den Alejandro Aldanondo idiazabaldarrak bideo emanaldia eskainiko du udaletxeko areto nagusian, 19:00etan. Ondoren solasaldia egingo dute. Aldanondo,19 80. hamarkadaz geroztik dago Kongon eta hango herritarren garapena sustatzen ari da.


Estrenaldian Castroren aurka galdu dute Jubenilek

Ligako titulua lortzeko lehian hautagai gogorra izango dela erakutsi duen Castro-Urdiales taldearen aurka galdu zuten Cantabrian nazional mailako Jubenilek beren debutean.

Gogor hasi ziren etxekoek, lehenengo minutuetatik erasoan. Txubelen mutilak Castroren erasoak ahuldu nahian ibili ziren baina 9. minutuan 1-0 etorri zen Cesarrek amaitutako kontraerasoaren ondorioz, eta bi minutu geroago Raulek 2-0 egin zuen ongi landutako jokaldi batekin.

Ibartarrak joku eta konzentraziorik gabeko minutu txar batzuk egin zituzten eta aurkariak egoera horretaz baliatu ziren, izan ere, Andoni bitarteko zela, korner baten bidez 3-0 egin zuten. Minutu bat beranduago Urtzik bien arteko aldea txikitu zuen, Txubelen mutilak berriro jokuan sarraraziz, baina bi minutu beranduago, eta Laubururen defentsan egindako oker bat medio berriro Raulek tantoa egin zuen, markagailua 4-1ean ezarriz.

Lehen zatia amaitzeko minutu bakarra falta zelarik, ibartarrak gidatutako kontraeraso batekin Urtzik 4-2 egin zuen eta emaitza horrekin lehenengo 20 minutuen bukaerara iritsi ziren.

Bigarren zatian Lauburu indartsuago atera zen, aurkaria arean estutuaz eta aukera garbietan huts egiten. 27. minutuan iritsi zen saria eta berriro Urtzik egin zuen gol, Peñaren pase baten bidez. 4-3a zen.

Lauburu Mahalak estutzen jarraitzen zuen eta golerako aukerak garbiak izanda ere, ez ziren sareetara iristen; ibartar taldearen unerik onenak izan ziren. 33. minutuan Castrokoek, kontraeraso batekin, 5-3 jarri zuten markagailua.

Indar galera eta higadura nabarmenak ziren eta bi taldeak makal jolasten ari ziren, orduan Txubelek atezain-jokalaria atera zuen baina etxekoek ez zuen aukerarik txikiena ere eskeini eta partidua 5-3ko emaitzarekin amaitu zen.

Beste alde batetik, Laubururen talde filialak pasa den ostiralean Lasarteko Ventanas ISU taldeari irabazi zion 4-3. Berrogei minutuz jokua menperatuz, kontrolpean eduki eta markagailua (Ekain, Xuhar eta Borjaren bi golekin) 4-1 ezarri ostean, etxekoek lasaitzen joan ziren eta konzentrazioa galtzen, partidua 4-3ko emaitzarekin ozta-ozta amaituz.

Kadeteak 4-1 galdu zuten larunbatean Urretxun Goierri K.E. taldearen aurka. Etxekoek lehenengo zatia menperatu zuten, atsedenaldira 2-0ko emaitzarekin iritsi zirelarik. Bigarren zatian taldea hobetuz joan zen, eta golerako aukera garbiak ere sortu zituzten baina ezin izan zuten aukera horietaz baliatu eta Goierrik K.E. partidaren jabe egin zen azken emaitzarekin.

Lauburu K.E. Ibarra Berastegi nesken taldeak Intxaurrondoko Mons kiroldegian 5-2 galdu zuen Inter – Altzakoren aurka, eta Uzturpe Lauburu K.E. infantilen taldeak ere, Belabietan 2-8 galdu zuen Erainen aurka.


‘Caramelo’ izango da urteko lehen antzezlana Amaian

'Caramelo' antzezlanaren une bat

Amaia KZk 2012ko antzerki denboraldiari irekiera emango dio Caramala konpainiaren Caramelo (Gozoki) antzezlanarekin, etzi. Urteko lehen antzerkia umore gazi-gozoz betetako interpretazio lana izango da. Izan ere, hainbat urtean harremanik eduki ez duten hiru ahizpen istorioa modu barregarrian lantzen saiatzen da konpainia.

Sergio Rubio dramaturgo eta gidoigilearen zuzendaritzapean, Noemi Ruiz, Virginia Muñoz eta Carmen Baquero antzezleak protagonista moduan oholtza gainean ariko dira, ahizpen paperak betetzen.

Hala, horietako batek giltzurrun bat behar duelako elkar ikusi beharko dute berriz ere hirurek, eta urteek markatutako distantziari aurre egin beharko diote gazteek.

Pixkanaka, umetako oroitzapenak gailentzen joango dira nesken artean, Errege Magoen gaua iritsi arte. Izan ere, gau horretan hartutako gozokiak oroitzapenak bezala dira: horien benetako zaporea zein den jakiteko, irekitzeko, begiratzeko eta dastatzeko denbora hartu behar da.

2008tik umorea landuz

Caramala konpainiaren ibilbidea luzea ez bada ere, 2008. urtean Malagan (Andaluzia, Espainia) sortu zenetik ekoiztutako bigarren antzezlana da Caramelo.

Hala ere, eta umorea ardatz hartuta, La hora feliz (Ordu pozgarria) antzezlanarekin 60 emanaldi baino gehiago egin zituen konpainiak Andaluzian zehar.

Horiek horrela, antzezlan horri esker Andaluziako hainbat lehiaketetan eta antzerki mostretan parte hartu zuten, eta Desencaja 09 izeneko lehiaketa irabazi zuten.


Bolsonaro hautagai eskuindarra nagusitu da Brasilen, eta bigarren itzulia egingo dute

Fernando Haddad PT Langileen Alderdiko hautagai ezkertiarra izan da bigarren (%29,25). Abstentzioa %20,3koa izan da, 2002tik izan den handiena.

Luiz Inacio da Silva Lula-k auzitegien agindua bete eta ez aurkeztea erabaki zuenean, hark izendatu zuen Fernando Haddad lehendakarigai. Baina Haddad ez zaio gailendu Jair Bolsonaro eskuin muturreko hautagaiari. Bolsonaro izan da nagusi Brasilgo presidentetzarako bozetan (%46,05), eta Haddad bigarren lekuan gelditu da (%28,8). Biak lehiatuko dira urriaren 28an egingo duten bigarren itzulian, eta, hainbat inkestaren arabera, berdinketa gerta daiteke —lehen itzulian 13 hautagai zeuden—.

Polarizazio handia zegoen, eta espero zen bi hautagai horiek lortzea babesik handiena. Nolanahi ere, handia izan da abstentzioa ere (%20,3), eta Haddadek hor ere landu beharko ditu eskuin muturrari nagusitzeko behar dituen botoak. 2002tik izan den abstentziorik handiena izan da atzokoa, nahiz eta botoa ematea derrigorrezkoa den Brasilen.

Bolsonarok 21 urte (1964-1985) iraun zuen diktadura militarraren alde hitz egin du, eta adierazpen arrazistak, matxistak eta homofoboak egin ditu kanpainan.

Haddadek, berriz, langileen botoak bereganatzeko ahalegina egin du. Haien eskubideak jarri ditu erdigunean kanpainan, eta agindu du pobreziaren, injustizia sozialen, desberdintasunen, enplegurik ezaren eta diskriminazioaren kontra borrokatuko dela presidente aukeratzen badute. Izan ere, pobrezia da Brasilek duen arazorik larrienetako bat.

Lulak izendatu bazuen ere, Haddadek ez du lortu hark bezainbesteko babesik. Inkestek hauteskundeetako garailetzat jotzen zuten Lula aspaldidanik, baina preso dago. Ustelkeria eta diru garbiketa leporatuta, hamabi urteko kartzelaldia ezarri zion Auzitegi Gorenak. Aurkezteko asmoa zuen, halere, baina Hauteskunde Auzitegi Nagusiak baliorik gabe utzi zuen hautagaitza.


Eurobonuen alde egin du OCDEk, EBn hazkundea sustatzeko neurrien artean

Frantziak zor jaulkipen bateratuen alde egingo du berriro gaurko goi bileran; Alemaniak aurka jarraitzen du

Eurobonuen aldeko frontea indarberritu da, gaur euroguneko buruzagiek hazkundeari buruz egingo duten goi bilera informalaren atarian. François Hollande Frantziako presidente berriak iragarri du berriro ere proposamenaren alde egingo duela. Atzo, halako neurri bati babesa azaldu zion OCDE Ekonomia Garapen eta Lankidetzarako Erakundeak.

Zor publikoaren krisia arintzeko jaulkipen bateratuak egitea ez da ideia berria. Haatik, Alemaniatik Angela Merkelek eta Frantziatik Nicolas Sarkozyk eratu zuten austeritatearen ardatzak bideak itxi zizkion proposamenari. Irtenbideen agenda ofizialetik zokoratuta, ez da sekula erabat desagertu defizit murrizketatik haratago bestelako erantzunak bilatu izan dituztenen animoetatik. Funtsean, zor jaulkipen horiek euroguneko herrialde guztiek bermatzea da proposamenaren giltza. Zor publikoa gehiegizko interesean saltzera behartuta dauden herrialdeen —Espainia eta Italia, batez ere— egoera hobetuko luke halako neurri batek hasiera batean.

Alemania oraindik ere erabat dago. Finantza gehiegikeriak egin dituzten herrialdeak saritzea iruditzen zaio, hots, haien fidagarritasuna handitzea defizit txikiagoak dituzten herrialdeen lepotik. Gaurko bileran horri buruz hitz egitea ere ez zaio egoki iruditzen. Gai horretan oraindik ere ez zaizkio aliatuak falta. Esaterako, Austriako Finantza ministro Maria Fekterri proposamen «aldrebesa» iruditzen zaio. Hollandek ere babesak izango dituela aurreratu du. «Ez naiz proposatuko duen bakarra», ziurtatu zuen G8koek joan den asteburuan egindako bileraren ondotik.

Gobernuetatik aparte, jarrera malguagoa dute beste erakunde batzuek. Europako Batzordearen ustez, ez da berehalako irtenbidea izango krisia gainditzeko, baina ontzat jo du eztabaidari heltzea. Azkena OCDEren babesa izan da. Hazkundea bultzatzeko beharra bere egin du OCDEk, eta neurrien artean eurobonuak aipatu ditu, «bankuen kapitalizazioa handitzen laguntzeko eta kreditu gehiago egotea ahalbidetzeko».

EBren krisia, okerrera

Ekonomiaren egoerari buruzko txostena argitaratu zuen atzo OCDEk. Euroguneko krisia «serioago» jarri dela nabarmendu du, eta ekonomia globalak duen arrisku iturri nagusiena dela ohartarazi du. Gurpil zoro batean erortzeko arriskua dagoela uste du, gainera: «Zor gehiago, banku sistema ahulak, defizit murrizketa gehiegizkoak eta hazkunde ahula».

AEBen hazkunde aurreikuspenak hobetu ditu OCDEk, eta eurogunekoak, murriztu. Kalkulu horien arabera, %0,1 egingo du atzera ekonomiak eurogunean aurten, eta hazkundea ez da %1era iritsiko datorren urtean. Datu horiek aintzat hartuta, langabeziak gora egingo luke, 2013. urtean %11 gainditzeraino.

Kontinente zaharrean ezberdintasunak badira herrialdeen artean. Etorkizun ilunena hegoaldeko laukoteak du. OCDEren ustez, 2013an atzeraldian jarraituko dute Italiak, Espainiak, Portugalek eta Greziak. Alemanian, aldiz, hazkunde tasa %2ra iristea espero du.


Erabakitzeko Eskubidea Ikertzeko Batzordea osatu dute Katalunian

Independentziari buruzko galdeketa egiteko aukera posible guztiak aztertzea izango da 11 parlamentarik osatutako taldearen lana. Erabakitzeko eskubidearen aldeko ituna ez bezala, oraingoan PSCk ere babestu du.


Carcañok bere anaiari leporatu dio orain Marta del Castilloren hilketa

Miguel Carcañoren bertsio berriaren arabera, pistola baten kulata-kolpe batekin hil zuen Francisco Javier Delgadok Marta, eztabaida baten ondoren.

Sevillako 4. epaitegiak deklaratzera deitu du Miguel Carcaño, Marta del Castilloren hilketa dela-eta Poliziaren aurrean emandako bertsio berriaren inguruan lekuko gisa deklaratu dezan. Bertsio berri horretan, Francisco Javier Delgado bere anaiari leporatu dio Carcañok Martaren hilketa, eta pistola baten kulata-kolpe batekin hil zuela adierazi du. Marta del Castilloren hilketagatik 21 urteko espetxe-zigorra ezarri zioten Carcañori.

Bertsio berriaren arabera, Leon XIII kaleko etxebizitzan arrazoi ekonomikoengatik ari ziren eztabaidan bi anaiak, eta Marta bien artean jarri zenean kolpea eman omen zion Delgadok buruan. Ondoren, Sevillako hirigunetik gertu dagoen La Rinconada lursailera eraman omen zuten hilotza, bien artean.

Adierazpen berri horren ondoren, Carcaño birritan atera dute kartzelatik, lursail horretan gorpua non dagoen adierazi dezan, eta, bertan Martaren gorpua bilatzen aritu izan badira ere, ez dute emaitzarik lortu.

Carcañok epailearen eta fiskalaren aurrean deklaratu beharko du, bertsio berri hau dela-eta. Ikerketako iturriek azaldu dutenez, epaitegiak auziaren inguruan ireki dituen izapide berrietan inputatu gisa deklaratzera deitu dezakete Francisco Javier Delgado.


Sua

San Joan egunaren bueltan, sua hartu du hizpide Arantza Txintxurretak.

Erlazio berezia dago bizidunen eta suaren artean. Bizitzak sua eta sutea dakartza eta su biziak heriotza ekar dezake.

Oraingoz ez da beste planetetan horrelakorik ezagutzen: SUA gure planetaren ezaugarria da. Izan ere, suak behar duen oxigenoa bizidunok sortzen dugu eta suak behar duen erregaia ere bai. Gaur egun, gainera, aintzina ez bezala, gizakiak sortzen ditu planeta xelebre honetan gertatzen diren sute gehienak.

Landareetan fotosintesiak batu duena, suak bereizi egiten du. Oxigenoa erabiliz, C02a askatzen da, erretzearen ondorioz. Airera doa CO2 hori, gure arnasari lotuko zaio.

Eta arnasari eutsita, arnas-estuan edo lasai-lasai arnas hartzen, garra pizten artistak gara. Eta suaren indarrak mendiak erretzen ditu. Ez, gure inguruko bizidunak ez daude horretara moldatuta, eta zuhaitzak erre egingo dira; animaliek ihes egingo dute, edo keak ito egingo ditu; airea kutsatu egingo da; landareek biomasa galduko dute, eta haien konposatuak lurrean, airean edo uretan galdu egingo dira; lurra degradatu egingo da, urari eusteko gaitasuna galdu egingo du, eta erosioak pikutara bidaliko du, itsasoaren hondoraino. Eta lurra galtzea 500eko billeteak komunetik behera botatzea baino larriagoa da. Izan ere, 500ekoak erraz berreskura daitezke. Barre egin duzu, entzule, badakit, 500 euro irabaztea erraza balitz bezala! Kontu egin, beraz, itsasora galdutako lur-gramo bakar bat berreskuratzeko zer behar den.

Bitartean, suteak eraldatutako paisaiak 3 urte beharko ditu, gutxi-gora behera, lehengora etortzeko.

Gizakiok dugu suaren monopolioa. Gizakiak nahita has dezake sute bat. Edo bi. Edo hamaika. Eta gizakiak geldi dezake, neurri batean. Neurri batean, behin hasita, geldiezina baita. Suari bizitza gustatzen zaio, gizakiari sua adina.

San Joanetan suaz gozatu, baina mendian ez surik piztu, arren, ez du mesederik egiten, ez da konponbidea.

Uda on ona pasa, entzule.

BIBLIOGRAFIA

Pyne, S (2010) The ecology of fire. Nature Education Knowledge 3(10):30

Restauración de las áreas incenciadas, Junta de Andalucía. www.juntadeandalucia.es

Conservationgateway.org


Bad Sound System eta DJ Bull, Ugaoko txosnagunean

Bueltan da txosnagunea Ugaoko jaietan. Txosna Baztordearen eta Udalaren arteko negoziaketen ondotik, AXAko parkingean egongo dira bi urtez eta ondoren Parke Berdera lekualdatuko dira, beste bi urtez. Aurtengo jaietarako egitarau zabala antolatu dute: besteak beste, nabarmentzekoak dira Bad Sound System taldearen kontzertuta, gazte bazkaria edota herri gynkana.

UGAOKO JAIAK 2018 – TXOSNAGUNEKO EGITARAUA

Irailak 5, asteazkena

18:00 Eraso matxisten aurrean erantzuteko protokoloaren aurkezpena

19:30 Orain Presoak mahai-ingurua, Kultur Etxean

Irailak 7, ostirala

19:30 Txosnen irekiera

20:00 Fabe de Fuka elektrotxaranga + preso, iheslari eta deportatuen aldeko brindisa

23:30 Txapa eta Pintura + Beranduegi erromeria

Irailak 8, larunbata

14:30 Gazte Bazkaria + Bieskas kontzertu akustikoa (Txartelak Herrikoan eta Arrigorriagako Aldapan salgai, 10 euro)*

18:00 Poteo musikatua + Gym Kana

20:30 Eztanda, herriko tabernan

22:30 Mumia

00:00 Preso, iheslari eta deportatuen aldeko kalejira

00:45 Art Dantza akzio morea + Zumba feminista (Karella)

01:00 Bad Sound System

* Irailaren 5erarte salgai

Irailak 9, igandea

19:30 Esna kontzertua + parrillada

Irailak 10, astelehena

13:00 Preso, iheslari eta deportatuen aldeko elkarteratzea + argazkia

20:00 DJ Bull


Ezker abertzalea berriro bat egingo dela espero du Zabaletak

Aralarreko koordinatzaile nagusiak berretsi egin du Nafarroako Parlamentuan NaBairen alde egindako apustua.

Patxi Zabaleta Aralarren koordinatzaile nagusiak ezker abertzalearen korronte desberdinek bat egingo dutela espero du.

Nafarroako politikariak Radio Euskadiko "Boulevard" saioan egin dioten elkarrizketan azaldu duenez, ezker abertzalea baldintzak betetzen ari da eta bide politikoaren alde egin du. Zabaletaren esanetan, egoera berriak bateratze prozesua gauzatzea erraztuko du.

Aralarreko arduradunak gaineratu duenez, azaroaren 20ko hauteskundeetarako ezker abertzaleko indarrek osatuko duten koalizioa izango da batasun horren isla. Koalizio berri horren izena oraindik erabakita ez badago ere, Zabaletak aurreratu duenez, aste honetan bertan bilduko dira zerrenden osaketa zehazteko. Hala eta guztiz ere, Aralarreko koordinatzaile nagusiak Nafarroako Parlamentuan NaBairen aldeko apustua berretsi du.


Hasi etxetik eta kalera, aho nahiz belarrietan euskara

ustaten datuen arabera, dagoeneko 2006an ikusten zen familietan euskararen erabilerak ez zuela egiten gora, euskara zekitenek adina. EAEko datuak kontuan hartuta, etxean euskara edo nagusiki euskara erabiltzen dutenak %13-14aren bueltan dabiltza, eta datua ez da apenas aldatu azken 25 urteotan. Herrialdeka badira desberdintasunak, noski.

Gipuzkoan, esaterako, %25-26 bueltan dabiltza, baina hemen ere joera ez da goranzkoa eta kopuruari ozta-ozta eutsi besterik ez zaio egiten.

Kaleko erabilerara salto egiten badugu, joerak ez dira bestelakoak. Soziolinguistika Klusterrak 2016an egindako azken neurketan emandako datuen arabera, Euskal Herrian %11-12 dira kalean euskaraz ari direnak (10 urtetan ez da aldatu); Gipuzkoan, %31, eta gora ez egiteaz gain, beheranzko joera txiki bat ere sumatu da.

Ikerketek erakutsi dute etxeak eragin handia duela hizkuntza bat ala beste erabiltzeko joera finkatzean; euskara erabiltzen duenak erabiliko du etxetik kanpo ere. Beraz, familia transmisioaz ari garelarik, seme-alabei hizkuntzaren ezagutza transmititzeaz gain, etxeko hizkuntza euskara izatea oso garrantzitsua da. Horretaz jabetuta, Buruntzaldeko udalerriek sustatuta, adibidez, 2008an egin zen ikerketa xume bat, aztertzeko bikotekideen hizkuntza ohiturak aldagarriak ote diren eta hala bada, horretarako gakoak zein diren. 16 bikote aztertu ziren, eta ondorioetako batzuk dira: posible da, erabaki eta zirt-zart egin behar da, eta bietako batek sendo eutsi behar dio.

Orduko hainbat ondorio nabarmendu dira dagoeneko, Hernanin Euskara Ari Du elkarteak martxan jarritako Baietz Hernanik! erronkan parte hartu dutenengan, eta litekeena da Euskaraldian parte hartuko dutenek ere horrelakoak bizitzea.

Lorpenak gehiago, zailtasunak baino

Hain zuzen, hizkuntza ohiturak aldatu eta euskaraz gehiago egiteko erronkak hartzeko sortu da Baietz Hernanik! egitasmoa 2018ko urte osorako, eta azaroaren 23tik abenduaren 3ra, berriz, Euskaraldia egitasmoa jarriko da martxan Buruntzaldeko beste herrietan eta Euskal Herri osoan. Dagoeneko eman daiteke izena: www.euskaraldia.eus.

Baietz Hernanik! egitasmoari dagokionez, irailaren amaierara arte 802 erronkalarik egin dute bat. Parte-hartzaileen %52 30-44 urte artekoak dira, eta orokorrean, emakumeak dira gehiago: %62. Erronka motari dagokionez, %30 eremu guztietan ari dira euskaraz; %15, lankideekin; %10 bikotekidearekin; %9 koadrilan; eta %8 familian.

Azken hauen esperientziaren berri ezagututa, zailtasunak baino gehiago, lorpenak azpimarratzen dituzte; «uste baino errazagoa» egiten ari zaie euskarari eustea. Horrela, Baietz Hernanik! egitasmoan parte hartzera animatzen dituzte gainerakoak: www.euskaraaridu.eus.

AINARA AZPIAZU ADURIZ 'AXPI'

«Aita whatsappa erabiltzen hasi da, eta euskaraz; aurrerapena da hori»

Urtebeteko erronkan ari da ‘Axpi’, aitarekin euskaraz eginez, eta euskarak etxean presentzia handiagoa hartu duela dio.

«Itxaropen gutxiago» omen zeukan Ainara Azpiazu Aduriz ‘Axpik’, Hernaniko Euskara Ari Du elkarteak bultzatutako Baietz Hernanik! erronkan izena ematerakoan. Aitarekin euskaraz gehiago egiteko ahaleginari eutsi dio, eta emaitzak ikusita, aurrera jarraitzeko asmotan dabil. Hemendik gutxira hasiko den Euskaraldian izena ematekotan da; oraingoan, baita amarekin ere.

«Denok atera dugu zerbait»

Euskalduna du aita, eta erdalduna, ama; Parisen hazitakoa. Aiton-amonak bizi zirenean euskaraz egiten zutela dio, baina «falta direnetik joera handiagoa» izan dutela, erdaraz egiteko. «Ni ere etxetik kanpo bizi naiz orain, eta elkartzen garenean, erdaraz gehiago egiten dugu».

Horregatik, eman zuen izena; bereziki, aitarekin euskaraz egiteko ohitura berreskuratzeko. Ez zuen amarekin beste erronka bati eustea pentsatu, zailagoa zelakoan. «Denok egiten dugu zerbait, amak ere, gu entzunda, zer edo zer atera baitezake». Eta uste baino gehiago atera dute denek. «Pixkanaka ari gara. Orain gutxi, aita whatsappa erabiltzen hasi da, eta euskaraz. Aurrerapena da hori. Alfabetatu gabea da, eta agian, Kronika irakurtzen duelako-edo, animatu da, eta nahiko txukun!». Horrez gain, amarekin ere sorpresa hartu duela dio. «Erronka hori hartu ez banuen ere, zeharkako erronka izan da amak ere euskaraz gero eta gehiago entzun eta ulertzea, eta konturatu naiz ematen duena baino gehiago dakiela. Behartuz gero pixka bat, konturatzen zara».

«Ezustekoa hartu dut, baita nire buruarekin ere»

Amorrua eta etsipena ere bai

Zailtasunak ere izaten dira, noski. «Ama euskaltegian ere ibili zen, baina mantsoago ari da, oso urduri jartzen baita, nahiz eta tokatu zaion euskaraz egitea familiarekin». Hori ikusita, zailagoa egiten da gogor egitea. «Batzuetan amorrazioa eta etsipena sentitzen ditut, ez dakidalako zein estrategia sortu, beti neureari eustea baino. Baina agian nire begietatik begiratuta ikusten dut horrela. Izan ere, etxetik kanpoko batek egiten dionean euskaraz, jarraitu egiten dio, eta maila hobea erakusten du».

Aitarekin, berriz, amorrazioa galdutakoak ematen dio. «Amorrazio handia ematen dit aitak bere euskara erabiltzen ez duela ikusteak. Oso hemengoa du. Konturatu naiz hemen bustiagoa egiten dugula, eta oso polita iruditzen zait».

Erronka berrien bila

Guztia balantzan jarrita, pozik dago lortutakoarekin, eta jendea animatu nahi du abendura arte geratzen den denboran Baietz Hernanik! erronkan parte hartzera eta Euskaraldiarekin ere bat egitera. «Itxaropen gutxiago neukan. Baina gogor eginda, emaitzak ikusi ditut. Baita amarekin ere! Eta ez nuen pentsatu ere egin. Ezustekoa hartu dut. Baita nire buruarekin ere. Arreta jarrita, lagundu dit nire akatsak ikusten ere; adibidez, erdarakadak uste baino gehiago erabiltzen ditudala».

Urtebeteko erronka hartu du, eta horrek, «benetan ohitura aldatu eta barneratuta geratzen lagundu» duela dio. «Uste dut erronkak egiten jarraituko dugula. Euskaraldiak ere izango du eragina. Orain, aitarekin Ahobizi eta amarekin Belarriprest aritu beharko dugu!

LUZI CASCO ETA GERARDO BILBAO

«Euskarari eusteko erronka izan da saria, falta genuen bultzada»

Etxeko hizkuntza ohitura aldatu dute Luzi Cascok eta Gerardo Bilbaok. Erdaraz egitetik, euskaraz egitera pasa dira; «egun batzuetako kontua izan da!».

Euskaltegian ezagutu zuten elkar Luzi Cascok eta Gerardo Bilbaok. Ama hizkuntza gaztelania dute, eta 18 urterekin hasi ziren euskara ikasten. «Biteriko eskolan abestiren bat-edo, ikasi genuen, baina ezer gutxi gehiago», dio Gerardok. Luzik irakasle izateko eman zuen izena euskaltegian. «Lan egiteko derrigor ikasi behar nuen, eta EGA behar nuen».

Bien arteko harremana, beraz, euskaraz hasi zuten. «Baina familiak erdaldunak dira, eta batak bestearena ezagutzean, erdarara itzuli ginen».

Erronka, oparia

Horrela, lagun batek Baietz Hernanik! egitasmoan parte hartzeko animatzeko deitu zienean, pozik eman zuten izena. «Joxe Artolak deitu zigunean argi ikusi nuen zein zen erronka; Gerardorekin euskaraz egitea, eta ahizpa txikiarekin ere bai. Hark eskolan ikasi zuen, eta bere seme-alabekin ere euskaraz egiten dut», dio Luzik.

Gerardo ere ados agertu zen. «Beti genuen asmoa, baina pausoa ematea falta genuen. Euskaratik atzerapausoa eman genuen, eta hau izan da gu ohartarazteko modu bat».

Eskerrak ematen bukatu dute, azkenean! «Euskarari eusteko erronka izan da saria, falta genuen bultzada, alferkeriari edo utzikeriari aurre egiteko».

Aldaketa, egun gutxitan

Hasieran ‘erronka’ hitzak berak izutu zituen zertxobait. «Bete beharrekoa da, eta norberak egin behar du bultza! Hasieran pentsatu genuen zaila izango zela, baina etxetik atera ginen batean, biok ixilik, txipa aldatu eta euskaraz egiteari ekin genion. Egun batzuetako kontua izan zen. Hiruzpalau egunetan txipa aldatua genuen», azaldu du Luzik.

Zailtasunei erraz egin diete aurre, gainera, Gerardoren arabera. «Momenturen batean agian ateratzen da esaldiren bat erdaraz, baina konturatzen gara. Egun batzuetan hain erraz lortuta, atzera begiratu eta erdaraz egin izana arraroa egiten da!».

Horrela, pozik daude biak egindako aldaketarekin, eta etxean hasitakoa, familiako beste kideengana ere zabaltzekotan dira. «Oso pozik gaude. Lehen oporretara joan eta gaztelaniaz entzuten gintuztenean espainolak ote ginen galdetzen ziguten, eta guk ezetz, euskaldunak ginela, baina erdaraz ari ginen eta lotsatu egiten ginen! Orain, berriz, amari ere euskaraz egiten hasi naiz ia konturatu gabe, ulertzen ez badu ere!», dio Luzik.

Erronka berriak, Euskaraldirako

Horrek erronka berriak hartzera animatu ditu, eta Euskaraldian ere izena emango dute. «Ikusi dugu egitasmo txikiekin, pixkanaka, zenbat lortzen den. Aurreneko hitza euskaraz egingo dugu beti, ez baitakizu aurrean dagoenak badakien edo ez», dio Luzik.

Gerardok, berriz, «euskaraz gehiago irakurtzea» dauka orain helburu, «erronka txiki-ak hartzea», alegia. «Oso esperientzia ona izan da. Saria. Lana eman digu euskarak, baina poza eta maitasuna ere bai!». Ados dago Luzi. «Behin hasita, ez dago atzera bueltarik!».

URKO APAOLAZA AVILA

«Gutxien espero duzunak hartu dezake jarrera proaktiboena»

Urte hasieran animatu zen Urko Apaolaza euskarari eusteko erronka hartzera; familian elkartzen direnean erdarara jotzeko joerari buelta ematen ari da.

Familian ari dira euskaraz egiteko erronkari eusten, Urko Apaolazaren kasuan. «Badaude euskara ulertzen ez dutenak edo ulertzeko zailtasunak dauzkatenak, eta horregatik, erdarara jotzeko joera izaten dugu, baita euskaraz dakigunon artean ere. Horri nolabait buelta ematea da hartu dudan erronka».

Euskara Ari Du kanpainarekin hasi zenetik da erronkalari, eta horrek eragin dio zailtasunen bat. Baina ez du etsi. «Gurea ez da eguneroko erronka, eta horregatik, zailagoa da urratsak ematen ari zarela ikustea; horrek motibazioan eragina dauka, baina saiatu egin behar!».

Hainbat estrategia

Taldean arituta, pentsa daiteke aparteko ahalegina egiten ari dela Apaolaza, baina ezusteko atseginak ere izan ditu. «Zailagoa izan daiteke batzuen eta besteen inplikazioa ezberdina delako, baina aberasgarriagoa ere bada, gutxien espero duzunak hartu baitezake jarrera proaktiboena».

Eta noski, estrategiak ere ez dira berdinak. «Euskaraz ez dakitenekin saiatzen naiz estrategia desberdinak erabiltzen. Euskaraz dakitenekin, aldiz, euskarari eustea nahikoa izaten da normalean, eta bestela, keinu txiki bat edo hitz bat esatearekin ohartzen dira, eta euskarara pasatzen dira berriz».

«Gero, bihotzak ez ezik, gorputzak ere eskatuko digu gure artean euskaraz egitea»

Aliatu berezirik ere ez du falta, hala ere. «Bikotekidearekin eta amarekin hitz egin dut gehien gai honi buruz, eta haien laguntza daukat. Ama eta biok, gainera, duela bi urtetik ari gara euskarari eutsi nahian. Txikiak ginenean ikasi zuen euskara gurekin aritzeko, eta ahalegin hura itzultzeko eta eskertzeko modu bat ere bada».

Euskara Ari Du edo Euskaraldia, «akuilu oso ona»

Ia urtebeteko esperientziaren ondoren, lortutakoari luzaroan eusteko itxaropena dauka Apaolazak. «Giltza ohitura aldaketa da, eguneroko gosaria aldatzen duzun bezalaxe. Gero, bihotzak ez ezik, gorputzak ere eskatuko digu gure artean euskaraz egitea».

Horrexegatik, animatzen du mundu guztia modu batean edo bestean euskarari eusteko ahalegina egitera eta eustera. «Akuilu oso ona da behingoz euskaraz aritzeko, konplexurik gabe, inori baimenik edo barkamenik eskatu behar izan gabe».


BEZaren igoerak zentimo bat eta 22 zentimo artean garestituko ditu Bizkaiko bidesariak, irailaren 1etik hasita


Udaberriko taberna ustiatzeko eskaerak egin daitezke jada

Angel Epelde Udaberri elkarteko lehendakaria tabernan (Zarauzko Udala).

Abenduaren 22ra arte egin daitezke Udaberri erretiratuen elkarteko taberna ustiatzeko eskaerak. Zerbitzua udalaren jabetzakoa da, eta taberna, jangela, sukaldea, biltegia zein komunak hartzen ditu bere barruan. Hori kudeatzeko aukeratzen dituztenek produktuen salmentaz arduratuko dira, horien kalitatea bermatu beharko dute eta taberna baten zerbitzua eskaini. Halaber, zerbitzua urteko egun guztietan eman beharko dute, hainbat salbuespenekin: abenduaren 24an eta 31n taberna 13:00etan ixteko aukera izango dute, eta abenduaren 26an eta urtarrilaren 2an 11:00etan ireki ahalko dute. Taberna 10:00etatik 21:00etara zabaldu beharko da, nahiz eta bi aldeak ados jartzeko aukera izan horren inguruan. Atseden egunetan zein oporretan taberna irekita egongo da eta sukaldaritzako gutxieneko zerbitzua eskainiko dute. Hamabost eguneko oporraldia egiteko aukera izango dute.

Bi urteko kontratua

Udalak hartuko ditu bere gain gasa, ura eta argindar kontsumoaren gastua. Kontratua bi urtekoa izango da, beste bi urtez luzatzeko aukerarekin. Interesa dutenek Herritarren Arreta Zerbitzuan (Kale Nagusia, 29) aurkeztu beharko dute dokumentazioa. Informazio zabalagoa eskuratzeko Gizarte Zerbitzuetara (943-00 51 11)deitu daiteke eta Pablo Etxeberria teknikariarengatik galdetu.


Izena eman daiteke larunbatera arte

Larunbatean, 17:30etan, jokatuko da Astigarragako XVII. Herri Krosa eta 16 urtetik gorakoek parte hartu dezakete 7,3 km luze duen ibilbidean. Izenematea www.herrikrossa.eus helbidean aurretik eta egunean bertan Apeztegi plazan eman daiteke 16:00etatik aurrera.


Munduko jakirik preziatuenen zerrendan Baztango Etxetxikia gasna.


Anaitasunak puntu bat eskuratzea aski izango du Hirugarren Mailara igotzeko

Anaitasunaren denboraldi honetako taldea (Argazkia: Anaitasuna)

Bergararen aurkako partida 0–1 irabazi zuen Anaitasuna Futbol Taldeak larunbatean, eta orain 67 punturekin dago lider Erregionalen Ohorezko mailan. Tolosa dago bigarren sailkatuta, 61 punturekin. Beraz, sei punturen aldea daukate, eta liga amaitzeko bi partida baino ez dira falta. Tolosak partida guztiak irabazi beharko lituzke, eta Anaitasunak galdu, bi taldeak puntu aldetik berdinduta gelditzeko liga amaieran. Hori gertatuko balitz, Tolosarentzako izango litzateke liga, taldeek jasotako eta sartutako golen arteko aldeari dagokionean, batengatik irabazten baitio Azkoitiko taldeari. Beraz, Anaitasunak aski du gelditzen diren partidetatik bat berdintzea liga irabazi eta Hirugarren Mailara igotzeko; bestela, Tolosak bakarren bat irabaziko ez balu ere, garaile segurua izango litzateke Azkoitiko taldea.

«Txarrenera jota, bigarren postua lortuko dugu, baina aurtengoan aurrenengo postuan dagoena baino ez da igoko Hirugarren Mailara», jakinarazi du Javier Zubizarretak, Anaitasuna Futbol Taldeko Zuzendariak. «Nahiko seguru» dagoela dirudi. «Baina lortu arte ez naiz lasaituko», dio. «7. jardunalditik goaz lider, eta orain eutsi egin behar diogu».

Ospakizunerako gogoz

Datorren astean etxean jokatuko du Anaitasunak, Elgoibarko taldearen aurka. Hamabosgarren postuan dago talde hori, eta bi partidak irabazi beharra dauka mailari eusteko aukerak izateko. Argi azaldu du Zubizarretak: «Ezin da jakin larunbatean igoera ziurtatuko dugun». Baina, hala ere, ospakizuna prestatzen ari direla jakinarazi die herritarrei zuzendaritzatik. Hainbat ekimen prestatu dute. Batzuk partidaren aurretik izango dira; besteak, berriz, mailaz igotzea lortuko balute soilik egingo lituzkete.

Herritar zale guztiak gonbidatu dituzte taldetik partida ikustera. Doazenentzat lepoko gorri batzuk atera dituzte, Aupa Anaitasuna diotenak. Horrez gain, 16:15ean haurrekin argazkia aterako dute Anaitasunako jokalariek. «Guraso askok eskatu digute argazki hori ateratzeko, beraz, larunbatean egitea erabaki dugu. Argazkian agertzea nahi duten umeek, Anaitasunako kamiseta jantzita joan behar dutela esan du zuzendariak.

Liga irabaztea lortuko balute datorren larunbatean, zuzendaritzako kideek eta jokalariek kalejira egingo lukete Intasusti Jauregi aurretik abiatuta, Plaza Berritik pasata parrokiraino, «jakinda posible dela ez gertatzea». «Parrokian Urrategiko amabirjinari eskainiko diogu garaipena», azaldu du zuzendariak. Bandera berria ere badaukatenez, orduan bedeinkatuko lukete. Behin kanpoan, barriken iturrian argazkiak atera ondoren, udaletxera igoko dira herriari babesa eskertzera. Han Udaleko ordezkariak izango dituzte zain.

Zumaiako kanporaketan

Zumaiako taldea ere lehian da Erregionalen Ohorezko mailara igotzeko. Ligan bigarren gelditu dira, eta kanporaketa jokatzen ari dira. Larunbatean kanpoan jokatuko du Lasarteko Ostadar taldearen aurka.


Krisiari aurre egiteko bestelako irtenbidea aldarrikatu dute

Larunbaterako, 10:00etan, Burlatako kultur etxean asanblada herritarra, irekia eta parte-hartzailea deitu dute. Taldeak eta norbanakoak parte hartzera gonbidatu dituzteLarunbatean Nafarroako hainbat eskualdetako sektore ezberdinetako erakundeak parte hartu zuten Iruñean egindako bilkura batean. 50 bat pertsona bildu ziren, tartean sakandarrak. Ondoren emandako prentsaurrekoan Itziar Zudaire izan zen hitza hartu zuenetako bat. Hala aurkeztu zen Aurrekontu Parte-hartzaile eta Sozialen Aldeko Herri Ekimena. Bildutakoek Nafarroako Gobernuak aurrekontu eta inbertsio lehentasunak salatu zituzten: "herritarrok gara krisiaren ondorioak modu zuzenean pairatzen ari garenok. Legeak eta hauen erreformak patronalari mesede egiten diete". Bestelako zerga politika aldarrikatu zuten, "kapitalak sortutako desberdintasun sozialak txikitzeko erabiltzeko". Bildutakoek "duintasunaren eta mobilizazioaren alde" egin dute. Aldi berean, nabarmendu dutenez, "ahaleginak biderkatzea beharrezkoa da; lehenik eta behin, eraso hauek guztiak gelditzeko eta bigarrenik, krisiaren kostua eragin dutenengan eror dadin lortzeko".


Hilabeteko epea, Maketa Lehiaketara kantuak aurkezteko

Urtarrilaren 15ean abiatu genuen XXVII. Maketa Lehiaketara abestiak bidaltzeko epea, eta oraindik hilabeteko tartea dute erabiltzaileek. Izan ere, martxoaren 7an jasoko ditugu azken kantuak.

Maketa Lehiaketa abiatu genuenetik egun batzuk igaro dira, eta dagoeneko hasi gara erabiltzaileen abestiak jasotzen. Dena den, esku artean dituzuen kantu horiei azken zertzeladak emateko denbora duzue oraindik ere, parte hartzeko asmoz zabiltzatenok. Izan ere, martxoaren 7ra arte izango dugu zabalik abestiak aurkezteko epea.

Dakizuenez, parte-hartzaileek ezin dute diskoetxe batekin inolako hitzarmenik izan. Musika estiloari dagokionez, ez dugu mugarik jarriko. Horrenbestez, Euskal Herriko talde eta bakarlari guztientzat egongo da zabalik 27. edizio hau.

Epeak

Bozketa-fasea, berriz, martxoaren 15ean hasiko da. Hala, astebetez (martxoaren 22ra arte) lehia bizian arituko dira bigarren fase horretara sailkatutako taldeak.

Horien artean boto gehien jasotzen dituenak GazteBizHitza Saria ( entzuleen saria) eskuratuko du. Epaimahaiaren Saria norentzat izango den, berriz, epaimahaikideek erabakiko dute ondoren.

Guztira, bost taldek edo bakarlarik lortuko dute final handirako txartela. Finala apirilaren 27an egingo dugu, Bilboko Kafe Antzokian, eta bost finalistak bertan arituko dira zuzenean, euren kantuak defendatzen. Epaimahaikideek horietako hiru aukeratuko dituzte, eta beste biak boto gehien jaso dituzten biak izango dira.

Sariak

Ohi bezala, sari potoloena (Epaimahaiaren Saria) jasotzen duen talde edo bakarlariak 5.000 euro eskuratuko ditu, eta Bilbao BBK Live jaialdian aritzeko aukera izango du.

Entzuleen babesik handiena jasotzen duenak, ostera, 2.500 euro eramango ditu ( GazteBizHitza Saria).

Horiez gain, beste sari bat izango da: Kafe Antzokiaren sari berezia. Irabazleak 300 euro jasoko ditu.

Sari bat jasotzeak ez du beste bat lortzeko aukera baztertzen.

Abestiak igotzeko formularioa, hemen.


Gasteizko Udalak bat egin du Garoñaren kontrako manifestazioarekin

Gasteizko Udalak bat egin du larunbatean Garoña berriro irekitzearen kontra egingo den manifestazioarekin. Martxa 19:00etan aterako da Andre Maria Zuriaren Plazatik.

Gasteizko udalak gogoratu du erakundeek eta gizarteak oro har askotan arbuiatu dutela zentrala martxan izatea eta berriro irekitzea, erakunde akordioen zein herri mobilizazioen bidez. Gorka Urtaran alkatearen hitzetan, zentrala ez ixtea "herritarren borondateari uko egitea da, eta haien osasuna arriskuan jartzea".


Zine Kluba: Two Lovers

zingizango.com• Oraingo honetan emanaldi bikoitza izango da, lehena otsailaren 25ean (ostirala) gaueko 22:15etan eta bigarrena 27an (igandea) arratsaldeko 19:30etan

Zuzendaria: James Gray. herrialdea: Estatu Batuak. Urtea: 2008. Iraupena: 110 min. Generoa: Drama, erromantzea. Aktoreak: Joaquin Phoenix (Leonard Kraditor), Gwyneth Paltrow (Michelle Rausch), Vinessa Shaw (Sandra Cohen), Isabella Rossellini (Ruth Kraditor), Elias Koteas (Ronald Blatt), John Ortiz (Jose Cordero), Moni Moshonov (Reuben Kraditor), Julie Budd (Carol Cohen), Bob Ari (Michael Cohen). Gidoia: James Gray eta Richard Menello. Produkzioa: Donna Gigliotti, James Gray eta Anthony Katagas. Argazkia: Joaquin Baca-Asay. Muntaketa: John Axelrad. Produkzioko diseinua: Happy Massee. Jantziak: Michael Clancy.


Bihar Ispilu antzezlana ikusi ahalko da gaztetxean

Getariako Gaztetxean Ispilu izeneko antzezlana ikusteko aukera izango da bihar. Ion Martinez eta Saioa Royo aktoreak izango dira Ispilu antzezlana oholtza gainean antzeztuko dutenak bihar 22:00etatik aurrera.


Haur eta nerabeentzako telefonoa

Eusko Jaurlaritzako Enpleguko eta Gizarte Politiketako Sailak haurrei eta nerabeei laguntzeko telefono bidezko doako zerbitzua dauka martxan; guraso eta hezitzaileek ere erabil dezakete.

Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako sailak 2010a geroztik "116 111 ZEUK ESAN" haur eta nerabeei zuzendutako doako telefonoa dauka martxan.

Zerbitzu hau anonimoa da eta ez du arrastorik uzten fakturan. Halaber, profesional adituz osatutako talde batek erantzuten die haurren eta nerabeen kontsultei. Haurren kezka edo intereseko gaiei buruzko orientazioa, aholkularitza eta informazioa eman, eta kontsultak ebazteko dagokion zerbitzura bideratzen dituzte.

Era berean, helduek (gurasoek, hezkuntza eremuk profesionalek...) ere erabil dezakete zerbitzu hau, beren inguruan haur eta neraberen bat babesik gabe dagoela jakin eta sumatzen dutenean.

Zerbitzua urteko 365 egunetan dago martxan, ondorengo ordutegiarekin:

Astelehenetik ostiralera: 9etatik 21era.

Larunbat, igande eta jai egunetan: 12etatik 20etara.

Zerbitzuari buruzko informazio gehiago ZEUK ESAN webgunean eskuratu daiteke.


Uztarriak bazkideen batzarra egingo du larunbatean

Zuzendaritzak 2010eko kontuak eta datorren urtera begira dituen asmoak azalduko ditu

Baigera I-eko aretoan izango da; lehenengo deialdia 11:45ean eta bigarrena 12:00etan


ELA eta LAB, batasun sindikala aztertzeko prest

«Batera joango bagina, elkarlanak arlo sindikalean, sozialean eta politikoan izango luke eragina, eragin nabarmena eta positiboa». Adolfo Muñoz ELAko idazkari nagusiak esan zituen hitzok atzo Bilbon, eta LABi buruz ari zen elkarlana aipatzerakoan. Batasun sindikalaren bidea aztertzeko asmoa bi aldeek agertu dute, Ainhoa Etxaide LABeko buruak ere elkarlanaren beharra nabarmendu baitzuen atzo, zailtasunak egon badaudela eta handiak direla aitortu arren.

«Norberak bere kabuz emandako erantzunaren fasea gainditu behar da, bakoitzak bere ildoarekin soilik ez duelako indar nahikorik egingo eta egoerak eraman gaituelako elkarlan sindikala eraiki beharrera», adierazi zuen Etxaidek kazeta honetan herenegun.

Baina elkarlana abiatu ahal izateko, lehenengo «konpondu beharreko arazoak daude», Muñozen arabera. Lan erreforma indarrean sartu zenetik enpresako negoziazioa lehenestea egotzi izan dio LABek ELAri, negoziazio sektorialaren kaltetan. «ELAk eta LABek ez dituzte modu berean irakurri erreformen ondorioak», aitortu zuen Muñozek. Hala ere, nabarmendu zuen «ageriko borondatea» dagoela lankidetzaren bidea aztertzeko, eta ondo egin beharrekoa dela bidea.


Parlamentariak pasadizokoen aterpetxean

Altsasun laukorik gabe joan-etorrian dabiltzan pertsona ugari dabilenez, duela 10 bat urte udalak erabaki zuen zenbait neurri onartzea: batetik inguruko hiriburuetara joateko tren txartelak ordaintzea pertsona horiei eta gaua kalean ez emateko aterpetxea zabaltzea. Hura kaputxinoen ibilgailuak gordetzeko eraikin zahar batean egokitu zen. 50 metro karratuetan bi gelan banatutako lau litera, sukaldea, komuna eta jangela. Parlamentariek haien begiekin ikusi ahal izan zuten aterpetxearen baldintza eskasak: zorutik hezetasun handia ateratzen da, itajurak daude, ateak ez dute ongi ixten, berogailuak paretan zintzilik daude bestela erabiltzaileek arropa lehortzeko erabiltzen zutelako eta sute arriskua zegoelako. Gainera, sukaldea eta jakien biltegia komentuan daude eta aterpetxea kudeatzen duen pertsonak ezin du nahi duenean erabili. EskaeraUnai Hualde alkatea eta Mª Jose Notario zinegotziak parlamentariei adierazi zieten aterpetxeak "gaur egun ez duela edozein ikuskaritza gainditzen". Kaputxinoak gero eta adinduagoak dira eta ardura izateari utzi nahi diotela azaldu zieten udal arduradunek parlamentariei. Horrekin batera, Nafarroako Gobernuari konponbidean "busti" eta kamineroen etxebizitzetako bat pasadizokoen aterpetxe gisa egokitzea eskatu zuten. Horren harira, alkateak gogora ekarri zuen aurtengo Nafarroako Gobernuaren aurrekontuetan Altsasuko aterpetxerako diru sail bat jasotzeko eskaria egin zuela Nafarroa Baik eta atzera bota zutela.


Gaztaina erre eguna bihar, Herriko plazan

Hotza eta euria gure artera helduta, udazkena gaztaina erreak jateko garai aproposa bihurtzen da. Horregatik gaztaina erre eguna egingo da domekan. 17:00etatik aurrera, lauzpabost pertsonek gaztainak erreko dituzte jendaurrean Herriko plazan eta bi ordu beranduago Udaleko hainbat zinegotzik banatuko dizkiete gaztainak herritarrei.


Abadiñoko futbol kanpuseko irudiak

Gaztetxoentzako futbol kanpusa antolatu du laugarren urtez, Abadiñoko Kirol Elkarteak. Hiru asteko jardunaren ostean, amaitu da kanpusa, eta bertan grabatutako irudiekin honako bideo hau sareratu dute.


Gizakaterako atzera kontua hasi da

Gure Esku Dago herri ekimenak duela ia urtebete martxan jarritako ekimena errealitate bihurtzetik gero eta gertuago dago. Hamaika egun besterik ez dira falta ekainaren 8rako, eta prestakuntza lanei azken ukituak ematen ari dira, egun horretan Iruñea eta Durango lotuko dituen 123 kilometroko giza-katea arrakastatsua izan dadin. Hain zuzen ere, Durangoko Landako gunean aurkeztu zuten ekainaren 8ko egitaraua; giza-kateaz gain, bost festa gune nagusi izango dira (tartean Lazkao), eta hainbat herritan ere eguna girotzeko ekintzak antolatu dituzte.

Egunari begira, partehartzaileei bi mezu nagusi eman nahi izan dizkiete antolatzaileek. Batetik, autobusez mugitzeko. Herrietan antolatuko diren autobusetan izena eman eta herri bakoitzari dagokion puntura autobusean joateko, alegia. Angel Oiarbidek azaldu duenez, «lehentasun osoa izango dute autobusek, eta, beraz, garraio modurik erraz, eroso eta egokiena izango da».

Bestetik, jendea dagokion puntuetan 10:00etarako elkartzea nahi dute. Kilometro bakoitzean giza-katea behar bezala antolatu eta girotzeko. «Egun garrantzitsua izango da, eta, dena ondo ateratzeko, ordena behar da». Hala, 11:30erako dena prest egongo da. 12:00etan, txalaparta, adar edo zintzarri bidez jakinaraziko dute giza-katearen hasiera. Ordu erdiz “kateatuta” egongo dira partehartzaileak, harik eta bukaera jakinarazi arte. Oraindik izena eman ez dutenentzat, kilometro bakoitzean izena emateko mahaiak egongo dira.

Oiarbidek azpimarratu du erabakitzeko eskubidearen aldeko dinamika arrakastatsua dela jada: «Herri askotan, sentsibilitate politiko ezberdineko jendea bildu da norabide berean». Eta azpimarratu du hori irudikatuko dela ekainaren 8an: «Hori izango da argazkirik politena: jende ezberdina elkarrekin eta eskuz esku lotuta ikustea».

GURE-ESKU-DAGO.-Liburuxka-Ona.-Euskaraz-11


ETA 'desmilitarizatzeko' mekanismo adostu bat proposatu du Otegik

Batasuneko buruzagi ohia hala mintzatu da Sinn Feineko asanbladari igorritako eskutitz batean.

Arnaldo Otegi Batasuneko buruzagi ohiak mekanismo adostua proposatu du ETAk, epe motzean, armak erretiratzeko eta "desmilitarizatzeko". Halaber, presoak garaiz askatzeko egitasmo bat eta biktima guztien aitorpena eta balioztatzea jasoko duen plana ere beharrezko ikusten ditu.

Sinn Feinn alderdia Derry hirian egiten ari den kongresura (Ard Fheis) gutun bat bidali du Otegik eta bertan, epe laburrean, bake prozesua bultzatzeko jorratu beharreko gakoak aipatzen ditu.

Zeregin horiek garatzeko eta gatazka konpontzeko, alabaina, nazioarteko komunitatearen babesa beharrezkoa dela nabarmendu du. Gainera, bakearen bila ari diren eragileei "etenik gabe" ekimen politikoak egiteko dei egin die.

Gatazkaren konponbidearen bidean, Madrildik inolako gerturatzerik espero ez duela azpimarratu ostean, erabakitzeko eskubidea eszena politikoaren erdigunera eramateko garaia dela azaldu du.


Bizkaiko anbulantziek greba mugagabeari ekingo diote gaur

Egin egingo dute, nahiz eta patronalaren eta sindikatuaren arteko negoziazioak hasiko dituzten, "greba bertan behera uzteko baldintzetan" ez daudelako.

Bizkaiko anbulantzien sektoreko langileek greba mugagabeari ekingo diote gaur, astelehena, probintzia mailako lan-hitzarmena dela eta, patronalaren eta sindikatuaren arteko negoziazioak hasiko dituzten arren.

Greba LSB-USO sindikatuak bultzatu du, sektorean gehiengoa duelako, baina ELA, LAB, UGT eta CCOO sindikatuek ere bat egin dute deialdiarekin.

Sindikatuak enpresen ordezkaritza batekin bildu ziren aurreko ostiralean, Lan Harremanen Kontseiluko Bilboko egoitzan, eta gaur bertan berriro biltzea adostu zuten, bitartekari bat izendatzeko eta hitzarmenari buruzko negoziazioei heltzeko.

Halere, LABetik esan dutenez, nahiz eta negoziazioek jarraituko duten, greba egin, egingo dute, "greba bertan behera uzteko baldintzarik ez dagoelako", baina positibotzat jo dute enpresak negoziazio mahaiarekin "berriro bat egitea" erabaki izana.

550 behargin daude lanean Bizkaiko anbulantzien sektorean, eta Ambuibérica eta Ambulancias Bizkaia AEE (aldi baterako enpresa elkartea) dira bertan enpresa nagusiak.


Ekintza ikusgarria Bergaran, indarkeria matxista salatzeko

Beste hainbat herri eta hiritan bezala, Bergaran ere egin zuten Women in black ekimena. Batez ere sare sozialen bidez zabaldutako deiari erantzunez, 150 emakume inguru batu ziren plazan, beltzez, lurrean etzanda salatzeko hil egiten dituztela.

Bergaran ere egin zuten eguazten arratsaldean Women in black izeneko ekimena –Euskal Herriko eta Espainiako hainbat herri eta hiritan egin zen–. Erabateko arrakasta izan zuen ekintzak; sare sozialen bidez, Whatsapp-ez, ahoz aho... zabaldu zen deialdiaren berri, eta 19:30ak aurretxorako jende ugari zen San Martin plazan, beltzez jantzita.

Ordua iristean, lau ilaratan lurrean jesarri ziren 150 emakume inguru; Bilboko Mujeres Inperfectas elkartearekin harremanetan, Lur Ortiz izan zen ekimena herrira ekartzea pentsatu zuena, eta bere hitzek eman zioten hasiera: "Neskak, hilda gaude". Hori esanda –zentzu berean zihoazen lurrean klarionaz idatzitakoak ere: Geu hiltzen dabiz!–, etzan egin ziren jesarrita zeuden denak.

Ekimenera batutako zenbait mutilek emakumeen soslaiak marraztu zituzten orduan lurrean; marrazten amaituta, emakume bakoitzak albokoari sorbalda ukituta joan ziren banan-banan lurretik altxatzen, eta zutik geratu ziren marrazkiaren gainean.

Ikusgarria izan zen ekintza, eta jende asko batu zen plazan han egiten ari zirena ikustera; isiluneak –gidoiaren parte ziren hauek ere– eta plazan batutakoen txaloak –behin baino gehiagotan jo zituzten– tartekatu ziren ekintzaren azken aldera. Azken txalo sortarekin, beltzezko emakumeek bakoitzak bere bidea hartu zuen, klarionaz marraztutako soslaiak bakarrik utziaz plazan.

"Oso pozik eta harrituta"

Indarkeria matxistak emakume asko eta asko desagerrarazten, hiltzen, dituela salatu nahi izan zuten eguaztenekoarekin: "Ez dira kasu isolatuak, gizartearen akatsa da. Hau geratu egin behar dugu, agerikotasuna eman behar diogu errealitate honi, jendea kontzientziatu dadila, eta goikoei ere esan nahikoa dela: 'Bat ere ez gutxiago! ", zioen Ortizek. "Oso pozik eta harrituta" zegoen ekimenak izandako erantzunarekin.


'La vie d'Adèle' Kechicheren lanak jaso du aurtengo Urrezko Palma

Zuzendariaren lanaz gainera, filmeko bi aktore nagusiena ere nabarmendu du epaimahaiak Cannesen

Saria eman baino lehen ere, bazen hotsa. Abdellatif Kechiche zuzendari tunisiarraren La vie d'Adèle filma zen zinemazale eta kritikariek faboritoen artean gehien aipatzen zituzten izenetariko bat. Eta hark irabazi du azkenean aurten Cannesko zinema jaialdiko sari nagusia: Urrezko Palma. Hori izan da aurtengo edizioan izan den filmik onena, Steven Spielberg zinema zuzendariak gidaturiko epaimahaiaren arabera. Adele izeneko neska baten hamar urte kontatzen ditu pelikulak: 15 urte dituela hasi, Emma izeneko neskarekin duen maitasun istorioarekin jarraitu eta heldu den arte. Eta, Spielbergek azaldutakoaren arabera, pelikularen muina osatzen duen hirukotea saritu nahi izan dute. Zuzendaria, bai, baina baita bi aktoreak ere: Adele Exarchopoulos eta Lea Seydoux.

Kechiche Nizan hazia (Frantzia) eta Europan ikasia da, baina bere sorterriko iraultza izan zuen gogoan esker oneko hitzaldian. Iraultza, eta baita bere baitako iraultza ere. «Tunisiar iraultzari eskaini nahi diot saria, libre bizitzeko asmoagatik, libreki adierazi eta libreki maitatzeko asmoagatik». Eta gehiago: «Ez dago oso den iraultzarik, iraultza sexuala ere ez bada». Eta, hain zuzen ere, pelikulako sexu eszenak izan dira kritikariek eta kazetariek gehien aipatu dituztenetarikoak. Haien erotismoa eta edertasuna nabarmentzeko, nagusiki.

Coen anaien folk musikaria

Coen anaiak ere saritu dituzte, eta porrot egindako folk abeslari baten nondik norakoak kontatzen dituen Inside Llewyn Davis filmak jaso du Epaimahaiaren Sari Handia. Amat Escalante zuzendariari eman diote zuzendaririk onenaren garaikurra, Heli filmean egindako lanagatik, eta Hirokazu Kore-Eda zuzendariaren Like Father, Like Son filmak jaso du epaimahaiaren saria. Bruce Dern aktoreari eman diote gizonezko aktore onenaren saria, Alexandre Paynek zuzendutako Nebraska filmean egindako lanagatik, eta Berenice Bejori ere bai Le passé lanean egindakoagatik, Asghar Farhadiren zuzendaritzapean egindako lanarengatik. Jia Zhangkeren A Touch of Sin filmak jaso du gidoirik onenaren garaikurra, eta Anthony Chenen Ilo Ilo filmak lehen lanik onenarena. Eta Safe izan da jaialdiko film laburrik onena.


Irrintzi Plaza 2015-12-17

Ion Orzaiz kazetariak aukeratu digu gaurko albiste ona irratsaioa hasteko, tertulia egiteko orduan Anabel arraiza eta Andoni Sagastibeltza sartu dira plazan eta Didakma jostailu enpresa ezagutu ahal izan dugu gero. Zineman eguberrietan estreinatuko diren filmeen berri eman digu ondoren Gontzal Agotek, eta Irrintzi Sound System musika saioan Manugaitz izan dugu "Txapela barruan darabilt mundua" izeneko diska aurkezten.


Gose greba utzi dute 688 preso kurduk, 68 eguneko baraualdiaren ondoren

Baraualdia eteteko eskatu du Abdullah Ocalan PKK Kurdistango Langileen Alderdiko buruzagiak espetxetik, eta hari jaramon egin diote. Bi hilabetetik gora egin dute gose greban, eta tratamendua jasotzen hasi dira.

68 egun igaro dituzte 688 preso kurdu inguruk gose greban, Turkiako Gobernuak hainbat eskakizun aintzat har zitzan: PKK-ko buru Abdullah Ocalan askatzea, Turkiako Gobernuarekin bake egoera bat negozia dezan; Ankarak publikoki kurdueraz hitz egiteko eskubidea errespetatzea; eta Turkiaren mende dagoen Kurdistango gatazka politikoari irtenbidea emateko pausoak has ditzala Turkiak.

PKKren eta Kurdistango Emakumeen Askapenerako Alderdiaren (PAJK) presoen izenean, Deniz Kayak eman du greba bertan behera uzteko erabakiaren berri, Firat berri agentziak jakinarazi duenez. Hala, baraualdia eteteko Ocalanek eginiko eskariari kasu egin diete presoek. Ocalanek bere Mehmet Ocalan anaiaren bidez hedatu zuen eskaera hori atzo, PKK-ko buruzagia preso duten Imrali irlara bisita eta gero.

BDP Bake eta Demokraziaren Alderdi kurduko buruzagi Gultan Kisanakek jakinarazi duenez, goizean eten dute baraua Amedeko -Ipar Kurdistango hiriburuko- espetxe batean dauden 447 presok, eta egunean zehar iragarriko dute erabaki bera hiri horretako beste presondegiko presoek.

Greba amaitu duten presoak hasi dira tratamendua jasotzen espetxean bertan, eta horietako batzuk erietxera eraman behar izan dituzte.

Faysal Sariyildiz preso dagoen BDPko ordezkariak hasi zuen greba, eta harekin bat egin dute epeka ehunka presok. 10.000 inguruk egin zuten bat baraualdiarekin azaroaren 5ean. Urriaren 30ean Erresistentzia Egunera deitu zuten, baraualdia egiten ari zirenei elkartasuna adierazteko.

Turkiako lehen ministro Recep Tayyip Erdoganek "antzezlana" deitu zion gose grebari, eta jakinarazi zuen Ankarak ez zuela "xantaiaren" aurka amorerik emango.


Donostiako Kamara Koralaren emanaldia bihar

Musika Astetik kanpo, beste emanaldi bat ere iragarria dago. Donostiako Kamara Koralarena. Larunbat honetan, martxoaren 9an, 19:30etan, Salbatore Elizan. Euskal kanten errepertorioko hainbat abesti berreskuratzera datoz Usurbila. "Euskal musika sorta bat. Bizitzaren konzepzioa euskal kantuetako ikuspegitik bideratuta. Berreskuratuko ditugu lehengo kantuak eta ikusiko dugu nola euskal kantuetan ohiturak eta baloreak agertzen diren oso nabarmen", adierazi dute.


CAN fundazioak ez du "ez okerrik ez gaitzesteko ezer" ikusi bere jarreran

Joaquin Giraldez fundazioko presidenteak ukatu egin du epaileei elkarlana oztopatu izana.

Eloy Velasco Auzitegi Nazionaleko Instrukzioko 6. Epaitegiko magistratuaren autoaren harira, Giraldezen agerraldia eskatu zuen Ezkerrak.

Auto horrek dio CAN fundazioak ez duela behar beste lagundu peritu judizialek egindako dokumentazio eskaeren inguruan. Fundazioa "harrituta" agertu zen autoan adierazitakoarekin.

Gaurko agerraldian, Giraldezek esan du hedabideen bitartez jaso zuela autoaren edukiaren berri, eta jarraian idazki bat bidali ziola epaileari, bere "harridura" azaltzeko. Horretan berretsi zuen fundazioak eskaera guztiei erantzun diela.

Giraldizek jakinarazitakoaren arabera, ekainaren 26an telefonoz hitz egin zuen Velascorekin, eta azken horrek eskutitza erantzuteko konpromisoa hartu zuen. "Esan zidan idatziz erantzungo zidala, ez zuela minik egin nahi, ezta gai politikoen tartean sartu ere. Esan zidan akats batean erori zela autoan CAN fundazioa aipatuta, ez dagoelako gaitzespenerako motiborik, eta hurrengo autoan hori argi utziko duela".


Urizar: 'Madrilekoei bertara joateari utzi nahi diogula esango diegu'

"ETAren ekintza armatuak historiara pasa dira, baina gaindituta daude, zorionez". 'Bateragune auzia'ri dagokionez, "epaiak ez du laguntzen baina ez du prozesua blokeatzen. Oztopoa da".

Eusko Alkartasunak (EA) 25. urteurrena ospatu du Izarran eta Prio Urizar alderdiko idazkari nagusiak bertan esan du Madrilera joango direla "joateri uzteko" erabakiaren berri emateko, izan ere, euren esparrua "Euskal Herrian dago" eta eurena dela erabakia.

Ospakizunean 700 pertsona inguru bildu dira. Urizarren arabera, aurrean "Estatua, PP, UPN eta PSOE" dituzte eta horregatik Madrilera joan behar dute "Euskal Herriko hautesleria independentistaren babes osoa bilduta, herri honen ahotsa Madrilen entzunarazteko".

EAJren jarrera deitoratu egin du EAko agintariak "subiranotasunaren batasunean parte hartzeari uko egin diolako. Eta jeltzaleen azken proposamenak ez diogu sinesgarritasun askorik ematen. Nahi dutena egin dezatela", gaineratu du.

Arnaldo Otegi eta Rafa Diezi 'Bateragune auzia'n jarritako zigorrari dagokionez, epaiak "ez du laguntzen, baina ez du irekitako prozesua blokeatzen. Oztopoa da", esan du.

"ETA amaitu egin da"

Horrez gain, "ETAren ekintza armatuak historiara pasa dira, baina gaindituta daude, zorionez", adierazi du. "Zikloa ofizialki ixteko erabakietan interesek pisu handia dute. Argi dago itxiera ofizial horrek prozesu tekniko bat behar duela: desarmeari heldu, presoen arazoa, e. a."

Azkenik, Urizarren Lizarra ospakizunerako zergaitik hautatu duten azaldu du: EAren lehen ekitaldi politikoa bertan egin zutelako 1986ko irailaren 4an alderdia sortu ondoren. Orduan Carlos Garaikotxea egon zen; gaur ezin izan da 25. urteurrenean egon ebakuntza egin behar ziotelako".