Blanca Arrieta dantza konpainia: Haragiaren poesia

Materiak ba al du arimarik? Giza gorputzak zer espresa dezake mugimendu kateatu hutsen bidez? Galdera hauei erantzuna aurkitu nahian sortu du Blanca Arrieta bilbotarrak 3600 dantza pieza berria. 1999.ean lehen koreografia lana aurkeztu zuenetik (Y fui feliz 14 días... pero no seguidos), giza gorputza eta haren mugimenduak behatuz gizakiaren esentzia azaleratu daitekeela defendatzen du koreografoak: "Obsesio txiki bat daukat gorputza eta gizakiarekin. Giza gorputzak begiratuz, zer garen deskubri daitekeela uste dut. Nolakoak garen eta zergatik jokatzen dugun jokatzen dugun moduan", dio. Urteetan oholtza gainean dantzari aritu ondoren, koreografo moduan ibilbide propioa aurkitu duela dio: "Prozesu antzeko bat izan da. 99an aurkeztutako koreografia nahiko aldrebesa izan zen, pentsa, sei dantzari jarri nituen taula gainean... ez nekien ia ezer. Gauza ezberdinak probatu ostean, baina, uste dut topatu dudala bidea, badakidala nondik jarraitu bilatzen".

Apirilaren 16an Barakaldo Antzokian estreinatu zuen 3600, diziplina artistiko ezberdinen elkarrizketatik sortutako dantza pieza. Orain arte jorratutako ildoari eutsi dio lan honetan ere, dantzarien mugimenduen detaileak bereziki landuz, giza anatomiaren formak mikroskopioz aztertuz.

Blanca Arrietak Borja Ramosekin batera zuzendu du pieza, aurreko Zero lanean musikariarekin sortutako harreman bikaina dela medio. Ramosek esperientzia luzea du dantza garaikideko beste konpainia batzuekin. Ondoren Oscar Grijalba ere gehitu zitzaien lantaldera, argiztapenarekin ikuskizun borobila sortuz. Borja Ramosek berak sortutako bideo proiekzio batzuekin borobildu dute lana.

Gorputz beteakIrudi iradokitzaileek betetzen dituzte piezaren lehen minutuak. Agertokia ilunpetan dela, oholtzaren atzeko aldean jarritako pantaila handian inprimatzen dira imajinak, musikaz lagunduta: haizeak etengabe astinduta ere, beren izaerari eusten dioten adartxoak; ondo begiratuta zainak diruditen forma bereziko ile adatsak... Amona baten hitzak ere entzuten dira. "Bideo guztian ez da pertsona fisikorik agertzen. Haragi gosea piztu nahi izan dugu horrela ikusleengan. Dantzariak ikusteko beharra probokatzeko, alegia", azaltzen du koreografoak.

Ondoren datorrena behatzeko, 3600 segundo eskaintzen dizkigute pieza honetako bi dantzariek: Blanca Arrieta berak eta Fernando Hurtadok. Denbora horretan intentsitate, energia eta erritmo ezberdinekin jolasten dute bi protagonistek. Bi gorputz dira, inongo iraganik gabe, ezer justifikatu behar izanik gabe bihurri ageri diren bi gorputz: "Ez dut ikusleak emakume eta gizon bat ikusterik nahi. Bi gorputz ikustea nahi dut, nola mugitzen diren belaunak, aldakak, besoak... eta nola nahasten diren euren artean", dio Arrietak. Dena den, taula gaina ez da hutsik nabari, tentsioz beterik baitaude une gehienak: "Tentsioak sortzea asko gustatzen zait. Dantzarien atzean beti dago zerbait, mugimendurik apenas egon arren, badago karga bat, tentsio bat. Dantzariak beteta ageri dira".

Dantza ikuskizun oro bezala, hau ere interpretazio anitzeko ikuskizuna da. Poetek hitzekin jolasten duten moduan, dantzariek euren gorputzarekin egiten dituzte euren proposamenak. Eta poesiak bezala, dantzak hartzaile bakoitzarengan eragin arras ezberdina sortuko du. Hala iritzi dio Blanca Arrietak ere: "Baina zeren inguruko pieza da? galdetzen dit maiz jendeak. Kontua da dantzan norberak bere interpretazioa egin behar duela, eta horixe da lan honek daukan gauzarik ederrenetakoa, ikusle bakoitzari leku ezberdinera bidaiatzeko beta ematen dio".

Blanca Arrieta: «Askotan tratu infantilista jasotzen dugu dantzariok»

Hamasei urte zituenean jaso zituen bere lehenengo dantza klaseak, emakume helduez osatutako dantza klasiko talde batean. Zorte handikoa dela dio, irakasle onak topatzeaz gain, jende interesgarriz inguratuta egon delako beti. Londreseko eta Irlandako taldeekin aritu izan da dantzari lanetan. Lehen koreografia 1999.ean aurkeztu zuen, eta ondotik heldu ziren Vertigo, Zero eta 3600. Egun Euskal Herria eta Dublin artean bizi da.

Noiz egin zenuen dantza garaikidearen aldeko hautua?

Dantza ikasten hasi eta bi urtetara. Garaikidea askoz lengoaia irekiagoa dela iruditzen zait. Klasikoak eskatzen duen diziplina oso gogorra da, garaikidearena ere bai noski, baina klasikotik jotzeko oso txikitatik hasi beharra dago. Lehen urratsak emanda, Londresera joatea erabaki nuen garaikidean sakontzera.

Beharrezkoa da, beraz, kanpora irtetea...

Hemen eskaintza gutxi dago, baina oso irakasle onak daude. Euskal Herritik oso dantzari onak irten dira. Kontua da behin oinarri bat hartuta ez dagoela non jarraitu. Hemen ez dago konpainiarik eta, hortaz, dantzariak ezin dira trebatu.

Gaur egun Bilbo eta Dublin artean bizi zara, ezta?

Bai, azken lanek harrera ona izan dutela-eta maizago nator hona. Egia esan gustuko dut horrela bizitzea. Finean, gurea herri txikia da eta denok antzeko iturrietatik edaten dugu. Kanpoan lengoaia eta korronte berriak ezagutu ditut.

Koreografo gazteen mostran koordinatzaile lanak egin dituzu. Zein dira joera berriak?

Iruditzen zait antzerkirako gero eta joera handiagoa dagoela. Era berean, beste diziplinak dantzarekin nahasteko tendentzia ere oso nabaria da. Jendeak inprobisazio eta konposizio ikastaro asko egiten ditu, eta noski, ideia oso freskoak ageri dituzte taula gainean, originalak benetan. Hala ere, egun jendeak gehiago pentsatzen du buruarekin gorputzarekin baino. Gainera oraindik formazio asko falta da, teknikari dagokionean behintzat.

Jaurlaritzak bultzatutako Dantzarako Plataforma ekimen egokia da?

Sortzaileontzat laguntza handia da. Gaur egungo koreografo guztiek jasotzen dugu diru-laguntzaren bat. Gehiago ere izan zitekeen, noski. Nik uste administrazioak baloratzen duela gure lana, baina oraindik arte minoritarioa denez, ez dute dantzan behar beste inbertitzen.

Dantza garaikideak ezingo luke diru-laguntza publikorik gabe biziraun?

Ez. Hemen ez dago dantza garaikidearekiko ohiturarik, ez dago nahiko ikusleriarik. Hala ere, guk ez dugu faborerik nahi, serio har gaitzaten nahi dugu. Askotan, egia esan, tratu nahiko infantilista jasotzen dugu.

Eta orain zertan zabiltza?

Datorren urterako diru-laguntzen epea zabaldu da eta proiektu berria prestatzen ari naiz. Bestalde, 3600 lana ezagutarazten gabiltza. Konpainiaren baliabide ekonomikoak oso xumeak dira eta guk geuk egin behar izaten ditugu ekoizpen eta banaketa lanak. Horretan gabiltza buru-belarri.


Euskaraz bizitzeko nahia filmera

Kontseiluak film laburren lehiaketa antolatu du Euskaraz bizi nahi dut dinamikaren barruan. Asteazkenean aurkeztu zuten ekimena Kontseiluko idazkari nagusi Paul Bilbaok eta Imanol Rayo zuzendariak. Hain zuzen, arbizuarra epaimahaikideetako bat izango da, baita Altsasuko Yoli Mazkiaran zuzendari eta ekoizlea ere. Eneko Olasagasti zuzendari eta gidoigileak eta Ignacio Zabala irakasleak osatuko dute epaimahaia.Lehiaketan parte hartzeko, gehienez 10 minutu dituen filma laburra aurkeztu behar da. Gai nagusia euskaraz bizitzeko nahia izanen da. Formatuari dagokionez, wmv, mov, mpeg eta flv formatuak onartuko dira. Eta erresoluzioari dagokionez, gutxienez 1280 x 720 (HD Ready) eta gehienez 1920 x 1080 (Full HD) izan beharko dira. Lanak jasotzeko, parte hartzaileak interneteko plataformaren batera igo behar du filma (Vimeo, Youtube edo Daylimotion) eta horren lotura bidali beharko du, bere datu pertsonalekin batera info@euskarazbizinahidut.org helbidera. Lanak aurkezteko epea martxoaren 18an amaitzen da. Bi sari banatuko dira: lehenengoa 2.000 eurokoa eta bigarrena 1.000 eurokoa.www.euskarazbizinahidut.org Jarritako baldintzak betetzen dituzten lan guztiak ikusgai egonen dira web gunean. Lehiaketaren oinarriak ere bertan aurkitu daitezke.


Beste garaipen bat lortu du Gomez Margallok Egian

Porrontxoetako kroseko podiumera bi lasarteoriatar igo dira: Gorka Gil bigarren sailkatu da, Gomezen atzetik

Denboraldi osoan maila onean aritzeko gaitasuna du Raul Gomez Margallok. Oraingoan Porrontxoetako lasterketan, Egian, eman du erakustaldia. Gainera, ez da bakarrik egon podiumean. Gorka Gilek lagunduko bigarren koskan. Horrez gain, Oscar Jimenez eta Iñaki Izagirre lehen hogeiren artean sailkatu dira, hamahirugarren eta hamazazpigarren, hurrenez hurren.


Goizean banatu dituzte energia aurrezteko bonbilak

EEEk (Energia Euskal Erakundeak) eta Elgetako Udalak antolatutako energia-eraginkortasunari buruzko programaren barruan, gaur goizean 11:00etatik 12:00etara bitartean banatu dira energia aurrezteko informazio eta kontsumo gutxiko bonbilak.

Ekintza arrakastatsua izan da, eta doan emateko ziren 100 bonbila berehala agortu dira. Aipatu behar da pertsonako bonbila bakarra banatu dela. Argi maila bera lortzeko, kontsumo txikiko bonbilek behar duten potentzia askoz txikiagoa da, %80 txikiagoa. Kontsumo txikiko bonbilak garestiagoak dira, baina energia gehiago aurrezteaz gain iraupen handiagokoak dira.

Bonbilekin batera energia aurrezteko informazio liburuxkak ere banatu dituzte energiaren erabilera egokiaz konzientzia handitzeko asmoz. Etxebizitza erosterakoan kontuan hartu beharreko hainbat gomendio egiten dira bertan, baita etxebizitzako ekipamendua berritzeko orduan aintzat hartu beharrekoak ere.

Modu ekonomikoan gidatzeko ikastaroa

Energiaren Euskal Erakundeak automobilak modu merkean gidatzeari buruzko doako ikastaroak antolatzen ditu eta Oxel Erostarbe alkateak esan duenez Elgetako Udalak bat egingo du ekimen horrekin eta herritarrek bertan parte hartzeko aukera izango dute. Real Automovil Club erakundeak egiten ditu saio horiek. Asteburuetan izaten dira eta gutxienez 15 laguneko taldea eskatzen dute.


'Fracking ez' izenburupean gaurko antolatutako hitzaldia atzeratu egin dute

Antolatzaileek jakinarazi dutenez, data atzeratu egin dute, eta hilaren 24an, asteartea, izango da solasaldia.

Fracking ez hilabetearen baitan, Fracking ez izenburudun hitzaldia eskaintzekoak ziren gaur, asteazkena, Sanagustin kulturgunean. Antolatzaileek jakinarazi dutenez, data atzeratu egin dute, eta hilaren 24an, asteartea, izango da solasaldia.


Hegoafrika 2010: Espainiak final-zortzirenak jokatuko ditu

Selekzio espainiarrak Txile garaitu du (1-2), eta multzoko lehenengo postua eskuratu du. Txilek bigarren amaitu du. Suitzak eta Hondurasek agur esan diote Mundialari golik gabe berdindu ostean.

Espainiak Portugalen aurka jokatuko du final-zortzirenetan eta Txilek Brasilen aurka, Espainiak eta Txilek azken bi txartelak lortu ondoren.

Espainiak H multzoa lehenengo postuan amaitu du eta beraz, G multzoko bigarrena izango du aurkari, Portugal.

Suitzak eta Hondurasek hutsean amaitu dute euren arteko partida eta beraz, Munduko Txapelketatik at gelditu dira.

H multzoa

Txile-Espainia (0-2):

0-1,&' || 'nbsp;David Villak Claudio&' || 'nbsp;Bravoren huts egitea baliatu du gola lortzeko (25. min.)

0-2, Andres Iniestak eskuinkada eder batekin gola egin du (37. min.)

1-2, Rodrigo&' || 'nbsp;Millarrek areaz kanpotik gola egin du (46. min. )Suitza-Honduras&' || 'nbsp;(0-0)

Hamaikakoak:

Txile: Bravo; Medel, Ponce, Jara; M. Fernandez, Carmona, Isla, Vidal; Alexis, Suazo eta Beausejour.

Espainia: Casillas; Sergio Ramos, Puyol, Pique; Capdevila; Xabi Alonso, Busquets, Xavi; Iniesta, Villa eta Torres.


Oso gutxi geratzen dira

Mikel Arruabarrenak Eibar utzita, taldea Bigarren B mailatik Lehen Mailara igo zuten jokalarietatik, hiru baino ez daude taldean: Dani Garcia, Ander Capa eta Xabi Irureta.

Eibarren iraultza ari da gertatzen. Oharkabean, ia-ia. Futbola egunerokotasunak bizi du; atzokoa desegin egiten da, ez dago. Sekulakoa izanda ere. Horra iraultza horren funtsa. Iragan hurbila jan egin du. Bai fisikoki, behintzat; bestelakoan, betirako gordeta geratuko da. Galdera horren baitan ondo ulertzen da zertaz ari den eraldaketa hori: Gaizka Garitanoren aginduetara Bigarren B mailan, Bigarren Mailan eta Lehen Mailan aritutako zenbat jokalari daude orain taldean?

Dani Garcia kapitaina da. Ander Capak lekua hartu du atzealdeko eskuin hegalean. Aldiz, Xabi Irureta atezaina aulkitik ari da ikusten ia partida guztiak. Bigarren B mailatik Bigarren Mailara, eta hortik Lehen Mailara igo zen taldekoak dira hirurak. Laugarrena Mikel Arruabarrena zen, baina aste honetatik ez dago taldean; Huescara bidali du Eibarrek, utzita denboraldi hau amaitu arte. Oso gutxi jokatu du armaginekin aurrelariak. Sasoi honen hasieran, Jon Errasti eibartarra ere taldean zen, baina Speziara joan zen, Italiako Bigarren Mailara.

Jokalari horien denen lan onak zeresana eman zuen aurreko denboraldiaren hasieran. Lehen Mailako estreinako hilabeteetan, lehen itzulian zehatz esateko, sekulako maila eman zuten, futbolaren mundua harri eta zur utziz. Bigarren B Mailatik bi urtean maila gorenera igotako jokalari multzoa ari zen izaten Lehen Mailako Eibar historiko haren zutabe eta ardatza.

Kanpotik ekarritako jokalariei kosta egin zitzaien multzo horretakoei lekua kentzea hasierako hamaikakoan. Asko jokatu zutenetako bat Saul Berjon izan zen. Garrantzitsua bilakatu zen Garitanorentzat. Egungo taldean ere asko jokatzen ari da. Lekuari eutsi dio. Aurreko denboraldiko antzeko egoeran dagoen bestea Borja Ekiza da: gutxi jokatu zuen Garitanorekin, eta gutxiago Jose Luis Mendilibarrekin. Manuel Castellano Lillo-k lekua izan zuen aurreko denboraldian, baina Mendilibarrekin orain, apenas. Beste jokalari bat geratzen da taldean aurreko denboraldiko taldetik: Jaime Jimenez atezaina. Min hartuta dago denboraldia hasi zenetik.

Joan eta itzuli

Berezia da Jota Peleteiroren egoera. Bigarren Mailan aritu zen Eibarren, Celtak utzita, eta balentria lortu ondoren, Brenford taldeak fitxatu zuen, Ingalaterrako Bigarren Mailan jokatzeko. Orain itzuli da armaginekin, ingelesek utzita, eta gizendu egin du, nolabait esateko, Garitanoren aginduetara ari izan ziren jokalarien multzoa.

Ikusirik jokalari horien guztien egoera, ez litzateke harritzekoa izango beste batzuk ere ez jarraitzea Eibarren datorren sasoian. Garitanoren herentziari ez zaio asko geratuko hemendik hilabete gutxi batzuetara.

Aldaketa hori dena berezkoa izan dela pentsatuko dute batzuek. Futbolaren legea: jokalariak joan eta etorri ibiltzen dira. Jan egiten ditu aseezina den goseak. Beste pentsamendu honekin ibiliko direnak ere izango dira, baina, bazterretan: Garitanorekin batera Bigarren B mailatik elitera igo ziren jokalari gehienak ez dira balekoak Lehen Mailan jokatzeko, eta horregatik ari da kluba ia denak gainetik kentzen. Bada datu objektibo bat baieztapen hori indartzeko, eta ziurrenik, klubean ere erabiliko zuten; hauxe: Bigarren Mailara jaitsi zen taldea aurreko denboraldian jokalari multzo horrekin. Beste era bateko jokalarien beharra ikusi zuten kirol arduradunek aurreko udan, Lehen Mailan jarraitzeko aukera gauzatzear zeudenean, eta begi bistakoa da nolako maila ari diren ematen denboraldi honetarako fitxatutako jokalariek.

Gutxi, Lehen Mailan

Garitanok berrogeita hamarren bat jokalari izan zituen Eibarren egon zen hiru sasoietan. Oso gutxik jokatu dute harrezkero Lehen Mailan, Eibar ez den beste talde batean: Eneko Boveda (Athletic), Yuri Berchiche (Reala), Raul Albentosa (Malaga) eta Jose Luis Morales (Levante).

Datu oso argigarria da, eta hori kontuan izanda, ulergarri bihurtzen da Eibar egiten ari den iraultza. Urte asko ez dela kluba onenen parera ekarri zuten jokalariek mailaz maila ez dira gai izan Lehen Mailan egonkortzeko. Ez da alferrik lanik zailena izaten jokalarientzat. Denek esaten dute gauza bera: «Iritsi, irits daiteke Lehen Mailara, baina zailagoa da bertan segida edukitzea».


Asiako liztorren kabiak identifikatzeko laguntza eskatu du Oiartzungo Udalak

Asiako liztorren kabiak egiten hasteko garaia hasi da, eta bertako erlearentzako hain kaltegarria izaten ari den inbaditzaile honen kontrako neurriak aktibatu dira. Dagoeneko lehenengo fasean zegoen kabi bat aurkitu eta suntsitu da Oiartzunen, Aldapa Behekoan (Altzibar).

Asiako liztorren kabiaren bat identifikatuz gero Udaltzaingoari abisu emateko eskatu nahi zaie herritarrei (943 49 33 11 telefonora deituta). Ondoren, Udaltzaingoak protokoloa martxan jarriko du kabia suntsitzeko.

Era berean, Oiartzungo Udala Hernani, Astigarraga, Usurbil eta Andoaingo Udalekin elkarlanean ari da herritarrak Asiako liztorren inguruan informatzeko. Datozen asteetan, eskuorri informatiboak banatuko dira etxez etxe eta maiatzaren 2an (osteguna) Asiako liztorrari buruzko hitzaldi informatiboa izango da udaletxeko areto nagusian, 19:00etan.

Horrez gain, parke eta ikastetxe inguruetan ere panel informatiboak jarriko dira. Auzolanean, Asiako liztorrentzako tranpak ere jarriko dira (dagoeneko batzuk jarri dira). Bolondres lanetan lagundu nahi dutenek, Auzolan Brigadako kideekin harremanetan jar daitezke.


Piraguismoko Euskadiko maratoi txapelketa jokatuko da bihar Urola ibaian


Emakumeek danborradan duten papera ikertuko dute

Bekaren irabazleen aurkezpena (Argazkia: K. M.)

Berdintasun Sailak sustatutako bekaren irabazleak jakinarazi zituzten atzo. Emakumeak… FESTARA! Ikerketa-proposamenaren oinarrizko Planteamendua: datu hutsetik testuingurura, tradiziotik berdintasunera izena du ikerketak eta sei lagunek osatutako lantaldeak egingo du. Antropologia eta Historiaren ikuspegitik egingo dute ikerketa, eta danborradan emakumeen parte hartzea zein izan den ikertuko dute. Horrez gain, danborrada beraren jatorria ere aztertuko dute.


"Bederatzitik, bostetan"

Pasa den astean inauguratu zen, modu ofizialean, MUko Aretxabaletako campus berria...

... bertan eskaintzen dira dagoeneko Ikus-entzunezko Komunikazio gradua eta zenbait graduondo. Aretxabaletakoarekin bi dira Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateak dituen campusak, Eskoriatzakoa eta Aretxabaletakoa.

Ez dut ezagutzen antzeko kasurik: bederatzi herritako eskualde batean, bost herrik daukate unibertsitate mailako ikasketa eskaintza. Gurean, Oñatin Enpresagintza dago; Arrasaten, ingeniaritzak; Eskoriatzan, hezkuntza; Aretxabaletan, komunikazioa eta, Bergaran, UNEDeko urrutiko ikasketak. Bada marka! Izan ere, ohikoena –eta errentagarriena– izaten da unibertsitateak lekutzea hiriburuetan, erakarpen handia duten gune handietan, eta ez geureak moduko herri txikietan.

Unibertsitatea egon badago, baina igartzen da gero giro berezirik gure herrietan? Badago gurean gune unibertsitarioetan egon ohi den giro gazte eta alai hori? Ba, esango nuke ezetz. Jakina, ikasleen presentzia nabarituko dute dendariek, tabernariek eta etxe alokatzaileek, baina besteok larregirik ez. Hala ere, ez diogu horren erru osoa kanpoko ikasleei botako, ezta?

Batetik, orokorrean, parte hartzea denetan jaitsi da nabarmen.

Bestetik, gero eta ikasle gehiago dabil, tupperware-a aldean hartuta, etxera joan-etorrian autobusean edo autoan.

Azkenik, debagoiendarrok gauza askotan izango gara aitzindari, baina onartu beharrean gaude ez garela bereziki nabarmendu sormenaren, aisialdiaren eta gozamenaren sustapenean. Akaso, lortu dugu nazioartean txokotxoa egitea, baina ez, behintzat, egin dugulako munduko eskualderik erakargarri eta interesgarriena.


Greba "agerikoa" dela diote Gipuzkoako garbitasuneko langileek

Larunbatera arte iraungo du; enpresa handiak egiten ari diren "iruzurra" salatu nahi dute lanuztearen bidez.

Larunbatera bitartean egingo duten lanuztearen baitan, Correosek Donostian duen egoitzaren aurrean elkartu dira Gipuzkoako garbitasuneko langileak. Ondoren, manifestazioa egin dute hiri erdiko kaleetan zehar. Grebaren erantzunari buruzko datu zehatzik ez dutela esan dute, nahiz eta nabarmendu protesta "agerikoa" dela "zentro handietan". Horien artean aipatu dituzte Kursaala, Ficoba, Miramar jauregia, Bretxa eta Urbil merkataritza guneak, EITBren egoitza eta Tolosako, Azkoitiko, Urnietako eta Ordiziko udaletxeak.

Protestaren bidez, enpresa handiak egiten ari diren "iruzurra" salatu nahi dute. Kexu dira, enpresek bezeroei KPI igoera eskatzen dieten arren, langileek soldatak izoztuta dituztelako.

Sektoreko hitzarmena 2009an iraungi zen, eta iazko uztailaren 8rako hura indargabetu zuten enpresa handiek. «Erreformaren ondorioz, ultraaktibitatea amaitu eta hurrengo egunean hartu zuten erabakia», azaldu zuen Edurne Iriondo ELAko kideak joan den astean. Soldata izozturik dute aspaldian, eta antzinatasuna ez diete pagatzen udalekin, enpresekin eta administrazioarekin azpikontratatuta lortzen dituzten enpresa horiek. «Lasarte, Urnieta eta beste zenbait udaletako ordezkarien bidez jakin dugu KPIa igotzeko eskatzen dietela, eta, aldiz, gure soldata murriztu eta murriztu ari dira».

Formula erreza erabiltzen dute ELAren eta LABen arabera. «Eraikuntzak garbitzeko kontratuak lortzen dituzte prezioak botata, eta gero langileen soldatak jaisten dituzte». Negoziazioak ez atzera ez aurrera daude aspaldian, «oso jarrera itxian» dagoelako ASPEL patronala, Espainiako CEOEko kidea. «Madrilen negoziatu nahi dute itun berriaren prozesua, Gipuzkoako errealitatea bazter utzita». Eta egoera horri aurre egiteko, mobilizazioan aurrerapausoa ematea erabaki dute.

Astebeteko grebak ondorioak izango ditu Gipuzkoako eraikuntza publiko askotan eta hainbat enpresatan. Besteak beste, toki hauetan igarriko da garbitzaileen lanuztea: Onkologikoan, sare pribatu eta itunpeko eskoletan, Eibar, Lasarte, Urnieta, Beasain eta beste herri askotako eraikuntza publikoetan, enpresa handi askotan —tartean CAF, Inasmet eta CIE Automotive— eta Urbil, Bretxa eta beste hainbat merkataritza gunetan. Osasunean eta hezkuntzan (0-2 urte artekoan) gutxieneko zerbitzuak ezarriko ditu Jaurlaritzak, baina astebeteko grebaren ondorioak begien bistakoak izan daitezke egun gutxian.

KPIari lotutako soldatak

Pilsa, Eulen, Clece eta Samsix Ibericak eta beste enpresek ez dute asmorik lan erreformari uko egiteko, sindikatuek diotenez, baina erreforma horrek jasotzen dituen «alde kaltegarrienak» alde batera utzi beharko dituzte sektoreko ituna sinatuko bada. «Ultraaktibitate luzea eskatzen dugu, mugagabea edo urte askotakoa, ituna urratzeko aukera baztertzea, eta soldatak KPIari lotzea». 2009tik gaur arteko KPIaren portzentaje batzuk eskatzen dituzte, ez KPI osoa.

Erreibindikazio horiekin ados dira sektorean ordezkaritza duten beste sindikatuak ere (CCOO, UGT eta ESK); grebara, ordea, ELAk eta LABek deitu dute, ordezkaritzaren %70aren indarrez.


Pailazoen emanaldia eteteko espedientea ezkutatu egin zuen Navarra Sumak

Udal idazkariaren arabera, udal gobernuak oposizioari informazioa eman behar zion, tramitea amaitu gabe egonagatik ere

Navarra Sumak betran behera utzi zuen Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoek azaroaren 29an Baluarten egitekoa zuten emanaldia. Azaroaren 22an, emanaldia eteteko espedienteari buruzko informazioa eskatu zion EH Bilduko udal taldeak Maria Garcia Barberena kultur zinegotziari. Navarra Sumako hautetsiak informazio hori emateari uko egin zion, espedientea amaitu gabe zegoela argudiaturik. Hori horrela, EH Bilduk erabaki horri buruzko txostena eskatu zion udal idazkariari. Diario de Noticias egunkariak gaur plazaraturiko informazioaren arabera, txosten horretan idazkariak dio taldeek ezein espedienteri buruz eskaturiko informazioa eman behar duela udal gobernuak, espediente hori amaitu gabe egonagatik ere, betiere udal arautegiak dioenaren arabera.


Arrankudiagan hasiko da Euskal Selekzioaren aldeko mendi ibilaldiaren bigarren txanpa

Donaixti eta Orhi lotuko ditu Euskal selekzioen aldeko mendi martxaren lehen txanpak; eta Arrankudiaga eta Santurtzi bigarrenak.

Uztailaren 29tik abuztuaren 5era Euskal Herria mendiz mendi zeharkatuko dute hamaika lagunek, euskal selekzioen alde.

Mendi ibilaldi ibiltariaren hamaseigarren edizioa izango da aurtengoa, eta eskualdeko lurretatik igaroko da. Hain zuzen, Arrankudiagan hasiko dute bigarren txanpa, “Ekitik burnira, ofizialtasuna!” lemapean. Izan ere, bi txandetan bereizi dute ibilaldia. Hala, Arrankudiaga eta Alonsotegi elkartuko ditu ekimenaren bigarren zatiko lehen etapak.

Izena emateko epea ireki dute dagoeneko. Informazio eta prezioak mendimartxak.eus webgunean kontsulta litezke. Ibilbidearen nondik norakoak aurrerago zehaztuko dituzte.

Iaz Urduñan

Aurtengoa ez da izango euskal selekzioen ofizialtasunaren aldeko mendi martxa Aiaraldetik igaroko den lehen aldia. Urduñan amaitu zen iazko edizioa. Hiriko kirol taldeek protagonismo berezia izan zuten Foru Plazan egin zen amaiera ekitaldian.


Pasaiako Udalaren adierazpena Indarkeria Matxistaren Kontrako Egunean

Pasaiako Udalak indarkeria matxistarik gabeko gizarte baten alde egiteko konpromiso osoa berretsi du gaur, Indarkeria Matxistaren Kontrako Egunean. Irmo adierazi dute gainera, “nazioarteko marko juridikoari jarraiki” indarkeria matxista ez dela kasualitatez sortzen den, edo gutxi batzuei eragiten dien gaitza. Indarkeria, bazterkeria eta desberdintasuna, egiturari itsatsita doaz, hau da, sistemaren ondorio zuzenak dira.

Adierazpenak arreta berezia eman dio erreparazio eskubideari, “erreparazioak egiarako eskubidea dakar, alegia, bizi izandako indarkeriaren, salaketaren eta emakumeen hitzen kontakizuna benetan entzuna izatea”. Kontakizunari zilegitasuna ematea funtsezkoa da indarkeria horren ondorioak gizartean aitorpena izan dezaten eta indarkeriaren aurka lan egin ahal izateko. Kontakizuna ezkutatzen badira, emakumeek indarkeri bikoitza pairatzen dutela salatu dute lau indar politikoek, “jasandako biolentziaz gain, biktimek lotsa eta erruduntasuna sufritzen dute, erasotzailea justifikatu egiten den bitartean.

Udalan haien ardura sozial eta politikoaz jakitun dira eta emakumeen egiarako eskubidea bermatuko dute. Berdinsarearekin —berdintasunaren aldeko eta emakumeenganako indarkeriaren aurkako euskal udalen sarea— elkarlanean udaletatik erantzunak hobetzeko lan egiten ari dira, “ezinbestekoa da emakumeei ahotsa ematea, autoritatea beraien lekukotzari eta egiazkotasunari bizi izandako indarkeriari buruz egiten duten kontakizunari”.

Hausnarketa honetan sakontzeko udalek honako konpromisoak hartu dituzte.

Zerbitzuak hobetzen laguntzea, sostengu-zerbitzuzko sare bat gauzatzearekin batera, emakumeei arreta osoa bermatzeko bere onera etor daitezen.

Biziraun duten emakumeei entzutea segurtasun eta prebentzio neurriak diseinatzeko eta aurretik sortutakoei balioa emateko.

Laguntza-zerbitzuetatik hasita, emakumeei babesa eskaini, gizarte patriarkaletik eratorritako kontakizuna ulertu eta iraultzeko.

Ekimen kolektiboei laguntza eman, biktimekin kontakizunaren garrantzia landu dezaten eta haien eskubideak aldarrika ditzaten.

Indarkeria matxistaren biktimei aitortza publikoa adierazteko, ekintza eta ekitaldi publikoak egitea.

Mugimendu feministarekin, biktimekin kolektibo eta elkarteekin elkarlanean aritzeko konpromisoa.

Emakumeen kontrako indarkeria mota guztiak salatzeko eta horiei erantzunak emateko neurria hartuko dituzte.


Angel Etxanizen omenezko plaka bistaratu dute Ondarroako Klub 34 dantzalekuaren aurrean

Angel Etxaniz Olabarria ondarrutarra omendu zuten zapatuan [abuztuak 29] Ondarroan, haren hilketaren 40. urteurrenaren bezperan. Emozioz beteriko ekitaldi xumea eskaini zioten hainbat herritarrek “oroimena eta justizia” aldarrikatu zuten bitartean, eta Etxanizena modura oraindik ere argitu barik gelditzen diren hilketak argitzea eta justizia egiteko eskatu zuten omenaldian batu zirenek. Gertatu zena gogoan eduki eta “inoiz ez ahazteko”, Etxaniz hil zuten Klub 34 dantzalekuko sarrerako horman plaka bat bistaratu zuten Ondarroako Ezker Abertzalekoek.

Omenaldian Etxanizen alarguna eta haren hiru seme-alabak egon ziren, baita beste hainbat senitarteko lagun eta ezagun ere. Eguraldiak lagundu ez arren eta eguneko euri zaparradarik gogorrenak omenaldiko tartean bota arren, herritarrek aterki azpian jarraitu zuten ekitaldia.

Pedro Lasarte Toxu-k eman zion hasiera ekitaldiari. Etxanizen heriotza “kolpe ikaragarria eta samingarria” izan zen ondarrutarrentzat, eta Toxuk berak Etxaniz erahil zuten eguna eta hurrengoak espetxean zelan bizi izan zituen, eta erahilketari buruz egin duen hausnarketaren berri ere eman zuen. Besteak beste, Ezker Abertzalearen helburu politikoak lortzeko bidean “herri mugimenduak eduki duen, daukan eta edukiko duen indarra” nabarmendu zituen.

Angel Etxanizen omenezko plaka. Argazkia: Ondarroako Ezker Abertzalea

Jarraian, Agurra dantzatu eta lora eskaintza egin zieten Etxanizen senideei eta plaka bistaratu zuten. Ostean, Aiert Etxaniz Angelen semeak hartu zuen hitza. Etxanizen semeak azpimarratu zuenez, umeak zirela geratu ziren aita barik, eta haren hiltzaileek hura ezagutzeko aukera kendu zieten. Hala ere, ingurunekoengandik eta hurrekoengandik jasotako testigantzei esker jakin zuten euren aita zelako pertsona zen. Anai-arreben izenean Amaia Bedialauneta amari bihotzez eskertu zioten egoera gogor hari aurre egin eta “kemen guztiagaz” familia eta seme-alabak aurrera ateratzea.

Ekitaldia Ezker Abertzalearen irakurketagaz amaitu zen. Bertan, Etxanizek Euskal Herriaren alde emandako guztia goraipatu eta omenaldiagaz errekonozimendua, egia eta oroimena bultzatu nahi izan dutela azpimarratu zuten. “Gertaturikoari buruzko egia kontatu, senideak eta hurrekoak babestu eta etorkizunean aurrera egiteko behar-beharrezkoa den errekonozimendu eta justizia aldarrikatu ditugu. Gure ondorengoei helarazi nahi dieguna guk idatzi behar dugu, bestela etsaiak idatziko du eta”.


Joanes Txurruka: «Gogotsu nago asteburuan lehiatzeko; ea finalera sartzea lortzen dudan»

Joanes Txurruka Aizpuru (Azkoitia, 2003) Zubiaurre Igeri Elkarteko kidea, Espainiako Neguko infantil mailako txapelketan lehiatuko da asteburu honetan, Pontevedran (Galizia). Maxixatzeni azaldu dio «oso gogotsu» dagoela asteburuan lehiatzeko, bere kabuz egindako denborari esker joango den lehen aldia delako aurtengoa. Bere ametsa finalera sailkatzea dela dio. Jarraian, Maxixatzenek Txurrukari egindako elkarrizketa, txapelketaren atarian:

Noiztik zara Zubiaurre Igeri Elkarteko kide?

Txiki-txikitatik, sei edo zazpi urterekin eman zuten nire izena gurasoek igeriko ikastaroetan.

Zergatik eman zenuen izena?

Lagunek igeriketa ikasten hasi behar zutela-eta, nire gurasoek eta nik ere horrela erabaki genuen. Gainera, baloiarekin egiten diren kirolak ez nituen gogoko.

Gustuko al duzu igeriketa; zergatik?

Bai. Igeriketak gauza berriak ikusteko aukera eman dit eta lagun pila egiteko aukera ere izan dut. Horrez gain, gustuko dudan kirola da igeriketa, eta gustura sentitzen naiz igeri egiten dudan bitartean.

Nolako giroa duzue taldean?

Oso ona! Lana egin behar denean, lana egiten dugu, eta ondo pasatu behar den momentuetan, horrela egiten dugu.

Banaka ala taldeka, nola nahiago?

Biak ditut gustuko. Izan ere, oso talde polita dut nire adineko beste hiru mutilekin. Baina bakarkako probak ere oso gustuko ditut, bertan lortu baititut garaipen baliotsuenak.

Zein estilotan moldatzen zara erosoen?

Estilo guztiak atsegin ditut, baina erosoena bizkar eta krol estiloetan moldatzen naiz.

Lehia gogorra al dago infantil mailan?

Bai lehia handia dago. Infantil mailako lehen urtea dut, eta bat zaharragoen aurka lehiatu behar izaten dut. Baina, hala ere, uste nuena baino errazago moldatu naiz eta emaitza onak lortu ditut.

Tolosan jokatu zen infantil mailako Euskal Herriko Neguko Txapelketan, Espainiako gutxieneko denbora egin zenuen, 100 metro bizkar frogan. Eta hori gutxi balitz, 100 metro eta 200 metro bizkar frogetan Euskal Herriko txapeldun geratu zinen. Nolako sentsazioekin amaitu zenuen proba?

Proban dena eman nuen, eta denbora pixka bat behar izan nuen gorputzari buelta emateko. Baina nire helburua lortu nuela ikusi nuenean, oso pozik sentitu nintzen.

Asteburu honetan Espainiako Txapelketan hartuko duzu parte. Gogotsu al zaude? Nolako aukerak ikusten dituzu?

Oso gogotsu nago. Izan ere, neure kabuz egindako denborari esker joango naiz, lehen aldiz. Ez dut aukera handirik ikusten, baina ea finalean sartzea lortzen dudan.

Lehen aldia al da maila horretako txapelketa batean parte hartuko duzuna?

Ez da lehen aldia; iaz ere izan nintzen Euskal Selekzioarekin Mallorcan (Balearrak) jokatu zen Espainiako txapelketan.

Zenbat aldiz entrenatzen duzu?

Normalean, astean bost aldiz entrenatzen dut, baina txirrindularitzan ere ibiltzen naiz eta ahal dudan moduan saiatzen naiz bi kirolak uztartzen.

Zure etorkizuna igeriketan nolakoa ikusten duzu?

Ez dakit nire etorkizuna non ikusten dudan, baina badakit dena ematen jarraituko dudala. Gainera, Euskadi mailan lehiatzen jarraitzea nahiko nuke.

Amets bat?

Espainiako txapelketaren batean finalera sailkatzea. Baina amets moduan hartzen dut, oso zaila baita.


Umefobia

Nire inguruan guraso batzuek diote azkenaldian umeekiko halako herra bat sumatzen hasi direla gutxien espero zuten jendearengandik ere. Badirudi lehenago sentimendu hori disimuluagoan pasatzen zela, eguneroko martxan, txantxetan, ohitura arruntetan kamuflatuta. Gizartea antolatuta zegoen haurrei kasu handirik egin behar ez izateko, presenteegi ez izateko, gurasoek ere haietaz matraka gehiegi ez emateko. Elkarrizketa hau gurean umeek kalera irteteko baimena izan aurretikoa zen; orain agian herra handiagoa nabarituko zuten. Nik solasa modu abstraktuan jarraitu nuen, zehazki zertaz ari ziren ulertu gabe. Ez nintzen zera planteatzera ausartu, eraso pertsonaltzat har ez zezaten: dena delako amorru hori, umeengana gabe, ez ote zen umedun gurasoengana zuzenduta egonen.

Lagun batekin hizketan gaia atera, eta aitortu dit baietz, bera, berez haurrak biziki maite arren (besteenak, ez baitu seme-alabarik), azkenaldian umefobia pixka bat garatzen ari dela. Berari bai galdetu diot ez ote den gurasofobia izanen. «Baliteke». Aurrerago joatera ausartu naiz: ez ote den misantropia arrunta. Hori ere onartu dit, «itxita egotearen ondorioetakoa izango da». Itxita egon gabe giza generoan fede handirik ez genuenok lan bat gutxiago.


Bihar, Antxon, XXII. Sagardo Jaia

Alkartasuna Dantza taldeak antolatuta. XXII. Sagardo Jaia ospatuko dute bihar Pasai Antxon. 12:00etatik aurrera sagardoa egiteko prozesuaren erakustaldia izango da Gure Zumardian, eta baita hainbat sagar zuku dastatzeko aukera ere.

Festa nagusia, ordea, 18:00etatik aurrera izango da. Ordu erdi lehenago hasiko dira edalontziak saltzen, eta ondoren sagardoa zerbitzatzearekin bat, pintxoak, sardina erreak, eta herritarrek postre lehiaketara aurkeztutakoak zerbitzatuko dituzte.

Jaixkipe txarangak girotuko ditu herriko kaleak sagardoaren festak irauten duen bitartean, eta ondoren, Gazte Asanbladak antolatuta, Ingoaldeu? taldearen kontzertua izango da.

Kultur hamabostaldiaren barruan antolatzen du urtero Alkartasuna euskal dantza taldeak Sagardo Jaia.


LAB: "Euskal Herria inposaketen aurka. Berton erabaki!"

Datorren astelehenean, abenduak 6, lan egutegi propioa aldarrikatzeko eguna dugu Euskal Herrian, eta horretarako deia egiten die LAB sindikatuak euskal langileei. Espainiar konstituzioaren eguna inposatuz irain egiten digute euskal langileoi, irain euskal jendarteari, jai egun hori Espainian indarrean den legediaren ezarpenaren adierazle baita, herri honen burujabetza eskubideen ukazioaren adierazle. Espainiar Estatua nazio bailitzan aurkezteko baliatzen dute urteko lan egutegia, asimilazioaren bidean sakontzeko, espainiar “batasuna” bermatu nahian. Abenduaren 6a ez da jai eguna Euskal Herriarentzat. Geure egutegi propioa osatzeko gaitasuna ukatzen jarraitzen zaigun bitartean, entitate politiko propioa izatea debekaturik dugun bitartean, Euskal Herri independente eta sozialista helburu dugunok ez dugu zer ospatu. Argazkian, maiatzaren 1eko manifestazioa Areetan.

Espainiar Konstituzioa herrien, nazioen eskubideak urratzeko sortua da, euskal herritarron eskubideak zapaltzen eta ukatzen ditu. Euskal Herria nazioa da eta euskal jendarteak libre eta demokratikoki bere etorkizun instituzionala, ekonomikoa eta soziala erabakitzeko eskubide osoa du. Erabakitze eskubideak konstituzioaren gainetik egon behar du.

Inposatutako jaiak gainditzeko bidean lanean jarraitzeko eguna da astelehenekoa. Lanean dihardugu eta lanean jarraitu behar dugu, ezarpen oro gainditu Euskal Herriari dagozkion eskubide nazionalak indarrean egongo diren aro berriaren alde.

LAB sindikatuko egoitza guztiak zabalik izango dira astelehenean, ohiko ordutegiarekin. Berton bizi gara, berton egiten dugu lan, eta geure lan egutegia berton erabakitzeko eskubidea dugu.


PSE-EEk bulegoa ireki du botoa posta bidez emateko

ZUMARRAGA // Urretxu eta Zumarragako PSE-EEk bulegoa ireki du Herriko etxean, irailaren 25ean dagokien hauteslekura joaterik ez dutenentzat. Botoa postaz eman nahi dutenek Bidezar kaleko 17an dagoen Herriko etxera jo dezakete: astelehenetik ostiralera, 11:00etatik 13:00etara eta 17:30etik 20:00etara, hilaren 15era arte. Gaixoek beraien etxean eman dezakete botoa eta PSE-EEk horretarako laguntza ere ematen du.


Bertsolari harrobia lantzen

Bertsotan euren trebetasuna erakutsi dute Landaberri eta Sasoeta-Zumaburuko ikasleek. Ikasturtean zehar Unai Muñoa bertsolariarekin lantzen dute bertsolaritza eta arratsaldean eskainitako bi emanaldietan erakutsi dute ikasitako guztia. Bertso paper lehiaketako irabazleen izenak ere jakitera eman dira.

Gipuzkoako Bertsozale elkartearen ekimena da “Gu ere bertsotan” eta ikastetxeetan bertsolaritza lantzea du helburu. Herrian Landaberri eta Sasoeta-Zumaburu eskoletan eskaintzen da, udalaren babesarekin, eta honetan ia 300 ikaslek parte hartu dute aurten.

5. eta 6. mailan eskaintzen den irakasgaia da eta hamabostean behin Unai Muñoa bertsolaria arduratzen da eskolak emateaz. Zehazki aurten Landaberrin 8 talde aritu dira, 5. mailan 98 ikasle eta 6. mailan 99. Sasoeta-Zumaburun berriz, hiru talde izan dira, 5. mailan 24 ikaslerekin eta 6. mailan 35.

Ikasgai honen azken helburuetako bat kurtso bukaeran egiten den jaialdi hau da. Honen bitartez, bertsolaritzaren bueltan lanean jardun diren neska mutilei jendaurrean aritzeko aukera eman nahi zaielako proiekzio publikoan trebatu daitezen.

Oholtza gainean ederki moldatzen direla erakutsi dute. Haien gustuko gaiak oinarri hartuta, bertsoak prestatu dituzte eta hauek rapeatzea ere animatu dira. Bertso zaharrak, etxeko lanak, oporrak…entzuleen aurrean ederki moldatu dira guztiak.

Hau guztiaz gain, bertso paper lehiaketako irabazleak ere jakinarazi dituzte: Landaberriko lehenengo saria Beñat Carbayedarentzat izan da eta bigarrena Nerea Calvorentzat. Sasoetako irabazlea berriz, Iñigo Luna izan da eta bigarren saria talde batek eskuratu du, Kendal Guijar, Mikel Monteiro eta Ivan Mateosek hain zuzen.

Saio batzuk bideo galerian.


Imanol Manterola: "Argazkiak istorio bat kontatu behar du"

Duela hamar bat urte musika tresnak utzi eta argazki kamerari heldu zion Imanol Manterolak. Urte hauetan 80 bat sari irabazi ditu argazki rally eta lehiaketetan, baina bide hori agortutzat eman du, aldatzeko premia sentitzen duelako.

(Elkarrizketa hau azaroko Baleike aldizkarian argitaratu genuen. Bertan, Imanol berak ateratako argazkien hautaketa bat dator, egilearen azalpenekin).

Artean Olarro Eguneko argazki rallyko lehen saria eskuetan zuela proposatu nion elkarrizketa. "Nik ez zeukaat gauza askorik esateko", erantzun zidan; "heuk atera beharko dizkidak erantzunak". Ez dit lan handirik eman; bere argazkiek bezain garbi hitz egiten du Imanol Manterolak (Zumaia, 1972).

Noiz eta nola hasi zinen argazkigintzan?

Hasi nintzen musika laga nuenean. Nire proiektua [Moem] atera nuenean asetuta gelditu nintzen, eta bukatutzat eman musikaren garaia. Ez dakit nola izan zen zehazki, baina bat utzi eta bestearekin hasi, hala izan zen.

Baina zergatik argazkigintza eta ez beste diziplina bat?

Beti eduki izan dut argazkilari begia; kamerarik ez neukanean begiekin egiten nituen argazkiak. Egoera edo txoko bereziren baten aurrean, beti ikusten nituen argazkiak. Baneukan konpaktu txiki bat, eta hura izorratu zitzaidanean zuzenean kamera on bat erosita hasi nintzen serio. Garbi nuen argazki arruntak baino zerbait gehiago nahi nuela, eta horretarako ekipo ona behar da. Ikusten nituen Peio Romateten argazkiak eta Luis Llavorirenak eta horrek piztu zidan gogoa. Nire erreferenteak hemengo argazkilariak dira, ez dut interes berezirik izan historiako argazkilari handiak aztertzeko.

Kamera ona erostea ez da nahikoa argazki onak ateratzeko...

Ez da nahikoa, ez... Hasieran gaizki, oso gaizki... Konpaktuarekin argazki txukunak ateratzen dizkizu, gauza handirik jakin gabe. Kamerak berak konpentsatzen dizkizu argia eta beste parametro asko, eta zuk enkoadratu besterik ez duzu egin behar. Reflex bat lehen aldiz hartzen duzunean, sekulako desengainua hartzen duzu. Eta konturatzen zara teknika ikasi behar dela argazkigintzan zerbait egin nahi baduzu.

Eta zuk nola ikasi zenuen?

Ikastaro bat edo beste egin nuen, baina neure kasa ikasi dut gehiena. Zorionez, gaur egun Internet daukagu eta hor dena dago. Ordu asko pasa ditut tutorialak ikusten; ez hainbeste argazkiak ikusten. Hasieran bai, ikusten nituen argazkiak, baina segituan konturatu nintzen horrela beste egileen argazkiak errepikatzen dituzula. Musikatik nator, eta berdin gertatzen da. Musika asko entzuten baduzu, zaila da zure estilo pertsonala garatzea. Argazkiekin berdina gertatzen da.

Atzera begiratu eta lehen argazki haiek ikustean, zer pentsatzen duzu?

Argazkiak egiten hasi nintzen Zumaian denok egiten dugun bezala: Itzurunera joan eta betiko argazki horiek ateratzen. Baina horrek bide oso motza dauka. Gero hasi nintzen esperimentatzen eta gauza berriak ikasten. Hamar bat urte daramatzat argazkiak egiten eta oraindik izugarri gelditzen zait ikasteko. Oraindik ez naiz inora iritsi, oraindik ez dut nortasun propio hori aurkitu, neure buruarekin borrokan nabil. Estilo propioa, leku propioa, oraindik definitu gabe dauzkat.

Baina izango duzu gai eta argazki motaren bat gustukoago?

Naturako argazkiak dira gehien gustatzen zaizkidanak. Naturan gozatzen dut gehien, han eta hemen ibiltzea, eta horri gehitu diot naturari argazkiak egitea. Gure inguruneak aukera asko ematen ditu, gainera: kosta, itsasoa, basoak, mendiak... Hori da nire terrenoa, baina nire nortasuna ez dut aurkitu; eta baliteke sekula ez aurkitzea, denetarik probatzea gustatzen zait eta. Makro-argazkiak ere gustatzen zaizkit. Baina, pasa dezaket bolada bat landareei ateratzen, gero intsektuei... Orain hegaztiek erakartzen naute. Baina gai batean zentratzea ez da erraza. Hegaztiak, adibidez, gero eta gutxiago daude; tximeletak ere berdin, oso zaila da aurkitzea. Espezie asko galzorian daude eta naturako argazki hauek badute dokumentazio balioa ere. Tximeleta baten argazkia lortzen dudanean pentsatzen dut agian Zumaian beste inork ez duela lortu tximeleta mota horren argazkirik. Argazkiari garrantzia hori ematen saiatzen naiz. Ez soilik ikuspegi estetikoa.

Zer da zuretzat argazki on bat?

Argazki bat ateratzen dudanean beti konposizioari begiratzen diot, horretan oinarritzen naiz. Argazkietan elementuak bere lekuan jarri behar dira, zentzu bat eman behar zaio guztiari, argazkiaren barruan ibilbide moduko bat proposatu behar da. Argazki onenak dira zure arreta bereganatzen dutenak, zure begirada ohi baino denbora gehiago erakartzen dutenak. Argazki horiek informazio asko ematen dute, istorio bat kontatzen dute, eta hori da helburua. Hori da argazki on bat. Esaten didatenean "zer argazki polita", horrek ez nau asetzen.

Argazki rally eta lehiaketetan buru-belarri aritu zara urte hauetan. Zergatik?

Ni oso lehiakorra naiz, baina plaieroetako kopa kenduta, sekula ez nuen ezer irabazi. Argazkigintzan hasi nintzenean, Espainian oso ezaguna den webgune bateko lehiaketa batera aurkeztu nuen argazki bat, ezer lortzeko inolako esperantzarik gabe. Eta sorpresa sekulakoa izan zen, lehen saria irabazi nuen. 2009an izan zen. Urte berean, Berria egunkariak antolatutako udako lehiaketa irabazi nuen. Ikusten duzunean sariak irabazten dituzula, horrek harrapatu egiten zaitu. Gero hasi nintzen rallyetan parte hartzen eta urtero irabazten nituen sariak. 2009tik 80 bat sari irabazi ditut. Eta denoi gustatzen zaigu irabaztea.

Eta horrekin batera, ikasteko modu oso ona da. Sekula aterako ez zenituzkeen argazkiak egitera behartu behar duzu zure burua, eta horrela ikaragarri ikasten da. Entrenamendu bat da, eta akatsak eginez ikasten duzu. Kale egiten duzunean, hurrengo rallyan daukazu zuzentzeko aukera. Dudarik gabe, rallyetan ikasi dut argazkiak egiten. Sormena lantzen duzu eta zeure burua harritzera ere irits zaitezke.

Kameran klik egin aurretik asko pentsatzen duzu zer argazki nahi duzun?

Niri gehien gustatzen zaidana da zerbait deskubritzea. Leku batera joan, ibiltzen hasi, eta erakartzen nauten gauzak topatzea. Argazki kamerarekin ehizatzea. Batzuetan esku hutsik bueltatzen zara, besteetan argazki bat edo birekin... Goizak eta goizak pasa ditzakezu argazki bakar bat egin gabe. Nik normalean hartzen dut kotxea eta norabide zehatzik gabe abiatzen naiz. Mendira joaten naiz, hartzen dut bidezidorren bat eta ea zer gertatzen den. Hemen inguruko txoko guztiak ezagutzen ditut...

Zuk asko lantzen dituzu argazkiak post-produkzioan. Badago eztabaida bat horren inguruan, mugak non ote dauden, Photoshoparekin astakeria handiak egin direlako. Zuk nola ikusten duzu kontu hau?

Nik argazkiak asko lantzen dut, bai. Bakoitzak bere argazkiekin egin dezake nahi duena. Beste kontu bat da iruzur egitea. Hortik aurrera, bakoitzak egin dezala nahi duena. Nik ez daukat inolako konplexurik moztu behar dena mozteko, kolorea aldatzeko edo objektuak handitzeko horrek argazkia hobetzen badu. Zaindu behar dena da azken emaitza ez desitxuratzea, errealismoa mantentzea. Baina aldaketa horiekin irudiak irabaziko badu, nik egin egingo dut. Zuri-beltza da horren adibide nabarmena. Gaur egungo argazkigintzan funtsezkoa da edizio digitala. Aldizkarietan edo Interneten ez duzu argazki bat bera ere ikusiko postprodukzioan ukituren bat izan ez duenik. Garbizaleek ere beren burua engainatu baino ez dute egiten, kamerak berak egiten dituelako automatikoki lehen eraldaketak. Kamera prozesadore bat da, azken finean.

Eta Internetekin nolako harremana daukazu? Zure argazkiren bat ikusten duzunean espero ez zenuen orri batean...

Oso gaizki daramat kontu hori, baina azkenean ikasi egiten duzu. Badakizu argazkiak facebookera igotzen badituzu mundu guztiaren esku jartzen dituzula. Amorru gehien ematen didana da norbaitek argazkia hartzea, edozein modutara moztea eta argazkia desitxuratzea. Errespetu falta horrek ematen dit min. Bestela, ez dut gehiegi pentsatzen. Argazkiak igotzen ditut jendeak ikusteko eta gero modu batera edo bestera erabiltzen badira, zer egingo diogu. Azken finean, argazki bat baino ez da, eta ni argazkilari bat gehiago naiz.

Kameraz gain, aparatu eta osagarri asko erabiltzen dituen horietakoa al zara?

Bai, gehiegi, egia esan. Damutzen naiz hasieratik material ona erosi ez izanaz. Hala egin izan banu, diru asko aurreratuko nuen. Osagarri asko behar badituzu, hain ona ez zaren seinale. Normalean argazkilari ona gai da kamera eta objektibo batekin argazki onak egiteko. Nik bekatu hori badaukat, baliabide asko nahi izaten ditut eskura. Onartzeko arazorik ez daukat.

Argazkigintzako generoen artean bada bat gaitasun berezia eskatzen duena: erretratua. Saiatu al zara esparru horretan?

Egin izan ditut gauza batzuk, baina zailena da, dudarik gabe. Niri gustatzen zaizkit erretratu naturalak, behartu gabekoak. Estudiokoak, ezkontzetakoak, oso zailak iruditzen zaizkit. Pentsa daitekeena baino gaitasun handiagoa izan behar da erretratu onak egiteko. Pertsonen bitartez askoz gauza gehiago konta daitezke, baina, era berean, zailagoa da. Niri gustatzen zait argazkiak "lapurtzea"; kamerari begira baino, jendea jarrera naturalean harrapatzea.

Mendiko irteera horiek egiten ditudanean, askotan gertatu izan zait bertako baserritarrekin topo egitea. Askotan berriketan hasten gara eta gero gustatzen zait argazkiren bat egitea. Pentsatzen dut paraje eta baserri horietan biziko diren azkenak izan daitezkeela, eta argazki batean jasotzeko premia sentitzen dut. Baina erretratuak ez dira nire eremua.

Zure estiloaren bila zabiltzala esan duzu. Aurrera begira, zer asmo dauzkazu?

Momentuz, rallyak uztea erabaki dut. Bide hori agortu dudala sentitzen dut eta aldaketa bat behartzeko modua da. Jarrai nezakeen rallyetan sariak irabazten, baina ez dut nahi hortik jarraitu. Urte asko egiten dituzuenean rallyen zirkuituan txinparta galtzen da, lekuak, gaiak eta lehiakideak ere oso ezagun egiten zaizkizu, argazkiak egiteko modu jakin batera eramaten zaitu, rallyen estilora. Muga horiek gainditzeko zerbait ezberdina egin behar da. Gutxienez, atseden hartu behar da. Datorren urterako badaukat buruan proiektu bat, baina oraindik ezin dut ezer aurreratu. Dena den, oraindik gai edo kontzeptu baten bila nabil. Zer egin nahi dudan baino garbiago daukat zer ez dudan nahi. Ez dut ilunabarren argazkirik nahi... Aldatzeko premia daukat baina ez dakit norantz joan. Baina ez pentsa argazkigintzan aukera asko dagoenik zure lana ezagutzera emateko: lehiaketa eta rallyen mundua, edo bestela erakusketen bidea hartzea.


Udalak 24.000 euro bideratuko ditu Euskal Fondoaren proiektuetara

Zarauzko Udala 2012an hasi zen Euskal Fondoarekin lankidetzan, eta aurten elkarteko kide egin da. 2015aren amaieran hartu zuten kide izateko erabakia udalbatzarrean. «Gi sa honetan gure kolaborazioa erregulatzen dugu, forma egonkorragoa eta fidagarriagoa emanez», adierazi du Kooperazio zinegotzi Pablo Garciak. Aurrerantzean udalak gutxienez kooperazioko aurrekontuaren %10a bideratuko du Euskal Fondoaren proiektuetara. Aurten, %11,9koa izango da; hau da, 24.419 euro.Tokiko Euskal Erakunde Kooperanteen Elkartea da Euskal Fondoa, eta garapenerako proiektuak diruz laguntzen ditu; guztira, 114 tokiko erakundek osatzen dute. «20 urte baino gehiago dira zenbait prozesu laguntzen ari garela Erdialdeko Amerikan nahiz Kariben, eta bereziki Saharari ematen zaion laguntzaren arloan», adierazi du Euskal Fondoaren zuzendari Juanma Balerdik.Aurtengo proiektuak hiru hauek dira: 20 etxebizitza eraikitzea sortu berria den auzo periferietako familientzat, Somoton (Nikaragua); udalen kudeaketan berdintasunaren ikuspegia laguntzen duten prozesu estrategikoak ezartzeko III. fasea, Transversal Norte mankomunitatean (Guatemala); eta Habanako hirigune historikoan arreta sozialeko programaren indartzea eta dibertsifikatzea (Kuba).Udalak eta Euskal Fondoak sentsibilizazio eta garapenerako jarduerak antolatzen jarraitu dute elkarlanean. Duela gutxi Afganistan-Emakumeak erakusketa jarri zuten, eta aurten ere Sahararen aldeko Desioak sutan egitasmoa egingo dute.


Foru Aldundia: “Itzurungo harlanduzko hormen azalera egokitu eta arrapala barrenean azaleratzen den hargin horma artifizial bat kenduko da”

(Argazkia: Jon Arano)

Game of Thrones telesaila Biotopo Babestuaren eremuan kokatzen den Itzurun hondartzan grabatuko da hil amaieran. Horren kudeatzailea Gipuzkoako Foru Aldundia da, eta hara zuzendu da Baleike. Basanimalien eta Landareen zerbitzuburu den Iñigo Mendiolak erantzun ditu galderak. Elkarrizketa idatziz egin zuten, galderak petrila eraitsi aurretik egin ziren eta erantzunak atzo jaso zituzten. Mendiolaren esanetan, Aldundiaren eskumena “elementu naturaletara, Biotopo Babestura”, mugatzen da.

Itzurungo hondartza biotopo babestuaren barruan egonik, Aldundiaren ardura al da han egin nahi diren ekintzei baimena ematea, eta jardueren kontrola egitea?

Itzurunen, espazio berean, administrazio desberdinek bat egiten dugu, bakoitzak bere araudi eta helburuekin. Udalak bere ordenantza eta asmoak ditu eta Kostetako Zuzendaritzak Kostetako Legeak jasotzen dituenak betetzen direla begiratuko du. Aldundiak, aldiz, biotopo babestuaren Organo Kudeatzailea izanik, Baliabide Naturalen Antolakuntza Planak dioena betetzen dela bermatu behar du, araudi hori da eta biotopoaren eremuan propio bete beharrekoa.

Era honetako ekintzek baimena beharrezkoa dute, eta horregatik eskatu zaie. Bidenabar, emandako baimenean jasotako baldintzen kontrola, noski, emaileari dagokio.

‘Game of Thrones’ telesaila grabatzeko baimena eskatu al du ekoiztetxeak, eta noiz?

Pasa den uda hasieran izan genuen elkarren berri Itzurungo harri batzuen erreplika atera nahi zutela eta. Hura egin eta berehala ezagutu genituen grabaketarako zituzten asmoak eta, ondorioz, horiek burutzeko ezinbestean eskatu behar zigutela jakinarazi genien. Geroztik, hartu-emana hitzez izan dugun arren eskari formala irailaren 14an jaso genuen.

Telesaila grabatzeko egingo diren ekintzen berri bat al du Aldundiak? Bileratik egin al da ekoiztetxearekin ekintza plana aztertzeko?

Aurkezten digun eskarian ekoiztetxeak egin asmo duenaren berri eman behar digu eta eskari horretan oinarrituta aztertzen da proiektua bateragarria den aipatu dugun Biotopoaren Antolamendu Planarekin.

Game of Thrones telesaiaren kasuan, Itzurungo hondartzan burutzen da grabaketa guztia, Antolamendu Planaren arabera, Erabilera Bereziko gunean. Gune horretan jende ugariren presentzia aurreikusten da, eta horiek artatzeko azpiegitura egokiak daude; udako erabilera intentsiborako prestatuta dago lekua. Udan jendetza eta ibilgailuen (garbiketa traktorea, bahe-atoia) erabilera onartzen den leku horretan, oraingoan, grabaketak burutzeak ez du aparteko gainkargarik suposatzen, ez behintzat babesten diren inguruneko elementu naturalen gainean.

Are eragin gutxiago espero liteke hondartzaren zerbitzuak biltzen dituen eraikinetan.

Irakurri elkarrizketa osoa baleike.eus webgunean.


Joseba Asiron: "Ezin da egon gobernuan eta oposizioan aldi berean"

Iruñeko alkate Joseba Asiron Metropoli Forala saioan izan da, gaur goizean. Azken asteotan, udal gobernuan piztu den krisiaz mintzatu gara. Horrekin batera, bi urteotako argiak eta ilunak nabarmendu ditu Asironek.

Alkatearen Zortziko Handia:

1) "Aldaketa ez dago arriskuan, asko dago jokoan eta egoera berbideratuko dugu".

2) "Orain, arrazoi politikoengatik, alderdikeriengatik esaten ari dira ausardiarik ez dugula aldaketa sakonak egiteko".

3) "Gauzak azkarrago egin litezke baina emaitzak neurtzeko ordua legealdiaren amaieran etorriko da, ez orain"

4) "Erabaki gehienak kontsentsuz hartzen ditugu eta adostasunik ez dagoenean, gehiengoak dioena errespetatu behar da".

5) "Ezin da egon gobernuan eta oposizioan aldi berean; ez da bidezkoa prentsaurrekoen bitartez azaltzea iritziak etxeko sukaldean eztabaidatu aurretik"

5) "Mugikortasunaren arloan akordioetara iristeko gaitasun eza egon da. Kontutan izan behar dira udal teknikarien, udaltzaingoaren eta Mankomunitateko adituen iritzia".

6) "Pio XII. etorbidearen proiektuaren bitartez autoek espazio gutxiago izanen dute eta garraio publikoak, oinezkoek eta bizikletek gehiago".

6) "Ongi iruditzen zait Geroa Baik Udal Gobernuan sartzeko eskaera egitea. Denok egoteko aukera dago. Patxadaz eta lasaitasunez hartuko dugu erabakia".

7) "Aurrera begira, Erorien Monumentua memoriaren inguruko topagune bihurtzea nahiko nuke; bestalde, Salestarren orubean hamazazpi solairuko etxeak ez eraikitzearen aldekoa naiz".

8) "Ilusioz beterik gaude. Indarrez Iruñea aldatzeko. Datozen bi urteotan hasiko dira ikusten aldaketaren emaitzak".


Udazkeneko orbela nola

Udaberri Arabiarren ostean ustelkeria hedatu egin da; herrialde batzuetan protestak piztu aurretik baino sakonagoa eta larriagoa da. Agerikoa da erregimen eta diktadoreen gainbeherak ez duela amaitu ustelkeria. Transparency International erakundeak egindako txostena da horren erakusle.

Baldin eta Mohamed al-Buazizi gaztearen heriotza gertatu baino lehenago ezagutarazi ez baziren Zine el-Abidine Ben Aliren ondasun ustelkeriazkoaren ingurukoak Wikileaksen, beharbada, ez zatekeen gertatuko Jasminen Iraultzarik Tunisian. Poliziak salerosketa gurdia konfiskatu ziola-eta kaleko barazki saltzaileak bere burua immolatu zuen 2010eko abenduaren 17an. Askatasunik eza eta langabezia ez ezik, matxinada arabiarrek bazuten beste eragile komun bat ere: erregimen autokratiko arabiarrak ustelkeria habia bihurtu zirelako pertzepzioa. Herritarrak, izerdi patsetan hil amaierara iritsi ezinik; eta tiranoak eta haien lausengariak, luxu iraingarrizko bizimodua egiten.

Bosturteko baten eta hainbat gatazkaren ondoren, herrialde horietan guztietan hedatua da ustelkeria. Udazkeneko orbela nola, zimeldu eta usteldu egin dira gobernuak. Baita Tunisian ere, bere trantsizio demokratikoaren ataka onik gainditu duen herrialde bakarrean.

Transparency International gobernuz kanpoko erakundea espezializatua dago ustelkeria pertzepzioa neurtzen duten zundaketak eta sailkapenak egiten. Bada, hark egindako txosten batean jasota dagoenez, bederatzi herrialde arabiarretako herritarrek uste dute azken urte honetan larriagotu egin dela gaitz hori. Zehazki, halakoxe ustea dute honako herrialde hauetako herritarren %61ek: Aljeria, Jordania, Egipto, Maroko, Palestina, Yemen, Tunisia eta Libano. «Badirudi ez zela sekula gertatu Udaberri Arabiarrik. Sekretismoa galarazten, adierazpen askatasuna sustatzen eta ustelkeria guztiak behin betiko amaitzen porrot egin duten buruzagiak, hain zuzen, ez dira gai bizimodu duin bat eskaintzeko ere Ekialde Hurbilean eta Afrika iparraldean bizi den jendeari». Hala salatu du Jose Ugaz Transparencyko arduradunetako batek.

Libanon eta Yemenen dute horren pertzepziorik zorrotzena. Ikerlan horretan ageri ez badira ere, antzeko egoera dute Sirian eta Libian. Ez da harritzekoa halako fenomeno bat, gerrek eta gatazka sektarioek barren-barrenetik jaten baitituzte estatuak eta haien instituzioak. Are harrigarriagoa eta kezkagarriagoa da, baina, egonkorrak diren herrialdeetan areagotzea iruzurra, hantxe izan baitituzte buruzagi ustelak eraistea lortu duten mugimendu iraultzaileak, edo, gutxienez, buruzagiei erreformak agintarazteko baliatu zituztenak.

Ezbairik gabe, Tunisia da kasurik paradigmatikoena, zeinari Bakearen Nobel saria emana baitiote. Transparency Internationalek sailkapen bat egin du, ustelkeriaren pertzepzioa oinarritzat harturik, eta, zerrenda horretan, Magrebeko herrialdeak 14 toki galdu ditu 2010-2015 bitartean; hala, gaur egun, 76. ageri da, guztira ikerturiko 168 herrialderen artean. «Iraultza baino lehen, Ben Aliren familiaren inguruan bilduta zegoen ustelkeria; baina, orain, deszentralizatu eta hedatu egin da», dio Muheb Garuik, I Watch gobernu kanpoko erakundearen zuzendariak; gaitz horren kontrako borrokan espezializatuta dago. Hala ere, Garuik ohartarazi du zaila dela zehazki alderatzea garai biak, lehen askatasunik ez zegoenez ezin baitzen halakorik salatu jendaurrean.

Nolanahi ere, agerikoa da erregimenaren gainbeherak ez duela amaitu ustelkeria, ez herritarren eta administrazioaren arteko eguneroko harremanetan —batik bat Poliziarekin—, ez tartean kopuru handiak daudenetan. Eroskeriaren kultura elikatzen du, hain zuzen, huraxe borrokatzeko sortutako mekanismoak ahulak izateak. 2014tik, ILCC Ustelkeriaren Kontrako Borrokarako Instantziak aurrekontu ezinago murritza du zeregin horretarako; beren bulegoen errenta ordaintzeko baliatzen dute aurrekontuaren ia erdia baino gehiago. Hango presidente Xwaki Tabibek kalkulatutakoaren arabera, 800 milioi euro inguru ebazten zaizkio estatuari urtean ustelkeria bidez: «Endemikoa da ustelkeria, instituzio guztietan sartua baitago: justizian, alderdi politikoetan eta hedabideetan».

IDV Duintasunaren eta Egiaren Instantzia izeneko batzordea arduratzen da justizia trantsizionala aplikatzeaz eta diktadura garaian izandako ustelkeria kasuak ikertzeaz; bere zeregina eragotzi diote, ordea, kereila alderdikoien bidez eta batzordeari prestigioa kentzeko asmoz antzinako erregimenaren itzal eragin handikoek eginiko kanpaina baten bidez. «Neurri bat hartu behar da lehenbailehen: lege bat onartzea whistlers edo salatariak babestuko dituena. Gaur egun, mobbing-aren biktima baitira praktika ustelak salatzen dituzten funtzionarioak»; hala azaldu du Garuik.

Egoera ez da askoz hobea Egipton, non estatu kolpe batek galarazi egin baitzuen trantsizio demokratikoa. Ustelkeria izan da uda honetako protagonista nagusia hango egoerari buruzko albisteetan. Lehenik, Hussein Salem handi-mandi hispano-egiptoarrak itun bat egin zuelako agintariekin, 534 milioi euroren truke amnistia bat eman ziezaioten ustelkeriagatik ezarriak zizkioten hainbat zigorrengatik.

Paradoxaz, litekeena da kartzelako zuloan amaitzea Kontu Epaitegiaren baliokide den erakundeko presidente izandakoak: Hixam Geneinak, hain zuzen ere, zeinari urtebeteko kartzela zigorra ezarria baitiote bere lana egiteagatik. Goi kargudun horrek salatu zuen, izan ere, Egiptoko Justizia ez zitzaiela jazartzen ari ustelkeriak jota egoteaz susmagarri zirenei, haien txostenetan nabarmen ageri ziren haiexei; haren kalkuluen arabera, 2012tik 2015era, 60.000 eurotik gora atereak zituzten estatuaren kutxetatik iruzur bidez. Bekatu bat egin zuen Geneinak: bere aurkikuntzaren berri jakinarazi prentsari. Polemika handia eragin zuen, eta kargutik kendu eta auzipetu egin zuten. Hauxe, berriz, haren kontrako kargu nagusia: «Estatuaren instituzioei irain egitea». Aztikeriaz bezala galduak ziren, nonbait, bi milioi tona gari inguru, estatuak erosiak zituen haiexek jendeari ogia salneurri apalagoetan eskaini ahal izateko. Transparency Internationalen arabera, Egipto 88. tokian dago 168 herrialdeko zerrendan, eta, egiptoarren %80ren ustez, ustelkeria bere hartan dago edo areagotu ere egin da 2011z geroztik.


Aterpe bat ikusezinentzat

Igerain aterpetxearen ondoan dago Negu Etxea.

Goiz da, 07:55, baina Zarauzko Neguko Etxean jada nabari da mugimendua. Osasun etxearen atzeko langa pasatu, bide lokaztuan 50 bat metro egin, eta atera iristean, lau lagun daude zigarroa erretzen. Gosaldu dutela diote, barruan daudela besteak; batzuk gosaria prestatzen, beste batzuk gosaltzen, baten bat ohean dago oraindik, baina gehienak denbora-pasa daude. 09:00etan atera behar dute, 19:00ak arte ezin dira itzuli, eta, ahal dela, nahiago dute epelean egon. Hamabost lagunentzako tokia dago Neguko Etxean, eta, bertako langileak azaldu duenez, “beti egoten da beteta”. Hotz handirik ez da kalean, baina euria ari du. Ez da egun erraza izango.

Sorbaldak altxatuz erantzuten diote “zer egiten duzue egun osoan?” galderari. “Ahal dena”, erantzun du batek. “Euriarekin, estalpe bat bilatzen dugu; ateri bada, egun osoa kalean gora eta kalean behera. Oso nekagarria da”, dio Ainhoak. Andonik eta biek —asmatutako izenak dira— astebete daramate etxerik gabe. Gipuzkoarrak dira, eta senide baten etxean egon dira bizitzen, Nafarroan, baina orain ez dute non lo egin. “Behin-behineko kontua da; uste dugu hamar bat egunean konponduko dela egoera”, gehitu du Andonik. Astelehen arte dute Neguko Etxean gaua egiteko aukera; gero, beste aterpe batera jo beharko dute.

Horrela egiten dute gehienek. “Hemen inguruko aterpe guztiak ezagutzen ditugu guk”, dio batek. Grabagailua martxan jartzerik ez dute nahi, baina berriketan ari dira, lasai, kazetariarekin. Adin guztietako erabiltzaileak daude jangelan, gehienak gizonak; hiruzpalau gazteak dira, 20 urte ingurukoak, baina gehienak 50 urtetik gorakoak dira. Txukun doaz denak, bezperan dutxatu eta bizarra eginda, eta ondo orraztuta abiatuko dira kalera. Kalean bizitako urteak ez direla alferrik pasatzen esan du haietako batek; ordea, asko higatzen duela kaleak. 60 urte inguru dituela dirudi: “Ni 25 urte nituenetik nago kalean”.

Jarraitu irakurtzen Gipuzkoako Hitzaren atarian.


Marisol Ramos eta Jone Elortza, biak Munduko txapeldun, saritu dituzte Oñatin

Aloñako atletismo sailari, Alberto Lerari eta Eskola Kirolari ere egin diete aitortza, 2012ko Oñati Kirol Sarietan. Egubakoitz iluntzean egin duten ekitaldia udaletxean, eta Udana Motor Taldeak eta AMET espeleologia taldeak aipamen berezia jaso zuten.

ARGAZKI GALERIA

Kirolariz bete zen egubakoitz iluntzean Oñatiko udaletxeko osoko bilkuren aretoa, amaitzera doan urtean gehien nabarmendu direnak saritu zituzten-eta.

Banakako sariak Marisol Ramos atletarentzat eta Jone Elortza sokatiralariarentzat izan ziren, epaimahaiak bakarra aukeratu ezin-eta. Izan ere, biak izan dira Munduko txapeldun 2012an: Ramos maratoi erdian, Finlandian –Gipuzkoako, Euskadiko eta Espainiako txapeldun ere bai, modalitate eta luzera desberdinetan–; Elortza goma gaineko txapelketan, 500 kilokoan, Gasteizko Badaiotz taldearekin, Eskozian –zilarra ere bai 540 kilokoan, eta Euskal Herriko txapelketa bi pisuetan–.

Entrenatzaile lanagatik emandako saria Alberto Lera karatekarentzat izan da aurten, hainbat urtetan egindako lan isilagatik.

Norbanakoez gain, baina, taldeak ere saritu zituzten: talde onenarena Aloñako atletismo sailarentzat –149 domina aurten–, egindako lanaren eta lortutako emaitza onen ondorioz, Espainiako kros txapelketan taldeka lehiatua aurrenekoz; eta Eskola Kiroleko koordinatzaile eta gurasoentzat ere saria, urteetako lanagatik.

Aipamen bereziak

Aipamen bereziak, azkenik, Udana Motor Taldearentzat eta AMET, Aloña Mendiko espeleologia taldearentzat izan ziren.


"Arzaken jaten ari nintzela erabaki nuen sukaldari izatea"

Munduko sukaldaririk onenak miretsi egiten du euskal sukaldaritza.


Alokairuan dauden etxebizitzen informazioa eskatzea adostu dute

Atotxako etxebizitzen dorrea. (Argazkia: Nerea Lizarralde)

Eusko Jaurlaritzari zuzendu diote eskaera Irabazi,?EH Bildu eta PPren ekimenez. Etxebizitza turistikoen ordenantzaren aurrean udalak dituen eskumenak babestea onartu dute

Etxebizitza da donostiarren kezka nagusienetakoa, hiriaren pertzepzioari buruzko inkestaren arabera. Ekaineko udalbatzarrean kezka horri eragiten dioten hainbat adierazleri buruz aritu dira udal taldeak. Etxebizitzen eraberritzea, pisu turistikoen ordenantza, eta alokairuan dauden etxeen informazioa izan dituzte hizpide. Hiruetan lortu dute adostasuna, ñabardurekin.

Eraso sexisten kontrako minutu bateko isilunea egin dute, gai ordena abiatu aurretik. Mozio arrunten zerrendan heldu diote etxebizitzaren gaiari. Alokairuan dauden etxebizitzen informazio faltari irtenbide bat emateko eskaera aurkeztu dute Irabazi Donostiak, PPk eta EH Bilduren taldeek. «Iazko otsailean eskatu genuen ikerketa bat egiteko alokairuaren eta etxe hutsen inguruan. Mozioa onartu zen, baina ikerketarik egin gabe eta daturik ezagutu gabe jarraitzen dugu», esan du Loic Alejandro Irabaziko bozeramaileak.

Eusko Jaurlaritzako?Etxebizitza sailari Donostiako alokairuaren datuak helarazteko eskatu dute hiru alderdiek, eta udal gobernuak ere bat egin du horrekin. «Ez dugu ulertzen udal gobernua gai ez izatea datu hauek lortzeko. Bost urte pasa dira fidantzen informazioa jaurlaritzak kudeatzen duela», adierazi du Miren?Albistur PPko zinegotziak.

Orain arte daturik ez emateko arrazoia «juridikoa» dela esan du jaurlaritzak, «alokairuan dauden pertsonen datuak babesteko». Hori aitzakia bat dela esan dute oposizioko hiru alderdiek. «Erakundeen arteko harremanak kasu batzuetarako soilik balio dutela ematen du. Gure ustez datuak txarrak dira, eta horregatik ez dituzte konpartitzen», esan du Ricardo Burutaran EH Bilduko zinegotziak.

Datuak eskuratzearen alde agertu da Enrique Ramos Hirigintza zinegotzia. «Sinetsi nahi dut datuak eman ez badizkigute zerbaitengatik izango dela. Baina ez dizkigute ez guri eta ez beste herri zein hiriei eman». Horrela ere, jaurlaritzari eskaera berri bat egitearen alde agertu da udal gobernua.

Eskumena

Merkatuen eta lehiaren Batzordeak errekerimendu bat aurkeztu zion Donostiako etxebizitza turistikoen ordenantzari. «Martxoaren 26an onartu genuen pisu turistikoen ordenantza, eta maiatzaren 24an jaso genuen errekerimendua. Mugatzailea zela esan ziguten, eta birpentsatzeko. Gure ustez, ordea, justifikatua dago ordenantza eta bere horretan utziko dugula erantzun nahi diegu», esan du Ramosek. Udal gobernuak erantzun adostu baten proposamena aurkeztu die udal talde guztiei.

Erantzuna adosterakoan udalak gaiaren inguruan duen eskumena babestearen alde agertu dira udal talde gehienak. Horregatik babestu dute udal gobernuaren proposamena. Nolanahi ere, ordenantza berarekin duten desadostasuna azpimarratu dute oposizioko hiru alderdiek. «Kontra bozkatu dugu erantzuna udal gobernuarena soilik delako. Ordenantza jeltzale eta sozialistek soilik babestu zuten, ez beste inork», adierazi du Albisturrek.

Irisgarritasuna helburu

Eraberritze eta birgaitze ordenantzaren aldaketa babesteko, duela hilabete pasa onarturiko Etxebizitza Plana gogora ekarri du Ramosek. «Irisgarritasunari garrantzia emateko egokitu dugu ordenantza». Printzipio horrekin bat egin dute oposizioko hiru udal taldeek. Ordea, ohartarazi dute etxeak birgaitzeko laguntza gutxitzen duela aldaketak.

«Eraberritzeak hobetu egiten du eraginkortasun energetikoa, eta hori arriskuan jarri duzue», azaldu du Alejandrok. Bestalde, Burutaran kritikoa agertu da EH Bilduren zuzenketa ez onartzeagatik. «Lan baldintza duinak errespetatzeko eskatzen dugu birgaitze lanetan, eta horretarako Gipuzkoako Eraikuntzaren Hitzarmena betearazteko eskatzen ari gara». Aldaketa behin betiko onartu dute, zuzenketarik gabe.

Hezkuntza publikoa

Kontrolerako bi mozio babestu dituzte udal talde guztiek, hezkuntza publikoa babesteko konpromisoarekin.

Batetik, Amara Berri ikastetxeak Urbieta kalean duen egoitzari irtenbide bat ematea adostu dute, leku falta duelako. Bestetik, Francisco Escudero kontserbatorioaren egoera kaskarra dela eta, jaurlaritzari irtenbide bat eskatuko diote. Besteak beste, egoitza berri batek nabarmen hobetuko luke kontserbatorioaren etorkizuna.


Gizonezko bat atxilotu dute, Bilbon hilketa saiakera egitea egotzita

Martxoaren 7an, atxilotuak, ustez, hainbat tiro egin zizkion eskopetarekin beste gizonezko bati Bilboko Otxarkoaga auzoan.

Ertzaintzak, Polizia Nazionalarekin elkarlanean, 27 urteko gizonezko bat atxilotu du Santanderren, hilketa saiakera bat egitea egotzita. Gertaera martxoan izan zen Bilboko Otxarkoaga auzoan, Ertzaintzaren arabera.

Martxoaren 7an, atxilotuak, ustez, hainbat tiro egin zizkion eskopetarekin beste gizonezko bati. Tiroak martxan zegoen ibilgailu batetik egin zituen, eta tiroak jasotzen zituen lagunak auto baten atzean ezkutatzea lortu zuen. Ez zuen zauririk izan.

Urtarrilean ere beste eraso bat jasan zuen biktimak. Ezezagun batek hainbat labankada eman zizkion eta larrialdiko ebakuntza egin behar izan zioten.

Ertzaintzak ikerketa abiatu zuen, eta tirokatzeko erabili zuten autoaren jabea eta urtarrilean izango gertaerako erasotzailea pertsona bera zirela konprobatu zuen.

Atxilotuak hiru agindu judizial ditu: maula-delituarengatik eta agintariei jarkitzeagatik, bi lagunen aldentze-agindua eta lesioengatik zitazioa.

Delituen konplizea, 25 urteko gizonezkoa, ere inputatu dute. Tiroak egin ziren unean autoa gidatzen ari zen.


R.Madril-Bayern partidako penaltiak, ETBko historiako saiorik ikusiena

Bi euskal ikus-entzuletatik batek Champions Leagueko finalaurreko neurketako penaltiak jarraitu zituen.

Bi euskal ikus-entzuletatik batek partidaren penalti txanda jarraitu zuen eta emanaldiak %49,3ko audientzia zatia eta %22,3ko rating-a lortu zituen. Norgehiagokaren luzapenak, bere aldetik, %41,8ko audientzia zatia lortu zuen eta bataz besteko 646.000 ikus-entzulek jarraitu zuten Euskadin eta eragin eremuan.

Partidak, bestalde, %36,1ko audientzia zatia lortu zuen eta 1.007.000 ikus-entzulek bat egin zuten emanaldiarekin Euskadi eta eragin eremuan.


Gazte bat atxilotu dute hamar autoetan lapurtzea egotzita

Ertzaintzak 27 urteko gazte bat atxilotu du bart gauean Errenteria-Oreretan, kalean aparkatuta zeuden hamar autoetan lapurtzea egotzita. Ertzaintzaren arabera, goizeko lauak eta laurden aldera Olibet auzoan zebilen patruila batek gazte bat ikusi du auto baten barruan, eta ertzainak ikusi dituenean korrika atera da autotik. Haren atzetik ibili ondoren, zuhaixka batzuen atzean atzeman dute gizona ertzainek.

Ertzaintzatik azaldu dutenez, beste patruila batek ustezko lapurra atzeman duten ibilgailuaren kristala apurtuta aurkitu dute, eta ibilgailuaren barruan estolda baten tapa. Gaineratu dute patruilak Olibet eta Gaztaña auzoetan ibili direla eta beste bederatzi auto ikusi dituztela antzeko kalteekin eta haien inguruan estolden tapa gehiago aurkitu dituztela “ustez kristalak hautsi eta barrura sartzeko erabili dituztenak”.

Ibilgailuetan indarrez lapurtzea egotzita atxilotu dute.


Maite Itoiz eta John Kellyren emanaldiarekin akituko da Folk Ametsetan Zikloa azaroaren 5ean Elizondon

Igandean 19:00etan Arizkunenean Elfenthal taldearekin batera ariko dira

Bertze urte batez, Arte eta Kultura programaren baitan Folk Ametsetan zikloa antolatu du Baztango Udaleko Kultura Batzordeak. Aitzineko bi igandetako emanaldiem ondotik, azaroaren 5ean, azkenik, Euskal Herriko Maite Itoiz& John Kellyren Elfenthal proiektua aurkeztuko dute. Igande arratsaldeko 7etan hasiko den kontzerturako sarrera doan izanen da lekua bete arte.

Maite Itoiz & John Kellyk, Elfenthal taldearekin batera, kontzertu-ikuskizun bat eskainiko dute, adin guztietarako prestatua; hartan, musikari handiak –bai rock sendoenetik bai mundu klasikotik datozenak– elkarrekin ariko dira musika-leherketa zoragarria eskaintzen: rock sinfonikoa, zelta, erdi arokoa, musika neoklasikoa eta fantasiazkoa, eta hori guztia Elfenthal taldeko ahots eta instrumentu paregabeen laguntzaz. Soprano eta ekoizle nafarrak (amaren aldetik sustrai tafallarrak ditu) arrakasta handia lortu du 2006tik Europan, proiektu horren zuzendari gisa; izan ere, lehen postuan egon da Alemanian, eta, besteak beste, honako hauekin aritu da: Robin Gibb, André Rieu, Scorpions...

Harpa zelta, biolontxeloa, flautak, gitarra elektrikoak eta bateria sendoa; horiek guztiak, bertzeak bertze, ariko dira lanean bandak nazioarteko ibilbidean emandako 10 urteetan sortutako errepertorioko lan onenak eskaintzeko.


Lau Haizetara elkarteak babesa adierazi die sei gazteei

Geroz eta atxikimendu handiagoa lortzen ari dira espetxeratzeko arriskuan dauden sei gazte auzipetuak, eta Lau Haizetara Euskaldunon Elkartea ere batu zaio. Elkarteak “erabat lekuz kanpokotzat” jo ditu gazteei egotzitako zigorrak —sei eta sei urte eta erdikoak—, eta halako erabakiak “normaltasuna eta bizikidetzera bidean oztopo” direla adierazi du. “Garaiak aldatu diren honetan jendarteak ez du ulertzen gazteekiko errepresio bide hauetan jarraitzea”, gaineratu du.

Horrekin batera gogorarazi dute sei gazteetako bi Lau Haizetarako kide direla. “Elkarteko ateak zabalik dituzte, beste laurek bezalaxe”.


Sorturen oharra: TSko langileekin elkartasuna

Lehenik eta behin, gure elkartasunik beroena adierazi nahi diegu TS Fundicioneseko langileei eta beraien senitartekoei. Sufritzen ari diren egoera honen aurrean babesa eman, eta, orain arte bezala, egingo dituzten mobilizazio guztietan bertan izango garela adierazi nahi diegu.

Egoera tamalgarri hau ez da kasualitate hutsa; langileok sortu ez dugun krisiaren ondorio da hau guztia, kapitalismo neoliberalak sortua. Enpresa honen egoerak badu, ordea, arduradun zuzenik.

Batetik, enpresaren zuzendaritzak eta akzionistek dute egoera honen ardura nagusiena: beraien kudeaketa kaskarrak eta irtenbidea langileekin konpartitu nahi ez izanak ekarri dute une etsigarri hau. Bideragarritasun-planak onura pribatuen mesedetan egin dituzte, eta ez langileen oinarrizko eskubide bermatzeko. Helburua enpresako kide guztien ongizatea balitz, beste egoera batean geundeke, ziur.

Bestetik, Kutxabankek duen ardura ere azpimarratu eta salatu nahi dugu. Herritarron zerbitzura behar lukeen kutxa publiko izatetik pribatizaziora jo izanak duen ondorio garbia da jarrera hau. Guztiona omen den kutxa horrek ezin ditu merkatu interesak lehenetsi ehunka familien behar gorrien aurrean.

ADEGIk, berriz, gure eskualdea laborategi gisa erabiltzea erabaki du: krisiaren aitzakiapean martxan jarri nahi dituen neurri gogorrak eskualdeko lantegietan frogatzeari ekin dio. Neurri hauek gure soldata eta eskubideen murrizketa basatiak ekartzen dituzte, hamarkada ugari atzera egin eta langileon egoera esklabutzara hurbiltzeraino.

Neurri hauek guztiak, TSn hartutakoak barne, Madrilen onartutako lan-erreformaren baimenarekin hartu dira. Lan-erreformak ahalbidetzen du patronalak inpunitate osoz nahi dituen besteko kaleratze eta neurrigabeko soldata jaitsierak eragitea.

Hau horrela, behar-beharrezkoa da lan sindikala. Lan-erreformaren aurrean tinko mantentzeko ezinbestekoak dira enpresa batzordeak eta lan-hitzarmenak defendatzea. Beraz, TS Fundicioneseko enpresa-komitea eta langileak babestu nahi ditugu, langileen eskubideen alde egiten ari diren lana txalotzekoa baita. Orain arteko aldarrikapen sozial eta grebetan jarrera eredugarria erakutsi izan dute beti, eta orain ere duintasun lezio handia ari zaizkigu ematen.

Gure herrietan enplegu duinaren defentsan indarrak batzeko prest gaude. Ez dugu onartuko krisiaren aitzakian hamarkadetan zehar lortutako eskubideak galtzea. Langileok eta herri sektoreak ez gara krisi honen erantzule; eta herritarrei mobilizazioetan parte hartzeko deia luzatzen diegu, gure eskubideen defentsan eta egoera gordin honen erantzuleak interpelatuz. Herri gisa erantzuteko garaia da.

Gora langileen borroka!

Gora euskal langileria!

Zumaiako eta Zestoako Sortu


Nora Narbaiza Albisuak eta David Garcia Gilek irabazi dute Mutrikuko XVI. Herri Krosa

Durangaldea running-eko atletek ez dute hutsik egin, eta helmugan lehenak izan dira. Garcia Gilek 31.56ko denbora egin du helmugan, eta Narbaiza Albisuak 42.38koa.. Gizonezkoen podiuma Imanol Larrañagak (32.43) eta Iñaki Loinaz Garatek (34.31) osatu dute. Emakumezkoena, Ane Ziara Laskurain debarrak (43.35) eta Irati Velasco Mendiguren mutrikuarrak (45.48). 19 urtegaz, Velascoren bigarren parte hartzea izan da gaurkoa [azaroak 17, zapatua], eta sailkapen orokorrean hirugarren emakumea izateaz gain, mutrikuar emakumezko onenaren saria ere irabazi du. Erketz Azkue Beitia (38.37) izan da mutrikuar gizonezko onena. Lasterketa Talaixa Triatloi Klubak eta Mutrikuko Udalak elkarlanean antolatuta egonik, Josu Lezertua klubeko presidentearen eta Josebe Astigarraga kirol zinegotziaren eskutik jaso dituzte sariak irabazleek. Ohikoa denez, Herrikrosa egon da probaren jarraipena egiten, eta sailkapena jaso du.

zuzenean ARGAZKIAK ikusi

Iragarri modura, 16 urtetik gorakoek 16:30ean hasi dute lasterketa Goiko Plazan. Domingo Ibaibarriaga kaletik goraka hasi dute ibilbidea, eta handik Debako zubi zaharrean Casacampo eremuan zirkuitu bat egin ondoren, Goiko Plazarako bidea hartu dute. 10 kilometro osatu dituzte guztira. Helmugan denetarik ikusi ahal izan da. Nahikoa lasai sartu direnak eta nekeak jota heldu direnak. Edonola ere, arazorik gabe osatu dute lasterketa parte hartzaileek. 98 atera dira, eta 98 sartu dira.

Eskola Kirola proiektuak lagunduta, gaztetxoek ere izan dute korrika egiteko aukera; LH3-4koek 600 metroko lasterketa egin dute, Samikollako ermitarainoko joan-etorria; LH5-6koek 1.200 metroko ibilbidea osatu dute, Santabataraino joan eta buelta. Kros txikiko parte hartzaileak irribartsu sartu dira helmugan, eta amaieran, domina bana eta opilak jaso dituzte.


'Konponbidean al goaz?' jardunaldian parte hartzeko gonbita

Lagun hori,

2015ean Udalak gonbita egin zien herriko lagun batzuei, jatorri politikoko indarkeriak eragindako sufrimenduaz hitz egiteko. Udalak herritarrei egindako dei zabalari sei lagunek erantzun zioten eta horiek hainbat bilera egin dituzte dagoeneko, gaiaz aritzeko. Udaleko talde politikoek, beren aldetik, gaia landu dute elkarrekin eta egina dute bide bat, modu paraleloan.

Ibilbide horretan indarkeria politikoak eta terrorismoak gure eguneroko bizitzan eragin dituen ondorioetan zentratu gara eta parte-hartzaileok gure bizipenak konpartitu ditugu, nork bere sufrimenduak azalduz eta besteenak entzunez. Esperientzia interesgarria izan da eta, orain, herriari zabaldu nahi diogu eta jende gehiago gonbidatu parte hartzera.

Udalak uste du garrantzizkoa dela parte-hartzea zabaltzea eta ahalik eta herritar gehien inplikatzea prozesu honetan. Horrela bakarrik lortu daiteke bizi izan dugun sufrimenduari hitzak jarri, elkarren min eta arrazoiak entzun eta gogoeta konpartitu bat egitea.

Herritarren inplikazioa lortzeko ahalegin horretan, Udalak eta herritarren talde horrek, Bakeola zentroaren laguntzarekin, hiru ekitaldi antolatu ditu, segidako hiru ostegunetan, Konponbidean al goaz Orion? izenpean:

• Urriak 20, osteguna, 19:00, Salatxo aretoan. ZINEFORUMA: “Mujeres en construcción” filma

• Urriak 27, osteguna, 19:00, kultur etxean. ZINEFORUMA: “Glencree”

• Azaroak 3, osteguna, 19:00, Salatxo aretoan. TAILERRA: “ORIOTARREN ORDUA DA”

Mezu honen bidez, hiru ekitaldi horietan parte hartzeko gonbita egin nahi dizuet herriko talde eta elkarteetan zabiltzatenoi. Ekimena ilusioz prestatu dugu eta zuentzat ere interesgarria izatea espero dugu.

Bertan elkar ikusiko dugulakoan, jaso nire agurrik beroena.


Bea Salaberri idazlearen lehen liburuaz, gaur, 'Sautrela'n

Horrez gain, erreportajeak liburutegiek iraultza digitalaren garaian duten papera aztertuko du, eta Beñat Sarasolak Pako Aristiren Kcappo, Tempo di tremolo liburua ekarriko du gogora.

'Sautrela'n idazle berri bat ezagutuko dugu gaur: Bea Salaberri. Baionak ez daki izeneko liburua argitaratu berri du. Izenburuari erreferentzia eginda, baina, zer ez daki Baionak? Salaberriren opera prima da honakoa, eta Baionako ipuin zein istorio txikiz osatutako liburu fina aurkeztuko du.

Erreportajean, liburutegiak izango dituzte mintzagai. Ezagun da liburutegi publikoak izan direla literaturzaletasunaren transmisore funtsezkoenetakoak. Alabaina, iraultza digitalarekin, ze paper jokatuko dute aurrerantzean liburutegiek? Balio izango ote du orain arte egin dutena, ala funtzioz aldatu beharko dute?

Azkenik, Beñat Sarasolak Pako Aristiren estreinako liburua ekarriko du gogora: Kcappo. Tempo di tremolo. Hogeitabi urte eskasekin argitaratua, garaian arrakasta nabarmena izan zuen gerora trilogia baten lehen alea izango zen hark.

'Sautrela' gaur izango da ikusgai, 15:00etatik aurrera, ETB1en.


'Begirada konszienteak' erakusketa zabalik

Tolosako Aranburu jauregian ikusgai den 'Begirada konszienteak' erakusketaren inguruan hitz egin du Garbiñe Mendizabal Tolosaldea Garatzeneko udal saileko teknikariak.


Antxoak sukaldatzeko proposamenak egin dizkigute gure sukaldariek

Antxoa garaia heldu denez, Iribar Jatetxeko Pili Manterolak eta Arzakeko Igor Zalakainek arrain hau sukaldatzeko proposamenak egin dizkigute gure gaurko "Sukaldari Dema"n.

Arzak jatetxeko Igor Zalakainek antxoak pikillo piperrekin prestatu ditu:

Osagarriak:

Pikillo piperrak

Antxoak

Baratxuria

Olioa

Pipermina

Gatza

Prestaketa:

Pikillo piperrak su baxuan prestatu (baratxuririk gabe), aurretik pikillo piperrak zartagin batean olio pixka batekin egin, eta ondoren labera sartu, ur pixkat gehitu, eta pikilloen botean dagoen saltsa zartagineara bota, piperren gainetik, labeara sartu 150 gradutan, 20 minutuz.

Antxoa handiak hartu, goraize batzuekin garbitu, eta azken momentuan gatzatu. Bestalde, zartagin batean oliba olioarekin baratxuria berotu, pipermin ukitu bat gehitu, gorrituarazten utzi, eta gorritu direnean sutik atera, olio horretara dozenaka antxoa bota, eta 20rarte kontatu, mugitu eta atera, ateratzerakoan piperrak jarri plater batean antxoekin batera, eta baratxuriak ere gehitu.

Pili Manterolak antxoak bi saltsatan egiten ditu:

Osagarriak:

Antxoak

Ozpina

Oliba eta Ekilore olioak

Aguakatea

Limoia

Gatza

Pipermina

Tomatea

Azukrea

Prestaketa:

Antxoak ondo garbitu eta bi zatitan moztu, erdiko hezurra eta buztana kendua, eta ura eta izotzean sartu, ondoren, ozpinetan estali eta 24 orduz hozkailuan utzi. Hurrengo egunean, ozpinetatik atera, eta ekilore olioan sartu eta plaka batean utzi.

Bi saltsarekin aurkeztu:

- Ahuakate saltsa: aguakatearen mamia birrindu, oliba olioa, limoia, gatza eta pipermina gehitu eta birrindu.

- Tomate saltsa: Azala kendu, azukre pixkat gehitu eta irakin, birrindu eta irabiatu.


10 hilabeteko neska bat hil da, amaren bikotekideak Ebro ibaian itota

Heriotzaren ustezko egilea atxilotu egin dute, bere burua Udaltzaingoan entregatu eta gero.

10 hilabeteko neskatila bat hilik topatu dute Ebro ibaian, Logroñon (Errioxa), ustez amaren bikotekideak ito eta gero, Javier Merino Alkatetza zinegotziak jakinarazi duenez.

Antza denez, amak (17 urtekoa eta errumaniar jatorrikoa) eta haren bikotekideak eztabaida izan zuten, eta, ondoren, gizonak neskatila hartu eta Ebro ibaian ito zuen, Miguel Sainz Polizia zinegotziak jakinarazi duenez.

Horren ostean, heriotzaren ustezko egileak bere burua entregatu zuen Udaltzaingoan, arropa oraindik ere bustita zuela.

Gizonak bere burua entregatu baino lehen, poliziak neskatilaren bila zeuden jada, baina ezin izan zuten bizirik topatu, gizonezkoak ez baitzien informaziorik eman nahi izan. Guztira, umeak 45 minutu eman zituen uretan.

Antza denez, emakumeak ez zuen inoiz salaketarik jarri tratu txarrak direla eta.


Sendabelarrak bilduko dituzte Zaldibian, haurrek eta larriek elkarrekin

Beti-Gazte jubilatu elkarteak sendabelarrak ezagutzeko saioa egingo du, adinekoentzat eta haurrentzat. Ekainaren 5ean hitzaldia izan zen, eta astelehenean, uztailak 8, belarrak biltzera irtengo dira, herri ingurura. Gero ukenduak eta infusioak egiteko prozesua azalduko dute, Zubi-Buru elkartean. Astelehenean 16:30ean irtengo dira, Beti-Gaztetik.


Aroztegiako eskandaluaz

Aroztegiako proiektuak aurrera jarraitzen du eta haren aurka ari den plataforma Nafarroa osoan hasi da hitzaldiak ematen. Lekaroztarrek ez dute halako proiektu baten beharrik, aurka dira. Baztango udala ere aurka da. Baina badakizue, lagunak, hori da garapena eta ze demontre, horretarako daude PSISak, udalek nahi ez dutena inposatzeko. Aldaketaren Gobernuan ere denak ez daude ados, horregatik utzi zuten gaia gobernu akordiotik kanpo. Ahal Dugu, Ezkerra eta EH Bildu aurka, eta Geroa Bai alde. Geroa Bai Legebiltzarrera doa eta UPN, PSN eta PPNrekin ateratzen du gaia aurrera.

Euskararen gaian ere dena ez dago adostua. Horregatik, Hezkuntzako OPE ospetsuan Ezkerrak Legebiltzarrean UPN, PSN eta PPNrekin bat egin zuenean, aldaketaren aldeko gehienoi ez zitzaigun batere gustatu. Geroa Baiko kideek gogor egiten dute protesta horregatik. Aroztegiko kasuan Geroa Bai da UPN, PSN eta PPNrekin doana, baina hori desberdina da, jakina. Hor garapenaz ari gara, enpleguaz, aberastasunaz. Tira, uste dut Aroztegiakoak oraindik soka luzea ekarriko duela, gutxienez aurkako plataformakoek ikusaraztea lortzen badute, eskandalua dena, eskandalua da eta.


EAE-ANV Hernaniko Alkatetzatik kentzeko mozioa aurkeztu du PPk

ASTELEHENEAN mozio bat aurkeztu zuen Maria Luz Anglada Hernaniko PPko zinegotziak, eta bertan oposizioko alderdiei eskatzen die «Udalak demokrazia berreskuratzea», EAE-ANV Alkatetzatik kenduta. Mozio hau astelehenean aztertuko da Bozeramaile batzordean, goizeko 11:00etan.

Mozioaren edukia

Mozioak honakoa dio, puntuz puntu:

- «ETAk joan den martxoaren 7an Isaias Carrasco militante sozialista eta zinegotzi ohia erahil zuen Arrasaten. Hernaniko Alkateak, EAE-ANV alderdikoak, atentatua kondenatzeari uko egin dio. Beste behin ere, ANVk, ETAren zerbitzurako bere estrategiarekin jarraituz, terrorismoa eta ETAren atentatuak kondenatzea saihestu du»

- «Harremanak izan dira alderdi demokratiko ezberdinekin zentsura mozioak aurkezteko, eta ulertezina da oraindik ere alderdi horien babesa ez jaso izana. Eskandalu demokratikoa da, minorian gobernatzen duen Alkatetzetatik ANV kendu daitekeenean, hori aurrera ez eramatea».

- «Duintasun demokratikoak, askatasunaren defentsak eta ETAko biktimen memoriak jasangaitza egiten dute ANVk Alkatetza ezberdinetan jarraitzea, alderdi demokratikoek alkatetza horiek berreskuratu baldin baditzakete» - «Herritarrek ez dute ulertzen alderdi ezberdinek zentsura mozio hau atzeratzeko jartzen ari diren aitzakiak».

- Plenoan honakoa onartzea eskatzen du: «alderdi demokratikoei, demokraziarako berreskuratzea Hernaniko Udala, ANVk minorian gobernatzen duena. Horretarako urgentziaz zentsura mozioa aurkezten du».


«Bada gurean kezka iraunkor bat generoaren trataeraz»

'Generoaren tratamendua kazetaritzan' ikastaroa egin dute aste honetan Eibarren (Gipuzkoa), Udako Euskal Unibertsitatean. Hizlarietako bat izan da Santesteban.

Historian lizentziaduna da Arantza Santesteban (Iruñea, 1979), eta talde feministekin elkarlanean eta aholkulari lanetan ari da.

Euskal kazetaritzan zer praktika on eta txar nabarmendu daitezke generoaren ikuspuntutik?

Ez dago praktika on eta txarrik. Egon daitezke praktika egokiak eta desegokiak. Alde horretatik, zorionez, praktika egokia ari da izaten euskal kazetaritzan. Faktore bat txikitasuna izan daiteke, ekartzen dituen abantailengatik. Mugimendu feministek, kolektiboek zein norbanakoek, eragina izan dezakete. Hamar urte hauetan feminismoan dezente landu da kazetaritzaren osagaia. Euskal hedabideetan badago kezka iraunkor bat genero trataerari dagokionez praktika egoki bat egin dadin. Gaia azaleratzen ari den aldi batean gaude, baina politikoki zuzena denetik atera behar dugu. Kalitatezko kazetaritza egin behar da, eta populazioaren erdia den hori ordezkatu.

Euskal hedabideetako estilo liburuak aztertu dituzu. Genero aldetik nola ikusten dituzu?

Komunikabide gehienek estilo liburu orokor bat dute, eta, horren barne, generoari eskainitako atalak daude. Batzuetan, espazio txikiegia dute atal horiek. Ez dakit gero jasotako neurriak aztertzen diren eta tentsiorik badagoen eguneroko lanean.

Katalunian aurreratuagoak al daude?

Bai. Ekoizpenaren ikuspuntutik, teorizazio eta praktika gehiago dago gaiari dagokionez. Gainera, behatoki propio bat dute genero ikuspegitik hedabideen jarduna aztertzeko. Behatoki horrek lortu du mintzaidetza handia hedabide guztiekin, eta baliagarria da. Azterketak egiten ditu, eta aholkularitzak eskaintzeaz arduratzen da. Hego Amerikan, bestalde, gaiarekin lotutako azterketa dezente daude. Horiei begira nabil.

UEUko ikastaro batean gaia lantzea adierazgarria da.

Prozesu motela izaten ari da, baina emakumeok gero eta leku gehiago hartzen ari garen heinean, behar handiagoa dago emakumeak ordezkatuak izateko. Erredakzioetan lanean gehiago dira emakumeak, nahiz zuzendaritzetan gizonak izan nagusi. Emakumeak eremu askotan gain hartzen ari gara, eta horrek behar bat sortzen du errealitatea beste modu batean ordezkatzeko.

Oihana Etxebarrieta eta Eider Olazar lantzen ari diren emakume adituen datu baseak zer ahalbidetuko die hedabideei?

Erronka handia da. Beste leku batzuetan egin dira halako proiektuak, baina batzuk elitistak izan dira. Emakume tituludun adituak ikusarazi behar dira, bai. Baina hemengo proiektuan kategoria bat emakume arituena da. Hau da, tituluak izan ez arren, akademiaren alorretik at dauden beste emakume esperientziadunak agertuko dira datu basean. Praktika egokitzat jo dezakegu.


Martxelo Otamendi justu hamar urtera, berriro Azpeitian

2003ko otsailaren 19an, 'Egunkaria'-ren aurkako operazioa hasi baino ordu batzuk lehenago, hitzaldi batean izan zen. Atzo ere Azpeitian izan zen, solasaldi batean Mikel Aiestaran kazetariarekin batera.

Egunkaria-ko zuzendaria zela, Martxelo Otamendik 2003ko otsailaren 19an hitzaldi bat eman zuen Azpeitian, Baite Euskara Elkarteak antolatuta, eta ordu batzuk geroago egin zuen Espainiako Estatuak Egunkaria-ren aurkako operazioa; tartean, Otamendi bera atxilotu zuen. Aurtengo otsailaren 19an ere —atzo— Azpeitian izan da hura, hamar urtera hain justu, solasaldi batean.

Sanagustin kulturgunean izan da saioa Azpeitiko Kultur Mahaia-Sanagustinek, Urola Kostako Hitza-k, Uztarria Komunikazio Taldeak eta Erlo Telebistak antolatuta. Euskal Herriko jende ezagunarekin hasiko duten ziklo bateko aurreneko solasaldia izango da.

Aurtengo San Sebastian bezperan ere Azpeitian izan zen Otamendi, udaletxean, bandera igotzean. Izan ere, udalak Egunkaria-ri aitorpena egin zion, eta ordezkaritza bat joan zen —BERRIA ere aitortu zuen udalak—.


Zurzuritzakoa

Lilien zuhaitza da zurzuritzakoa, idi-bihotz itxurako lilien zuhaitza, hobe esanda. Tulipa edo idi-bihotza tankerako lore ederrak ematen ditu Liriodendron tulipifera zuhaitz iparamerikarrak, eta horixe adierazten du zehatz-mehatz botanika sistematikoaren aita izan zen Carl von Linnék XVIII. mendean jarri zion izen bikoitz horrek. Harrez gero erabiltzen dugun bizidun guztien izendegiaren sistematika osoa berak abiarazi zuen eta izenari ematen zion garrantziaz jabetzeko hara zer esaten omen zuen: “Nomina si nescis, perit et cognitio rerum”, hau da, gauzen izena ez badakizu, beraietaz dakizuna ere urmariatuko da.

Ez idi-bihotzarenekoa (liliazeoak) ez zurzuriarenekoa (salikazeoak), magnoliazeoen familiakoa da idi-bihotzarbola; eta magnolien antzera ikaragarrizko lore-aldi bikaina ematen du. 60 metroko zuhaitza idi-bihotz galantez josia ikusteak liluratu bide zuen gure Carl eta txoramendu horretatik aska ezinik jarriko zion izena. Whitewood edo zurzuria deitzen dion egungo mundu honek beste txoramendu bat du, loraldia huskeriaren pareko alukeriatxoa irudiki, etekinari soilik so, zer probetxu du ba idi-bihotzarbolak? Zura! Eta hura zuri, ba zurzuri!

Populus alba, geure zurzuri europarraren zura gorrizta da, giharra horitik gorrirako kolore guztiez jantzia eta gizena, azalaren aldamenekoa, zurizta. Aldiz, egurrari lurra kendu eta zur eta lur hiloztu aurretik, bizirik den artean ikusten diogun guztia zuria du: enbor eta adar azalak, hostoaren txortena eta azpiko aldea... Bizirik, zuhaitza da zuria eta ez zurtuko den hilotzaren egurra, zurgaia.

Tankerakoa dute Atlantikoari alde banatatik begiratzen dioten biek egurra eta zura: arina, biguna eta ladu-erraza: iraupen eskasekoa. Amerikarra galanta egiten denez 50 lagunentzako enbor-hustu bakarreko kanoa monoxiloak egiteko gai zuten Ipar Ameriketako ekialdeko indiarrek. Kontinente haren mendebaldearen konkistatzaileen zigarretak, bibliak eta abar zur horrekin egindako kutxatan zihoazen. Europarrarena ere antzera erabili izan da, jostailuak, kutxak, pospoloak eta txotxak, etxe barruko arotzeria... Dena dela iraupen motzeko zur eskasak; ez zaie ba hortik zuria izena etorriko?


Putin, Trump, Erdogan

Ziurrenik eragotzi nahi zuen hura hauspotu besterik ez du egin Turkiako estatu-kolpe saiakerak. Azkeneko hauteskundeetan, espero bezain emaitza onak ez zituen lortu Erdoganek, parlamentuko gehiengoa galduta, eta HDP kurduzalea, gainera, aurreko aulkietan sufritu beharra zeukan. Zapuztua zebilen. Turkiaren hegoaldean, gainera, estatu paralelo bat osatzeko gerran ari ziren kurduak. Eta bera, eskuak lotuta. Ezin ezer egin. Botere gehiago bereganatzeko asmoari bide eman ezinik. Iazko uztaileko estatu kolpeak, ordea, falta zuen karta eman dio bere ameskeria guztiei hegan eginarazteko eta parean zituen traba guztiak hauts bihurtzeko. Seguru asko, Erdoganen joera totalitarioari buru egin nahi zion armadaren sektore batek eman zuen kolpe hark; mezu hori eman zuten, bederen, kolpistek. Haien beldurrak hauspotu baino ez dira egin, ordea, kolpearen ondoren. Herritarrek botolekuetan aukeratutako HDPko hautetsi ia guztiak paretik garbitzeko erabili du aukera Erdoganek. Bere botere nahien oposizioan ziharduten guztiak administraziotik erauzteko ere bai —100.000 pertsona baino gehiago purgatu ditu—. Eta Sirian muturra sartu eta autonomiaren bidea jorratzen ari diren kurduei hesiak jartzeko ere bai. Martxo bukaera aldean, turkiarrek erabakiko dute Erdogani sultan ahalak eman edo ez. Baiezkoak irabazten badu, Putinekin, Netanyahurekin eta Trumpekin kuadrilla polita osatu behar du, lehendik lehertzeko gutxi falta zitzaion munduaren zati bat airean ibiltzeko.


Joxe Agirreri buruzko saio berezia emango dute zapatuan, ETB-1en


"Egutegiko Neskak" antzezlana gaur, Artzabalen

Hondarribiako jubilatu taldeak aktore lanetan jardungo du gaur Artzabalen. "Egutegiko Neskak" antzezlanarekin datoz, Gure Pakea elkarteak antolaturiko hitzordura. Emanaldia, 17:00etan hasiko da. Ostegun honetako ikuskizuna, Gure Pakea elkartekoak Oriora oinez burutzekoak ziren irteeraren biharamunean eskainiko da. Usurbildik abiatu eta Bentatik barrena Oriora jaistekoak ziren, gero bazkaritan biltzeko.


Mahaikideak hautatuta Europako Parlamenturako hauteskundeetarako

Egin beharreko zozketak egin ziren orain egun batzuk egindako Osoko Bilkuran. Hautesle mahaia osatuko duen jedea hautatua izan da, beraz. Kasualidadeak agintzen du eta ez dira libratzen aurreko mahaietan izandakoak ere. Mikel Elkokro Osa, esaterako, aurreko hauteskundeetan egon zen eta oraingoan ere egongo da. Ofizioa ikasia izango du, behintzat.

Mahaikideak

Mahaiburua: Guillermo Garcia Zabala

1. kidea: M. Pilar Garay Suinaga

2. kidea: Mikel Elkoro Osa

Ordezkoak

Mahaiburuaren 1. ordezkoa: M. Beatriz Sarraoa Olañeta

Mahaiburuaren 2. ordezkoa: Jon Iturricastillo Elorriaga

1. kidearen 1. ordezkoa: M. Concepcion Gorrochategui Aranzeta

1. kidearen 2. ordezkoa: Nerea Sarasua Arocena

2. kidearen 1. ordezkoa: Gorka Bolinaga Askasibar

2. kidearen 2. ordezkoa: Fco. Javier Garay Ascasibar

Aukeratuek jakinarazten zaienetik astebeteko epea izango dute alegazioak hauteskunde batzordean aurkezteko.


Euskal emakumeak, Europan bizi itxaropen handiena dutenak

Euskal gizonen batez bestekoa 79,0an kokatzen da, ia 7 urte gutxiago.

Euskal emakumeak bizi-itxaropenaren Europako zerrendaren lehen postuan daude: 85,7 urte bizi dira, batez beste. Azken hamar urteetan, ia 10 urte luzatu da kopurua; “igoera nabarmena”, Eustat Euskal Estatistika Institutuaren arabera.

Datu horiek egiaztatzen dutenez, euskal emakumeak dira bizitza luzeena duten europarrak. Gizonek, aitzitik, ez dute zorte bera, eta 79,0 urtekoa da, batez beste, haien bizi-esperantza.

Estatuko datuei dagokienez, zifrak EAEkoak baino apur bat baxuagoak dira: emakumeen kasuan 85,5 urtean kokatzen da, eta gizonen kasuan 78,3n.

Euskadin azken hamarkadan izandako gorakada kontuan hartzeko modukoa da. 2000. Urtean, euskal emakumeen bizi-itxaropena 83,7 urtean eta euskal gizonena 76,4 urtean zegoen; gaur egun, hamar urte geroago, ordea, emakumeena 85,7n dago, eta gizonena 79,0n.

EBko zerrenda osoari dagokionez, euskal emakumeen atzean Frantziakoak daude: 85,3 urtekoa da bizi-itxaropena. Hurrengoak Maltakoak eta Suediakoak dira, 83,6 urterekin, eta horien atzetik Austria, Finlandia eta Luxemburgekoak daude: 83,5 urte.

Beste alde batetik, bizi-itxaropen baxuena Bulgarian dago, 77,4 urterekin, hurrengoak Errumania, 77,6 urterekin, Letonia, 78,4rekin eta Hungaria 78,6rekin dira.

Europar Batasuneko gizonen kasuan, suediarrak dira bizi-itxaropen handiena dutenak, 79,6 urterekin. Maltarrak, batez beste, 79,2 urtez bizi dira, eta holandarrak, berriz, 78,9 urtez. Gizonen kasuan, bizi-itxaropen baxuena duten herrialdeak Lituania, 68 urterekin, Letonia, 68,8rekin, Errumania 70,1ekin eta Bulgaria 70,3rekin dira.


Beasaingo Irakurle Taldearen biharko saioan herriko bi presoren testigantzak jasoko dituzte

Beasaingo Irakurle Taldearen azaroko irakurraldia bizikidetzarekin lotutakoa izaten da. Honela, aurten, Pako Aristiren Rosa itzuli da liburua irakurri dute azaroan eta bihar, 17:30ean dute hitzordua liburuaren eta bertan lantzen den gaiaren inguruan solasteko.

Irati Goikoetxea dinamizatzaileak aurreratu duenez, “irakurle taldeak askotan janzten ditu tertulia saioak liburuek lantzen dituzten gaietara hurbiltzen diren testigantzekin. Ostiraleko saioan Beasaingo presoen errealitatea presente izango da, Iban Apaolazak irakurle taldeari idatzitako eskutitz bat irakurriko da eta tertulian Lierni Armendarizen bikoteak parte hartuko du”.

Saioa irekia da irakurle taldeak herritar oro animatzen du parte hartzera.