Tolosa CF maila galtzeko arriskuan

Azken jardunaldiko partida 1-2 galdu ondoren, Berazubin, azken laugarren postuan amaitu du denboraldia.

Berazubiko harmailak gainezka zeuden larunbatean. Tolosa CF-k ligako azken partida jokatzen zuen etxean, eta maila mantentzeko garaipena beharrezkoa zen. Hiru puntuak galduta, gauzak oso zail jarri zaizkie urdinei. Zuzenean ez dira jaitsiko, baina beste taldeen emaitzei begira egon beharko dute. Ekainean zehar jakingo da ziur Tolosa CF-k hurrengo denboraldian Hirugarren Mailan jarraituko duen, edo Ohorezko Erregional Mailara jaitsiko den.

Ez jaisteko

Hirugarren Maila estatu mailan 18 multzok osatzen dute. Tolosa CF 4. multzoan dago, beste 19 talderekin batera. Beraz, guztira 20 taldeko liga da. Horietatik azken hiruak zuzenean maila galtzen dute: Aurrera Ondarroak, Zallak eta Pasaiak. Goiko lehen lau sailkatuek igoera fasea jokatzen dute, hurrengo denboraldian Bigarren B Mailan jokatu ahal izateko. Tolosa CF lau talde horiei begira egongo da orain, hau da, Alaves B, Vitoria, Durango eta Beasaini. Horietatik bi talde edo gehiago igotzen baldin badira, Tolosa CF-k ez du maila galduko. Lau horietako bakarra edo inor ez baldin bada igotzen, Tolosa CF-k maila galduko du. 4. multzoko lau talde horiek beste 17 multzoko lau onenen aurka jokatuko dute igoera fasean. Ekaina amaieran dena argiturik izango da, baina bidean taldeak kaleratzen joango direnez, litekeena da aurrez jakitea Tolosa CF-ren etorkizuna.

Balmaseda nagusi

Ligako azken partida erabakigarria zen Tolosa CF-rentzat, eta gogotsu ekin zioten urdinek. 20 minutu oso onak egin zituzten, aukera argiekin, baina ez zuten asmatu. Ezustean etorri zen Balmasedaren gola, eta hortik aurrera tolosarrak nahi eta ezinean aritu ziren. Horrela etorri zen Balmasedaren bigarren gola, jokaldi isolatu batean. 0-2-koarekin urdinak lur jota gelditu ziren. Hala eta guztiz ere, partidaren hondarrean etxekoen gola iritsi zen, baina beranduegi zen. Aurrera Ondarroak bere partida irabazterik izan ez zuenez lortu, zuzeneko jaitsiera ekiditea lortu zuten tolosarrek, baina hala eta guztiz ere, partida amaierako aurpegiek maila mantentzea oso zail jarri dela erakusten zuten. Aurkariak ere tolosarrengana gerturatu ziren, animoak eman nahian.


«Gogotik saiatuko naiz Tokioko Olinpiar Jokoetarako sailkatzen»

Aritz Aranburuk bikain ekin dio denboraldiari, jokatutako lehen txapelketa irabazi berri baitu, La Santan, Kanaria uharteetan. Bera izan da izar nagusia bertako 'El Quemao' olatu famatuan.


‘Ungdomshuset 69’ lana izango da ikusgai gaur

Putzuzuloren 6. urteurreneko ospakizunen baitan, Ungdomshuset 69 dokumentala eskainiko dute gaur, 19:00etan. 21:30etik aurrera, berriz, Danimarkako taldeen inguruko saioa eskainiko dute zaratazarautzen.


"Ska munduan entzute handikoak dira Matienan joko duten taldeak"

Jon ‘Peli’ Larruskainen, Mikel Villanuevaren eta Unai Sanchezen ekimenez antolatu dute apirilaren 30eko ska eta reggae jaialdia. Sanchez eta Villanuevarekin izan gara solasean; skazale amorratuak dira biak.

Noiz hasi zineten jaialdi honen ingurukoak antolatzen?

Mikel Villanueva: Beti eduki dugun ideia eta ametsa izan da, baina, azkenean, aurten ikusi dugu aukera. Otsail inguruan hasi ginen lanean, Jai Batzordearen batzarrak hasi zirenean. Lehenengo pausoa batzordean gure ideia proposatzea izan zen. Hurrengoa, aurrekontua eta taldeen inguruko informazioa batzordera eramatea, bertako jendeak ezagutu zitzan. Gutxinaka joan gara jendea konbentzitzen.

Zer dauka berezia reggae eta ska jaialdiak?

M.V: Ska-reggae estiloko entzute handiko taldeak aire zabalean eta doan ikusteko aukera izango dela jendearentzat.

Unai Sanchez: Inportantea da, nire ustez, hori. Izan ere, horrelako kontzertuak ikusteko aukera gutxi dugu hemen inguruan. Izatekotan, areto itxi batean, eta 20 euro inguru ordainduta izaten dira.

Zergatik aukeratu dituzue hiru talde hauek?

M.V. : Gure ideia izan da punta-puntako nazioarteko talde bat ekartzea, eta Euskal Herriko eta inguruko talderen bat gonbidatzea.

Zer esan daiteke Dr. Ring Ding kartelburuari buruz?

M.V. : Ska munduko kantari oso ezaguna da Dr. Ring Ding, erreferentziala. Gainera, 2012. urtetik ez du Estatuan jo, eta jende asko dago irrikaz.

Eta Soweto eta Siroko taldeek zer berezitasun dute?

M.V. : Guk oso gustuko dugu Sowetok egiten duen ska purua, tradizionala. Eta Siroko taldeko musikari gasteiztarrak ere oso ezagunak dira skaren munduan: asko mugitu izan dira, esaterako, Potato taldeagaz, eta mugitzen jarraitzen dute.

Jende asko espero duzue?

U.S.: Hori espero dugu, noski. Badakigu Euskal Herriko txoko askotako zein hemendik kanpoko skazaleak etorriko direla. Nahi genuke primeran joatea, eta datorren urtean jaialdiaren bigarren edizioa antolatzea.

Gaztetatik parte hartu izan duzue Jai Batzordean, baina denbora batez parte hartu barik egon zarete, ezta?

M.V. : Bai, funtzionatzeko moduagaz ez geundelako konforme utzi genion parte hartzeari.

U.S.: 15 urte ingurugaz hasi nintzen Jai Batzordean, baina 20 urtegaz edo utzi egin nuen, nahikoa nazkatuta. Lehen herriko jende gehiagok parte hartzen zuen, indar asko gehiago zeukan Jai Batzordeak.

1980ko hamarkadatik, kontzertu bereziak hartu izan ditu Traña plazak jaietan...

U.S.: Kontzertuetarako plaza berezia izan da azken hamarkadetan Traña-Matienako sanprudentzioetakoa, bai. Denetarik entzun ahal izan da hemen; punta-puntako taldeek jo dute.

M.V. : Azpimarratzekoak dira, adibidez, RIP, Eskorbuto eta Oi Se Arma taldeen kontzertuak.

Zein kontzertu gogoratzen duzue bereziki?

M.V. : 1980ko hamarkadako Ingalaterrako punk-rock taldea da GBH, eta duela sei urte eskaini zuen kontzertuaren oroimen oso berezia daukat, esaterako. .


8.000koa ilunabarrean jaitsi du

Aingeru Epaltzak Nafarroako konkistaren harira osatutako trilogia bukatu du 'Gure Jerusalem galdua'-rekin

Nafarroako konkistaren (1512) harira osatutako Erresuma eta Fedea trilogia idaztea 8.000 metrotik gorako mendi bat igotzearekin parekatu du Aingeru Epaltzak (Iruñea, 1960). Ia 11 urte igaro ditu lana ontzen, eta «akituta, nekatuta», heldu da beheko kanpamentura. «Izozketarik gabe iritsi naiz, baina prozesuan nire gorputzaren eta osasunaren zati bat utzita». Zapaldu du gailurra, eta jaitsi ondoren, Gure Jerusalem galdua (Elkar) abenturazko nobela entregatu du, ilunabarrean, tonu hori duelako hain zuzen ere. «Puntu melankoliko bat badu, etsiagoa-edo...». Izan ere, Mailuaren odola (2006) trilogiako lehena «epikoa» zen, eta Izan bainintzen Nafarroako errege-k (2009), bigarrenak, «komedia ukitua» zuen. Joanes Mailu fikziozko pertsonaia, «Nafarroako Erresumaren azken gudaria», eta Pedro Agerre Axular dira protagonistak. Gertakari historikoei ahalik eta leialena izaten saiatu da, baina, Epaltzaren irudiko, fikzioak pisu handiagoa dauka.

Trilogia idazteko arrazoiak, ordea, errealitatean bilatu behar dira. Orain dela hamar urte pasatxo, Nafarroako konkistaren bosgarren mendeurrena hurbiltzen ari zela eta, auzia berpizten hasi zen, eleberriaren egilearen iritziz. «Hasi ziren historia eta dibulgazio liburuak kaleratzen, eta bertsio kontrajarriak ikusten nituen». Beraz, benetan zer gertatu zen jakiteko gogo bat sortu zen Epaltzaren barrenean. Bere buruari galdetzen zion ea hain konparagarriak ote ziren garai haiek eta gaurkoak, eta, harriduraz, jabetu zen Amaiurko gazteluko gudaldiaren ondoren ziklo bat ixten zela. «Eta gero? Deus gertatu izan ez balitz bezala...».

Mailu erregearen odoleko seme sasikoa da protagonista. «Nahiz eta baztertua izan, bai Nafarroako Erresumari eta baita fedeari ere oso fidela da». Eta Axular da haren ifrentzua —trilogiako lehen nobelan ere agertu zen—, bestaldekoa, etsaia, eta hura ere oso leiala, baina beste erresumari eta fedeari. Axular propio bat sortu du Epaltzak. «Pertsonaia batzuei buruz jakiten dugu noiz eta non sortu ziren, non eta noiz hil, baina ez dugu jakiten nolakoak izan ziren». Hortaz, literatura sortzaileek izaten dituzten «abantailak» baliatu ditu idazle iruñearrak kasu honetan.

Ohartu da, gainera, bidaia liburu bat ere badela trilogia. Aurrenekoan Nafarroa Behereko eta Biarnoko lurretan ibili zen; bigarrenean Frantzian barrena, baina Parisen batez ere; eta azkenekoa Iruñean — «gure Jerusalem galdua»— kokatu du bereziki, baina badira pasarte batzuk Parisen, Mediterraneo itsasoaren kostaldean, eta baita Afrikan ere. Baina bidaia hori zirkularra izan dela iritzi dio, «Mailu sorterrira itzuli baita».

Bidaia zirkularra

Eta bidaiek asko izaten dute abenturatik. Traza hori hartzen dio Epaltzak eleberriari. Haren ustez, nabarmen edaten du XIX. mendeko abentura nobela klasikoetatik, baina baita XVII. mendean Espainian eta Alemanian egiten zen eleberri pikareskotik.

Orduko gertakari historiko eta ingurune sozialari fidela izaten ahalegindu da. Esaterako, idazten ari zela, zera galdetzen zion bere buruari: «'Esaldi hori bota zezakeen XVI. mendearen amaierako edo XVII. mendeko inork?'». Kontzeptuari berari dagokionez eduki ditu zalantzak, ez, ordea, hitzak aukeratzerakoan. Zeregin horretan denbora asko galdu duela aitortu zuen atzo Donostian egindako aurkezpenean. «Egunak eta gauak galdu ditut zerbaiten bila, eta batzuetan obsesionatu ere egin naiz». Adibidez, garai hartan ispilurik ba ote zegoen jakiteko orduan, edo, bigarren nobelan, sasoi hartan sardexkarik erabiltzen zuten ikertzen hasi zenean. «Historialariren batek hanka sartze handiak daudela esango du beharbada, baina sinesgarritasunaren mesedetan ahalik eta zorrotzena izaten saiatu naiz». Xabier Mendiguren Elkarreko editoreak jakinarazi zion alde horretatik hainbat historialarik goraipatu dituztela trilogiako lehen bi aleak.

1512. eta 1610. artean gertatutakoa kontatu du hiru liburuetan egileak, eta azkenekoa 1586an abiatu. Mailu jada «zahartua» eta «mila jipoi» hartua dago. Epaltzak ere «unatuta» amaitu du 11 urteko lana. «Gustura ibili naiz XVI. eta XVII. mendeetan barrena egindako bidaian,baina oso pozik itzuli naiz XXI. mendera», bota zuen atzo txantxetan. Badaki alpinista batentzat gailurretik beherakoa izaten dela arriskutsuena, hor gertatzen dela istripu gehien. «Literaturan ere azken txanpan gertatzen dira hanka sartze handienak». Halere, beheko kanpalekura onik ailegatu dela pentsatzen du.

Uste berekoa da Mendiguren. «Azken urteetan nobela historikoaren popularizazio bat gertatu da: asko idatzi da, eta asko kontsumitu, era berean. Baina generoa degradatu da, eta literatura kaskarra egiten da. Topikoak erabiltzen dira, eta pertsonaien psikologia osatzerakoan, trama egituratzerakoan, eta baita idazterako orduan ere, leku komunak gehiegi erabiltzen dira. Aingeru [Epaltza] honetan hasi zenean arnasaldi bat hartu nuen, benetako idazle batek idatzitako obra delako».


«Inflexio puntu bat behar da Galizian»

3.000 harpidedunen babesarekin abiatuko da ostegunean 'Nos Diario', galizieraz argitaratutako egunkari berria. Hizkuntzaren hutsuneaz gain, hutsune informatibo bat ere bete nahi du, Obelleiroren esanetan.

Osteguna egun garrantzitsua izango da galizierarentzat: Nos Diario egunkariaren lehen zenbakia kaleratuko dute (nosdiario.gal). Maria Obelleiro kazetaria du zuzendari (Arcade, Galizia, 1985). Eskarmentua du kazetaritzan eta ardura postuetan, Sermos Galiza galegozko astekariaren zuzendari izan baita 2016tik. Astekariaren egituratik jaio da egunkari berria. Asteartetik larunbatera argitaratuko dute: astegunetan 32 orri koloreetan, eta larunbatean 64, horietatik 32 asteburuko gehigarri batenak.

Alde handia nabaritu al duzu astekaritik egunkarira?

Bai, erredakzioaren neurriagatik, astekariarena askoz ere txikiagoa baitzen. Erredakzio talde berri bat gehitu zaio lehengoari [astekarikoari], eta hutsetik hastea izan da.

Zein izango da zuen neurria?

Hamabi kazetari, bi maketatzaile, argazkilari bat, zuzendariordea eta zuzendaria. Eta kolaboratzaile sorta zabala.

Ordezkaritzarik?

Oraingoz ez. Erredakzio nazionala izango da gurea.

Hasierako helburua 3.000 harpidedun lortzea zen. Urtarrilean jada lortu zenituzten. Horrek bermatzen du proiektuaren bideragarritasuna?

3.000 aurre-harpidetza behar genituen gutxienez egunkariaren finantza egonkortasuna lortzeko. Modu xumean hasi gara, eta etorkizunean, jendeak proiektua babesten jarraitzen badu, hazi ahalko gara. 3.000 harpidedun horiek egitura honi eta neurri honi urtebetean eusteko ematen dute. Galiziako hirugarren egunkaria izango gara harpidedunen kopuruan.

Gaur egun komunikabide berri bat sortzen hasita, paperekoa?

Sermos Galiza-ren bosgarren urteurren festan, kolaboratzaileek eta harpidedunek urrats bat gehiago egitera animatu gintuzten: oso lan ona egiten genuela, baina ez zuela beharko lukeen zabalkundea zioten.

Garestiagoa da.

Finantzen ikuspegitik, papera da Galiziako egunkarien oinarria, bai harpidetzengatik, bai publizitateagatik. Horrekin eusten diogu digitalari. Papera, digital indartsuago bat lortzeko. Hori da gure leloa. Gainera, egunkari digitalek, oraingoz, ez dute paperekoen sinesgarritasuna. Papera bizirik dago.

Ez al da ezer argitaratzen galizieraz eguneroko prentsan?

Galiziako hamabi egunkarietatik bakar bat ere ez da galegoz. Galiziera anekdotikoa da haientzat. Anormaltasun historiko hori bukatzen lagundu nahi genuen. Eskaera badago; hor daude 3.000 harpidetzak.

Galizieraz argitaratzea duzue nortasun ikurra. Eta kazetaritzari dagokionez?

Ez dugu nahi jendeak harpidetza egitea galizieraz delako, kazetaritza motagatik baizik. Galiziako egunkariek agenda kanpotik inportatzen dute, ez dituzte aintzat hartzen galiziarren interesak eta hainbat gai: feminismoak, ekologismoa, diaspora, gizarte mugimenduak, eskubide zibilak, kultura, hizkuntza... Inflexio puntu bat behar da Galizian, Nos Diario-ren moduko komunikabide bat, Galizian eta galiziarren interesetan oinarritua. Galizia da gure erdigunea.

Galiziako Gobernuak ematen al die laguntzarik galizieraz argitaratutako komunikabideei?

Oso kritikoak gara horrekin. Agintarien sokako komunikabideak saritzen dituzte, eta komunikabide gutxi batzuek jasotzen dituzte laguntza gehienak. Ez dira bidezko laguntzak, ez dago irizpide argirik eta objektiborik. Ez gaude horren mende; 3.000 harpidedunen oinarria dugu.

Azken urteetako datuen arabera, galiziar gehienek erabiltzen dute galiziera egunerokoan, baina galizieraz irakurtzera ohituta daude?

Jendeak ulertzen du, eta badaki irakurtzen. Galizian dagoen arazo nagusia da gobernuak ez duela galegoa babesten. Askotan, galegoaren kontrako legeak ere onartzen ditu, eta horrek arrasto bat uzten du gizartean, zabaltzen du gaztelania dela garrantzitsua, eta galegoa kulturari, ohiturei, hizkuntzari-eta lotu behar zaiola. Hizkuntza bat bigarren mailako gisa tratatzen baduzu, horrek eragina du gizartean.


Asteburu oparoa Tolosan

Tolosaldea Garatzeneko turismo teknikari Olatz Ilarregirekin asteburuan Tolosan dauden hamaika ekitaldien inguruan aritu gara.


Emakumeen kontrako indarkeria salatzeko manifestazioa egingo dute Gernika-Lumon ostiralean

Herenegungo hilketa gaitzetsiko dute. 19:00ean hasiko da ekimena, eta ordura artean atxikimenduak batuko dituzte herriko eragileek eta sindikatuek. "Indarkeria patriarkalaren aurkako borroka era integralean lantzen ez den bitartean erasoek, jarraitu egingo dute". Bestalde, 19 urteko alabaren egoerak onera egin duela jakinarazi dute.

Gernika-Lumon herenegun gauean hil zuten emakumearen hilketa gaitzesteko, herriko zenbait eragilek eta sindikatuk emakumeen kontrako indarkeriaren aurkako manifestu baten aldeko atxikimenduak batuko dituzte egunotan, eta barikuan manifestazioa egingo dute. "Ezin da ahaztu gure herrian astero-astero emakumeon kontratako eraso ezberdinak ere egoten direla, nahiz eta gehiengoak prentsan agertu ez. Argazki hau zoritxarrez urteak pasatu ahala errepikatzen joan zaigun irudia da, inork beronen aurrean taxuzko erabakirik ez duela hartzen ikusten jarraitzen dugun bitartean", esan dute gaur. Bien bitartean, 19 urteko alabaren egoerak hobera egin duela jakinarazi dute, eta 48 ordu barru Gurutzetako ospitaleko suspertze gunetik aterako dutela jakinarazi dute medikuek. Gaztea ustez bere aitak bularrean, iztartean eta besoetan labanaz zauritu zuen.

Atxikimendua sinatu dutenen arabera, "indarkeria patriarkalaren aurkako borroka era integralean lantzen ez den bitartean erasoek, jarraitu egingo dute".

Autodefentsaren aldeko apustua ere egiten dute. "Emakumeok emakume izateagatik erasotuak bagara, defenda gaitezen", diote. "Arazo sozial honi aurre egiteko beharrezkoa da emakumeok antolatzea, gure artean babestea, taldean eztabaidatzea eta espazio komunak eraikitzea".

Komunikabideek gaiari ematen dioten tratamendua ere salatu dute eragileek eta sindikatuek. "Komunikabide askok emakumeon kontrako indarkeriari 'genero indarkeria' deitzen jarraitzen diote, generoarekin zerikusirik ez badu ere". Horrez gain, instituzioen jarrera ere kritikatu dute. "Ez dute euren jarrera aldatzen, hartutako neurriek ez dutela askorik lortzen ikusita ere".

Barikura bitartean ariko dira manifestuaren aldeko atxikimenduak batzen. 19:00etan hasiko da manifestazioa, herritar guztiak deitu dituzte horretan parte hartzera. "Atera dezagun kalera egunero barnean gordetzen dugun amorru guztia eta egin dezagun bat emakumeon kontrako indarkeria gaitzesteko".


Bulgaria, Ingalaterra, Frantzia eta Italiako lagunak Ibaizabalen

Italia, Frantzia, Bulgaria eta Ingalaterrako 36 ikaslek astebete egin dute Durangoko Ibaizabal Ikastolan.

Europar Batasunak eta Jaurlaritzak babestutako lau urteko proiektu baten barruan eratutako jardunaldietan, ikasleok, Ibaizabalekoekin batera, ura eta beroren baliabide eta ezaugarriak aztertu dituzte, From sky to tap (zerutik iturrira) lelopean.

Aurten Durangon izan dute hitzordua. Hala ere, urte bakoitzean lurralde baten elkartzen dira. Iaz, esaterako, Sizilian batu ziren ikasleak. Orduan, Ibaizabal Ikastolako bost ikasle bertaratu ziren jardunaldietan parte hartzeko. Beste herrialde batzuk ezagutzea ere bada egitasmoaren helburu.


Israelen aurkako salaketa jarriko du Libanok, "gerra krimenengatik"

Israel nazioarteko auzitegietara eraman nahi du Libanok, "gerra krimenak" egotzita. Charles Rizk Justizia ministroak jakinarazi duenez, salaketa prestatzen ari dira dagoeneko, eta, besteak beste, NBEko Giza Eskubideen Kontseiluak, zein Human Rights Watch eta Amnesty International gobernuz kanpoko erakundeek egindako txostenetan oinarrituko dira. Bestalde, Kofi Annan NBEko idazkari nagusiak Beirut bisitatuko du astelehenean.

1.180 zibiletik gora hil ditu Israelek Libanon azken erasoaldiak iraun duen hiru asteetan. "Gatazka sarraskia izan zen, ez gerra bat, ohikotan hitz horri ematen zaion zentzun behintzat", adierazi du Rizk Justizia ministroak. Biktimen %90 zibilak izan direla nbarmendu du, eta "Kanako sarraskia" dela "gerra krimen" horien erakusgarri argienetako bat. Izan ere, etxebizitza eraikin bat bonbardatu zuen Israelek Kanan, eta 20 libanoar hil zituen, gehienak haurrak. Krimen horien guztien inguruko lekukotasunak eta informazioa jasotzeko asmoa dutela iragarri du, eta, ondoren, nazioarteko auzitegietara joatekoa.

Gainerakoan, Israelgo Armada eta Hezbola gerrilla su-etenean dira, baina gatazka ez da konpondu. Tentsioa handia da, eta NBE Nazio Batuen Erakundeko bake indarrak lehenbailehen zabaltzeko eskatu dute behin baino gehiagotan alde biek.

Ildo horretatik, Kofi Annan NBEko idazkari nagusiak Ekialde Hurbila bisitatuko du datorren astean. Hain justu, Libanon hasiko du bisita: astelehenean Beiruten izango da, eta herrialde hartako agintari nagusiekin egingo ditu bilerak.


Billie Joeren gitarra urdina

Green Day taldeko liderraren aitak, azken arnasa eman aurretik, gitarra urdin bat oparitu zion etxeko seinari.

Andy Amstrongek, minbiziak jota hiltzear zegoela, Fender Stratocaster bat oparitu zion bere seme txikiari, Billie Joeri. Egun Green Dayren abeslaria denak Blue izena jarri zion opariari, eta pegatinaz bete zuen, eta “BJ” inizialak pintatu zizkion, gorriz.

Aitaren hilberria eman ziotenean, orduan hamar urte zituen Billie txikiak Blue hartu zuen eta logelan giltzapetu zen, negar batean. Amak deitu zionean, “Wake me up when September ends” (Iratzar nazazu iraila amaitzen denean) erantzun zion; hori izan zen 2004an American Idiot diskoan kaleratu zuen kanta arrakastatsuaren inspirazioa.

Billie Joe Amstrongek hainbeste kantu sortzeko prozesuan kide izan duen gitarra urdina “Hitchin' a Ride" eta "Basket Case" bideoklipetan ikus daiteke. Gaur egun, Kaliforniako bandako liderrak originalaren ehunka kopia ditu kontzertuetan erabiltzeko, aitaren erregalua etxean ondo jagonda eduki gura du eta.


Camacho (Osasuna): "Dena eginda dagoela pentsatzea arriskutsua da"

Partida irabazi eta Valladolid hamahiru puntura utzi nahi dute nafarrek.

Iragan astean Sanchez Pizjuanen jasotako porrota ahaztu, eta aurretik zeramaten bidera itzuli nahi dute Osasunako jokalariek: garaipenaren bidera, alegia. Gorritxoek badakite sasoi honetan estutasunik ez igarotzeko etxeko partidetan puntuak lehenbailehen batzea komeni zaiela, eta Valladoliden aurka hiru puntuak lortu nahi dituzte. Teorian ez da aurkaririk txarrena: jaitsiera poistuetan sartuta da Valladolid, eta sasoia hasiz gerotik jokatu hogeitabi jardunaldietan hiru garaipen besterik ez dituzte lortu Pucelakoek. Jose Antonio Camachok garbi hitzegin du partida bezperan, halere: "Dena eginda dagoela pentsatzea eta tentsiorik gabe zelairatzea da arriskurik handiena guretzat. Partida orekatua espero dut nik", adierazi du.

Camachok bi aldaketa egingo ditu hasierako hamaikakoan, eta Sevillan txartel pilaketaren ondorioz partida bateko zigorra bete ostean Azpilikueta eta Aranda hasieratik jarriko ditu Osasunako entrenatzaileak, Calleja eta Etxaideren kaltetan.

Ustezko hamaikakoa: Ricardo, Azplikueta, Sergio, Flaño, Monreal, Puñal, Nekounam, Masoud, Pandiani, Camuñas eta Aranda. RicardoAzpilikueta Sergio Flaño Monreal Puñal Nekunam


Lea-Artibai Amankomunazgoak akordioa lortu du etxez etxeko laguntza zerbitzua eskaintzen duten langileekin

Etxez etxeko laguntza zerbitzuetako langileekin adostasunera heldu da Lea-Artibai Amakomunazgoa. Adierazi dutenez, azken urteoetan lortu den lehenengo akordioa da martitzenean [abenduak 18] sinatutakoa; bide beretik jarraituko dutela azpimarratu dute bi aldeek.

Rakel Elu Amankomunazgoko lehendakariaren iritziz, akordio batera iristea pozgarria da. “Lehen aldia da mota honetako akordio batera heltzen garela etxez etxeko laguntza zerbitzuko langileek. Pozgarria da ikustea nola heldu gaitezkeen akordioetara langileen eskubideak hobetuz, eta aldi berean, zerbitzuaren kalitatea mantenduz”.

Hain zuzen ere, Eluri egindako eskariak eta ordezkaritza sindikalak negoziazio mahaian aurkeztutako eskariak aintzat hartuta ailegatu dira adostasunarena, eta modu horretara, 2019-2020rako Plangintza Proposamena aurkeztu du Amankomunazgoko lehendakaritzak. “Lehendakaritza honen proposamena da urtean formaziorako 9 ordu kontuan hartzea”.

Akordioan jasotakoaren arabera, bitarteko izaera kontratua edo 6 urte baino gehiagoz zerbitzu kontratua duten langile guztien lan saioak %75ean jartzea erabaki dute sindikatuek hala eskatuta, eta lanak eskatzen duen esfortzua kontuan hartuta. Besteak beste, langile guztiei lan saio berdina bermatzeko, ordezkapen kontratuak lanean dauden langileen artean banatuko dira, eta horiek ezin dutena egin ordezpeneko bitarteko izaera kontratuaz kontratatuko langile berriek egingo dute.

Beste baldintza batzuen artean, langileren batek aurretiko erretiroa, erretiroa, ezintasuna edo beste lanuzte egoera bat duenean, horien hutsunea betetzen ari izan den langileekin beteko da, edo bestela, lan poltsatik tokatzen zaion lehenengo hautagaiari eskainiko zio, %75eko lansaioa bermatuz. “Lan postu horiek lan eskaintza publikoan sartuko dira, eta hautatze prozesua egiten den momentuan, hutsune hori betetzen dagoen langilearen kontratua etengo da”.


Historia duen biltzarra.

29 urte iragan dira Sarako Idazleen lehen biltzarra iragan zenetik. Lehen aldian, 40 idazle biltzea lortu zuten, eta urtez urte parte hartzea handituz joan da. Egun, 140 idazle eta 1.200 pertsona bertaratzen dira urtero gutxi gorabehera.


Egun giltzarria Metro Bilbaoko lan gatazkan

Sindikatuak eta zuzendaritza batzartu egingo dira. Gaur, lanuzteak izango dira 12:30 eta 15:30 artean.

Mobilizazio eguna berriro Bilboko metroan. Gaur, 12:30 eta 15:30 artean egingo dituzte lanuzteak, eta gutxieneko zerbitzuak % 40koak izango dira.

Gaurko egunak, baina, norabide aldaketa ekar lezake gatazkan, onerako edo txarrerako. Izan ere, zuzendaritza eta enpresa batzordea bildu egingo dira Lan Harremanetarako Kontseiluan.

Sindikatuek ultimatuma eman diote enpresari: astebetean aurrerapausorik izan ezean, protestak zorroztu egingo dituzte.

Oraingoz, baina, ez dute erabaki 24 orduko lanuzteak, greba mugagabea edo bestelako alternatibak egingo dituzten.

Metroko presidenteak eta kudeatzaileak agerraldia egingo dute gaur goizean Batzar Nagusietan, gatazkaren egoera azaltzeko.

Hurrengo lanuzteak hilaren 25ean (05:45etik 08:45era) eta 27an (08:00etatik 11:00etara) egingo dituzte.

Azken egun horretan, gainera, elkarretaratzea egingo dute Bilboko epaitegian, langileen soldata izoztearen aurkako epaiketa egingo baitute bertan.

Langileen aldarrikapenak

Sindikatuen esanetan, lagineen aldarrikapenak hauek dira: "plaza gabeko onartuen zerrendatik" lau gidari kontratatzea, barne araudia errespetatuta eta epai judiziala beteta; 166 lanposturentzat txanda berriak negoziatzea; jardunaldi murrizketek eragindako hutsuneak betetzeko akordioa ezartzea eta Gabon-gaueko zerbitzua kentzea.


Julio Villanueva solidarioa aske utzi dute

Epaia eman zutenetik 5 urte baino gehiago igaro direnez, zigorra baliogabe geratu dela erabaki du Espainiako Auzitegi Gorenak. 1996an Itotzekin Elkartasuna taldeko beste zenbait kiderekin batera obretan sabotajea egiteagatik zigortu zuten, eta abuztuan sartu zuten espetxean.

Julio Villanueva Itoitz (Nafarroa) urtegiko solidarioa libre utzi dute gaur eguerdian, joan den abuztutik Iruñeko espetxean eduki ondoren. Espainiako Auzitegi Gorenak arrazoia eman dio Villanuevaren defentsaren helegiteari, eta 5 solidarioen kontrako epaia eman zutenetik 5 urte baino gehiago igaro direnez -1999an izan zen-, zigorra baliogabe geratu dela erabaki du. Lehenago 10 urtekoa zen epe hori, baina Espainiako ordenamendu juridikoan egin duten aldaketa batean 5era jaitsi dute.

Hain zuzen ere, iragan abuztuan Villanueva atxilotu zutenean Nafarroako Probintzi Auzitegian argudio hori erabiliz eskmatu zuen defentsak aske uzteko, baina Prontzi Auzitegiak atzera bota zuen oraindik "gizarte alarma" zegoela iritzita. Hori dela eta, Gorenera eraman zuen auzia defentsak, eta auzitegi horrek arrazoia eman die.

1996ko apirilean Itoizko urtegi proiektuaren aurkako Itoitzekon Elkartasuna taldeko zortzi kidek eraikitze lanen kontrako sabotajea egin zuten: horma egiteko porlana garraiatzen zuten kableak moztu zituzten, eta, ondorioz, hainbat hilabetez egon ziren lanak geldirik. Zortzi solidarioak han bertan atxilotu zituen guardia zibilak: ñaki Garcia, Urko Irati, Julio Villanueva, Peio Lusarreta, Iñaki Erbiti, Txomin Yubero, Iñigo Trepiana eta Ibai Ederra. Lau urte eta 10 hilabeteko espetxe zigorra ezarri zieten 1999an emandako epaian.

Zortzi lagun horietatik hiru dira atxilotu eta espetxeratu dituztenak: Iñaki Garcia Kochek 4 urte egin zituen kartzelan, Ibai Ederrak 2 eta Villanueva abuztutik zegoen espetxean.


Jaizkibelek datorren urterako egutegia zehaztu du

Antxoko Jaizkibel Mendi Taldeak dagoeneko itxi du datorren urterako egutegia. 2014ean, Arabako lautada ezagutzeko irteerekin jarraituko dute, eta Euskal Herriko gazteluak ezagutzeko programazio berezia antolatu dute. Horrez gain, urteroko bestelako ekintzak egingo dituzte: mendi astea, orientazio ibilaldia, mus txapelketa eta lagunarteko bazkaria. Irteeran zein bestelako ekitaldien egutegi zehatza ezagutzeko taldearen webgunea bisita daiteke.


Denboraleari aurre eginez, jende ugari elkartu da Santo Tomas azokan

Hotza eta euria egin arren, jende ugari ibili zen atzo Santo Tomas azokan. Jendea frontoi inguruan, eta sagardo zein babarrun ekoizleak lehian. Izan ere, etxeko sagardo eta babarrun onena zein den erabaki ohi da Santo Tomas azokan. Aurten, 48 dira lehiaketara aurkeztu diren babarrun ekoizleak. Eta 21, sagardozaleak.

Epaimahaiaren aburuz, babarrun onena Lertxundi baserrikoa izan da. Jose Miguel Begiristain aginagarra izan da txapela eraman duena. Bigarren saria ere Aginagara joan da. Ibai-Ertz etxeko Manuel Aizpurua izan da saria eraman duena. Eta hirugarren saria Fidel Balerdik jaso du, Usasku baserrikoa (Kalezar).

Sagardo ekoizleen artean, Egioleta baserrikoak (Kalezar) izan dira nagusi. Zubietako Zugasti baserrikoentzat izan da bigarren saria eta Olano Eneako sagardoa (Kalezar) izan da epaimahaikoen ustez hirugarren sagardo onena. Olano Eneakoak ez dira saria jasotzera bertaratu.

Aurten, lehen aldiz, animaliak ere izan dira eta umeak pozarren ibili ziren atzo Askatasuna plaza inguruan. Baina azokaren muina frontoian egon zen. Lehiaketara aurkeztu diren babarrunak ikusgai izan ziren frontoiaren erdian ipini den erakustokian. Epaimahaiak sagardo onena aukeratzen zuen bitartean, lehiaketara aurkezturiko sagardoak dastatzeko aukera izan zen. Sagardo Eguneko antolatzaileak aritu ziren sagardoa partitzen.

Usurbiltzenek postu bat izan zuen, Udarregi ikastolakoek eraikin berriari buruzko informazioa zabaldu zuten eta errifa zozketa bat ere egin zuten.

Udarregi ikastolako ikasleek gozoak saltzen aritu ziren, ikasturte amaierako bidaiarako dirua bildu nahian.

Talogileak ere lan eta lan aritu dira aurten. Eguerdi partean, ilara luzeak zeuden taloa erosteko eta NOAUA!k partitu zuen babarrun krema dastatzeko.

Argazkitegian hainbat irudi ipini ditugu, zureak ere web orrialde honetan ikusi nahi badituzu, bidali jpg euskarrian erredakzioa@noaua.com helbidera. Argazkitegiko irudiak ikusteko hauxe esteka: Santo Tomas azoka 2011

Bideo honekin ikusiko duzuen moduan, aurten eguraldiak ez du asko lagundu baina jende asko hurbildu da frontoi ingurura.


Jaurlaritzak debekatu egin du Joxe Mari Sagardui presoaren aldeko ekitaldia

'Gatza'-ren omenaldia Askatasunak deitu duelakoan dago Barne Saila. Amnistiaren Aldeko Mugimenduak antolatu du, ordea, eta bihar egitekoak dira, Zornotzan. Sagarduik 28 urte daramatza kartzelan.

Joxe Mari Sagardui Gatza (1958; Zornotza, Bizkaia) presoa 28 urtean daukate kartzelan, bera da Europan espetxeratuta urte gehien daraman presoa, eta hori salatzeko ekitaldi nazionala antolatu zuten biharko, baina Eusko Jaurlaritzako Barne Sailak debekatu egin du, ekitaldia Askatasuna legez kanpoko erakundeak antolatu duelakoan.

Askatu.org webak dio ekitaldia Amnistiaren Aldeko Mugimenduak (AAM) antolatu duela.

Zornotzan bertan egitekoak dira ekimena, 18:00etatik aurrera Udaletxe plazan. "Gatza eta gainontzeko euskal preso politikoek pairatzen duten espetxe politika salatu eta gaixotasun larriak dituzten presoen eta kondena betea dutenen askatasuna galdegingo dute", dio AAMk. "Nola uler daiteke Gatza horrenbeste urte espetxean mantentzea? Nola ulertu Zornotzatik 800 kilometrora dispertsatuta izatea? Zelan ulertu espetxealdiaren 28 urteak 1. graduko faserik gogorrenean izatea? Nola ulertu eguneko 20-22 ordu zelda barruan izatea? Nola ulertu kirola, ikasketak eta bestelako aktibitateetan parte hartzeko debekua edukitzea? Modu bakarrean uler dezakegu. Gatza euskal preso politiko bat da. Frantziako zein Espainiako estatuek espetxe politika oso bat darabilte presoak suntsitu eta makurrarazteko asmoz. Presoak eta euren senitartekoak muturreko egoeretan mantentzen dituzte, heriotzaren ateetaraino eramaten dituzte xantaia politikorako erabiltzeko".

AAMk biharko ekitaldian parte hartzeko eskatu dute.

Sagardui gaur egun Jaen II.a (Espainia) kartzelan dago. 1980an atzeman zuten, ETAko kide zela egotzita.


Itxas-Gaineko jubenilak bikain maratoi txapelketan

ZUMAIA // Ostiralean Zumaian piraguismoko Euskadiko Maratoi Txapelketa jokatu zen, eta Itxas-Gain taldeko jubenilek maila handia erakutsi zuten. Jubenilak izan arren, senior mailan jokatu zuten K2 modalitatean: Gereka eta Barruetabeña izan ziren txapeldunak eta Egaña eta Azkune bigarren postuan sailkatu ziren. Irakurri informazio osatua baleike.eus atarian.


"Berriro ere eskuin espainiarrarekin aliantza nahiago izatea" leporatu dio Berangoko Bilduk EAJri

Ez-ohiko osoko bilkura egingo dute bihar, osteguna, Berangoko udaletxean eta besteak beste, udal aurrekontuen onarpena izango da aztertuko den gaietako bat. Bildu koalizioak adierazi duenez, "otsailaren 28an bere behin betiko proposamena aurkeztu zuen" EAJren Gobernu Taldeak, "beste alderdi politikoei proposamenak egiteko aukera ukatuz". Gaur, berriz, PPk berak zabaldu du komunikabideetara jelkideekin akordioa lortu duela: "PPren abstentzioaren truke, Alderdi Popularraren proposamen guztiei men egingo dio EAJk. Proposamen horien artean, besteak beste, dispertsioak sortutako gastuen eraginez euskal preso politikoen senideei zuzendutako dirulaguntzak kenduko ditu EAJk", salatu du koalizio ezkertiarrak. Hartara, "beste behin ere eskuin espainiarrarekin aliantza egitea nahiago izatea" egotzi dio Berangoko Bilduk EAJri, "horretarako berangoztarron oinarrizko eskubideen gainetik pasa behar badira ere". Gainontzeko udal bilkuretan bezala, soberanistek auzokide guztiak udal bilkuran parte hartzera gonbidatu dituzte. Hitzordua 19:00etan izango da udaletxeko areto nagusian. Argazkian, Berangoko Bilduk presoen alde deitutako elkarretaratzea, artxiboko irudian.

Berangoko Bilduk zabaldutako prentsa oharra:

Ez-ohiko udalbatza ospatuko da bihar Berangoko udaletxean eta besteak beste,udal aurrekontuen onarpena izango da aztertuko den gaietako bat.

Berangoko Bilduk beste behin ere ozen salatu nahi du PNVren Gobernu Taldearen gardentasun eta negoziatzeko borondate falta. Udal Gobernuak aurrekontuen zirriborroa Ogasun Batzordean otsailaren 14an aurkeztu zuen lehen aldiz. Otsailaren 28an, berriz, bere behin-betiko proposamena aurkeztu zuen, beste alderdi politikoei proposamenak egiteko aukera ukatuz.

Gainera, PNVk bere aurrekontu proposamena aurkeztu du beharrezkoak diren dokumentuak aurkeztu barik. 10/2003 Foru Araua kontuan hartuz, udal gobernuak honako dokumentuak aurkeztu beharko lituzke: aurrekontuen memoria, onartutako eta erabilitako kreditu-konpromisoen eranskina,transferentzia arrunten eta kapitalen eranskina eta langileriaren eranskina.Gainera, dokumentazio guztia gaztelera hutsez aurkeztu dute.

Bildu Berangok azken hilabeteotan hainbat ekarpen jaso ditu auzokideen aldetik; aurrekontuak lantzeko prozesu partehartzailea abian jarri baitzuen, eta herrian inkesta bat banatu baitzuen herritarren iritziak jasotzeko. Haatik, PNVk ez ditu Berangoko Bilduren ekarpenak zeintzuk diren ezagutu nahi, herriko bigarren indar politikoa garen arren. Ez dute gurekin gure proposamenak eztabaidatu nahi izan.

Eta zer dela eta ez dute gurekin eztabaidatu nahi izan? Bada, Berangoko PPk gaur prentsan azaldu duen bezala, PNVk aurrekontu-akordioa lortu du PPrekin. PPren abstentzioaren truke, Alderdi Popularraren proposamen guztiei men egingo dio PNVk.Proposamen horien artean, besteak beste, dispertsioak sortutako gastuen eraginez euskal preso politikoen senideei zuzendutako dirulaguntzak kenduko ditu PNVk.

Agintaldiaren hasieratik salatzen ari garen bezala, beste behin ere PNVk eskuin espainarrarekin aliantza egitea nahiago du, horretarako berangoztarron oinarrizko eskubideen gainetik pasa behar badira ere.

Gainontzeko udal bilkuretan bezala, Berangoko Bilduk auzokide guztiak udal bilkuran parte hartzera gonbidatu nahi ditu. Hitzordua 19:00etan izango da udaletxeko areto nagusian.


Bortxatu egin dutela salatu du emakume batek Donostian

24 urteko errenteriarrak Donostiako Udaltzaingoan jarri du salaketa. Biktima ospitalera eraman dute eta ustezko erasotzailearen bila ari dira.

Bortxaketa salaketa bat izan da igande honetan Donostian. EiTBk Donostiako Udaleko iturrietatik jakin ahal izan duenez, Errenteriako 24 urteko emakume batek salatu jarri du 11:30ak aldera Donostiako Udaltzaingoan, Amara auzoko lokal bateko komunean bortxatu egin dutela esanez.

Biktima ospitalera eraman dute eta horrelako kasuetarako protokoloa aktibatu dute. Udaltzaingoa eta Ertzaintza harremanetan jarri dira ikerketa koordinatzeko.

Orain, ustezko erasotzailearen bila ari dira.

Udalaren oharra

Donostiako Udalak, ohar baten bidez, adierazi du salaketa horren aurrean Udaltzaingoak gertaerak ikertuko dituela, eta ustezko eraso sexualaren egilea atxilotzen saiatuko dela.

Aipatu oharrean, Udalak berriro berretsi du edozein eskubide-urraketaren aurrean inongo tolerantziarik ez izateko konpromisoa, eta, batez ere emakumeen duintasuna gutxietsiko duten egintzen aurrean.


Monica Bellucciren sedukzioa

Zinemaldia nazioarteko jaialdia da, aurtengo Donostia sariak, Belgikara, Argentinara eta Italiana joan baitiira. Monica Bellucci aktoreak jaso du aurtengo hirugarren eta azken Donostia saria, aktoreak italiar emakumeak soilik lor dazeketen sedukzio atmosfera hori matendu du egun osoan zehar.

Belluccik, ego kontua baino, Donostia saria, "maitasun" kontua izan dela esan du. Italiarrak, mende laurden honetan jasotako "maitasuna, estimua eta errespetua" ekarri ditu gogora.

Topera bete den Belodromo baten aurrean, Zinemaldiari eta Donostiari eskerrak eman dizkio.

Franco anaiak

20:00ak aldera iritsi dira James eta Dave Franco. Anai gaztea nahiko lotsatuta ikusi dugu, Jamesek aldiz, autografo mordoa sinatzeaz gain, Maria Cristina Hotelaren inguruan zeuden zaleekin argazki ugari atera ditu.

Eguneko izarrak baina, Bellucciren baimenarekin, Max Factor Saria jaso duen Barbara Lennie eta Marrowbone filmeko protagonista den Charlie Heaton aktoreak izan dira.

Sail Ofizialean

Marrowbone bezala, euskal koprodukzioa den Morir filma lehiaketatik kanpo estreinatu dute. Urrezko maskorra lortzeko bidean aldiz SoldaŢii. Poveste din Ferentari ikusi dugu. Errumania, ijitoak, homosexualitatea... filmak istorio eta trama asko kontakten ditu, eta akaso horregatik utzi dut dire kinielatik kanpo.


Alderdi politikoen erreakzioak, ETAren azken deklarazioaren aurrean

ETAk eragindako minaren bidegabetasunean sakontzea eta biktimen kategorizazioa ez egitea espero du EAJk. EH Bilduren ustez, deklarazio 'historikoa' da eta bakea lortzeko 'oinarrizko ekarpena' da.

ETAren azken deklarazioak erreakzio soka luzea eragin du alderdi politikoen artean.

EAJ

Aitor Esteban EAJk Espainiako Diputatuen Kongresuan duen bozeramaileak adierazi duenez, ETAren azken agiria "eragindako mina aitortzeko euskal gizarteak egindako eskariari erantzuteko saiakera" izan da. Hala ere, eragindako mina "bidegabea" izan denaren ideian ez sakontzea eta biktimen arteko kategorizazioa egitea aurpegiratu dio ETAri.

Hori dela eta, disoluzioa iragarri bitartean ETAk gai horietan sakontzea espero du EAJk. Halaber, ETA "iraganari amaiera ematen" ari zaion honetan, "guztion artean etorkizuna zehazten hastea" eskatu die eragile politikoei.

Buruzagi jeltzalearen esanetan, eragindako mina aitortzea "beharrezkoa zen", gaineratu du.

EH BILDU

Arnaldo Otegi EH Bilduko koordinatzaile nagusiaren esanetan, "aurrekaririk gabeko gertakari historiko baten aurrean gaude". Azaldu duenez, komunikatu "eraikitzailea" izateaz gain, bakea, elkarbizitza eta adiskidetzea lortzeko "oinarrizko ekarpena" da, "autokritika terminoetan giza balorazioa eta politikoa" eskaintzen dituena.

"Horrela baloratzen du mahai politiko honek, horrela partekatzen du euskal gizartearen gehiengoarekin eta ziur gaude horrela egiten dutela Estatu espainiarreko eta nazioarteko komunitateko herritar askok ere", gaineratu du.

Halaber, eragindako mina aitortu izana ekarpen "ezin baliotsuagoa" dela uste du beste era bateko etorkizun bat eraikitzeko. "Aitortza horrek denoi eragiten digu, denok izan gaitezen gai gure erantzukizunak onartzeko", azpimarratu du.

ELKARREKIN PODEMOS

ETAren agiriaren harira, Lander Martinez Podemos Euskadiko idazkari nagusiak ere iritzia eman du eta "hierarkiarik edo biktima gradurik" ez dagoela esan dio ETAri, "ez baitago hilketa edo eragindako mina justifikatu dezakeen ezer".

Elkarrekin Podemoseko legebiltzarkide ere badenak Eusko Legebiltzarrean bertan egin du agerraldia, Elkarrekin Podemos taldearen (Equo, Podemos Euskadi eta Ezker Anitza) eta Nafarroako "erakunde senideen" izenean.

Lander Martinezek ETAren agiriaren zenbait puntu positiboki baloratu ditu, zuhurtasunez, hurrengo pausoak zeintzuk izango diren ez dakiela argudiatuta. "Hainbeste urtez minarekin eta beldurrarekin bizitzen egon ostean positiboa da beste garai batean pentsaezinak ziren pausoak ematea".

PSE-EE

Jose Antonio Pastor PSE-EEk Eusko Legebiltzarrean duen bozeramailearen esanetan, "positiboa" da ETAk bere jardunean eragindako mina aitortzea. Hala ere, "onartezinak" diren argumentuekin min hori "justifikatzen saiatzea" aurpegiratu dio ETAri.

Eusko Legebiltzarrean egindako adierazpenean, ETAk eragindako mina aitortu izana baloratu du, "aurrez inoiz hori egin gabea zelako".

ose Antonio Pastor PSEko legebiltzarkidea bat etorri da Anduezarekin, eta albistea "positiboa" dela adierazi du. Aldiz, "onartezin" jo du ETA bere jarduna "justifikatzen saiatzea", "gatazka baten existentzian oinarrituta".

Haren iritziz, ETAk emandako pausoa "garrantzitsua" da. Dena den, terrorismoarentzat justifikaziorik ez dagoela ohartarazi du.

PP

Alfonso Alonso Euskadiko PPko presidentearen aburuz, ETAren deklarazioa "terrorismoaren biktimentzako umiliagarria da" biktima "errugabeak" eta "errudunak" bereizten dituelako.

Legebiltzarrean egindako adierazpenean esan duenez, komunikatua "ez da zintzoa", aitzitik, "oso kalkulatua" eta "zinismoz betea da". Haren hitzetan, gatazkan parte-hartzea zuten horien guztien hilketak "justifikatu" ditu ETAk.

Amaitzeko, "umiliazioaren" eta "justifikazioaren" agiria dela azpimarratu du Alonsok.

Sortu


MAORIA

Fuksia kolorearen bueltan dabil eta lore bikoitzekoa da, edozein lekutan erraz irauten duena: lurrezko loreontzietan, lorategietan edo itzalean dauden lorategietan. Hala ere, aholku bat. Fuksiak loraldian baldin badaude, zimeldutako loreak kendu, baita hazia ere. Hartara, uda guztian loraldian segituko du landareak.


Gizon bat hil da Betelun, traktore batek harrapatuta

Nafarroako Foruzaingoak jakinarazi duenez, 38 urte ditu hildakoak

38 urteko gizonezko bat hil da Betelun (Nafarroa), traktore batek harrapatuta, Foruzaingoak jakinarazi duenez. Errazkingo bizilaguna zen.


Hegaldiak "kontrolatzaileen nahien menpean daude", Blancoren ustez

Sustapen ministroak kontrolatzaile espainiarren soldata murriztearen beharra azpimarratu du, baina EBko batez-besteko altuenean jarriko du: 200.000 euro urtero.

Jose Blanco Sustapen ministroak martxoa baino lehenago aireko kontrolatzaileekin adostasunera heltzearen beharra nabarmendu du, eta aireko bidaiak "kontrolatzaileen nahien menpe egotea deitoratu" du.

Blancok adierazi duenez, erabakiak hartu beharko dira, "etengabeko eragozpenak geldiarazteko eta ezkutuko grebak ekiditeko".

Sustapen ministroak kontrolatzaile espainiarren soldatak murriztu behar direla errepikatu du, baina bere helburua EBko batez-besteko altuenean jartzea da, 200.000 euro inguru urtero, "ez du ia inork horrelako soldatarik jasotzen".

Blancok gehitu duenez, aireko bidaien kosteak EBko altuenak dira, eta horregatik, sektorean eta turismoan lehiakortasuna galdu da.

Gainera, kolektibo horren soldaten arrazionalizazioarekin eta aireko bidaien tasen beherakadarekin 500 kontrolatzaile jarri ahal izango litzateke, lanpostuak sortuz.

Ministroarentzat murrizketa hori "ez da inolako erasoa, aireko bidaien kosteen arrazionalizatzea baizik".


Memoriaren mapak

'Die Lebenden'

Zuzendaria: Barbara Albert. Aktoreak: Anna Fischer, Hanns Schuschnig, August Zirner, Itay Tiran, Daniela Sea, Winfried Glatzeder. Herrialdea: Austria. Iraupena: 110 minutu.

Costa Gavras handiak gaur aurkeztuko du bere azken filma Sail Ofizialean, Le Capital. Zuzendari greziarrak orain dela hogei bat urte arrakasta dezentekoa lortu zuen AEBetan egindako film batekin, Music Box-ekin. Horretan, Jessica Langek aita hiltzaile nazia izatearen salaketaz defendatu behar zuen.

Die Lebenden-ek hainbat paralelismo ditu Gavrasen pelikula horrekin, baita era batera edo bestera gaia landu duten beste film askorekin ere. Izan ere, ez da originaltasuna Barbara Alberten filmaren bertute nagusia, eta dagoeneko ikusia dugun pelikula baten enegarren moldaketaren antza hartuko du.

Kasu honetan, alaba ez, iloba da protagonista. Aitona SSetan aritu zela jakinen du, hura hilzorian dagoenean. Ohi bezala, senitartekoek ez dute gaiaren inguruan azalpen handirik eman nahi, kontua ahaztuta dagoela argudiatuta, hobe dela ur uher horiek bakean uztea. Iloba suharra da, baina, eta Berlindik Transilvaniaraino ailegatuko da, Austria eta Poloniatik igaro ondoren.

Pelikulak duen alderik diferenteena iragana eta oraina lotzeko ahalegina da. Gaur egun ere genozidioak egon badirela gogorarazi nahi digu Albertek —Txetxenia, Palestina—, baina ideia hori hankamotz geldituko da, lagun israeldarren azpitramak ez baitu behar bezainbesteko garapenik. Askoz interesgarriago gertatuko da piztiaren larruan jartzeko egiten duen ahalegina, aitonak kamerari eginen dizkion aitorpen lazgarrien bitartez.

Zintzotasuna ezin zaio ukatu, baina generoari —dagoeneko genero bat osatzen baitute familiako trapu zikinak deskubritu nahi dituztenak— ez dio ekarpen aipagarririk egin film gorabeheratsu honek.


Begirada aldatzeko beharra

Edurne Elizondo

Hitz egin behar da. Auzia gizartera zabaldu. Ikusgarri bilakatu”. Horixe nabarmendu du Dau Garcia Dauderrek, intersexualitateari buruz. Ekintzaile feminista, psikologo eta irakaslea da Dauder. Intersexualitatea errealitate ezezaguna dela erran du; ezkutuan gelditzen dela, neurri handi batean; ezkutuan, egungo gizarteak arau dituen sexuaren eta generoaren dualismoek bazter uzten dutelako erdibide batean ikusten duten hori. Zapaldu egiten dute ezarritako mugen artean ez dagoena; beren arau horien arabera ezin izenda dezaketena. “Dualismoen begiradak indarkeria eragiten du. Alda dezagun, beraz, begirada hori”.

Mezu hori jarri du Dauderrek mahai gainean. Begirada aldatzeko beharrarena, alegia. Lehen urratsa, haren ustez, intersexualitatea zer den argi azaltzea da. Izan ere, anitzetan nahasten da intersexualitatea genero identitateekin. “Intersexualitateaz hitz egiten dugunean, ordea, gorputzen aniztasunari buruz ari gara”, zehaztu du. “Gauza bat da norbait ez gizon ez emakume sentitzea; eta bertze gauza bat da intersexuala izatea”.

Gaian sakondu nahi izan du Dauderrek, eta teoria feministen ibilbide luzean sexuaren eta generoaren artean egindako bereizketa ekarri du gogora: “Sexua biologiarekin lotu izan da; generoa, berriz, eraikuntza sozial bat litzateke”. Egungo testuinguruan, Dauderrek beharrezkotzat jo du emakume subjektua aldarrikatzen jarraitzea, “berdintasunaren bidean urratsak egiteko subjektu politiko eta kolektibo gisa”. Emakumeaz ari garenean ere oinarrian dualismoaren ideia hori dagoela ohartu behar dugula erantsi du, ordea, eta lan egin behar dugula dualismo hori deseraikitzeko.

Errealitateak berak egiten dio kontra gizarte arauak egiazkotzat jo duen irudi horri. Horixe argi eta garbi utzi nahi izan du Dauderrek. Sexuaren gaia jarri du adibide. “Berez bi sexu bertzerik ez dagoela sinetsarazi digute; emakume edo gizon izan gaitezkeela, berez. Sexu deitzen dugun horrek, ordea, hamaika elementu ditu, eta elementu horiek, anitzetan, ez dute dualismo horrekin bat egiten”. Natura, finean, gizarteak oinarri duen dualismo hori baino pluralagoa da. Sexuaren inguruko hainbat elementu aipatu ditu Dauderrek aniztasun horren adibide: kromosomak, hormonak, morfologia…

“Kromosomen esparruan, erran izan digute XX kromosomak direla emakumeei dagozkienak; XY, berriz, gizonezkoei dagozkienak. Naturan, bertze hainbat espezietan gertatzen da emakumeek duten bikote simetriko hori arrek izatea; oilarra, adibidez, ZZ da”, azaldu du psikologoak. Gizakien esparrutik atera gabe ere, badira XX edo XY ez diren pertsonak: “XXY edo XYY izan daitezke, adibidez. Badira, halaber, XY diren emakumeak”. XY diren emakumeek, adibidez, barne barrabilak dituzte. “Anitzetan, emakume horiek nerabezaroan ohartzen dira beren egoeraz, hilekoa jaisten ez zaielako”.

Gisako zerbait gertatzen da hormonen auzian, Dauderren hitzetan. “Hormona femeninoak eta maskulinoak daudela erran izan digute; testosterona dela maskulinoa, eta estrogenoak, berriz, femeninoak. Izendapen horren atzean, halere, ideologia dago. Gizonek ere badituzte estrogenoak, eta emakumeek ere badute testosterona. Hormona batzuen eta bertzeen maila aldatzen da pertsona batetik bertzera; ezartzen ahal dugu muga bat errateko hormonen arabera nor den emakume eta nor den gizon?”, galdetu du Dauderrek. Adituak argi du gisa horretako planteamenduek inolako zentzurik ez dutela.

Ebakuntzak eta hormonak

Intersexualitateari buruzko teoriaz harago, gorputz intersexuala dutenen errealitatea gertutik ezagutzen du Garcia Dauderrek, urte luzez aritu baita haur intersexualak dituzten gurasoak laguntzen. Dualismoaren indarra umea jaio haurretik ezagutzen du edozein gurasok, hain zuzen ere: “Neska edo mutila izanen duen galdetzen diote denek haurdun dagoenari. Umea jaio eta gero, gerta daiteke, adibidez, XX kromosomak izatea, eta testosterona maila altua. Horrek eragiten du klitori ohi baino luzeago bat izatea, eta guztiz garatu gabeko bagina bat”.

Gisa horretako egoerek gurasoengan eragiten duten beldurra eta estresa nabarmendu du Dauderrek, eta, egun, guraso horiek dituzten galderei medikuntzatik baino ez dietela erantzuten. Medikuntzarena, ordea, dualismoaren begirada ere bada. Eta horrek ekartzen du medikuek ebakuntzen eta hormonen bidezko tratamenduen aldeko apustua egitea. “Hori da, gaur egun, protokolo batean jasota dagoen irtenbidea”, azaldu du psikologoak.

Ez du batere egokitzat jo, ordea, ebakuntza horiek ezin konpon daitezkeen ondorioak eragiten ahal dituztelako. “Egokiena litzateke haurra jaio berri denean egiten diren ebakuntza horiek bazter uztea, eta umeak erabaki dezala, handitzen denean. Malgutasunez jokatu beharko genuke haurrak hazterakoan, eta haiek erabaki dezatela beren gorputzei buruz”.

Gakoa, berriz ere, egungo gizartearen begirada aldatzea dela nabarmendu du Dauderrek. “Begirada hori delako, finean, egiten diren ebakuntza horien guztien eragile. Gorputzak umeak jaiotzen direnetik ukitu beharrean, anitzez ere egokiagoa litzateke begirada hori aldatzea, gorputz eta identitate guztiek beren tokia izan dezaten”. Hori lortzeko, hitz egitea da lehen pausoa. Zabaltzea. Ikusgarri bilakatzea.

Irudia: Iñigo Uriz / Argazki Press


Adopzioetarako 44 urteko gehienezko adin tartea berrezarri du Jaurlaritzak

Gurasoen eta seme-alaba adoptatuen artean gehienez 44 urteko adin tarteak egon behar du. Aurreko legealdian Eusko Jaurlaritzak kendu egin zuen eskakizun hori, baina orain berriz ezartzea erabaki du. Adopzio eskaria egiten duena bikote bat denean, betiere, eskatzaile gazteenaren adina hartzen da aintzat adin tartea betetzen den ikusteko. Jaurlaritzak baldintza berriro ere ezartzea umeen onurarako izango dela esan du, ahalik eta familia egoera «normalizatuena» izan dezaten bermatzeko. Ondorioz, foru aldundiek, adopzioen gaineko erabakiak hartzean, aintzakotzat hartu beharko dute hori. Salbuespenetarako bidea ere izango dute zenbaitetan; izan ere, aparteko premiak dituzten neska-mutilak adoptatzeko, aztertuko dira adin tarte zabalagoa duten bikote edo pertsonak. Aldundien esku geratuko da, era berean, eskatzaileen artean 50 urtetik gorako pertsonak daudenean eskakizun horiekin aurrera jarrai daitekeen erabakitzeaedo eta adopzioan gutxienez zein adinetako haurrak har ditzaketen aztertzea.


Orekaren alde egin dute

Zortzi bikote ariko dira Binakako Txapelketan, eta ez dago faborito argirik. Victor, Imaz eta Martija aurrenekoz ariko dira hasieratik, eta Asegarcek Ladis Galarza aukeratu du laugarren atzelari izateko.


Bizitza da handiena

Duela hamar egun, bost polizia agente gainean zituelako konortea galduta, komisarian hil zen Elhadji Ndiaye. Beltza zen eta motor baten gainean zihoan. Paperak eskatu zizkioten. Ordutik Foru Poliziak paperak eskatzen jarraitzen du Nafarroan. Bere heriotzagatiko manifestaziora 200 lagun joan ziren. 150 beltzak. Zinegotziak? Parlamentariak? Joseba Tapiaren abesti hartan bezala «Berak ezin zuen ezer egin/ ez zen bere eskumenekoa/ baina ados zegoen gurekin». Ezaguna da nafar jendarteak Carmen Albarekiko duen maitasuna. Baina tamalez Ndiaye ez du biziberrituko Alba parlamentuan agertzeak. Eta, ordea, bai, egun parlamentuaren gehiengoa osatzen dutenek ere erantzukizunak dauzkate Ndiaye-ren heriotzan.

Ez delako kasualitatea Europan poliziagehien duen lurraldeetako batean bost polizien pisuak pertsona bat hiltzea. Kasualitatea ez den bezala azken 9 hilabeteetan 450 polizia kontrol jasan dituen 20.000 biztanleko eskualde batean jendeak poliziak gehiegi ez maitatzea: ez egunez, ez gauez. Hartuko dute serio Nafarroako erakundeetako gehiengoek bakea? Hasiko dira pentsatzen Nafarroaren desmilitarizazioaz? Ala biolentzia lehenaldikoa dela esaten segituko dute?

Egia da Black Lives Matter zioen pankarta hura ez dela politikoa stricto sensu. Baina ukabilaren osteko pankartak bazuen lema bat, hiriko sukaldari batek Gipuzkoako errauskailuen kontrako mugimendutik mailegatu zuena: Bizitza da handiena. Eta hor bazen politika: «jabetza pribatuaren eta etekinen gainetik bizitza kolektiboa antolatzeko» gurari bat, «batasun identitario itxien, nazioen, hizkuntzen, erlijioen eta ohituren gainetik» funtzionatuko duena (Badiou). Bestela Laboak inoiz ere abestu ez zituen jatorrizko Brecht-en olerkiaren amaiera beteko da: «Zerk beldurtzen zaituzte? Basapiztia guztien modura hiltzen zarete eta ondoren ez da deus egongo». Europatik murrizketak datoz: pobrezia eta elite armatuen konbinazioak ez ditu inoiz emaitza interesgarriak utzi basapiztiontzat.


Lauburu Ibarrak iazko txapeldunaren aurka berdindu du

Atsedenaldian Lauburu Ibarra 0-2 galtzen zihoan. Bigarren zatian, partida iraultzea lortu zuten Aitor Arevaloren mutilek.

Pinseque taldea presio handia eginaz sartu zen partidan. Aukerak eta baloiaren jabetza aragoarrenak ziren, eta bosgarren minutuan, lehen gola lortu zuten. Etxekoen aldetik ez zen erreakzioarik egon, eta Pinsequeren nagusitasunak bigarren gola ekarri zuen. Une horretan esnatu ziren Lauburu Ibarrakoak. Aukerak bata bestearen atzetik iritsi ziren, baina baloiak sareetara ez zuela sartu nahi zirudien. Atsedenaldira, beraz, golik lortu gabe iritsi ziren moreak.

Bigarren zatian, ibartarrek presioa areagotu zuten. Pinsequeri baloia ateratzea kosta egiten zitzaion, eta etxekoen gola, Ezeizak lortua, lehen minutuan iritsi zen. Zaletuen laguntzarekin hazi egin ziren moreak, eta partida amaitzeko lau minutu falta zirela, Maurok gol ikusgarria lortu zuen. Berdinketarekin ez zuten nahikoa ibartarrek, eta minutu batera, Garmenek sartu zuen markagailua iruliko zuen 3-2koa. Pinsequekoak dena jokatu beharrean gelditu ziren, eta atezain jokalaria atera zuten. Partida amaitzeko 11 segundo falta zirela berdinketaren gola lortu zuten modu horretan.

Jubenilak, aurre denboraldian

Lauburu Ibarraren jubenilen taldea aurre denboraldian dago oraindik. Liga asteko astebete falta denean, lesionaturik dauden jokalariei begira jarraitzen du Txubel entrenatzaitzaileak. Tartean, erritmoa hartzeko, Irurtzungo Xota taldearen aurka bi partida jokatu dituzte ibartarrek. Taldea osatzeko nahiko lan izan arren, itxura lehiakorra eman dute ohorezko mailan jokatuko duen eskualdeko taldeak.


'Harmailatik': Jon Mujika igerilariarekin berbetan

Bidasoa taldeko Jon Mujika bergararra izan zen saioan, denboraldiaz eta uda sasoian egiten dituzten itsasoko zeharkaldiez berbetan. Horrekin batera, ESKUBALOIA: Ford Mugarri-Deustoko unibertsitatea. FUTBOLA: Aretxabaleta B- Lagun Onak. Gurpildun aulkian frontoian, palan jokatzen.


Bertso eskola hasi da lanean

Dagoeneko hasi da lanean bertso eskola Loramendi elkartearen eskutik. Helduek joan zen astean hasi zuten ikasturtea baina oraindik zabalik dituzte ateak bertsolaritza gustuko duen edonorendako. Orain gaztetxoen taldeak osatzen dabiltza.

Bertsolaritza gustuko duten helduek eguaztenetan (20:00-21:00) dute hitzordua udaletxe zaharrean. Bertan elkartzen da taldetxo bat bertsotan ikasi eta jarduteko, eta ateak zabalik dituzte.

Horrez gain, gazteen bi talde sortu gura dituzte: bata 9 eta 11 urte artekoendako (Lehen Hezkuntzako 4, 5 eta 6. mailak) eta bestea, 12 urtetik gorakoendako (DBHkoak). Izenemate epea zabalik daukate Loramendin, eta taldeak osatzen direnean zehaztuko dituzte ordutegiak.

Eskola guztiak debalde dira.


Kapitalitateak

Aitortzen dut; donostiartu egin naiz. Bueno, Donostian bizi naiz, donostiartzetik ñoñostiartzera bada alderik eta.

Eta Donostia 2016. urtea kulturaz beteriko urtea izango omen da. Donostia Europan kokatzeko urtea (ez al gaude dagoeneko Europan ala?). Hiria kulturaz blai bizitzeko urtea (aurrez ez al zen kulturarik Donostian? ).

Eta bitartean Kortxoenea eraitsi dute.

Bilbo ere munduan kokatu omen ziguten. Hiri industrial izatetik hiri turistiko izatera pasa da. Bilbo ere, Donostia bezala, hiri «polita» bilakatu omen da. Bilbotar askok hitz egiten dute nostalgiaz garai bateko Bilboren identitateaz.

Eta bitartean Kukutza eraitsi zuten.

Bilboko eredua, Guggenheim eredua deiturikoa, oso kopiatua izan da mundu osoan zehar. Hiriak museo bilakatzea, hiriak merkantilizatzea. Dirutzak gastatzea gero ia erabiliko ez diren aireportu, museo, interpretazio zentro eta kongresu-jauregitan. Alkate askoren egoak, zaldi gaineko eskulturetan ez, baina arkitektura antzuetan islatu dira.

La ciutat no es ven, es viu; hiria ez dela ikusteko bizitzeko baizik, zioen Arkitektura Kolektiboak sareak iaz Bartzelonan egindako topaketaren leloak. Bartzelona ere munduko kapital izatera bideratu dute urte luzez.

Eta bitartean Can Batlló eraitsi nahi izan zuten.

Norentzat sortzen ditugu hiriak? Norentzat kultura? Maiz lehentasuna eman zaio hiri «politak» eraikitzeari bizitzeko hiriak eraikitzearen aldean. Espektakuluaren kultura sortzeari, herritarren kultura indartzearen aldean.

Gogoratzen naiz Tolosan ere izan genuela alkate mediatiko bat, Tolosan lehen turistak azaldu zirela, Tolosa ere munduan kokatu nahi izan zela...


EAJk aurrekontuei emandako ezezkoaren zergatiak

EAJ-k ezezkoa eman die 2012ko Udal Aurrekontuei. Laburbilduz hauek dira gure ezezkoaren zergatiak:


Beste lehiaketa bat da Kopa

Osasuna azken postuan dago Espainiako Ligan, baina Mendilibarrek ez dio muzin egin nahi Kopan lehiatzeari

Osasunak ligan duen egoera aintzat hartuta, ez litzateke harrigarria izango Espainiako Kopari behar bezalako garrantzia ez ematea. Orain, Lehen Mailan jarraitzea da Osasunaren helburu bakarra denboraldi honetan. Horregatik, gaur Gijonen galtzeak igandean Sadarren Valladolid mendean hartzea ziurtatuko balu, Osasunako zale guztiek balekotzat emango lukete aukera hori. Dena dela, egia da Kopak ligarako adorea indarberritzeko ere balio dezakeela. Hain zuzen ere, hori azpimarratu zuen atzo Jose Luis Mendilibar Osasunako entrenatzaileak, Gijonera denbora-pasa ez doazela argi utzita. Ligako aho zapore garratza Kopan gozatu nahi dute nafarrek.

«Kopa egokia izango da guretzat. Lehiaketa ofizial bateko norgehiagoka da, eta behar den seriotasunarekin ekin behar diogu partida honi». Mendilibarren ustez, taldearentzat «ona» izango da beste lehiaketa batean aritzea. «Ligako egoera txarra gainditzen lagundu diezaguke Kopak». Bizkaitarrak argitu zuen ligan gutxi aritzen ari diren jokalariek jokatzeko aukera izango dutela. «Eta ea ondo lehiatzen diren, ligako partidetarako niri zalantzak eragiteko. Zelai dotore batean ariko gara, talde on baten aurka. Bidaia ez beste dena ona da guretzat».

Sporting izango dute nafarrek parean, Jose Ramon Sandoval entrenatzaile lanetan jarri zutenetik goraka datorren taldea. Gorritxoek hiru aldiz neurtu dituzte indarrak Kopan Sportingen aurka; lehen bietan, Gijongoek gainditu zuten kanporaketa, eta azkenekoan, Osasunak.


Udalbatzarra izango da gaur, asteartea

Besteak beste, Auzaraza eremuko Plan Bereziaren tramitazioari hasierako onarpena ematea da gaietako bat. Horrez gain, Azpeitiko Udalaren eta Juan Antxieta Musika Eskolaren artean hitzarmena egingo da.

Azpeitiko Udalak gaur, asteartea, Udalbatza Osoaren ohiko bilkura egingo du, 20:00etan hasita, udaletxeko Areto Nagusian. Hemen bertan jorratuko diuzten gaien zerrenda:

1.- Auzaraza Eremurako Plan Bereziaren tramitazioa: hasierako onarpena.

2.- Kultura eta festa alorreko eginkizunak emateko Azpeitiko Udalaren eta Juan de Antxieta Musika Eskolaren arteko hitzarmena onartzea.

3.- KUTXAko gobernu organoan Batzar Orokorretarako ordezkari baten izendapena.

4.- Gizarte Sailak, bere idatzietan erabiliko duen anagrama onartzea.

5.- Igogailu berriak jarri eta aldatzeko eman diren obra baimenei dagozkien Eraikunta, Instalazio eta Lanen gaineko Zergaren kuotan hobaria ematea.

- Euskal herria, 5eko eraikuntza

- Olazko Amaren Plaza, 1eko eraikuntza

- Barrenetxe auzoa, 4ko eraikuntza

- Barrenetxe auzoa, 6ko eraikuntza

- Joan XXIII, 5eko eraikuntza

- Arana kalea, 1ko eraikuntza

- Urbitarte auzoa, 8ko eraikuntza

- Garmendia auzoa, 12ko eraikuntza

- Arria-gain etxea

- Garmendi auzoa, 14ko eraikuntza

- Pablo VI auzoa, 14ko eraikuntza

- Euskal Herria, 3ko eraikuntza

6.- 2012ko otsailean, martxoan eta apirilean emandako ebazpenen berri ematea.

7.- Galdera eta erreguak.


Xanti Alberdi Zubizarreta irakaslea saritu dute

2010eko Lanbide Heziketako gela eta tailerretan Praktika Onei Sariak banatu dira. Sarituen artean, Aipamen Bereziarekin, Tolosan lan egiten duen irakasle bat aurkitzen da: Xanti Alberdi Zubizarreta. Irakasle honek ondorengo lana aurkeztu zuen: Titulatuei lanbidea errazteko, ikasle ohien jarraipena on line.

Xanti Alberdi Tolosaldea Goi mailako Lanbide Heziketa Institutuko irakaslea eta Lantokiko Prestakuntzarako koordinatzailea da. Lanbide Heziketako eta Etengabeko Ikaskuntzako Sailburuordetzak, ikasleen artean gauzak ongi egiteari eta etengabeko hobekuntzari lotutako jarrerak eta balioak sustatzeko eta sistema multimedien bidezko irakaskuntza bultzatzeko sortu zituen sari hauek.

Ikastaroan parte hartzeko

Bestalde, hilaren 14an, IKTak (Enpresa 2.0: wikiak, blogak, sare sozialak, sindikazioa) (40h) ikastaroa hasten dela eta lekua dagoela gogorarazi dute Tolosaldea Goi mailako Lanbide Heziketa Institututik. Ikastaroa langile eta langabetuentzat zuzenduta dago eta doakoa da. Izen emateko aukera ikastetxean edo 943 65 11 47 telefono zenbakian dago.


‘Kaosa eta dilistak’ jaialdia antolatu dute Etxeluze Gaztetxean

Kaosa eta dilistak izenburupean, jaialdia antolatu dute Orioko Etxeluze Gaztetxean ekainaren 1erako, larunbata. 12:00etan emango diote hasiera dilista txapelketari; parte hartzaileek gaztetxean bertan sukaldatu beharko dute, eta antolatzaileen esanetan, bakoitzak eraman beharko ditu eltzea, kanpin gasa eta barazkiak. 14:00etan izango da herri bazkaria, borondate truke, eta jarraian, jolasak egingo dituzte. Txapela jantzita eramateko eskatu dute antolatzaileek.

20:00etatik aurrera kontzertuak hasiko dira Etxeluzen, eta guztira, bederatzi talde taularatuko dira: Lokuria, Managaitz, Disasko, Peëdog, Saña, Polikarpa y Sus Viciosas, Kamorräh, Cult Of Misery eta Polemika.


Igandean, Presaldetik Zumaiara txangoa

Datorren igandean, hilaren 18an, urteko lehen irteera egin du Inda Mendi elkarteak. Mendizaletasuna pizteko antolatzen dituzten txangoetako bat izango da Presalde eta Zumaia artean. Irteera goizeko 8:30ean izango da Lurraldebuseko autobus geltokian (Etxezarreta kalean, Itxaso tabernan aurrean). Ez dago izena eman beharrik, nahikoa da bertan azaltzea.


Orioko flota desagertze bidean

Azken hiru hamarkadetan nabarmen aldatu dira gizartearen ohiturak. Horrek, eragina izan du bertako lanbideetan eta itsas ondarean. Orion, esaterako, bost itsasontzi geratzen dira egun, eta arrantza sektoreak badaki urte gutxi geratzen zaizkiola Orioko flotari. Xabier Alberdi eta Xanti Peirok beren iritzia eman dute KARKARAren 408. zenbakian.

San Antonio Egunean, San Nikolas Kofradiako kideek azken argazkia atera zuten kofradia zaharraren aurrean. Une hunkigarria izan zen herriko arrantzaleentzat, laster eraitsiko baitute herriko ekonomiaren eragile garrantzitsua izan den sektorearen ikurra.

Azken 30 urteetan behera egin du nabarmen baxurako arrantza flotak herrian, eta kofradia zaharra ere beheraldi horren isla izan da. 90eko hamarkada hasieran 30 itsasontzi inguru zeuden herrian, eta gaur egun bost dira. Fenomeno hori ez da Orion soilik gertatu, Euskal Herriko beste hainbat herritan ere atzeman baitute gainbehera. "Herri bakoitzak bere berezitasunak ditu, eta horiek zerikusi zuzena izan dute arrantza sektorearen egoeran. Hala ere, badaude Euskal Herri mailan eragin duten faktore orokorrak ere", azaldu du Donostiako Ontzi Museoko zuzendari Xabier Alberdi historialari eta antropologoak. Izan ere, portu batzuetan flota desagertu egin da, eta beste batzuetan murriztu, Orion bezalaxe.

Alberdiren iritziz, baxurako arrantza sektoreak hainbat oztopo gainditu behar izan ditu azken hamarkadetan. "Alde batetik, nazioarte mailan, estatu bakoitzak bere arrantzategiak ustiatzeko araudia finkatu zuen, eta Europatik kuotak ezarri zitzaizkien itsasontziei. Bestetik, jasangarriak ez diren arrantza tekniken hedapenak ere eragina izan zuen baxurako arrantzan; herritarrek gogoan izango dituzte 90eko hamarkadan gure arrantzaleek egin zituzten protestak ontzi frantsesek erabiltzen zituzten sare pelagikoen aurka". Horiez gain, itsas ondarean adituak uste du ingurumenarekin zerikusi duten hainbat faktore ere bat etorri direla, eta zenbait espezieren biomasa txikitzea eragin dutela. "Prestigek sortutako kutsadura izan zen horietako bat, baita ingurumenarentzat kaltegarriak diren arrantza tekniken erabilera ere. Izan ere, ingurumenean ez du ondorio bera atuna banaka- banaka kanaberarekin harrapatzeak edo sare erraldoiekin arrantzatzeak. Ondorioz, egun arrantzaleek, geroz eta urrutiago joan behar dute lehen itsas bazterrean aurki zitezkeen espezieak arrantzatzeko".

Bat-batean, aldaketa

Alberdik uste du, gizartearen ohitura aldaketek ere ondorio zuzena izan dutela arrantza sektorearen beheraldian. "Mendeetan itsasoarekin izan dugun lotura hausten ari da. Itsasoan ez dugu etorkizunik ikusten, ez dugu bizimodua aurrera ateratzeko aukera bezala ulertzen, eta lehorreko lanbideen aldeko hautua egin dugu herritarrok. Kultura arloan ere gauza bera gertatu da, lehorreko kultura da baloratzen duguna, eta kostaldeko herrietako itsastartasuna galtzen ari gara, ziztu bizian gainera". Hori horrela, etorkizunean izango al dugu gure kostaldean marinelik?.

Historialariaren iritziz, ez da irudimen handirik behar etorkizun hurbilean gertatuko dena iragartzeko. XXI. mende hasieran, esaterako, Euskal Herriko arrantza- ontziak bat-batean arrantzalerik gabe geratu ziren. Gogoan du gertatutakoa Orioko Kofradiako presidente ohi Xanti Peirok ere. "Adreiluaren burbuila puzten hasi zenean, arrantzale askok lehorrean lana bilatu eta itsasoa uztea erabaki zuten. Oso gogorra izan zen egoera ontzi- jabeontzat, kanpaina batetik bestera tripulaziorik gabe geratu, eta atzerrira joan behar izan baikenuen arrantzale bila. Aurrena ekialdeko herritarrak, eta gero afrikarrak etorri ziren euskal itsasontzietara lanera". Burbuila lehertu, eta krisi ekonomikoa iritsi zenean, ordea, bertako asko lanik gabe geratu ziren. Pentsatu zuten itsasora bueltatzeko aukera izango zutela. "Guk, ordea, ezin genituen urteetan gurekin lanean aritu ziren atzerriko arrantzaleak bota, bertakoak hartzeko. Tentsio uneak bizi izan genituen moila gainean".

Arrauna oriotarren bereizgarria

Arrantzaren etorkizunaz hausnartzerakoan, aurrez gertatutakotik ikasi behar dela uste du Xabier Alberdi historialariak. "Garaiak aldatzen ari diren heinean, herritarren beharrak aldatu egiten dira. Mendeetan gure kostaldea eta erribera ontziolez beteta egon da, eta bertan zurezko ontziak egiten zituzten ontzigintza tradizionaleko teknikak erabiliaz. Teknologia eta material berriak agertzearekin batera, ordea, zurezko ontziak alde batera geratu ziren, eta altzairuzko arrantza ontziak eta plastikozko ontzi txikiak eraikitzen hasi ziren. Horrek ontziola tradizional gehienen gainbehera ekarri zuen".

Gaur egun, berriz, itsas ondarea berreskuratu nahian dabiltza kostaldeko hainbat herritan, eta ontzigintza tradizionala berreskuratzeko proiektuak sortu dituzte Orioko Mutiozabal da horren adibide.

Herrian arrantza desagertzear badago ere, Alberdik uste du oriotarrek badutela beste herrietatik desberdintzen dituen itsas ondarea: arrauna. "Oriotarren identitatearen parte da arrauna, eta hori oso garrantzitsua izan daiteke herriaren itsastartasuna bizirik mantentzeko".

Dena dela, historialariaren iritziz oriotarrek eta herriko erakundeek ahalegin berezia egin beharko lukete, belaunaldi berriei kirol arloaz harago, arraunaren oinarrian dagoen itsas ondarea, tradizioa eta herri izaera helarazten. "Itsas ondarea belaunaldi berriei transmititzea erronka garrantzitsua da Oriorentzat eta oriotarrentzat, horrek baldintzatuko baitu herriaren izaera bizirik mantentzea".


Szenatokiaren maratoia

Durangokoa ezinezko maratoia izaten da Azokak hartu dituen gune guztiak bisitatu nahi izanez gero. Aurten, behintzat, muga zorrotzagoak jarri dizkiot neure buru berez mugatuari eta, Szenatokia gunean EHAZE Euskal Herriko Antzerkizaleen Elkarteak antolaturiko antzerki maratoia besterik ez dut ikusi, alboan utzita gune berean izandako beste ekitaldi interesgarriak: Kafie eta berba delakoa, non arte eszenikoen zenbait lan berriren notizia eman den, Argizaiola saria Anuntxi Aranari emateko ekitaldia, Organik konpainiaren Txapeldun lanaren estreinaldia...

Zalantzarik gabe, Szenatokia beharrezkoa da, garai bateko liburu eta disko kontzeptu hertsitik gure kulturaren erakustaldi zabalago batera igarotzekotan, eta antzerki maratoia ekimen aproposa da Durangora hurbiltzen direnek euskal antzerkiaren berri eduki dezaten. Jardunaldiaren formatua hauxe da: San Agustin kultur guneko eszenatokian zortzi antzezlan zati ematen dira jarraian, lau goizean eta beste lau arratsaldean, haietariko bakoitzaren gehienezko iraupena ordu erdikoa izanik.

Emanaldien arteko tarteetan ikusleek mokadu bat hartzeko aukera dute, ikusitakoa beren artean edo antzezleekin komentatuz. Ekimen polita, beraz, are gehiago kontuan izanda urterik urte publikoaren harrera hobetzen doala, eta ikusle gero eta trebatuagoak datozela, neure balorazio pertsonalean bederen. Ordea, ez zait oso egokia iruditzen antzezlan laburtuak edo jatorrizko lan bateko zatiak eskaintzea, badirudielako antzerki aspergarriaren ideia indartzen dugula, ondokoa esanez bezala: «Antzezlan osoa luzeegia izango zenez, eman dezagun zatitxo bat bakarrik, ea inork ez duen aretotik ihes egiten».

Bestetik, programazioaren ildoa da hobetzeko moduan dugun beste kontu bat, orain arte zaku berean sartu baitira antzezlan bikainak eta makalak, talde amateurrak eta konpainia profesional ezagunak, nahiz eta horrek askotan zerikusi zuzenik ez izan proposamenen kalitatearekin.

Maratoiko lanik onenak aipatzearren, Garazi Lopez de Armentiak —Parasite kolektiboa— Jadanik hilda lan enigmatikoa aurkeztu du Hannah Frances Welhaneren zuzendaritzapean, haurtzaroko bizipenei sakontasun nabarmena emanez eta ganora handiz konbinatuz bere presentzia eszenikoa, mugimenduen kalitatea eta alderdi eszenikoak. Eta beste lan aipagarri bat Atx teatroaren Arren ganbara eta emeen sotoa izan da: Iñaki Ziarrustak sortutako taldeak kalitate handiko testu bat ekarri du eszenara, Szenatokirako propio egindako egokitzapen batean, eta muturreko sexu banaketaren gaineko parabola bat eratu du esperpentozko pertsonaia artegagarriak baliatuta.

Tarteka-marteka, beste lan batzuen txanda izan da —Ixabel Agirresarobe Emakumeak protagonista-rekin, Resurrecion Maria Azkue eta Toti Martinez de Lezearen ipuinak kontatuz, Labanaro taldearen Haro modernoak eta Taupada taldearen Erotik—, eta eguneko azken hirurak aurretiaz ezagutzen nituen: Aldatzen Laguntzen kolektiboaren Amets zirkoa salgai Altsasuko karpa handi bateko baldintza txarretan ikusi nuen uda partean, eta, alde batzuetatik findu behar den arren, esan beharra dago nabarmen hobea dela aretoan emanda, eta lan gozagarria izan daitekeela bere umore absurdoan eta logika surrealistan sartuz gero.

Maratoiko azken emanaldi biak ezagunak nituenez, Loreak filma ikusteko ilaran jarri naiz, baina Irudieneko aretoan sartu ezinean geratu naiz, beste asko bezala. Hala ere, urteotan Denboraren korapiloak izeneko antzezlana bizpahiru aldiz ikusi ostean garbi esan dezaket ezin hobeto elkartzen dituela Stanislaw Lem-en zientzia fikzio umoretsua eta Mikel Martinezen dohainak. Ostera, Joseba Usabiagaren Oroitzapenak ez dut berriro ikusi nahi izan, dramaturgia eta antzezpen eskasekoa izateaz gain, bere buruaren gaineko promozio hutsa delako, ageriko matxismo lotsagabean bilduta. Hortaz, eta Loreak beste baterako utzita, azokako jendetzan murgildu eta EKEk paratutako standean bukatu dut eguna, Iparraldeko laborariek ekoitzitako jaki bikainak dastatuz eta bertako jendearekin belarriak gozatuz.


Teknologia berriak, onerako?

Txirrindulariok maletan eramaten ditugun gauzak aipatuko ditut. Jende batek pentsa dezake gauza arraroak edukitzen ditugula, baina ez da hala. Kanpora hilabeterako joaten garen arren, ez dugu gauza askoren beharrik izaten, arropa bera ere egunero garbitzen digutelako.

Arropari dagokionez, pare bat kulot eta beste hainbat maillot nahikoak izaten dira. Taldeko txandala ere eramaten dugu, pare bat elastikorekin batera. Horrez gain, nezeserra eta pijama eramaten dugu. Egia esan, Tourrean pisutsua egiten da egunero gauza berak janztea.

Horrez gain, bakoitzak bere gauzak eramaten ditu, baina ez deus arrarorik. Normalean, denok izaten dugu ordenagailu txikiren bat, pixka bat aisialdi garaian prentsari kasu egiteko. Nola ez, sakelakoa ere ezin falta, etxekoekin komunikatu ahal izateko. Eta irakurzaletasuna daukagunok pare bat liburu ere eramaten ditugu, ordenagailuan aspertzen garenean irakurtzeko. Batzuetan, film batzuk ere ikusten ditugu.

Zutabeari amaiera emate aldera, teknologia berriek denongan eragiten duten menpekotasuna nabarmendu nahiko nuke. Azkenean, nahitaezko bihurtu dira gure bizitzan. Eta askotan aipatzen dugu talde barruan nola moldatzen ote ziren lehengo txirrindulariak. Haiek Internetik ez zuten, sakelakorik ere ez... Argi dago hoteleko telefonotik deitzen zutela etxera.

Baina, gaur egun, ez dugu halakorik egiten; teknologia berrien menpe gaude, eta ez zait iruditzen menpekotasun hori ona denik. Gauza guztiak bezala, erabiltzen jakin behar da, eta, nire ustez, ez dakigu erabiltzen. Naturaltasuna galtzen ari gara, baita nik ere. Hotelera sartzen garenean beti galdera bera egiten diogu masaje emaileari, ea Internet ba ote dagoen. Orduan, autokritika horrekin bukatu nahiko nuke. Teknologia berriek pauso handia eman dute, baina, era berean, kaltea ere egiten dute.


Larunbat honetan hasiko du denboraldia Oriokok

Ohorezko erregional mailan jokatuko dute aurten

Denboraldia pozarren amaitu zuten Orioko jokalariek, mailaz igotzea lortu baitzuten. Pozik bukatu eta gogotsu hasi. Larunbat honetan, irailaren 12an, emango diote hasiera 2015-2016 denboraldiari. Aurkari berriak izango dituzte, exijentzia altuagoa izango da; baina horrek guztiak denboraldia anbizioarekin hastea dakar.

Talde gaztea dute –19 eta 23 urte bitarte dituzte jokalari gehienek–, eta gehienentzat Ohorezko Erregional mailan lehen esperientzia izango da. Lan fisikoa egin dute aurre-denboraldian, eta ligan hasteko gogoa dute jokalariek. Zarautz eta Getariaren aurka derbyak jokatuko dituzte denboraldi honetan, eta maila mantentzea izango da taldearen helburua.

Ordiziaren aurka jokatuko dute lehen partidua, etxean, Mendibeltz futbol zelaian. Irailaren 12an izango da, larunbatean. Aurten, aldaketa bat egongo da partidak ikustera joango diren ikusleengan: ohorezko erregional mailako gainerako zelaietan bezala, sarrera ordaindu beharko dute zaleek. 30 euroren truke bazkide ere egin daitezke partida guztiak ikusteko.

165 jokalari federatu

2015-2016 denboraldia hasi da dagoeneko eta, momentu honetan, 165 jokalari federatu ditu Orioko Futbol Taldeak maila desberdinetan. Horrez gain, 70 gaztetxo ditu futbol eskolan.

Denboraldi honetan 8 talde arituko dira Gipuzkoako zelaietan: Ohorezko Erregional mailan, Emakumezkoen Lehenengo Erregional mailan, Ohorezko Jubeniletan, Kadete Lehen mailan, Ohorezko Infantiletan, Emakumezko F8 Infantiletan, Infantil Txikian eta F8 Alebin mailan.


Paga, autonomiarako tresna

Zer-nolako harremana dute haurrek diruarekin? Pagarik eman behar diete gurasoek? Adituen arabera, paga jasotzea haurrek dirua kudeatzen ikasteko modua da. Europan egindako inkesta baten arabera, Erresuma Batuan, Italian, Frantzian eta Espainian ematen dute pagarik handiena.

Zein onura izan ditzake seme-alabei paga emateak? Zenbatean behin? Zenbat diru? Zerbaiten truke eman behar zaie? ING taldeak ikerketa bat argitaratu du berri du horren inguruan: 5 eta 15 urte bitarteko haurrei paga ematen dieten gurasoekin osatu dute, Europan. Haurrak zirela paga jaso izanak heltzen direnean ondoriorik ote duen, zergatik ematen ote dieten euren haurrei eta beste ezagutzeko helburua zuen ikerketak. Guztira, 12.000 lagun elkarrizketatu dituzte.

Ikerketa horren datuen arabera, 5 eta 10 urte bitarteko haurrei dagokienez, Erresuma Batuko gurasoek ematen diete diru gehien pagan haurrei (sei euro) eta gertutik jarraitzen diete Italia, Frantzia eta Espainiakoek (bosna eurorekin). Hurrengo adin tartean, 10 eta 15 urte arteko gaztetxoen kasuan, Erresuma Batuko gurasoek mantendu egiten omen dute pagako diru kopurua, eta beste hiruretakoek hamar eurora arte igo ohi dute zenbatekoa, Luxenburgokoek bezala; gertu dituzte Austriako gurasoak ere, 9,75 euroko pagarekin. 15 urtetik gora, Luxenburgokoak eta Austriakoak dira igoera nabarmenena nabaritzen dutenak: 50 euro eta 35,25 eurokoa jasotzen baitute batez beste, hurrenez hurren. Italiakoek 30 eurora arte igo ohi dute kopurua, eta atzetik dituzte Espainia, Frantzia, Belgika eta Alemania, 20 euroko pagarekin.

Pagetan kopuru txikiena ematen duten gurasoak, berriz, Herbehereetakoak, Txekiakoak eta Errumaniakoak dira. Herbehereetan, batez beste, 1,50 euro ematen diete pagan haurrei 5 eta 10 urte bitartean; 10 eta 15 urteko tartean, bost euro, eta 15 urtetik gora, 12,50 euro. Kopuru txikiagoa ematen diete txekiarrek: 1,75 euro 5 eta 10 urte bitartean, lau euro 10 eta 15 urte bitartean, eta 10,75 euro 15 urtetik gora. Errumaniarrak ere hor inguruan dabiltza: 2,25 euro 5 eta 10 urte bitartean, hiru euro 10 eta 15 urte bitartean, eta 11 euro 15 urtetik gora.

Joxe Amiama EHUko Filosofia eta Hezkuntza Zientzien fakultateko irakaslearen ustez, egokia da paga ematea «ardura lantzeko»: «Ematen diogun dirua berak erabakiko du gorde edo ez gorde, berea delako: buruan erosi nahi duen zerbait baldin badu, errazago gordeko du». Amiamaren ustez, diruaren gaineko ardura horrek isla izango du gerora ere.

Haurrei dirua eman edo ez eta zen adinetan hasi, familia bakoitzak erabaki beharreko kontuak direla dio Amiamak. «Bi planteamendu daude: batetik, haurrak dirua behar duenean hartzea, eta, bestetik, kopuru finko bat edukitzea. Bietatik ez dakit zein den hobea, baina iruditzen zait ona dela paga ematea». Amiamak berak ere paga ematen zien haurrei. «Batetik, euren sosak eduki ditzakete, halako poz puntu bat ematen baitu, eta, bestetik, interesgarria da haurrak pixkanaka dirua antolatzen hastea». Irakasleak azaldu duenez, aisialdiarekin lotuta egon ohi da paga hori hasieran, «gozokiak erosteko»; baina, hain justu, orduantxe hasten dira barneratzen gauzek balio jakin bat dutela. «Ume txikiak, dirurik ez dagoenean, tiraderara doaz eta hartu egiten dute, ezta? Non dago arazoa? Ez dira ohartzen».

Diruaren balioa landuz

Haurraren arabera alda daiteke paga ematen hasteko adina, baina, Amiamaren ustez, garai egokia da haurrek 7 edo 8 urte inguru dituztenean. «Umearen autonomiarekin lotuta dago: litxarrerien dendara joateko gaitasuna, lagunekin gehiago ibiltzen ere hasten dira... Garai egokia da paga ematen hasteko». Dena den, paga ematen hasi aurretik, Amiamak gomendatzen du gurasoek diruaren balioa haurrekin lantzea: «Esaterako, festak ailegatzen direnean, haurrak barraketan ibili nahi badu, estrategia polita da, nire ustez, erabiliko den dirua eskuetan eramatea: haurrak ikus dezala nola ari den gutxitzen diru hori gurasoen eskuetan». Izan ere, Amiamaren arabera, haurrek ez dute lotura hori egiten dirua diru zorrotik ateraz gero: «Diru zorroan beti dago dirua».

Haurrek diruak zenbat balio duen ikasteko, ordea, estrategia «indartsuagoa» da eurak joatea dendara litxarreriak erostera, gurasoak haiekin joan eta nahi duena ordaintzea baino. «Dendetan egoten direnek, orokorrean, sekulako pazientzia daukate, eta beti prest daude dirua mahai gainean jarri eta diruari balio bat emateko». Haurrek nahi dutena hartu eta gero, dendari horiek izaten dira haurrei esaten dietenak duten diruarekin ez zaiela iristen nahi duten hori erosteko. «Orduan hasten dira umeak ere erabakiak hartzen, eta hori da paga ematearen alde ona». Hala hasten dira autonomoagoak izaten, eta dirua mugatua dela ikasten.

Amiamak landu izan du gaia gurasoekin, eta askotan errepikatzen den kezka izan ohi da zenbat eman beharko lieketen pagan haurrei. «Familia bakoitzak erabaki behar du hori, baina bada gauza bat ziurra: ez da ona diru asko maneiatzea. Haurrek diru asko erabiltzen dutenean, datuek diote korrelazio bat dagoela zenbait despisterekin edo diruaren erabilera okerrarekin». Pagaren zenbatean behin eman ere izaten da kezka iturri: «Hilabetean behin ematea pauso bat izan daiteke, baina hobe da astean behin ematea». Dena den, Amiamak nabarmendu du horrek ere umearen araberakoa izan behar duela.

Zertan gastatu?

Amiamak uste du egokia dela aurrez adostea emandako paga haurrek zertarako erabiliko duten. Gurasoei egindako lanagatik ordaindutakoa zertan gastatu behar duten esaten ez zaien gisara, haurrei ere ezin zaiela esan uste du: «Semeari edo alabari paga ematen diogunetik, diru hori berea da, eta bere erara antola dezake: behin eman ostean, ezin diogu esan erdia itsulapikoan gordetzeko». Emandako dirutik zati bat aurreztea nahi izanez gero, beste bide bat jorratu beharko litzateke: «Beste kontu bat da markatzea, umeari esatea emandako hamar euroak bereak direla, baina horietatik hiru itsulapikora joango direla, eta gainontzeko zazpi euroak izango direla benetan erabilgarrigarri izango dituenak». Horrez gain, garrantzitsua da baita ere erabilgarri duten diru hori zertan gastatzeko izango den argi edukitzea denek: batzuek litxarreriatan gastatuko dute dena, beste batzuek horrekin ordainduko dute eskolarako behar duten bolaluma, edo opari bat.

Amiamaren ustez, aldaketa bat izan da: «Lehen paga zerbait jakina zen, baina, gaur egun, iruditzen zait haurrek, adin batetik aurrera, dirua behar dutenean hartu egiten dutela, besterik gabe». Aurrez pagarekin ikasi dutenen kasuan, prozesu «interesgarria» dela dio irakasleak. «Badu horrek bere arriskua, baina aldez aurretik gurasoek markatzen badute zenbat har dezaketen, zenbatean behin edo zertarako, beste fase bat da».

Horrez gain, seme-alaba bat baino gehiago izatean, paga kopuruak «beti» izan behar du desberdina, adinaren araberakoa: «Aldea txikia izan daiteke batetik bestera: txikienari euro bat eman eta zaharrenari 1,20 euro, esaterako. Gurasoa naizen aldetik, konturatzen naiz adin desberdinak dituztela, eta nik ere desberdintasuna egiten dut pagarekin: harremanetarako, esaterako, gehiago eskatzen diegu zaharrenei». Amiamaren ustez, «gatazka asko» saihesten dira horrela, «jelosiak, eta abar». Are gehiago, maiztasun aldetik ere, egokia iruditzen zaio seme-alaba bakoitzarekin dinamika desberdinak mantentzea.

Zer-nolakoa da joera Euskal Herrian? Ematen diete pagarik gurasoek haurrei? Hala bada, zenbat? Eta zein adinetatik aurrera?

Aitor Arrozpide hernaniarrak semea eta alaba ditu, 11 eta 8 urtekoak. Zaharrenari, semeari, ematen dio paga: «Bost euro ematen dizkiot, baina ez astero; eta beti, astebukaeretan». Arrozpideren ustez, paga ematea bada haurrek diruak zenbat balio duen ikasteko modua; berak jasotzen zuen haurra zela, eta uste du horri esker ikasi zuela dirua kontrolatzen. Hala, bere haurrek ere ikastea nahi du: «Hala esaten diot semeari: bukatzen denean, bukatu da, ez etorri gehiago eskatzera». Gutiziaren bat baldin badu, «negoziatu» egiten dute batzuetan, «ondo portatzea» baldintza izanik.

Argiñe Korta tuterarrak ere bi seme-alaba ditu, 13 eta 7 urtekoak. Eta Arrozpidek bezala, Kortak ere zaharrenari soilik ematen dio dirua: «Bost euro, ostiral eta larunbatetan. Nahi duen gauzetan gasta dezake: normalean, gozokietan. Dena den, diru pixka bat gordetzea aholkatzen diot, nahi duten zerbaitetarako aurrezteko». Kortaren arabera, paga ematen dionetik semearen ardura da «nahi duena eta duen dirua» antolatzea: «Gauzen prezioa jakitea, zerbait lortzea zenbat kostatzen den jabetzea...».

Haurrak gutiziaren bat baldin badu, zati bat behintzat emandako pagarekin ordaintzen duela adierazi du Kortak, eta gainontzekoarekin gurasoek laguntzen diotela: «Noski, ikastolako notek, haren jarrerak, etxeko beteharrek eta halakoek zeresan handia dute horretan».

Pilu Haira kanboarrak hiru alaba ditu, 5, 8 eta 11 urtekoak. Nagusiari soilik ematen dio dirua Hairak ere, baina ez erregularki: «Alaba zaharrenak 8 edo 9 urte zituelarik finkatu genuen astero ematea bi euro. Helburua zen berak diru hori atxikitzea gero gustuko zuen zerbait erosteko». Gaizki portatzeak, ordea, hitzarmen hura bere horretan utzi zuen: «Gaizki portatzen zelarik, kentzen genion, eta momentu jakin batean gabe uztea erabaki genuen, eta hala geratu zen». Hala, gaur egun ez dio dirurik ematen, maiztasun jakin batekin behintzat: «Eskatu ere ez du egiten, eta nik noizbehinka ematen diot: adibidez, azkenaldian berarekin biziki pozik nintzen ikastolan emaitza onak izan dituelako eta etxean ondo portatzen zelako, eta hamar euro eman nizkion».

Bi euroko saria ordaintzea adostu zutenetik, bizpahiru urte pasatu dira, eta diruaren balioa ezagun duen arren, ez du uste alaba arduratsuagoa denik diruaren kudeaketa horrengatik: «Aitzinamendu pertsonala berez etorri da, independenteagoa da egun». Gutiziak tartean sartzen direnean, gehiago «mintzatzen» dira: «Pisatzen dugu zinezko beharra den edo zein den hori lortzeko helburua». Hairak berak jasotzen zuen paga, eta uste du horri esker, hein batean, dirua kontrolatzen ikasi duela, «baina beharbada gehiago zen 12-13 urterekin».


Pirinioetara iritsiko da Tourra, azken txanpan

Frantziako lasterketa Euskal Herrian sartuko da, hirugarren astean, etapa erabakigarri batekin: 31 kilometroko erlojupekoa, Senperetik Ezpeletara.

Pirinioetako astean erabakiko dira Frantziako Tourraren sailkapenak. Txirrindulariek bi etapa luze, bereziki labur bat, etapa lau bat eta erlojupeko bat dute aurretik, Parisera heldu baino lehen.

Geraint Thomasek eta Chris Froomek (Sky) aldearekin hasiko dute astea. Aurrean Dumoulin, Landa eta Quintana izango dute, esan dutenez, "oraindik dena posible da" eta.

HIRUGARREN ASTEA

16. etapa, Carcassonne > Bagnères-de-Luchon - 218 km (uztailak 24)

Etapa luze eta gogorra. Bost mendate igoko dituzte; azken biak, lehen mailakoak. Bukaera jaitsiera arriskutsu baten ostean izango da.

17. etapa, Bagnères-de-Luchon > Saint-Lary-Soulan - 65 km (uztailak 25)

Edizo honetako berritasun handia: oso etapa laburra. Irteera-parrilla batean abiatuko dira txirrindulariak, eta kategoria bereziko mendate batean bukatuko dute.

18. etapa, Trie-sur-Baïse > Paue - 171 km (uztailak 26)

Etapa laua eta lasaia.

19. etapa, Lourdes > Larüntze - 208 km (uztailak 27)

Jardunaldi luzea, kategoria bereziko bi mendaterekin. Azken aukera mendian sailkapena iraultzeko.

20. etapa, Senpere > Espeleta - 31 km. Banakako erlojupekoa (uztailak 28)

Euskal Herrira helduko da tropela: 31 kilometroko erlojupeko erabakigarria, oso ibilbide malkartsuarekin.

21. etapa, Houilles > Paris, Eliseoko Zelaiak - 116 km (uztailak 29)

Parisera helduko dira txirrindulariak, euren maillotetan.


Ormaiztegiko zubi berria eraikitzen

Albiste izan zen… duela 20 urte

Ormaiztegiko zubiak 150 urte bete zituen iaz, eta ekitaldi ugari antolatu zituzten urtemuga hura ospatzeko. Haren burdinezko egitura bereziak eta 36ko Gerran bota eta ondoren berreraiki izanak, balio historiko handia ematen diote. Hori dela eta, ondare izendatu eta mantentzea erabaki zuten herritarrek, herri galdeketa baten bidez.

Zubi zaharrak, ordea, ez zituen egungo tren garraioak eskatzen zituen baldintzak betetzen. Eta hura mantendu nahi bazen, ezinbestekoa zen trena ibiltzeko beste zubi bat egitea. Zubi berri horrek, 20 urte beteko ditu aurten. Izan ere, 1994an hasi zituzten azpiegitura berria egiteko lanak. Goierritarra aldizkariak 64. zenbakian (1995ko otsailak 10ekoa) argitaratu zuen lanen inguruko artikulua.


Irene Caminos: 'Aurreko munduko kopetako arantza kendu dut'

Txirrindularitzan, trialean, denboraldiko azken Munduko Kopa jokatu da Italian, Il Cioccon eta laugarren postuan amaitu du Irene Caminos tolosarrak puntuetan hirugarrenarekin berdindu ondoren.

Txirrindularitzan, trialean, denboraldiko azken Munduko Kopa jokatu da Italian, Il Cioccon eta laugarren postuan amaitu du Irene Caminos tolosarrak puntuetan hirugarrenarekin berdindu ondoren. Hemendik aurrera Txinan jokatuko den Munduko Txapelketa du helburu.


Carlos Paris filosofo eta idazle bilbotarra zendu da 88 urterekin

Valentziako Unibertsitateak Honoris Causa Doktore izendatu zuen, Madrilgo Ateneoko presidentea zen eta liburu asko idatzi zituen, besteak beste.

Carlos Paris filosofo, idazle eta zutabegilea, eta Madrilgo Ateneoko presidentea, hil da 88 urte zituela, erakunde horrek jakinarazi duenez.

1925ean jaio zen, Bilbon, eta Madrilgo Unibertsitateko Katedradun emeritu honek ibilbide luzea egin du giza adimenaren munduan. 25 urterekin Santiagoko Unibertsitateko katedradun izatea lortu zuen eta Madrilgo Ateneoko presidente izan da lau agintalditan, 1997tik gaur egun arte.

Gainera, Valentziako Unibertsitateak Honoris Causa Doktore izendatu zuen, Filosofia eta Letren Fakultateko lehen Dekanoa izan zen, frankismoaren ondoren, eta Filosofiako Elkarte Espainiarreko presidente eta Ruben Dario Nikaraguar-Espaniar Elkarteko presidente ere izan da.

Hainbat liburu idatzi ditu, hizkuntza askotara itzulitakoak, esaterako, Física y Filosofía, Unamuno- Estructura de su mundo intelectual, Crítica de la Civilización Nuclear, Fantasía y Razón: Odiseo, Don Quijote y Fausto, Memorias sobre medio siglo: de la Contrarreforma a Internet. Literatura mailan, Bajo constelaciones burlonas eleberria eta La máquina speculatrix liburua ere idatzi du, besteak beste.


Chicago, gaur gauean, 'Vascos por el Mundo' saioan

Erika Barreras kazetariak Estatu Batuetako hiri horretako sekretuak ezagutuko ditu bertan bizi diren euskal herritarren eskutik.

Gaur gauean, 'Vascos por el Mundo' saioak Chicago hiria ezagutuko du. Illinois estatuan kokatutako hiri horretan barrena murgilduko da Erika Barreras kazetaria, bertan bizi diren euskal herritar hauek lagunduta: Raquel, Yanire, Xanti, Silvia, Joseba eta Javier.

Estatu Batuetako garapen ekonomiko, kulturale eta politikoan paper garrantzitsua izan du Chicagok historian zehar, eta gaur egun ere, hiri dinamikoa eta kultur aniztasun handikoa da. Nazioarteko negozioen hirigunea da eta Estatu Batuetako turismo gune garrantzitsua.

'Vascos por el Mundo' ostegunetan izaten da ikusgai, 22:30ean, ETB2n eta eitb.eus-en.


Babesekoa lortu dutenen zerrenda kaleratu du Etxebidek

San Roke eta Aramotzeko sustapenetan etxebizitzak esleitzeko prozesuari dagozkion onartutako eta baztertutako eskaeren zerrendak argitaratu ditu Etxebidek. Durangon, 144 babeseko etxebizitza eman dira jabetzan eta 26 etxebizitza sozial, alokairuan. Errekurtsoa aurkeztu gura dutenek datorren ekainaren 6ra arte daukie horretarako aukera. Informazio gehiagorako klikatu hemen.


Aralarrek dio bere alde egiteak ezker abertzalea «sendotu» egingo duela

Araba «XXI. mendeko mugalde» bilakatu nahi du, «lehia politiko garrantzitsuenak» izango direlako han

Arabako hiriburua aukeratu zuen atzo Aralarrek udal eta foru hauteskundeetako kanpainako lehen ekitaldia egiteko. Gasteizko Udalerako hautagai Andres Landa eta Batzar Nagusietarako hautagai Iñaki Aldekoarekin batera, Mikel Basabe legebiltzarkidea eta Nekane Perez Nafarroako parlamentaria izan ziren mitinean, goizean. Maiatzaren 22an Aralarri botoa ematearen garrantziaz mintzatu zen Basabe, hitza hartu zuenean. Euskal gizarteak Aralarrek egindako ibilbidearengan eta aurrera begira egin behar duenarengan «konfiantza osoa» duela ziurtatu zuen.

Basabek konfiantza horri eusteko deia egin zien herritarrei, Aralarren alde apustu egiteak ezker abertzalearen oraina eta etorkizuna «sendotu» egingo duela iritzita. «Zalantzarik ez daukat euskal gizarteak hemen eta han babesa emango diola ezkerreko planteamendu abertzaleari».

Aldekoak, berriz, bezperan Espainiako Auzitegi Konstituzionalak Bilduri hauteskundeetan aurkeztea erabaki izana txalotu zuen, ezer baino lehen. «Erabakiak Estatuaren kalitate demokratikoan sakondu egiten du». Epai horren ondoren, baina, «biktimismoarekin» jokatzeko aitzakiarik ez dagoela ohartarazi zion Bilduri, eta norberaren programak mahai gainean jartzeko tenorea dela azpimarratu zuen. «Egiaren» ordua iritsi dela esan zuen Aldekoak. Hala, Alderdien Legea baliogabetzeko, ETAri Gernikako akordioa betetzeko eta preso politikoak aske uzteko galdegin zuen.

Arabarako dituen proposamenen berri ere eman zuen Aldekoak. Jakinarazi zuenez, Araba «Euskadiko XXI. mendeko mugalde berri» bilakatu nahi du, bertan «lehia politiko garrantzitsuenak» izango direlako, bai eta industria, hirigintza eta lurralde antolaketari dagozkienak ere.

Donostian, azokan

Donostian, berriz, Ainhoa Beola alkategaiak hiriburuko politika ekonomikoak aldatzea ezinbestekotzat jo zuen. Beola San Martin azokan ibili zen eguerdian, herritarrei aurrez aurre bere proiektuaren berri emanez. Aralarreko hautagaiak tokian tokiko ekonomia eta ongizatea indartzearen alde egin zuen, langabezian dauden pertsonen diagnosia egitea proposatuz. Donostian gertuko komertzioa bultzatu, kalitatezko zerbitzu sozialak garatu eta enpresari txiki berrien ekimenak sustatu behar direla azaldu zuen Beolak.


Invasion of the Body Snatchers

Jatorrizko izenburua: Invasion of the Body Snatchers

Zuzendaria: Philip Kaufman

Gidoilaria: W.D. Richter (Eleberria: Jack Finney)

Aktoreak: Donald Sutherland, Brooke Adams, Leonard Nimoy ...

Herrialdea: AEB

Iraupena: 115 munutu

Ekoizpen-urtea: 1978

Aste honetan, Chicago hirian jaio zen Philip Kaufman zuzendari estatubatuarraren “Invasion of the Body Snatchers” (1978) izeneko pelikula nahi dizuet gomendatu. Ez da oso ohikoa izaten pelikula baten bertsio berria egiten denean emaitza onik lortzea. Hala ere, gomendatzen ari naizen lan hau, inon idatzita ez dagoen arau honen salbuespena da, duda barik. 1956an, Kaufmanen hirikidea zen Don Siegel handiak pelikularen estreinako bertsioa egin zuen erabat gomendagarria dena. Ez dut gauza handirik esan nahi pelikularen inguruan, baina amaierarekin adi egoteko eskatu beharra dago kasu honetan. Izan ere, oso harrigarria baita.

Esan bezala, film honen atzean Philip Kaufman dugu. Illinoisko zinemagileak baditu zenbait lan bisitatxo bat egitea ondo merezi dutenak, hala nola, “Elegidos para la Gloria” (1983) edo “Quills” (2000). Zinemagile honen ekarpenak ez dira, ordea, zuzendari gisa burutu dituen proiektuak besterik, gidoilari moduan ere ibilia da eta arlo honetan ezin ahaztu “En Busca del Arca Perdida” (1981) lan handiaren gidoia bere istorio batean oinarrituta dagoela.

Bukatzeko, zinta honetan Donald Sutherland aktore kanadiarrak egiten duen lana nabarmentzea gustatuko litzaidake, zinez doitua.


Springsteenen dokumentala Arerian emango dute bihar

LAZKAO // Bruce Springsteen musikari estatubatuarrak Western stars azken lanarekin batera dokumentala ekoitzi du. Diskoaren grabaketa prozesua eta The Boss-en bizitzako irudiak jaso dituzte. Arerian ikusi ahalko da, bihar 20:15ean. Sarrera aurrez 8 euro da, han 10 euro.


Ezenarrok, Basabek eta Erostarbek ekainaren 30ean entregatuko dituzte legebiltzarkide aktak

Oxel Erostarbek, bestalde, Aralar-Independenteak zerrendan aurkeztu ziren lagunen esku utzi du Elgetako alkate kargua.

Atzo Aralar alderdiak Ezenarro, Basabe eta Erostarbe alderditik kanporatzeko erabakia jakinarazi ostean, gaur agerraldia egin dute Legebiltzarreko prentsa aretoan hiru legebiltzarkideek.

Jakinarazi dute Legebiltzarra utzi egingo dutela. Esan dute ekainaren 30ean entregatuko dituztela legebiltzarkide aktak. Ordura arte orain moduan jarraitu gura dute.

Gogor hitzegin du Aintzane Ezenarrok gaurko agerraldian. Berretsi du parlamentuan onartutako ponentzia ez dela "baztertzailea", eta alderditik kanporatzeko erabilitako arrazoiak eta lantaldearen inguruan esandakoak "gezurrak" direla. Gaineratu du Aralarren sartu ziren modu berean joango direla; "guztien arteko elkarrizketa defendatzeko eta praktikatzeko arazoak konpontzeko".

Beste inkognita bat ere argitu dute hiru legebiltzarkideek. Esan dute ez dutela zerikusirik Aralar alderdiko sektore kritiko batek iragarritako Nahia izeneko alderdi berriarekin. Ez dutela zer ikusirik esan dute.

Amaitzeko eskerrak ere eman dituzte; lankideei eta bereziki Dani Maeztu legebiltzarkideari egindako lanagatik.

Elgetako alkatetza

Gure bailarara etorrita Oxel Erostarbek jakinarazi du Elgetako alkatetza Aralar-Independenteak zerrendan aurkeztu zirenen eskuetan utzi duela, eta Tweet batean eskerrak eman ditu "urteotan, batez ere azken asteotan politika beste modu batera egiteko ahaleginean babesa, laguntza eta indarra ematearren".


Atleticok Chelsea gainditu eta Real Madril izango du aurkari finalean

Simeoneren taldeak 40 urte itxaron behar izan ditu Txapeldunen Ligako finalera bueltatzeko (1974an Bayern Munichen aurka galdu zuten). Final handia maiatzaren 24an jokatuko da, Lisboan.

Atletico Madrilek Txapeldunen Ligako finala jokatuko du 40 urteren ondoren, finalaurrekoan Chelsea 1-3 mendean hartuta. Adrian Lopezek, Diego Costak eta Arda Turanek egin dituzte golak Stamford Bridge estadioan jokatutako partidan.

Lehen gola, hala ere, Mourinhoren taldeak egin du. Fernando Torres izan da golegilea, area barrutik egindako erremate baten bidez. Fuenlabradako jokalariak ez du gola ospatu, Atleticoko jokalaria izan zelako. Baina zuri-gorrien erantzuna handik gutxira iritsi da. Juanfranen jokaldi bikaina Adrianek aprobetxatu du atsedenaldiaren atarian berdinketa lortzeko.

Bigarren zatian, Simeoneren taldea eroso aritu da eta partida erabakita uztea lortu du. Diego Costak bigarren gola egin du Eto'ok egindako penaltia aprobetxatuta, eta Arda Turanek hirugarrena sartu du, taldeak egindako jokaldi eder batean.

Gauzak horrela, Atléticok Txapeldunen Ligako finala jokatuko du 40 urte geroago (1974an Bayern Munichen aurka galdu zuten). Real Madril izango da koltxoneroen aurkaria, maiatzaren 24an, Lisboan.

Fitxa teknikoa:

CHELSEA: Schwarzer; Ivanovic, Cahill, Terry, Cole (Eto'o, 54. min); Willian (Schurrle, 77. min) Ramires, David Luiz, Azpilicueta, Hazard y Torres (Ba, 67. min).

ATLÉTICO MADRIL: Courtois; Juanfran, Godín, Miranda, Filipe; Mario, Tiago, Koke, Arda (Cebolla Rodríguez, 83. min); Adrián (Raúl García, 66. min) y Diego Costa (Sosa, 76. min).

GOLAK: 1-0, 36. min, Fernando Torres. 1-1, 44. min, Adrián. 1-2, 60. min, Diego Costa. 1-3, 72. min, Arda Turan.