PSEk eta EH Bilduk aurrekontu akordioa egin dute berriz ere Iruña Okan

Iruña Okako aurrekontua PSE eta EH Bilduren arteko akordioari esker aurrera aterako da bigarren urtez jarraian. Udal gobernuak talde subiranistaren bost proposamen onartu ditu, 162.000 euroko balioarekin.

Iruña Okako EH Bilduren batzarrak oniritzia eman ostean, alderdi subiranistak udalerriaren 2023ko aurrekontuak aurrera ateratzea babestuko du asteazken honetan, ezohiko osoko bilkuran. Hortaz, PSEren udal gobernuak eta EH Bilduk adostutako bigarren aurrekontuak izango dira aurtengoak.

EH Bilduren bost proposamen jaso ditu aurrekontu proiektuak:

40.000 euroko inbertsioa 2022an sortutako lan-poltsa martxan jartzeko.

30.000 euro hurbileko produktuen merkatua sortzeko eta lehen sektorea indartzeko; hilero, igandetan.

20.000 euroko laguntza herriko ostalari eta merkatarientzat.

12.000 euro euskararen erabilera sustatzeko eta euskarazko jarduerak egiteko.

60.000 euro herritarrek proposatutako obretarako.

Horrez gain, PSEk konpromisoa hartu du soberakina negoziatzeko eta udalerrian trantsizio energetikoa bultzatzeko inbertsio plan bat onartzeko. Gainera, Podemos eta PPren beste hiruna proposamen onartu ditu PSEk Araban duen alkate bakarrak (Michel Montes); EAJrenak, ordea, ez ditu onartu, "proiektuak idazteko 120.000 euro zirelako".

EH Bilduko zinegotzi eta bozeramaile Davide di Paola pozik agertu da akordioarekin, baina, aldi berean, deitoratu du inbertsio handiak ekarriko lituzkeen proposamenak ezin izan direla sartu "udal kutxen finantza egoera eta kontuak onartzeko presa" direla eta. "Hala ere, erantzukizunetik, proposamen zehatzak sartu ditugu, krisiaren ondorioak merkataritzan eta ostalaritzan arintzeko, enplegu publikoa sortzeko eta gure eskualdeko lehen sektorea bultzatzeko. Gainera, inbertsio planarekin energia berriztagarriak hedatzen eta gure energia eraginkortasuna hobetzen jarraitzea espero dugu", adierazi du.


Lurralde kudeaketa eredu berri bat

Diseinatzen dugun lurralde ereduak bizi nahi dugun gizarte eredua konfiguratzen du. Elkarrekin Podemosen uste dugu Gipuzkoa atseginago bat merezi dugula bere bizilagunok eta auzokideok, Gipuzkoa kohesionatua, lurralde antolamenduaren alde lan egiten duena eta hirigintza bidezko eta orekatua, lehen eta bigarren mailako auzorik, herri eta eskualderik gabe non ez dugun ziurgabetasunarekin bizi behar eta pertsona guztiak berdintasunean bizi diren aukerak eta bizitza duina eraman dezakete. Bere baliabide naturalak eta berdeguneak jasangarri eta modu iraunkorrean erabiltzen dituen Gipuzkoa kopiatu. Gipuzkoa konektatua, mugikortasuna duena, non garraio publikoa lehena den eta aukerarik onena. Auzokideentzako Gipuzkoa bat, turismo jasangarriarekin eta hori landa-mundua biziberritu. Energia berriztagarrien sinonimo den eta hondakinei buruz hitz egitean non dagoen Gipuzkoa Pentsa dezagun automatikoki murrizketa, berrerabilpena eta birziklapena, ereduak baztertuz zaharkituta inposatu nahi dizkigutela zabortegiak eta erraustegiak. Axola duen Gipuzkoa bere kostaldeak, bere mendiak eta bere haranak eta ez lurperatu hormigoian. Hau da nahi dugun Gipuzkoa eta munduari erakutsi nahi dioguna, eskaintza baten bidez turismo jasangarriarena, ondareari, balio historikoei, kulturari eta naturalari lotuta.


Nafarroako Gobernuak onartu egin du tabernen barrualdea irekitzea, astelehenetik aurrera

%30eko gehienezko edukiera izan ahalko dute, eta 22:00etan itxi beharko dute. CO2 neurgailuak ezarriz gero establezimenduak osorik betetzea baimendu du gobernuak.

Ostalariek aurreratu zuten, eta Nafarroako Gobernuak baieztatu du: astelehenetik aurrera tabernen barneko partea zabaldu ahalko dute herrialdean. Irekiera baimendu badu ere, gobernuak neurriak ezarri ditu, eta ezingo da gainditu tabernaren %30eko edukiera. Hala ere, neurri horrek salbuespen bat izango du: ostalariek erantzukizun dokumentu bat sinatzen badute eta CO2 neurgailuak jartzen badituzte, %100eko edukiera izan ahalko dute, mahaien arteko distantziak zainduta betiere. Gaueko 22:00ak arte izan ahalko dute zabalik tabernen barnealdea.

Nafarroako Gobernuak kaleratutako erabakia sektoreko «irekiera kontrolatuaren lehen fasea» dela azaldu du. Foru aginduak bi aukera eskaini dizkie ostalariei. Arau orokorrak %30eko edukiera eta mahaien arteko bi metroko distantzia ezarri ditu. Era berean, mahaietan baino ezingo da kontsumitu, eta lau lagun egon ahalko dira gehienez mahai berean. Salbuespena izango dira bezeroen artean 70 zentimetroko tartea bermatu ahal dezaketen lokalak: kasu horretan, gehienez seiko taldeetan jarri ahalko dira.

Neurri horiek establezimendu guztiei ezarriko bazaizkie ere, ostalariek badute aukera lokal osoa erabilgarri izateko. Horretarako, lokalaren nondik norakoen fitxa teknikoa eta erantzukizun deklarazio bat aurkeztu beharko dute jabeek: bertan, neurriak beteko dituztela zin egin behar dute, eta neurri gehigarriak hartu, CO2 neurgailuak, esaterako. Haa eginez gero, edukierarena izango da aldaketa bakarra, aulkien arteko bi metroko distantzia eta gehienezko sei lagunen muga bete beharko baitute. Establezimendu horietan ere jarrita bakarrik kontsumitu ahal izango da.

Era berean, bezeroen datuak jaso beharko dituzte, kasu positiboren bat gertatuz gero haien jarraipena errazteko. CO2 neurgailuei dagokienez, airearen kalitatea neurtzea du helburu, eta ezingo ditu 800 ppm (partikula milioiko) gainditu.

Terrazak, bestera

Nafarroako Gobernuak iragarri berri dituen neurriek tabernen barrualdeari eragingo diote soilik. Izan ere, terrazak goizaldeko ordu bata arte egon ahalko dira zabalik, abuztuan onartutako foru aginduaren irizpideei jarraituz. Hala ere, 24:00etatik aurrera ezingo dute bezero berririk zerbitzatu. Ordutegi hori Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiak gobernuaren murrizketa neurriak bertan behera utzi eta gero ezarri dute, eta, hain zuzen ere, gobernuak ez du eskumenik horiek moldatzeko; tokian tokiko udalek baino ezingo dute hori egin, udalerriko araudiaren arabera.


Lur Errekondok aurkezturiko "Naufragoak" lehiaketa estreinatuko du gaur ETB-k

Abentura reality berriko aurkezleetako bat izango da Usurbilgoa.

18 naufrago, zazpi bikote eta bakarka ariko diren beste lau lehiakide, guztiak Karibe itsasoan galduta. "Lehorrera heldu beharko dira bizirik jarraitu ahal izateko", hala diote Euskal Telebistatik. Astearte honetan, irailaren 27an estreinatuko du ETB-k "Naufragoak" izeneko abentura reality berria. Asteartero izango da ikusgai aurrerantzean, gaueko 22:30etan hasita. Usurbilekin lotura estua izango du saioak, aurkezleetako bat herrikidea baitugu; aurretik eskubaloian eta azken aldian harrijasotzaile gisa lehiatzen ari den Lur Errekondo hain zuzen, Iñigo Vicensekin batera. Bien eskutik jasoko ditugu, "Karibe itsasoan galdu ondoren, bizirauteko erronka gogorrei aurre egin beharko dieten lehiakideen gorabeherak".

Gaur bertan estreinatuko duten lehen atalean, "itsasoan galdu diren lehiakideak lehorrera heldu beharko dira bizirik jarraitu ahal izateko. Hala ere, abentura guztian zehar ezagutuko duten lehen uhartera heltzerakoan, ezusteko bat izango dute zain: lehenengo abordatzea". Hortik aurrera, Karibe aldeko bizi-baldintza gogorrei aurre egin beharko diete lehiakideek. "Karibe itsasoak paradisuzko harea zuridun hondartzak ekartzen dizkigu gogora, baina urakanez eta arriskuz beteriko itsasoa da. Ur bero eta arriskutsu hauetan kokatuta dauden zazpi uhartetan zehar, Karibean galduko diren reality berriaren protagonistek bizirauteko joko eta proba gogorrei aurre egin beharko diete".

"El Conquis" lehiaketa ezaguneko sortzaileak dira egitasmo honen sustatzaileak. Oraingo hau ordea, euskaraz eskainiko da astearte gauetan 22:30etan. Horrez gain, 15 minutuko "Naufragoak Bitakora" izeneko saio laburrak eskainiko ditu Euskal Telebistak astelehenetik asteazkenera "Biba zuek!" eta "Mihiluze" programen aurretik. Informazio gehiago hemen: https://www.eitb.eus/eu/telebista/programak/naufragoak/


Musika eta liburuak aste honetan Atarikideentzat

Kulturarekin lotutako sariak dauzkagu gure Txoko Txikian zozkatzeko aste honetan.

Ondorengoak dira zozkatuko ditugunak:

Tenpora musika taldearen kontzertua ikusteko bi sarrera. Saioa ostiralean, urriak 9, 20:30ean Leidor Antzokian (Tolosa) izango da.

Iker Karreraren kirol ibilbidea jasotzen duten "Bidea ipar" bi liburu, protagonistak berak eta Unai Ugartemendia kazetariak osatuta. Liburuak sinatuta egongo dira, irabazlearen izenarekin.

Parte hartzeko epea: osteguna, urriak 8, goizeko 11:00k arte.

Gogoratu zozketan parte hartzeko Atarikidea izan behar dela.

Zorte on!

Atarikidea ez baldin bazara berriz, sartu hemen eta egin Atarikide.

Eskualdeko hedabidea babesteaz gain, papereko edizioa ikusi, deskontuez baliatu eta zozketetan partu hartu dezakezu.


Ikusi hemen argindarrak ortzegunean, abenduaren 8an, ordu tarte bakoitzean izanen duen prezioa

Espainiako Sare Elektrikoak egunero ematen dituen datuen arabera, garestien 20:00etatik 21:00etara izanen da 0.27532 €/kWh € €/kWh eta merkeen, berriz, 15:00etatik 16:00etara 0.21691 €/kWh


Beran abiatuko da Nafarroako Kultur 2021 programazioa ekainaren 18an

Uda osoan musika emanaldiak izanen dira Elizondon, Zugarramurdin, Lesakan eta Donamarian ere eta Gua-Mia-Bu artistaren erakusketa ibiltaria Bertizko lorategian uztailaren 1etik abuztuaren 31ra

Kultur programaren 26. Edizioa ekainaren 18tik irailaren 4ra bitartean eginen da Nafarroako 38 herri eta kokagunetan. Gainera, eskaintza kulturala, musika eta arte eszenikoak eta turistikoa bilduko ditu eta 28 ikuskizun Nafarroako talde eta artistek eginen dituzte. Tartean, zenbait kontzertu eta erakusketa eskualdean ere eginen dituzte, Beran, Elizondon, Zugarramurdin, Lesakan, Donamarian eta Bertizen. Hain zuzen, lehen emanaldia Beran izanen da ekainaren 18an. 20:30ean Hogei Berriro taldea ariko da Altzateko Plazan.

Uztailaren 1etik abuztuaren 31ra Gua-Mia-Bu artistaren Azken eguzkilorea ikusgai izanen da Bertizko Lorategian. Margolan digital baten sorkuntza prozesu osoan murgiltzeko aukera emanen du. Erakusketaren inauguraziorako, uztailaren 2an, ortziralean 19:00etan dantza emanaldia eskainiko du Oberena dantza taldeak.

Uztailaren azken asteburuan bi ekitaldi izanen dira eskualdean. Hilaren 30ean, ortziralean 17:00etan Juan Mari Beltranen Kostaldeko Soinuak entzungai izanen da Zugarramurdiko leizean. Sarrera 4,50 euro ordaindu beharko da. Biharamunean, larunbatean 20:00etan Anne Etchegoyen abeslari ezagunak Emazte bere azken lana aurkeztuko du 20:00etan Elizondoko Braulio Iriarte pilotalekuan.

Larunbat horretan Amaiurko gaztelura eta museora bisita gidatuak ere eskainiko dituzte, 12:30ean euskaraz eta 17:00etan gaztelaniaz. Guttienez bi pertsonako taldea osatu beharko da eta pertsona bakoitzeko 6 euro ordaindu beharko da.

Abuztuan sartuta, abuztuaren 6an, Tenpora taldeak Berriro asma nazazu emanaldia eskainiko du Lesakako Plaza Zaharrean 20:00etan. Abuztuaren 20an, JAC Raw taldea ariko da Donamariako frontoian, 20:00etan.


Donostiako bi ehorztetxe zigortu ditu Lehiaren Euskal Agintaritzak

Lehiaren Euskal Agintaritzak 166.920 euroko isuna ezarri die Donostialdeko Beilatokia S.A. ehorztetxeari eta bere matrize Rekalde 21 Corporacion S.L. ehorztetxeari (Vascongada Ehorzketak izenarekin funtzionatzen du, Errekalden), “jabari posizioaren abusuarengatik”.

Abusuzko jokabideak egitea leporatuta zigortu dituzte ehorztetxeak, bereziki, gehiegizko prezioak ezartzeagatik eta beste enpresa batzuk diskriminatzeagatik, besteak beste, bezeroak beilatoki eta errausketa zerbitzuak bateratzera behartuz. Azken jokabide hori “larritzat” hartu du Lehiaren Euskal Agintaritzak.

Donostialdeko Beilatokia S.A. jo dute jokabide horien erruduntzat, eta, ondorioz, bere matrize Rekalde 21 Corporacion S.L. ere bai. Bestalde, Memora Servicios Funerarios S.L.U. enpresa taldearen barruan dago Rekalde 21 Corporacion S.L.

2020an abiatu zuten ikerketa, eta 2021eko apirilaren 6an ireki zieten ehorztetxe horiei zigor espedientea. Zigorra ezarri diete orain, baina ehorztetxeek helegitea aurkeztu dezakete oraindik.


Ortuak negurako prestatzeko tailerra

Informazio gehiago, honako lotura honetan.


Tubacexeko batzordeak enplegu bermea eskatu dio enpresari 2024. urtera arte

Aldi baterako erregulazioa erretiro aurreratu gehiagorekin osa dadin nahi du. Lan itunak jasotako enplegu sorrerari uko egiteko prest dago


2017ko Triatloi Zirkuituko sariak jaso dituzte eskualdeko hainbat triatletek

Usoa Ostolaza eta Unai Gastañares, erdian, igandeko ekitaldian (NikTri). Zarauzko hainbat triatleta lehen postuetan sailkatu ziren iazko Euskal Herriko zirkuituan, eta igandeak sariak jaso zituzten, Irungo Atalaia jatetxean eginiko ekitaldian. Unai Gastañares zarauztarrak hirugarren izan da gizonezkoen maila absolutuan, eta lehena beteranoen 1 mailan. Helene Alberdi zumaiarrak lehena bukatu du emakumezkoen absolutu mailan, eta Usoa Ostolaza zarauztarrak bigarren; era berean, lehena izan da juniorretan. Adriana Campoy oriotarra garaile izan da emakumezkoen beteranoen 1 mailan, eta Asier Astigarraga zarauztarra, berriz, bigarrena gizonezkoen beteranoen 1 mailan.


Olentzeroren eta Mari Dominginen etorrera Andoainera

Olentzero eta Mari Domingik ez digute hutsik egingo! Modu batera edo bestera, andoaindar guztiengana iritsiko dira. Aita Larramendi Ikastolak antolatuta, Etxeberrietako Jai Batzordearekin elkarlanean. Adi abenduaren 24ra eta aurreko egunetara!


17 eta 18 urteko hiru lagun atxilotu dituzte Gasteizen, "mataleon" metodoa erabiliz lapurretak egiteagatik

Kaletik bakarrik zihoazen pertsonei atzetik eraso egiten zieten, lepoa estutuz ia ito arte, konortea gal zezaten, eta une hori baliatzen zuten lapurreta egiteko.

18 urteko bi gazte eta 17 urteko adin txikiko bat atxilotu ditu ostiral goizaldean Ertzaintzak Gasteizen, "mataleon" metodoarekin egin diren hainbat lapurretatan parte hartzea leporatuta. Lapurreta egiteko biktima konorterik gabe uzten zuten.

Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakitera eman duenez, abuztuan hasi zen ikerketa, horrelako hainbat lapurreta gertatu zirela jakin eta gero. Kasu guztietan, kaletik bakarrik zihoazen pertsonak izan ziren biktimak.

Gasteizko Alde Zaharretik edo gau-girodun beste guneren batetik etxe aldera bakarrik zihoazen pertsonak ikusten zituztenean, atzetik jarraitzen zieten lapurrek, eta jende gutxi ibiltzen den tokietan edota euren etxera sartzera zihoazenean egiten zieten eraso.

Atzetik harrapatu, besoa lepotik pasa eta ia ito egiten zituzten, konorterik gabe utziz, denbora batean. Ondoren, lurrera bota eta defendatzeko aukerarik ez zutenez, gainean zeramatzaten gauzak lapurtzen zizkieten. Lapurreta teknika honi "mataleon" deitzen zaio.

Atxilotuta jarraitzen dute gazteek eta datozen orduetan igaroko dira epailearen aurretik.

Bien bitartean, Ertzaintzak aurrera jarraitzen du ikerketarekin.


Gernika Memoriaren Lekuko: “Behetik gorako memoria herritarra erdigunean jartzea ezinbestekoa da, gure ustez”

Espainiako Gobernuak Gernika-Lumoko herri osoa memoria-leku izendatzeko duen asmoaren berri jaso ostean, Gernika Memoriaren Lekuko elkarlanerako espazioak zenbait gairi erreparatu die.

Azpimarratu dute, eztabaida ematen den “markoa argitzea garrantzitsua” dela. Uste dute, Gernika-Lumo memoria leku eta lekuko izatearen zentzu integrala, Euskal Herriko markoan kokatu behar dela. “Gure memoria legea eraikitzeko eskumena ukatzen zaigun honetan, 1937ko apirilaren 26ko bonbardaketak iltzaturik utzi zigun herri honi bere askatasuna eta bakea eraikitzeko eskubidea dagokiola, eta 86 urte geroago oraindik ezeztatzen zaiola”.

Gogorarazi dute “talde memorialistek, memoria elkarteek etab-ek egin izan duten urteetako lanari esker” dagoela afera hau gaurko eztabaida sozial, politiko, kultural eta instituzionalen agendan. Hala ere, zenbait galdera planteatu dituzte: “Memoria leku izendatzeak azalpen-euskarriak jartzea dakar soilik? Ze memoria politika garatuko da bere bidez? Zein eredu parte-hartzaile sustatuko da? Zein eredu jarraituko du izendatzeak? EAEn, bederen, memoria demokratikoaren legedia eratzeko pizgarri gisa baliatuko da?”.

Gernika-Lumoko Udalari ere galdegin diote zein memoria programa garatuko den erabaki honen bidez. Baita zein parte-hartze eta erabakitzeko espazio bultzatuko diren, edota “herriko memoria elkarteek hitza eta erabakitze mekanismorik” izango duten galdetu ere.

Nabarmendu dute baduela balioa izendapenak, Gernikako Batzar Etxea ez ezik, herri eremu osoa izendatzeak. “Batzar Etxeak apirilean helegitea aurkeztu zuen, eta lan hori egitea beharrezkoa da. Hortik aurrera, behetik gorako memoria herritarra erdigunean jartzea ezinbestekoa da, gure ustez”. Hala, herritarrek eta instituzio publikoek “norabide horretan” lan egin beharko luketela iritzi diote.


Torturaren biktimak aitortzeko borondatea adierazi du Jaurlaritzak

Torturaren Biktimei Laguntzeko Nazioarteko Egunaren bat egin du gobernuak, eta orain arteko urratsen garrantzia nabarmendu.

Torturen Biktimei Laguntzeko Nazioarteko Eguna baliatuta, Eusko Jaurlaritzak praktika «iraingarri» hori arbuiatzeko aitorpen bat adostu du Gobernu Kontseiluan, eta «biktimei laguntzeko eta aitortzeko borondatea» adierazi du, eta aitortu «egia, justizia, konponketa eta ez errepikatzeko bermea jasotzeko eskubidea» dutela.

Jaurlaritzak salatu du torturaren erabilera gizateriaren aurkako krimen bat dela «sistematizatu eta orokortua», eta gogoratu du nazioarteko komunitateak hitzarmen eta akordio ugaritan gaitzetsi duela praktika hori.

Gobernuak Euskal Herrian pairatutako torturen inguruko azken ikerketei eta EAEko legediak aferaren inguruan jasotakoei ere egin die aipamena, torturaren aurka egiteko eta biktimak aitortzeko «jarrera proaktiboaren» erakusgarri direlakoan.

2019an Eusko Legebiltzarrak euskal erakundeei egindako eskaeraren bidetik egin du adierazpen hori Jaurlaritzak. Hark deitu zuen gobernua ekainaren 21ean bat egitera Torturaren Biktimei Laguntzeko Nazioarteko Egunarekin.


Euskaraldia, gertuago

Belarriprest eta ahobiziek izena emateko epea irekiko da gaur. Hori gizarteratu eta ospatzeko ekitaldia antolatu dute Bilboko Kafe Antzokian gaur, 19:00etan. Euskaraldia azaroaren 18tik abenduaren 2ra izanen da.

Euskararen erabilera handitzeko ariketa kolektiboak, Euskaraldiak, hirugarren edizioa du aurten. Herritarrek gaurtik aurrera izena emateko aukera izanen dute www.euskaraldia.eus webgunearen bidez. Izena emateko orria jarriko dute. Eta aurreko edizioetan Euskaraldian parte hartuko dutenek beraien parte hartzea berretsi edo bertan behera uzteko aukera izanen dute. Euskaraldian sekula izena eman ez dutenek web orrian galdetegi motz bat betez egin dezakete izen ematea. Bestalde, Sakanako Euskaraldia batzordeetako kideek herrietan mahaiak jarriko dituzte, hala nahi dutenek batzordeen bidez izena emateko. Esaterako, larunbat eguerdian Etxarri Aranazko plazan horretarako aukera izanen dute etxarriarrek.

Kontzeptuak, garbi

Ahobizi

Euskaraz ulertzen duten guztiekin euskaraz egiten du uneoro. Kideak euskaraz ulertzen ote duten ez dakienean lehen hitzak, beti, euskaraz egiten ditu; euskaraz ulertzen badute, euskaraz jarraitzen du. Batzuetan zaila izan arren, elkarrizketa elebidunetan ere euskarari eusten dio kideak ulertzen duenean.

Belarriprest

Norberaren gaitasun eta aukeren arabera erabakitzen du euskaraz noiz eta norekin egin. Beti ez du euskaraz eginen ulertzen duten guztiekin, baina euskara dakitenek berari uneoro euskaraz hitz egitea nahi du; eta horixe eskatzen die modu esplizituan.

Arigunea

Edozein sektoretako erakundeen atxikipenari esker, momentu oro euskaraz hitz egiteko, euskaraz lasai aritzeko guneak dira. Bigarren aldia da euskara erabiltzeko gune lasaiak sortuko direla. Aurrekoan Sakanan 307 sortu ziren. Aipatu web orriaren bidez egin daiteke izen ematea. Edo herriko Euskaraldia batzordearekin edo Sakanako Mankomunitateko Euskara Zerbitzuarekin harremanetan jar daiteke (948 464 840 edo euskara2@sakana-mank.eus). Izena emateko epea zabalik dago. Altsasuko Euskaraldiko batzordeak kuadrillak, edo kuadrillako zenbait partaide, arigune gisa izena ematera animatu ditu.


Pisua asmatu eta saria irabazi

Xinkona dendari esker jasotako goxoki poltsen pisua asmatu behar izan dute. Trukean, saria irabazi dute bi parte-hartzaileek. Pisura gehien gerturatu denak, herrian gastatzeko 50 euro eskuratu ditu Antzuolako udalaren eskutik. Besteak, berriz, lehian izan diren goxoki poltsal jaso ditu sari moduan.

Astero izango dugu tokiko komertzioa umorearen plazan. Produktuaren pisura gehien gerturatzen den herritarrak saria eskuratuko du. Beraz, kalean bixi ibilita saria jasotzeko aukera izango duzu.

Sarean jokatzeko aukera ere baduzu. Hiru galdera erantzun behar izango dituzu. Galdera bakoitzak hiruna erantzun ditu eta zure ustez zuena dena hautatu behar izango duzu. Parte-hartzaile trebeenak Errigorako saski berdea irabaziko du.

Aretxabaletarrak herrien arteko tribial-pikean nola ibili diren ikusi nahi? Hemen saio osoa gozagai.


Amurrioko Zabaleko ikastetxea itxi nahi dutela salatu dute

Ostegunean izan zuen bertako hezkuntza komunitateak Zabaleko eskola txikiaren itxieraren berri.

Sortu berri den Zabaleko Bizirik plataformak jakinarazi duenez, Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak Amurrioko Lehen Hezkuntzako ikastetxe publiko biak elkartu nahi ditu, Mendiko Ikastetxea eta Zabaleko Ikastetxea batuz. Azken hau Euskal Eskola Txikien Sareko partaide da.

Erabaki honen aurrean Zabaleko ikastetxeko hezkuntza komunitatea osatzen dutenek "erabateko desadostasuna eta arbuioa" plazaratu nahi izan dute: "Erabaki honek gure eskolaren amaiera dakar eta Amurrioko historiari Zabaleko ikastetxeak egindako ekarpena ahaztea. San Jose auzoarentzat eskolak izan duen eta egun duen garrantzia ezin ahaztu, auzo baten, komunitate baten ardatza da eta", azpimarratu du plataformak.

Ikastetxearen itxieraren kontra, mobilizazioak igarri dituzte. Besteak beste, sinadurak batzen hasi dira change.org plataforman.


'Soinujolearen semea' filma

Euskarazko filma da, Fernando Bernues zuzendariarena, eta Bernardo Atxagaren izen bereko liburuan oinarrituta dago. 12 urtetik gorakoentzat da.


Orioko eta Zarauzko eguneko zentroek itxita jarraituko dute

Aldundiak atzo jakinarazi zuen eguneko zentroak zabalduko dituztela herri gehienetan; Orion eta Zarautzen itxita jarraituko dute, "COVID-19a herri horietan izaten ari den eraginagatik". Astelehenetik aurrera, adinekoen egoitzetan bisitak egiteko aukerak ere zabalduko dira.

Bi astez itxita egon ondoren, Gipuzkoako Foru Aldundiak atzo jakinarazi zuen astelehenetik aurrera berriz ere zabalduko dituztela eguneko zentroak. Salbuespen batzuk egongo dira, ordea: Gipuzkoan, itxita jarraituko dute Orioko, Zarauzko, Eibarreko eta Elgoibarreko zentroek, "COVID-19a herri horietan izaten ari den eragingatik".

Astelehenetik aurrera, gainera, adinekoen egoitzetako egoiliarrei bisitak egiteko aukerak zabalduko dira. Hala eta guztiz, egoiliarrek gehiago itxaron beharko dute egoitzetatik irteteko: Gipuzkoan, abuztuaren 11n hasiko dira.

Maite Peña Gizarte Politikako diputatuak jakinarazi du "zaurgarrienen osasuna eta ongizatea bermatzea" dela hartu izan diren neurrien asmoa, eta nabarmendu du eguneko zentroak itxita egon diren bitartean eta "behar gehien dutenen kasuan" arreta indartu dutela erabiltzaileen etxeetan.


Iñigo Ansola, Euskal Energiaren Erakundeko zuzendari nagusia, "Faktoria"n

Energiaren krisirako zein irtenbide ditugu hemen? Galdera horri erantzuten saiatuko da Ansola, 08:30ean.

Erregaien etengabeko garestitzea, garraiolariak greban… energiaren krisirako zein irtenbide ditugu hemen? Galdera horri erantzuteko gonbidatu dugu "Faktoria"ra , astelehen honetan, Iñigo Ansola Euskal Energiaren Erakundeko zuzendari nagusia. 08:30etik aurrera erantzungo ditu Iñaki Guridik egingo dizkion galderak.

Nagua Alba, Ainhoa Etxaide eta Jurdan Arretxe arituko dira, analisi mahaian, 09:00etatik aurrera.

Alaine Agirre idazleak Hiruhortza atalean egingo duen gogoetarekin osatuko dugu 10:00ak arteko bidea.

10:00etan, berriz, Manu Etxezortuk hartuko du lekukoa, magazinari hasiera emateko. Hasteko, La Palman bizi den Eider Tejedorrekin hitz egingo dugu, bertako biztanleak nola bizi diren jakiteko. Ondoren, Josu Goikoetxearen poesia tartea izango dugu, eta Maialen Beloki elkarrizketatuko dugu, Zinemaldiko zuzendaria. Gainera, kirolaren letra txikia irakurriko dugu Patxi Vrignon eta Nagore Odriozola kazetariekin, eta espeeologia egingo dugu Lekeition. Derioko "Marikobaso" espazioa ezagutuko dugu, eta IruñekoKondestablen jarri duten "Nafarroako ostalaritzaren historia, emakumeek kontatuta" erakusketaren berri emango digute Maritxu Erbitik eta Belen Urrutiak, Gainera, gure jakintza matematikoan sakonduko dugu Alex Aginagalderekin.


Adituen ustez, goiz da pandemia endemia bilakatzen ari dela esateko

Seigarren olatuak oraindik goia jo ez duela eta datozen bi hilabeteetan Europa erdia kutsatuko dela aurreikusita, ez gaudela endemian azaldu dute Guillermo Quindos mikrobiologoak eta Itziar Ubillos epidemiologoak.


Gerrek eta epidemiek Irunen izandako inpaktua ikertuko ditu Loidi bekak

Irungo Udaleko Euskara arloak antolatzen duen Jose Antonio Loidi Ikerketa bekak badu lan irabazlea: Adrian Hugo Aginagalde Llorenteren ‘Irun. Gerrak eta epidemiak mugan (XVII-XIX)’ lana. Aginagalde ikerlari eta mediku donostiarra da, eta bekaren hamaseigarren ekitaldia lortu du. Miren Etxebeste Euskara ordezkariak jakinarazi du hiru proiektu aurkeztu zirela lehiaketara, eta donostiarraren lana izan dela saritua. Aginagalderen ikerketa lanak 12 hilabete iraungo ditu eta 9.000 euroko zuzkidura izango du.

Aginagaldek bere ikerketa proiektuaren helburua azaldu du: “XVII., XVIII. eta XIX. mendeetako gerra eta epidemien ondoriozko hilkortasun krisiek Irun eta Bidasoaldeko biztanlerian izan zuten inpaktu demografiko eta soziala aztertzea”.

Horrez gain, ikerketa lanak “Irun bezalako muga herri batean nazioarteko gerra fenomenoek izan duten eragina” aztertu nahi du; hala nola, Ondorengotzaren Gerra (1701-1713), Aliantza Laukoitza (1717-1720), Konbentzioa (1793-1795), Independentzia (1808-1814), San Luisen Ehun Mila Semeen Espedizioa (1823) eta Karlistadak (1833-1840 eta 1872-1876), eta tifus (1793-1795, 1808-1809 eta 1812-1814), gripe (1709-1711, 1847-1848 eta 1889) eta kolera (1833-1834, 1854-1855 eta 1885) izurriteek.

Horretarako, Aginagaldek “ikerlan demografiko eta epidemiologiko bat” egingo du, eta, besteak beste, honako iturriak erabiliko ditu: sakramentu erregistroak, populazio zentsuak, instituzioetako dokumentazio historikoa, gerrako memoriak edota bibliografia.

Ikertzailea

Adrian Hugo Aginagalde Llorente Donostian jaio zen 1989an. Medikuntzan lizentziatua, Medikuntza Prebentiboan eta Osasun Publikoan sendagile espezialista da. Bi master ere baditu: Osasun Publikoan eta Zientziaren eta Komunikazio Zientifikoaren Historian.

Egun unibertsitatean irakasle da eta Medikuntzaren eta Zientzien Historiaren Euskal Museoko ikertzailea (EHU). Konbentzio eta Independentzia Gerretan zehar Gipuzkoan izandako tifus epidemiak izan dira bere ikerketa lerro nagusiak, eta gripeari eta kolerei buruzko lanak zuzendu ditu. Horrez gain, historiari buruzko hemezortzi azterlanetan hartu du parte, eta hainbat argitalpen ere baditu: liburuak, artikulu teknikoak edota dokumentu zientifikoak. Hitzaldi eta kongresuetan ere aritutakoa da.

2020an ‘Irun, San Martzialeko guduak eta epidemiak’ izeneko kapitulua argitaratu zuen San Martzialeko Batailaren V. Mendeurrena Fundazioak 2019an Irunen antolatutako Osasun Historiari buruzko jardunaldien inguruko liburuan.


Ariketa fisikoaren onurekin ″pozik″

Adinekoen ongizatea eta osasuna hobetzea. Helburu hori duten makina bat gimnasia ikastaro eskainiko dute ikasturte berrirako ibarreko udalek. Josefina Arregi klinikak eta Altsasuko Udalak sustatutako Altsasu mugitzen da programako hiru parte hartzailek haien esperientziaren berri eman dute.

Josefina Arregi klinikak eta Altsasuko Udalak sustatutako Altsasu mugitzen da programan parte hartu dute Carmen eta Francisca Guerrero Ruedak eta Venancio Amillano Urdiainek. Venancio eta Francisca hasieratik daude programan, duela hiru urtetik. Izena eman aurretik Venancio igerian aritzen zen, paseatzen zen eta etxean egunero zintan ordubetez ibiltzen zen. Gainera, etxean hainbat gauza egiten ditu. ″Kiroldegiko neskak esan zidan: orain ikastaro hau eginen da. Igerilekua baino onuragarriagoa izanen da zuretako″. Izena eman zuen. ″Egia zen, a zer aldea!″ Programan parte hartu ondoren ″gimnasiokoa egin eta zintan ibiltzen naiz. Hobekuntza ikaragarria izan da″.

Franciscak oinetan eta belaunetan mina zuen. Alabak ″gimnasian″ izena ematea gomendatu zion, ″ona″ zelako, ″eta poz-pozik nago. Lehen, oinazeengatik, ezin nuen ezta ibili ere! Oinak lurrean jartzean, a zer minak!″ Ondorioz, ez zuen inolako ariketa fisikorik egiten, etxeko zereginak ez baziren. ″Orain ez dut maratoi baterako adina korrika egiten, baina askoz hobeto ibiltzen naiz″. Igogailurik gabe, bigarren pisuan bizi da. Lehen beldurrez ibiltzen zen; orain, majo. Horregatik, bere ingurukoei saioen onuraren berri ematen hasi zen.

Carmenek azaldu duenez, ″artrosia dut eta agerraldi izugarriak izaten ditut. Gaizki pasatzen dut″. Etxean, logeletara igotzeko, batzuetan lau hanketan igo izan zela aitortu du. ″Ezin nuen. Eta inori ez nion ezer sekula esaten″. Egoera hartan ez zuen ariketa bat bera egiten, etxeko lanak, eta kitto. Ahizpak aholkatu zion ″gimnasiara″ joateko, ″beharbada on eginen dizu″. Eta Franciscak Carmenen izena eman zuen. ″Egia da, on egin dit. Aldea izugarria da. Poz-pozik nago″. Bere buruan sumatu duen onurengatik adineko jendea ariketa fisikoko programetan izena ematera animatu du.

Programaren ondorioz, bi ahizpek autonomia irabazi dute. ″Lehen ez nintzen paseatzera joaten, ezin nuelako pauso bat bera eman″, ziurtatu du Franciscak. Gimnasiak ″Donostia erdia ibiltzeko″ aukera eman dio, ″eta oinek ez didate minik ematen; lehen, ordea, bai″. Carmenek azaldu duenez, ″etxeko eskailerak igo eta jaistean izugarri nekatzen nintzen, ezin nuen. Gainera, belaun bat asko puztu zitzaidan. Medikuak esan zidan artrosia zela. Hiru infiltrazio egin zizkidaten. Ezin zuten gehiago egin. Orain ezkerraldean eragiten dit, eta agerraldia dagoenean gaizki pasatzen dut″. Botikak hartzen ditu, ″baina gimnasiara noanetik oso ongi nago, eskailerak igo eta jaisten ez naiz nekatzen. Jende larri askori esan diot izena emateko, izugarri ona dela″. Hobe sentitzean ″beste poz bat duzu″, ziurtatu dute hirurek. ″Ezin ibili egotetik, mantso eta gaizki ibiltzetik, ongi ibiltzera pasatzen zara″, argitu du Venanciok.

Aurreikuspenak

Venancio aurreneko egunean ″hobetzeko″ asmoz joan zen, ″kiroldegikoak hori esan zidalako. Zeren baldarrago zabiltzanean, hobetzeko edozer bilatzen duzu″. Begiraleari lehendabiziko saioa despeditu ondoren zera esan zion: ″etxera alaiago joaten naiz. Eta poztu zen″. Beso bat ezin zuen asko jaso, eta, esaterako, txaketa jartzeko zailtasuna zen hori. Jada ez da horrela. Francisca lehen egunean ″haserre″ joan zen, ″gimnasia sekula egin ez nuelako, eta alabak sartu ninduelako. Baina joan izanaz eta segitzeaz poz-pozik nago″. Lehen egunean ″pozik″ joan zen Carmen, ahizpak onurak besterik aipatu ez baitzizkion.

Gaztetxoko ondoko gimnasioan egiten dute ariketa, astelehen eta asteazkenetan, 90 minutuko saioak dira, ″konturatu gabe pasatzen da″, ziurtatu du Venanciok. Saioetan honakoak egiten dituzte: oinekin ariketak: soina aldeetara mugitu; besoak bular parean gurutzatu, kuxkurtu eta ezer ikutu gabe zutitzea 10 aldiko hiru saio; lepoa mugitu; oin bat bestearen aurrean jarriz ibiltzea duten egonkortasuna ikusteko; puxikak kolpatuz punta batetik bestera ibili; hanketan pisuak jarri eta 10 aldiz jasotzea, lehenik ezkerra eta ondoren eskuina; oin puntetan ibili… ″Azken finean, gorputz mugimenduak lantzen ditugu; besoak, hankak eta soina″, laburbildu du Venanciok. ″Gihar guztiak mugitzen ditugu, eta erreflexuak lantzen ditugu″, berretsi du Franciscak, ″ondoren ez dugu giharretako minik″. Begiralea, Ander Galarza, ″bikaina da. Gu guztioz asko arduratzen da. Azalpenak oso ongi ematen ditu. Niri errieta gutxi egin dit. Batzuetan gauzak zuzendu dizkit, besterik ez. Mutilarekin poz-pozik nago″, nabarmendu Carmenek.

Programak 24 plaza ditu eta bi txandatan egiten dira. Hasieran 21 emakumezko eta 3 gizonezko zeuden, baina bi gizonezkok utzi zuten eta Venancio izan da jarraitu duen bakarra. Emakumezkoek izena gehiago zergatik ematen duten eta gizonezkoek zergatik ez galdetuta, ″ez dakit, gizonezkoek pentsatuko dute: ni ongi nago. Baina, ez dakit″, esan du Venanciok. Carmenek ustez, ″lagunak kafea hartzera elkartzen garenez, han esaten dugu zein gustura joaten garen gimnasiara eta zein onuragarri zaigun. Horregatik izan liteke?″

Garagarrilean despeditu zuten ikasturtea eta ordutik ez dira gelditu. ″Nik etxean ariketak egiten segitu dut. Baina ez da gauza bera, han 1,5 kiloko pisuak ditugu, eta etxean ez dugu halakorik. Baina baloia eta puxika bai eta haiekin ariketak egiten ditut″, azaldu du Carmenek. ″Opor″ garaian ″betiko martxarekin″ segitu du Venanciok. Eta Francisca ″Donostian barna asko ibili″ da.

Beste pauso bat

Josefina Arregi klinikako medikuak bitan izan dituzte bisitan ikasturtean zehar. Eta bukaeran jubilatuen elkartera deitu zituzten, eta bi adituren aurrean denetariko probak egin zituzten. ″Guztia apuntatzen zuten″. Hirurak gainditu zituzten. ″Ez ziguten gimnasia begirale diplomarik eman″, esan du umoretsu Franciscak. Hiruak ikasturte honetan kiroldegian ariko dira. Sara Salazar Romo Altsasuko Udaleko kirol teknikariak azaldu duenez, ″programaren jarraipena da. Gauza bera eginen da: indarra eta mugikortasuna landu. Baina pixka bat gehiago eginen dute″. Festen ondoren hasiko dira kiroldegian. Bitartean haiek utzitako tokiak betetzeko hiru ezagunek dagoeneko izena eman dutela jakinarazi du Franciscak.

Haien eskarmentua kontuan izanik, izena emateko zalantza dutenei ″animatzeko eta joateko″ aholkatu dio Carmenek, ″asko hobetzen baita″. Venanciok aitortu duenez, ″egun bakarrean ez da aldaketarik nabaritzen. Hasieran zerbait nabari duzu. Pixka bat itxaron, hasieran kostatzen delako, baina denbora pasatzen da eta askoz hobeto zaude″. Franciscaren iritziz, ″gimnasian izena ematea egin daitekeen gauzarik onena da. Nik ez nuen batere gogoko, baina, ondoren, egunerokoan asko laguntzen du″.

Izen ematea

Ariketa fisikoaren bidez autonomia sustatzeko eta mendetasuna prebenitzeko programa da Altsasu mugitzen da. Ariketak Josefina Arregi klinikako adituek gidatzen dituzte. Programa 70 urte baino gehiago dituztenei zuzenduta dago. Saioak irailaren 19tik abenduaren 21era arte izanen dira, astelehen eta asteazkenetan. Bi talde izanen dira: 10:00etatik 11:15era eta 11:30etik 12:45era. Izena ematen dutenen hasierako balorazioa klinikako profesionalek eginen dute irailaren 7an eta 12an.

Ikasturteko berritasuna ur terapia da. Uraren propietateak eta tratamendurako teknika eta esku hartze espezifikoak konbinatzen ditu helburu terapeutikoa lortzeko, beti ere, autonomia sustatzeko eta mendetasuna prebenitzeko. Klinikako adituek izena eman dutenen hasierako balorazioa irailaren 8an eta 12an eginen dute. Saioak irailaren 19tik abenduaren 23ra arte izanen dira, astelehen eta ostiraletan, 12:15etik 13:00etara, Zelandiko igerilekuan. Zortzi plaza daude.

Izen ematea irailaren 10era arte dago zabalik. Horretarako, honako telefonoetako batera hots egin daiteke: Altsasuko Udaleko 948 012 012 edo 948 468 343 telefonoetara hots egin, bestela, Josefina Arregi klinikara 948 563 850 edota Oinarrizko Gizarte Zerbitzura 948 467 662. Matrikula norberaren errentaren arabera ordaindu beharko da.


Euskal doinuekin zipriztinduta dator Kontari Musikala

Musikal parte hartzailearen bosgarren ekitaldia egingo du Landarbasok igandean —hilak 11—. Parte hartzailea, Kontari haur abesbatzako 50 abeslariekin batera, Errenteria-Oreretako lau ikastetxeko haurrak ariko direlako oholtza gainean. Gaur aurkeztu dute igandeko iniziatiba hori Maddalen Dorronsoro Kontari abesbatzaren zuzendariak eta parte hartuko duten ikastetxeetako hainbat ordezkarik. Orereta Ikastola, Koldo Mitxelena ikastetxea, Bizarain Ikastola eta Tellerialde ikastetxeak egin dute bat iniziatibarekin.

Kontari-Landarbasorentzat “plazera” dela musikala aurkeztea esan du Landarbasoko ahots teknika eta harrobiko abesbatzen zuzendariak: “Hasieratik pentsatu genuen gure produkzio propioko lehenengo musikalaz gain, parte hartzailea ere izan behar zuela. Estatuan zein Europan egiten diren beste esperientziak kontuan hartuta ekintza parte hartzailea izatea nahi genuen. Horregatik ekin genion duela bost urte antolatzeari”.

Esker ona proiektura batu diren lau ikastetxeei, “gurekin lankidetzan aritzeko duten gogoa eta jarraitzeko duten gogoarengatik”.

Urtero musikalak gai ezberdina bat jorratu dezan bilatzen dutela azaldu du, bestalde, aurten aukeratu duten izenburua Euskaraokea izango da, eta izenak ongi adierazten duen moduan euskal kantekin ondu dute musikalaren bosgarren ekitaldi hori”. Euskal kantuak eta gainera, musika zuzenean, “horrek jantziko du emanaldi guztia”.

Ikastetxe bakoitzak aukeratu duen mailarekin egindako sentsibilizazio zein prestatzeko saioak nabarmendu ditu Dorronsorok gaurko agerraldian, “prozesua bera egiten dutenak garrantzitsu igandeko emaitzatik harago”. Igandeko emanaldikoa, zuzeneko musika izango dela, hori ere nabarmendu nahi izan du Landarbasoko ordezkariak.

Kontariko 50 abeslariekin batera, aurretik aipatutako lau ikastetxeetako ikasleak ariko dira oholtza gainean, “denera 100 lagunetik gora abesten”, eta aurreratu duenez, Lau teilatu, Ilargia, Arratsalde honetan edo Erre zenituzten bezalako abestiak entzuteko aukera eskainiko dute, baina baita tradizionalagoak, Baratzeko pikuak, eta Binbili bonbolo ere. Horiek denak agertokian zuzeneko musikarekin jantziko dituztela gaineratu du Dorronsorok: “Imanol Iribarren arituko da pianoan, eta Iker Salaberria perkusioan”.

Ikastetxe bakoitzak bere paper propioa izango duela ere azaldu du, “bakoitzak dagokiona abestuko du, mugimendua, eszena eta gorputz perkusioa ere izango dira, eta hasieratik bukaerara jarraian egingo da ikuskizuna. Denek elkarrekin abestuz bukatuko dute, eta horretarako ETS eta Bulego taldeen bi abesti aukeratu ditugu”.

Sorpresak ere izango omen dira tartean. Horiek ikusi edo entzuteko, baina igandeko emanaldira joan beharko da. Fatima Andra Mariaren elizan izango da emanaldia 18:30ean hasita, eta sarrerak salgai dira jada 2 euroan. Sarrerak erosteko egin klik hemen.

Landarbaso abesbatzak eta Kontari-Landarbasok eskerrak eman dizkiete azkenik herriko ikastetxeei beren parte hartzeagatik eta Fatima Andra Mariaren elizari prestutasunagatik.


Espainiako ekonomia % 1,9 haziko da aurten, Europako Batzordearen arabera

Halaber, hurrengo urtean Espainiako barne produktu gordina % 2 igoko dela aurreikusi du. Euroguneko ekonomia, berriz, % 1 eta % 1,6 haziko da 2023an eta 2024an, hurrenez hurren.

Europako Batzordeak bost hamarren hobetu du Espainiaren aurtengo hazkunde aurreikuspena, % 1,9raino, eta hurrengo urtean % 2 haziko dela aurreikusi du. Euroguneko ekonomia handien artean Espainia haziko da gehien, Herbehereak (% 1,8), Italia (% 1,2) eta Frantzia (% 0,7) atzetik dituela.

Europar Batasuneko eta euroguneko barne produktu gordina, hurrenez hurren, % 1 eta % 1,1 handitzea espero du aurten, eta % 1,7 eta % 1,6, hurrengo urtean.

Espainiako Gobernuak azpimarratu du Espainia izango dela, hirugarren urtez jarraian, euroguneko ekonomia nagusien artean gehien haziko dena. Halaber, nabarmendu du enplegua euroguneko batez bestekoa baino gehiago haziko dela 2023an eta 2024an.

"Atzeraldirik ez, baina hazkundea moderatua izango da", laburbildu du Paolo Gentiloni Europako Batzordeko Ekonomia komisarioak. Inflazioari dagokionez, "moteltzen" jarraituko duela azaldu du, baina 2024an azpiko inflazioak "bere batez besteko historikoaren ia bikoitza" izaten jarraituko duela.

Halaber, inflazioa neguan aurreikusi baino txikiagoa izango omen da aurten Espainiako Estatuan, % 4koa, baina altua izaten jarraituko du. 2024an, ostera, % 2,7an kokatuko dela iragarri du Europako Batzordeak.

Espainiako KPIa Europar Batasuneko datutik behera geldituko da, 2023an % 6,7koa eta 2024an % 3,1ekoa izango baita.

Batzordeko agintariek ohartarazi dute azpiko inflazioak "altua" izaten jarraituko duela aurten (% 6,1) eta hurrengo urtean (% 3,2).

2024an Espainiak eta Frantziak % 3ko defizit muga gaindituko dutela aurreikusi du Europako Batzordeak, % 3,3 eta % 4,3koa izatea espero baitu. Errusiak Ukraina inbaditu ondoren, defizit muga malgutzea erabaki zuen Europak, baina 2024ko urtarrilaren 1etik aurrera berriro egongo da indarrean.


EAJk, PSEk eta EH Bilduk adostu dute isurien zergaren kudeaketa eskatzea

Hondakinen planeko kontrol neurriak zorroztea galdegin diote EH Bilduk eta EP-IUk Jaurlaritzari


Zubiaurreko emakumeak, ur handitan igerian

Zubiaurre igeriketa klubeko sei neska igerilarik Logroñon jokatutako Espainiako Udako Igeriketa Txapelketan parte hartu zuten joan den uztailean. Azkoitiko klubak emakumeen arloan inoiz lortu duen emaitzarik onena eskuratu zuten, gainera bi lagun finalera sailkatuta. Seikotea oraindik ez da "oso kontziente" egindako lanaz, eta diotenez esperientzia "gogorra" bezain "ederra" izan da.

Zubiaurre igeriketa klubeko Nora Alkortak (Azkoitia, 2007), Nora Arozenak (Azkoitia, 2008), Enara Txurrukak (Azkoitia, 2007), Nora Mateosek (Azkoitia, 2007), Jare Goenagak (Azkoitia, 2007) eta Olaia Gaitanek (Azkoitia, 2008) Espainiako Udako Igeriketa Txapelketan parte hartu zuten uztailean. Gainera, seikotetik bi finalera sailkatu ziren: Arozena 50 metroko librean eta Mateos 100 metroko bular estiloan. Zubiaurre igeriketa klubarentzat denboraldi berezia eta historikoa izan zen aurrekoa; izan ere, ordura arte adin horretako neskek inoiz lortu gabeko balentriak lortu zituzten sei kirolariek.

Lagunak igeri ikastaroetan hasi ziren igerian ikasten, "izena eman zitekeen lehen urtean edo", 3-4 urterekin. Igeri eskolara igaro ziren gero, eta besakadaz besakada Espainiako Txapelketa jokatzera iritsi dira. Oraindik ere lortutakoa guztiz barneratu gabe jarraitzen du seikoteak. "Egin dugunaz ez gara oso kontziente. Alex Herrero entrenatzaileak era batera edo bestera beti botatzen zuen gure aurrean helburuak Espainiako Txapelketara sailkatzeak izan behar zuela. Hark hara sailkatzeko aukerekin ikusi gintuen hasiera-hasieratik, eta azkenean, denboraldi guztia horretan pentsatzen igaro genuen", hasi da Alkorta.

Esperientzia "gogorra" izan da, baina, era berean, "errentagarria"; izan ere, "egundoko esperientzia bizitzeko aukera" izan dutela nabarmendu dute kirolariek. "Hasieran asko kostatu zitzaigun, lagunak hondartzan edo festan ikusten genituelako eta guk txapelketa prestatzeko astean bost entrenamendu egin behar izaten genituelako. Merezi izan du, ordea", azaldu du Goenagak. Txurrukak, beste bost lagunek bezala, bere egin zuen entrenatzailearen desira. "Entrenatzaileak garbi zuen hasieratik lortu nahi zuen helburua. Mutilek ere lortu zuten duela urte batzuk txapelketa horretan parte hartzea, eta hura ikustera joandakoa nintzenez, han parte hartzea nire ametsa bihurtu zen".

Sei igerilariak, Logroñon.

Egonaldi aberasgarria

Logroñoko egonaldiak igeriketa sakonetik ezagutzeko aukera eman die sei lagunei. Egun zer nolako maila dagoen ikusi dute han. Oro har, bere adineko igerilarien maila "ikaragarria" dela diote. "Gure adinekoek eta bat zaharragokoek sekulako denborak egin zituzten, kasu batzuetan errekorrak hautsi ere bai. Horretarako bizi den jendearekin egin genuen topo, profesional mailara iritsi nahi duten igerilariekin. Gu, aldiz, beste lasaitasun batekin joan ginen, ahal genuen ondoen egitera eta ondo pasatzera. Igeriketa gure bizitzaren parte da, baina ez gara horretarako bizi", dio Txurrukak. Irabazi zuten aukera baliatzeko asmoz joan ziren igerilariak txapelketara. Dena den, bestelako gauza batzuekin ere txundituta gelditu ziren. "Partaide batzuek jantzi daitezkeen bainujantzi onenekin lehiatu zuten, eta egun batetik bestera berriak janzten zituzten zituzten. Gu, berriz, egunero berdinarekin ateratzen ginen lehiara", azaldu du Goenagak.

Logroñokoa esperientzia "ederra" izan zela aitortu dute denek. "Asteazken arratsaldean iritsi ginen hara, eta artean txapelketa hasi gabe zegoen. Kristoren jende pilarekin egin genuen topo, eta instalazio handiekin", esan du Txurrukak. Zubiaurreko kideek diotenez, klub asko dozenaka igerilarirekin iritsi ziren Espainiako Txapelketara, eta Azkoititik sei lagun joan ziren. Halere, balio eman nahi izan dio horri Txurrukak. "Agian beste klubentzat ez da guretzat izan den bezalako balentria izango beraien klubetik sei igerilari Espainiako Txapelketara joatea, baina guretzat handia da Zubiaurretik, Azkoitia bezalako herri batetik, hara joatea". Guztia berria egin zitzaien kirolariei Logroñon. "Hasieran harrituta gelditu ginen guztiok, lekuz kanpo egongo bagina bezala sentitzen ginen", gehitu du Alkortak.

Sei lagunak batzeko ere balio izan du, gainera, Logroñon egindako bost eguneko egonaldiak. "Sasoiari eutsi ahal izateko, ez genuen nahi genuen guztia egiteko aukerarik izan, eta seiok bestelako planak egiten hasi ginen orduan". Talde baten barruko taldetxoa eratu zuten igerilariek. Gaitan eta Mateos aurrez antzeko txapelketa batean parte hartutakoak dira, baina gainerako lau lagunentzat lehen aldia izan da Espainiako Txapelketan. Gaitanek dio "sekulako aldea" dagoela horrelako txapelketetara bakarrik edo taldean joan. "Taldean joan garenean askoz hobeto pasatu dut, esperientzia askoz ere hobeagoa izan da lagunartean joatea". Gauza bera nabarmendu du Mateosek ere. "Ilusio berezia egiten du kuadrillako lagunekin edo entrenatzen duzun lagunekin txapelketan parte hartzeak". Seiek garbi dute Logroñon bizitakoa "betirako gordeko duten esperientzia" izango dela.

Aurtengo sasoia ere hasi dira prestatzen, nahiz eta Arozenak ez duen gainerako bost lagunen bidea jarraituko; hark igeriketa uzteko erabakia hartu du beste kirol bati eusteko. Infantil mailatik junior mailara igaro dira orain neskak, eta norbere helburuak betetzen ahaleginduko dira, entrenatzaileak jarritako helburu nagusiekin tartekatuz. Euskadiko Txapelketara ailegatzeko asmoa duten arren, garbi dute aurten "gauza berriak" probatu nahi dituztela. Gazteak izateak ematen die oraindik horretarako aukera, eta datorren horri gogor heltzeko prest dira. Uztailera bitartean, badute horretarako beta.


Gizarte premietarako eta larrialdietarako udal-laguntzak eskatzeko epea zabaldu dute Leioan

Daborduko Leioako Udaleko Gizarte Zerbitzuek gizarte-premietarako eta larrialdietarako laguntzak eskatzeko epea irekita dago. Informazio gehiago eskuratu daiteke gizarte zerbitzuetako bulegoetan (Iñaurratzaga kalea 1), 944 801 336 telefonora deituz edo Udalaren egoitza elektronikoan.

Prestazio horiekaz estaltzen diren kontzeptu nagusiak etxebizitzagaz (alokairuak, hipotekak, horien mantentzea) eta premia pertsonalakaz(sistema publikoak estaltzen ez dituen behar medikoak) lotutakoak dira, besteak beste. Prestazio horien onuradun izateko, errolda-antzinatasunagaz, ondare-egoeragaz eta familia-unitatearen diru-sarrerakaz zerikusia duten eskakizun batzuk bete behar dira, besteak beste.

Gizarte-larrialdietarako laguntzak partzialki finantzatzen ditu Eusko Jaurlaritzak, eta urtero kopuru bat esleitzen dio udalerri bakoitzari, irizpide objektibo batzuen arabera. Euskal Autonomia Erkidegoko edozein udalerritan sei hilabeteko erroldatze-epea egiaztatzeko eskatzen da, eta honako hauek dira laguntza-ildo nagusiak: lehen mailako beharrak, hala nola arropa, oinetakoak, betaurrekoak, ahoa konpontzea, estalitako esku-hartze bakoitza eta gehieneko zenbatekoa, betaurrekoak, eta abar zehaztuz; oinarrizko altzariak eta etxetresna elektrikoak erostea; energia-gastuak, hornidura elektrikoa, gasa, etab. ; eta etxebizitzaren mantentze-lanak.

Bestalde, gizarte premietarako udal-laguntzek aurrekoaren diru-laguntza osagarria osatzen dute, eta haren ezaugarriak eta baldintzak, gizarte-larrialdietarako laguntzek ez bezala, Udalak berak zehazten ditu soilik. Leioako udalerrian erroldatzeko epea lau hilabetekoa da, non eta laguntzen hartzaileak ez diren adingabeak edo % 65eko edo hortik gorako mendetasun-egoera edo desgaitasun-maila aitortuta duten pertsonak eta genero-indarkeriaren biktima diren emakumeak, baldin eta babes-agindu bat edo antzeko egiaztagiriren bat indarrean badute eskaeraren unean. Kasu horietako batean ere ez da eskatuko aldez aurretik erroldatuta egotea.

Gizarte premietarako udal-laguntzak bateraezinak dira kontzeptu berbereko Gizarte Larrialdietarako laguntzakaz. Baina bateragarritasuna mantentzen da diru-sarrerak bermatzeko errenta (DSBE) eta etxebizitzarako prestazio osagarria (EPO) kobratzearen eta etxebizitza eskuratzeko laguntzak jasotzeko aukeraren artean; horiek ez ordaintzeagatik oinarrizko hornidurak etetea saihesteko aukeraren artean.


Azken egunetako hilketa matxistak gaitzesteko, elkarretaratzera deitu du Bidasoko Asanblada Feministak

Azken hamar egunetan Espainiako eta Frantziako estatuetan izandako hilketa matxistak salatzeko elkarretaratzera deitu du Bidasoko Asanblada Feministak. Elkarretaratzea, bihar izango da, 19:00etan, San Juan plazan.

Erakundeei “hilketak bertan behera uzteko lan” egiteko eskatu die asanblada feministak. Epaiak gogortu nahiz zigorrak betearaz eta estamendu judiziak guztiek genero ikuspegia aplikatu behar dutela adierazi du asanblada feministak.

Asanblada feministaren arabera, “oso nazkatuta, haserre eta minduta” daude, eta eskaerak behin eta berriro errekipatzeaz, ez direla “nekatuko” berretsi dute; ez direla “isilduko”.


“Indarkeria matxista guztion ardura da eta guztion jarrera aktiboa ezinbestekoa izango da”

Gizon batek emakume bat hil zuen atzo Bilboko Santutxu auzoan. 89 urte zituen andreak. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak baieztatu duenez, hilketa matxista bat izan da.

Hilketa hori salatzeko, elkarretaratzea egin dute, Oiartzungo Feministen Asanbladak deituta. Gogorarazi dutenez, hilabete eskasean hirugarren aldiz kalera ateratzera behartu ditu indarkeria matxistak, Orio eta Gasteizeko hilketen ondoren. “Elkartasuna eta samina” adierazi diete emakumearen gertukoei.

Bilboko hilketa “emakumeok kolpatzen” dituen ondoriorik “krudelena” dela berretsi dute. Hilketa aurpegirik “gordinena” dela esan dute, baina egunerokoan “beste hamaika” aurpegi hartzen dituela indarkeria matxistak.

“Beste behin ere nazkatuak gaudela ozen aldarrikatu nahi dugu. Indarkeria matxistak ahalbideratzen dituen jarrera konplize guztiekin amaitzea eta erasotzaileei aurre egitea jendarte osoaren ardura izan behar du”, esan dute.

Urrats “handiagoak” eskatu dituzte, eta norberak, “bere esparruan”, ardurak hartzekoarena ere. “Indarkeria matxistak ez du etenik izango gizartea egituratzen duen matxismoarekin amaitu arte. Indarkeria hau sistema heteropatriarkalaren ondorioa baita”, salatu dute.

Indarkeria mota hori salatzeko “behar bezain beste aldiz” aterako dira kalera. “Gai hau guztion ardura da eta guztion jarrera aktiboa ezinbestekoa izango da indarkeria matxistarik gabeko gizarte bat eraiki artean“, aldarrikatu dute.

Feminismoa gizartea “errotik” aldatzeko bidea dela esan dute, eta autodefentsarako deia egin dute. “Indarkeriarik gabeko bizitza bizigarrien aldeko apustu erradikal bat egiten dugu. Aski da! Emakumeok aske eta bizirik!”, bukatu dute elkarretaratzea.


Josu Dominguez izango da Osasunaren entrenatzaile berria

Entrenatzaile nafarra bigarrenez arituko da entrenatzaile lanetan gorritxoen emakumezkoen taldearekin, 2013-14 denboraldian taldeko aulkian egon ondoren.

Osasunako hedabide ofizialek jakitera eman dutenez, Josu Dominguez nafarra gorritxoen entrenatzaile berria izango da Lehen Federazio mailan denboraldi berriari aurre egiteko. Dominguez Osasunako Genuine taldearekin aritu da bukatu berri den denboraldian.

Dominguez esperientzia handiko entrenatzailea da, ibilbide luzea izan duena Nafarroako futbolean eta ondo ezagutzen du emakumezkoen futbola. 2005-06 eta 2006-07 denboraldietan Lagunakeko lehen taldean egon zen, maila gorenean (Emakumezkoen Superliga), eta 2013-14 denboraldian Bigarren Mailan zegoen Osasunaren emakumezkoen taldea hartu zuen. Orain, entrenatzaile nafarrak berriz hartuko du gorritxoen aulkiaren gidaritza. Ekaitz Irujo izango da bigarren entrenatzailea.


Gabon kantak abestu dituzte etxez-etxe Adunan

Giro ezin hobea Adunan, etxez-etxe gabon kantak abesten. Haur eta heldu askok parte hartu dute Adunako Guraso Elkarteak antolatutako ekitaldira.


Eusko Legebiltzarrak atzera bota du Lanbideren prestakuntza eskaintza euskalduntzeko eskaera

EH Bilduk eta Elkarrekin Podemos-IUk proposatu dute Lanbidek estrategia bat abia dezala lanbide guztietan bi hizkuntza ofizialetan komunikatzeko gaitasuna eskuratzeko. Aurka bozkatu dute EAJk, PSE-EEk, PP+C’s-ek eta Voxek.

Rebeka Ubera EH Bilduko legebiltzarkideak eraman du gaia osoko bilkurara, zera eskatzeko: estrategia bat martxan jartzeko Lanbideren prestakuntza eskaintzak EAEko bi hizkuntza ofizialetan berdintasunez eskaintzeko. Elkarrekin Podemos-IU taldearekin erdibideko zuzenketa adostu du koalizioak, baina ez dute onartu, gainerako taldeek aurka bozkatu dutelako. Haren ordez, EAJk eta PSE-EEk aurkeztutako osoko zuzenketak egin du aurrera, bi talde horien babesarekin. Onartu duten testuak Eusko Jaurlaritzari eskatzen dio Enpleguaren Plan Estrategikoan hizkuntza berdintasunari buruz ezarritakoa gara dezala, euskara lanpostuan sartzeko tresna gisa sustatuz eta Lanbide bidez euskara ikastea Lanbide Heziketan txertatuz. Apirilaren 1ean Idoia Mendia Jaurlaritzako Lan eta Enplegu sailburuak egindako adierazpenak gogoan hartu ditu Uberak hitza hartu duenean. Orduko hartan, Mendiak adierazi zuen langabetuek egindako 2.496 ikastaroetatik bat bera ere ez zela euskaraz egin. Aldiz, lanean ari diren herritarrei eskaini zaizkien 6.535 prestakuntza ikastaroetatik 11 euskaraz egiten ari direla jakinarazi zuen. «Oraindik ere ikusten dugu prestakuntza ikastaroak euskaraz ez eskaintzearen ardura nola jartzen den ikastaroa eskatzen duenarengan. Eta, oraindik ere, ikusten da lan eremu bakoitzari loturiko hizkuntza gaitasuna eskuratzeko metodologia gailendu beharra», salatu du Uberak. EH Bilduko legebiltzarkideak esan du Lan eta Enplegu Sailean ez dagoela borondaterik langileak euskalduntzeko, eta modu horretan «nekez» egin ahalko dela aurrera lan mundua euskalduntzeko prozesuan. Eta datu bat eman du: Enpleguaren Lan Estrategikoaren 180 orrietan «sei lerro» eskaintzen zaizkiola euskarari. «Nahikoa al da hori lan mundua euskalduntzeko? Mezua ezin da izan 'euskaraz ikas ezazu eskolan, baina gero lan munduan ez duzu behar izango'. Jaurlaritzaren xedea izan behar du lan mundua euskalduntzeak», ohartarazi du Uberak. Haren ustez, Lanbidek «astindu» bat behar du, batez ere estrategian, eta baita «aldaketa sakona» ere. Uberaren iritziz, lan mundua euskalduntzeko ez da nahikoa plan estrategikoan jasotakoa. «Euskararen alde egotea ez da nahikoa: ekintza zehatzak behar dira. Hitz politak baino gehiago, ekintzak eta proaktibitatea behar ditu, eta gobernuaren aldetik ardura behar du», adierazi du. Elkarrekin Podemos-IUko Jon Hernandezek bat egin du EH Bilduren kritikekin. Ezinbestekotzat jo du Lanbideren formakuntza eskaintzaren barruan «metodologia» bat martxan jartzea lan eremuan bi hizkuntzetan komunikatzeko gaitasuna lortzeko, batez ere gizarte eta osasun esparruan, eta baita ostalaritzan eta merkataritzan ere. Haren ustez, estrategia hori langabeei eskainitako ikastaroetan eta lanean daudenentzako prestakuntzan ezarri beharko litzateke. PSE-EEko Alberto Alonsok adierazi du Enpleguaren Lan Estrategikoan jasota daudela lan mundua euskalduntzeko helburuak. «Lan Sailak eta Lanbidek modu aktiboan egiten dute behar lana aurkitzeko orduan hizkuntza oztopo izan ez dadin», esan du. Haren ustez, xede hori erdiesteko ez da estrategia berririk behar. EAJko legebiltzarkide Aitor Urrutiaren iritziz, berriz, lan mundua euskalduntzeko emandako «aurrerapausoak» ez dira nahikoa izan, eta errealitatea «gordina» eta «kezkagarria» da: «Euskararen normalizaziorako bidean arlo zailenetako bat da lan mundua». Hala ere, Lanbidek euskarazko ikastaroen eskaintza bermatzeko konpromisoa duela berretsi du, plan estrategikoan hala jasota dagoelako: «Nahikoa al da? Seguru asko ez da nahikoa izango, baina norabidea markatuta dago. Estrategiaren epe muga amaitzen denean ebaluatu beharko dugu». Horrekin batera, Urrutiak «herri akordioak» eskatu ditu euskararen inguruan.


'Eromeriak' emanaldi bereziarekin girotu du Erdikalea Azkaiter Pelox musika taldeak

Orkatz eta Korrale tabernen atarira bertaratu ziren herritarrek Unai Azkarate bergararraren taldeak eskainitako Eromeriak emanaldi bereziaz gozatzeko aukera izan zuten atzo arratsaldean.

Eguraldiak eta ostegunetako kaleko saltsak lagunduta, giro ederra izan zen atzo arratsaldean Erdikalean, Azkaiter Pelox taldeak eskainitako kontzertuaren bueltan. Orkatz eta Korrale tabernen atarira bertaratu ziren herritarrek Unai Azkarate bergararraren taldeak eskainitako Eromeriak emanaldi bereziaz gozatzeko aukera izan zuten. 18:30ak aldera hasi zen emanaldia, eta adin guztietako herritarrak elkartu ziren Azkaiter Peloxen doinuak entzuteko.

(Argazkiak: Koldo Eizmendi)


Leherketa bat izan da Londresko tren geltoki batean

Oraingoz ez dakite zerk eragin duen leherketa, baina agintariek baztertu egin dute atentatu terrorista bat izan daitekeenik. Inguruko bizilagunei eskatu diete etxean gelditzeko eta leihoak itxita edukitzeko.

Londresko hainbat tokitatik ikus daitezke leherketa handiak eragindako ke adar luzeak. Elephant and Castle deituriko tren geltokian gertatu da, Londresko Southwark udalerrian. Dagoeneko lanean ari dira suhiltzaileak, eta, hainbat iturriren arabera, 15 kamioi baino gehiago eta 100 suhiltzaile baino gehiago joan dira bertara. Oraingoz ez dakite zerk eragin duen leherketa, baina agintariek baztertu egin dute atentatu terrorista bat izan daitekeenik.

Suteak hainbat kalte eragin ditu dagoeneko: besteak beste, trenbideko arkuak, hainbat saltoki, sei auto eta telefono kabina bat. Geltokiaren inguruko eremu guztiak hustu dituzte, eta oraingoz ez dute leherketaren biktimen edo zaurituen berri eman. Halaber, inguruko bizilagunei eskatu diete etxean gelditzeko eta leihoak itxita edukitzeko.

Ezbeharra bertatik bertara bizi izan duten hainbat lekukoren arabera, leherketa handi bat gertatu da lehenik, eta jarraian «su bola handi bat» hasi da. Beste lekuko batzuen arabera, «noizean behin ke adar berriak eta are ilunagoak» ikus daitezke. Horietako batzuek sakelakoarekin harrapatu dute leherketa bera, eta irudi ikusgarriak zabaldu dituzte sare sozialetan.

Lineak, blokeatuta

Ezbeharraren ondorioz, behin-behinean blokeatu dituzte Elephant and Castle tren geltokiarekin konexioren bat duten tren lineak, eta, Thameslink enpresaren ordezkari baten esanetan, inguruko eremuak eta tren lineak zer egoeratan dauden ebaluatzen ari dira suhiltzaileak.


Beñat Iñarra aramaioarra garaile, kadeteen estreinakoan

Hasi dute denboraldia kadete zein gazte mailako bailarako txirrindulariek. Kadeteen lehen lasterketan, Beasainen, Beñat Iñarra Bolintxo Okindegia-Lanako txirrindulari aramaioarrak lehen postuan gurutzatu zuen helmuga. Gazte mailan, eta joan zen astean Aimar Madina oñatiarra podiumetik postu bakarrera gelditu ostean, arantza atera zuten Ulmako txirrindulariek: Aimar Errasti antzuolarra hirugarren sailkatu zen Errenterian.


Jokin Ormaetxea elkarteak arropa berriak jarri ditu salgai

Hurrengo urtean hamargarren urteurrena ospatuko du Azkoitiko Jokin Ormaetxea Txirrindulari Elkarteak, eta horregatik kaleratu dute arropa berria. Bihar (asteazkena) eta ostiralean probatu daiteke arropa, 18:00etatik 20:00etara bitartean, Elkargunean. Bertan jarriko dituzte guztien prezioak, eta eskaerak emailez bakarrik egin ahal izango dira gero. Erosi nahi dutenek izen abizenak, NAN zenbakia, telefono zenbakia, kontu korronteko zenbakia eta zer arropa nahi duten zehaztu behar dute, jokinormaetxea@gmail.com helbidera idatzita. Elkarteak, eskaera egitearekin bat prezioaren erdia kobratuko die, eta arropa jasotakoan beste erdia jasoko dute.


Jende ugari bildu da Gazte Langileontzako Proposamen Politikoa azaltzeko aurkezpenean

Ostiralean, urriak 14, jende ugari bildu zen Azpeitiko Gaztetxean Urola Erdiko GKSk antolatutako aurkezpenean. Bertan, gazte langileon analisi bat egin eta honi aurre egiteko Gazte Langileontzako Proposamen Politikoa azaldu zen.

Urola Erdiko GKSk Gazte Langileiontzako Proposamen Politikoa azaldu zuen joan den ostiralean Azpeitiko Gaztetxean. Aurkezpen honetan, batetik, gazte langileok bizi dugun testuinguruaren analisia egin zen, honen ezaugarriak eta berezitasunak azalduz. Testuinguruaren analisia egiteko, lehenengo, egiturazko langabezia eta bizi ereduaren pobretzea aipatu ziren, besteak beste, langabezia eta aldizkako lanak, inflazioa, zerbitzu publikoen murrizketak, garraioan ditugun arazoak, emantzipatzeko ezintasuna... Honela, familiarekiko dugun mendekotasuna azaleratuz. Bigarrenik, gazteok jasaten dugun interbentzio kulturalean sakondu zen, kultur industriak sortzen dituen arazoak (indarkeria matxista eta hipersexualizazioa, despolitizazioa, pobreziaren normalizazioa...) eta hezkuntza sisteman ematen ari diren erreformen bitartez lortzen den eduki hustuketa eta gazteen diztiplinazioa azalduz. Hirugarrenik, autoritarismoaren gorakada eta eskubideen ezabapen sistematikoa azaldu zen eta honen normalizazioaren arriskua azaleratu.

Bestetik, testuinguru honek azaltzen dituen arazoei aurre egiteko beharrezkoa den Gazte Langileontzako Proposamen Politikoa aurkeztu zen. Honela, bost auzi nagusi identifikatu eta auzi horiei hamabi aldarrikapen kontrajarri zitzaizkion. Gazte lan merkatuaren auzian, guztiontzat lan baldintza berdinak eta gazteon lan baldintza prekarioekin amaitzeko aldarrikapenak egin ziren. Bizi-ereduaren pobretzearen auzian berriz, oinarrizko bizi bitartekoak bermatzea, denbora librerako eta norberaren garapen askerako baldintzak sortzea eta ingurugiroaren suntsipena borrokatzea aldarrikatu ziren.

Hirugarren auziari dagokionez, gazteoi bideratutako kultur-industriaren auziari, indarkeria matxistari, pobreziaren normalizazioari eta despolitizazioari aurre egiteko beharra azpimarratu zen. Hezkuntza sistemaren auziari dagokionez, enpresarien interesetara dagoen hezkuntzarekin amaitzea eta eduki hustuketa eta autoritarismoa borrokatzea aldarrikatu ziren. Azkenik, autoritarismoaren eta eskubide kolektiboen auzian, gazte langileon aurkako kriminalizazioarekin eta jazarpenarekin amaitzearen eta eskubide politikoak borrokatzearen aldeko aldarrikapenak egin ziren.

Bukatzeko, gaur Zestoako Alondero aretoan gauzatu da aurkezpena, goizeko 11:00etan hasita.


Zubiaurre master taldeak astelehenean ekingo dio denboraldiari

Izen-ematea zabalik du Zubiaurre master taldeak; izan ere, datorren astelehenean hasiko du taldeak denboraldi berria. Astelehenean eta asteazkenean edo asteartean eta ostegunean entrenatzeko aukera izango dute izena ematen dutenek.

Zubiaurre master taldeak datorren astelehenean, irailak 11, hasiko du 2023-24 denboraldia. Astean bi entrenamendu egiteko aukera izango dute taldera batzen direnek. Batetik, astelehenean eta asteazkenean, eta bestetik, asteartean eta ostegunean. Parte hartzaile bakoitzak hobekien datorkion ordutegian egin ahalko du entrenamendu saioa, 20:45etik 21:45era bitartean.

Entrenamenduak entrenatzaile propioarekin egiteko aukera izango dute izena ematen dutenek, eta igerileku osoa taldearentzat egongo da erabilgarri entrenamendu orduetan. Era berean, igeriketa maila desberdinak lantzeko aukera izango dute taldekideek.

Interesa duen edonor ager daiteke hasierako edozein egunetan, bertan aukera izango du probatzeko konpromisorik gabe.

Zubiaurre master taldeak dagoeneko irekita du izena emateko epea. Horretarako, zubiaurremasterrak@gmail.com helbide elektronikora idatzi edo 641 55 20 12 zenbakira whatsapp mezu bat bidali beharko dute interesa duten herritarrek.


Agustin Valdivia Calvo izango da PSE-EEren alkategaia

Agustin Valdivia Calvok bere burua aurkeztu du PSE-EEren alkategai izateko. Jakinarazi du iragan astean eman ziela erabaki horren berri alderdikideei, eta horiek babestuta agertu da gaur eguerdian prentsaurrera. Jose Ignacio Asensio alderdi sozialistako idazkari nagusia ere ondoan izan du. Herriko Etxean egin du agerraldia.

PSE-EEko alkategai izatea "ohore handia" dela nabarmenduz hasi du hitzartzea Valdiviak, eta, berretsi du, maiatzeko hauteskundeen ostean hasiko den legealdi berrian ere herritarren interesak lehenesten jarraitu nahi duela: "Alkatetzatik lasarteoriatarren esanetara egotea lehenetsi dut beti; hurbilekoa izaten eta herritarrak entzuten ahalegindu naiz kargua hartu nuenetik". Bide beretik jarraitu asmoz, PSE-EEren alkategai gisa aurkeztu du bere burua, eta esan du, umiltasunez hartzen duela bere gain erronka.

Uste du lan handia dagoela egiteko, eta Lasarte-Oriak baduela etorkizuna. Sozialistek herriarentzat inbertsio garrantzitsu eta beharrezkoak barne hartzen dituen proiektu bat dutela ere bai, eta horien artean aipatu ditu Atsobakar zelaia edo kiroldegi berria. Klima aldaketaren aurkako erronkaz ere mintzatu da.

Gogora ekarri ditu baita ere alkatetzara iritsi zeneko uneak. Nabarmendu du "egoera berezi batean" hartu zuela kargua, Jesus Zaballosek dimisioa eman ondotik izan zela, eta beragandik jasotako laguntza eta babes guztia eskertzeko tartea ere hartu du. Horrekin batera, pandemia garaiak ere izan ditu hizpide, baita Ukrainako gerra eta horrek ekarritako ondorioak ere. Gertaera horiek guztiez hitz egin du, bere alkatetza nola baldintzatu duten kontatzeko. Baina horri, udal gobernu taldeak nola aurre egin dion ere ez du bazter utzi, eta, bidenabar, alderdikideei eskerrak eman dizkie egindako lanagatik. Senideak eta horiengandik jasotako babesa ere gogoan izan du.

Jose Ignacio Asensio Gipuzkoako PSE-EEren idazkari nagusia izan du ondoan, eta Valdiviak hiru urte hauetan egindako lana balioan jartzeaz gain, erabateko babesa agertu dio hautagaitzari.

Agerraldira joandako alderdikide eta herritarrekin argazkia aterata eman diote amaiera agerraldiari.


Osakidetzan bi greba egunetara deitu dute sindikatuek

Otsailaren 25ean lehen arretan egingo dute protesta, eta otsailaren 28an, berriz, Osakidetza osoan. Manifestazioak ere iragarri dituzte hilaren 26rako, Bilbon, Donostian eta Gasteizen.

SATSE, ELA, LAB, CCOO eta UGT sindikatuek protestak iragarri dituzte Osakidetzan otsail amairerarako. Batetik, bi greba egun egingo dituzte: otsailaren 25ean izango da aurrenekoa, lehen arretan, hau da, anbulatorioetan; bigarrena, otsailaren 28an, Osakidetza osoan.

Bestetik, manifestazioak egingo dituzte Bilbon, Donostian eta Gasteizen, otsailaren 26an, larunbatarekin. 12:00etan hasiko dira mobilizazioak.

Sindikatuek Bilbon egin dute prentsaurrekoa gaur, eta esan dute Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailaren eta Osakidetzako zuzendaritzaren “immobilismoa” dela eta joko dutela berriz ere protestetara. Izan ere, urtarrilaren 23an ere manifestazioak egin zituzten hainbat hiriburutan. Sindikatuetako ordezkarien arabera, “mobilizazio jendetsu haien ondoren, Jaurlaritzak ez du irtenbide bakar bat ere planteatu”. Alderantziz, “murrizketa gehiago” egin ditu; esaterako, Gasteizko Santiago ospitaleko larrialdiak itxi dituztela azpimarratu dute.

Mobilizazioak deitzeaz gain, mahai sektorialean parte ez hartzea erabaki dute bost sindikatu horiek, “Osasun Sailak edukiz hustu duelako mahaia”.

Gaurko agerraldian txalotu egin dute herritarrek orain arteko mobilizazioetan emandako erantzuna, eta hilaren 26ko manifestazioetan parte hartzera deitu dituzte, “osasun publiko, unibertsala, doakoa, kalitatezkoa eta irisgarria defendatzeko”.


Bertso-paper lehiaketako sari banaketa

Gazteedako, XIV. bertso-paper lehiaketako sari banaketa, gaztelekuak eta Txinparta bertso eskolak antolatuta.


Yucatan

Zuzendaria: Daniel Monzon. Aktoreak: Luis Tosar, Rodrigo de la Serna, Joan Pera, Stephanie Cayo. Iraupena: 130 minutu. Generoa: Komedia. Herrialdea: Espainia. Urtea: 2018.

Lucas eta Clayderman iruzurgile profesionalek turista inozoak engainatzen dituzte luxuzko itsas bidaietan. Garai batean, elkarrekin egiten zuten lan, baina dantzari batek banandu zituen. Aspaldiko partez, Bartzelonatik Cancunera doan bidaia batean gurutzatu, eta lehia gogorrean ibiliko dira.

Ordutegia: ostiralean 22:15ean, larunbatean 19:30ean eta 22:15ean, eta igandean eta astelehenean 19:30ean.


Zurt tabernako pintxoak irabazi du Azkoitiko III. Zakelmari Pintxo Lehiaketa

Azkoitiko Herrixen merkatari elkarteak antolatutako Azkoitia Egunaren barruan jokatu zen atzo pintxo lehiaketa

Atzo, larunbata, Herrixen merkatari elkarteak antolatutako Azkoitia Egunaren barruan, Azkoitiko III. Zakelmari Pintxo Lehiaketa jokatu zen. Azkoitiko zazpi tabernak hartu zuten parte: Tta-kun, Zurt, Latz, Koxka, Orbela, Etxe-Aitz eta Koxka. Piper berdea osagai nagusitzat hartuta prestatu zituzten pintxoak tabernariek. Hala, arratsaldean tabernaz taberna pintxoak dastatzen ibili zen epaimahaia. Erabakia, ordea, ez zuten erraz hartu. Orbela (iazko pintxo lehiaketako irabazlea) eta Zurt puntutan berdinduta gelditu zirelako. Azkenean, ordea, Zurteko pintxoa erabaki zuten irabazlea izatea. Zurt tabernako pintxoa izan da irabazlea Herrixen merkatari elkarteak antolatutako III. Zakelmari ppintxo lehiaketan.


Trikuharri mendi lasterketa, Hassan Ait Chaouren ahotan

Korrikalari billabonatarrak lasterketaren berri eman zuen Aiurrin, aurreko hamaboskarian.

Hassan Ait Chaou korrikalariak Aiurri hamaboskarian egin zuen lasterketaren aurrerapena: “Taldetxo bat elkartu gara Amasa-Villabonan. Bada zenbait urte hizketan hasi ginela, baina pandemia etorri zen. Aurten, buru-belarri sartu gara lanean eta lasterketa polit bat antolatu nahi dugu uztailaren 23rako. Ilusio handia dugu, giroa sortu nahi dugu eta herriarentzat zerbait antolatu. Gainera, Santio jaien aurreko eguna izango da eta berezia izango litzateke. Lana ahalik eta ondoen egiten saiatuko gara behintzat”.


La Buena Vibra taldeak kontzertua emanen du igandean Txokoton

Elizondoko Txokoto tabernak eskaintza kulturalarekin segitu du maiatzean, eta igandean 19:30ean izanen da hurrengo hitzordua. La Buen Vibra taldeak Donostiako La Buena Vida taldeari omenaldia egiten dio, 2009an banandu zena. Taldearen kantuen bertsioak egiten dituzte piano eta gitarraz, eta poema propioak tartekatzen dituzte.


Euskarazko aisialdi hezitzaile eta berritzailean sakontzeko jardunaldiak iragarri ditu Kukulaisi elkarteak

Euskararen biziberritze prozesuan aisialdiak garrantzi handia du, eta duela urtebete inguru sortu zen Kukulaisi elkartea. Zapatuan Ermuan egitekoak dituzte jardunaldi bereziak. Adi; izan ere, izena emateko azken egunak dira honakoak. Kukulaisiko zuzendari June Furundarenak eta Jardun elkarteko Saioa Garitanok azaldu dute gehiago.

Helburuan artean dituzte euskarazko aisialdian diharduten elkarteak saretzea eta indartzea, eta horrekin batera euskarazko aisialdi hezitzaile eta berritzaile baterako lanketan indarrak batzea. Hamazazpi elkartek osatzen dute gaur egun Kukulaisi. Tartean dira sorreratik Arrasateko Txatxilipurdi eta Bergarako Jardun.


[EGITARAUA] Pirritx, Porrotx eta Marimotots, Go!azen 8.0 eta Luhartz Zornotzako inauterietan

Perubele otsailaren 25ean jaitsiko da Zelaieta parkera, inauteriei hasiera emateko.

Zornotzako Udalak hiru eguneko egitaraua antolatu du inauterietarako. Askotariko jarduerak batu ditu bertan, musika emanaldiak, kalejirak eta dantzaldiak tarteko. Perubele otsailaren 25ean ailegatuko da Zelaieta parkera, iluntzeko 19:00ean. Ekitaldia Udazken taldeko gaiteroek girotuko dute eta horrekin batera emango diote hasiera inauteriei. Jaiak Zelaieta parkean ipiniko den karpan izango du segida, Luhartz taldearen erromeriagaz.

Photocalla eta mozorro lehiaketa

Martxoaren 1ean ekitaldi nagusi bi egingo dituzte ludotekan: Photocalla eta Txiki Rock. Lehenengoan argazkiak ateratzeko aukera egongo da, gero irudiak Instagramera igotzeko. Kontzertuan, berriz, familia guztiarentzako abestiak eskainiko dira. Kortatu, Itoiz edo Hertzainaken bertsioak egingo dituzte besteak beste.

Inauteriak Perubele erretakoan amaituko dira. Zelaieta parkean erreko dute martxoaren 1ean, 19:00ean.

ZORNOTZAKO INAUTERIAK 2022

Otsailak 25

17:00/ 18:00/ 19:00 Perubeleren eskulan tailerra (Izen-ematea: Gazte Informazio Bulegoa) Ludoteka.

17:15 Pirritx, Porrotx eta Marimotots. (Sarrerak agortuta) Zornotza Aretoa.

19.00 Perubeleren aurkezpena. Zelaieta parkea kioskoan, Udazken taldeko gaiteroekin. Zornotza Aretoa

19:15 Pirritx, Porrotx eta Marimotots, Udabarri Dantza taldearekin (sarrerak agortuta). Zelaieta parkea.

20:00 Erromeria Luhartz taldearekin

Otsailak 26

12.00 Go!azen 8.0 Zornotza Aretoa (Sarrerak agortuta)

12.30 Inauteri dantzak Udabarri dantza taldearekin, Herriko plazan

17:00 Umeentzako ikuskizuna: Tomaxen abenturak. Zelaieta parkeko karpan

17:30 Go!azen 8.0 Zornotza aretoan (sarrerak agortuta)

18:00 Perubeleren eskulan tailerra Gaztetxokoan

19:00 Triki Piu Pand taldearen kalejira herriko kaleetatik

19:30 DJ Oihan Vega Zelaieta parkeko karpan

Martxoak 1

17:00 Polaroid Photocalla ludotekan

17:30 Txiki Rock umeentzako ikuskizuna Zelaieta parkean

19:00 Perubeleren agurra, Udazken taldeko gaiteroekin


Xilaba bertsolari txapelketa gaur abiatuko da, Makean

Saioa arratsaldeko bostetan hasiko da, Herriko Gelan, eta sei bertsolari ariko dira. Lau kanporaketatatik lehenengoa izango da


Kontseiluak EAEko Auzitegi Nagusiaren joera «atzerakoia» salatu du

Hizkuntza politika «beste behin bere gain» hartu nahi izana egotzi dio Kontseiluak auzitegiari. «Ofizialtasun printzipioa» urratzea leporatu dio


Perimetro itxierak beste aste batez iraunen du

Maiatzaren 6ra arte iraunen du perimetro itxierak, 6a barne, kasuen intzidentzia oraindik handia delako.

COVID-19 gaitzaren hedapena mugatzeko, Arbizuko, Etxarri Aranazko eta Lizarragabengoako perimetro itxiera indarrean jarri zuen apirilaren 15ean. Osasunbideak jakinarazi duenez, prebentzio neurri bihar bukatzekoa zen, baina hiru herrietako osasun egoerak neurria beste aste batez luzatzea ekarri du.

Osasunbideko arduradunek azaldu dutenez, “bi udalerrietan martxan jarritako ohiz kanpoko neurriei esker, kutsadura- eta positibotasun-indize handiak jaitsi badira ere, eta haien goranzko joera murriztu bada ere, Osasun Departamentuak, horietako bakoitzaren osasun-txostenak eta txosten epidemiologikoak aztertu ondoren, beharrezkotzat jotzen du udalerri horietako perimetro-itxiera beste astebetez luzatzea, birusari eusteko”.

Etxarri Aranatzen, 2.497 biztanlerekin, 100.000 biztanleko 2.496 kasu daude 14 egunera, eta, 7 egunera, 845. Arbizun (1.109 biztanle), 14 egunera metatutako intzidentzia 2.446 kasukoa da, eta 7 egunera 453 kasukoa.

Neurri murriztaileak

Arbizutik edo Etxarri Aranatzetik atera eta sar gaitezke? Arbizuko eta Etxarri Aranatzeko udalerrietan mugatuak egonen dira jendea libreki sartu eta bertatik ateratzeko mugimenduak, Etxarri Aranatzen Zugarreta kalean dagoen autobiako sarrera bakarrik egongo da irekita, salbu eta behar bezala justifikaturiko joan-etorriak, arrazoi hauetako batengatik egiten direnak:

Osasun arrazoiak.

Lan edo lege arloko betebeharrak betetzea.

Unibertsitateetara, ikastetxeetara eta heziketa zentroetara joatea.

Ohiko bizilekura bueltatzea.

Adinekoei, adingabeei, mendekotasuna dutenei, desgaitasuna dutenei edo bereziki kalteberak direnei arreta ematea eta haiek zaintzea.

Finantza eta aseguru entitateetara edo erregai zerbitzuguneetara joatea

Organo publikoen, judizialen edo notarioen jarduerak.

Baimenak eta agiri ofizialak berritzea.

Azterketa edo proba ofizialak.

Orain arteko neurriek baimentzen dituzten kirol txapelketak.

Baimenduta egon arren, sarrerak eta irteerak justifikatu behar dira? Bai, beharrezkoa da Arbizutik eta Etxarri Aranatzetik ateratzeko eta bertara sartzeko egiaztagiria izatea. Ziurtagiriak dagokion zentro edo erakundeetan eskuratu behar dira.

Etxetik atera gaitezke? Bai, posible da etxetik ateratzea, mugikortasuna ez baitago mugatua udalerriaren barrenean.

Errepidez zirkulatzean Arbizu eta Etxarri Aranatz zeharkatu al daiteke? Bai. Udal mugartea gurutzatzen duten errepideetan eta bideetan zirkulatzea baimenduta dago, baldin eta bidaiaren jatorria eta helmuga udal mugartetik kanpo badaude.

Etxeratzeko aginduak indarrean jarraitzen du? Bai. Nafarroako gainerako tokietan bezala, ezin da ibilierabilera publikoko bide edo espazioetatik, 23:00etatik 06:00etara bitartean.

Ba al da salbuespenik etxeratzeko aginduan? Bai. Salbuespen batzuk daude etxeratzeko aginduan, Nafarroako gainerako tokietan bezala, 23:00etatik 06:00etara bitartean.

Zenbat pertsona bil gaitezke espazio publikoetan? Nafarroako gainerako tokietan bezala:

Espazio publiko itxietan lau pertsona bildu daitezke gehienez, salbu eta bizikideak badira.

Espazio publiko irekietan sei pertsona bildu daitezke gehienez, salbu eta bizikideak badira.

Zenbat pertsona bil gaitezke bilera pribatu batean? Nafarroako gainerako tokietan bezala, espazio pribatuetan, bizikideak baizik ezin dira elkartu.

Zein neurri bete behar dituzte ostalaritzako establezimenduek eta jatetxeek? Nafarroako gainerako tokietan bezala, ezin da barnealdean kontsumitu, terrazetan soilik.

Ba al da aldaketarik gainerako neurrietan? Ez. Beste sektoreetarako gainerako neurriak eta edukierak bere horretan geldituko dira; Nafarroako gainerako tokietarako dauden neurri berberak aplikatuko dira.


Sakonuneak ezagutzera

Munduko sakonuneetara bidaiatu zuten duela 20 urte hainbat lagunek, tartean, Joxemi Saizarrek; Pangea espedizioa nola sortu zen, zer bisitatu zuten eta bizitako esperientziak kontatu ditu.

Duela 20 urte hainbat lagunek, tartean Tolosaldeko batzuk, egindako bidaia luze eta berezia gogoratzea da artikulu honen helburua. Pangea izena hartu zuen proiektuak eta munduko kontinente guztietako sakonune handienak bisitatzea zuen helburu. Ander Izagirrek idatzitako Los sotanos del mundo liburuaren berrargitalpenaren aitzakian, esperientzia gogoratzeko aukera izan zen duela egun batzuk Tolosan egindako aurkezpen publikoan.

Josu Iztueta bidaiari tolosarra izan zen egitasmo honen sortzailea eta antolatzaile nagusia. Urte mordoa darama munduan zehar jendearekin bidaiatzen, gehienak Nairobitarra autobus ezagunean Anjel Ortiz lagunarekin. «Herrialdeak klima, geografia, edota kultura aldetik nolakoak diren ezagutzeko jakin-mina izan dut beti. Horretarako mapak, liburuak eta aldizkariak begiratzea dut gustuko, National Geographic adibidez. Hango informazioa kristauentzat Biblia bezala da guretzat, dena egia. Mendi gehienak eta basamortuak neurtuta daude. Kontinenteetako punturik baxuenak ere bai, baina Hegoamerikakoan akatsen bat zegoela susmatzen nuen. Horren atzetik sortu zitzaidan sakonune horiek bisitatzeko ideia. Zehaztu behar da lurrazaleko puntu baxuenak direla, kobazuloetan sartu gabe», azaldu du Iztuetak.

Taldea osatzeko bere lagun eta ezagun batzuei luzatu zien proposamena eta hauek izan ginen onartu genuenak: Ander Izagirre donostiarra, Maialen Lujanbio, Marijo Arrieta eta Susana Elosegi hernaniarrak, Miguel Mari Luze Elosegi eta Aitziber Olano leitzarrak eta gainontzekoak Tolosaldekoak (Balentin Dorronsoro albizturtarra, Marijuli Azkue asteasuarra, Eneko Imaz tolosarra, Elduainen bizi den Amaia Askasibar elgetarra eta ni neu). Lanbide eta interesgune desberdineko bidaideak izatea aberasgarriagoa zela pentsatu zuen: irakasleak, kazetariak, biologoak, musikariak… Aniztasun horrek aberastasuna dakarrela dio Iztuetak: «Denok astronomoak izango bagina, gauak zeruari begira pasako genuke, baina kriskitin sugea, meatzaria edo euskaldunen arrastoa ere segitzea interesgarriagoa iruditzen zitzaigun».

Pertsonalki, Josuk ideia proposatu zidanean, zalantza batzuen ondoren, baiezkoa emateko arrazoiak bat baino gehiago izan ziren: Nairobitarran ibilia nintzen hainbat aldiz eta bidaiatzeko era hori gustukoa izatea, urruneko herrialdeak tarte luzez ezagutzeko aukera, proiektua lagunartean burutzea, euskal diasporako lurraldeak ezagutzea, urruti bizi diren euskaldunak elkarrizketatzeko aukera… Lantokian lau hilabeteko baimena lortu eta prestakizunetan hasi nintzen gainontzeko kideekin batera.

2000. urtea, mendearen eta milurtekoaren amaiera izateaz gain, oso berezia izan zen niretzat: urte erdia bidaiatuz pasatu nuen. Babeslerik gabe joan ginen, gure kabuz, material pixka bat lortuz laguntzaile batzuen partetik. Egitasmoak oihartzun zabala izan zuen prentsan eta hainbat komunikabidetan kronikak edo elkarrizketak argitaratu genituen, batez ere Ander Izagirrek Diario Vasco-ko euskarazko Zabalik sailean astero, Josu Iztuetak Egunkarian eta nik Egunkarian eta Argia eta Galtzaundi aldizkarietan. Duela 20 urte teknologia gaur egungoa bezain aurreratua ez zela gogoratu behar da. Bidaia guztien amaieran proiekzio-hitzaldi ugari egin ziren, ehun bat, Euskal Herriko ikastetxe, kultur etxe, mendi elkarte eta abarretan.

EUSKAL DIASPORA ETA PARKE NATURALAK

Ipar Amerikan hilabete egin genuen, iraila-urrian. Death Valley (Heriotzaren Ibarra) da bertako sakonune handiena (-86 m) eta izenak dioen bezala ez da batere atsegina bizitzeko: beroa, lehorra, basamortua, bizi baldintza gogorrak, baita animalientzat ere… Baldintza hauek beste kontinenteetako sakonune gehienetan errepikatuko ziren. Han inguruan dago Agerreberry Point, bertan meatzari lanetan bizitu zen zuberotar bat gogoratuz.

Baina, hilabete batean, Amerikako Estatu Batuetako California, Nevada, Oregon, Idaho, Utah eta Arizona estatuetan egindako 6.000 kilometroetan beste esperientzia asko bizitzeko aukera izan genuen, Death Valleyren aitzakian. Artzain bezala lanera joan ziren euskaldunak, bere ondorengoak eta euskal kulturaren arrastoa ezagutu genuen Renon eta Boisen. Yosemite, Bryce Canyon eta Coloradoko Gran Cañon parke naturalak ikusi genituen, baita Whitney mendia ere. San Francisco eta Las Vegas bezalako hiri handiak ezagutzeko aukera ere izan genuen.

LURRALDE ZABALA ETA ANIMALIA EXOTIKOAK

Australiako bidaia izan zen denboraz luzeena eta kilometro gehien egin genituena. Hilabete eta erdi iraun zuen, urritik abendura, eta irla erdia ezagutuz 12.000 kilometro itzulia egin genuen erositako furgoneta batean, gero berriz saldu genuena. Aurretik Balentin Sidneyn izanda zegoen Olinpiar Jokoetan eta hark egin zuen tratua. Bederatzi lagunok erosoago joan ahal izateko, atzean orga erantsi genion ekipajea eramateko. Hori prestatzen Javier Iriondo legorretarraren etxean izan ginen eta laguntza handia eman zigun. Azukre-kanabera moztera joan zen duela 60 urte, beste euskaldun asko bezala, eta han gelditu zen, baina euskara ederki mantenduz.

Kasu honetan gure helburua Hego Australian zegoen: Eyre lakua (-16 m). Nafarroaren neurriko gatzaga batean kokatua dago, euri gutxi egiten duena, lurrunketa handikoa eta putzuak sortzea salbuespena da. Duela 150 urte ezagutu zen lakua eta gizaki zuriak bost edo sei aldiz bakarrik ikusi omen du ura bertan. Gu joandako urtean euri pixka bat egin zuen eta horren ondorioz lokatz modukoa zegoen.

Lurralde zabala eta berezia da Australia. Bidegurutze batean, bi biztanleko herria topatu genuen, William Creek. Gasolindegia eta taberna dago bertan. Oasi modukoa da basamortuaren erdian. Polizia bakarrak 180.000 km2-ko lurraldearen ardura dauka, Portugal adinakoa, komisaldegiaren atean utzitako oharrean azaltzen duenez. Australiak immigrazio handia izan du, 100 herrialdetako jendea bizi da bertan eta Sidneyn 80 hizkuntza desberdinetako egunkariak daude. Fauna aldetik ere oso berezia da: ornitorrinkoak, kanguruak, koalak, dingoak… eta arazo handia den koneju eta katu plaga. XVIII. mendean Erresuma Batuko kartzeletatik milaka preso eraman zituzten eta bertako aborigenak suntsitu zituzten. Gaur egun gutxiengo baztertua dira, bere hizkuntza eta kultura galduak dituzte eta askotan alkoholismo arazoekin. Ipar Ameriketan indioen erreserbetan ezagututako antzeko egoera bizitu genuen, baina baldintza okerragoetan.

IRRATI BIDEZKO ESKOLA

Alice Springsen Aireko eskola ezagutzeko parada izan genuen: miloi erdi kilometro karratutan zabaldutako 5-12 urteko 120 ikasleri klaseak irratiz ematen dituena. Horrelako 17 zeuden Australian, kasu gehienetan arrantxoetan, faroetan eta horrelako leku urrunetan bizi diren haurrak eskolatzeko. Irakasleek urtean 50.000 km egiten dituzte, tarteka ikasleekin egon ahal izateko. Lanak korreoz bidaltzen dituzte eta astean hiru aldiz klasea dute irratiz, eguneroko lana gurasoen inplikazioarekin ziurtatuz. Urtean behin ikasleen arteko topaketa izaten dute, elkar ezagutzeko. 12-15 urteko ikasleak barnetegi batera joaten dira hirietara.

Ezagutu berri dugun pandemiaren ondorengo konfinamenduan telelanaren bidez funtzionatu dugunean, burura etorri zait maiz haur australiar haien egoera latza. «Etxean egonda, erosotasun guztiekin, kosta egiten da haien egoeran jartzea. Baina, basamortuan zehar gindoazela, ikusten genituen arrantxoetan horrela ikasten zuten haurrak zeudela konturatzea errazagoa zen, bere adineko inor gabe, bere ilusioekin, bere proiektuekin…», dio Josu Iztuetak. Hogei urtetan, aurrerapen teknologikoei esker, egoera hobetuko zela pentsatu nahi dut.

Bidaia honetan beste hainbat leku eta jende ezagutzeko aukera izan genuen baita ere: Sidney, Canberra, Melbourne, Adelaida, Port Augusta, Townsville, Brisbane, Newcastle, koral-hesi handia Queenslanden, azukre-kanabera moztera joandako euskaldunak Inghamen, Newcastlen bizi zen Emilio Dendaluze tolosarra, artile moztaileen lehiaketa, rodeo ikuskizuna, Kosciuszko mendia…

AMERIKA OSOKO PUNTU BAXUENA

Nire azken bidaia, Hego Amerikara izan zen. Iguazuko ur-jauzietan, Brasil eta Argentina arteko mugan, bertan zegoen Nairobitarra hartu eta 6.000 km egin genituen iparretik hegora, Ushuaiaraino, Buenos Aires eta hainbat herri eta probintzia pasatuz, Txilera joanez gero. Hilabetea baino zerbait gehiago iraun zuen, abendua-urtarrilean. Garraiobide erosoena izan genuen, bertan lo egiteko prestatuta dagoelako, baina zorte handirik ez genuen izan matxura eta zulaketekin.

Valdes penintsulako Salinas Chicas agertzen zen mapetan Hego Amerikako sakonune handiena bezala (-42 m), baina Gran Bajo San Julianeko Laguna del Carbon (-105 m) baxuago zegoela konprobatu genuen, Santa Cruz probintzian, Amerika osoko baxuena izanik. Gainera emakume euskaldun baten lurretan aurkitzen da: Margarita Egiluz Mendieta, 10.000 buru zituen ganaduzalea. Ondoren National Geographic aldizkarira gutunak bidali genituen eta datu hori zuzenduta agertzen da jada leku guztietan.

Argentinan ere euskaldunen presentzia handia da, garai baten artzaintzan aritzera joandakoen ondorengoak. Haietako batzuekin izateko eta elkarrizketatzeko zortea izan genuen; besteak beste, Valdes penintsulako Hotel Tolosako jabeak (gero hemen izan ziren), birraitona Bidanikoa zuen Sebastian Letemendia mendizale eta idazlea eta aita alegiarra zuen Nicomedes Iguain, Buenos Airesko Eusko Kultur Etxeko zuzendaria eta Antropologia katedratikoa. Gurdi batekin oinez milaka kilometro egin zituen Guillermo Larregi iruñarraren historia ezagutzea, Valdes penintsulan baleak eta Tierra de Fuegon pinguinoak ikustea, abionetan ibiltzea, Iguazuko ur jauziak eta Perito Moreno bisitatzea izan ziren kontinente honetan bizitutako beste esperientziak.

BESTE HIRU BIDAIA LABURRAGOAK

Proiektua bukatzeko falta ziren hiru kontinenteetan taldeko partaide gutxiago izan ziren eta denbora laburragoa izan zuten bidaiek. Europako punturik baxuenera, Kaspiar itsasoa (-28 m) bost lagun joan ziren maiatzean. Azpiegitura aldetik konplikatuena izan zela azaltzen du Iztuetak: «Moskura hegazkinez, handik Astrakanera trenez 30 orduz, Volga ibaia jaitsi ontziz eta azken zatia furgoneta bat lortzeko langile batzuekin tratua eginez». Hizkuntza errusiarra eta alfabeto zirilikoaren zailtasuna erantsi behar zaizkio. Gainera esperientzia estu, arriskutsua eta umiliagarria bizitu zuten kabiarra lortzen den esturioien trafikoa kontrolatzen zuen militar ustel mozkor batekin.

Asiako Itsaso Hilera (-432 m, munduko sakonena) ere hiru lagun joan ziren, Jordania eta Israel artean, maiatza-ekainean. Nahiko leku turistikoa da, iristeko erraza eta bertako urak duen dentsitateagatik eta gatz kopuruagatik (300 g/l) ur gainean flotatu egiten da. Auto alokatu batekin Jordania iparretik hegora (Petra hiria, Wadi Rum basamortua), Egiptoko Sinai mendia eta Israel ezagutu zituzten eta Jerusalemeko bisita bertan behera utzi behar izan zuten, israeldarren eta palestinarren arteko gatazka oso nahasia zegoelako.

Afrika gelditzen zitzaien, Djiboutiko Assal lakua (-157 m). «Ander eta biok bakarrik gelditzen ginen. Nahiko nekatuta geunden hainbeste bidaiaren ondoren eta alde horretatik nire lehengusua Marijuli (duela sei urte hil zen) pizgarria izan zen, asko animatzeko balio izan zuelako», aitortu du Iztuetak. Ekainean joan ziren hiruak. Hara joateko bisa eta txerto ugari behar izan zituzten. Lurralde osoa da beroa (48 gradu itzalean) eta kat izeneko belarra mastekatzen dute etengabe. Gerra zibila bukatu berria zen eta bakea lortu zuen lehen ministroa elkarrizketatzeko aukera izan zuten. Moja batekin Afar tribuko herri txiki bat ere ezagutu zuten.

Bederatzi hilabete (2020ko irailetik 2021eko ekainera) iraun zuen egitasmoaren ondoren Ander Izagirrek Los sotanos del mundo liburua osatu zuen. «Ez da txarra bizitutako esperientziak kontatu ahal izatea, esperientzia onak badira. Nahi genuelako joan ginen, guk hala erabakita, ez errefuxiatuta edo derrigorrez. Ez da beharrezkoa bidaiatzea. Baina lekuak ezagutzeko eta jendea nola bizi den jakiteko interesa genuelako joan ginen. Eta hori besteentzat ere interesgarria izan daiteke», esan du bukatzeko Josu Iztuetak.


Bikote bereziak norabide berean

Zumaiako I. Txakurkros proba jokatuko dute igandean, eta eskualdean antolatzen duten lehena izango da, gainera. Herrian hainbat zaletu ibiltzen da txakurrarekin korrika; tartean, Pedro Etxeberria. Punta-puntan aritzen da zumaiarra. Haiek proba antolatzeko proprosamena egin zioten udalari, eta animatu egin zirela adierazi du kirol teknikari Fran Aizpuruak: «Lehena izateak errespetu pixka bat sortzen digu, baina modalitatean eskarmentua duen herriko jendearen laguntza baliatu dugu antolatzean». Gainera, Gipuzkoako Txakurkros Ligarako puntuagarria izango da. Zailena ibilbide egokia bilatzea izan dela nabarmendu dute antolatzaileak, baina, azkenean, zirkuitu polita osatu dute. «Asfaltoa ez da egokia txakurrentzat, hatzamarrak mintzen baizaizkie. Orduan, zelaia, belarra edo lurra behar dute lasterka aritzeko, eta ahalik eta asfalto eta hartxintxar eremu gutxien sartzen ahalegindu gara, nahiz eta hasieran eta bukaeran ekiditea ezinezkoa izango den». Parte-hartzaileak Aitzuri kaletik abiatuko dira txakurrekin; Eroski supermerkatu ingurutik, alegia. Hortik Kantea baserrira joango dira Puntanuetatik, eta handik San Lorente ermitara iritsiko dira. Ermita inguruko zelaietan 3 kilometroko zirkuitua egin ondoren, heldutako tokitik helmugaratuko dira. Guztira, 7 kilometro izango du ibilbideak. Guztia lotuta dute, baina eguraldiak kezkatzen ditu: «Halako lasterketak mendi eremutan jokatzen dira, eta euria eginez gero, lokatz handia sor daiteke eta lasterkariek labaintzeko arriskua izan dezakete. Beraz, eguraldia lagun izatea espero dugu». Izena aurretik emateko aukera izango da www.herrikrossa.com webgunean, 18 euro ordainduta. Egunean bertan ere eman ahal izango da, lasterketa hasi baino ordu erdi lehenago, eta 20 euro balioko du. Sariak kategoria bakoitzeko lehen hiru sailkatuei emango dizkiete, bai gizonezkoetan bai emakumezkoetan. Proba 11:00etan hasiko bada ere, albaitariaren kontrola pasatu beharko dute txakurrek 09:00etatik 10:15ak bitartean. «Kontrola ezinbestekoa da txakurra nola dagoen jakiteko. Guztiak dute beren txipa, eta kontrolak eginda, baina badaezpada ere azterketak egiten zaizkie. Izan ere, lehentasuna animaliak dute halako probatan». Ondoren, 10:30ak aldean, lasterketako argibideak emango zaizkie parte-hartzaileei. Herrian ikusmina sortu du lasterketak, baita zirkuituak ere. Orain arte proba guztiak herrigunean egin dituzte, eta hau bestaldera antolatu dutenez, jendeak badu ikusmina. «Proba San Lorentetik bertatik ikustea ederra izango da».


Kontzientziak zirikatzera dator feminismo gaztea

Neska gazteen topaketa egingo dute bihar Errenteria-Oreretako gaztetxean, Zirika Neska Gazte Taldearen eskutik. Topaketaren helburua, hilaren 8, 9 eta 10ean Elizondon izango den Baterajotzeari begira motorrak berotzea da. Hala, egun osoko egitaraua antolatu dute herriko 15 urtetik gorako neska gazte guztiei begira. Formakuntza tailerra, pankartak margotzea, bazkari autogestionatua, bingo musikatua, bertsolariak, musika emanaldia Maialen Aristegiren eskutik, eta ekitaldia antolatu dituzte.

Ez da Baterajotzea, baina, helburu bakarra izango. Biharko ekitaldia feminismoaren bueltan saretzen jarraitzeko baliatu nahi du Zirikak. Horrela azaldu dute neska gazte talde horretako kide diren Alaitz Aguadok, Laia Urretabizkaiak, Maitane Txapartegik eta Ekiñe Ramosek.

Bi urte dira Zirika martxan jarri zutenetik. Pandemiaren ondorioak ere sumatu dituzte. Hala ere, emankorra izaten ari da hartutako bidea eta hamaika dinamika antolatu dituzte, neska gazteak eta feminismoa erdigunean jarrita. Herrian erreferentzialtasun bat lortu dutela sinetsita da Urretabizkaia, eta iritzi horrekin bat egin dute beste hiru taldekideek ere: «Aurreko astean neska gazte bat gurekin harremanetan jarri zen gizonezko baten azarpena salatzeko, eta sare sozialen bidez zabaltzeko eskatzeko». Ez da eraso matxistak jasan dituzten neska gazteek haiengana jotzen duten lehen aldia, «kontuan hartzen gaituzte».

Gaztetatik antolatzea, gakoa

Gaztetatik antolatzen hastea beharrezkoa dela uste dute. «Kontzientzia hartzea garrantzitsua da, hainbat egoera identifikatzeko aurrez; agian ez duzu jakingo nola jokatu, baina jakingo duzu ez dela egokia, identifikatuko duzu jarrera matxista, erasoa, edo mikromatxismoa dela, eta hori garrantzitsua da». Antolatzeari beste bertute bat ikusten dio, gainera, Ramosek: «Lekukoa hartzeko harrobia prest izatea». Harago jo du Urretabizkaiak: «Feminismoak ahots gazte bat ere behar du, gazteok ere badugu zer esan, gure kezkak ditugu, gure espazioak. Horiek lekua behar dute».

Beldurrak eta lotsak alde batera utzita gerturatzera animatu ditu Aguadok herriko neska gazteak, eta ekitaldiak gaztetxean izatea muga ez bilakatzea espero du Ramosek: «Saiatu gara herriko beste eremuetara eramaten egitaraua, baina ez da aukerarik izan leku faltagatik». Bihar sortuko dutena espazio erosoa izango dela nabarmendu du Urretabizkaiak: «Beti ari gara espazioak konpartitzen gizonekin eta jarrera matxistak eta mikromatxismoak egunero ematen dira; bihar sortuko dugun espazioa erosoa izango da, halako jarrerez librea izango delako».

Gazte izateak eta aurreko belaunaldien borrokak ez ditu haiek ere mikromatxismoez libratu; «ikastetxeetan oso nabarmenak dira» kexu da Txapartegi. Hezkuntza ereduan jarri du fokua Urretabizkaiak, «ez dago prestatua erantzuteko eta gauza asko aldatu behar dira oinarritik». Taldearen lehentasunak ere aipatu dituzte laurek: «Saretzea gure lekua hartuz feminismoan, kalean, hezkuntzan… Lan handia dugu aurretik».

Larunbateko ekitaldian parte hartzeko izena eman beharra dago, eta horretarako Zirika taldearen Twitter eta Instagram kontuetara jo behar dute. 10:00etan izango da hasiera.

Baterajotzea izango dute biharko jardunaldiaren ondoren hurrengo geltokia. Horretan parte hartzeko ere izena eman beharra dago, 600 lagunean jarri baitute aforo muga Elizondoko topaketarako. Pandemia testuinguruan, halako topagune seguruaren beharra sumatu dutela diote: «Euskal Herriko neska gazteak bilduko gara bertan, sareak eta konplizitateak josteko ezinbestekoak dira halakoak».

Esker ona mugimendu feministari

Esker ona azaltzeko tartea ere baliatu nahi izan dute Aguado, Urretabizkaia, Ramos eta Txapartegik. Izan ere, pasa den urteko azaroaren 25aren harira kalean egindako pintaketengatik isuna jaso zuten hainbat taldekidek. 150 euroko isuna jarri zieten, identifikatu ostean. Ordainketa hori, Oreretako Mugimendu Feministak bere gain hartu duela jakinarazi dute: «Gertaera bera nahiko lotsagarria izan zen, baina horren harira jaso dugun babesa eta eman diguten laguntza oso positiboa izan da. Horrekin gelditzen gara».


Ikusi hemen gasolina eta gasolioa zer preziotan dauden eskualdeko gasolindegietan

Urtea hasi zenetik eta, batez ere azken bi asteotan, gasolinaren eta dieselaren prezioa % 25 eta % 35 artean garestitu da. Hala ere, gasolindegi batean edo bertzean erosi, prezioa aldatzen da. Hemen behean osatu dugun taulan ikusiko dituzue gehien kontsumitzen diren bi erregaien prezioak (A gasolioa eta gasolina 95) geoportalgasolineras webgunetik bilduak.

Espainiar estatuko gasolindegi ia guztien prezioak daude Espainiako Gobernuaren Trantsizio Ekologikorako eta Erronka demografikorako Ministerioak duen webgune honetan. Gasolindegiek ematen dituzten prezioak dira hor ageri direnak.


Kodaore judo taldeak ikasturte amaierako erakustaldia eman du

Ekitaldiarekin Kadaore judo taldeko kideek itxiera eman diote aurtengo denboraldiari.

Atzo Zumaiako Kodaore judo taldeak erakustaldia egin zuen Ondartxo plazan. 80 haur inguru bildu ziren hitzorduan eta erakustaldian gurasoekin batera judoan egiteko aukera izan zuten txikienek. Ekitaldiarekin itxiera eman diote aurtengo denboraldiari, eta udako oporrak aprobetxatuko dituzte atseden hartu eta ikasturtea indarberrituta hasteko.

Argazkiak: Kodaore judo taldea


Arainburu Mendi Taldearen irteera

Arainburu Mendi Taldearen aurreneko irteera: goiko zentraletik abiatuta, Sasiango errekari buelta zirkularra emanen diote. 6,7 kilometro dira, eta 273 metroko desnibel positiboa.


Tantirumairu ikastolako HHko 3 eta 4 urtekoen eta LHko 5. mailakoen irratsaioa

Ikastetxeak Xorroxin Irratian ekimenaren harira, atzo, Tantirumairu ikastolako HHko 3 eta 4 urtekoen eta LHko 5. mailakoen bisita izan genuen.


XVIII. mendeko Bilboren eitea

Luis Pareten obrak bildu dituzte 'Luis Paret Bilbon. Arte sakratua eta profanoa' erakusketan. Bilboko Arte Ederren Museoan eta Eleiz Museoan ikusi ahalko dira, irailaren 5era bitarte


Zinema Euskaraz urrian itzuliko da Oñatira, 'Bihurri' pelikularekin

Haurrendako pelikula Kanadaren eta AEB-en arteko koprodukzioa da, eta bakarrik utzitako txakur aristokratiko bati abestiak konposatuz, aurrera egiten saiatzen den neskatila baten bizipenak kontatzen ditu. Asteburuan estreinatu da areto handietan, eta urrian helduko da Oñatira.

Bilboko eta Iruñako Golem aretoetan, Bilboko Multicines 7 aretoetan, Gasteizeko Gorbeian eta Donostiako Principen ikus daiteke pelikula, gaurtik, abuztuak 22. Durangon, Errenterian, Zumarragan, Lazkaon, Billabonan, Andoainen eta Oñatin aurrerago estreinatuko dute.

Ekimen honen bitartez, Zineuskadik euskal ikus-entzunezkoen sektorea suspertzeko konpromisoarekin jarraitzen du. Hori horrela, Bihurri estreinatu ostean, iraileko beste pelikula bat esperto dute: Koko dragoi txikia oihanean. Adiskidetasunaren garrantzia azpimarratzen duen pelikulan Koko, suzko herensugea; Oskar, gourmet herensugea; eta Matilde, arantzurdea dira protagonistak.