Gora egin du Euskadin "besarkada solidarioa" delakoaren bidezko lapurreta kopuruak

Ertzaintzak 303 salaketa erregistratu ditu horrelako lapurretengatik. Erasotzailea biktimari hurbiltzen zaio besarkatzeko eta bere gauza baliotsuak bereganatzeko, hala nola lepokoak, eskumuturrekoak eta erlojuak.

Ertzaintzak 303 ebasketa erregistratu ditu urteko lehen seihilekoan Euskadin, "besarkada solidarioa" delakoaren bidez. Bertan, erasotzailea biktimari hurbiltzen zaio besarkatzeko eta bere gauzak eskuratzeko.

Urtarriletik ekainera 125 lapurreta izan ziren Bizkaian, 142 Gipuzkoan eta 36 Araban. Delitu horien egileak dira, oro har, Estatu osoan jarduten duten talde kriminaletako kideak, eta Euskadira joaten dira oinezkoei lapurtzera, Ertzaintzaren arabera.

Mota horretako ebasketek modus operandi bera jarraitzen ohi dute: gehienetan, emakume batek biktima aurkitzen du, normalean bakarrik ibiltzen den adineko pertsona bat eta kate, eskumuturreko edo erloju baliotsuak daramana.

Biktima aurkitu ondoren, emakumeak edozein informazio eskatzen dio. Lehen kontaktu horren ondoren, emakumeak eskuak eusten dizkio biktimari, eta besarkatu egiten du lapurreta egiteko.

Ertzaintzako iturriek azaldu dutenez, biktimak askoz beranduago konturatzen dira ebasketa bat jasan dutela. Zenbait kasutan, ordea, ebasketaren unean ohartzen da biktima, eta erasotzaileak indarkeria erabiltzen du balio lapurreta egiteko eta, geroago, korrika alde egiteko.

Ebasketa horien kopuruak gora egin duen arren, oso erru-tasa txikia erregistratu da, gehienak "balio gutxiko" argazki-azterketen bidez, Ertzaintzaren arabera.


Kalitatezko osasun publiko baten alde bi greba egun

GOIERRI // Kalitatezko osasun publikoa exijitzeko bi greba egun deitu dituzte SATSE, ELA, LAB, CCOO eta UGT sindikatuek. Gaur, lehen arretan egingo dute greba, eta astelehenean, hilak 28, Osakidetza osoan. Azkeneko hilabeteetan, protesta ugari egin dituzte langile eta herritarrek. Sindikatuek iragarri dute osasun publikoa idartzeko urratsak eman daitezela.


«Erosketak egiteko eta saltzeko modua aunitz aldatu da»

1983an ireki zuen Fagoagak Zela kirol-denda Beran, «gordeta neukan diru pixka batekin», eta geroztik «pila bat» aldatu da; «erosketak egiteko modua, saltzeko modua…».

Lehen saltzen zuenaren arabera erosten zituen produktuak, «orain arrunt desberdina da, kristoren inbertsioa behar duzu aitzinetik eta zazpi-zortzi hilabete lehenago erosi behar ditugu hurrengo kanpainako gauzak».

Kirola egiteko jantziak eta osagarriak saltzen ditu gehienbat, baina baita janzteko arropak ere. Ongi funtzionatzen du dendak Beran, «baina egia da orain salmentak ez direla hain handiak, mantentzen ari gara». Urte aunitz dira lanean eta «esperientzia» daukate, «bezero gehienak herrikoak edo ingurukoak dira eta harremana ona da, jendearekin egotea gustuko dut eta konfiantza ematen dit. Alde horretatik kontent nago».

«Komertzio guztiei bezala», Zelari ere eragin dio koronabirusak. «Hala ere, egia da itxiera perimetrala izan zenean jendeak herrian erosten zuela eta kanpaina polita egin genuen».


Pau Etxanizentzat urrea, Europako eslalomeko piraguismoko K1eko patruilen proban

Pau Etxaniz Basque Teameko piraguistak (Donostia, 2001) urrea eskuratu du Krakovian jokatzen ari diren Europako Jokoetan, David Llorente eta Miquel Trave lagun zituela. Lehenengo postua lortu dute 97.04ko denborarekin. Haien atzetik Polonia eta Frantzia geratu dira.

Proba amaitu ondoren Poloniako taldeak erreklamazio bat egin du Echanizen ukitu batengatik. Espainiako Piraguismo Federazioak urrea lagatzea erabaki du, baina azkenean antolakuntzak gauzak hasiera batean bezala uztea erabaki du, Espainiari urrea emanez.

Bestalde, nesken taldeak ia-ia lortu du domina, K1eko patruilen proban. Maialen Chourrautek, Olatz Arregik eta Laia Sorribesek osatutako hirukoteak podiumeko hirugarren tokitik oso gertu aritu dira uneoro, 114.87ko denbora eginda. Baina, hori amaitzean, Frantziak erreklamazioa aurkeztu du, 50 puntuko zigorra ezarriz. Epaileek arrazoia eman diete, eta frantziarrak podiumeko lehen postura pasatu dira. Horrela, Frantziak urrea irabazi du, Txekiak zilarra eta Alemaniak brontzea.


Harro nago

Badaude pertsonak haien sexu-identitatea, generoa edo sexu orientazioa gizarteak jarri dituen arauetatik kanpo bizitzea erabakitzen dutenak. LGTBI+ akronimoak erreferentzia egiten die lesbiana, gay, bisexual, transexual, transgenero eta intersexualei. Kolektibo honekin identifikatuta sentitzen diren pertsonak oraindik ere kaltetuak eta diskriminatuak izaten jarraitzen dute, eta beren eskubide guztiak ez dituzte bermatuta. Horregatik dituzte lege eta planak: 8/2017 Foru Legea, ekainaren 18koa, LGTBI+ pertsonen berdintasun sozialari buruzkoa; LGTBI+ 2019-2022ko Ekintza Plana. Honez gain, badaude zenbait erakunde eta kolektibo, horien artean ezagunena Kattalingorri (Irurtzunen informazio bulego bat duena).

Eskubideen aitorpen honetara iritsi arteko borroka ez da erraza izan. Egin duten bidea ikusteko Nafarroako Memoriaren Institutuak joan den urtean argitaratu zuen txostena erreparatu dezakegu. Bertan LGTBI+ Kolektiboak frankismoaren garaian jasan zuen errepresioari buruz hitz egiten du: kartzela, atxiloketak… Eta gu? Nola tratatu ditugu duela 30 edo 40 urte Sakanako herrietan beren sexualitatea modu ezberdinean bizitzea erabakitzen zuten pertsonak? Zaila izan zen gay edo lesbianentzat herri txiki batean bizitzea? Jar gaitezen haien lekuan momentu batez, erantzuna argi izango dugu.

Sakanako bizilagun ausart horiekiko miresmena erakutsi nahiko nuke. Eta Alaska eta Dinaramaren 80. hamarkadako abesti bat eskaini: A quién le importa: La gente me señala/ Me apuntan con el dedo / Susurra a mis espaldas / Y a mi me importa un bledo.


Trikidantz taldeak euren diskoan parte hartzeko deialdia egin du

Jakina denez, Trikidantz taldea bertze disko bat grabatzen ari da. Berriki deialdi bat ere egin dute, herritarrak disko abesti batean parte hartzera gonbidatuz. Gaineratu dutenez, entzuleak «gure proiektuaren parte» izatea nahi dute.

Oharrean adierazi dutenez, «duela hainbat urte Baztan bailaran izandako uholdeek eragindako hondamendiaren aitzinean herriak izandako jarrera» goraipatu nahi dute eta horretarako «baztandarren beharra» omen dute.

Parte hartzeko abuztuaren 29an, heldu den larunbatean, 12:00etatik aitzinera Elizondoko Arizkunenea jauregira joateko deia egin dute: «bertan elkartuko gara zuen ahotsak grabatuko ditugu». Animatzeko deia eginez itxi dute gonbidapena: «animatu zuen ahotsarekin gure abestiari urte hartan herriak izandako indar bera ematera!».


Prestatu agendak: Xoxolurrek ikasturteko irteeren berri eman du

Lezoko Xoxolur Mendi Taldeak 2022-2023 sasoian egingo dituen irteeren berri eman du “Apuntatu zuen egutegian”, iradoki diete lezoarrei. Adierazi dute, egutegi horrek aldaketak izan ditzakeela, baina behintzat sasoiko traza nagusiak kontuan hartzeko eskatu diete herriko mendizaleei.

Honakoak dira proposamenak:

Urriaren 23an, Finalista Eguna Oñatin.

Azaroaren 20an, Baztan aldera irteera.

Abenduaren 11n, Ezkaba-Berriozar.

Urtarrilaren 15ean, Igoin (Errenteria-Orereta).

Otsailaren 12an, elurretara irteera.

Martxoan (zehaztu gabe), Ibilaldi Neurtua.

Apirilaren 23an, Aitzorrotz, Eskoriatza-Leintz Gatzaga.

Maiatzaren 21ean, Zumaia-Deba.

Ekainaren 17 eta 18an. Asteburuko irteera Jaizkibelera.


Gazten agenda A25: Ez gaiztoak, ez zuenak

Altsasu. Gazten agenda A25: Ez gaiztoak, ez zuenak. 18:00etan, Intxostiapunta gazte gunean.


Ingurumena eta birziklapena ardatz Potxin eta Patxin pailazoen ikuskizunean

Antzerki, mimo, malabare, jolas eta elkarrizkeen bitartez "bizitzaren ohitura onak" taularatu dituzte gaur arratsaldean Potxin eta Patxin pailazoek Arkupe kultur etxean.

Goizean jaiki eta oheratu bitarteko zereginetatik abiatuta, eguneroko bizitzan ingurumena zaintzeak duen garrantzia helarazi nahi izan dute pailazoek: "ikastetxera joateko garraio mota desberdinak aipatu, hamaiketakoan janari fresko eta osasungarriak eskaini dizkiegu potekoen ordez, urak duen garrantzia eta erabilera egokiaz aritu gara,...".

Haurrak "kontziente izatea" helburu

Hori soilik ez, "birziklatzearen garrantzia" ere azpimarratu dute eszena ezberdinetan: "Jolasen bidez birziklatzen ikasi dugu, gai bakoitza dagokion ontzian sartuz. Materialen erabilera zuzenari buruz aritu gara; ordezkatu, murriztu, berrerabili, birziklatu eta berreskuratu... ". Azken batean, egunerokoaz "kontziente izatea" izan dute gaur helburu, "gutxiago kutsatuz edo zikinduz, ingurumena gutxiago kaltetuz, baina umoretik landuta".


Navarra Sumak araudia urratu zuen iazko sanferminetan Gazteluko Plazan 10 barra jartzean

Nafarroako Administrazio Epaitegiak EH Bilduren helegitea onartuta ebatzi du lehia askearen aurka jo zuela, tabernari bakar batzuri barra jartzeko baimena emanda eta gainera hondakinen legea ere ez zuela bete aski ur eta edalontzi berreralbilgarririk ez zutelako.

Nafarroako Administrazio Epaitegiak EH Bilduren helegitea onartu eta ebazpen irmoa eman du. Orduko alkate Enrique Mayak Gazteluko Plazaren erdian baimendu zituen barrak ez zetozen bat zuzenbidearekin, lehia askea "urratu" zutelako, "inolako justifikaziorik gabe", Gazteluko Plazako eta Labriteko Jaitsierako ostalaritza-establezimenduetara mugatu zirelako eta, honetaz gain, Hondakinen Legea ere ez zuten bete edateko ur nahikorik eta edalontzi berrerabilgarririk ez zutelako.


Ze plan astebururako?

Egitarau zabala dago eskura asteburu honetan Donostian gaurtik hasita igandera arte. Musika Hamabostaldiari lotuta, Galiziako orkestra Sinfonikoak, Dima Slobodeniouk eta Elisabeth Leonskajak eskainiko dute kontzertua gaur kursaalean 19:30ean. Bestalde, Carlos Nuñezek ‘Celtik Beethoven’ eskainiko du Arantzazun 19:00etan. Tabakalarak ere egitarau zabala luzatu du. 17:30ean bisita gidatua egingo da Tabakalera ezagutzeko informazio puntutik abiatuta, eta izena eman beharko da. Ondoren, 19:00etan Zinean The Young One (Luis Buñuel, 1960) filma ikusteko aukera egongo da. Egunarekin bukatzeko, Kutxa kultur plazan 20:00etan El sindrome del aguacate antzezpena egongo da Sergio Arrospideren eskutik. Abuztua Donostian programaren barnean, Tutik Clowns pailazoek ‘petitxou’ ikuskizuna aurkeztuko dute Kursaaleko terrazan 17:00etatik 18:00etara, eta 20:30etan Amak taldea izango da leku berean.

Bihar ere ez da zer eginik faltako. Musika hamabostaldiari dagokionez, Euskadiko Orkestrak eta Donostiako orfeoiak alaituko dute Kursaala 19:30ean. Lantaronen Duo Cassado egongo da 19:00etan, eta Duo Liana Gourdija eta Josu Okiñena egongo dira Kanpezun 19:30ean. Bestalde, Tabakaleran 11:00etan zuzeneko arteaz gozatzeko aukera egongo da doan Kutxa kultur plazan Alabama Bananarekin, ‘Hilotz paregabea’ bilduma, alegia. 19:00etan zinean El rompecorazones (Elaine May, 1972) filma ikusi ahalko da. 20:00etan Iyoko Brass Quintet taldeak kontzertua eskainiko du Kutxa Kultur aretoan.

Abuztua Donostiak ere egitarau zabala antolatu du larunbaterako. Hasteko, 10:30ean Piraguismoan zeharkaldia egin ahal izango da Pasealeku Berritik eta Zurriolatik Pasaiako portuko sarreraraino. 11:00etan Tai-Jai praktikatzeko aukera egongo da Miramar jauregian. 12:00etan Aquariumeko zinema zikloa egongo da: “Arte al agua”. 12:30ean Onintza Enbeita, Haizea Arana, Agin Laburu eta Manex Mujika bertsolariek abestuko dute Kursaaleko Zurriola terrazan. 17:00etan Circo Dabitxi-k “Makina eta biok” ikuskizuna aurkeztuko du Zurriola terrazan. Horrez gain, Joku tradizionalen parkea osatuko dute 17:00etan Altzako Harrobieta plazan. Leku berean, 19:00etan Cia Zirkozaurrek “Kobr3” ikuskizuna aurkeztuko du eta 22:00etan Playmobil filma ikusi ahal izango da. JMartina taldea egongo da 20:30ean Zurriola terrazan eta musika, dantza eta argi ikuskizuna 21:20an Saguesen Iluntz taldearekin.

Igandean ere ez da aspertzeko astirik egongo. Mitsuko Uchida egongo da kursaalean 10:19an, eta Cuarteto Gerhard egongo da Txilida-Lekun 19:00etan. 19:30ean solasaldia egongo da Iratxe Ansa eta Igor Bacivichen eskutik Tabakaleran. Leku berean, 17:30ean bisita gidatua egongo da euskaraz Argentinar emakume argazkilarien irudi sekuentziak ikusteko. 20:00etan TRIQ taldeak eskainiko du kontzertua Kutxa Kulturren. Abuztua Donostia egitarauaren barruan, ibilgailu klasikoen erakusketa egongo da 11:00etan Gipuzkoa plazan. Aquariumeko zinema zikloaren barne, “L’odyssée de Jeanne-Elisabeth” egongo da 12:00etan Aquariumean. Bestalde, Ane Labaka, Miren Amuriza, Sebastian Lizaso eta Beñat Mujika bertsolariek alaituko dute giroa 12:30ean Kursaaleko Zurriola terrazan. Bukatzeko, haur jaialdiaegongo da 17:00etan Kursaaleko Erizainen plazan: “Eko autoak” .

Bestalde, ostiral eta larunbatean egun osoan zehar, 10:00etatik 20:00ak arte ikusgai dago Donostiako Erraldoi konpartsaren erakusketa San Telmo museoan. Horrez gain, 11:00etatik 14:00etara eta 17:00etatik 21:30era eskulangintza azoka dago Alderdi Ederren.


Elkarretaratzea

'Zaintzen gaituenarantzat lan baldintza duinak' elkarretaratzea. Langileei laguntzeko elkarretaratzea Asuncion klinikan.


Irango 227 parlamentarik heriotza zigorra eskatu dute Aminiren hilketa salatu duten manifestarien aurka

Protestak «finantzatzea» egotzi diete sinatzaileek AEBei eta beste herrialde batzuei. Istiluak piztu zirenetik, Poliziak hirurehun zibiletik gora hil ditu, IHR gobernuz kanpoko erakundearen arabera.

Irango Parlamentuko 290 diputatuetatik 227k epaitegiei eskatu diete heriotza zigorra ezar diezaietela Mahsa Aminiren hilketa salatzeko protestetan parte hartu duten manifestariei. Halaber, Estatu Islamikoko «talde terroristako» kideekin alderatu dituzte.

Ahmad Amirabadi Farahani parlamentariak irakurri du komunikatua, eta esan du manifestariak mohareb-tzat jotzen dituztela, gerlariaren parekoa, baina baita «Jainkoaren etsaitzat» ere.

Sinatzaileek AEBei eta beste herrialde batzuei egotzi diete protestak «antolatzea eta finantzatzea», baita manifestariei «armak bidaltzea» ere. Adierazi dute, gainera, «zenbait hiltzailek» zibilak eta estatuko indarretako kideak hil dituztela, eta «sufrimendu handia eragin» dutela.

Horiek horrela, 227 diputatuk zera eskatu dute: «Guk, nazio honen ordezkariok, agintariak deitzen ditugu mohareb horiek lehenbailehen atzematera, biziari eta herritarren jabetzari armekin eraso baitiete». Bide horretan, «aparatu judizialari» eskatu diote «modu erabakigarrian jokatzeko istiluen erantzuleak eragin dituzten zenbait politikariren aurka». Horrez gain, estatuko indarren lana txalotu dute, FARS Irango albiste agentziak jaso duenez.

Bestalde, nabarmendu dute AEBak eta Teheranen aurkako beste zenbait estatu «esku hutsik» geratu direla herrialdean, «baita Siriako, Irakeko, Palestinako, Libanoko eta Yemengo gatazketan ere». Hitzaldiaren amaieran, 227 parlamentarik hiru lelo hauek errepikatu dituzte: Heriotza AEBei, Heriotza hipokritei eta Heriotza sediziogileei.

Amini 22 urteko emakumea irailaren 13an atxilotu zuen Poliziak, Teheranen, «janzkera desegokia» eramateagatik. Polizia etxera eraman zuten, «heztera». Gazte kurdua handik hiru egunera hil zen, koman egon ostean. Aminiren aitak salatu zuen bere alabak kolpeen markak zituela hanketan, eta Poliziari egotzi zion haren hilketa. Poliziak ukatu egin du heriotzaren erantzukizuna, eta ziurtatu zuen bihotzekoak jota hil zela Amini. Sendiak nabarmendu du gazteak ez zuela osasun arazorik.

Protestek etenik ez

Aminiren heriotzak protesta jendetsuak piztu ditu Irango ehun hiritan baino gehiagotan. Emakumeek kaleak hartu dituzte. Askok beren hijabak erre edo ilea moztu dute herrialdean indarrean den emakumeentzako janzkera kodea gaitzesteko. Gobernuz kanpoko hainbat erakundek salatu dutenez, manifestariei zuzenean eraso egiteko eta protestak zapaltzeko, Irango Polizia «eskura duen guztiarekin» oldartzen ari zaie. Protestak piztu zirenetik, hirurehun pertsona baino gehiago hil dituzte, IHR Iran Human Rights gobernuz kanpoko erakundearen arabera.


2022ko Frantziako Tourreko 21. etaparen profila eta ibilbidea: Paris la Défense Arena - Paris Champs-Élysées

Lasterketa amaituta, Frantziako Tourreko txapeldun berria ezagutuko da, maillot horiaren behin betiko jabea.

Txirrindulariek igandean, uztailak 24, agurtuko dute 2022ko Frantziako Tourra. Edizioko azken etapa ez da oso gogorra izango txirrindularientzat, baina, zalantzarik gabe, nekea igarriko dute ia hilabete lehian eraman ondoren.

Parte hartzaileak dena emateko asmoz irtengo dira Defense Arenatik, Eliseo Zelaietara heltzean sailkapenean duten posizioa hobetzeko asmoz.

Horretarako, 115,6 kilometroko ibilbidea egingo dute, % 6,5eko desnibela duen 4. mailako mendate bakarra izango dutelarik oztopo gisa.

Lasterketa amaituta, Frantziako Tourreko txapeldun berria ezagutuko da, maillot horiaren behin betiko jabea.

Lasterketa zuzen-zuzenean ikusi ahalko da eitb.eus-en18:00etatik aurrera. Halaber, ETB1ek 18:00etatik 19:45era egingo du bat seinalearekin. Ondoren, 19:45etik etapa amaitu arte, ETB4n jarraitzeko aukera izango da.

Ikusi 20. etaparen profila

ETAPAREN PROFILA:


Mobilizazioa landa eremuetako azpiegituren alde

Bedaiotarrak kalera aterako dira larunbatean landa eremuetako oinarrizko azpiegiturak hobetzeko eskatzeko. 12:00etan egingo dute elkarretaratzea, Trianguloan, eta baita, udaletxe aurrean ere.

«Bedaion azken asteetan izan diren komunikazio arazoen arira eta landa eremuetako biztanleok, orokorrean, komunikazio konpainia handien aldetik betidanik ikusten dugun utzikeria kontuan harturik, kontzentrazio bat antolatu dugu», esan dute.

15 minutuz Trianguloan egongo dira, eta ostean, udaletxerako bidea egingo dute, eta bertan, beste 15 minutuz egingo dute protesta.


Erniarraitz da lehen finalista Pernando Amezketarra bertso sariketan

Eneritz Artetxek, Haritz Garmendiak eta Aitor Salegik irabazi zuten lehen kanporaketa Asteasun, ostiralean. Sariketa horren lehen edizioa da, eta taldeka jokatuko dute.Erniarraitz bertsozale elkartea ordezkatuz, Pernando Amezketarra sariketako lehen kanporaketa irabazi dute Eneritz Artetxe azkoitiarrak, Haritz Garmendia azpeitiarrak eta Aitor Salegi zestoarrak. Asteasun (Gipuzkoa) jokatu zuten proba, ostiralean, eta oñatiarrekin jardun zuten bertsotan. Honakoek abestu zuten Oñatiren izenean: Egoiz Aizpuruk, Maider Arregik eta Andoni Goitiak.

Lehen aldiz jokatu dute aurten sariketa, eta taldeko txapelketa izateaz gain, baditu beste berezitasun batzuk: ariketa guztiak neurri txikiko doinuetan egin behar dira, eta agurrak taldeka etxetik prestatuta eraman behar dira, puntuagarriak baitira. Gai baten inguruan bi, lau, sei, zortzi, hamar, hamabi eta hamalau puntuko doinuetan bertso bana kantatu behar izan zuen talde bakoitzak. Lau eskualdetako taldeek parte hartuko dute; Erniarraitz eta Oñatiz gain, Hernani eta Goierri dira lehiakideak. Azken biek datorren ostiralean jokatuko dute kanporaketa, Berastegin. Finala apirilaren 30ean izango da, Amezketan. Berastegiko irabazlea lehiatuko da Erniarraitzen aurka.

Fernando Bengoetxea Pernando Amezketarra bertsolariaren omenezkoa da sariketa. Amezketakoa zen hura, eta 1764 eta 1823 urteen artean bizi izan zen, eta artzaina zen lanbidez. Bertsotan erabiltzen zuen umorearengatik nabarmendu zen. Hark neurri txikian abestu ohi zuen, eta horregatik erabaki du Harituz bertsozale bilguneak bertso sariketari forma txikia ematea.

Umorea eta seriotasuna

Haritz Garmendiarentzat taldekako lehen sariketa da Pernando Amezketarra. Hark esan du «gustura» aritu zela neurri txikian, eta entzuleek ere estimatu zutela: «Aukera ematen dizu gai bakoitzean harira jotzeko, eta biziagoa da entzuleengana iristeko». «Eroso» sentitu zen saio guztian zehar. «Umorerako ere aukera polita eskaintzen dute neurri txikiek; nahiz eta gai serioak jorratzeko aukera ere ematen duten», nabarmendu du azpeitiarrak.

Taldekako lehia izatea ere ezaugarri ona izan zen, bertsolariaren arabera. «Aspalditik ezagutzen gara, eta konfiantza dugu Eneritz, Aitor eta hirurok: horrek lasaitasuna ematen du», azaldu du. Bestalde, esan du azpeitiarrak ere izan zirela Asteasun bertsolariei babesa ematen: «Haien ahalegina eskertu behar da, beti saiatzen direlako txoko guztietara iristen».

Beste sariketetan ez bezala, agurra puntuagarria da Pernando Amezketarra sariketan, eta Erniarraitzeko bertsolariek trikitiarekin lagundu zieten hitzei. Librea zen agurra, jarri zieten muga bakarra zen bost minuturen barruan egin behar zituztela lanak.

Agurraren ostean, zortziko txikiko ofizioa abestu zuten. Salegi zestoarra aritu zen Arregirekin, honako gaiaren bueltan: Zuek biok, afalostean, ETBko albistegiei begira zaudete, eta lehen hogei minututan Hego Euskal Herriaz eta Espainiaz soilik hitz egin da. Ez da Ipar Euskal Herria edo Frantzia aipatu ere egin. Haritz Garmendia eta Goitiak egin zuten bigarren saioa zortziko txikian, Euskal Herriko Itzulian txirrindulari eta mekaniko batek izandako gorabeherez.

Ondoren bederatzi puntuko bertsoen txanda iritsi zen. Talde bakoitzak hiru bertso abestu behar izan zituen. Lehenengoa, errimak emanda, bigarrena, bukaera emanda eta azkena, puntu erdika. Bukatzeko, kartzelakoa, hamarreko txikia, bakarkakoak eta puntukakoak kantatu zituzten.


Jagoba Astiazaranek Donostiako Orfeoia- UPV/EHU saria irabazi du

Jagoba Astiazaranek jaso du aurtengo Donostiako Orfeoia-UPV/EHU saria. Zestoarrarekin batera, Tolosako CIT ere saritu dute. Astiazaran Vaticano II. Kontzilioa eta euskal musika eta instrumentu tradizionalak izeneko lanagatik sarituko dute. Ez zuela gehiegi espero jakinarazi du Astiazaranek berak. «Sarirako hautagaitza bildaltzen en unetik izaten da esperantza, egia da hori. Baina lehiaketa horretan tesiek irabazten dute normalean, eta nirea ez da tesi bat». Txistu ikasketak amaitzeko egindako lana da aurkeztu duena. «Hasieran egin behar nuen lanaren aldean potoloa atera zitzaidan, eta hantxe neukan apalean, hautsa hartzen». 2008an amaitu zuen, eta hiru urte behar izan zituen lana guztiz osatzeko. «Karrerako bigarren mailan hasi nintzen». Lehiaketa honen berri izandakoan, ez zuela «ezer galtzen» ikusita, bidaltzea erabaki zuen. «Nitaz aparte, ea beste norbaitek irakurtzen zuen [kar kar]». Orain ez daki lana publikatuko duten ala ez. EHUren esku gelditu da lana, baina argi ikus dezan nahiko lukeela adierazi du. «Titulua deigarria da, neurri batean, baina azken finean gauza oso sinplea da», dio Astiazaranek, lanaren nondik norakoak azaltzerakoan. Nazionalismoa, musika, eliza. Horiek guztiak batzen ditu idazkian. «Partitura bat aurkitu nuen; handik hasi nintzen. Euskal doinu tradizionalak ibiltzen dira meza doinuetan, eta doinu horiek aztertzen hasi nintzen. Ezaguna da hori; gaur egun oraindik ere Benito Lertxundiren doinuekin asko [...]

Aurkeztu duen lana 2008an amaitu zuen, hiru urteren ondoren

Jagoba Astiazaranek jaso du aurtengo Donostiako Orfeoia-UPV/EHU saria. Zestoarrarekin batera, Tolosako CIT ere saritu dute. Astiazaran Vaticano II. Kontzilioa eta euskal musika eta instrumentu tradizionalak izeneko lanagatik sarituko dute.

Ez zuela gehiegi espero jakinarazi du Astiazaranek berak. «Sarirako hautagaitza bildaltzen en unetik izaten da esperantza, egia da hori. Baina lehiaketa horretan tesiek irabazten dute normalean, eta nirea ez da tesi bat». Txistu ikasketak amaitzeko egindako lana da aurkeztu duena. «Hasieran egin behar nuen lanaren aldean potoloa atera zitzaidan, eta hantxe neukan apalean, hautsa hartzen». 2008an amaitu zuen, eta hiru urte behar izan zituen lana guztiz osatzeko. «Karrerako bigarren mailan hasi nintzen». Lehiaketa honen berri izandakoan, ez zuela «ezer galtzen» ikusita, bidaltzea erabaki zuen. «Nitaz aparte, ea beste norbaitek irakurtzen zuen [kar kar]».

Orain ez daki lana publikatuko duten ala ez. EHUren esku gelditu da lana, baina argi ikus dezan nahiko lukeela adierazi du.

«Titulua deigarria da, neurri batean, baina azken finean gauza oso sinplea da», dio Astiazaranek, lanaren nondik norakoak azaltzerakoan. Nazionalismoa, musika, eliza. Horiek guztiak batzen ditu idazkian. «Partitura bat aurkitu nuen; handik hasi nintzen. Euskal doinu tradizionalak ibiltzen dira meza doinuetan, eta doinu horiek aztertzen hasi nintzen. Ezaguna da hori; gaur egun oraindik ere Benito Lertxundiren doinuekin asko egiten dira mezatako kantak». Hori nondik zetorren aztertzen hasi zen orduan: «Zergatik ez da hori nazionalismo musikala?». Azkenean, adibide bat ez, asko zeudela konturatu zen denborarekin. Begiratzen hasi zenean, kanta guztiak 1965etik aurrera sortutakoak zirela ikusi zuen. Elizan momentu horretan zer gertatu zen aztertzen hasi, eta Vatikanoko II. Kontzilioarekin egin zuen topo. «Beraz, Frankismoko azken hamar urteetan kalean egin ezin zena elizan baimendu zuten»; euskaraz abestea. Horregatik sortu zirela elizako hainbeste kanta, Astiazaranen lanaren arabera. Aurrerago, bestelako mugimenduak kalean sortu zirela gogoratu du.

Saria, otsailaren 3an

Sariak otsailaren 3an banatuko dituzte,19:00etan, Donostian Ignacio Maria Barriola eraikinean. Amaieran, Donostiako Orfeoiak bere errepertorio tradizionaleko konposizio batzuk abestuko ditu.


Euskal filmek zortzi sari jaso dituzte Goya sarietan

Bost garaikur eskuratu ditu Akelarre pelikulak, eta hiru, berriz, Ane-k. Emakumezko aktore protagonistarik onenaren saria Patricia Lopez Arnaiz gasteiztarrari eman diote, eta emakumezko aktore berririk onenarena Jone Laspiur donostiarrari.

Euskal zinemak arrakasta izan du aurtengo Goya sarietan. Espainiako Zinema Akademiak atzo banatu zituen sariak, eta bi euskal filmek zortzi garaikur jaso zituzten guztira: Pablo Aguero zinemagile argentinarrak zuzendutako Akelarre filmak bost lortu zituen, eta hiru David Perez Sañudoren Ane-k. Zortzi horien artean, saririk garrantzitsuenak Ane filmeko bi aktore nagusiek irabazi zituzten: emakumezko aktore protagonistarik onenaren saria Patricia Lopez Arnaiz gasteiztarrak, eta emakumezko aktore berririk onenarena, berriz, Jone Laspiur donostiarrak.

Malagan (Espainia) egin zuten Goya sarien 35. sari-banaketa, eta Antonio Banderas aktoreak eta Maria Casado telebistako aurkezleak aurkeztu zuten. Irabazleek ere modu telematikoan jaso zituzten sariak, eta, besteak beste, zeresana eman du Aranzazu Callejaren eta Maite Arroitajauregiren saria jasotzeko moduak: abestuz eman zituzten eskerrak. Jatorrizko musikarik onenaren saria eman zieten Akelarre-n egindako lanagatik.

Aguerok iaz aurkeztu zuen sorgin ehizari buruzko filmak jaso zituen orotara sari gehien. Jatorrizko musikarik onenaren sariaz gain, beste hauek ere irabazi ditu: Mikel Serranok zuzendaritza artistikorik onenagatik, Nerea Torrijosek jantzien diseinurik onenagatik, Beatushka Wojtowickek eta Ricardo Molinak makillajerik eta ile apaintzerik onenengatik, eta Mariano Garcia Martyk eta Ana Rubiok efektu berezirik onenengatik. Besteak beste, Wojtowick poloniarrak eskerrak eman zizkion «Euskal Herri ederrari», eta gehitu zuen «kultura zoragarri bat eta gastronomia bikaina» ezagutu dituela.

1609. urtean eta euskal kostaldeko herri batean dago girotua Akelarre-k kontatzen duen istorioa. Neska gazte batzuk eguneroko lanak egiten dabiltza; ezustean, soldaduak inkisizioaren epaile batekin agertuko dira, eta, sorginkeria egotzita, atxilo eramango dituzte. Aguerok Euskal Herrian grabatu zuen, eta filmeko pertsonaiak euskaraz eta gazteleraz mintzo dira.

'Ane'-k, hiru

Emakumezko aktorerik onenaren sarirako izendapena jaso zuen Amaia Aberasturik ere, Akelarre-ko protagonistak, baina azkenean Patricia Lopez Arnaiz gasteiztarrak irabazi zuen, Ane filmean egindako lanagatik. Lehen aipatu bezala, Jone Laspiurrek emakumezko aktore berririk onenaren saria lortu zuen, eta filmaren hirugarren saria, berriz, David Perez Sanudo zuzendariarentzat eta Marina Paresentzat izan zen, gidoi egokiturik onenagatik. Desagertu berri den alaba baten bilaketa du ardatz Ane filmak, eta iazko Zinemaldian estreinatu zen, Zuzendari Berriak sailean, eta Euskal Zinemaren Irizar saria irabazi zuen.

Baziren izendapena eskuratua zuten euskal ekoizle gehiago ere, baina haiek ez zuten saririk jaso. Juanma Bajo Ulloa zuzendaritzarik onenaren sarirako hautagai zen, Baby filmagatik, eta haren jatorrizko musikagatik izendatuta zeuden Koldo Uriarte eta Bingen Mendizabal ere. Ana Sernaren eta Paula Iglesiasen Solo son peces lana ere izendatu zuten, dokumental laburrik onenaren sarirako, eta Alberto Vazquezen Homeless Home filma, berriz, animaziozko lan laburrik onenerako.


Basauriko hamaikak: ikusezintasunetik ikusgarritasunera

Geuria #087 Monografikoan argitaratutako elkarrizketa

“Gure Gerrak. Hego Uribe eskualdean ditugun aldarrikapen, hausnarketa eta ekintza ezberdinen solasaldiak”

Irakurri osorik PDFan

Historia kolektiboan mugarri izan diren istorio ikusezinak daude. ‘Basauriko hamaikak’ kasua horietako bat izan zen. Gaur egun herritar gehienek dakite zerbait kasu horri buruz —egongo dira beste batzuk gaiaz ezer ez dakitenak—, baina momentu batean istorio ikusezina izan zen. Basauriko Kareaga langile auzoko etxekoandra xume batzuk ziren protagonistak: abortatzeagatik eta abortatzen laguntzeagatik epaituak izan ziren 1976. eta 1985. urteen artean. Basauriko hamaiken epaiketak —gerora Bilboko hamaikak izenez ezagunak— mota eta klase sozial guztietako emakumeak biltzea lortu zuen, eta babes handia jaso zuen estatuan, baita nazioartean ere. Mugimendu Feministaren sare sendoa sortu zen, eta Isabel Cadenas Cañón kazetari basauriarrak GEURIAri emandako elkarrizketa batean adierazi zuenez, “Basauriko hamaika emakume haiei esker mugimendu feminista gaur egun ezagutzen duguna da”. Emakume horien lekukotza anonimotasunean mantendu da beti. Eta hala izaten jarraitzen du, izan ere, beti jakin izan dute hau ez dela beren historia bakarrik, emakume guztien amatasunaren gaineko eskubideen historia baizik.

1968-1974

ABORTUAK

1968. eta 1974. urteen artean Basauriko Kareaga auzoko 33 eta 46 urte bitarteko 11 emakumek abortatu egin zuten. Abortuak ilegalak ziren orduan. Familiako amak ziren. Ahalmen ekonomiko gutxiko emakumeak, langileak, gehienak etorkinak izandakoak. Ez zuten baliabide ekonomikorik Londresera edo beste herrialderen batera abortatzera joateko. Bere egoera ekonomikoa oso zaila zen eta ez zegoen metodo antisorgailurik. Gainera, ezin zuten seme-alaba gehiagorik izan; kasu batzuetan, emakume batzuek osasun-arazoak zituzten seme-alabak izan zituzten. Horregatik erabaki zuten ezkutuan abortatzea. Abortatzeko baliabide kimiko edo mekanikoak erabiltzen zituzten, hala nola, xaboi-ura eta perrexila eta erruda bezalako landareak, batzuetan abortista baten laguntzarekin.

1976

ATXILOKETAK

1976an poliziak emakume bat atxilotu zuen abortuak egiteagatik, baita haren alaba ere, bere amari laguntzeagatik eta abortatzeagatik. Deklaratu ondoren, Basauriko bederatzi emakume atxilotu zituzten abortatzeagatik eta gizon bat, beste emakume bat abortatzera bultzatzeagatik. Atxiloketak 1976ko Basauriko jaietan izan ziren, urriaren 9an.

Egun horretan, polizia akusatuen etxeetara joan zen, abortuak eragiten zituen emakume bat ezagutzen ote zuten galdetuz. Jarraian, poliziak emakumeak komisariara eraman zituen emakume horri buruz hitz egiteko. Bi orduko kontua izango zena hiru eguneko atxiloketa bihurtu zen. Poliziak jakinarazi zien atxilotuta zeudela abortatzeagatik. Abortuak egin zizkien emakumeak aitortu eta haien izenak esan zituen. Hiru egun eman zituzten giltzapean, kanpokoekin komunikaziorik izan gabe. Gehienak amak ziren, eta seme-alabak senitartekoen edo auzolagunen ardurapean utzi behar izan zituzten. Abortuak egin zituen emakumeak zazpi hilabete egin zituen kartzelan, eta abortua eragin zuen gizonak, bi urte. Emakume gehienek Bilboko bulego laboralista baten laguntza eskatu zuten euren kasuak eramateko.

Atxiloketetatik gaur egunera emakume horien anonimotasuna mantendu da. Estigmatizatutako emakumeak ziren, lotsa sentitzen zuten, ez zuten eszena publikoan parte hartu nahi, mugimendu feministak egin zutena gaizki ez zegoela esan arren. Anonimotasuna oso sinbolo garrantzitsua zen, aseta ez zeuden beharrak irudikatzeko, adibidez. Epaiketara arte Basauriko herritarrek ez zuten kasu honen berri izan. Emakumeak, etxekoandreak, langile-auzo batekoak eta langile-herri batekoak ziren.

1982

EPAIKETA

Francoren diktaduraren ondoren, Espainiako gizarteak aurrera egin zuen gai sozial eta kulturaletan, baina sistema judizial eta politikoa zaharkituta geratu zen. Prozesua hiru urtez geldirik egon ostean, 1979ko maiatzaren 31n epaiketa deitu zuten, baina bertan behera utzi zuten kalifikazio ezagatik. Une horretan Isabel Otxoa abokatu eta mugimendu feministako kideak lankide batzuen bidez ezagutzen zuen kasua, eta Bizkaiko Emakumeen Asanbladari (BEA) helarazten zion informazioa. 1979ko Bilboko jaietan epaiketei buruzko informazioa jasotzen zuen triptiko bat kaleratu zuen BEAk eta gaiak oihartzun handia izan zuen komunikabideetan. Atzeratutako epaiketan, emakumeetako bat auzi-iheslari deklaratu zuten; hala ere, mugimendu feministak hamaika emakumeren kopurua mantendu zuen amaierara arte. 1979ko urriaren 26an bigarren zitazioa deitu zuten, baina hori ere bertan behera geratu zen. Manifestazioak egiten hasi ziren orduan. Hirugarren epaiketa saiakera 1981eko ekainaren 16an izan zen, bi urte geroago, baina berriro bertan behera geratu zen.

Basauriko 11etaik lauk gutun hau publikatu zuten Egin egunkarian, 1981eko ekainaren 10ean

Azkenik, epaiketa 1982ko martxoaren 16an egin zen. 12 orduko epaiketa izan zen; 12 orduko protestak epaitegiaren aurrean. Epaiak bi aurrekari progresista zituen: batetik, emakumearen bizitza lehenetsi zen umekiarenaren aurretik; izan ere, abokatuek froga zientifikoekin argudiatu zuten haurdunaldiaren hiru hilabeteak baino lehen ez zegoela bizitzarik; eta, bestetik, lehen aldiz alde batera utzi zen emakumeak haurdun zeudela hilekoaren lehen faltan. Auzipetuetako sei absolbitu zituzten, eta beste bi premia-egoeratzat jo zituzten; abortuak egin zituen emakumea eta abortatzen lagundu zuen gizona kondenatu zituzten. Mugimendu feministak lorpentzat jo zuen 1982ko epaia. Isabel Otxoa abokatuak azaldu zuenez, epaiketa irabazteaz gain, abortatzeko eskubidea ere asko legitimatu zen. Indar judizialei eta politikoei presioa egitea lortu zen, eta mugimendu indartsu handia sortu zen.

Fiskalak 82ko epaia errekurritu eta inpugnatzeko eskatu zuen, ados ez zegoelako. Gorenak helegitea onartu eta akusatuetako lau absolbitu zituen, eta isunak eta kartzela zigorra ezarri zien gainerako akusatuei. Auzitegi Konstituzionalak epaia berretsi zuen. Azkenean, indultuak ezarri zitzaizkien akusatu guztiei.

Espainian sortu zen eztabaida sozialari esker, feminismotik egindako diskurtsoetatik harago, gizartea hasi zen ulertzen beharrezkoa zela sexua eta ugalketa bereiztea. Egia da abortuagatik akusatutako emakumeak defendatzeko erabilitako argudioek zerikusia izan zutela euren baliabide ekonomikoen urritasunarekin eta emakume horiek lehendik zuten seme-alaba kopuruarekin. Hala ere, urteek aurrera egin ahala, abortatzeagatik akusatutako emakumeek beraiek aitortzen zuten gutun batean seme-alabak izatea edo ez erabakitzeko eskubidearen garrantzia, inolako premisarik gabe.

1985

ABORTUAREN LEGEA

82ko epaiak feminismoari ekarri zion garaipena azaldu zuen mugimendu feministak, eta azken urteetan eliza katolikoak eta eskuineko alderdiek abortatzeko eskubidearen aurkako diskurtso erreakzionarioa egin zutela, justiziari presio handia eginez. Bizkaiko Emakumeen Asanbladak ebatzi zuen Auzitegi Gorenaren eta Konstituzionalaren aurreko epaiketak Espainiako jurisprudentzian zegoen kaosaren ondorio izan zirela.

1985eko kondena, 1975eko eta 1977ko indultuak eta 1985eko abortuaren lege berria alderdi guztiekin betetzen saiatzeko ekintzak izan ziren. Alde batetik, Auzitegi Konstituzionalaren epaiak urte horietan indarrean zeuden legeak betetzen zituen; geroago, indultuek geldiarazi egiten zuten abortuak eragin zituen emakumea kartzelan sartzea; eta, azkenik, 85eko Abortuaren Lege berriak emakumeei lagundu nahi zien abortua zigor kodetik kenduz, hiru kasutan bakarrik: haurdun dagoenarentzat arrisku larria; bortxaketa jasan izana, haurdunaldiko hamabi astera arte; eta umekia tara fisiko edo psikiko larriekin egotea.

2010-2022

GAUR EGUN

Hala ere, 1985eko Legeak ez zituen bete emakumeei erabakitzeko eskubidea bermatzeko beharrezko baldintzak. Beraz, hogeita bost urte geroago, Lege berri baten proiektuak bultzada hartu zuenean, mugimendu feministak beste kanpaina bat gidatu zuen, neurri handi batean feministek Bilboko abortu-epaiketetan egindako lanean oinarrituta. Horrek erakusten du abortu-epaiketak bezalako gertaera garrantzitsu eta oihartzun handikoa orainaldian kontuan hartu beharreko gertaera dela, orduko indarra berreskuratzen laguntzen duelako eta etorkizunean borroka zuzentzeko gidari gisa balio duelako.

Argazkia: Emma Guliani, Pexels

2010eko Lege Organikoaren xedea da oinarrizko eskubideak bermatzea sexu-osasunaren eta ugalketa-osasunaren esparruan, Osasunaren Mundu Erakundeak ezarrita, haurdunaldia borondatez eteteko baldintzak arautzea eta botere publikoen betebeharrak ezartzea. Haurdunaldiaren lehen 14 asteetan eragindako abortuaren praktika despenalizatzea zehazten zen. Denbora horretan, emakumeak erabaki libre eta informatu bat hartu ahal izango zuen haurdunaldia eteteari buruz. Gainera, haurdunaldia borondatez eteteko aukera 22. astera arte luzatzeko aukera zegoen, “amaren edo umetokiaren bizitza edo osasunerako arrisku larriak” zeudenean. 2012an, PPren gobernuak 2010eko Abortuaren Legea erreformatzeko asmoa iragarri zuen, 1985eko eredura itzultzeko. Azkenik, 2015ean, PPk onartu zuen 16 eta 17 urtetik beherakoek gurasoen baimena behar izatea abortatu ahal izateko. 2022ko maiatzean, gobernu sozialistak lege-proiektu bat onartu zuen, abortua zentro publikoetara eramateko, 16 urtetik aurrerako emakumeek tutoreen baimenik gabe abortatzeko baimena izateko edota lehen aldiz hilekoaren osasunerako eskubidea aitortzeko. Proposamenak Legebiltzarreko izapideetatik igaro behar du indarrean sartu aurretik.


Zeelanda Berriak tsunami alerta jaitsi du, hainbat lurrikararen ostean

Agintarien arabera, olatu handienak igaro dira eta ebakuatu dituzten pertsona guztiak etxera itzul daitezke, baina itsaso ertzetik urruntzeko eskatu diete.


La Palma uharteak 8,8 hektarea handitu du bere azalera, azken orduetan itsasora isuritako labaren eraginez

Azken 38 orduetan laba etenik gabe ari da itsasora iristen eta horrek, dagoeneko 500 metro zabal eta ia 9 hektareako azalera daukan delta sortu du urgainean.


Maritxu Kajoi arratsaldeak emandakoa, argazkitan

Dotore jantzi eta gerturatu dira arrasatearrak, eguraldia lagun, txikiteroen ama birjinari agurtzera Herriko Plazara, arratsaldean ere.


Lau asmo eta helburu handi bat

Bukatzear den agintaldiaren hasieran, Donostiako EH Bilduk lau ideiatan bildu zituen bere asmoak hirian euskararen ezagutza eta erabilera indartzeko:

Alde batetik, euskalgintzarekin lankidetzan jardutea genuen asmoa, eta horretan aritu gara Bagerarekin, Dbusen markesinetako publizitatearengatik, edota Donostia Kulturaren ikastaroak euskaraz izan daitezen; Añorgako ikastolarekin eta auzotarrekin, hirigintza egitasmoaren eragin linguistikoa dela eta; euskaltegiekin, euskara ikasteko diru laguntzak handitzeko; Alde Zaharreko euskara batzordearekin, establezimenduetako hizkuntza paisaia dela eta; Altzako Bizarrain elkartearekin, udal zerbitzuak euskaraz jasotzeko eskubidearengatik; euskarazko hedabideekin, publizitate instituzionala dela eta; edota Txillardegi liburutegia elkartearekin, donostiar aditu handiaren aitortza lortzeko.

Gure xede nagusia izan da hiriaren eta udalaren euskalduntzea eragitea. Euskalgintzarekin izandako harremanek erakusten dute zeintzuk gai landu ditugun. Horiez gain, proposatu dugu: adostea nola eutsi hirian sortu ziren Euskaraldiko 2.000 ariguneei; euskara ikasteko doakotasuna C1 mailara arte izatea; zergak eta tasak ere euskararen erabileraren mesedetan jartzea; Donostia Kulturaren euskarazko antzerki eskaintza handitzea, eta Zinemaldian euskararen presentziak hazkunde jarraitua izatea; zaintza antolatzea udalaren barruan, euskararen erabilera ezartzen duten arauak eta jarraibideak betetzea ziurtatzeko…

Hori guztia egiteko, elkarrekin aritzea proposatu izan diogu udal gobernuari, akordio politikoak bultzatzea baita gure eredua. Horren adibide, proposatu genion elkarrekin egitea udalbatzaren euskalduntzea eragiteko ildoaren diseinua eta horren ezarpenaren jarraipena. Ez dago horrelako plangintzarik inon, baina EH Bilduren ustez, Donostiak, beste askotan bezala, egin dezake udalbatza euskalduntzeko plan bat, udal taldeokin batera, eredugarri eta bide erakusle izango dena beste hiriburuentzat. Egia esatera, nahi baino gutxiagotan lortu dugu adostea udal gobernuarekin.

Beste aldetik, EH Bilduk euskaraz gehien egiten duen udal taldea izaten jarraitzen dugu, zer hobetua badugun arren. Aipatu ere gure taldea izan dela euskara gaiak landu dituen bakarra; tira, ez, baita PP ere, baina horiek eraisteko asmoz aritu dira.

Edonola, ez dugu etsiko, jokoan dagoena handiegia baita: euskaraz biziko den Donostia.


145 salaketa jarri ditu Foruzaingoak asteburuan, covid arauak urratzeagatik

Besteak beste, Zizur Nagusiko garaje batean botiloia egiten ari ziren 21 gazteri jarri diete salaketa. Baita beste 16ri Lodosan ere.

Urtarrileko azken asteburuan, 145 salaketa jarri ditu Nafarroako Foruzaingoak covid-19aren kontrako osasun araudia ez betetzeagatik. Herritarren 26 interbentzio eskaeraren berri eman du Poliziak:

Ostiralean, Orkoienera (taberna bateko terrazan arau-hausteak egiten ari zitezkeela abisatu zieten), Iruñera (hiru pertsona salatu zituzten saltoki batean maskara ez erabiltzeagatik), Taxoarera (baratze batean festa), Antsoainera (botiloia), Auritzera (tabernak ixteko ordutegiak betetzen ote ziren egiaztatzeko), Arronizera (neurriak urratzen ari ziren gazte taldeak) eta San Adrianera (gazte taldeak) joan ziren.

Larunbatean, Antsoainera, Iruñera (3) eta Etxarri-Aranazera joan ziren (isolamendu eta berrogeialdiko neurriak betetzen ziren egiaztatzea), Milagrora (kinto-jana, baina neurriak betetzen ziren), Olatz/Eguesera (hiru pertsona salatu dira abandonatutako etxe batean botiloia egiteagatik), Tuterara (festa landa inguruan), Altsasura (zenbait familia-unitateren balizko bilera izan zitekeelako), Caparrosora (botiloia), Torres del Ríora (ordutegia betetzen ez zuen taberna), Doneztebera, Iruñera (10 lagun bajera batean), Beriain (bederatzi pertsona salatuta), Oskotzera (hainbat pertsona salatuta neurriak ez betetzeagatik), Atarrabiara (festa etxe batean) eta Lodosara (16 gazte botiloia egitea), haietako batek salaketa jaso zuen agintaritza-agenteekiko errespetu faltagatik eta substantzia estupefazienteak edukitzeagatik.

Azkenik, Zizur Nagusira joan ziren, udalerriko Udaltzaingoarekin batera, bizilagun batzuek ohartarazi zutenean komunitatearen garaje batean festa bat egiten ari zirela. Lekuan gazte talde jendetsu bat zegoen, alkohola eta beste sustantzia estupefazienteak hartzen, topatutako zantzuen arabera.

Batzuk, poliziak ikustean, ihes egiten saiatu ziren. Beste batzuk ibilgailuen eta garajearen beste tokietan ezkutatzen saiatu ziren, baina agenteek topatu egin zituzten.

Festan zeudenek asteburuetan bertan egoten direla onartu zuten. Azkenik, 21 gazte salatuak izan ziren, covid-19aren kontrako araudia ez betetzeagatik.


Gabonetako egitarauak, herriz herri

Urtarrilera arteko egitarauak bildu ditu HITZAk (Argazkia: Eli Aizpuru) Urola Kostako 11 herrietan Gabonetan egingo dituzten ekitaldiak bildu ditu HITZAk. AIA Abenduak 20, ostirala. - 17:00. Olentzero eta Mari Domingi, Etxetxotik abiatuta kantuan. Herriko plazan Olentzerok gutunak jasoko ditu. Abenduak 23, astelehena. - 17:00. Zinea kultur etxean. Abenduak 24, asteartea. - 09:00. Gabon kantua auzoz auzo eta baserriz baserri. - 17:30. Plazatik, kantu eskea. Abenduak 26 eta 27. - 16:00-19:30. Gabon parkea pilotalekuan. Sarrera doan Lardizabal Eskolako haurrentzat eta gainontzekoentzat bi eguneko sarrera euro batean. Abenduak 28, larunbata. - 11:00-12:00, eta 16:30etik aurrera, kirol txapelketa irekia. Abenduak 30, astelehena. - 17:00. Zinea kultur etxean. Abenduak 31, asteartea. - 17:00. San Silbestre lasterketa. Izena-ematea 16:30etik. Urtarrilak 2, osteguna. - 17:00. Zinea kultur etxean. Urtarrilak 3, ostirala. - 17:30. Dantzaldia Eganekin. - Ondoren. Bizar Zuri. Urtarrilak 5, igandea. - Iluntzean. Erregeak. AIZARNAZABAL Abenduak 22, igandea. - 10:00-13:30ak artean, Bigarren Eskuko Jolasen Herri Azoka. Abenduak 24, asteartea. - 09:00etan, Gabon eskea. - 19:00etan, Mari Domingi eta Olentzero, herriko kaleetan. AZKOITIA Abenduak 20, ostirala. - 19:30ean, Kirolari onenaren, Bixenta Mogel ipuin lehiaketaren eta Gabonetako erakusleiho lehiaketaren sari banaketa, udaletxean. - 22:30. Fiachras eta Sumision city blues, Matadeixen. Abenduak 22, igandea. - 12:00etan, XXIII. Gabon Kantak, Baztartxon. - 17:00etan, Imanol Ituiño magoa Magia parrastan ikuskizuna, Elkargunean. Abenduak 23, astelehena. - 16:00etan eta 18:30ean, Pirritx eta Porrotx pailazoen Bizipoza ikuskizuna, Baztartxon. Abenduak 24, asteartea. - 10:30eatik 13:00etara, Gabon eskean Azkoitiko kaleetan zehar, Ludotekatik. Negunebai programaren barruan. - 10:30ean, jaiotza eramangarriak, Kontzejupean. - 12:00etan, Olentzero, eliza atarian. - 12:00etan, Kontzejupean, musika banda. - Herrixen gabonetako hamar otarren zozketa. p Abenduak 26, osteguna. - 11:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 20:00etara, Gabonetako haur parkea, bat eta hamabi urte bitartekoentzat, Elkargunean, Negunebai programaren barruan. - 18:30eatik 21:00etara, pintxo poteoa. - Herrixen dendetan 250 euroko lau sari zozkatuko dituzte. Abenduak 27, ostirala. - 11:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 20:00etara, Gabonetako haur parkea, bat eta hamabi urte bitartekoentzat, Elkargunean, Negunebai programaren barruan. - 20:00etan, hileko azken ostiraleko elkarretaratzea, eliza atarian. - Azokan, Azkoitiko baserriko produktuen otarraren zozketa. Abenduak 28, larunbata. - 11:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 20:00etara, Gabonetako haur parkea, bat eta hamabi urte bitartekoentzat, Elkargunean, Negunebai programaren barruan. - 22:00etan, Txalo Antzerki Taldearen Hiru antzezlana, Baztartxon. Abenduak 30, astelehena. - 17:00etan, Cher Ami film emanaldia, Baztartxon. Abenduak 31, asteartea. - Txalkor Txistulari Taldearen eta Musika Bandaren urte bukaerako kalejira. - 13:00etan, Kontzejupean, Musika Bandaren Kontzertua. Urtarrilak 2, osteguna. - 09:30eatik 13:30eara, futbito txapelketa, Elkargunean, Gazte Astearen barruan. - 17:00etatik 19:00etara, film emanaldia, Artxamendin, Gazte Astearen barruan. - 16:00etatik 18:30eara, sukaldaritza tailerra, Abarketatxo ludotekan. (Haurrek beraiek egindako errezetak dastatzeko aukera izango dute). Zortzi eta 12 urte bitartekoei zuzenduta, Negunebai programaren barruan. AZPEITIA Abenduak 20, ostirala. - 10:00-13:00 eta 16:00-20:00 Elkar-ekinek antolatuta Haurrentzako Elkartasun Azoka, Soreasun. - 17:00-20:00: Baserritarren azoka, artisauen azoka eta Baserritik.com, plazako arkupetan. - 22:00: Txapelen omenezko bertso saioa. Soreasun. Bertsolariak: Amets Arzallus, Maialen Lujanbio, Aitor Mendiluze, Beñat Gaztelumendi, Jon Maia eta Beñat Lizaso. Gai-jartzaile Jokin Uranga. Abenduak 21, larunbata. Santomas eguna. Egitaraua hemen ikus daiteke osorik. Abenduak 22, igandea. - 17:00- 20:00: Artisauen azoka, udaletxeko arkupetan. - 18:00etan, Julian Barrenetxea Abesbatzaren gabon kantak, Sanagustin kulturgunean. Abenduak 23, astelehena. - 11:00-13:00 eta 17:00-20:00: artisauen azoka, udaletxeko arkupetan. - 19:00: Tuba Ensemble, Sanagustin kulturgunean. Abenduak 24, asteartea. - Goizez, baserritarren azoka, plazan. - 10:30ean, Olentzero tailerrak, Sanagustin kulturgunean. - 11-00-13:00 eta 17:00-20:00, artisauen azoka, udaletxeko arkupetan. - 12:30, Mari Domingi, Olazko Andre Mariaren plazan. - 18:00, Olentzero, plazan. - 19:00, Izan zaitez tanta. Giza eskubideak. Irtenbidea. Bakea. Euskal presoak Euskal Herrira elkarrretaratzea, plazan. Abenduak 25, asteazkena. - 13:00etan, Azpeitiko Musika Bandaren kontzertua, Sanagustin kulturgunean. Abenduak 26-30 eta urtarrilak 2-4. - 16:00-20:00, Gabonetako haur parkea, Izarraitz pilotalekuan. Sarrera 2 euro. Abenduak 27, ostirala. - 10:00-13:00 eta 16:00-20:00: Azoka plazan. Elkar-ekinen Haurrentzako Elkartasun Azoka. Iraurgi Ikastetxearen bigarren eskuko jostailuen azoka. Artisauak, Baserritik.com, Khamar saharar herriaren aldeko elkartea… - 17:00etan, baserritarren azoka, udaletxeko arkupetan. - 19:00etan, Izan gaitezen tanta!, Frontoi Txikian. Abenduak 28, larunbata. - 10:00-13:00 eta 16:00-20:00: Azoka plazan. Elkar-ekinen Haurrentzako Elkartasun Azoka. Iraurgi Ikastetxearen bigarren eskuko jostailuen azoka. Artisauak, Baserritik.com, Khamar saharar herriaren aldeko elkartea… - 12:00etan, Maria Jesus Arregiren biografia liburuxkaren aurkezpena, Sanagustin kulturgunean. - 12:30ean, Urteko Kirolaria sari banaketa, udaletxean. - 23:00etan, Dark Code eta Su ta gar taldeen kontzertua, Sanagustin kulturgunean. Abenduak 29, igandea. - 18:00etan, Kultur Mahaiko Ohorezko Bazkidea ekitaldia, Sanagustin kulturgunean. Abenduak 31, asteartea. - 19:00etan, Izan zaitez tanta! manifestazioa, igerilekutik irtenda. Urtarrilak 3, ostirala. - 17:00-20:00, Sanjuandegin. Elkar-ekin eta XJ Auzolaneanek antolatuta Haurrentzako Elkartasun Azoka. BEIZAMA Abenduak 22, igandea. - 18:00etan, Natur Eskolan. Mari Domingiren bisita. Segidan, txokolate-jana. Ostirala arte kolarpean izena emateko zerrenda egongo da, bestela 696861942 telefonora deitu behar da. GETARIA Abenduak 20, ostirala. - 20:00etan eta 22:00etan Kepa Junkeraren kontzertua Cristobal Balenciaga Museoan. Abenduak 21, larunbata. - Eguerdi partean San Tomas Jaia plazan. - Arratsaldean Gaztain Jana. - Gaztelekuan Solidaritate Eguna. Abenduak 22, igandea. - Gaglo Gaztelekuaren urteurren festa. Abenduak 24, asteartea. - 10:00etatik 14:00etara Getariako Ekoizleen Gabonetako I Azoka. - Arratsaldean herriko taldeak kantari Olentzero eta Mari Domingiri ongi etorria ematera. Abenduak 26, osteguna. - Mazapanak egiten ikasteko sukaldaritza tailerra. Abenduak 27, ostirala. - Futbito Mixto Txapelketa. Abenduak 31, asteartea. - 12:00etan San Silbestre Lasterketa herrian barrena. ORIO Abenduak 22, igandea. - 10:00etatik 19:00etara Gabonetako Azoka herriko plazan Arkupe Merkatari Elkarteak antolatuta. - 11:00etan, Orioko Herri Lasterketa Ikastola aurretik abiatuta. - 17:00etan umeentzat Mandalara Tailerra Kultur Etxean. Ondoren, herriko gabonetako zuhaitzetan jarriko dituzte. Abenduak 24, asteartea. - 10:45ean herriko haurrak kalez kale kantuan. - 11:00etan Elkartasun Tonbola herriko plazan. - 17:00etan Olentzero eta Mari Domingin iritsiko dira Oriora. Abenduak 27, ostirala. - 17:30etik 20:30era plazako bi zuhaitzen argiztapen autogestionatua eta parte-hartzailea bizikleten pedalei eraginda. - 22:00etan Herribil Dantza emanaldia. Abenduak 28, larunbata. - Trikitilari Eguna. Abenduak 29, igandea. - 16:00etan Abesti, Jantzi eta Jaiotza Lehiaketa Ikastolako pergolan. - 18:00etan Gaztain Jana Ikastolako Pergolan. Abenduak 31, asteartea. - 12:00etan San Silbestre Lehiaketa Ikastola aurretik abiatuta. - 17:30etik 20:30era plazako bi zuhaitzen argiztapen autogestionatua eta parte-hartzailea bizikleten pedalei eraginda. ZARAUTZ Abenduak 20, ostirala. - Goizez eta arratsaldez. Bidezko merkataritzako produktuak Merkatu Plazan, Caritasek antolatuta. - 16:30etik 19:30era. Opari trukerako merkatua Lege Zaharren Enparantzan, Zarauzko Kale Hezitzaileek antolatuta. - 19:00. Emakumea film laburrean emanaldia Modelon, Immigrazio zerbitzuak eta Parekidetasun sailak antolatuta. - 19:00. Karlos Argiñanok Rico, rico y con fundamento errezeta liburua aurkeztuko du Garoa liburudendan. - 22:00. VII. Kopla Txapelketa, Putzuzulo Amets Fabrikan. Abenduak 21, larunbata. - 10:00-14:30. San Tomas Azoka Lege Zaharren Enparantzan, AEK-k antolatuta. Tantaz tanta ekimenak postua jarriko du. - 17:30. Haurrentzat On egin! antzezlana Modelon. - 18:00etik 20:30era. Txistorrada Musika Plazan, Haur Kultur Taldeak antolatuta. - 19:00. Irudi erakusketa grafikoaren inaugurazioa Zazpin. Urtarrilaren 5era arte izango da ikusgai. - 20:30. Gabonetako kontzertua Frantziskotarren elizan, Txinpirin, Zarautz Txiki eta Zarautz abesbatzen eskutik. - 22:30. Anestesia taldearen 25. urteurreneko kontzertuak, preso eta iheslarien alde. Anestesia, Estricalla eta Oreka TX taldeek hartuko dute parte. Abenduak 22, igandea. -Egunean zehar. Bigarren eskuko azoka Tantaz tanta ekimenak antolatuta, Merkatu plazan. - Goizez eta arratsaldez. Orokieta Herri Eskolako Balurdin Guraso Elkarteak III. Jostailu Azoka Solidarioa Merkatu Plazan, Ori-Zautz elkartearen alde. - 11:00. Santa´s Elves ipuin kontaketa Kids &Us ikastegiak antolatuta eta Aspanogi elkartearen alde, Modelon. -19:00. Paradixu Zinemaren baitan, Bin-Jip filma Putzuzulon. -20:00. Poza antzezlana Metrokoadroka kolektiboaren eskutik, Modelon. Abenduak 24, asteartea. -Egunean zehar. Olentzeroren festa Santuiturri plazan. - 18:00. Tantaz tantak antolatuta, olentzero eta Mari Domingirekin abestuko dute, Guria tabernatik abiatuta. - 18:30. Schola Cantorum abesbatzaren kantaldia, Narrosen. - 18:30-20:00. Zarautz abesbatzak gabon kantak abestuko ditu kalez kale. Abenduak 25, asteazkena. -11:00. Schola Cantorum abesbatzaren kontzertua parrokian. - 12:30. Zarautz Abesbatzak kantatuko du Frantziskotarren elizan. Abenduak 27, ostirala. -11:00-13:30 eta 16:30-19:00. Haur parkea kiroldegian. Larunbatean ere izango da. -19:00. El jugador filma eta solasaldia, Modelon. Abenduak 28, larunbata. -09:00-14:00. Baserritik.com azoka, Zigordia kalean. Abenduak 30, astelehena. -16:00 eta 19:00. Pirritx, Porrotx eta Marimototsen emanaldia, kiroldegian. Abenduak 31, asteartea. -18:00. XI. San Silbestre Lasterketa, Musika Plazatik abiatuta. -19:00. Giza eskubideak, irtenbidea, bakea. Euskal preso eta iheslariak Euskal Herrira lemapean manifestazioa , udaletxe plazatik. Urtarrilak 2, osteguna. -17:30-19:00. Standa Banda ikuskizuna haurrentzat kiroldegian ZESTOA Abenduak 20, ostirala. - 18:30ean, Ertxiña Musika Eskolako ikasleek Gabonetako kontzertua joko dute, musika eskolako gelan. - 22:00etan, Azkoitiko Koldarrak antzerki taldearen Izan bedi emakumea antzezlana, Kultur Etxean. Abenduak 22, igandea. - 11:00- 14:00 eta 16:00-19:30, Gabonetako Artisautza Azoka, Alima dantza gunean. - 19:00etan, Zestoako elizan, Zestoako Musika Bandaren Gabonetako kontzertua. Abenduak 24, asteartea. -Goizean. Kantuan, Iraetatik Arroa Goira. Han, Olentzero; Aizarna eta herrigunean, kantuan. Abenduak 26, osteguna. Soro Peri Eguna. - 09:00etan, Idiakaitz txistulari taldearen goiz eresia. - 09:00etan, XXIV. Barazki eta fruitu lehiaketa. Urolako XVI. Ezti lehiaketa. XV. Zestoako Gazta eta Sagardo lehiaketa. Horiez gain, Aizarnako talogileak, Zestoako artisauak eta salmenta-postuak. - 12:00etan, Felix eta Eider trikitilariak, plazan. Idiakaitz txistulari taldearen kalejira. - 12:30ean, Barazki eta Fruitu, Ezti, eta Gazta eta Sagardo lehiaketatako sari banaketak. Jarraian, trikitilariak. Gaztetxeak antolatutako triki-poteoa. - 13:00etan, Tantaz tanta olatua sortuko da Erdikalean, preso eta iheslarien eskubideen alde. - 13:30ean, gazta eta sagardoa dastatzea, plazan. - 14:30ean, bazkaria, Gaztetxean. - 17:00etan, Beldartxo jatuna umeentzako ikuskizuna, Didau Antzerki Faktoria zarauztarrarena, Kultur Etxean. - 17:15ean, kalejira kiroldegira Laranjadi txarangarekin. - 17:30ean, kirol jaialdia, kiroldegian. Pilotari profesionalen arteko pilota partidak: Jaka-Rezusta eta Aritz Lasa-Peñagarikano. Segidan, sokatira lehia Aizarna, Akoa, Arroa Goia eta Zestoako pilotarien artean. Zestoako Pilota Elkarteak antolatuta. - Ondoren, Laranjadi txaranga, afalordura arte. Abenduak 27, ostirala. - 16:00etan, Gaztelekuan, txokolatea txurroekin. Abenduaren 30, astelehena. - 10:00etan, Gurutzetik irtenda, Barakaldoko BEC-eko gabonetako haur parkera irteera. Gaztelekutik antolatuta. ZUMAIA Abenduak 20, ostirala. - 21:00etan, Komentuan Gabon Koruaren entsegu orokorra. Abenduak 21, larunbata. -09:15ean, Udal Txistulari banda Alai auzoan zehar. - 10:00etan, katxaperoak eta ALAITXU txerria plazara. - 11:00etan, puzgarriak gaztetxoentzat. - 12:00etan, herri kirolak eta giza proba mistoa. - 13:30ean, triki poteo alaia. - 15:00etan, puzgarriak gaztetxoentzat. - 17:00etan, Potxin eta Patxin (Oihan Koloretsua). - 18:30ean, bertso poteoa. - 18:30ean, Zumba erakusketa ikusgarria. - 20:00etan, Aitor Furundarenarekin erromeria. Abenduak 22, igandea. -12:30ean Maria eta Jose aretoan Udal Musika Bandaren Gabonetako Kontzertua. - 16:30ean On Egin! haurrentzat antzerkia Aita Mari Aretoan. Abenduak 24, asteartea. - 09:00ean Areto Futbol Azkar Txapelketa Lubaki Kiroldegian. - Eguerdia bitartean, Niño Jesusen Eskea. - 12:30ean Institutu parean hasita, Olentzerorekin kantuan. - 15:30ean Gabon Koruaren saioa kalez kale. - 17:00etan Aita Mari aretoan, Gabon Abestien lehiaketa Erkibe kultur elkarteak antolatuta. - 18:00etan Alai auzategian hasi eta herrian zehar, Olentzero eta Gomezagoren etorrera. - 18:30ean Eusebio Gurrutxaga plazan, Jaiotza ikuskizuna. Abenduak 26, osteguna. - 18:00etan haur antzerkia ingelesez Santa’s elves Aita Mari Aretoan. Abenduak 27, osteguna. - 11:00etan Gabonetako apaingarri iraunkorrak egiteko birziklapen-tailerra, Algorri Interpretazio Zentroan. - 18:00etan Beheko plaza elkartean Xake Txapelketa. - 22:30ean Torreberri Gaztetxean, Bi bala ikuskizuna. Abenduak 31, asteartea. - 12:00etan, San Silbestre IV. Biko Lasterketa Mistoa .


Plentziako hondartzak Kalitate Turistikoaren "Q" ziurtagiria eskuratu du

Gorlizko hareatzagaz batera, hondartzaren kalitatea adierazten duen bereizgarria duten bakarrak dira EAEn. Bestalde, turismo-bulegora bertaratu diren bisitarien kopurua % 30 igo da, iazko aldi beragaz alderatuta.

Plentziako hondartzak daborduko Q bandera bereizgarria erakuts dezake, Espainiako Kalitate Turistikoaren Institutuak (ICTE) bikaintasuna lortzen duten hondartzei ematen dien bereizgarria, hain zuzen ere. Gorlizekoagaz batera, EAEn izendapen hori duten hondartza bakarrak dira, eta UNE-ISO 13009 nazioarteko kalitate-araua betetzen dutela egiaztatzen duen ikuskaritza sakona gainditu ondoren lortu dute biek.

Plentziako udal-ordezkariak pozik azaldu dira izendapen honegaz, eta adierazi dute turismo-zerbitzuetan bikaintasuna lortzeko egiten ari diren lana agerian uzten duela. "Gure konpromisoa herritarrei eta bisitatzen gaituzten pertsonei kalitatezko turismo lehiakorra eskaintzea da. Zentzu horretan, Plentziako hondartza plentziarren eta bisitarien gozamenerako baliabidea da, erreferentziazko hareatza Bizkaian eta Euskadin, eta bertan ahalik eta esperientziarik onena bizitzea gura dugu", azaldu du Elixabete Uribarri alkateak.

Hondartzaz gain, bisitariak hiribildura erakartzeko egindako lana ere azpimarratu gura izan dute, eta, horretarako, azpiegituren eta zerbitzuen hobekuntzez gain, Barrikako eta Gorlizko udalakaz eta Jata-Ondo Uribeko Landa Garapenerako Elkarteagaz batera, martxoan, aurkeztutako mapa turistikoak ere nabarmendu dituzte.

Turismoa berreskuratzen

Ildo horretan, Plentziako turismo-bulegoa bisitatu duten turisten kopurua % 30,7 igo da aurten, 2020ko aldi beragaz alderatuta; iaz 612 bisitari izan ziren, eta aurten 884. Horietako % 37,21 EAEkoak izan dira, % 55,20 estatu espainiarrekoak (Madril % 13,12 eta Katalunia % 10,07), eta % 7,58 atzerritarrak (Frantzia % 7,07 eta Belgika % 0,9).

2019ko ekainean eta uztailean zehar 1.514 bisitarik jo zuten turismo-bulegora, eta Ainhoa Claro Plentziako Udaleko turismo teknikariak azaldu duenez, "zabaltze ordutegia murriztuagoa zen orduan, beraz, oraindik aurreko zifrak berreskuratzeko falta den arren, bide onean goazela esango nuke".

Clarok zehaztu du Plentziara doazen bisitari gehienek alde zaharragatik eta ibilbideen inguruko informazioa eskatzen dutela, "baina gastronomia eta ekintza ezberdinei buruz ere asko galdetzen dute". Bestalde, kontzertuak antolatzen direnean ere interes handia pizten dela azaldu du.

Horretaz gain, bisitariei eskaintzeko hainbat jarduera bultzatzen dituzte turismo-bulegotik, besteak beste, Crusoe Treasuren itsasontzian irteera bereziak edo Plasentia de Butron Museora eta Plentziako Alde Zaharrera egindako bisita gidatuak. Azken horien kasuan, bederatzi bisita programatu dituzte uztailerako eta abuzturako (90 plaza), eta gaur egun, horien okupazioa % 64koa dela jakinarazi dute.

Bestalde, Crusoe Treasure itsasoaren hondoko boutique upategia ezagutzeko programatu dituzten uztailetik irailera arteko zazpi irteerek (70 plaza) % 70eko okupazioa izan dute orain arte. Txango horietan, itsasontzi-irteera egiteaz gain, Barrikan dastaketa eta upategietan egiten den lana ezagutzeko aukera eskaintzen dute.

“Datuetan ikusten denez, Udalak, herriko turismo-enpresakaz batera, Plentziako turismoaren aldeko apustua egiten ari da, hiribilduaren motor ekonomiko gisa. Pixkanaka jasangarriagoa den turismoaren alde gabiltza lanean, itsasoko biodibertsitatea, udalerriko ondare historikoa eta itsas ondarea balioetsiz eta ostalaritzak eta merkataritzak eguneroko bizilagunez gain, bezero berriak izatea ahalbidetuz”, azpimarratu du Iñaki Saenz de la Fuentek, Turismo zinegotziak.


Itxaropena galdu gabe

Itxaropena galdu gabe segi behar dugu. Hamargarren jardunaldia eta oraindik irabazterik lortu gabe. Asteburuan jokatu genuen partida garrantzitsua zen guretzat, beheko postuetatik ateratzeko pausoa izan zitekeelako.

Gogotsu irten ginen aldageletatik, partida txukun bat egin eta hiru puntuak etxean geratzeko asmoekin. Horrela, lehen minutuetan Elenaren golak aurretik jarri gintuen. Handik gutxira Racing-en gola iritsi zen, baina burua jaitsi gabe aurrera egin genuen eta gure bigarren gola iritsi zen. Gure akatsengatik, ordea, Racingen bi golak iritsi ziren, atsedenaldira 2-3ko markagailuarekin joan ginelarik. Atsedenetik bueltan gauzak aldatu ordez okertzen joan ziren, kanpokoen 4. gola iritsi baitzen. Ahaleginak egiten jarraitu genuen eta azken minutuetan gure hirugarren gola iritsi zen.

Hurrengo partida ere oso garrantzitsua da, azpiko zulotik ateratzeko lehian segitzeko.

Horregatik hurrengo astean hiru puntuak Tolosara ekarriko ditugula argi daukat!


Dokumental emanaldia: 'Ezkutuko zorra'

Sanagustin kulturgunean izango da.


'Birzikla dezagun. Oído cocina' sentsibilizazio kanpaina aurrera eramaten ari da San Marko mankomunitatea

Ostalaritza establezimenduekin lanketa egiten ari da San Marko mankomunitatea: plastikozko, metalezko eta brik motako ontzien birziklapena indartzea da helburua. Aste honetan Lasarte-Oriako taberna eta jatetxeekin ari dira Birzikla dezagun. Oído cocina izeneko kanpaina aurrera eramaten.

Mankomunitateko arduradunek jakinarazi dutenez, eskualdeko 1.400 ostalaritza establezimendu baino gehiago bisitatzen ari dira asteotan. Batetik, plastikozko, metalezko eta brik motako ontzien hondakinak birziklatzea sustatu nahi dute, eta, bestetik, negozio horien jabeei lege esparruak gai horri dagokionez ezartzen dituen betebeharrez berri eman nahi diete. "Tabernariekin elkarlanean aritzea oso garrantzitsua da material horren gaikako bilketa tasak handitzen jarraitzeko, sektore horrek hondakin ugari sortzen baititu".

Joan den astean hasi ziren langileak bisitak egiten. Jakinarazi dute gure herrian ariko direla asteon. Lehen fasean beharrak aztertuko eta poster bana emango diote establezimendu bakoitzari, baita eranskailu bat ere, "birziklatzeko konpromisoa hartzen dutenek bereizgarri gisa erabil dezaten". Beste bisita erronda bat egingo dute, ontzi arinen hondakinak birziklatzeko ontziak emateko.

Horrez gain, ordu erdi iraungo duen sareko ikastaro baten berri emango diete ostalariei; euskaraz nahiz gaztelaniaz egin ahalko dute. "Birziklatzearen garrantziaz ariko gara beraiekin, eta izan ditzaketen zalantzak argitzen saiatuko gara", adierazi dute langileek. Halaber, 7/2022 legea jorratuko dute, hau da, hondakinaren ekoizlearen erantzukizunari eta bilketa bereizia indartzeari buruzkoa. "Etxeetara ez ezik, zerbitzu eta saltokien sektorera iristen da; kalitate handiko birziklapena ahalbidetzea eta kalitatezko bigarren mailako lehengaien erabilera sustatzea ditu xede".


Harrera ona izan du Martin Ugalderen erakusketak

100 urte beteko dira Martin Ugalde kazetari eta idazle andoaindarra jaio zela. Zehazki, datorren azaroaren 11n. Hainbat ekimen jarri dituzte martxan idazlea gogoratzeko, esaterako, haren omenezko erakusketa.

Erakusketa Hondarribian hasi zen maiatzak 27an, eta Arma Plaza fundazioko bulegoan izan da ikusgai uztailaren 4ra arte. Orain bi hilabetetan Donostiako Koldo Mitxelenan izango da, uztailaren 7tik abuztuaren 27ra.

Amaitzeko, erakusketa Andoainen ikusteko aukera izango da, azaroaren 5etik abenduaren 4ra, Bastero Kulturgunean.

Hainbat panelek, proiekziok eta liburu sortek osatzen dute erakusketa. Hori bukatutzat ematean, panelak Martin Ugalde kultur parkean geratuko dira jendaurrean.


Aldea, ñabarduretan

Altuna III.ak eta Bengoetxea VI.ak larunbatean jokatuko dute lau eta erdiko finalerdia, Bilbon; Jaka eta Ezkurdia igandean ariko dira, Eibarren


Unai Paroti urtebete eta bederatzi hilabete murriztu diote zigorra

Arrasateko Sarek baieztatu duenez, 2006ko otsailaren 21etik 2007ko azaroaren 2ra behin-behineko espetxealdian igarotako denbora deskontatu dio Espainiako Auzitegi Nazionalak, Parotek berak kondena berraztertzeko egindako eskaera bati erantzunez. Hala, 2029ko uztailaren 10ean beteko luke zigor osoa, Etxeratek zehaztu duenez.

Arrasatearra 1990eko apirilaren 2an atxilotu zuten, eta 30 urteko zigorraz gain, beste hamaika urteko zigorra ezarri zioten gerora. Bigarren zigor hori baieztatu bitartean, baina, behin-behineko espetxealdian egon zen eta hori da, hain zuzen, deskontatu diotena. "Ezin zuten besterik egin", adierazi dute Saretik.

Horren harira, nabarmendu dute 41 urte horietatik hiru laurdenak beteta dituela dagoeneko eta kalean egon beharko lukeela. "Baimenak eskatzen ditu, baina ukatu egiten dizkiote. Dena den, jarraitu beharra dauka, onartzen dioten arte. Legea aplikatzea besterik ez dugu eskatzen".

Gaur egun, 62 urte ditu eta aurtengo udaberrian, Puerto de Santa Mariatik Leongo Mansilla de las Mulaseko espetxera lekualdatu zuten. 2029rako dago aurreikusita bere kaleratzea.

Elkartasun martxa, irailaren 18an

Hain zuzen ere, Paroten askatasuna eskatzeko elkartasun martxa egingo dute hilaren 18an. Horri lotuta, Carlos Iturgaiz Euskadiko Alderdi Popularreko presidenteak iragarri du, martxa burutzen bada, "biktima guztiak oroitzeko" ekintza bat egingo dutela haiek ere Arrasaten.


Musukodun Eguberri

Pandemiak pandemia eta birusak birus, aurten ere Eguberri gertatzea, eguzkia eta mundua gelditu ez diren seinale garbia dugu. "Ez festak" kontzeptu kalapitosoaren porrotaren ondoren (ezezko batek sekula santan ez du hainbeste baiezko ekarri), inor gutxik ez du "ez gabonak" terminoa dantzarazi.

Eguberri, bada, etengabeko eboluzio zoroan dabilen fenomeno soziologikoa da. Egun, gehiago du kontsumozko objektutik, ospakizun espiritualetik baino. Bitoriano Gandiaga idazle handiak Gabon dut anuntzio liburu zoragarrian orain dela

60-80 urteko gabon xume, minimal samar eta xamurtasunez eta sentimen biluziz beteriko Eguberriz mintzo da. Artean baserri giroko jendartea naturarekin bat eginik zegoen, eta dirua eskas zebilen hiri, kale nahiz baserrietan. Mundu hori joan zen, ordea.

Hamarkada gutxitan kontsumoaren erresuma instalatu zen dirua eta beharra zeuden bazter orotan, AEBetako kultura hegemonikoak telebista bidez elur leunez, kanpaihots xarmantez, film eta abesti goxoz, karrika argi distiratsuz eta ametsezko opariz bete zituen egunok eta guk geronek biribilketa eta zortziko zoriontsutan zamalkatu genuen ilusiozko zaldi eder hori, oturuntza eder eta opari erraldoien artean, Vienako kontzertu handiosa eta eski jauziak barne.

Eta hara non, dejavu honi aurtengoan etena iritsi zaio, pentsa, baita Durangoko Azokari ere. Neurrigabekeria nagusia den munduan, zer da neurriz, tentuz, arduraz eta mugez festa bat ospatzea?

Ikuskizun dago, eta norberak begirada eta sentimendu ezberdin batez biziko du aurtengoa. Jende gutxiagorekin, lankideen bazkari edo afaririk gabe, etxeratzeko ordu jakinarekin (hamaika biltzeko eta bizitzeko jaio ginen), kalez kaleko Bazkuen amorez gabe...

Zain dezagun geure burua, zain dezagun elkar.

Eguberri, Bazko eta Urte berri on.


'Bergaran artea eta zientzia uztartuz' ikastaroa

Ele bitan, Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Jardunaldien baitan. Edukiera mugatuarengatik aurrez eman behar da izena: 943-76 90 03 edo laboratorium@bergara.eus.


"Aquí y Ahora" aktualitate saio berria, Eider Hurtado eta Nerea Reparazekin

Igandeetan izango da ikusgai. Euskal gizartearen errealitate berriak ezagutu eta horietan sakontzea izango du helburu saioak. Horretarako, adituen hitzak, datuak eta esperientziak uztartuko dituzte.

ETB2k "Aquí y Ahora" ikerketa erreportaje saio berria estreinatuko du otsailaren 21ean, igandean. Euskal gizartearen errealitate berriak ezagutu eta horiek gertutik ezagutzeko asmoz, Eider Hurtado egun-eguneko erreportaje eta eztabaida sozialekin itzuliko da igandero. Horrez gain, datu-kazetaritzak gidatuko du espazio berri hau, informazio osatuagoa eta kontrastatuagoa emateko helburuarekin; Nerea Reparaz kazetaria izango da datuak emateko arduraduna. Esperientzia eta lekukotasun adierazgarrienak ere bilduko ditu saio berriak.

Adituen hitzak, datuak eta esperientziak uztartuz, 2021eko gai esanguratsuenak izango dituzte eztabaidagai.

Lehen saioa

Pandemia dela eta, nola aldatu da kontsumitzeko era? Zer ondorio dituzte ohitura berriek gure osasunean eta inguruan? Lehen saioan, Amazon bidez erosteak duen beste aldeaz arituko dira; zer dago atzean? Pandemia eta konfinamenduarekin etengabe hedatzen eta hurbileko merkataritza suntsitzen ari den eredua zertan datzan erakustea izango dute hizpide.

Covid-19aren etorrerak, halaber, areagotu egin du osasunarekiko kezka. Horretan sakontzeko asmoz, elikadura-ohiturak ere aztertuko dituzte; izan ere, osasunetik baino gertuago daude marketinetik.

Horrez gain, munduan gertatzen ari diren beste gertakari batzuk ere jorratuko dituzte. Adibidez, Argentinan onartu berri duten abortuaren legea eta horrek dakartzan berrikuntzak; eta martxoaren 8an, ezohiko lege baten atarian, Euskadin emakumeek beren gorputzari buruz erabakitzeko duten eskubidea noraino bermatuta dagoen galdetuko dute.

"Aquí y Ahora" saio berria igandero izango da ikusgai, 22:15ean, ETB2n eta eitb.eus-en.


Ordezkari politikoek arduraz jokatzeko eskatu dute

GIZARTEA // Beasaingo Udalean ordezkaritza dute alderdi politikoek «gizalegez» jokatzeko deia egin dute. Jai zein ez-jairik ez dagoela azpimarratu dute. «Izango dugu aukera guztia bere onera itzultzen denean, jaiak ezagutzen ditugun bezala ospatzeko». Osasun neurriak betetzeaz gain bazterrak garbi mantentzeko eskatu dute. «Guztion ardura da».


Renfeko 10.000 erabiltzaileri baino gehiagori eragin die Andoain eta Irun arteko etenak

Gaur jarri dute martxan Donostiako behin-behineko geltokia, baina espero baino beranduago. 04:00 aldera ziren zirkulazioa zabaltzekoak; arazoa, ordea, 12:30erako konpondu dute.

Milaka bidaiari lanera edo ikastetxera heldu ezinik geratu dira gaur goizean, Renfeko tren zerbitzua bertan behera geratu baita Andoainen eta Irunen artean (Gipuzkoa). Renfek emandako datuen arabera, 31 treni eragin die etenak, eta 10.000-11.000 bidaiari ingururi. Izan ere, konpainiak ez du ordezko autobus zerbitzurik jarri 10:30ak arte, gutxienez. Ordu horretatik aurrera, lineako autobusetan joan dira Renfeko bidaiariak, harik eta 12:30ean tren zerbitzua berrezarri duten arte. Iñaki Arriola Garraio sailburuak barkamena eskatu du gertatutakoagatik.

Astebururako iragarria zuten etena, baina autobus zerbitzua izango zela esan zuten Renfeko arduradunek. Izan ere, gaur zen martxan jartzekoa Donostian eraiki duten behin-behineko geltokia, abiadura handiko trenarentzako geltoki berria eraiki bitartean. Antza denez, ezin izan dute zirkulazioa garaiz abiatu astelehen goizean, baina berandu arte ez dute jarri ordezko autobus zerbitzua. Gaur 04:00 aldera berriz zabaldu behar zuten zirkulazioa, baina, azkenean, 12:30ak arte ez dute egin.

Julian Padiernak, Renfek Gipuzkoan duen buruak, Euskal Trenbide Sareari egotzi dio etenaren erantzukizuna, ez dituelakoan errailak garaiz eman. Argudiatu du ez zegoela autobusik ordezko zerbitzua martxan jartzeko.

Adif Espainiako Trenbide Azpiegituren Administratzaileak Twitterren jakinarazi duenez, «Hernani eta Pasaia artean gertatutako intzidentzia bategatik» geratu da zerbitzua bertan behera.


Zarauzko EAJ: "Zarauzko etxebizitza politikak estutu handi baten premia du"

Zarauzko EAJko alkategai Xabier Txurrukak Udal Gobernuaren "kudeaketa falta" kritikatu du etxebizitza politikari dagokionez. Haren arabera, Zarautzek "estutu handi baten premia" du: "Uste dugu beste erritmo bat sartu behar zaiola babestutako etxebizitza proiektuen kudeaketari". Salbide Zaharreko etxebizitzen kasua aipatu du: "Erabat onartezina iruditzen zaigu babes ofizaleko etxe baten eta bost tasaturen zozketa egiteko, obra bukatu zenetik bi urte behar izatea. Azken bi urte hauetan sei etxebizitza berri horiek hutsik egon dira. Ez dugu ulertzen".

Txurrukaren arabera, Aldapeta eta Salberdineko proiektuak "ezinbestekoak" dira etxebizitza eskariari "premiazko erantzuna" emateko. Lehenbizikoari dagokionez, EH Bildu "lozorroan" dagoela nabarmendu du Txurrukak: "Hiru urte behar izan ditu funikularra bi igogailurekin ordezkatzeko erabakia hartzeko". Eta salatu du denbora horretan ez dela "gai izan" dokumentuak aurkezteko: "Oraindik ere ez digute aurkeztu promozioaren bideragarritasun ekonomikoaren azterketa, eta ezta kalitateen memoria ere. Urbanizazio proiektua ez dago onartuta, eta edifikazio proiektua ere itxi gabe dago. Behin eta berriz esan dugu beharrezkoa dela plan berezia aldatzea etxebizitzen proiektura egokitzeko, oraindik ere plan bereziaren araudi partikularra ez dutelako betetzen. Proiektuan izan diren aldaketak barne hartzeko, juridikoki nahikoa ez den xehetasun azterketa erredaktatu dute. Pauso bat ematen dute aurrera, eta bi atzera. Horrela ez dago aurrera egiterik”.

Hauteskundeen aurretik, ordea, "hondeamakinak nola edo hala" jarri nahiko dituela martxan. "Zegokion bezala kudeatu balute hiru urteotan obrak bukatuta beharko lukete eta zarauztarrek Aldapetan bizitzen egon beharko lukete". Aldapetarekin gertatzen ari dena Udal Gobernuaren "etxebizitza politika okerraren erradiografia" dela dio.

Salberdinen inguruan ere Udal Gobernuak "hiru urte geldirik" eman dituela ohartarazi du, halaber. Hori dela eta, mozioa aurkeztu zuten maiatzeko osoko bilkuran. Horrek tramiteen onarpenari berrekiteko balio izan duela jakinarazi du Txurrukak, eta "pozik" dago. "EH Bilduk hiru urte behar izan ditu proiektu hori estrategikoa dela konturatzeko. Asko da, baina sekula ez da berandu".

EAJko alkategaia bera izan da Salberdingo plana idatzi duena, eta hortaz, aurrerantzean emango dituzten pausoei jarraipena egingo dio. "Beldur gara Bilduk ez ote duen tentazioa edukiko hasierako planaren barruan Udalak eta bizilagunek hartutako konpromisoak murrizteko”. “Salberdin da herriko erdigune geografikoa garatu eta berritzeko proiektu gakoa. Hiru urtetan zehar, Bildu beste alde batera begiratzen egon da, bere lehentasunekin tematuta. Zarautzen etxebizitzaren arazoa konpontzeko galdutako legealdia izango den irudipena dugu”.


Porrotx eta Marimototsen Zorionak Marimotots! ikuskizuna bertan behera

Amasa-Villabonako Udaleko Kultura sailak jakinarazi du abenduaren 23an egitekoak ziren Porrotx eta Marimototsen "Zorionak Marimotots!" ikuskizuna bertan behera geratu dela, taldeko kide batek konfinatuta egon behar duelako.

Emanaldia martxoaren 11ra atzeratzen da

Zorionez, ez dugu ikuskizun honekin gozatzeko aukera behin betirako galdu. Emanaldi berriak datorren martxoaren 11n 17:30ean eta 19:30ean izango dira, eta abenduaren 23ko emanaldietarako erositako sarrerek balioa izango dute; hau da, 16:30eko emanaldikoek martxoaren 11ko 17:30eko emanaldirako balioko dute, eta 18:30ekoek martxoaren 11ko 19:30eko saiorako.

Sarreren dirua berreskuratzeko aukera

Norbaitek abenduaren 23rako eskuratutako sarreraren dirua itzultzea nahiko balu, e-mail bat idatzi beharko du kultura@villabona.eus helbidera, beranduenez abenduaren 30ean, telefono zenbakia jarriz eta sarreren dirua berreskuratu nahi duela esanez.


Lapurrak sartu dira Sorginolan eta CEIBA elkartearen gela eraso dute

CEIBA Ekuatore Gineako emakume durangarrek osatutako elkartea da. Bilerak egiteko baliatzen duten gela eraso dute lapurrek.

Durangoko Sorginola gaztetxeko kideek sare sozialetan salatu dutenez, asteon lapurrak sartu dira eraikin barrura. Ateak apurtzeaz eta azpiegituran kalteak eragiteaz gainera, CEIBA elkartea laguntzeko erabiltzen ari ziren gela ere eraso dute lapurrek. Azken eraso horrek esangura berezia du, elkarteak elkartasun kanpainak egin dituelako azken asteotan, Ekuatore Ginean martxoaren 7an izandako leherketako biktimak laguntzeko.

Gaztetxeko kideek salatu dutenez, gertaturikoa “herri mugimendu osoaren aurkako erasoa” da, “gaztetxearen edo berau erabiltzen duten” eragileen kontrakoa barik. Herritarrak deitu dituzte gaztetxea babestera, bertan antolatuko diren egitasmoetan parte hartzera, eta “CEIBA elkartea antolatzen ari den material bilketan ekarpena egitera”.

Ez da Sorginolara lapurretan sartzen diren lehen aldia. Izan dira antzeko gertakari gehiago. “Oraingoan ere aurrera” jarraituko dutela berretsi dute gaztetxeko kideek.


Aukeren Azoka egiten ari dira Zumarragako plazan

Bi-Tartean merkatari, ostalari eta zerbitzu elkarteak Aukeren Azoka antolatu du gaurko. 20:30ak arte egongo da zabalik, Zumarragako Euskadi plazan (azokan) eta bi herrietako hainbat saltokiren aurrean.

Arratsalderako hainbat ekintza antolatu dituzte. 17:30etik 20:30era haurrentzako atrakzioak egongo dira (Atracciones Sanz), Josu Rodriguez DJak jendea dantzan jarriko du eta Suhotz eta Goxoa foodtruck-etan janaria eta edaria salgai jarriko dute. Azokan parte hartuko duten merkatariek txartelak banatuko dituzte bezeroen artean, arratsaldean foodtruck-etan trukatu ditzaten.

Azokak jende asko erakarri du. Horra hor eguerdian ateratako argazki batzuk.


Erabakitzeko eskubidearen aldeko aldarria Tourrera eraman du Gure Eskuk

Col du Soudeten "freedom" hitza argiekin idazteko asmoa zuten baina lainoagatik, ekintza egokitu behar izan dute.

Euskal Herriaren eta Kataluniako erabakitzeko eskubidearen aldeko ekitaldia egin du larunbat iluntze honetan Gure Eskuk Col du Soudeten, Tourreko txirrindulariak hortik igaroko zirela aprobetxatuta.

ANC eta Llum i Llibertat kataluniarrekin elkarlanean antolatutako ekitaldia izan da. Larunbat iluntzean "Freedom" hitza argiekin idazteko asmoa zuten baina, lainoagatik, ekintza moldatu behar izan dute.

"Jende librea gara behelaino artean", adierazi du Gure Eskuk Twitter bidez, "ekintza egokitu behar izan dugu, baina aldarria ez: gure etorkizuna aske erabaki nahi dugu, eta bidea elkarrekin egingo dugu".

Lasterketak sortzen duen arreta mediatikoz baliatuta, "Freedom" (askatasuna) hitza argiztatu nahi zuten Col du Soudeten (Ereta, Bearno), Frantziako Tourraren 9. etapa (Paue-Larüntze) igaro baino ordu batzuk lehenago.

Antolatzaileek "mezu argia" helarazi nahi izan diote "nazioarteari" ekimen horrekin: "Kataluniako gatazka eta Euskal Herrikoa berbera dela". "Herritarrek askatasunez erabaki nahi dute etorkizuna, eta sistematikoki ukatzen zaie aukera hori", gaineratu dute.


Bihar 19:00etan botako dute Zegamako Olaran auzoko txupinazoa

Zegamako Olaran auzoko festak ospatuko dituzte asteburuan. Bihar, 19:00etan, txupinazoa botako dute Beasaingo joaldunen laguntzarekin, eta ondoren, 19:15ean, buruhandiak izango dira Toberako musikariekin. Bertso jaialdia egingo da gero, Unai Agirre eta Iker Zubeldia bertsolariekin, 19:30ean. Barrikotea irekiko dute 20:00etan. Edaria eta bi pintxorako balio duten tiketak 2 euroan eskuratu ahal izango dira.21:00etatik 21:30era, DJ Oixanik girotuko du festa, eta etenaldi baten ostean, 22:30ean itzuliko da. Larunbatean, berriz, txistularien goiz eresiarekin hasiko dute eguna, 10:30ean. 11:00etan, herri kirolak egingo dituzte txikienentzat, eta 12:00etan umeentzako hamaiketakoa. Auzokideak bazkarian elkartuko dira 14:30ean, eta 16:00etan gaztelekukoekin haur jolasak egingo dituzte. 18:00etan Olarango Izarren Show-a izango da, eta 19:15ean buruhandiak Jo Motel txarangarekin. Txoripanak banatuko dituzte txosnan 20:30ean, eta 22:30ean zezen suzkoa aterako da.ErromeriaFestarekin jarraitzeko Fan&Go taldeak kontzertua egingo du 23:30ean, eta 03:30ean, marmitaren igoera izango da. Igandean, aldiz, auzoa taldean garbitzeko deialdia zabaldu dute. 10:30ean izango da garbiketa.


Bi errekor, astebetean

Abenduaren 20an, 4 metro eta 55 zentimetroko marka egin zuen Ander Martinez de Rituerto tolosarrak, pertika jauzian, 18 urtez azpiko Euskal Herriko errekorra ezarriz. Larunbatean, baina, 5 zentimetrotan hobetu zuen marka: 4 metro eta 60 zentimetro.

Hilaren 20an, Gipuzkoako eta Euskal Herriko errekorra ezartzea lortu zuen Tolosa CF Atletismo klubeko atletak, 18 urtez azpiko kategorian, 4 metro eta 55 zentimetroko jauzia egin ondoren. Hala ere, astebete beranduago, Donostiako Belodromoan ospatutako parte-hartze libreko probetan, 5 zentimetro garaiagoko jauzia egitea lortu zuen bigarren saiakeran, errekor berria ezarriz.

Irailean, 4 metro eta 35 zentimetroko jauzia egin zuen, Tolosako errekorra 10 zentimetrotan hobetuz. Hortaz, 4 metro eta 60 zentimetroko marka Tolosako errekor berria da.

Aurreko asteko marka lortu ondoren, Gipuzkoako Atletismo Federazioak egindako elkarrizketan, "oso gustura" zegoela azaldu zuen 17 urteko kirolari tolosarrak. "Oso ondo ari naiz entrenatzen, eta saio horietan egindako lanak fruituak ematen ditu gero txapelketetan".

Denboraldia hasi besterik ez da egin, eta jada bi errekor ezartzea lortu du. Emaitzak hobetzen jarraitu nahi du Martinez de Rituertok. "Espainiako Txapelketara joan eta ahal den emaitza onena lortzea da nire helburua. Marka hobetzen saiatuko naiz, eta ea aurreko postuetan egotea lortzen dudan".


'Zubi bat euskaratik' hitzaldi zikloa antolatu dute Eskoriatzan, Aretxabaletan, Oñatin eta Arrasaten

Euskaltzaleen Topaguneko Aniztasun Sailak 'Zubi bat euskaratik' hitzaldi zikloa antolatu du, urriaren 19tik azaroaren 10era bitartean. Bizikidetza hizkuntzetatik eraikitzeari buruz arituko dira zortzi hizlari, herri banatan, eta hainbat ikuspegitatik helduko diote gai nagusiari.

Urriaren 19tik azaroaren 10era, Euskaltzaleen Topaguneko Aniztasun Sailak 'Zubi bat euskaratik' hitzaldi zikloa antolatu du. Bizikidetza hizkuntzetatik eraikitzeari buruz arituko dira zortzi hizlari, herri banatan, eta hainbat ikuspegitatik helduko diote gai nagusiari. Debagoienean, lau herritan egingo dira hitzaldiak: Eskoriatzan, Aretxabaletan, Oñatin eta Arrasaten, hurrenez urren.

Hauek dira Debagoieneko lau herri horietan egingo dituzten hitzaldiak:

Urriak 19, Eskoriatza: Migratzaileak herritartzeko euskara behar dugu? Julen Zabalo (18:30, kultur etxea).

Urriak 26, Aretxabaleta: Euskara, immigrazioa eta eskola gurutzatzen direnean. Zenbait gogoeta. Amelia Barquin ( 17:30, Zaraia aretoa).

Azaroak 4, Oñati: Gipuzkoako hizkuntza-aniztasuna eta euskara; erronka berriak. Belen Uranga (18:00, kultur etxea, zinema aretoa).

Azaroak 10, Arrasate: Aniztasunaren kudeaketa demokratikoa: euskararen kudeaketa Nafarroan eredu gisa. Amaia Nausia (18:30, Kulturate, Jokin Zaitegi aretoa).

Euskal hiztunak kontzientziatzea helburu

Topaguneak antolatutako ekimen honen helburua da atzerritik etorri direnak erakartzea euskarak irekitzen dituen aukeretara, eta, horretarako, diote ezinbestekoa dela euskal hiztunak bizilagunei harrera euskaratik eskaintzeko duten arduraz kontzientziatzea eta formatzea. Aldi berean, euskararen biziberritzeak aurrera egiteko, herrietan dauden gainontzeko hizkuntzei beren aitortza eta lekua eman behar zaizkiela, eta, horretarako, elkar ezagutu behar dutela diote Euskaltzaleen Topagunetik. Horregatik, ahalik eta euskal hiztun gehien nahi dituzte elkarri, hitzaldi hauen zikloaren bueltan.


Oinarriak 2023

Lehiaketan parte hartzeko ezinbestekoa da oinarriak irakurri eta onartzea.

Parte-hartzaile bakoitzak, gehienez, 5 argazki aurkez ditzake.

Argazkiarekin batera adierazi beharko dira:

Egilearen izen-abizenak.

Posta elektronikoa.

Debagoieneko zein herritakoa den edo zeinetan bizi den.

Harremanetarako telefonoa.

Argazkia non ateratakoa den.

Argazkiak eta datu GUZTIAK posta elektronikoz (argazkiak@goiena.eus) edo Whatsapp/Telegram (688 69 00 07) bidez bidali daitezke.

Argazkiak bidaltzeko epea: uztailaren 14tik irailaren 18ra arte (biak barne).

Parte hartzeko ez da ezer ordaindu beharko.

Debagoienean jaio edo bizi den orok parte hartu ahal izango du.

16 urtetik gorakoek parte hartu ahal izango dute.

Beste inon argitaragabeak izango dira argazkiok (sare sozialak salbu).

Argazkiak koloretan zein zuri-beltzean izan daitezke.

Argazkiek originalak izan beharko dute.

Udako argazkiak izango dira: berdin da aurtengo udan ateratakoak izatea edo beste uda batekoak.

Lau sari egongo dira:

Hiru sari nagusiak Goiena Komunikazio Taldeko kideek osatutako epaimahaiak aukeratuko ditu. Horretarako argazkiaren kalitatea eta originaltasuna hartuko dituzte kontuan.

Irailaren 22tik irailaren 27ra Publikoaren Saria aukeratzeko epea zabalduko da. Lehiaketan parte hartu duten argazki guztien artean aukeratuko da Publikoaren Saria, bozketa bidez.

Irabazleak nortzuk diren irailaren 29an emango da aditzera, Goiena aldizkarian eta Goiena.eus-en.

Saria jasotzeko irabazleei eskatuko zaie lehiaketaren babesleekin argazki bat ateratzeko.

Argazkiak Goienaren hainbat euskarritan argitara daitezke: Goiena.eus atarian, Goiena aldizkarian, Puntua aldizkarian, telebistan eta sare sozialetan.

Jasotako argazki guztiak argitaratzerik ez badago, Goienak aukeraketa egingo du egokien iruditzen zaizkion irizpideen arabera.

Jasotako argazkiak Goienaren artxiboan gordeko dira, eta, aurrerantzean erabiliz gero, egilearen izena adieraziko da.

Lege oharra

Datu Pertsonalen Babeserako araudiaren arabera, lehiaketa honetako parte hartzaileek emandako datu pertsonalak Goiena Komunikazio Taldeak antolatutako 19. Udako Argazki Lehiaketa fitxategian gordeko dira. Fitxategi horren jabea Goiena Komunikazio Taldea Koop. E. da eta datu hauek ez zaizkie hirugarren pertsonei helaraziko. Era berean, lehiaketa horretan parte hartzeak baimena ematen dio Goiena Komunikazio Taldea Koop. E.-ri bidalitako argazkia edo argazkiak eta parte hartzailearen izen-abizenak ere Goienaren hainbat euskarritan argitaratzeko –Goienaren webgunean, Goiena eta Puntua aldizkarietan, Goiena telebistan eta, hala badagokio, Goienak profila daukan sare sozialetan– eta parte hartzailearekin Goienaren eskaintzen berri emanez harremanetan jartzeko.

Goienaren 19. Udako Argazki Lehiaketan parte hartzeak xede horretarako baimena ematea dakar. Horrez gain, lehiaketako parte hartzaile orok eskubidea dauka bere datuak kontsultatzeko, zuzentzeko, ezeztatzeko eta haiei aurka egiteko. Hori egiteko, gutun bat bidali beharko da, sinatuta, helbide honetara: Goiena Komunikazio Taldea Koop. E. Otalora Lizentziaduna 31, 20.500 Arrasate (Gipuzkoa); edo bestela, posta elektroniko bat bidali beharko da datuenbabesa@goiena.eus helbidera.


Plazaratu da kultura

Broken Brothers Brass Band taldeak kalejiran egin du bidea Euskal Herria plazatik Zumarditxikira, Kultura Plazara jaialdiaren bigarren eguna abiatzeko.

Formatu berrituarekin iritsi da, aurten, Kultura Plazara jaialdia. Gastronomia eta kultur emanaldiak uztartuz, hiru egunetako egitaraua ospatzen ari dira Zumarditxikia gune nagusi hartuta. Gaur eguerdian, Euskal Herria plazatik abiatuta, Broken Brothers Brass Band taldea kalejiran iritsi da Zumarditxikira, bidean geldialdiak eginez. Gero, bermut dastaketa egin dute bertan. Arratsaldean zehar musika izango da gune horretan, eta 20:00etan Rukulak kontzertua eskainiko du. Afalostean, 22:00etan, Anari izango da oholtzan, eta 23:30ean, El Txef A DJ-a.

Bihar azken eguna izango da:

Uztailak 17, igandea

11:00-16:00. Haur Parkea.

12:30. Sagar edarien dastaketa.

16:00. Gunearen itxiera.


«Ez dugu inolako aldaketarik espero Boricen gobernuarekin»

Wallmapuko CAM Arauco-Malleco Koordinakundeko buruzagiak ez du itxaropenik Txilen izan den gobernu aldaketarekin. Biltzar Konstituziogilea ere ez du aintzat hartzen, eta dio konstituzio berria onartzen bada hori ez dela maputxeena izango.

Hector Llaitul (Osorno, 1967) CAM-eko (Arauco-Malleco Koordinakundea) buruzagia da. Txilen hasi den garai berrian, ez du elkarrizketarik egin orain arte, eta BERRIA aukeratu du hitz egiteko. Llaitul ziur dago Gabriel Boricen gobernuak ez duela sakoneko aldaketarik egingo maputxe herriaren aldarrikapenak aintzat hartuta. Uste du «Maputxe nazioaren berreraikuntza» ezin dela uztartu Txileko ezkerrak egin duen proposamen plurinazionalarekin: «Guk ez genuke sekula onartuko estatuaren parte izatea, estatuaren apendize izateko». Buruzagi maputxearentzat, «askapen nazionala lortzeko ezinbestekoa da erabat haustea estatu egiturekin, izan kapitalistak, sozialdemokratak zein sozialistak».

Nola eragingo dio Wallmapuri Txilen izan den gobernu aldaketak?

Funtsezko alderdietan ez da aldaketarik txikiena ere izango. Pinochet joan zenean ere ez zen izan, askok esperantza zuten arren. Sasigobernu demokratikoek 30 urte daramatzate agintean, eta ez da lurralde itzulketarik izan. Boric parafernalia betean ari da, baina politika estraktibistak ez dira gelditu, ezta galgatu ere. Gobernukoek ez dute indarrik, eta ez dute izango, Wallmapu menpean duen aginte sistemari aurre egiteko. Hemengo ekonomiaren %90 basogintza industriak kontrolatzen du, eta industria horren lurrak ia osoki Maputxe nazioari lapurtutakoak dira. Hemengoa egiturazko arazoa da, eta gobernu iraultzaile bat behar litzateke aldatzen hasteko. Eta oraingo hau ez da gobernu iraultzaile bat, ezta hurrik eman ere.

Gobernuak elkarrizketarako eskaintzarik egin al dizue?

Maputxe nazioaren lurraldeaz eta autonomiaz hitz egiteko eskaera ofiziala egingo baligukete, ez nuke arazorik izango berekin batzartzeko. Baina hori egin nahi ez dutenez, zertaz hitz egin behar dugu? Nahiago dut indar metaketan jarraitu.

Zertaz ari zara indar metaketa aipatzean?

Hasi ginenean, oso gutxi ginen, pare bat peñi (burkide) eta ni neu. Gaur egun, milaka weychafe (borrokalari) armatu gara. CAMek ditu weychafe-ak, baita beste erresistentzia taldeek ere,: LNM, WAM, RML… baita erresistentzian dauden lof-ak (komunitateak) ere… Gai estrategikoa da, borroka politiko-militarrari lotu gatzaizkio, eta hori ona da borroka iraultzailean ari garen maputxe guztiontzat.

Zergatik zabaldu da estrategia hori?

Lehen zeuden bide politikoek eskaintzen ez zizkiguten egiazko aurrerapenak eman dizkigulako borroka molde horrek. Maputxe herriaren indar politiko-militarrak lurraldeak berreskuratu ditu, autonomia eta duintasuna. Berreskuratutako lur eremu osoaren %10-20 izan da estatuak emandakoa, kapital handiei azken oparia eginez, salerosketa agirien bidez; gainontzekoa, %80-90, geuk berreskuratu dugu, antolatuz eta borrokatuz. Jabetza agiriez galdetzen digute; ez dakigu non dauden paper horiek, eta ez zaigu batere axola! Geure kode propioak ditugulako, eta geure historia eta kulturari atxikitako arauak hartzen ditugulako aintzat.

Zein iritzi duzu Biltzar Konstituziogileaz?

Ez dugu hor parte hartu, eta gertu ere ez gaude. Biltzarrarekin ados egoteak estatua aintzat hartzea dakar, bere konstituzioa, legeak eta kultura. Edonolakoa dela ere hortik ateratzen den konstituzioa, ezin gara horretara makurtu, ez delako geurea izango. Geure jatorrizko kulturaren arabera antolatu ahal izateko ari gara borrokan.

Nola bizi izan zenuen Boricen garaipena hauteskundeetan?

Berdin dit Boric ala Kast, txanpon beraren bi aldeak dira. Ez da deus ere aldatuko: estatu militarizatu bat sufritzen jarraituko dugu, kriminalizazioa eta jazarpena… Segurtasun arloko ardura kargutan, Bacheleten [Michelle, Txileko presidente ohia] garaia errepresioa antolatu zuten pertsona berak ari dira jartzen. Beren jokamoldea iragartzen duten zantzu argia da hori.

Distentsioa etor litekeenik ez al duzu uste?

Ez.

Nola uste duzu erreakzionatuko dutela inguru honetako oligarkiak eta basogintza konpainia handiek?

Botere historiko horiek edozer egingo dute beren interesak zurkaizteko. Talde paramilitarrak sortuko dituzte, Rolando Matus Komandoaren gisako guardia zuri ultraeskuindarrak. Latifundistek eta basogintzako erraldoiek uste dute estatuak ez dituela defendatuko behar besteko tinkotasunez, horregatik sortuko dituzte beren indar armatuak, legez kanpo aritzeko.

CAMeko borrokalariak. Jon Artano Izeta

Eta nola uste duzu erreakzionatuko duela gobernuak?

Ikusiko dugu Boricek talde horiek geratzeko zerbait egingo ote duen. Zalantza dut… Egin kontu diskurtsoa ere ez dutela aldatu. Bortxakeria salatzeaz mintzo dira «datorren aldetik datorrela». Nola konparatu dezakete estatu bortxakeria gurearekin? Nola esan diezagukete hori, historikoki estatu bortxakeria jasan dugunoi? Konprenitu ezin dudan zerbait da… ustez gobernukoek ezkerreko heziketa ideologikoa dute, baina zapaltzailearen bortxa eta zapalduarena parekatzen dituzte. Maputxeak bezala zapalduta bizi diren taldeen bortxa iraultzailea erabat zilegi da, duintasun hutsa da. Gizon publikoa naiz ni, talde baten ordezkari eta bozeramailea, aurpegia eman ohi dut, argi hitz egin. Ez dudalako lotsarik, eta ez dut atzera egingo, ez hitza jango: beharrezkoa den bortxa politikoa darabilgu. Gure lurralde historikoa harrapatu eta suntsitzen segitzen duten bitartean jarraitu egingo dugu bortxa politikoa erabiltzen. Sabotajeak egiten ditugu, eta geure gain hartzen ditugu, baina ez diegu nekazariei erasorik egiten, jende txiroei, agureei, haurrei, familiei… geure jardunagatik albo kalterik jasan ez dezaten bermatzen dugu. Beti. 24 urte daramatzagu kapitala erasotzen, eta aurrez aurreko borroka izanagatik ez dugu sekula inor hil. Gutako asko hil dituzten arren. Batzuk exekutatu ere egin izan dituzte, Toño Marchant burkidearekin egin zuten moduan… horregatik, ez dugu etsaiarekin traturik egingo.

Gobernuak zer estrategia erabiliko du mugimendu maputxearekin?

Dirua eskainiko du, sari gisara, proiektutan-eta, arrastoan sartzen direnentzat. Betiko pozoia, baina poto maputxean. Mugimendu maputxearen barruan burgesia txiki bat sortzen saiatuko da. Baina borroka garai oparoa begiztatzen dugu. Ez gara beren sirena kantengatik jausiko, ideologikoki prest gaudelako. Oker daude multikulturalismoa eskainiz limurtuko gaituztela uste badute.

CAMek ia mende laurden darama borrokan; zer balorazio egiten duzu?

Balantzea positiboa da, gure herria iratzarri egin delako. Lehen guztiok geunden apur bat beldurtuta, geure buruarengan konfiantzarik gabe, ezjakintasunean... Geure mugimenduak, ordea, ekintzaz eta pentsamenduz, eskola sortu du. Gaur ikasten eta berrikasten jarraitzen dugu, gizarteratu egiten dugu ikasitakoa, eztabaidatu… gero eta jende gehiagok ulertzen du zein den errealitatea eta nola aldatu daitekeen. Maputxe herria ez da, jadanik, herri menperatua, biktimizatua, pena ere ematen zuena… Gaur egun, herri borrokalaria da, duina. Eta gauza ederra da herri errebelde bat ikustea erresistentzian.

Nola sentitzen zara militantzian hainbeste urte eman eta gero?

Uste dut sekula bururik makurtu ez zuen gizon bat bezala pasatu naitekeela historiara, hautsi ez zen gizon bat bezala, iparra galdu ez zuen gizon bat bezala. Ildo gogorrekoa naiz oraindik ere, baita aukeratu dudan bizimoduarekin ere. Goizero flexioak egin eta lasterka aritzen naiz. Ez dut sekula edan, ez erre, eta jatekoa zaintzen dut. Sasoiko nago, ahalegin handia eginaz. Eta, horri esker, pronto nago gure taldeak behar nauenerako. Sabotajean behar banaute, han nago.

Familiak zer dio?

Familia nirekin dago. Gure semeak weychafe dira, eta oso harro nago.

CAMek negoziatuko al du noizbait?

Oraingoz zail ikusten dut, baina indar metaketan jarraitzen dugu. Eta indar nahikoa biltzen dugunean estatuarekin buruz buru jarduteko, agian negoziatuko dugu. Baina, izatekotan, lurraldeaz hitz egiteko izango da, eta ez beste ezertarako. Orain eztabaidatzeko garaia dela uste dugu, eta, horregatik, aurki gure pentsamendua eta estrategia biltzen dituen liburua kaleratuko dugu: Chem Ka Radikuam.