'Handia', Europako Zinema Sarietarako izendatua

Migel Joakin Eleizegi altzotarraren bizitzan oinarritutako filma, aurtengo European Film Awards sarietarako aukeratu du Europako Zinema Akademiak, kontinenteko 35 herrialdeetako beste 48 lanekin batera.

Azaroaren 10ean iragarriko dira finalistak, eta saridunak, berriz, abenduaren 15ean, Europako Zinema Akademiak eta EFA produkzioek, Sevillan antolatutako jaialdian. EFA-ko kide gehien dituzten 20 herrialdetan, hautaketa zerrendan zuzenean bozkatu dute estatu mailako film bat. EFA-k aukeratutako batzorde batez gain, Giorgio Gosettik (Italia), Elise Jalladeauk (Grezia), Christophe Leparcek (Frantzia), Jacob Neiiendamek (Danimarka), Edvinas Pukštak (Lituania) eta Alik Shpilyuk (Ukrainia) hartu dute zerrenda osatzeko erabakia.

Datozen asteetan, Europako Zinema Akademiako 3.500 kide baino gehiagok haien bozka emango dute, Europako Zinema Sarietako zuzendari, aktore, aktore eta gidoilarien kategorian. Izendapenak azaroaren 10ean iragarriko dira Sevillako Europar Zinemaldian. Ondoren, epaimahai batek Europako zinemagile, editore, ekoizle, aldagela, musikagile, soinu eta efektu berezien kategorien inguruko erabakia hartuko du. Europar Sariaren 31. edizioko irabazleen aurkezpena, abenduaren 15ean egingo da Andaluziako hiriburuan bertan.

Duela astebete, Handia Oscar sarietan espainiar Estatua ordezkatzeko hiru hautagaien artean izendatu zuten. Hain zuzen ere, Arantxa Echevarríaren 'Carmen y Lola' eta Jaime Rosalesen 'Petra' pelikulak dira Ion Garaño eta Aitor Arregi zuzendarien lanarekin batera lehiatuko diren estatuko beste bi lanak. Besteak beste, Lars Von Trierren 'The house that Jack built', Matteo Garroneren 'Digman' edota Xavier Legranden 'Custodia compartida' filmak nabarmentzen dira hautatutako lanen zerrendan.


Presidentearen hitza

Nafarroaren estatus politikoa ez dela aldatuko agindu dio Zapaterok Miguel Sanzi.


EAJko buruzagiak adostasun bila dabiltza, Imazen "eskuzabaltasun keinua" aintzat hartuta

Josune Ariztondo EBBko idazkariak eman du horren berri. Akordioa EBB guztiaren osaketaz lortu nahi dutela agertu du, baina, batik bat, presidentearen inguruan.

Josu Jon Imaz EBBko egungo presidenteak ez dela berriro kargura aurkeztuko eta politika utziko duela iragarri ondoren, jeltzaleen zuzendaritza hurrengo lehendakaria nor izango den adostu nahian dabilela agertu du Josune Ariztondo EBBko idazkariak.

Imazek "eskuzabaltasun keinua" egin duela iritzi dio Ariztondok, eta, orain, hein bereko erantzuna ematea dagokiola EBBri. "Barne hauteskunde prozesua kudeatzeko ardura daukagun guztiok (Imazen keinua) geurea balitz bezala hartu eta batasunaren alde eragin indartzailea izan dezan ahaleginduko ez bagina, gaizki erantzungo genuke", esan du Efe albiste agentziari emandako elkarrizketa batean.

Hitzarmena EBB guztiaren osaketaren inguruan lortu nahi dutela erantsi du, baina, bereziki, presidenteari buruz, "bera baita EAJko gidarien artean nagusia".


Nagore Alkorta alkate berriaren mezua, bozak irabazi berritan

Nagore Alkorta (EH Bildu) izango da Azpeitiko alkate berria, baita herriko lehen emakume alkatea ere, Eneko Etxeberriaren lekukoa hartuta. EH Bilduk gehiengo osoa izango du Udalean hirugarren agintaldiz jarraian, eta koalizioko kideen poza adierazi du Alkortak bideo labur honetan. Emaitzak jakin eta ospatu berritan, hitz hauek zuzendu dizkie alkate berriak herritarrei.


EAren ustez kontrolik gabeko gune bihurtu daiteke webgune "antiterrorista"

EAk gaur ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak abian jarri duen webgune "antiterrorista" salaketarako "gune arriskutsu" bilakatu daitekeela, Ertzaintzak jasoko duen informazioa faltsua izan daitekeelako, eta kontrolaezina.

Jesus Mari Larrazabal EAKo legebiltzarkideak Rodolfo Ares Herrizaingo sailburua "oker" dabilela uste du, webak onurak ekarri beharrean arazoak sortuko dituelako. Iruzurrak eta asmo txarreko informazio anonimoak jasotzeko arriskua dago bere ustez, eta horrek Ertzaintzaren eguneroko lana oztopa dezakeela esan du.

EAko legebiltzarkideak ekimenaren eraginkortasuna neurtzeko erabiliko diren irizpideak argitzeko eskatu dio Aresi.


«Gizakiak, ingurua ulertu ahal izateko, hizkuntza bat baino gehiago behar du»

Euskal Herriko Unibertsitateko Hizkuntza Ondarearen Unesco Katedrak omenaldia egingo dio gaur Jon Landaburu hizkuntzalariari. Hizkuntz aniztasunari ematen dio garrantzia Landaburuk.

«Euskararen zoria sormenerako eta kale erabilerarako gaitasunak definituko dute». Jon Landaburu hizkuntzalariak (Paris, 1943) hala ikusten du euskararen etorkizuna. Kalitateari begira, gakoa erabiltzaileengan dagoela iritzi dio.

Datozen hamarraldietan munduko hizkuntzen erdiak desager daitezke.

Oso kalkulu konplexuak dira... Kolonbian bertan, oso errealitate askotarikoa dago; sorterriko 68 hizkuntza daude: 65 indigena, bi afroamerikar —kreoleenak— eta ijitoen bat. Diagnostikoa askotarikoa da: batzuk hiltzear daude, talde txiki batzuek hitz egiten dituztelako, zaharrek... Beste batzuk indartsu daude, eremu bateko herritarren %85ek erabiltzeraino. Batzuetan, hirietan pertzepzio faltsu bat daukagu, eta katastrofismoa gustuko dugu. Baina hizkuntzen arloan ez dago ezer seguru.

Mundu globalizatua prest al dago milaka hizkuntzari eusteko?

Uste dut hizkuntza bereizkuntza gizakien baitan dagoela. Komunikazioa sortzen dugunean, inguruari lotutako zehaztasunak garatuz joaten gara, eta bakoitza bere ingurunera egokituz eboluzionatu dute hizkuntzek. Azken mendeetan, kontrako prozesuan gaude, hizkuntzak elkar aurkitzen ari direlako. Baina oraindik ere, Indian, Amazonian eta New Yorken bizi diren indigenek esateko edukiko dutena oso bestelakoa izango da, ingelesa haien hizkuntzan sartu arren. Uste dut ingelesari latinari bezala gertatuko zaiola: zatitu egingo da, eta hizkuntza berriak sortuko dira.

Zeren arabera iraungo dute hizkuntzek?

Misterio bat da. Erromatarren Inperioaren amaieran, zergatik aldatu zen Biarno eta Paueko jendea latinera, eta Zuberoakoek aurreko hizkuntza bat hautatu zuten? Kolonbiako 68 hizkuntzetatik 32k dauzkate 1.000 hiztun baino gutxiago; batzuk ondo transmititzen dira, eta beste batzuk ez, eta ez dakigu zergatik.

Kolonbiako hizkuntza indigenak erabat lotuta daude beren bizimoduarekin eta kulturarekin. Zer gertatzen da Europan, edo Euskal Herrian, lotura hori galdu den lekuetan?

Mendebaldeko Europan, XVI. mendean estatu nazioak sortzen hasi zirenean, elebakartasunaren alde egin zuten: botere tresna gisa ulertzen zuten hizkuntza. Guk identifikatu dugu hizkuntza identitatearekin, baina Kolonbiako hainbat indigenarentzat bidea baino ez da; beren hizkuntza maite dute, hedatu nahi dute... baina ez dituzte ulertzen gure kezkak. Gu hainbeste kezkatzen gaituzten formak baino garrantzitsuagoa da haientzat forma horiek sortzeko bidea ematen duen bizitza. Hemen, neurri batean, euskaldun baten kultura bretoi edo galiziar batenaren antzekoa da; han, sekulako aldeak dauden indigenen artean, beraz, esaten dutena ere desberdina da. Hemen, zer esaten dugun baino garrantzitsuagoa da nola esaten dugun.

Ez da soilik hiztegi kontua; pentsamolde kontua ere bada, denborari, espaziori eta gizakiari buruzko ikusmolde desberdinak dituztelako. Europako hizkuntzak desberdinak dira, baina oinarri antropologikoa bera da, nolabait. Horregatik dira hemen hain garrantzitsuak hizkuntzak; herriak bereizteko elementuak dira. Han, bizipenak du garrantzia.

Orduan, euskarak ezer ikas dezake 200 hiztun dituen hizkuntza indigena bat iraunarazteko borrokatik?

Baietz uste dut. Aniztasunean jarri behar dugu arreta, eta adierazmolde berrien sorreran. Arazo linguistikoa arazo politiko-administratibo gisa ikusi dugu ia-ia, autonomia definitzeko eta gero eta hiztun gehiago lortzeko helburuarekin, baina edukian interesatu gabe. Hizkuntza bizitza da, ez katalogo bat, ez hiztegi bat, ez ikasi beharreko gramatika... Esparru sozial edo politiko homogeneo bat sortzetik haratago doaz.

Kolonbiako indigenak elebakarrak dira, ala hizkuntza batean baino gehiagoan mintzatzen dira?

Leku batzuetako ia herritar guztiek lauzpabost hizkuntza indigena hitz egiten dituzte.

Hori berez da lezio bat..

Eta askok gaztelaniaz eta portugesez ere hitz egiten dute, eta ingelesa ikasten dute eskolan. Hori da lezioa. Haientzat hor gatazkarik egongo balitz, denek hizkuntza bera erabiliko lukete. Gizakiak, ingurua ulertzeko, hizkuntza bat baino gehiago eduki behar du. Estatu elebakarren fantasia europarrak jan digu burua. Hizkuntza aniztasuna oso aberasgarria da.

Euskarari buruzko azken azterketek agerian utzi dute hiztun kopuruak gora egin duela, baina erabilera trabatuta geratu dela.

Agian proiektu politiko-administratibo honen mugara iristen ari gara, eta euskararen zoria sormenerako eta kale erabilerarako gaitasunak definituko du.

Hiztun kopuruan baino gehiago, kalitatean jarri behar litzateke arreta?

Bietan. Baina uste dut kalitatearen esparruan ezin dela politika askorik egin.

Euskararen atxikimenduaren alde emozionala landu behar da, ala pragmatismoa eskatu behar zaio?

Sustraia afektiboa da: umetan mundua hizkuntza baten bidez izendatzen ikastea erabakigarria da. Gero, hori garatu behar da: instituzioek ere afektibitate hori landu dezakete, eta ondoren etorriko da pragmatismoa. Halere, agian ez dira hizkuntzaren esparru guztiak garatu behar: ez zait beharrezkoa iruditzen fisika nuklearrari buruzko tesiak euskaraz egitea, frantsesek ere ez dituztelako frantsesez egiten, ingelesez baizik.


Bi faboritoek elkarren aurka jokatuko dute

Usurbilgo Pagazpe eta Doneztebeko Erreka XIII. Berria Txapelketako final-laurdenetan dira, baina bietatik batek egingo du aurrera.


Foro Sozialak eta Nazioarteko Harremanen Taldeak bilera egin dute

Foro Sozialaren ordezkariak Brian Currinekin, Raymond Kendallekin eta Alberto Spektorowskin batzartu dira, eta azken urte hauetan egindako lanaren txostena helarazi diete.

Brian Currin, Raymond Kendall eta Alberto Spektorowski Nazioarteko Harremanen Taldeko kideak Foro Sozialaren ordezkariekin batzartu dira ostiral honetan Bilbon, bihar Donostian, Aieteko Jauregian, egitekoak diren ekitaldiaren bezperan. Lan bilera izan da gaurkoa, eta bertan Foro Sozialeko kideek azken urte hauetan egindako lanaren txostena helarazi diete Nazioarteko Harremanen Taldeko ordezkariei.

Zehazki, Nekane Alzelai (Ahotsak), Peio Dufaut (Bake Bidea), Ainara Esteran (Egiari Zor Fundazioa) eta Agus Hernan Foro Sozialaren koordinatzailea izan dira batzarrean eta, datozen hilabeteetarako aurreikusitako egutegiarekin batera, azken zortzi hilabeteetako lana biltzen duen txostena aurkeztu diete.

Urtarrilean Gernikan egindako III. Foro Soziala egin zutenetik 46 bilera egin ditu Foro Sozialak hainbat erakunde, alderdi politiko, sindikatu eta ordezkari sozialekin, 'armagabetze eta desegite prozesua diseinatu, garatu eta bukatzeko'.

Bake bidean beste pauso bat

Euskal Herriko bake-prozesua indartzeko bokazioarekin jaio zen Foro Soziala, eta larunbatean beste urrats bat eman nahi du bide horretan. Izaera iraunkorra hartuko du Foro Sozialak larunbat honetan egingo dute aurkezpen ofiziala, Aieteko Bakearen Etxean. Halaber, gaur Nazioarteko Harremanen Taldeari helarazitako txostena ere aurkeztuko dute. Hain zuzen, ETAk ekintza armatuak behin betiko utziko zituela iragarri zuenetik bost urte bete direnean emango da pauso berri hau.

EAJk, EH Bilduk eta Elkarrekin Podemosek larunbateko hitzorduan izango direla iragarri dute. Hala, Andoni Ortuzar jeltzalea, Arnaldo Otegi EH Bilduko kidea eta Pili Zabala Elkarrekin-Podemos koalizioko ordezkaria izango dira han.

Horiekin batera, bihar Donostian izango dira Adolfo Muñoz (ELA), Ainhoa Etxaide (LAB), Unai Sordo (CC.OO) eta Steilas, ESK eta EHNE sindikatuetako kideak, eta gizarte zibileko 22 entitateko ordezkariak.


Uvescok Madrilen hazten jarraitu nahi du, merkatu kuota irabazteko

BM supermerkatuen jabeak 50 lokal ireki asmo ditu Madrilen. Badira urte batzuk hazten ari dela.


Kamioi bik zama galdu dute Abadiñon

Abadiñon kamioi bik zama galdu dute gaur eguerdian. Ertzaintzak jakitera eman duenez, Matiena eta Berriz bitartean, N-634 errepidean kamioi batek adreiluak galdu ditu eta Gerediagako biribilgunean beste bati piezaz betetako kutxa bat jausi zaio. Momentu honetan Ertzaintza trafikoa bideratzen ari da.


Lege ez diren arauen kontra

LGTBI kolektiboaren errealitatea are gehiago ikusarazi behar dela azpimarratu du Sridhar Rangayan Indiako zinemagile eta ekintzaileak. Bilboko 16. Zinegoak jaialdiaren ohorezko saria jaso du

«Ekintzailea izatea ez da nire nahia izan. Kontrara, berez etorritako zerbait izan da: borroka pertsonala izan da, baita mendeku pertsonala ere». Sridhar Rangayanen (Mandya, Karnataka, India, 1962) hitzak dira horiek. Zinema zuzendari eta ekoizlea da Rangayan; eta homosexuala da, duela gutxi arte homosexuala izatea kriminalizatuta egon den lurralde batean. Indiako Zigor Kodeko 377. artikulua mahaigaineratuz deskribatu du herrialdeko errealitatea: arauak hitzez hitz dio zigortu egin behar direla «gizonekin, emakumeekin edo animaliekin izandako naturaren kontrako haragizko harremanak». Iazko irailean baliogabetu zuen araua Indiako Auzitegi Gorenak. «Guretzat oso garrantzitsua izan da».

Nolanahi ere, Rangayanek uste du, legeen mugaz gaindi, mentalitatean dauden harresietan eragin behar dela, eta, bide horretan, zinema du berak tresna nagusi. Konpromiso hori aitortu nahi dio Zinegoak Gay-Lesbo-Trans Zinema eta Arte Eszenikoen Bilboko Nazioarteko jaialdiak. Atzo hasi zen jaialdiaren hamaseigarren aldia, eta ohorezko saria eman zioten zinemagile indiarrari Bilboko Arriaga antzokian egindako irekiera ekitaldian. Orotara, 25 film luze izango dira Sail Ofizialeko lehian, eta sexu aniztasunarekin lotutako gaiak izango dituzte ikus-entzunezkoek ardatz. Martxoaren 3an emango dute palmaresaren berri.

Umorez eman du Rangayanek Indiaren egoera gordinaren berri. «Amak behin baino gehiagotan esan izan dit ondo dagoela LGTBI kolektiboaz hitz egitea, baina aldi berean galdetu dit ea beharrezkoa ote den jendaurrean azaldu beharra». Solaris LGTBI pelikuletan espezializatutako Indiako lehenengo ekoiztetxearen sortzaileetako bat da Rangayan, eta sexu aniztasuna lantzen dihardu ordutik. «Homosexuala izatea normalizatu nahi dugu: istorio diferenteak bizi ditugu, eta erakutsi nahi ditugu».

Berak ekoitzitakoa da Indiako transgenero errealitatea irudikatzen duen lehen filma: 2003an kaleratu zuen Gulabi Aaina (Ispilu arrosa). «Oraindik ere zentsuratuta dago». Abiaburua izan zen ordukoa. «Gaia lantzen duten hainbat film eta dokumental ondu ditut azken hamarkadan». Garapena nabari duela dio. «Gero eta gehiago dira LGTBI kolektiboaren problematikari heltzen diotenak».

Evening Shadows (2018) filma izan da ekoitzi duen azkena, zeinak Indiako emakumeen errealitatearen berri ematen duen. «Lege guztien gainetik dago patriarkatua. Hori da gure arazoaren erroa, eta andreen eskubideen planotik landu nahi nuen gaia. Kontatzen dudan istorioa unibertsala da, eta familientzat da». Iradoki duenez, pedagogia lana egitea ere bada bere pelikulen helburua.

377. legearen ondorioak

Kashsish izeneko queer zinema jaialdiko zuzendaria ere bada Rangayan. Bombayn egiten da, eta hura da Indian sexu aniztasuna lantzen duen jaialdi bakarra. Hamar urte beteko ditu aurten, eta munduan erreferentea da dagoeneko. «Jaialdia jauzi bat izan zen. Horri esker, LGTBI kolektiboaren gaiak lantzen zituzten lanak ordenagailuan edo ezkutuan ikusteari utzi, eta pantaila handian ikusten ditugu orain».

Aitortu duenez, areto txikietan egin zuten ekitaldia lehen aldietan. «Beldur ginen ez ote zituzten antzokiak erreko, baina harrera izugarri ona izan zuen». 1.000 lagunetik gora sartzen dira, gaur egun, jaialdian egiten dituzten proiekzioetan.

Rangayanen ibilbide guztia aintzat hartuta erabaki du Zinegoak jaialdiak aurtengo ohorezko saria hari ematea. «Egin duen lana aitortu nahi diogu. 377. legea indarrean egon denean ere, homosexualitatea kriminalizatzen zutenean ere, norabide horretan egin du lan», azaldu du Julen Nafarrate jaialdiko kideak. ILGA Lesbiana, Gay, Bisexual, Trans eta Intersexualen Nazioarteko Elkarteak emandako datuak baliogarriak izan daitezke arauak zuen eraginaz jabetzeko: elkarteak emandako datuen arabera, 2015. urtean 1.500 pertsona atxilotu zituzten Indian 377. artikulua baliatuta.

Pentsamoldearen mugak

Nafarratek bezala, zinemagile indiarraren konpromisoa azpimarratu du Pau Guillen jaialdiko zuzendariak ere. «Indian urtero 1.200 film baino gehiago ekoizten diren arren, LGTBI kolektiboaren bizitzak ez dira azaltzen. Rangayan errealitate horiek erakusten saiatzen da, eta Indiaren parte ere badirela erakusten du bere lanetan: ez dela fikziozko zerbait».

Aurrerapausoak nabari dituztela dio zinemagileak, baina urratu beharreko bidea luzea dela oraindik. «2018ko irailean debekatu zen 377. legea behin betiko, eta gaur egun ez dituzte harremanak kriminalizatzen». Juridikoak ez diren bestelako arau batzuk baditu gizarteak, ordea. «Oraindik ere asko dugu egiteko. Mugimendu homosexuala gehiago ez kriminalizatzea lortu dugu legearen indargabetzearekin, baina indiarren pentsamoldea aldatu behar dugu orain, jendeak ez dezan pentsatu LGTBI mugimenduko kide izatea gauza txarra dela, edo mendebaldetik datorren zerbait dela. Film gehiago egin behar dira, baita hitzaldi gehiago ere, LGTBI kolektiboak duintasuna izan dezan».

Eskubideen planora egin du jauzi jarraian. «Oraindik ere dena dugu egiteko eskubideei dagokienez, ez baitugu ez ezkontzarako, ez adopziorako, ezta herentziarako eskubiderik ere».


Abstentzioa eta 'bozen porrota' egotzi diote elkarri Diazek eta Sanchezek

Eztabaida mikatza izan dute buruzagi sozialista ohiak eta Andaluziako presidenteak. Lopezek etorkizunera begiratzeko deia egin du.

Alderdi Sozialista zuzentzeko barne prozesuaren baitan, eztabaida izan dute gaur hiru hautagaiek: Pedro Sanchez PSOEko idazkari nagusi ohiak, Susana Diaz Andaluziako presidenteak eta Patxi Lopez diputatu eta lehendakari izandakoak. Eztabaida mikatza izan da, batez ere Sanchezen eta Diazen artekoa. Rajoyren inbestidura ahalbideratu izana leporatu dio buruzagi ohiak Andaluziako presidenteari, eta hauteskundeetan "inoizko porrotik handiena" izatea Diazek Sanchezi.

PSOE zuzentzeko hiru hautagaiak Ferraz kaleko egoitza nagusian bildu dira, eta euren asmoei buruzko eztabaida egin dute. Dena dela, Sanchezek eta Diazek hauteskundeen porrota eta abstentzioaren alde egin izana leporatu diote elkarri. Bestalde, iragana atzean utzi eta etorkizunari buruz hitz egiteko unea dela azpimarratu Patxi Lopezek.

Sanchezen "gorabeherak" kritikatu ditu Diazek

Andaluziako presidentearen hitzetan, Mariano Rajoyren inbestidura saioan abstentzioaren alde egin izana "erabaki zaila eta mingarria izan zen", baina sozialistek 84 ordezkari besterik ez dutenez ez zutela beste aukerarik nabarmendu du.

Gainera, Sanchezen "gorabeherak" kritikatu ditu Susana Diazek. Andaluziako presidentearen esanetan, idazkari nagusi ohiak bere interesen arabera aldatu du iritzia. Ildo horretatik, Podemosekin izandako jarrera eta lurraldetasunaren inguruan egindako proposamenak aipatu ditu adibide gisa. "Egunero ezinezkoa da Espainiari buruzko ikuspegi desberdin bat izatea, are gutxiago 19; autonomia erkidego bakoitzarentzat bana", leporatu dio Diazek.

Alderdi Sozialista zuzentzeko hiru hautagaiak, eztabaida hasi aurretik. Argazkia: EFE

Iraganeko jarrera eta esaldiak gogora ekarriz erantzun dio Sanchezek Susana Diazi. Hala, 2006an Estatutuaren alde bozkatu zuela esan dio, eta 2014an ‘nazioa’ zer den eztabaidatu zitekeela esan zuela.

Era berean, euskara, katalana eta galiziera ez direla azentuak eta hizkuntzak direla erantzun dio Sanchezek, eta Espainiako hizkuntza guztiak ezagutzeko gonbita egin dio.

Alderdi Sozialistaren idazkari nagusi ohiaren esanetan, "subiranotasun bakarra dago, Estatu bakarra; espainiarra". Hala ere, pluraltasuna onartu eta sendotu behar direla gaineratu du.

Etorkizunera begiratzea eskatu du Lopezek

Bestalde, sozialistentzat "herrialde bat nomenklatura bat izan beharrean aske bizi diren eta berdinak diren herritarren ituna" dela esan du Patxi Lopezek.

Halaber, iragana atzean utzi eta etorkizunari begira hitz egiteko unea dela azpimarratu du lehendakari ohiak. Hala, sozialisten artean liskarrak alde batera utzi eta eskuinari aurre egiteko balio duen bozka eman dezatela eskatu die militanteei.

Lopezen esanetan, Podemosekin akordioa bilatu beharrean edota akordioa norekin bilatu behar den erabakitzeko eztabaidatu beharrean, bere helburua Alderdi Popularra garaitzea da.

Diputatu sozialistaren hitzetan, sozialisten akordioak kontuan izanik ezin da alderdia definitu, eta berarekin bat datorrela erantzun dio Sanchezek.

Alabaina, hauteskunde kanpainan Sanchezek kontrako jarrera izan duela leporatu dio Lopezek. "Hori ez da egia Patxi", azpimarratu du Pedro Sanchezek. Dena dela, Podemosekin etengabe akordioa bilatzen ahalegindu dela esan dio Lopezek.


Sahararako janari bilketa egin dute Ikastolan

Aurten ere lan bikaina egin dute Lehen Hezkuntzako 6. mailako ikasleek. Sahararako janari bilketa kanpainan kaxa piloa bildu dituzte, herritarrek borondatez Ikastolara ekarri ondoren.

Aurrez LH 6. mailako ikasleak gelaz gela aritu dira gainontzeko ikaskideei Sahara non dagoen, zein egoeretan bizi diren bertakoak eta zein behar dituzten azaltzen.

Bejondeizuela!


Zarimutzen auzo etxea egitea babestu du Udalak

Auzo etxea egin gura duten lurra eraikigarria ez denez, eraikitzeko Aldundiaren oniritzia behar dute auzotarrek; eta Udalak babesa eman die.

Atzoko, eguaztena, ezohiko osoko bilkuran, besteak beste, Zarimuzko auzo etxearen proiektua izan zuten berbagai. Elizate horretako auzotarrek auzo etxea eraiki gura dute, baina aukeratu dutena ez da lur eraikigarria.

Aldundiaren oniritzia

Hala, lur horretan eraiki ahal izateko Aldunidaren oniritzia behar dute. Oniritzi hori errazteko bidean, Udalak erabaki zuen auzo etxea giza interesekoa izendatzea. Aho batez onartu zuten alderdi guztiek. Hala, Aldundiari erabakia bidaliko diote, eta horrek baimena ematen badie, zarimuztarrak auzo etxea eraikitzen hasiko dira.

Horren harira, zarimuztarren asmoa da auzo etxea elizaren parean egitea. Lur horiek Elizarenak dira. Hortaz, auzotarrak Elizarekin negoziatzen dabiltza lurrok erostea


Institutuetako ikasleak kontzertuak eskainiko dituzte datozen asteetan

Bera, Leitza, Altsasu, Doneztebe eta Lekarozko ikasleek parte hartuko dute eta lehen emanaldia Beran eginen dute astelehenean

Urtero bezala, Bera, Leitza, Altsasu, Doneztebe eta Lekarozko institutuetako ikasleek kontzertuak eskainiko dituzte datozen egunetan, ikasturte guztian musika arloan ikasi eta landu dutena erakusteko.

Beran lehenbizikoa eta Lekarozen azkena

Lehenbiziko saioa Beran eginen da, heldu den astelehenean, maiatzaren 18an. Eztegara pilotalekuan bilduko dira, 17:00etatik aitzinera. Hurrengo hitzordua Leitzan eginen dute maiatzaren 20an. Pilotalekuan izanen da kontzertua, 17:00etan. Hirugarren kontzertua Altsasuko pilotalekuan eginen dute maiatzaren 22an, 17:00etan hasita. Laugarrena Doneztebeko frontoian eskainiko dute maiatzaren 27an, 17:00etatik aitzinera. Azken kontzertua, berriz, Lekarozko institutuko kiroldegian izanen da maiatzaren 29an. Hau ere 17:00etan hasiko da.

Kantutegia

Urtero eskaintzen dituzten doinuak diferenteak izaten dira eta aurtengoan hauek aukeratu dituzte, ohi bezala, batzuk euskaldunak eta bertzeak kanpokoak: Betagarriren “Bidea gara”, Flaco Jimenez-en “Se me olvidó otra vez”, Bob Dylan-en “Like a rolling stone”, Mike Olfield-en “Portsmouth”, Mikel Laboaren “Martxa baten lehen notak” eta “Izarren hautsa”, azken hau Ken Zazpi taldearen moldaketarekin, “Scotish” kantu tradizionala, Leonard Cohen eta Rufus Wainwright-en “Hallelujah”, Los Bravos-en “Black is black” eta Abbaren “Hung up”, azken hau Madonnaren moldaketarekin.


'La Razon'-en agertutako salaketen ostean, Berri Txarrak taldeak Madrilen eman behar zuen kontzertua bertan behera utzi dute

Berri Txarrak eta Leihotikan musika taldeek bihar Madrilen eman behar zuten kontzertua bertan behera lagatzea erabaki dute antolatzaileek, eskuin muturreko talde batek elkarretaratzea egin behar zuela-eta "segurtasun arrazoiak" argudiatuta. 'La Razon' eskuineko egunkari espainiarrak Berri Txarrak-en kontrako artikulua plazaratu du gaurko alean, besteak beste, "ETAren aldeko taldea" dela ziurtatu du egunkari horrek.

Madrilgo Caracol aretoan jo behar zuen bihar Berri Txarrak -ek, Leihotikan taldearekin batera. Caracol areto pribatua da, eta haren kudeatzeileek erabaki dute ekitaldia ez egitea, kontzertuaren inguruan giro arraroa sortu delako, eta publiko, artista zein antolatzaileen segurtasuna arriskutan jar daitekeela uste dutelako.

Izan ere, España 2000 eskuin muturreko taldeak elkarretaratzea antolatu du kontzertuaren kontra. Halaber, giroa are eta gehiago nahasi du Madrilgo 'La Razon' egunkari eskuindarrak gaur plazaratu duen informazioak: azalean titular batekin eta barnealdean orrialde oso batekin, Berri Txarrak zein Leihotikan "ETAren aldeko taldeak" direla ziurtatu du egunkari horrek. Halaber, AVT Terrorismoaren Biktimen Elkartea kontzertu horrekin deseroso sentitzen dela agertu du.

Berri Txarrak-ek gertatutakoa "biziki deitoratu" du, eta halaber, Madrilgo jarraitzaileen aurrean "kondizio arruntetan" kontzertua emateko asmoa agertu du.

Fermin Muguruza, Su ta Gar, Soziedad Alkoholika, Manu Chao…

Nolanahi ere, ez da Euskal Herriko musika taldeei horrelakoak gertatzen zaien lehendabiziko aldia. Aurretik, Su Ta Gar, Soziedad Alkoholika, Manu Chao eta Fermin Muguruza geratu izan dira Espainiako leku batzutan ezin jota antzeko salaketak direla tarteko.


Andramaixak 2017: 'The Baba Yaga' kale animazioa

Zuzeneko musikaz eta erraldoiez gozatu dute arratsaldean Aretxabaletako festetan. Durana kalean barrena ibili dira herritarrak gerria mugitu eta Mostruos de la Universal taldearekin batera dantzan.


IBAIZBAL: Prest aldizkaria (131. zenbakia)

Abenduari dagokiona eta azalean Esperanza Yunta, artista eta irakaslea. Horrez gain, “Egutegiak baino gehiago”, Deustualdeko kale izendegi faxista, Erriberako istiluak eta proposamenak, Bilboko U 12ko manifestazioa, Gureak Kanpoan edo Inkesta, Lur Malleak kontatu digunez.

DESKARGATU HEMEN


Athleticek dirua aurreztuko du aldundiak egindako zerga erreformarekin


Bi adingabeko atxilotu dituzte Algortan beste horrenbeste indarkeriazko lapurreta egitea egotzita

Ertzaintzak 16 eta 17 urteko adingabeko bana atxilotu zituen atzo gauean Algortan, beste bi gazteri eta emakumezko bati labanaz lapurtzea egotzita. Eusko Jaurlaritzaren Herrizaingo Sailak gaineratutakoaren arabera, heriotza mehatxuak ere egin zizkieten biktimei. Gertaerak 23:00ak aldera izan ziren: Algortako parke batean, lapurreta egin zietela ohartarazi zioten Ertzaintzari bi gaztek. Horra gerturatuta, erasotzaileen ezaugarriei buruz galdetu zieten poliziek: labana eskuan diru-zorroa eta sakeleko telefono bat ostu omen zieten mutil bik. Minutu gutxitara, handik gertu jasotako beste lapurreta baten berri izan zuten ertzainek. Oraingo honetan, gaizkileen aurka indar egin ostean, emakume batek ezin izan zuen ekidin lapurrek poltsa eramatea. Ihes egiten ari zirela, kapela bat eta labana galdu ei zuten erasotzaileek. Dirudienez, alde egiteko autoa ere hartu zuten. Ustezko lapurrak Itzubaltzeta / Romoko errotondan geldiarazi zituen Ertzaintzak.

Atxilotutako 16 eta 17 urteko gazteei bina kreditu-txartel eta sakeleko telefono aurkitu omen zizkieten arropen artean. Biei indarkeriazko lapurreta delituak leporatzen dizkiote. Horretaz gain, gazteenari, bide segurtasunaren kontrako delitua ere egotzi diote, bere aitaren autoa gidabaimen barik erabili duelakoan.


Ate irekiak, bihar ostegunean

Urumea Ikastolak datorren ikasturteko matrikulazio kanpaina dela eta, ate irekien eguna antolatu du bihar, urtarrilaren 25ean, arratsaldeko 17:00etan. Zatoz gu ezagutzera! kanpaina da eta gogoratu behar da Urumea Ikastolak ere matrikula epea laister irekiko duela. Urtarrilaren 29an hasiko da eta otsailaren 9ra arte iraungo du.


Hilda ere

Jurnalista ustez graziosa berriz ekinean: orduko hartan aski ez (ARGIA, 2010-09-26: “irakurketa xalo xamarra, piperrik gabea” omen Mugetan eleberriarena), Hasier Etxeberriaren beste liburu bati heldu dio oraingoan, zer eta omenaldia egiteko edo. Ez dira gutxi utzi dizkigunak, tartean, gustura irakurtzekoak, Damian Arrutirenak. Artikulu bilduma aukeratu, ordea, kritikari arropak beztitu dituen honek, auskalo izokinaren sindromeak jota. Bost urtez, 1999-2003, hamabostean behin, gutun itxurako zutabe bat Gara egunkarian. Edo zutabe itxurako gutun bat. Patri delako bati (“inork ez baitu jakin ahal izango zu nor zaren”). Dena delakoarekin: Etxeberriaren kezkak agertzen dituzte beren luze-zabalean.

Zein dira kezka horiek, bada: pentsalari ponposoak, txikion atsegin hartze eza, literaturaren luxua, Frantziaren handitasuna, Iparraldetik etortzen zaizkigun ikasgaiak. Eta, batez ere, aspaldion berritsu dabiltzan gure mutilak (“argazkietan agertzen diren kaputxadunak beti mutilak direla baitirudi”). Ibarretxe planaren garaia da, Korta, Lluch, Pagazaurtundua, Barandalla, Egunkaria-ren itxierarena. Besteren gainetik, ETAren jardunak aztoratzen du zutabegilea: “Ordaindu beharreko prezioa honelakoa izanik, kasik ez baitu merezi ezer lortzeak”. “Gure” posesiboak ematen dio min: “Gureak kezkatzen nau ni, gure jendeak egiten dituenekin dut sufritzen, izan Ertzain edo izan ETAko. Zer egin dugu halako salbatzaileak merezi izateko?”. Azken batean, Etxeberriak barru-barrutik sentitzen duena, ez ote den Segundo Mareyk gordeta zeukan min hura: “Bahitu zuten terroristak bere ezpal berekoak izatea”. Baina mezua da garbia: “Indarkeria oro eten eta abertzaleen batasuna eraiki behingoz”.

Hori bai, ezagun dugu: lagun asko galdu ohi ditu zutabegileak, bere lanari zintzoki heltzen dionean. Halaxe dio bildumako azken gutunak: “Patri maite-maitea, besteren batek ere irakurtzen ditu gure arteko gutun hauek eta ez zaizkio batere gustatzen, antza”. Antza, dio, ze katxondoa. ETAren Zutabe batean aipatu zuten Etxeberria, ez loreak jasotzeko gainera. Azala ordurako gogortua zuen, ordea: “Neuk entzunda daukat ETAkoa naizela, troskoa naizela, PNVkoa naizela, anarkista naizela, HBkoa naizela, erosita nagoela”. Eta Gara egunkariko zutabea utzi arren, eskainia zigun irakasbidea: “Ez dagoela aske izateaz besteko biderik”.

Mugetan eleberriaren iruzkina irakurrita (“gorabehera urrikoa, zurrunegia, konparazioz betea”), zera erantzun zidan: “Bizi banauk, 20 urte barru helduko zieat hik idatzitakoei, eta bi hitz esango, entzun beharko dituanak (bizi bahaiz)”. Entzun espero ditudanak. Konplituko baita, seguru, Oteizak Etxeberria berari esan ziona: “Hilda ere ez zaituztet utziko bakean”.


Jentilbaratzak atera du 2017rako ‘Mitoak bizirik’ horma-egutegia

Euskal mitologiako argazkiek, pasarteek eta kontakizunek hornitu dute Jentilbaratzaren 2017ko Mitoak bizirik egutegia. Azken urteetan bezala, Ataunen ekoitzitako argitalpena ondu dute, eta jada salgai jarri dute.Urteko hilabete bakoitza argazki ikusgarri banak janzten du, leienda batean oinarrituta eta hare azalpena idatzita. Jentilak, lamiak, sorginak, Olentzero, Torto eta beste pertsonaia batzuk atera dituzte, antzezpen bikaineko koreografietan.Urtero ataundar ospetsu bat ere sartzen du Jentilbaratzak egutegian. Aurten, Ruth Kaiero tiralaria dakar, munduko sokatira txapelduna. Herriko toki ezagunak erabili dituzte eszena gisa, eguneroko lanak eta egitekoak irudikatzeko.San Martinez geroz salgaiSan Martin festetan jarri zuten egutegia salgai, 5 euroan. Ataungo taberna, denda eta saltokietan eros daiteke. Handik kanpora, baita Lazkaon, Ordizian, Beasainen, Ormaiztegin, Zerainen eta Aztirian ere.Azalean Joxe Migel Barandiaran ageri da. 25 urte beteko dira hil zenetik. «Beti ere, transmisio lanaren erakusgai den argazki bat erabili nahi izaten da dugu azaleko irudi», dio elkarteak.


GKEen mantentze gastuetarako 12.000 euro emango ditu Getxoko Udalak

Abenduaren 16ra arte zabalik egongo da 2013an Getxo udalerriko gobernuz kanpoko erakundeen (GKE) egoitzen mantentze eta langileen gastuak ordaintzen laguntzeko eskaerak aurkezteko epea. Udalak 12.000 euro zuzenduko ditu deialdi horretarako. Iaz, berriz, 18.720 eurokoa izan zen diru-kopuru hori. Beraz, %35,90eko murrizketa ezarri du Udalak. Diru-laguntza eskatu ahal izango dute Eusko Jaurlaritzaren Elkarteen Erregistroan eta Getxoko Erakundeen Udal Erregistroan izen-emanda dauden dirua irabazteko asmorik gabeko elkarteek. Bere xedeen artean nazioarteko garapen lankidetzarako ekintzak, garapenerako hezkuntzako ekintzak, edo/eta sentsibilizazio ekintzak egitea daude eta udalerrian egoitza edo ordezkaritza finkoa eduki beharko dute, eskabidea aurkeztu baino bi urte baino lehenagotik gutxienez. Eskabideak eta beharrezko agiriak herritarrei arreta egiteko bulegoetan (udaletxean, Getxon, Areetan edo Algortan) aurkeztu beharko dira, baita legeak aurreikusitako tokietan ere. Argazkian, Imanol Landa alkatea Gizarte Zerbitzuekin elkarlanean aritzen diren hainbat elkarterekin, artxiboko irudian.


«Jatorria ulertzea inportantea da kultura gutxitu batean»

Imanol Eppherre

Krisia dela eta, kultura politika publikoak berriz pentsatzea ezinbestekoa dela dio Collinek, kultura eskubideen printzipioa martxan jarriz: «Kultura denentzat, denak kulturara».

Belfort departamenduko Kultura zuzendaria izan da Jean-Damien Collin (Colmar, Frantzia, 1970). Baionan egon da kultura eskubideez mintzatzen. Kultura politikak behar batzuk betetzeko baino gehiago gizartearen gaitasunak garatzeko baliatu behar direla dio.

Zer dira zuretzat kultura eskubideak? Nola definituko zenituzke?

Gizabanakoa bere identitatean eta giza eskubideen onarpenean ongi bizitzeko eskubideak dira kultura eskubideak. Jakinduriari erlazionatuak diren eskubideak dira. Kultura jakintza ezberdin batzuen bidea da, egunerokoan bizi ahal izateko, hautuak egin ahal izateko eta besteekin partekatu ahal izateko, bakoitzaren errespetuan.

Definizioa ilustra dezakezu?

Ingurumena babestu nahi badut, haren ezaugarriak ezagutu beharko ditut. Ezingo dut babestu ez banaiz kontziente zer lotura dagoen nire aktibitatearen eta ingurumenean eragiten ditudan ondorioen artean.

Baina eskubide horiek askotariko elementuz osatuta daude, ezta?

Eskubideen definizioan hizkuntza, identitatea eta balio sinbolikoak biltzen ditu kulturak. Kulturaren oinarria elementu bakoitzaren arteko interakzioa da. Azken finean, norbanakoa ezaugarritzen duena ulertzea da, harekin bizi ahal izateko.

Zertan ezberdintzen dira kultura eskubideak eta kulturarako eskubidea?

Kulturarako eskubidea da kontsideratzea pertsonek kultura beharrak dituztela eta indarra egin behar dela behar horiek betetzeko. Pertsonek hainbat ezagutza eskupean edukitzeko eskubidea da, haien gaitasunak garatu ahal izatekotan. Kulturarako eskubidea da hezkuntza, artea, ondarea eta historia ulertzeko giltzak ematen dituen eskubidea. Horrez gain, inguruak eragindako portaera sozialen —elikadura edo janzkera ohiturak, adibidez— jatorria ulertzeko gaitasuna ematen du kulturak, bakoitzak ohitura horiekin bizi nahi duen edo ez hautatu ahal izateko. Pasatzen gara, beraz, kontsumoan oinarritua den sistema batetik, beharrezkoa den sistema batera. Nire intimitatearen baitakoak behar bezala bizitzeko aukera ematen dute, berriz, kultura eskubideek.

Kultura politika publikoetan praktika horiek martxan jartzeko ikuspegi aldaketa bat behar dela diozu, eta ez egiturazko aldaketa bat. Zergatik?

Kultura eskubideek eskatzen dute politika publikoak beste ikuspuntu batekin aztertzea. Eskubide guztien arteko loturaren giltza gisa aurkeztu behar dira. Ingurumen politikak, gizarte politikak eta bestelako politika publikoak aurrera eramatean, kultura eskubideak beti barne dira. Gaur egun, politika publikoetan pertsonentzat beharrezkoa dena aurrez epaitzen da, ustez behar batzuk bete behar direlako. Gaur egungo diskurtsoa aldatu nahi dugu. Izan ere, jendea bizi da printzipio eta gaitasun batzuen inguruetan. Beraz, politika publikoak eraman behar dira jendearen gaitasunak garatzeko helburuarekin.

Bakoitzak eskubidea du bere kultura edo kulturak aukeratzeko. Kultura bat beste batekiko gutxietsia denean, hautua zilegi da?

Ez dago bakarra edo homogeneoa den kulturarik, non denek kultura modu berean bizi duten. Kultura katolikoa transmititua izan zaion batek ez du biziko bere auzoko katolikoak bezala. Kontua da gogoetatzea zer den identitatea eta zerk definitzen duen komunitate kulturala, bakoitzari komeni zaion komunitate propioa aukeratu ahal izateko. Ukan ahal da, ziur aski, euskal kultura bat itsasoari lotua dena, edo euskal kultura bat mendiari loturikoa. Garrantzitsua dena da elkarrekin partekatzen dutena onartzea, ezberdina zaiena aitortzeko. Kultura gutxitu batean nondik datorren ulertzea da garrantzitsuena.


Ipar Euskal Herriko ikasleak orain arte legez ariko dira EHUn, Madrilek legea aldatu arren

UNEDek baxoko nota aintzat hartuz zehaztuko du ikasleen kalifikazioa.

Nota igotzeko, estudianteek selektibitateko zati bat egin ahalko dute

Garikoitz Goikoetxea

Ikasleak, selektibitatean, hil hasieran. Iparraldekoek ez dute egin beharrik azken urteetan. JUANAN RUIZ / ARGAZKI PRESS

2018an izango da azken selektibitatea. Unibertsitatean sartzeko proba bat jartzea alferrekoa dela iritzita, kendu egingo du Espainiako Gobernuak —batxilergo bukaeran egingo du beste azterketa bat—, eta unibertsitateen esku utziko du aukeraketa egitea. Hori 2018an iritsiko da. Aurretik hasi da aldaketak egiten gobernua, ordea. Sistema hori aurten bertan ezarriko die «atzerriko hezkuntza sistema batean» aritu diren ikasleei. Aldaketa horrek bete-betean eragingo die Lapurdiko, Nafarroa Behereko eta Zuberoako ikasleei, Hegoaldera joan nahi badute unibertsitatera. Zentroen esku geratuko da sarbidea. Hartu dute erabakia Hegoaldeko bi unibertsitate publikoek: orain arteko sarbide sistemari eutsiko diote 2018ra arte, behin-behineko gisa.

Orain urte batzuk, selektibitatea egin behar izaten zuten Iparraldeko estudianteek, Hegoaldean ikasten hastekotan; atzerrikoen pare aritzen ziren, beste sistema batekoak zirenez gero. Aldatu da hori: azken urteetan baxoa hartzen diete aintzat, eta baliozkotzat jotzen dute hori gainditzea.

Espainiako Hezkuntza Ministerioak agindu bat argitaratu du, «atzerriko ikasleen» sarbidea aldatzeko. Finean, 2018tik aurrera Hegoaldeko ikasleek izango duten sarbidearen modukoa orain ezarriko diete ikasle horiei. Hots: batxilergoan edo haren parekoan lortutako nota, printzipioz, aski izango da unibertsitatean hasteko, zer eta unibertsitateak ez duen erabakitzen ikasleei beste probaren bat ezartzea. Zentro bakoitzaren esku egongo da sistema: dela proba gehiago jartzea, dela ikaslearen curriculumari erreparatzea, dela elkarrizketa bat pasaraztea.

Desabantaila Iparraldekoek

Iparraldeko ikasleen kasuan tramite bat gehiago izango dute. Ez dute zuzenean joko ikasi nahi duten unibertsitatera; UNED Urrutiko Hezkuntzako Espainiako Unibertsitate Nazionalera jo beharko dute, espedientea hartuta. Hark baieztatuko du Hegoaldean ikasteko baldintza guztiak betetzen dituztela, eta notak egokituko ditu Hegoaldeko hezkuntza sistemara. Hortik lortutako kalifikazioaren arabera izango dute sarbidea ikasleek. Espainiako barruti osorako balioko die notak.

Sistema horrek desabantailan ipiniko ditu, ordea, Iparraldeko estudianteak. Julian Agirre EHUko sarbide arduradunak azaldu du UNEDek noten egokitzapena egiten duela hamar punturen gainean. Hamarrekoa da nota handiena. Kontua da gaur egungo sistemarekin Hegoaldeko ikasleek hamalau puntuko gehienekoa lor dezaketela, selektibitatearen bi zatiak eginez gero —lehen zatia soilik eginda, hamar puntu; bigarrena ere eginez gero, hamalau—.

Horregatik, esku hartzea erabaki dute Hegoaldeko bi unibertsitate publikoek, EHU Euskal Herriko Unibertsitateak eta NUP Nafarroako Unibertsitate Publikoak. Aldaketarekin aukera izango dutenez sarbidea zehazteko, erabaki dute Iparraldeko ikasleei aukera jartzea selektibitateko bigarren zatia egiteko eta, Hegoaldekoek bezala, hamalau puntura arte eskuratzeko. Ez dute derrigor egin beharko; nota ona behar dutenentzako aukera da. Orain ere antzera gertatzen dela azaldu du Agirrek. 2018ra arteko eredua izango da, Hegoaldean sistema aldatu artekoa. «Oraingoz eutsiko diogu era honi. Gero zer gertatuko den, ezer hitz egin gabe dago».


Transmisio uhinak

'Zeru bat, hamaika bide. Praktika artistikoak Euskal Herrian, 1977-2002'Artistak: Hainbat. Non: Gasteizko Artiumen. Komisarioak: Xabier Arakistain, Beatriz Herraez, Miren Jaio eta Elena Roseras.

Museoaren bildumaren parte diren piezekin antolatutako mostrek izan dezakete ikuspegi berriak helarazteko potentzialitatea, edo, bestela, berrinterpretazioa egiteko hautatzen den kokapen diskurtsiboaren arabera, arriskua izan dezakete artearen historiako narrazio hegemonikoak betikotzeko. Erakusketa honek, kasurako, Euskal Herriko testuinguru artistikoaren barruan 1970eko hamarkadatik aurrera gertatutako hainbat prozesuren aztarna plastikoak biltzen ditu: artearen instituzionalizazioarenak, artistek politika kulturaletan izandako parte hartzeenak, gizarte mugimenduenak, feminismoarenak, identitate nazionalarenak, tokikoaren eta globalaren arteko talkenak eta abarrenak. Hau da, euskal artearen homogeneizazio esentzialistatik urrun, mostra honek euskal artea izan daitekeenaren hamaika sentsibilitateren inguruko gogoeta zabala proposatzen du. Hala, erakusketak, ehun artelan, dokumentu eta artxiboren bidez, tokiko historiaren atzera begiratze bat proposatzen digu, hainbat eskuk modelatutako mundu estetikoak behatuz.

Trantsizio garaiko zeruan agertzen hasi ziren lehendabiziko izpi berriak: askatasun politikoa, nortasun nazionalaren indartzea, edo abstrakzio geometriko eskultorikoaren arrakasta soziala, euskal komunitatearen sinbolo kultural bilakatzeraino. Gaur egun, oraindik, presente ditugun irudi eta sinbolo hauek, erakusketan sartu bezain pronto, hainbat mahaitan topatuko ditugu: logoak, aldizkariak, paretako kartelak... Besteak beste, Basterretxeak, Txillidak eta Ibarrolak egindakoak dira haietako batzuk. Iruditegi berria sortu zuten amnistia eskatzeko, Lemoizko zentralaren aurka egiteko, eta euskararen edota langile mugimenduaren aldeko ideiak helarazteko. Bestetik, albo batean Itziar Elejalderen Penelope lana ere ikus dezakegu, 1980ko Euskadiko Emakumeen Asanbladarako egina. Identitate nazionalari buruz baino gehiago, emakumeen rolen inguruan hausnartzen duen lana dela esan genezake, eta emakumeen egunerako, Martxoaren 8rako edo abortatzeko eskubidearen alde egindako kartelak ikus daitezke haren alboan. Neona, oihala eta bordatua uztartzen dituen Penelope-rekin kontrastean, areto nagusian, garai hartan nagusi zen abstrakzio geometrikoaren joeraren adierazgarri diren Oteiza, Basterretxea eta Txillidaren eskultura lanak kokatzen dira.

Garai bertsuan, bestelako bide kontzeptual eta esperimentalagoak hartu zituzten beste artista batzuek, eta hor ikusiko ditugu Elena Asinsen lan abstraktuak, parez pare, Esther Ferreren Ejercicios corporales proiekzioarekin. Erakusketa aretoan aurrera egin ahala, soinuen presentzian erreparatzea ezinbestekoa egiten da; han-hemenka, telebista edo proiekzioetatik datozen soinuak entzun daitezke, Ibon Aranbarriren eskultura lanera gerturatuz gero, irrati hotsekin nahasten direnak.

Aranbarriren lanetik gertu, Maria Luisa Fernandez eta Txomin Badiolaren eskultura lanak daude. 80ko hamarkadaz geroztik, euskal eskultura berriaren baitan ulertutako artistek tradiziotik jasotako irudi eta kontzeptuak garaiko postmodernitateak eragindako jarrera eta testuinguruetara moldatu zituzten. Halaber, material nobleak ez ziren elementuak erabiltzen hasi ziren eskulturan eta beste sortze prozesu batzuetan. Bilakaera horren berri ematen dute, esaterako, areto nagusiaren izkina batean kokatutako Gema Intxaustiren eta Ana Laura Alaezen lanek, kotoiarekin, sarrio-larruarekin eta artilearekin egindakoek.

Erakusketaren azkenengo ataltzat har genezakeenak agerian uzten du kanpoko joeren eta tokikoen arteko talka. Pepe Espaliuren Carrying ekintzaren argazki serieak, Okarizen Variations sur la même t 'aime-k eta Begoña Zuberoren argazkiek garaian loratu ziren gogoeten berri eman dezakete, eta, besteak beste, hiesaren, globalizazioaren eta teknologia berrien eragina agerian utzi. Haatik, tokiko artisten beharrei erantzuteko, esperimentaziorako eta ideia trukaketarako Artelekuren egitekoa ere azpimarratzen da. Bertako artxiboak, eta 90eko hamarkadan areagotu ziren DIY praktikak eta Erreakzioa talde esplizituki feministaren fanzineak ere ikus daitezke erakusketaren azken atal honetan, garai hartako albiste, katalogo eta argazki askorekin batera.

Lur azpiko uretan, ilargiaren bestaldean eta sasien azpian ezkutaturiko lanak bistaratzen ditu mostra honek, euskal artea kontzeptualizatzeko bestelako diskurtso baten barruan. Adrienne Richek adierazi zuen lez, berrikustea, bestelako begirada kritiko batekin testu zaharretan barneratzea, alegia, iraute ekintza bat da emakumeontzat; subalternoentzat, gehituko nuke. Instituzio edo partikularren bildumetatik abiatutako berrikuspen kritikoek erakusten dute erakusketa diskurtsoaren eta sorkuntza ekoizpenaren testuinguratzearen garrantzia, eta mostra hau da horren eredu. Berrikustea bizirik irautea delako, batez ere, une oro hutsuneetan igerian ari garela sentitzen dugunontzat.


Nuclenor enpresak Garoña zentral nuklearrari buruzko azken hileroko txostena egin du. Zentrala abenduaren 16an geratu zuten.


Behargintzak enplegu jardunaldiak antolatu ditu urrirako

Bermeoaldeko Behargintzak enplegu jardunaldiak antolatu ditu urrirako. Aipatu jardunaldiak langabetuei zuzenduta daude, eta horien bitartez, lana bilatzeko prozesuan laguntza eta aholkularitza eskaini gura die.

Jakinarazi dutenez, hiru eguneko jardunaldiak izango dira; urriaren 6an, 20an eta 27an egingo dituzte, hain zuzen ere. Behargintzak Bermeon dituen bulegoetan izango dira, 10:00etatik 13:00etara.

Urriaren 6an, eguenean, prestakuntza eskaintza landuko dute, eta honakoak landuko dituzte: Prestakuntza arautua eta ez arautua, egiaztagiri profesionalak, prestakuntza praktikadunak eta diru laguntzak.

Urriaren 20an, berriz, elkarrizketa ereduei buruz ariko dira. Gogorarazi dutenez, “elkarrizketa baita enplegua lortzeko gakoetariko bat”. Hala, saio horren bitartez, parte hartzaileek hautatu gura duten lanbide profilaren araberako elkarrizketa motak ezagutuko dituzte.

Azken saioan, urriaren 27an, berdintasuna eta enplegua landuko dituztela jakinarazi dute.

Behargintzako arduradunek gogorarazi dutenez, «gaur egungo krisiaren ondorioz, egoera ezberdinak bizi dituzten langabetuak daude. Horregatik, askok zailtasunak izaten dituzte lana bilatzeko momentuan, eta laguntza behar izaten dute». Egoera zelan dagoen ikusita, Behargintzak jardunaldi horiek antolatzen ditu, «bilketa aktiboan interesa duen edozein pertsonari zuzenduta». Horietan, laneratze gaitasunak eta teknikak landuko dituzte.

Interesa duten horiek guztiek Behargintzako bulegoetara jo beharko dute. 94-617 91 90 telefono zenbakira deitu daiteke edota behargintza@bermeo.eus posta elektronikora mezu bat ere bidali daiteke.


Hegan egin nahi zuen kubista

Georges Braque kubismoaren aitzindariari eskainitako atzera begirakoa ireki du Bilboko Guggenheim museoak.Sortzailearen garai guztietako 250 lan inguru ditu bildumak

«Artistak ezinbestekoa du begirada berritzea, eta gogor jo behar du bere sentsibilitatea errepikapenaren errepikapenez itsatsi zaizkion guztiak astindu eta hura indarberritzeko». Goroldiorik gabeko pintura nahi zuen Georges Braque artistak (Argenteuil, Frantzia, 1882 - Paris, 1963). Pablo Picassoren gertuko eta kubismoaren aitzindari, bi arrazoi horiek bilakatu dute aldi berean ezagun eta erdi ezezagun. Abangoardiako artearen izen handietariko bat izan zelako da ezagun. Picassoren figurak itzal egin diolako da erdi ezezagun. Artearen historiak luzez «gutxietsi» egin duela iritzita, haren figura aldarrikatu nahi izan du orain Bilboko Guggenheim museoak. Sortzailearen ibilbide osoa hartzen duen atzera begirakoa antolatu dute. 250 artelan inguru bildu, eta Braque osoa erakutsi nahi izan dute. Kubismo aurrekoa, kubismo bitartekoa eta kubismo ostekoa. Goroldiorik gabeko Braque. Irailaren 21era arte egongo da zabalik.

«Emozioa zuzentzen duen araua maite dut». Eskuarekin beste sortzen zuen garunarekin Braquek bere garai kubistan, baina kubismoko Braquetik harago begiratzeko saioa egin du Brigitte Leal komisarioak. Horretarako, kronologikoki antolatu du erakusketa, eta 1907an hasi du kontaketa. Fauvisten jarraitzaile ageri da artista garai hartako margolanetan, baina urte hartan ikusi zuen lehenengoz Picassoren Les demoiselles d'Avignon koadroa. Eta orduan izan Braqueren lehen astindua. Orduan hasi zuen kubismorako bira. Eta nabarmena da paisaia fauvistetatik musika tresnaz betetako natura hil kubistetara dagoen aldaketa erakusketako lehen aretoan. Emakume biluzi koloretsua eskuinean eta emakume biluzi bihurritu eta primitibista ezkerrean.

Braquerik Braqueena da bigarren aretokoa. Braquerik kubistena, alegia. Desagertu dira hasierako hori eta arrosak, eta lur koloreak nagusitu dira. Apurtu da irudikapen klasikoa. Koadroa ez da gehiago errealitatea irudikatuko duen leihoa. Utzi egingo dio errealitatea imitatzeari Braquek; eskuez harrapatu du errealitatea, eta koadroan itsatsi du. Haren lanik ezagunenak dira: oihalean txertatutako egur gisako paper bereziz osatutako lanak. Baina berehala dator etena: I. Mundu Gerra.

Klasikoak, moderno

Bi urtez Frantziako armadan aritu eta larri zauritu ostean hartuko zuen berriz pintura Braquek. Eta hor etorri zen beste astinaldia. Kubismoa apur bat alboratuta, irudikapen tradizionalagoetara jo zuen orduan. Moderno irudikatu nahi izan zituen klasikoak, eta 1922an margotutako Canéphore margolana da horren adibide. Bi emakume biluzi ageri dira diptikoan, buruan fruta sorta banarekin. Antzinateko motibo bat da, baina begi garaikidez margotua. Eta berriz jo zuen motibo klasikoak berrirakurtzera gero, 1930etik aurrera. Kaskezurrak, gurutzeak, eta gosea ageri dira erakusketako laugarren aretoan. II. Mundu Gerraren oihartzunak dira. Baina gero, txoriz beteta dago 1949tik 1960ra arteko tarteari eskainitako aretoa.

Modelorik ez, eta erretraturik ere ez Braque zaharraren estudioan, txoriak bakarrik: koloretsu, eta erdi abstraktu, txoriak alde guztietan. Libre nahi zuen pintura Braquek, eta pintura zuen askatasun eremu bakar ere. Horregatik txoriak. Hegan, ez lurreko eta ez zeruko, goroldiorik gabe, libre. Bandera moduko bat dira lan horiek, Lealen hitzetan. Amets moduko bat. «Braqueren autoerretratuak».

Lerro fin batek baino ez ditu bereizten lurra eta zerua Braqueren azken paisaia panoramikoetan ere. Soilak dira irudiak. Lurra eta zerua baino ez dute ageri; hodei batzuk, txoriren bat. Horiek dira hil aurreko azken piezak, eta horiek biltzen ditu erakusketako azken aretoak. Horiek, eta baita Alberto Giacometti artistaren hitzak ere. Aitzindari deskribatzen du 70 urte pasatxoko artista. «Obra osoa aintzat hartuta, paisaia txikiek eragin didate interes, jakin-min eta emozio handiena. (...) Ia lotsati, ikaragarria den margolan honi begiratzen diot, margolan biluzi honi; bestelako ausardia bat du, orain dela urte batzuk egindakoak baino askoz ere ausardia handiagoa; bere gatazka guztiekin, nire ustetan, egungo artearen aitzindaritzan kokatzen da margolana».

Braqueren eskultura pieza batzuk eta eszenografo lana ere biltzen du erakusketak.


100.000 sinadura lau egunetan Bankia ikertzea eskatzeko

Interneteko kanpaina bat sinadurak biltzen ari da, Kongresuan ikerketa batzordea sortzea exijitzeko.

Bankia ikertzea eskatzen duen kanpaina batek 140.000 sinadura baino gehiago lortu ditu dagoeneko Interneten; horietako 100.000, lau egunetan.

Kanpaina Avaaz sare sozialean sina daiteke, eta Kongresuan "ikerketa batzordea sortzeko" eta "erantzukizunak zehazteko" eskatzen dio Mariano Rajoy Espainiako Gobernuko presidenteari.

Halaber, "Bankiaren porrota ekarri duten bankarien eta politikarien interesen gainetik, oinarri demokratikoak eta interes publikoa" defendatzeko dei egin dio.

Helburua 150.000 sinadura lortzea da. Albiste hau publikatzeko unean (ekainaren 12ko 12:20an) 141.451 zituzten.

Webgunean dagoen informazioaren arabera, kanpaina 40.000 aldiz partekatu dute Facebooken, 6.137 aldiz Twitterren eta 1.815 aldiz mezu elektronikoz.


BATeko emakumeak, Espainiako Txapelketan

Talde gazte baino oso lehiakor batekin parte hartuko du bihar Bidasoa Atletismo Taldeak (BAT) Donostiako belodromoan lehiatuko den Atletismoko Errege eta Erreginaren Kopan. Espainiako Txapelketa da, pista estalikoa, eta BATek emakume taldearekin parte hartuko du lehenengoz historian. Mutilen taldea ez zen sailkatu. 16:00etan hasiko da txapelketa.

Hamalau ordezkari izango ditu lehian BATek, horietatik hamabi gipuzkoarrak eta zortzi harrobikoak, eta parez pare Espainiako Estatuko kategoria goreneko beste zazpi talde. Helburua, klubak adierazi duenez, «ahalik eta posturik onena lortzea, maila goreneko lehia izango dela jakinik». Izan ere, BATek historikotzat du biharko zita: «Guretzat lorpen handia da eta gure atletek lehiaz goza dezaten lortu nahi dugu». Eta atletek soilik ez, baita zaleek ere, «klubaren une historiko bat bizitzeko aukera delako, eta maila goreneko atletismoa ikusteko beta» izango delako.

Teresa Errandonea da BATen ordezkari lehiakorrena, 60 metroko hesi-lasterketan parte hartuko du. Beste hamahiru kirolariek ere lan ona egin nahi dute.


Mendi eta errekak garbi mantentzeko eskatu du Udalak

Herritarrak mendi eta errekak txukun mantetzeak duen garrantziaz jabetzea nahi du Udalak eta hala, dei berezia egin die «gureak, guk zaintzen ez baditugu ez duelako inork eginen». Horrela adierazi digu Juan Mari Barriola mendiko zinegotziak. Horren harira, urtero bezala, DBH 4. mailako ikasleek auzolana egin zuten joan den hilabetean. Leitzelarreko errepide bazterrak eta erreka-zuloak garbitu zituzten, eta bi kamioi zabor bildu. 28 lagunek hartu zuten parte ekimen honetan eta garbitzeaz gain, «mendietan zaborrak pilatzeak duen arrisku eta kalteaz ohartu ziren».


Aurrea hartzeko ahaleginetan

Aurretiazko borondateen agiriak dira, egun, heriotzaren aurreko uneetarako erabakiak hartzeko bideetako bat. Aditu gehienak bat datoz, ordea: harago egin behar da gaixoen autonomian. BERRIAk gaia landuko du asteon.


Amets bat dut!

Berrogeita hamar urte igaro dira, dagoeneko, Martin Luter King-ek...

... modu erretoriko horretan lau haizetara zabaldu zuela desioa, nahia, aldarria. Eta hitz horiek gogora ekarri eta baliatu nahi ditut nire ametsa zuekin partekatzeko. Ametsa egia bilakatu zedin bidelagun asko izan zituzten agurgarri baptistak eta bere jarraitzaileek, baina harri eta oztopo dezente ere topatu zituzten elkarrekin egiten hasi ziren luzea bezain bide malkartsuan. Afroamerikarren eskubide zibilaren aldarrian, ozenki eskatu zuten, modu askotara eta bereziki, justizia eta aldaketa. Bistan denez, ametsa ez da oraindik egia bihurtu!

Xumeagoa bada ere, eskubide zibilaren testuinguru horretan kokatzen da nire ametsa, aldarria izan nahi duen ametsa, guztiok dugun atsedenerako eta ongizaterako eskubidearen aldarria hain justu. Nire ametsean, Oñati herria eta bertako herritarrak ikusten ditut. Horiek dira nire ametsetako protagonistak. Norberaren aisialdiaz gozatuz, besteen eta guztien atsedenerako eskubidea errespetatu eta sustatzen dituzten balio zein jarrerak dituzten herritarrak ikusten ditut. Herriko kaleak maitatzen eta guztien ahalegin eta diruarekin hornitutako mobiliarioa zaintzen dituzten herritarrak. Autoa, noiznahi eta edozertarako erabili eta edozein lekutan aparkatu ordez, erabilera kontzientea izaten ikusten ditut nire ametsean. Lanerako zein aisialdi edota atsedenerako behar diren espazioak autoen zarata eta trabarik gabeko herri eta kaleak ikusten ditut nire ametsean. Eta inguru horiek hondakinez garbi, makina-munstro-zaratatsu garbitzaileen beharrik gabe.

Gezurra badirudi ere nire ametsa ez da 1963an sortua, gaur egungo bizipen eta (kontradikzioa izan badaiteke ere) nire amesgaiztoetatik eratorritakoa baizik. Bere garaian Luter King-ek eta bere garaikideek izan zituzten bizipen haietatik beraien ametsa azaleratu zen bezala. Hori da nire ametsa. Eta nire aldarria. Haiek bezala, justizia soziala eta aldaketaren aldarria. Egunero zarata jasangaitzak jasotzen ditugunontzako justizia sozial, eta bereziki, aldaketa kulturala. Hain justu, Oñati, guztion nahi, gogo, ilusio eta ahaleginarekin Zero Zabor kulturaren bidean jarri dugun bezala, Zero Zarata kulturaren bidean ere jartzea nahiko lukeen aldarria, eta ametsa. Bidea luzea izango dela eta traba ugari topatuko ditugula ibilbidean zehar pentsa badaiteke, ziur nago, urratsez urrats eta horizonte berdinerantz ibilia eginez, egia bilakatuko dela nire ametsa!! Baina urrats horiek ez nituzke ni soilik eman nahi, Martinek bezala, herritarrok bidelagun izan nahiko nuke nik, nire ametsa Gure Ametsa bihur dadin.

----------

Xabier Arregi Murgiondo

(Oñatiko alde zaharreko bizilaguna)

Oñati


'El Fraude' pelikula, gaur gauean ETB2ko 'El Superhit' saioan

Richard Gere eta Susan Sarandon dira protagonistak, eta enpresari aberats baten negozio ilunak azaleratzeko arriskuan daudenaren istorioa kontatzen du filmak.

ETB2k El Fraude filma eskainiko du gaur gauean. Richard Gere eta Susan Sarandon dira protagonistak, eta enpresari aberats baten negozio ilunak azaleratzeko arriskuan daudenaren istorioa kontatzen du filmak.

Robert Miller (Richard Gere) arrakasta pertsonala eta familiarra pertsonifikatzen duen gizona da, beti bere emazte eta alabaren ondoan. Baina, dena ez da ematen duena, eta Miller arazo ekonomikoetan murgilduta dago. Bere inperioa saldu behar du ahalik eta azkarren, iruzurra egin duela argitara atera baino lehen. Hala ere, bere helburua lortzear duenean, akats batek bere iraganari aurre egitera behartuko dio.

El Fraude filma gauean izango da ikusgai, 22:00etik aurrera, ETB2n.


'Te puede pasar a ti' pelikula, gaur gauean, ETB2n

Andrew Bergmanen komedia erromantikoak Nicolas Cage eta Bridget Fonda ditu protagonista.

ETB2 kateak Te puede pasar a ti (It Could Happen to You, 1994) film estatubatuarra eskainiko du gaur gauean. Komedia erromantiko honek Andrew Bergmanek zuzentzen du, eta Bridget Fonda eta Stanley Tucci ditu protagonista.

Charlie Lang Muriel izeneko anbizio handiko emakume batekin ezkonduta dagoen polizia bat da. Egun batean, lankide batekin kafetegi batera sartzen da eta kontua ordaintzeko dirurik ez duenez, promesa bitxi bat egiten dio bertako zerbitzari bati: hurrengo loteria saria irabaziz gero, berarekin banatuko du. Ustekabean, billetea sariduna izaten da eta lau milioi dolar irabazten ditu.

Te puede pasar a ti filma gaur izango da ikusgai, 22:15ean, ETB2n.


Azpeitiko EAJren 110 urteko ibilbidearen zertzeladak, iruditan jasota

Ez dira egunero 110 urte betetzen, baina urtemuga horretara iritsi da Azpeitiko EAJ. Atzo, abenduak 1, bete ziren 110 urte herrian aurreneko Batzokia ireki zutela. Data esanguratsu horren harira, Pello Elorzak idatzitako Azpeitiko EAJren ehun urtetik gorako ibilia liburua aurkeztu zuten atzo bertan, Batzokian. Gaur jarraitu dute ospakizunarekin, eta alderdiaren historia jasotzen duen liburuan oinarritutako erakusketa zabaldu dute Foru Ibilbideko erakusketa aretoan. Jendetza hurbildu da irekiera ekitaldira, tartean, alkare eta zinegotzi ohiak, Joseba Egibar Gipuzkoa Buru Batzarreko lehendakaria, eta Azpeitiko EAJren ibilbidean zehar alderdiari babesa erakutsi dioten dozenaka herritar.

Erakusketa aretoan elkartu dira denak 12:00ak aldera, eta bertan jasotako irudi eta testuei begirada azkar bat eman ostean, aurkezpen ekitaldiarekin hasi dira. Hitza hartzen aurrena Jabier Altuna izan da, eta gogora ekarri du erakusketaren atzean ezkutatzen den "lan eta sakrifizio guztia". Era berean, etorkizunera begira ere jarri da Altuna, eta azpimarratu du "etorkizunak zer ekarriko duen ez badakigu ere", "ilusioz eta gogoz" hartu behar dela.

Irudi artxiboa izatearen garrantzia

Pello Elorzak hartu du hitza ondoren, eta hark erakusketaren nondik norakoak azaldu ditu: "Liburuak zazpi atal ditu, eta gaur zabaldutako erakusketa ere zazpi paneletan dago banatuta. Liburuan jasotzen diren irudiak ikus daitezke hemen. Hala ere, badira dozena inguru argazki liburuan ez daudenak, liburua inprentara bidali ostean jaso genituelako". Jaso dituzten dokumentuen garrantzia azpimarratu du Elorzak, eta alderdikideei dei egin die argazkirik izatekotan, berari pasatzeko, "gustura" hartuko dituela eta. Horren harira, esan du, etorkizunera begira "oso garrantzitsua" dela artxibo propio bat izatea, "jeltzale berriek-eta izan dezaten iraganekoen berri".

110 urteko ibilbidean zehar jasotako argazkien inguruko azalpek labur batzuk ere eman ditu Elorzak. Esaterako, aipatu du, nola duela urte batzuk, Azpeitiko EAJko kideek antzerkia zaletasun zuten gertaerak irudikatzeko. Horrez gain, gogora ekarri ditu "hitzaldi aberkoiak", alderdikideei "kemena transmititzeko" helburuarekin antolatzen zituzten solasaldiak. "Horiek guztiak artxiboetan jasota izatea garrantzitsua da. Gure hurrengoek ere izan dezatela materiala, irudiak eta testuak, orain baita bideoak ere", azpimarratu du Elorzak.

Iraganaz eta etorkizunaz

Iragarena begira jarri da Joseba Egibar bere hitzartzean, aurrenik, eta gogora ekarri du Basilio Urbistondo gudari azpeitiarra. Erakusketa irekieraren aurretik haren etxean izan dira Azpeitiko EAJko hainbat kide Egibarrekin batera, Urbistondori aitortza egiteko. Ondoren, alderdiaren 110, urteei egin dio erreferentzia GBBko lehendakariak: "Erakunde baten bizitzan eta euskal politikaren bizitzan ere urte asko dira 110 urte. Denbora horretan, Alderdi politiko asko sortu dira eta beste batzuk desagertu. Horrek zerbait erakusten du. Erakusten du bizitzan hainbat erabaki estrategiko hartu behar direla, eta horiekin asmatu behar dela. Izan ere, erabaki okerrek ondorioak eta zamak ekar ditzakete etorkizunera begira".

Bestalde, Azpeitira lotzen duen oroitzapen bat gogoratu du Egibarrek. Azpeitian eman zuen aurreneko mitina, Xabier Arzallusekin batera, estatutuaren aldeko kanpaina batean. Unea jasotzen duen argazkia ikusgai dago gaur zabaldu duten erakusketan. Orainari begira jarrita, berriz, esan du "daukaguna zaindu" beha dela, baina horretan gelditu gabe: "Eskumen gehiago nahi baditugu, horiek zergatik eta zertarako nahi ditugun jakin behar dugu. Aukera berriak daude, eta asmatu egin behar dugu".

Bihar, abenduak 3, Euskararen Eguna da, eta dataren atarian, euskarari ere egin dio aipamena Egibarrek. Hark esan duenez, "euskarak batu egiten du eta euskara dagoen lekuan abertzaletasunak aurrera egiten du". Horregatik azpimarratu du euskara zaintzearen garrantzia. "Gora Euskadi askatuta! " ohituarekin amaitu du hitzartzea Egibarreak, bertaratu diren lagun guztien txalo zaparrada artean.

Egunari eta urteurrenari amaiera biribila emateko asmoz, bazkaria egingo dute Batzokian.


Kontrakantxa gaztetxearen bigarren urteurrena ospatu zuten atzo.

Kontrakantxa gaztetxeak bi urte bete ditu, eta hori ospatzeko festa antolatu zuen atzo Gazte Asanbladak. Eguerdiko 12.00ak aldera hasi ziren, txupinazo zaratatsua boteaz; bertsolariak ere izan ziren, eta dotore jantzitako gazte batek zoriontze diskurtsoa irakurri zien bertara hurbildutakoei; ondoren, gaztetxearen logo berria aurkeztu zuten; logoa eskutan hartuta, bertso triki poteoa egin zuten herrian barrena. Eguerdian gaztetxera bueltatu eta giro ederrean bazkaldu zuten. Arratsaldean ginkana egin zuten herrian barrena. Abesteko aukera ere izan zuten, karaokea antolatu baitzuten, eta eztarria ederki findu eta busti zuten. Egitaraua bukatzeko, txarangarekin batera ibili ziren dantzan. Hortik aurrerakoak, ez zituzten egitarauan zehaztu.


San Jose kalea bi astez itxiko dute igogailuaren obrengatik

San Jose kalea bi astez itxita egongo da astelehen honetatik aurrera igogailuaren obrak direla medio.

Kale honetako 18. zenbakitik 30.era bitartean itxiko dute urtarrilaren 14tik 28ra arte. Bi aste horietan trafikoa San Juan egoitza aurretik igarotzen den kaletik bideratuko dute.


Ostegunean eta ostiralean AHTren desjabetze aktak sinatzera etorriko dira Arrasatera

Martxoaren 25ean sinatu ziren Arrasaten AHTren Aramaio-Arrasate eta Arrasate-Elorrio tramuak egiteko lurrak desjabetzeko aktak. Oraingo honetan, Arrasate-Bergara-Elorrio bidegurutzekoak sinatuko dituzte.

Ostegunean eta ostiralean etorriko dira Arrasatera Sustapen Ministeriokoak, kasu honetan, Arrasate-Bergara-Elorrio bidegurutzeko lanen inguruko lurren desjabetze aktak sinatzeko. Aldi baterako okupaziorako desjabetzeak izango dira, zundaketak eta hauetarako sarrerak egiteko.

Hau salatzeko, prentsaurrekoa eskaini dute Arrasateko AHT Gelditu! Elkarlaneko kideek. Adierazi dutenez, dagoeneko Arrasaten lanak hasi diren arren, ez dute isiltzeko asmorik eta gaineratu dute, lanak geratzeko aukera egon badagoela oraindik ere.

Gauzak horrela, manifestazioa deitu dute Arrasaten hilaren 26rako. Makina bat arrazoi gure geroa eraikitzeko lelopean burutuko da berau, eta herritarrei bertan parte hartzeko deia egin gura izan diete. 18:00etan irtengo da manifestazioa Seber Altube plazatik.


Prestatu erlojuak eta bideoak

Orioko ibaian eta erlojuaren aurka ariko dira gaur San Miguel eta Euskotren ligetako ontziak

San Miguel liga Orion izango da gaur arratsaldean (18:00), eta hasi ondo jartzen erlojuak, bideoak eta denborak eta irudiak hartzeko gainerako tresna guztiak. Izan ere, erlojuaren aurka lehiatuko dira hamabi traineruak, banaka, eta sekulako berdintasuna aurreikusten da. Ez harritu, irabazten duenak irabazten duela, oso alde txikiarekin astintzea trapua. Iaz gertatutakoa hor dago, nahi duenak begiratzeko. Urdaibaik segundo oso bat ere ez zion atera Oriori, eta Hondarribiari lau ere ez. Estropada hori ere gaur bezala jokatu zuten, erlojuaren aurka eta eremu berean, Orio barruan, Oria ibaian.

Aurreneko aldiz aritu ziren ligaren barruan Orion era horretara, eta iazko aurreneko hirurak dira gaurko faboritoak aurreikuspenetan. Ligako lehen hiru sailkatuak dira, eta, beraz, indartsuenak. Beren artean banatu dituzte orain arte jokoan jarritako bost banderak: Hondarribiak astindu ditu hiru, eta Urdaibaik eta Oriok bana. Aurreko jardunaldietan ikusitakoak ikusita, ezustea litzateke hiru horietako batek ez irabaztea. Tiran eta Cabo Galiziako taldeak bizi dabiltza, baina hiru handienak baino apalago. Kaikuk susperraldia izan zuen asteazkenean Bizkaiko Txapelketan, Urdaibai estu hartuz, eta bide berari eutsi beharko dio gaur onenen alboan ibiltzeko. San Juanek eta San Pedrok lan ona egin dezakete, eta beste guztiak azpiko lehian murgilduko dira, Astilleroren irregulartasunak ezusteren bat eman badezake ere.

Erlojuaren aurka, talde indartsuenak moldatzen dira ondoena. Sekretuak ez dira asko izaten alde horretatik. Beste gainontzean, kontuan hartu beharko dira ibaiaren gorako eta beherako aldiak, itsaslasterrak eta haizea. Itsasgora 19:00etan da, eta nahikoa ur izango dute alde horretatik arraunean egiteko. Arazorik ez, hortaz. Azkeneko txandakoak harrapa ditzake marea aldaketak, ura behera emanda orduan egongo baita. Haizeari dagokionez, ufada indartsuak daude iragarrita 17:00ak alderako, baina 20:00ak bitartean beherantz joango da indarra. Kolpeka ibiltzen bada, gerta daiteke haizea erabakigarria izatea.

Euskotren ligan, berdinketa

Joan zen asteburuko sailkatze estropadekin eman zitzaion hasiera emakumezkoen ligari, eta berdintasuna da nagusi. Bi daude buruan: Zumaia eta San Juan. Beste biak ere hala daude, baina lau puntu gutxiagorekin: Orio eta Hibaika. Erlojuaren aurka joango dira horiek ere (17:30), eta azkeneko erreferentzia gaur zortzikoa da, Pasai San Pedrokoa, orduko hartan ere ibaian aritu zirelako. San Juanek irabazi zuen, eta Zumaia, Hibaika eta Orio sartu ziren atzetik. Lehen bien artean aldea oso txikia izan zen, eta are txikiagoa Hibaika eta Orioren artean. Gaur ere estu joan daiteke estropada, eta izaten den emaitza izaten dela, bi berdinketak hautsi egingo dira.

KAE ligetan, bi estropada

Eguneko beste bi estropadak KAE ligetakoak izango dira. Lehendabiziko mailakoak Pedreñan (Espainia) lehiatuko dira, 18:00etatik aurrera, ohiko eran. Ez da eremu fidagarriena. Getariak lehen postua gehiago sendotu nahiko du, eta atzetik dituenak bigarren lekuari heldu nahian ari dira. Ondarroa, Zumaia, Deustu eta Isuntza dabiltza borroka horretan sartuta.

Bigarren mailakoek lehenago dute estropada, 16:30ean, Plentzian. Eremu ona da, eta Castrok bere nagusitasuna erakusten jarraitu nahiko du. Azkeneko bi estropadetan bera izan da azkarrena, eta faboritoa da gaurko.


Mendi martxa antolatu dute Jesurira larunbat honetarako

Hamaika zeresan ematen ari da azkenaldia Jesuri-Elorritxugane eta Ganekogorta mendietan abian jarri izan den zentral eoliko bana eraikitzearen proiektuaren inguruan. Zentral hauen eraikitzearen aurka agertzen diren taldeek hainbat ekintza antolatu izan dituzte aste honetan zehar burutuko direnak lan hauei herri oposizioa adieraztearren.

Ekar dezagun gogora, bide batez, iragan igandean, ekainaren 26an hain zuzen, “Ganekogorta zainduz eolikorik ez!” lelopean inguruko herrietatik iritsitako dozenaka lagun mendi honen tontorrean bildu zirela mendi martxa baten ostean, goizeko hamaikak aldera.

Larunbat honetan antzeko martxa bat antolatu da Jesuri-Elorritxugane ingurura. Partehartzaileak 09:00etan bilduko dira Laudio zein Orozkoko herriko plazetan tontorrean 11:00k aldera batzeko asmoz.


Hotzak ekartzen dituen gaixotasunak

Neguak arnas aparatuko gaixotasunak areagotu egiten ditu. Dena den, aurre egin ahal zaie, ohar erraz batzuei jarraituta: berokiak jarri, lekuak aireberritu, garbitasuna zaindu eta txertoa jarri.

Neguro izaten ditugun hotz boladez baliatuz, birusak libre egoten dira, eta arnas aparatuko gaixotasunak areagotu egiten dira herritarrengan. Hala eta guztiz ere, ohar batzuei jarraituta, erraz ekidin ahal izango ditugu; berokiak jarri, lekuak aireberritu, garbitasuna zaindu eta txertoa jarri, adibidez.

Hotzak sudur barruko iletxoen lana zailtzen du, eta, horrela, birusak errazago heldu ahal dira biriketara eta, horien bidez, gure gorputzera.

Gripeek, biriketakoek eta faringitisek ez daukate zertan larriak izan gazte osasuntsu baten kasuan, baina bai pertsona ahulago batzuengan. Gainera, tenperatura aldaketak arriskutsuak izan ahal dira.

London School of Hygiene & Tropical Medicine ikerketa zentroak egindako azterketa batek egiaztatu duenez, gradu bateko jaitsierak bihotzekoa izateko arriskua handitzen du.


Irrintzi plaza 2018-10-09

Martxelo Diazen albiste onarekin hasi dugu saioa. Gaur arratsaldean Nazioarteko Inprobisatzaileen bira hasiko da Zentralen, horren berri emateko Julio Soto bertsolaria etorri da gure plazara. Berarekin batera, Maialen Lujanbio ariko da gaur bertsotan, eta Bakarne Atxukarrok emakume bertsolari honen biziaren berri eman digu. Mediabask agerkariko Goizeder Tabernak Ipar Euskal Herriko berriak ekarri dizkigu. Mikel Nabarro herri kirolaz aritu da gurean. Antsoain eta Txantrearen arteko apostua ekarri digu, bi protagonista elkarrizketatuz. Ene Kantak Urko Oskozek saio erraldoiaren berri eman digu eta Kontseiluko Paul Bilbao 27ko mobilizazioaz aritu da gurean. Irrintzilari gaur, Irati Goikoetxea.


Asteburu emankorra LOKEko judokentzat Durangon eta Zaragozan

Emaitza onak lortu zituzten LOKEko judokek pasa den asteburuan. Durangoko Txapelketa Internazionalean taldeko infantil eta kadete ugarik borrokatu zuen.

Infantil mailan Oier Guisadok eta Martin Sebastianek brontzezko domina eskuratu zuten, eta lan ona egin zuten Julen Fernandezek, Santi Mezzenak, Lucas Moralesek, Ekhi De La Cruzek, Oier Bocosek eta Mario Herrerok.

Bestalde, zilarrezko koskara igo ziren Yeray Mendibe eta Talib Vergara kadete mailan. Jesus Curiel, bere aldetik, hirugarren izan zen.

Eneko Eizagirrek Espainiako Txapelketako sailkatze fasean borrokatu zuen, Zaragozako Monzalbarba herrian. Txapeldunorde geratu zen, eta martxoaren 11ean eta 12an Madrilen egingo duten finalerako txartela eskuratu du.

Hitzordu ugari dituzte LOKEko judokek martxoan. Hilaren 18an infantilek St Cypriengo Txapelketan hartuko dute parte, eta 25ean Gipuzkoako Txapelketa jokatuko dute infantilek eta kadeteek.


Jotakie, Lin Ton Taun, Direccion Obligatoria eta Jo! taldeen kontzertuak, iruditan

Goraino bete zen zapatuan Sanagustin kulturgunea Jotakie, Lin Ton Taun, Direccion Obligatoria eta Jo! taldeek eskainitako kontzertuekin. Izan zen giroa bezain irudi ederrak atera zituen Alberto Beloki argazkilariak eta horietako bat da hona ekarritako argazki hau. Hemen, bilduma osoa ikusgai.


Hyla meridionalis kantuan

Hyla meridionalis kantuan Hyla meridionalis edo hegoaldeko zuhaitz igelaren kantuak. Zaragueta eskola aldameneko putzua (2016/03/30)


Akordiorik ez dute lortu Greziaren zorra arintzeko

Ekainaren 15eko bileran saiatuko dira berriro.

Euroguneko hemeretzi finantza ministroak hirugarren erreskatearen bigarren ordainketa onartu ala ez erabakitzeko bildu ziren atzo Bruselan, Atenasera 7.000 milioi euro bidaltzea onartzeko. Luzea izan zen bilera, zazpi ordutik gorakoa, baina akordioa lortzeko itxaropenak zapuztu zituzten Greziaren zorra arintzearen inguruko desadostasunek.

Negoziazioek jarraitu egingo dute hurrengo asteotan, eta ekainaren 15eko eurotaldearen bileran ixtea da oraingo asmoa. Ohikoa duenez, erlojuaren aurkako lasterketa batean sartu da EB, uztailean ordainketa handiak egin behar dituelako Greziak, eta ESM erreskatearen funtsaren dirua behar duelako horretarako.

Austeritate erreforma gogorrak onartu ditu Siryzaren eta Anelen koalizio gobernuak: 2019an, 1.920 milioi euroko murrizketa egingo du pentsioetan —hamahirugarrenez murriztu dituzte pentsioak—, eta 2020an 1.920 milioi igoko ditu errenta zergak diru sarrera txikienak dituztenen bizkar. Parlamentuan soilik gobernuko alderdiek babestu zituzten murrizketak joan den asteko bozketan, eta 10.000 lagunek egin zuten protesta kalean. Austeritatearen ordainetan, zorra arintzea nahi du Atenasek. Zorraren zati bat barkatzeko eskatzen du NDF Nazioarteko Diru Funtsak ere, baina hirugarren erreskatean dirua jartzeko aurretiazko baldintza gisa. Berlinek gura du NDF ere sartzea erreskate programan, Greziako finantzen zorroztasuna ziurtatzeko; baina Wolfgang Schaeuble Alemaniako Finantza ministroa ez dago prest zorrik barkatzeko, are gutxiago hauteskundeen atarian.


Elkartasun denda zabaldu dute Markina-Xemeinen

Azken urteetan egin modura, Elkartasun Denda zabaldu du Markina-Xemeingo Mundu Zabal elkarteak Karmeldarren erakusketa aretoan. Denda abenduaren 31ra bitartean egongo da zabalik, eta arropa eta tresna berriez gainera, bigarren eskukoak ere edukiko dituzte bertan.

Elkarteak 10:00etatik 12:00etara eta 17:00etatik 19:00etara zabalduko du denda domeketan eta jai egunetan ezik, eta horretarako, boluntarioen laguntza behar dutela azaldu dute. Horrela, dendan saltzaile modura laguntzeko prest dagoenak 94- 616 62 93 telefono zenbakira deitu behar du.

Krisi garaietan ere, gehien behar dutenen ondoan jarraitzeko konpromisoa agertu dute Mundu Zabal elkartekoek, eta beraz, ohi modura, dendatik lortzen duen dirua Mozambiquen eta Kolonbian aurrera eramaten dituzten garapen proiektuei laguntzera bideratuko dute. “Eskerrak eman nahi diegu era batera edo bestera parte hartzen duzuen guztioi, eta bereziki Karmeldarrei, beste behin ere euren lokala utzi digutelako”, adierazi dute.


Zuberoako Bira bukatuko du igandean Antxoko Jaizkibelek

Antxoko Jaizkibel Mendizale Elkarteak Zuberoako Biraren barruko azken etapa egingo du hilaren 17an (igandean). Iratiko Etxolen eta Ahuski arteko bidea egingo dute, tartean Eskaleramendi mendia igoz. 8,5 kilometroko bidea da, eta igotzeko 400 bat metro dituzte, “dena ondo badoa, erraz egiteko modukoa da”, esan dute mendizale antxotarrek.

Hala ere, Jaizkibeldik esan diete joan nahi dutenei adi egon behar dutela, elurra egingo balu errepideetako egoeraren berri izan beharko luketelako. Hortaz, taldearen webgunean beharrezko informazio guztia prest izango dutela jakinarazi dute. Etapa hau ezingo balitz egin —aurrerago ere bertan behera utzi behar izan dute—, Arabako Lautadako Bira Integralari ekingo diotela esan dute antxotarrek.

Bestalde, Jaizkibelek Oarsoaldeko eta Bidasoko Eskolarteko Ibilaldi Neurtua antolatu zuen joan den igandean. Horren gaineko argazkiak jarri dituzte ere euren webgunean.


Hegoaldeko fiskalek trabak jarriko dizkiete frankismoko biktimen deklarazio hartzeei

EAEko fiskal nagusi Juan Kalparsorok azaldu du betebeharreko araua dela deklarazioei helegiteak jartzeko Espainiako Fiskaltzak emaniko agindua. Azken erabakia, ordea, epaileek hartuko dute


Umeek eta gurasoek bete zuten atzo Lamuza parkea Ikastola Krosean

Laudio Ikastolak antolatuta, ehunka lagun bertaratu ziren Lamuza parkera lasterketan parte hartzeko. Ibilbidean ume ugari ez ezik, guraso eta senideak ere elkartu ziren.


Baskonia, Kopatik kanpo (90-94)

Garesti ordaindu du antolatzaileen partida txarra eta Bartzelonaren aurka galdu du azken minutuan

Markagailua: 22-28, 47-52 (atsed. ); 67-74 eta 90-94

Bukatu zaio Espainiako Kopa Baskoniarentzat, bai behintzat aurtengoz. Gasteizko taldeak 94-90 galdu du Bartzelonaren aurka final-laurdenetan, eta kopatik kanporatua izan da. Baskoniak partida txarra jokatu du, eta hala ere eskura izan du garaipena, berdinduta iritsi baita azken minutura. Azken txanpa oso estua izan da, berdinketa askokoa, baina azken minutuan Baskoniak bi huts kateatu ditu: Voigtmannek galduriko baloia eta Beauboisen jaurtiketa txarra. Bien bitartean Bartzelonak jaurtiketa libreak sartu ditu, eta, hala ere, Baskoniak partida berdintzeko aukera izan du hamazazpi segundo falta zirenean (93-90), bainaVoigtmannen jaurtiketa ez da sartu.

Baskonia nahi eta ezin aritu da Kanaria Handian. Partida osoa egin du atzetik, eta hirugarren zein laugarren laurdenean adore kolpeei esker berdintzea lortu duenean, Bartzelonak berriz ere egin dio ihes. Kataluniako taldeak bospasei aldiz izan du zazpi puntu inguruko tartea, eta Baskoniak guztietan harrapatu du, baina inoiz ez pasa. Horren eredu, partidako azkena, bukatzeko bost minutu falta zirenean- Bartzelonak zazpi puntuko aldea zuen (81-74, 35, min. ), eta handik bi minutura Baskoniak berdindu egin zuen (82-82, 37. min.). Behetik gorako bidea egin du Baskoniak, eta azken laurdenean Beuboisek eta Xengeliak hartu dute ardura. Haiek biak izan dira saskiratzaile nagusiak, baina euren ekina ez da nahikoa izan. Beauboisek 22 puntu sartu ditu eta Xengeliak 30.

Baskoniak bizkarrekoa hartu du, ilusioz lepo joan baita Kanaria Handira eta 1.200 zaleen babesarekin. Partida amaieran erabaki da, baina arazo larriena aurretik ikusi da: antolatzaileen ezina. Ez Grangerrek ezta Huertasek ere ez dute taldea zuzentzen asmatu, eta taldekideek euren ezina nabaritu dute. Postu horretan gehiago izan da Bartzelona. Azken laurdenean Vildoza gaztea kantxaratu du Pedro Martinezek, eta harekin jokatu ditu minutu beroak. Bide batez, nabarmentzekoa Vildozak lan txukuan egin duela.

Lehen bi laurdenei buruz, erasoak defentsak baino gehiago izan dira (52-47). Puntu asko sartu dituzte bi taldeek, benetako kanporaketa, eta defendatzeko garaian, hirugarren laurdenean hasiko balitz bezala.


Pagola eta Urruzolak finalerdiak eskura

Gipuzkoako Txapelketako partiduak jokatu dituzte asteburuan Hernaniko pelotariek eta bi emaitza on lortu dituzte, besteak beste. Kadeteetan, Pagola eta Urruzolak 22-8 irabazi zioten Allerruri eta finalerdiak eskura dituzte. Seniorretan, Urkizu eta Lujanbiok irabazi egin zuten aurkariak agertu ez zirelako eta finalaurdenetarako sailkatzeko aukera haundia dute.


Bilera egin dute Errusiaren betoaren kontrako neurriak aztertzeko

Zenbait bilera egin ditu gaur Nekazaritza eta Elikadurako idazkari nagusiak nekazarien elkarte eta kooperatibekin, abeltzainekin, sindikatuekin eta autonomia erkidego batzuen ordezkariekin.

Carlos Cabanas Nekazaritza eta Elikadurako idazkari nagusiak adierazi duenez, Europar Batasunak ez du Amankomuneko Nekazal Politikaren krisiaren deitutako "funtsa" erabiliko Errusiaren betoaren kontrako bi neurriak finantzatzeko.

Gaur prentsaurrekoa egin du Cabanasek, nekazarien elkarte eta kooperatibekin, abeltzainekin, sindikatuekin, autonomia erkidego batzuen ordezkariekin lau bilera egin eta gero.

Cabanasek esan du Europako Batzordeak berak jakinarazi duela lehenengo bi neurrien 155 milioi euroko diru-partida ez dela funtsa horretatik aterako, baizik eta EBren egungo aurrekontutik.

Idazkariaren ustean, "positiboa" da krisiaren funtsa ez erabiltzea (425 milioikoa da) "etorkizunean" erabili ahal izateko.

Europar Batzordeak onartu du dagoeneko 30 milioi inguruko partida bat, melokotoiak eta nektarinak merkatutik kentzeko, eta bigarren neurria onartuko du, (125 milioi eurokoa) barazkiak eta frutak ekoizten dituzten nekazariak laguntzeko, haiek baitira gehien pairatuko duten betoaren eragina.


IBAIZABAL: Victor de Diego jazz musikariarekin elkarrizketa

Getxoko XXXIX. Jazzaldiaren Hirugarren Milenioa atalak Victor de Diego Trioren emanaldia eskainiko digu ostegun honetan. Bertan, Victor de Diegok (saxujolea), Jordi Gasparrek (baxujolea) eta Gonzalo del Vallek (bateriajolea) osatutako hirukoteak “Tribute” beren diskoaren piezak joko ditu. Gaurkoan, Alvaro Hilario kazetariak Victor de Diego elkarrizketatu du, aspaldion Bartzelonan bizi den Bilboko saxofoi jotzailea.

https://www.bilbohiria.com/docs/podcast/solasaldiak/150702solasalvarohilario.mp3

Deskargatu hemen


Labaien Memoriala jokatuko da gaur Zubipen

Euskal Ligako jubenilek jokatuko dute, triangularrean: Hernani, Lengokoak eta Real Sociedad. Arratsaldeko 15:30etatik aurrera izango da.

Urtero urtero Eguberritan jokatzen bada ere, aurten atzeratu egin behar izan dute Labaien Memoriala, uholdeen eraginez. Gaur jokatuko da, XXXIX. edizioa, Zubipen. Euskal Ligako jubenilek jokatuko dute, triangular eran. Honako hiru taldeak neurtuko dira: Hernani, Real Sociedad eta Lengokoak. Ordutegiak eta partiduak honakoak izango dira: 15:30etan, Hernani-Lengokoak; 16:30etan, Lengokoak-Real Sociedad; eta 17:30etan, Real Sociedad-Hernani. CD Hernanik herritar guztiak gonbidatzen ditu Zubipera partidu interesgarri horiekin gozatzera.

3. maila: Hernani Zamudioren aurka, gaur

Hirugarren mailako taldeak Zamudioren aurka jokatuko du gaur, 17:00etan. Bizkaitarren zelaian jokatuko dute, Gazituagan, hain zuzen.

Emakumezkoen Liga: Allerru aurrez aurre

Emakumezkoen Ligako taldeak Allerru izango du aurrez aurre gaur arratsaldeko 18:30etan, Zubipen. Igoera faseko 9garren jardunaldia izango da.


Kanpazuekin

Joan da ezagun bat erosketak egitera. Mutila bera, kanpazoa hartuta agertu da herriko dendetan. Eta parean emakumezko batzuk agertu zaizkio: "Hau bai hau mutille. Hau ez ta bate lotsatzen kanpazukin aurrea ta atzea, ez beste gizonezko batzuk bezela". Mutila oso gustura bueltatu da etxera, eta harro kontatu bikoteari: "Gero esateizu nei ez naizela 'modernue'! Etxeko andre danak gustoa asko utzi ditut".

Emakumezko eta gizonezkoen arteko berdintasun gisa ikusi zuten etxeko-andre haiek kanpazoa. Baino beste modu batera ikusten dut nik. Kanpazoa erabilita, plastikozko poltsa gutxiago erabiltzen dira, eta gutxiago erabilita, gutxiago produzitu, eta gutxiago ekoiztuta, gutxiago kutsatu... Ekologikoa da kanpazoa.

Donostin denda batean erosketan egiten ari nitzela zera esan zidaten: "Barkatu, baina jada ez dugu plastikozko zorrorik ematen. Nahi izanez gero, ekologiko bat dugu, baina 3 euro ordainduta. Kate handi bateko denda zen, eta poza eman zidan erabakiak. Plastikozko zorro gutxiago izango da bazterretan.

Poltsa ekologiko horietako bat erosi dut. Kanpazoa ere badut. Eta azkena bi kontu txiki erostera joan nitzenean plastikozko zorrorik ez emateko esan nion saltzaileari. Neure poltsan sartu nituen. Ez dakit kontzientziazio honek zenbat iraungo didan, baina beno, hemen idatzita agian neure burua behartuko dudalakoan...


CAFek Galesen irekiko du trenak egiteko lantegi berria

Newport hiria aukeratu dute Erresuma Batuan kokatzeko. 300 langile izango ditu, eta 38 milioi euro baino gehiago inbertituko dituzte martxan jartzeko.

CAF Beasaingo tren konpainiak gaur jakinarazi du Galesen kokatuko duela Erresuma Batuan ireki nahi duen lantegi berria. Kontratu garrantzitsuak eskuratu ditu orain dela gutxi han, eta lantegi berriarekin horiei erantzun nahi die. Erresuma Batuan ezarri aurretik "lan zorrotza" egin du CAFek, ohar batean jakinarazi duenez, eta hainbat kokapen aztertu ditu, trenbide sarerako loturak, langileen kualifikazioa eta kokapen egokiena zeintzuk diren aintzat hartuz. CAFek jakinarazi du ehun kokapen inguru aztertu dituztela, eta azkenean Newport hiria aukeratu dute. Galesko hiri handienen artean hirugarrena da, eta 140.000 biztanle ditu.

Lantegiak 46.000 metro koadro izango ditu, eta 300 langile arte izatea aurreikusten du. Ez dute baztertzen etorkizunean handitzea. Gainera, zeharka horniketa lanekin lanpostu gehiago sortzea espero duela esan du Beasaingo konpainiak. Atzo jakinarazi zuen CAFek BWB ingenieritza enpresa britainiarra erosi duela, Erresuma Bartuan egiten ari diren zabalpen estrategia indartzeko. Newporten "trenbide-ibilgailu mota oro" egitea da asmoa, eta muntaketa eta akabera lanak egingo dituzte, baita trenak zerbitzua ematen hasi aurretik egin beharreko frogak ere. Lantegiak Galesko Gobernuaren Atzerriko Inbertsioen Programako diru laguntzak jasoko ditu.

CAFek azken urteetan presentzia handia izan du Erresuma Batuan. Berriki eskuratu dituen kontratuen artean Arriva Rail North Limited-ena dago, 43 tren elektriko eta 55 diesel tren egiteko. First Group-en operadorearen kontratuarekin 66 kotxe (bidaiariak garraiatzeko bagoiak) eta bost kotxeko hamabi unitate elektriko hornitzeko eta mantentzeko lanak eskuratu ditu. Bi kontratu horiekin 1.000 milioi euro eskuratuko ditu CAFek. Horiez gain, Caledonian Sleeper frankiziarentzat Eskozia eta Londres lotuko dituzten 75 kotxe egiten ari da une honetan, eta 2018an entregatzea aurreikusten dute. Lantegi berria 2018 erdialderako martxan egotea espero dute.


[Bideoa eta galeria] Sistemari arrakalak sortzera doaz

Martxoak 8 COVID-19aren pandemiak baldintzatuta heldu da, baina kalera atera dira emakumeak beren aldarriak inoiz baino ozenago zabaltzera eta sistemari arrakalak sortzeko konpromisoa hartuta. Lezon ere hala atera dira, hamarnaka eta hamarnaka, herria aldarriz betetzera. Bidea musikak lagunduta egin dute.

20:00etan abiatu da manifestazioa Gurutze Santuaren plazatik, ilaratan antolatuta, osasun eta segurtasun neurri denak zorrotz beteta. Pankartaren atzean, Jaione Jauregi euskal preso lezoarraren argazkia. Herri osoa zeharkatuta, Saldise plazan amaitu da protesta eta bertan ekitaldi polita eskaini dute, irakurketaren ostean, dantza saioa eta more koloreko bengalak piztuta amaitu baitute. Azken greba feministatik bi urte pasa direla ekarri dute gogora, “bi urte, planto egin eta bizitzak erdigunera ekartzeko beharra plazaratu genuenetik, eta urtebete pasa da antolatu eta borroka feministara batzeko deia egin genuenetik. Ordutik, COVID-19ak eragindako izurrite testuinguruak, sistema honen dimentsio ezberdinetako krisiak azaleratu ditu; lehertu dena ez baita osasun krisia soilik”.

Gobernuek herritarren osasunaren gainetik kapitala jarri izana gogor salatu dute bildutakoek, “mugak eta kaleak militarizatuta, abusu polizial eta arrazistak, ehunka kide kaleratuak, milaka emakumek lan merkatua utzi behar izan dute zaintza lanengatik. Agerian gelditu da Euskal Herrian bertan erabakiak hartzeko ahalmen eza: indarkeria matxistak ez du etenik izan, eta krisialdiak eragin zuzena izan du eremu feminizatuetan, batez ere egoera irregularrean dauden emakume langileen eremuan”.

Aurtengo Martxoaren 8a inoiz baino gehiago antolatu dutela sistemari arrakalak sortzeko konpromisoa adierazteko asmoz, gaineratu dute, eta pandemia egoerak sortutako mugak gaindituta, kalea salaketarako espazio izatea bilatuko dutela esan.

Feminismoa antolatu eta kolektiboki borrokan jarraitzeko beharra nabarmendu dute, bestalde, sistema kapitalista, heteropatriarkal, arrazista arrakalatzeko, “bizitzak sostengatzeko ardurak kolektibizatzeko eta botere harremanak errotik aldatzeko”.

Egunetik egunera indartzen doaz mugimendu feminista, hori agerian gelditzen ari da azken urteei erreparatuta, eta dena aldatzeko lanean jarraitzeko konpromisoa berretsi dute gaurko mobilizazioan, “gure arteko arrazakeria bistaratu eta landuz, herri eta auzoetan elkartasun sareak ehunduz, borrokarako espazioak zabalduz”, eta lan hori, Euskal Herrian eta Euskal Herritik egingo dutela argi utzi dute.

Euskal Herri feminista, antikapitalista, eta antiarrazista eraikitzera doaz; bidea hasi dute, eta ez du atzera bueltarik.


Gorlizko jaialdia: freskoa bezain sendoa!

Euskal Herriko haizea dakar Gorlizko santiagoetako tradizio handiko bertso-jaialdiak. Nafarroa, Gipuzkoa, Iparraldea eta Bizkaia egongo dira ordezkaturik, Maite Berrizabal gai-jartzaile ezagunak gidatuko duen saioan. ALBEko Paule Loizaga izango da bizkaitarren ordezkaria, eta aukera polita izango dugu sopeloztar gaztearen bertso-heldutasunaren lagin bat jasotzeko. Erduze Gorlizera!


Currin: 'Ez dago Josu Uribetxeberria ez askatzeko justifikaziorik'

Brian Currin buru den Nazioarteko Harreman Taldea Josu Uribetxeberria ETAko presoaren askapenaren alde azaldu da, erabakia "giza arrazoietan oinarrituta dagoelako".

Brian Currin Hegoafrikako abokatua buru den Nazioarteko Harreman Taldeak adierazi duenez, "ez dago Josu Uribetxeberria ez askatzeko justifikaziorik, erabakia ez dagoelako arrazoi politikoetan oinarrituta, giza arrazoietan baizik".

Currinen taldeak ohar baten bidez azaldu duenez, "presoak artatzeko Giza Eskubideetan, Europako espetxeetako eta NATOko araudietan jasotako oinarriak izan behar dira gose greban dagoen presoaren egoera konpontzeko gida". Uribetxeberria Donostiako Ospitalean dago, gose greban, zazpigarren egunez.

"Euskal Herrian zabaldu den egoera berriarekiko konpromisoa erakusteko aukera ona du Espainiako Gobernuak", azpimarratu du taldeak. "Lagun guztien duintasuna bermatzeko baldintzak sortu behar dira Euskal Herrian", adierazi du.

Elkarretaratze berriak

Halaber, Xabier Mikel Errekondo Amaiurreko diputatuak bisita egin dio ETAko presoari. Gainera, Uribetxeberriari babesa erakusteko hainbat elkarretaratze izan dira eguerdian Bilbon eta Gasteizen.

Urkullu: 'Legea bete behar da'

Iñigo Urkullu EBBko presidenteak bere blogean argitaratutako post baten bidez adierazi duenez, Josu Uribetxeberria ETAko presoen egoera ez da inoiz "norgehiagoka edo hauteskunde eztabaida bihurtu behar".

Etxeberriari "dagozkion espetxeetako onurak ezarri behar zaizkio", azaldu du. "Legea bete behar da", azpimarratu, "ez gara ETAko presoei buruz bakoitzak zer uste duen eztabaidatzen ari, oinarri etikoei buruz baizik ari gara". "Espero dut datozen egunetan auzia konpontzea", esan du.


Lege esparru baten bila

Espainiako Osasun Ministerioak erizainen preskripzio dekretua onartu du, Erizaintzako Profesionalen Mahaiarekin adostutako testuan azken orduko aldaketa bat eginda. Dekretuan jasotakoaren ondorioz orain arteko eskumenak kenduko dizkietela salatu dute erizainek.


Irudietan: Aspanogiren alde dantza egin dute aiarrek festetan

San Donato eta San Lorentzo jaien barruan, Aspanogi Gipuzkoako Haur Minbizidunen Guraso Elkartearen alde zumba saioa egin zuten atzo arratsaldean Aiako plazan. Herritar mordoa animatu zen musikaren erritmoan dantza egitera.


"Gomendioak"

Aste honetan egin dituzte publiko gatazkaren ondorioei aurre egiteko...

... Foro sozialetik ondorioztatutako 12 gomendio.

Desarmea, presoak eta iheslariak, biktimak, bizikidetza… guztiak hartzen dituzte aintzat gatazka konpontzeko bidean.

Gobernuak, Euskal Preso Politikoen Kolektiboa (batzuek ukatu nahi izan arren, bada eta preso politikoz osatutako kolektibo bat Espainiako eta Frantziako karteletan barreiatuta), alderdi politikoak, sindikatuak, gizarte eragileak eta norbanakoak, guztiak, jartzen gaituzte gomendiook gatazkaren ondorioak gainditzeko ezinbesteko eragile.

Ez dago ihesbiderik askok, uste baino gehiagok, langintza honetatik ihes egin nahi duten arren.

Beti aldarrikatu dugu jendarte zibilaren parte hartzea gatazkaren konponbidean. Orain badugu bide-orria. Erantzukizunez jokatzea dagokigu. Markoak eskaini eta gomendiook bete daitezken jendarte zibila aktibatzea dugu helburu.

Asko daukagu jokoan. Sufrimendu eta min asko dago tartean. Bidea tentuz eta prezipitaziorik gabe egin beharko dugu, baina etenik gabe, aldi berean.

Gomendiook jarritako orubearen gainean etorkizuna eraikitzen hastea dagokigu; guztioi, ihesbiderik eta saihesbiderik gabe.


Lurperatuak

Nork bere hildakoak lurperatzea izaten da iraganarekin bakeak egiteko irudietako, moduetako bat. Beste bat, baina luzera ez hain eraginkorra, iragana ahaztea izaten da. Baina batzuetan ahanzturaren apologistei ahazten zaie nork bere hildako ehortzi gabeak ahaztu behar dituela (edo ahazten ikasi, edo ahazten saiatu). Beste edonoren ahanztura ez da iraganarekin baketzearen seinalea. Iruñean, esaterako, Eroritakoen Oroigarria bando bakar bateko eroritakoez husteko ekimena –legearen aginduz aspaldian egin beharrekoa baina legearen gibelamenduz orain arte ezikusia egina– abian jarri denean, hildakoak, alde batekoak zein bestekoak bakean uzteko aldarriak hasi dira. Bakean uzte horrek hildako batzuk leize, zulo eta bide bazterretan, identifikatu gabe, eta beste batzuk ohorezko hobietan mantenarazten baditu ere.

Espainiako Gerra Zibileko lurperatze guztien artean Federico García Lorcarenak beti harritu nau. Familiaren aurka jardun behar izan dute gorpua lokalizatu nahi izan dutenek. Oinazeak milaka erantzun ditu, baina halere honakoa ulergaitza egiten zait oraindik ere. Egunotan hirugarren aldiz ekin diote poetaren hezurrak bilatzeari, lekukotasun eta ikerketa berrien abaroan. Berriro ere familiaren adierazpenak bilatu dituzte hedabideek eta berriro ere esan dute nahiago dutela Lorcak berarekin batera hildakoen ondoan jarrai dezala, hil-lagunekin patua konpartituta. Maiz galdetu diot neure buruari zeren beldur diren. Oinordetzan jasotako beldur zahar bat ote den, edo erosotasun hutsa. Osaba zaharraren literatur lanari itzal mediatikorik egin nahi ez izatea, hilobi bisitagarria duen artistak bere lanarekin atsegin hartzeko nekeaz libratuko bagintu bezala. Inoiz pentsatu dut bere senidearen alderdi bat gorderik nahiago dutela.

Test labur bat oroimen historikoaz. “Iraganari bueltaka ibiltzeko gurpil zoroan ez da erori behar”. Nork esan du? EH Bilduren hautagai batek, duela 20 urtekoaz galdetu diotenean, ala PPko hautagai batek, duela 80 urtekoaz galdetu diotenean?

Joan den irailean Nafarroako Gobernuak Paco Etxeberria auzitegi medikua omendu du oroimen historikoaren alde egindako lanagatik. Gerra zibileko gorpuak aurkitzeko egindako lanaz gain, tortura berriagoei arreta eman eta dokumentatu izanak osoago egiten dute bere figura eta horrelako omenaldien merezidunago. Oroitu eta ohoratu behar ditugu oroitzera laguntzen dizkigutenak.

La sima irakurtzen ari naiz, Jose Mari Esparza egileak bere egunean Paco Etxeberriarekin batera aurkeztu zuen saioa, egunotan gaurkotasuna berreskuratu duena, Etxeberria doktoreak liburuko leizetik, hain zuzen, atera dituelako, asko kostata atera ere, Gerra Zibila hasi berritan, nahasmeneko une horietan, bertara jausitako Sagardia familiaren kideak (ama haurduna eta sei seme-alabak), nire hasierako usteaz beste, ez arrazoi politikoengatik hilda, baina ez horregatik inolako arrazoirik gabe. Elkarrizketa berri batean, Esparzak datu eskuratu berri bat ekarri du, Juana Josefa Goñi Sagardia emakume ederra izateaz gain, beraren familiak sorgin fama bazuen herrian. Nahi gabe ere, berehala gogora ekarri dit Pío Barojaren La sima ipuinaren giroa. Sorgin famako andre batena izandako aker batek ihes egiten die aitona eta biloba diren bi artzainei. Animaliaren atzetik, leize batetik behera erori delakoan, zuloan erortzen da mutikoa ere eta, superstizioak jota, herriko inork ez du haren bila jaitsi nahi.


Rock progresiboa, 70eko hamarkadan

Aurreko mendeko 70eko hamarkadan arrakasta izan zuen rock progresiboaren mugimenduari begiratu diogu Entzuteko Jaioak saioan. Erresuma Batuan sorburua izan zuen generoak Pink Floyd, Genesis, Yes edota Moody Blues bezalako taldeekin. Euskal Herriko musikari gazteak ez ziren eragin horretatik kanpora geratu eta 1975ean Errobik kaleratutako diskoaren ondoren, ugaldu egin ziren musika klase hori landu zuten taldeak. Horietako batzuk (Lisker, Enbor, Koska eta Sakre) bildu ditugu gaurko saioan.


Gorka, Anane, Aitor eta Afrika, bigarren faseko finalistak

Bi kanporaketen ondoren, Gorka, Anane, Aitor eta Afrika dira bigarren faseko finalean parte hartuko duten finalistak eta hauetatik aterako da "Sukaldari" saioko azken finalerako bigarren sailkatua.

"Sukaldari" saioko hirugarren kapitulua Serafo lehiakide berriaren sarrerarekin hasi zen. Bilbotarra lehiatzeko gogoekin azaldu zen baina partaideek harrera hotza egin zioten. Lehiakide berria ez zen saioan egon zen ezusteko bakarra izan. Lehenengo proban lehiakide bakoitzak pasta barazkiekin prestatu behar izan zuen eta proba galtzen zuenak zuzenean kanporatuta geratuko zen. Lehiakideek ez zuten erabaki hori ondo hartu. Orokorrean nahiko onak izan ziren prestatutako pasta platerrak baina irakasleek Ana kanporatzea erabaki zuten, bere platerrean harea aurkitu baitzuten. Probako garaileak Serafo eta Gorka izan ziren.

Taldeko proban ere aldaketak egon ziren. Talde bakoitzeko kapitainek soilik jaso zituzten argibideak, eta ondoren hauek besteei azaldu behar izan zieten errezetak. Serafok Aitor aukeratu zuen bere taldekidea izateko eta Gorkak, Anane. Taldeen antolakuntza honek Afrika egoera zailean jarri zuen, zuzenean azken probara bidali baitzuten. Tolosako babarrunen krema eta salmoneteak gatzetan prestatu zituzten eta Gorka eta Anane atera ziren garaile.

Serafo, Aitor eta Afrika azken proba berezi bat egin behar izan zuten: Sagardotegiko menua sukaldatu. Hirugarren ataleko gonbidatua Gorka Txapartegi Michelin izarra duen Hondarribiko Alameda jatetxeko jabeaizan zen. Sukaldariak plater bat gehitu zuen probara: mamia-zopa.

Erabaki gogorra hartu behar izan zueten Ramonek eta Anderrek, baina azkenean Serafo kanporatzea erabaki zuten.

Ana eta Serafo kanporatu ondoren, Gorka, Anane, Aitor eta Afrika dira bigarren faseko finalean parte hartuko duten finalistak eta hauetatik aterako da "Sukaldari" saioko azken finalerako bigarren sailkatua.