Ibargoiti

Ibargoiti Euskal Herriko udalerri eta ibar bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Pirinioaurrea eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 22,7 kilometrora. Altuera 542 eta 1070 metro artekoa da, eta 54,05 km²-ko azalera hartzen du. </code> biztanle zituen.

Ibar zabala eta nahiko laua da, Itzagako mendilerroaren eta Alaitz mendikatearen artean kokatua. Iruñerria eta Zangozerria arteko korridore naturala osatzen du, eta Pirinioak Kantauri itsasoarekin lotzen dituen ardatz nagusia da, hegoaldeko isurialdetik. Elortz ibaiak edo ibaiadarrek ureztatutako soroek estaltzen dute gehienbat, jaiotzetik Elortzibarrera iritsi arte, Iruñerrian. Herri txikiz osatuta dago, eremu edo mendi txikiagoetan sakabanatuta. Kontraste handia dago haranaren erdialdearen (herrixka eta komunikazio-bide handiak dituena) eta alderik garaienen, jenderik gabekoen eta ia giza aztarnarik gabekoen artean.

Bertako biztanleak "ibargoitiarrak" dira. Ibarburua Idotzin kontzejua da, non udaletxea da.

Izena.

Ibargoiti beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

Etimologia.

Esanahi etimologikoa gardena du. "Ibargoiti" izenak "haran garaia" esan nahi du. Izen hori ulertzeko, kontuan izan behar da Ibargoiti dela Elortz ibaiaren ibarreko zatirik garaiena. Gaur egun Ibargoiti Nafarroako eremu ez-euskaldunean dago, baina hizkuntza hori XIX. mendera arte hitz egin zen bertan.

Ezaugarriak.

Armarria.

Ibargoitiko armarriak honako blasoi hau du:

Bandera.

Ibargoitiko banderak orkatz bat dauka hondo gorri baten gainean.

Geografia.

Pirinioaurrean kokatua, lurra hautsia eta uhindua da, baina, oro har, ez du goragune handirik. Muturrak menditsuenak dira, baina erdialdea nekazaritzakoa.

Inguru naturala eta kokapena.

Ibargoiti Zangozako merindadearen ekialdean kokatzen da. NA-2420 errepideak eta A-21 autobiak ibar osoa zeharkatzen ditu. Iruñerriko gune metropolitarraren ekialdera dago. Udaletxea Idotzinen dago. Erliebe ertaingo ibarra da. Itzaga eta Izko mendien magalean dago, ibarbide emankor eta laua eratuz, eta, ondoren, mendilerro menditsu bat.

Klima eta landaredia.

Ibargoitiko klimaren ezaugarriak, azpimediterraneo motakoak dira, uda garaiko lehortea, prezipitazio eskasak baina Nafarroa hegoaldean baino ugariagoak eta aldaketa termiko handia. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu artekoa eta prezipitazioak 1000 eta 1400mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 100-140 izaten dira.

Jatorrizko landareditik, erlikia batzuk baino ez dira geratzen Izko eta Itzaga mendilerroetan, eta gunerik euritsuenetan klima atlantikoari dagozkion zuhaitzak aurki daitezke (haritz eta pagoak), ameztiak gune lehorretan, eta birlandaturiko pinuak udalerri gehienean. Birlandaturiko pinuen azalera, Austriatik ekarritako pinu lariziarrekin egin zen eta XX. mendearen amaieran 450 hektarea ingurutan zeuden.

Estazio meteorologikoak.

Ibargoitin dagoen Elo udalerrian (ibarraren parte da geografikoki, baina ez administratiboki), itsasoaren mailatik 528 metrora, Nafarroako Gobernuak 1929n jarritako estazio meteorologikoa dago..

<hr>

Banaketa.

Ibargoitik 4 kontzeju ditu:

Gainera, beste 4 leku batzuk ere badaude, hala nola:

Azkenik, udalerrian 10 herri hustu daude:

Historia.

Ibar dokumentatuta dago X. mendearen amaieran. 1835-1845 urteen arteko udal-erreformak Eloko justizien mende zeuden. 1847an lau eskola zeuden larre-dehesa gutxi batzuk, irin-errota bat eta urtero 15 000 lapurreta egiten zituen gatz-fabrika bat; irailaren 1ean, 2an eta 3an azoka egiten zen.

Demografia.

</code> biztanle zituen Ibargoitik.

Ekonomia.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako parke eolikoak»

Ibargoitiko udalerriaren mugetan, Izkoko mendilerroan, eta Ezporogi, Leatxe, Oibar eta Irunberri bitartean, Nafarroako Gobernuak eraikitako "Izko" izeneko parke eoliko dago. Instalaturiko potentzia 33,00 megawatteko da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.

Horrez gain, udalerriaren iparraldean, Leotz eta Ezporogi bitartean, "Ibargoiti" izeneko parkea dago, instalaturiko potentzia 28,08 megawattekoa da.

Bestalde, Ibargoitiko biztanleria batez ere adinekoa da, eta horregatik gehienak erretiratuta daude. Gainerako biztanleek nekazaritzan lan egiten dute ia erabat, batez ere hegoalderago dagoen ibarrean, non landu daitekeen azalera handiagoa den. Horrez gain, Iruñerria edo Irunberri bezalako industrialdeetatik hurbil daudenez, bertako biztanleetako batzuk egunero joaten dira hara lan egitera eta bailaran bizitzera.

1907ko abuztuaren 15ean nekazarien koperatiba sortu zen Idotzinen. Herrian jabetza pribatuko 507 hektarea lur eta 290 hektarea lur amankomun daude. 1970eko hamarkadako nekazaritzan egondako aldaketetan, 108 partzelara murriztu zen herriaren inguruko lur eremuen kopurua.

Politika.

Ibargoitiko udaletxea Idotzin kontzejuaren erdialdean dago, eta idazkaria, era berean, Untzitibarreko, Lizoainibar-Arriasgoitiko, Eloko, Itzagaondoko eta Urrozko Udaletako idazkaria da. Udalbatza ibarreko alkateak eta hiru zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Jose Javier Eslava Armendariz da, "Ibargoitiko Talde Independentea" hautagai gisa aurkeztu zena.

Hauteskundeak.

Foru hauteskundeak.

Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:

Udala.

Udalaren egoitza eta udaletxea Idotzin ibarburuan dago.

Egungo banaketa.

Ibargoitiko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Jose Javier Eslava Armendariz da, "Ibargoitiko Talde Independentekoa". Zinegotziak 6 daude:

Alkateak.

1979tik, Ibargoitik 5 alkate izan ditu:

Garraioa.

La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Uztarroze eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:

Bestalde, La Veloz Sangüesina edo "Zangozar Azkarra" izeneko autobus konpainiak Ibargoiti Zangoza, Iruñea eta inguruko herriekin batzen ditu. Linea nagusiak honakoak dira:

Kultura.

Euskara.

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Ibargoiti sailkatu zen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinioaurreko Elortzibar eta Untzitibar ibarrekin hitz egiten zena.

Koldo Zuazok, 2010ean, Ibargoiti atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.

Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da eguesibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Ibargoitiko mintzaira zaharrak ia ez du hiztunik.

Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Ibargoiti eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %2,67ek zekien euskaraz hitz egiten, %5,80 2018koan.

2008an Nafarroako Ezker Batuak eta Nafarroa Baik Euskararen Foru Legea aldatu eta gune mistoan udalerri gehiago sartzeko (horien artean Elo) proposamena aurkeztu zuten Nafarroako Parlamentuan. UPN ez beste talde guztien baiezko botoarekin proposamena aurrera aterako zela zirudienean, PSN alderdiaren ustegabeko jarrera aldaketak, atzera bota zuen gune mistoaren hedapena.

Ondasun nabarmenak.

Ikus zerrenda: «»


Patrick Dempsey

Patrick Dempsey (Lewiston, Maine, 1966ko urtarrilaren 13a) estatubatuar aktore eta auto lasterketako gidari bat da.

Nagusiki "Grey's Anatomy" telesailan Derek "McDreamy" Shepherd neurozirujaua antzeztegatik ezaguna da. Antzeztutako film nagusienen artean honakoak daude: "Can't Buy Me Love" (1987), "Loverboy" (1989), "Outbreak" (1995), "Sweet Home Alabama" (2002), "Enchanted" (2007), "Made of Honor" (2008), "Valentine's Day" (2010), "Flypaper" (2011), "Freedom Writers" (2007), "" (2011) eta "Bridget Jones's Baby" (2016).

Auto gidari gisa Le Manseko 24 Orduak, Daytonako 24 Orduak eta Baja 1000 bezalako lasterketetan profesional-amateur mailan lehiatu izan da.


1994ko Eurovision Abesti Lehiaketa

1994ko Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 39. edizioa izan zen. Dublingo Point Theatre aretoan ospatu zen, Irlandan, apirilaren 30ean. Aurkezleak Cynthia Ní Mhurchú eta Gerry Ryan izan ziren.

Garailea Irlandako Paul Harrington & Charlie McGettigan duoa izan zen, "Rock 'n' Roll Kids" kantuarekin. Irlandaren seigarren garaipena izan zen, eta hirugarrena jarraian. Irlandak garaipen kopuru errekorra hautsi zuen, eta lehen aldia izan zen herrialde batek jarraian hiru garaipen lortzen zituela.

Jugoslaviaren eta Ekialdeko Blokearen desegiteen ondoren, partaide izan nahi zuten herrialde kopuru handia kudeatzeko, aurreko edizioko azken zazpi sailkatuak urte batez lehiaketatik kanpo uztea erabaki zuen Europako Irrati-Telebista Batasunak. Italia eta Luxenburgok lehiaketari uko borondatez egin ziotenez, aurreko edizioko azken bost sailkatuak geratu ziren kanpoan (Belgika, Danimarka, Eslovenia, Israel, eta Turkia). Bestalde, Errumania, Errusia, Eslovakia, Estonia, Hungaria, Lituania eta Poloniak lehen agerpen ofiziala egin ahal izan zuten lehiaketan.

"Riverdance".

Artista partaideen emanaldien ondoren eta bozketak ezagutarazi aurretik, "Riverdance" irlandar dantzen ikuskizuna estreinatu zen eszenatokian (zazpi minutuko iraupenarekin), besteak beste Michael Flatley dantzariaren partaidetzarekin. Riverdancek oso harrera ona izan zuen, Point Theatre-ko ikuslegoak zutik txalo zaparrada batekin agurtu zuelarik. Lortutako arrakasta eta oihartzuna hurrengo urtean "Riverdance: The Show" ikuskizun propioa sortzeko abiapuntua izan zen, munduan zehar ikusi ahal izan zena. Eurovision lehiaketako ekitaldiarteko ospetsuena bezala jotzen da.

Kanpo estekak.

<br clear="all" (>

Eurovision Abesti Lehiaketa


Marau

Marau Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Pseudoeurycea juarezi

Pseudoeurycea juarezi "Pseudoeurycea" generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.


New London (New Hampshire)

New London Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Merrimack konderrian kokatuta dago, New Hampshire estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Ezka

Ezka Euskal Herriko ibai bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Ibaiaren beheko zatia Espainiako Aragoitik ere igarotzen da. 36,7 kilometro luzerarekin, Erronkaribarreko Izaban jaiotzen da, Belagua eta Belabarze ibaiek bat egin zutenetik, 771 metroko altueran, eta Aragoi ibaian isurtzatzen da, Zigoze udalerriko Ezkoze herriko inguruan, 447 metroko altueran.

Ibilbidean zehar, 506 kilometro koadroko arroko urak jasotzen ditu, eta Izabatik igarotzean 3,050 metro kubiko segundoko batez besteko emaria hartzen du segundoko, eta 10,826 metroraino igotzen dira Zigoze parean. Izabako minimoa 0,621 da abuztuan eta 5,688ko maximoa martxoan; Zigozeko zifrak 1,972koak dira abuztuan eta 19,482koak otsailean.

Bere ibilbidean, Erronkariko ibaxa eta Berdungo Kanala zeharkatzen ditu.

Ibilbidea.

Ibaiadarrak.

"Ezka" ibaia osatzen duten ibaiak:

"Ezka ibaia" bezala:


Julia Stiles

Julia O'Hara Stiles (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1981eko martxoaren 28a) estatubatuar aktorea da. 12 urterekin hasi zen antzezten. Film batean egin zuen lehenengo antzezpena 1996ko "I Love You, I Love You Not" filman izan zuen.


Teodoriko I.a

Teodoriko I.a (gotikoz: "Þiudareiks"

) bisigodoen erregea izan zen 419tik 451ra arte. Alariko I.aren sasikumea, Atila menderatzeagatik ospetsua da.

Waliaren ondorengoa izan zen. Sueboekin eta bandaloekin elkartu zen erromatarren aurka borrokatzeko. Atilak Galia inbaditu zuenean, erromatarrekin eta frankoekin aliatu zen hunoen aurka. Kataluniar zelaietako guduan hil zen.


De Sitter (kraterra)

De Sitter kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ01 lau-angelukoan dago. 63,8 kilometroko diametroa du. Izena Willem de Sitterren omenez darama. Baillaud eta Euctemonek osatzen duten krater bikotearen iparraldean dago. Bere kokapena dela eta, krater hau eskortzo handi batekin agertzen da Lurretik ikusten denean, eta honek ikus daitekeen xehetasuna mugatzen du, gainera eguzkiaren argia jasotzen du sestra angelu batean.

De Sitter L-ren ipar-ekialdeko ertza eta De Sitter M-ren hegoaldeko ertza estaltzen dituen De Sitter L duen hiru krater ezohizko agregatu baten parte da. Hiru kraterrak konparagarriak dira, baina De Sitter M pixka bat handiagoa da. De Sitter beste bi kraterrei gainjartzen zaien lekuan, kanpoko ertza amilduta ageri da, profil nabarmenagoarekin ekialdetik hego-ekialdera. Ahoaren alde honen ondoan De Sitter G dago, bi krater fusionatuz osatutako formazio txiki bat.

De Sitter-en barruko zola nahiko irregularra da eta muinoak ditu, erdiko gailur mehe batekin erdiko puntutik gertu. Krater txiki batzuk daude barruko pisu osoan. Barruko hormaren ondoan ere pitzadurak ikusten dira, sumendi-jatorrikoak ziurrenik.

Krater sateliteak.

Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.

Erreferentziak.

<templatestyles src="Refbegin/styles.css" />

. (1982). "NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. " NASA RP-1097.

). "Gazetteer of Planetary Nomenclature. " USGS.

. (2004). "The Clementine Atlas of the Moon. " Cambridge University Press .

). "Lunar Nomenclature. " Jonathan's Space Report.


Casi 40

Casi 40 2018ko David Trueba espainiar zinema zuzendariaren amodiozko film komikoa da.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Musika bira batek gaztaroko bi lagun elkartuko ditu berriro. Gizona kosmetikoen saltzailea da gaur egun, eta garai batean zeharo maiteminduta zegoen taldeko neskarekin. Haren karrera musikala berpizten saiatuko da orain.


Louis Delgrès

Louis Delgrès (Saint-Pierre, Martinika, 1766ko abuztuaren 2a-Matouba, Guadalupe, 1802ko maiatzaren 28a) ofizial mulato eta errebeldeak esklabotzaren aurkako borroka zuzendu zuen. Frantziako Iraultzak 1794an esklabotza ezeztatu zuen baina Napoleonek berriro ere onartu nahi zuen. Delgrèsek horren aurka altxatu zen eta, borrokan, hil zen. Haren oroimenez, Basse-Terreko gotorlekuari bere izena eman zioten.

Biografia.

Ama mulata eta aita zuria ziren. 1783an milizian sartu zen. Militar bezala gaitasun handia erakutsi zuen. Britainiarrek Antilla Frantsesak okupatu nahi zuten eta horren aurkako borroketan hartu zuen parte. Preso harrapatu zuten. Le Havren askatu zuten eta 1799an Guadalupera itzuli zen. Urte berean Napoleón Bonapartek boterea eskuratu zuen eta esklabotza ezeztatzeko hartutako erabakia atzera egiteko borondatea berehala erakutsi zuen; erabakiak garrantzi komertzial eta ekonomiko handia zuen. 1801an Delgràsek, ofizial beltz talde batekin batera, Jean-Baptiste Raymond de Lacrosse kontralmirantearen aurka altxatu ziren. Lacrossek arrazista zen eta beltzen aurkako neurriak hartzen hasi zen. Izan ere, Napoleonek altxamendua geldiarazteko Antoine Richepanse generalaren agindupean espedizio militar handi bat bidali zuen; helburu nagusia matxinatuak suntsitzea zen. Guadalupen setiatuta Delgrès nahiago izan zuen bere aldekoen esku hiltzea militar frantsesen esku baino: 1802ko maiatzaren 28an Guadalupeko Matouba Saint-Clauden, haren jarraitzaileekin batera, eztanda handi batez haien buruak beste egin zuten.

Antilla Frantsesetan Delgrès benetako heroia da eta haren eskultura toki askotan aurki daitezke. Basse-Terreko gotorlekuak bere izena darama eta bertan memorial bat ikus daiteke. Haren izena, bestetik, Parisko Panteoian ikus daiteke.


Fernand Delort

Fernand Delort (Andernos-les-Bains, 1936ko urtarrilaren 29a - Ares, 2002ko abuztuaren 25a), Frantziako txirrindularia zen. Anaia André eta semea Dominique txirrindulariak izan ziren baita ere.

Palmaresa.

1960

1961

1962

1963


Bard

Bard Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Bardk honako udalerri hauekin egiten du muga:


Hanover Courthouse (Virginia)

Hanover Courthouse Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hanover konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Comblain-au-Pont

Comblain-au-Pont, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, biztanle ditu. Amblève eta Ourthe ibain arteko elkarketan dago eta horien gainean "les Tartines" izeneko arroka handiak daide (erreserba naturala), izan ere, forma xerratua baitaukate.

Udalerriaren barruan auzo hauek daude: Géromont, Halleux, Hoyemont, Mont, Oneux, Pont-de-Sçay eta Sart.


Trango dorreak

Trango dorreak (ingelesez "Trango Towers") Pakistango Karakorum mendilerroko Baltoro Muztagh mendikatean dagoen granitozko gailur sail bat osatzeen dute, Baltoro glaziarraren iparraldean.

1977an Galen Rowell, John Roskelley, Kim Schmitz eta Dennis Hennek eskalatzaileek lehenbizikoz igo zuten.


Placey

Placey Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Placey udalerrian erroldatutako biztanleak 161 ziren. Familiak 70 ziren, horien artean 18 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 26 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 26 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 74 etxebizitza zeuden, 70 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. 68 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 70 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 109 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 79 lanean zeuden (42 gizon eta 37 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Placey udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 158 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.823 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden3 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren eta 1 argiketaria.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Placey

Audeux (1,8 km)

Recologne (2,1 km)

Franey (2,3 km)

Mazerolles-le-Salin (2,6 km)

Noironte (2,6 km)

Lavernay (2,7 km)

Villers-Buzon (3,6 km)

Corcondray (3,7 km)

Vaux-les-Prés (3,7 km)

<br clear=left>


Fratria

Fratriak (grezieraz: φρατρία, anaitasuna; hau da, «anaia» "φρατήρ" hitzetik eratorria) Antzinako Greziako gizatalde mota bat izan ziren. Antropologikoki, tribu edo herri bateko bi klan edo gehiago elkartzean datza.

Fratriak Antzinako Grezian.

Grezia preklasikoan, tribu (filé) bakoitza fratria banatan banatuta zegoen. Fratria horien izaera, historialari baten hitzetan, "Gizarte-erakundeen [greziarren] arteko arazorik ilunena da." Gutxi dakigu Greziako gizarte-bizitzan izan zuten paperaz, baina Aro Ilunetik K. a. II. mendera arte existitu ziren. Antzinako Greziako joniar munduan, aro arkaikoan zehar, tribu bakoitza (phylè) fratria banatan banatuta dago.

Homerok behin baino gehiagotan aipatzen ditu, bere garaiko gizarte-giroa deskribatzen dutela diruditen pasarteetan. Atenasen, fratria batean inskribatzea hiritarren oinarrizko baldintza izan dela dirudi, 508ko erreformen aurretik. C. Aro Ilunean izan zuten goreneko garaitik, Greziako gizarte-bizitzaren funtsezko indarra izan zirela diruditenean, fratriak pixkanaka murriztu egin ziren garai klasiko osoan zehar, beste talde batzuek (alderdi politikoek, esaterako) beren kontura eraginak irabazi zituztenean. Aro klasikoan, fratriak atenastar estatuaren lurralde-banaketa formaletara aldatu ziren.

Magistratu propioak dituen unitate autonomo hori, fratriarka buru duena, Greziako erlijiotasunaren eta soziabilitatearen esparrua da, banketeak eta jaiak antolatzeari esker, hala nola Apaturietakoa. Era berean, gizalegezko kultu batzuk prestatzeko eta horietan parte hartzeko esparru gisa balio dute.

Fratriak pertsonen edo familien elkarte informalak ziren, aldarrikatutako arbaso komunean oinarritzen zirenak, nahiz eta haien artean ez egon nahitaez odol-loturarik, genoak ez bezala.

Fratriek "gene" izeneko familia-talde txikiak zituzten; hauek fratriak baino beranduago agertu bide ziren, eta badirudi fratrietako kide guztiak ez zirela geno batenak; talde txikiago hauetan onarpena eliteetara mugatuta egon zitekeen. Maila txikiago batean, antzinako greziar gizarte zaharren oinarrizko ahaidetasun-taldea oikos (etxea) zen.

Fratria termino antropologiko moduan.

Testu antropologiko askotan, bereziki antzinakoenetan, fratria terminoa erabiltzen da klanaren (leinuen elkartzea) eta herriaren arteko erdibideko banaketa batean klan batzuen elkarketa sozialki onartua izendatzeko. Mota horretako taldeak Ameriketako hainbat herri indigenatan daude dokumentatuta, hala nola tlingit, navajo eta lenape herrietan, eta taldeko kideen artean betebehar eta eskubide jakin batzuk zekartzaten, ezkontza-eskubide edo -murrizketak barne.


Pternistis ochropectus

Pternistis ochropectus "Pternistis" generoko animalia da. Hegaztien barruko Phasianidae familian sailkatua dago.


Liolaemus williamsi

Liolaemus williamsi "Liolaemus" generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.


1020 Arcadia

1020 Arcadia asteroide gerrikoan aurkitutako 1020. asteroidearen izena da. 1924ko martxoak 7an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1924 QV zen. Bere izena antzina greziar mitologiako toki bat eta gaur egun Greziako probintzia bat den Arcadiagatik jasotzen du.


Koji Hashimoto

Koji Hashimoto (japonieraz: 橋本 晃司

, 1986ko apirilaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus eta Mito HollyHock.


Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria


Menard konderria (Texas)

Menard konderria (ingelesez: "Menard County"

) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Menard da. 2010eko zentsuaren arabera biztanle zituen, kilometro koadroko azaleran.

Geografia.

Menard konderriak kilometro koadro ditu. Horietatik ura dira. Beste lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,96 da.

Demografia.

2010eko zentsoan bizi ziren pertsonetatik txuriak edo hispanoak dira. Horietatik "hispano edo latino" kategorian dira. beltzak edo afroamerikarrak. amerikar natiboak ziren eta Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. asiarrak ziren. "Bestelako arraza bat" kategorian biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan pertsonek kokatzen zuten.


Champmotteux

Champmotteux Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Champmotteux udalerrian erroldatutako biztanleak 345 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 22 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 18 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 63 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 137 etxebizitza zeuden, 122 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 135 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 122 etxebizitza nagusietatik 114 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 74 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 77 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 231 ziren, horien artean 189 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 189 pertsona aktiboetatik 175 lanean zeuden (97 gizon eta 78 emakume) eta 13 langabezian zeuden (4 gizon eta 9 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Champmotteux udalerrian 125 unitate fiskal zeuden, 372 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.292 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 jatetxe.

2000. urtean Champmotteux udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 440 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an haur-eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Champmotteux

Nangeville (3,6 km)

Boigneville (3,8 km)

Mespuits (3,9 km)

Brouy (4,2 km)

Prunay-sur-Essonne (4,3 km)

Buno-Bonnevaux (5,4 km)

Gironville-sur-Essonne (5,5 km)

Mainvilliers (5,5 km)

Blandy (5,7 km)

<br clear=left>


Santa Rosa (departamendua)

Santa Rosa Guatemalako hego-ekialdean kokatutako departamendua da. Iparraldean Guatemala eta Jalapa departamenduekin du muga, hegoaldean Ozeano Barearekin, ekialdean Jutiaparekin, eta mendebaldean Escuintlarekin. 2.955 km²ko eremua du eta 2012an 353.261 biztanle zituen. Hiriburua Cuilapa da.


Kazuo Imanishi

Kazuo Imanishi (japonieraz: 今西 和男, 1941eko urtarrilaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.


Novales (Kantabria)

Novales, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Alfoz de Lloredo udalerrian dagoen herri bat da. 2017ko erroldaren arabera 423 biztanle zituen.


Richland udalerria, Guernsey konderria (Ohio)

Richland udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Ohio estatuko udalerri bat da, Guernsey konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, eremuan.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Richland udalerriak 698 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Ferriday (Louisiana)

Ferriday Louisianaeko herri bat da. Concordia parrokian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Sedlec (Třebíčeko barrutia)

Sedlec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 232 biztanle ditu eta 9,42 kilometro koadroko azalera. Třebíčeko barrutian dago.

Historia.

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1485 urtean egin zen.


La Magdalenako hondartza

La Magdalenako hondartza, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Santander hirian dagoen hondartza bat da, Magdalena penintsulan. 900 metroko luzera du.


Trichomycterus duellmani

Trichomycterus duellmani "Trichomycterus" generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.


Bohuntine

Bohuntine, Eskoziako gaeleraz: Both Fhionndain

, Eskoziako Highland eskualdeann dagoen etxalde bat da, Lochaber barrutian. Roybridge udalerritik hurbil dago.


Ventas (Madril)

Ventas, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Ciudad Lineal barrutian. Hiriko 151. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 52.265 biztanle zituen.


Georg Pencz

Georg Pencz (Westheim, c. 1500 - Leipzig, 1550eko urriaren 11) alemaniar grabatzaile, margolari eta imprimatzailea izan zen.

1523an Nurenbergera bidaiatu zuen eta Albrecht Dürerren tailerrean sartu zen lanean. Italia ere bisitatu zuen eta Veneziako artearen eragina jaso zuen. 1525ean Barthel Beham eta Hans Sebald Beham anaiekin batera espetxeratu zuten Thomas Müntzerren doktrinak zabaltzeagatik eta bataioan, Kristorengan eta transubstantziazioan ez sinesteagatik. Handik gutxira askatu zituzten eta Maisu Txikiak taldeko kide izan ziren.

Nurenbergen, familia aberatsen etxeetako sabaietan trompe-l'oeilak margotu zituen.

1538 inguruan Erroma bisitatu zuen lehen aldiz eta 1540an Nurenbergera itzuli zen. Bertan hiriko margolari izendatu zuten eta arrakasta handia izan zuen erretratuak margotzen.

1550ean Alberto, Prusiako dukeak Gorteko margolari izendatu zuen, baina Pencz Leipzigen hil zen gortera iritsi aurretik.


Parker (Idaho)

Parker Idahoko hiri bat da. Fremont konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


South 24 Parganas barrutia

South 24 Parganas barrutia Indiako barruti bat da, Presidency dibisioan, Mendebaldeko Bengala estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.

Mugakideak.

Honako barrutiekin egiten du muga:


Lethenteron ninae

Lethenteron ninae "Lethenteron" generoko animalia da. Arrainen barruko Petromyzontidae familian sailkatzen da.


Paramonacanthus japonicus

Paramonacanthus japonicus "Paramonacanthus" generoko animalia da. Arrainen barruko Monacanthidae familian sailkatzen da.


Hackenheim

Hackenheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Aya Miyama

Aya Miyama (japonieraz: 宮間 あや, Miyama Aya, 1985eko Urtarrilaren 28a -)

Japoniako futbolaria da.


Roveredo di Guà

Roveredo di Guà Italiako udalerri bat da. Veronako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Roveredo di Guàk honako udalerri hauekin egiten du muga:


Whiteinch

Whiteinch, Eskoziako gaeleraz: Innis Bhàn

, Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.


Lauret (Landak)

Lauret (frantsesez eta ofizialki: "Lauret

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Lauret udalerrian erroldatutako biztanleak 78 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 37 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 37etxeak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 45 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (17 gizon eta 15 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.

2000. urtean Lauret udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 308 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Lauret

Pimbo (3,0 km)

Poursiugues-Boucoue (3,1 km)

Boueilh-Boueilho-Lasque (3,3 km)

Coublucq (3,5 km)

Miramont-Sensacq (3,9 km)

Pouliacq (4,1 km)

Garlin (5,7 km)


Allobates caeruleodactylus

Allobates caeruleodactylus "Allobates" generoko animalia da. Anfibioen barruko Aromobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Deep Space 1

Deep Space 1 NASAk jaurikitako zunda da. 1998ko urriaren 24ean jaurti zen, NASAren New Millenium programaren barnean. Misioaren helburua, espazio teknologiak frogatzeko erabili zen, etorkizuneko misioetan kostuak murrizteko.


Anttoni Etxeberria

Anttoni Etxeberria Mendizabal (Aia, Gipuzkoa, 1914ko irailaren 29a - Hondarribia, 2020ko apirilaren 2a) tabernari lanean eman zuen ia bizitza osoa.

2021ean Hondarribiko plaza bati "Anttoni Etxeberria Mendizabal" izena eman zioten.

Biografia.

Anttoni Etxeberria Aiako Lokate baserrian jaio zen, amaren baserrian. Aita Uzkudun baserrikoa izan zuen. Zazpi neba-arreba izan ziren, eta baserriak ematen zuenetik bizi ziren. Etxean bertan egon zen eskola hasieran, Lokaten; gero debekua jaso zuten, eta herriko eskolara joan zen Anttoni, baina ez zuen luzaroan jarraitzerik izan. 13 urte bete zituenean Usurbilera joan zen neskame, senitarteko batzuen etxera. Hantxe hasi zen tabernan lanean, ahizparekin batera, eta gero Zarautzen eta Donostian ere jardun zuen tabernetan zerbitzari. Aiakoa izan zuen senarra, eta hamar seme-alaba izan zituzten. Zarautzen eta Hondarribian bizi izan ziren. Hondarribian taberna jarri zuten Amute auzoan. Gerra ezagutu zuen.


Kataluniar asto

Kataluniar astoa, (Equus asinus, kataluniar aldaera), katalanez: "Ruc català"

, Kataluniako bertako asto arraza bat da. Azken hamarkadan abere hauek esanahi eta sinbolismo handia hartu dute Katalunian eta egun kataluniar astoa ikur nazional gisa erabiltzen da ibilgailuetan, elastiko eta abarretan.

Arraza galtzeko zorian dago, 500 abelburu inguru besterik ez da geratzen, haietatik ehun Kataluniatik kanpo.

Piriniar astoaren gertuko arraza da, baita Mallorcako astoaren zein Leon eta Zamorako astoaren gertuko arraza ere.

Arrazaren historia.

Antza Katalan astoa Somaliako basa astoa edo Equus africanus somaliensis delako asto motaren ondorengoak dira. Asto hauek Asia Txikian etxekotuak izan ziren eta feniziarrek ekarri omen zituzten Kataluniako kostaldetatara.

Antza antzineko arraza da, eta Plinio Zaharrak aipatzen ditu jada ausetanoek Viceko lautadara ekarritako astoak.


Yoshika Matsubara

Yoshika Matsubara (japonieraz: 松原 良香, Matsubara Yoshika, 1974ko abuztuaren 19a -)

Japoniako futbolari ohia da. 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.


Barajas de Melo

Barajas de Melo Cuencako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.026 biztanle zituen.


Rumney (New Hampshire)

Rumney Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grafton konderrian dago, New Hampshire estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Teruelgo katedrala

Teruelgo katedrala edo Teruelgo Santa María de Mediavilla katedrala Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Teruel hiriko katedrala da. Tarazonako katedralarekin batera herrialde honetako mudejar erako eraikin nabarmenetako bat da, bai eta Teruelgo probintzian arkitektura estilo honetan eraikitako eraikin bakanetakoa ere.

1171. urtean eraikitzen hasi eta 1232. urtean sagaratu zen.

UNESCO erakundeak Gizateriaren Ondare izendatutako Aragoiko arkitektura mudejarra multzoko zati ere bada.


Stremț

Stremț Errumaniako udalerri bat da, Alba konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Monteregianita-(Y)

Monteregianita-(Y) silikato motako minerala da.

Ezaugarriak.

Monteregianita-(Y) silikato mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>(Na,K)6(Y,Ca)2Si16O38 * 10H2O</chem>. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.


Hara minuscula

Hara minuscula "Hara" generoko animalia da. Arrainen barruko Erethistidae familian sailkatzen da.


Entrenatzaile

Kiroletan, entrenatzailea edo zuzendari teknikoa kirolari indibidual baten edo kirolari talde baten zuzendaritzaz, instrukzioaz eta entrenamenduaz arduratzen den pertsona da. Selekzio nazional bateko entrenatzaileari dagokionez, hautatzailea deitzen zaio.

Oinarrizko funtzioak.

"Entrenatzaile" terminoak entrenamenduari egiten dio erreferentzia, kirolaria proba bat jokatzeko prestatzen eta egokitzen den faseari. Hasieran logikoa da pentsatzea kirolari bat bakarrik presta daitekeela; hala ere, entrenamenduak gaitasun eta egokitasun fisikotik haratago doazen ezagutza ugari eskatzen ditu. Prestakuntza hori proba bakar bati edo proba horietako batzuk jokatzen diren denboraldi bati buruzkoa izan daitekeenez, eta kasu horretan saioak dosifikatu eta entrenamendu mota desberdinak planteatu beharko direnez beharren arabera, entrenatzailearen presentziak lehiakortasun-maila ezin hobea errazten du eta, gainera, bermatzen du.

Prestakuntza fisiko eta teknikoaz gain, entrenatzaileak lan psikologikoa egin dezake, kirolariari laguntza handia emanez, batez ere animoa eta emozioak asko higatzen diren lehiaketetan.

Taldeei dagokienez, entrenatzaile batek, aurreko funtzioez gain, bere kirolariek hurrengo kirol-proban garatu beharko dituzten estrategiak aukeratu behar ditu, bere bertuterik onenak ustiatzeko eta akatsak arintzeko, bai eta, hala badagokio, aurkariari aurre egiteko ere.

Entrenatzailearentzat hain errotuta ez dauden beste funtzio batzuk aurkariak behatzea eta aztertzea, kirolariak kontratatzea eta baztertzea edo entrenamendu espezifikoak egitea dira, lehiara bideratuta ez daudenak (adibidez, lesionatuak berreskuratzea). Funtzio horiek, askotan, beste langile batzuek betetzen dituzte.

Selekzio nazionaletan, entrenatzaileari hautatzaile deitzen zaio, selekzio nazional bat osatzen duten jokalariak aukeratzen dituelako.

Entrenatzaile partikularrak.

Entrenatzaile partikularrak dira banakako kirol baten entrenamendua prestatu eta zuzentzen dutenak. Horri dagokionez, ez da beharrezkoa kirolari bat bakarrik entrenatzea; adibidez, atletismoko entrenatzaile batek hainbat atleta entrenatu ditzake aldi berean, horregatik banakako kirola izateari utzi gabe.

Banakako kirolari bat prestatzean, entrenatzaileak forma fisikoa eta teknikoa hobetzeko jarduerak planteatu behar ditu. Horretarako, batetik, alderdi horiek garatzen dituzten ariketa fisikoak diseinatu eta egin behar dira, eta, bestetik, bizi-ohitura osasungarriak hartzea sustatu behar da, hala nola elikadura, aisialdiko jarduerak eta higiene pertsonala.

Kirolariak aurkari bati aktiboki aurre egiten dion kiroletan, hori gainditzeko estrategiarik onena aztertzen saiatuko da entrenatzailea.

Taldeko entrenatzaileak.

Taldeko entrenatzaile batek entrenatzaile partikular batek dituen erantzukizun berberak ditu, eta horiei kolektibo baten zuzendaritzarenak direnak gehitu behar zaizkie.

Lehenik eta behin, entrenatzaileak hurrengo proba jokatuko duten kirolariak aukeratu behar ditu, eta, horretarako, bere irizpideen arabera, gaitasun tekniko, fisiko eta animikoek emaitzarik onena eman dezaketenak hautatu behar ditu. Hautu horri estrategia egokiaren azterketa gehitu beharko zaio, eta puntu hori ia saihestezina da taldeko edozein kiroletan. Halaber, lehiaketak hala baimentzen badu, entrenatzaileak erabakitzen du, proba jokatu bitartean, taldeak zer estrategia hartu behar dituen, kirolari bat ordezkatu behar den eta zein ordezkok ordezkatuko duen.

Talde-kirol bateko entrenamenduak hainbat ariketatan banatzen dira, teknika, taktika eta fisikoa nagusitzen direlarik. Horiez gain, kategoria handiagoko taldeetan entrenatzailearen mendeko langileek zuzentzen dituzten beste ariketa batzuk ere badaude, hala nola errekuperazio-ariketak, fisioterapia-ariketak eta abar.

Inguruan osagai mediatiko handia duten kirol kolektiboetan, entrenatzaileak bozeramaile-lanak egiten ditu komunikabideen aurrean, prentsaurrekoen eta bestelako esku-hartzeen bidez.

Entrenatzaile baten beste funtzio batzuk.

Entrenatzaileek beste funtzio batzuk ere hartzen dituzte beren gain, egoeraren arabera:

Prestakuntza-etapa (0-16 urte).

Kirolari gazteei dagokienez, batez ere haurrei edo nerabeei dagokienez, entrenatzaileak ez du errendimendu atletikoan soilik oinarritu behar, baizik eta gaztea pertsona gisa garatzeko prestaketaren inguruan lehentasuna eman behar du.

Adibidez, balioetan hezteak esan nahi du kirol batek eskatzen duen lehiakortasunak ez duela arauak haustera bultzatzen.

Taldeko jokalarien zerrenda egitea.

Entrenatzaileak ez du zertan erabaki zein kirolari diren egokiak lehiaketan aritzeko, baina, oro har, jarraibide batzuk ezartzen ditu, eta zehazten du zer estrategia kolektibo erabiliko duen, ondoren, behar duen kirolariaren profila identifikatzeko. Oro har, kirolarien kontratazioa eta baztertzea beste langile batek hartzen du bere gain, kirol-idazkari tekniko edo kirol-zuzendari izenekoak, bere gain hartzen duen erantzukizun-mailaren arabera.

Entrenatzaileak kirolariak fitxatzeko lana ere egiten duenean, "botere osoez" hitz egiten da, eta beste izen bat hartzen du. Futbolean, adibidez, manager hitza zeregin horretarako erabiltzen da.

Prestakuntza psikologikoa.

Prestakuntza psikologikoa ere kirol-entrenamenduaren parte da. Prestakuntza akademikoa duen entrenatzaile batek oinarrizko elementuak ditu bere kirolariei pentsamenduak, emozioak eta jokabideak kontrolatzen irakasteko. Era berean, badakigu trebetasun psikologikoak, hala nola kontzentrazioa, motibazioa edo autokonfiantza, entrenatu daitezkeen elementuak direla. Hala ere, gaur egun kiroleko psikologoen espezialitatea dago. Espezialitate horretan trebatua eta espezializatua, entrenatzaileak diziplina anitzeko laguntza du lan egin dezan jokalariaren kirol-errendimendua optimizatzen laguntzeko.

Prestakuntza.

Entrenatzaileek prestakuntza fisikoa, teknikoa, taktikoa, taldeak maneiatzekoa, animoa prestatzekoa eta lan- eta kirol-arloko legeria jasotzen dute. Oro har, kirol guztietan entrenatzaileen hainbat kategoria daude, beren ezagutzaren eta beren gain har ditzaketen erantzukizunen arabera. Prestakuntza hori kirol-federazioek diseinatu ohi dute.


Oberstreu

Oberstreu Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Larramendy geltokia

Larramendy utzitako tren geltoki bat da, izen bereko landa eremuan kokatua, Pehuajó barrutian, Buenos Aires probintzian, Argentinan.

Historia.

1911n inauguratu zuen Buenos Aires probintziako Tren Konpainia Nagusiak. Haien zerbitzuak 1961ean eten ziren Larkin Planaren ondorioz.


NGC 1106

NGC 1106 galaxia bat da, Perseus (konstelazioa) konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.


Schwalmtal

Schwalmtal Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Astrakan

"Artikulu hau larruari buruzkoa da; Errusiako hiria gaitzat duena beste hau da: «Astrakhan»"

Astrakan "karakul" arkumearen larru mota da, oso estimatua larrugintzan, batez ere kapelak eta berokiak egiteko. Luxuzko produktu da, oso berogarri den ile kizkur eta leuna dela-eta.

Larru mota hau lortzeko arkume jaioberriarena (3 egun gehienez) edo hilaurrarena izan behar du. Azken hauek dira estimatuenak, ilea sarri-sarria, leun-leuna eta beltz-beltza delako. Askotan, umegaltzea berezkoa dela esaten bada ere, sarri umekia ardi-amaren sabeletik aterarazten da ernaldiaren azken egunetan larrua lortu ahal izateko. Arkume bakoitzetik lortutako larru azalera oso txikia denez, animalia ugari behar dira jantzi bakarra lortzeko (beroki bat egiteko 30 bat behar dira). Urtean lauzpabost milioi arkume hiltzen dira mundu osoan astrakan eskaerari aurre egiteko.

Izena Astrakhan hiritik datorkio (egungo Errusian dagoena), XV-XVI. mendeetan khanerri mongol baten hiriburua izan zena.


Andurain gaztelua

Andurain-Mayte gaztelua edo jauregia Maule-Lextarren kokaturiko XVII. mendeko monumentu historikoa da. Oloroeko apezpiku eta Kontraerreformaren gidaria izan zen Arnaud Maiteren aginduz eraiki zuten pizkunde estiloko Zuberoako jauregi esanguratsu hau. Nabarmentzekoak zuberotar moldeko arbelezko teilatua eta bertako Erdi Aroko xurrutarriak eta aurrealdean zizelkaturiko aho irekiduneko aurpegiak; jauregia setiatuz gero kanoiak jartzeko pentsatuak.

Erdigunea ertzetako hiru dorre karratuek babesten dute; laugarren dorrea ez zen eraiki. Zutabetxoak dituen sarrerako portiko ederra, gainean frontoia duten ajimez‑leihoak, txapitula‑formako hirugarren solairua, gargolak, oholezko teilatua; barruan, sekulako eskailera eta bi tximinia handi ditu.

Jauregiak 1661ean Matalas apaizak gidaturiko matxinadaren erasoa jasan zuen, bere dorretako batek su hartu zuelarik, istiluak amaitzean berreraikia izan zelarik. Gaur egun Maytie familiarena da jauregia, ekainaren 1etik irailaren 20era bisitak baimentzen direlarik, 11etik 12tara eta arratsaldeko 3retatik 6etara, ostegun, igande eta jaiegunetan izan ezik, non arratsaldez bakarrik irekitzen duten.

Maitiatarrak. Historia eta testuinguru erlijiosoa.

Protestantismoa Zuberoan sartzen saiatzen ari ziren. 1549. urtean, Roussel, Oloroeko apezpiku izana, doktrina berria predikatzera etorri zenean, Petri Maitiak, Mauleko merkatari batek, pulpitua suntsitu zuen aizkorakadaz, eta apezpikua hil egin zen erorikoaren ondorioz.

1590ean, haren seme Arnaud zen Urdiñarbeko priorea. 1598. urtean, Maulen gordeta zeuden kalonjeek Oloroeko apezpiku hautatu zuten; protestanteak, ordea, hura hiltzen saiatu ziren: zauritu egin zuten, 17 kolpe eman zizkioten ezpataz. 25 urte iraun zuen bere elizbarrutia katolikoen eta protestanteen arteko lehiak markatu zuen; katolikoak, botere politikoa lagun zutela, Erreformak hartu zituen elizak eta ondasunak berreskuratzen saiatu ziren.

Ondasunei dagokienez, Maitiak nahikoa arrakasta izan zuela pentsa dezakegu, Maulen eraiki zuten jauregiaren ospeari erreparatzen badiogu. Arnaud II.a (1623‑1646) iloba izan zuen oinordeko. Osaba Parisera 17 aldiz joan arren, kontuan izanik garai hartarako sekulakoa zela hainbeste bidaia egitea, Arnaud II.a ez zen sekula bere elizbarrutitik irten.

Gerrak hondatu zituen elizak konpontzen lan egin zuen: Zuberoako erretaula asko garai hartakoak dira; Zalgize (Saugis, dokumentuetan) izeneko bat ospetsu egin zen lan horretan ziharduela. Arnaud II.ak erlijio‑ordenak ezarri zituen elizbarrutian: frantziskotarrak, kaputxinoak, premontretarrak, karmeldarrak, urtsulatarrak, klaratarrak.

Matalasen matxinada.

Sakontzeko, irakurri: «Matalas apaizaren matxinada»

Arnud Frangois (1660‑1681), Arnaud II.aren iloba bat, Luis XIV.ak hautatu zuen Oloroeko apezpiku‑aulkirako. Parisen izan zen sagaratua, eta Euskal Herrira iritsi zen Matalasen matxinadaren hasieran. Matalasek karguari uko egin ziezaion saiatu zen, eta azkenean eskumikatu egin zuen. Matalas kondenatu ondoren, Arnaudek boterea galdu zuen. Maulen ezarri zuen kaputxinoen komentua.


Casarea dussumieri

Casarea dussumieri "Casarea" generoko animalia da. Narrastien barruko Bolyeridae familian sailkatuta dago.


Elgaria multicarinata

Elgaria multicarinata "Elgaria" generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.


Coronel Sapucaia

Coronel Sapucaia Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Alfonso Basagoiti

Alfonso Basagoiti Zabala (Madril, 1948) bizkaitar politikari eta ekonomialaria da.

1983an Bizkaiko Foru Aldundiko Ogasun ahalduna izan zen. Bost urte geroago Eusko Jaurlaritzako Ogasun eta Finantza Sailburu izendatua izan zen.

Politika utzi eta enpresa munduan aritu da: Banco Bilbao Vizcayan, Gamesan edo Euskaltelen. Círculo de Empresarios Vascos elkartea zuzendu du.


1985eko Frantziako Tourra

1985eko Frantziako Tourra Itzuli Handi honen 72. edizioa izan zen. 1985eko ekainak 28 eta uztailak 21 artean ospatu zen. 4109 kilometroko ibilbidea egin zen prologo bat eta 22 etapatan banatuta, horietako bat, hamazortzigarrena, bi sektoretan banatuta egon zelarik. 180 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 18 taldetan banatuta, proba euren txirrindulari guztiekin soilik 5ek amaitu zutelarik. Garaileak, bosgarren aldiz Bernard Hinault izan zena, proba batez beste 36,232 kilometro orduko abiaduran bete zuen.

Parte-hartzaileak.

"Artikulu hau frantsesezko eta gaztelaniazko wikipedietatik itzulia dago".


Aseraggodes matsuurai

Aseraggodes matsuurai "Aseraggodes" generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.


Bernardino de Campos

Bernardino de Campos Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Tilmatura dupontii

Tilmatura dupontii "Tilmatura" generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.


Chmielnik udalerria (Gurutze Santuko voivoderria)

Chmielnik (]

) Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Kielce barrutian kokatuta. 142,19 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11417 biztanle zituen.


Millwood (Washington)

Millwood Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Spokane konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Merops mentalis

Merops mentalis "Merops" generoko animalia da. Hegaztien barruko Meropidae familian sailkatua dago.


Puck (hockeya)

Puck-a, disko izenarekin ere ezaguna, zenbait kiroletako funtsezko elementua da, eta izotz hockeya da ezagunena. "Stick" izeneko makil luzeez kolpatuz erabiltzen da, kontrako atean sartzeko. Diskoa kautxu bulkanizatuz egina dago eta 2,54 cm-ko (hazbete bat) lodiera du, eta 7,62 cm-ko diametroa (hiru hazbete). Pisua 156 eta 170 gramo bitartekoa da (5,5 eta 6 ontza bitartekoa). Izotz-hockeyaz gain, beste kirol batzuetan ere erabiltzen dira puck-en aldaerak. Horixe da urpeko hockeyaren kasua. Ohiko hockey-arekin duen alde nagusia da kilo eta erdiko berunezko nukleo bat duela, ur azpian errazago mugitzeko, eta tefloiz edo beste material plastikoz estalita dagoela. Antzeko objektuak ere erabiltzen dira teila-puskaren jokoan edo mahai-hockeyan.

Historia.

Izotz-hockeyko diskoa 1877an sortu zuen William F. Robertsonek, pilota bat bi aldiz moztuz, pilota esferiko batek eragiten zuen errebote etengabea saihesteko, hainbat aldiz jaurtiz publikoarengana.

Puck baten tiroak erregistratutako abiadura maximoa 170 kilometro orduko izan zen (105,4 mph).

Fox telebista kateak, NHL jokoak telebistan errazago jarraitzeko asmoz, "FoxTrax" izenekoa asmatu zuen, bere fabrikazioan LEDak barne hartzen zituen puck bat.

NHLk, Ipar Amerikako liga profesionalak, ez zuen erregularizaziorik eskatu 1990-91 denboraldira arte, nahiz eta haren neurriak eta pisua mende erdi lehenago estandarizatu zituen, 1940an, Arte Rossek.


Toshiki Onozawa

Toshiki Onozawa (japonieraz: 斧澤 隼輝

, 1998ko ekainaren 2a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.


Larresoroko apaiztegia

Larresoroko seminarioa Lapurdiko izen bereko herrian kokatutako eraikina da, XVIII. eta XIX. mendeen artean Ipar Euskal Herriko kulturagune nagusienetako bat izan zena. Euskal literaturan erromantizismoa bertatik zabaldu zen hein batean. 2005ean monumentu historiko sailkatu zuten.

Historia.

Jean Agerre abadeak 1733ko apirilaren 29an eraiki zuen, apaiztegi txiki batek eta kapera batek osaturik. Garai hartan Baionako elizbarrutia barruko jansenismoari eta ondoan zuen Bearnoko protestantismoari aurre egiteko bere kleroa ortodoxian eskolatzeko premian aurkitu zen. Larresoroko apaiztegiak garrantzi berezia izan zuen jansenismoa Iparraldetik erauzteko orduan.

1739an Euskal Herri osoko lehenengo ikasleak ailegatu ziren filosofia eta teologia ikasteko. Baionako elizbarrutiaz gain, Oloroekoa eta Akizekoa ere bere apaizez bete zen. Apaizgaiak bakarrik ez, gero ikasketa zibilak Bordele, Tolosa edo Parisen jarraitu nahi zituztenak ere pasa ziren Larresorotik.

1792ko urrian apaizak eraikinetik bota zituzten eta 1820ra arte ez ziren itzuli. Apaiztegiak bigarren loraldi bat izan zuen orduan, euskal literaturarentzat ere emankorra izan zena. Eliza eta Estatuaren arteko legea ezarri ondoren, 1906ko abenduaren 18an Gobernua eraikinaren jabe bilakatu zen. Lehenengo Mundu Gerran ospitale moduan erabili zuten.

Bertoko ikasle ospetsuen artean Louis-Édouard Cestac, Dominique Garat Hiriarte, Dominique Joseph Garat, Joan Piarres Duvoisin, Martin Duhalde, Jean Hiriart-Urruti edo Grazian Adema daude, baita Euskaltzaindiaren kide batzuk ere, tartean Jean-Blaise Adema, Jean Elizalde, Jules Moulier, Martin Landerretxe edo Jean Saint-Pierre.


Álvaro Untoria

Álvaro Untoria Hervías, pilotaren arloan Untoria deituraz ezaguna (Naiara, Errioxa, 1990eko urriaren 17a), esku huskako pilotari profesionala da. Atzelari aritzen da, Aspe enpresarekin. Estatistika ofizialek diotenez, 1,88 m luze da, eta 91 kilo pisatzen du. Profesionaletako lehendabiziko partida 2011ko uztailean jokatu zuen, jaioterriko pilotalekuan, Asegarce enpresarekin (2019ko urtarrilaren hasieran aldatu zen Aspe enpresara). Oso pilota gutxi galtzen duen pilotaria da, jokalekuan ederki mugitzen dena eta tarteka pilota ederki gozatzen duena, nahiz eta jotzaile handia ez izan. 2015ean, Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusia irabazi zuen, Bengoetxea VI.a aurrelaria lagun.

2013an, bigarren mailako hiru finalak eta sanmateoetako torneoa jokatu zituen, lehen mailan sartzekotan zen. Urte hartako urrian, ordea, partidetan eskua handitzen hasi zitzaion: likidoak pilatzen zitzaizkion ukondotik behera. Sei hilabetez ondo jokatu ezinda ibili zen, gaitzaren jatorria aurkitu ezinda, harik eta eskuko min txiki baten erruz pilota jotzeko postura txarra hartu zuela aurkitu zioten arte. Gaitza konponduta, 2014aren bukaeran maila onean jokatzen aritu zen, eta Andoni Aretxabaletaren ordez Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusian sartu zuten, Oinatz Bengoetxea aurrelaria lagun. Maila ikusgarria eman zuen txapelketan, eta, horri esker, Bengoetxea-Aretxabaleta bikotea hasierako ligaxkaren zatirik handienean sailkapenaren erditik behera (kanporatuko zituztenen artean) ibili eta gero, Bengoetxea-Untoria finalerdietarako sailkatu ziren lehenik, eta finalerako gero. Finalean, 22-7 irabazi zieten Berasaluze II.ari eta Zubietari.

Kirol lorpenak.

Esku huskako pilotan, hauek ditu lorpen nagusiak:


2855 Bastian

2855 Bastian asteroide baten izena da. urriaren 10an aurkitu zuen K. Reinmuth-ek Heidelberg Behatokitik.

Izendapena.

Hasiera batean asteroideak 1931 TB izena zeraman.

Orbitaren ezaugarriak.

2855 Bastian asteroidearen orbitak batezbeste 2,454 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,042 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,866 distantziara. Eszentrikotasuna 0,168 da, eta makurdura orbitala 8,15ºkoa da.

Ezaugarri fisikoak.

Magnitude absolutoa 13.1 da.


Fontainebleauko Eskola

Fontainebleauko Eskola Fontainebleauko gazteluan 1526an kokatu zen arte-eskolari ematen zaion izena da. Frantzisko I.ak deiturik, Italiako zenbait artista (Rosso Fiorentino, Francesco Primaticcio eta Nicolò dell'Abbate) izan ziren eskolako zuzendari, eta eragin handia izan zuen Frantziako hainbat margolarirengan (Jean Cousin, François Clouet, Antoine Caron eta beste batzuk). Estilo hori apainketa handietan erabili zen (freskoa eta igeltsoa), tapizgintzan eta gainerako arte aplikatuetan, eta asko zabaldu zen grabaketari esker.

Fontainebleauko lehenbiziko eskola.

Frantziako margolaritzan Frantzisko I.a erregearen agintaldian hasi zen nabarmentzen Italiako Pizkundeko artearen eragina. Frantzisko I.a, Paviako hondamenaren eta irainaren ondoren, Italiako eta Europako gune itzaltsuenekin lehian aritzeko gaitasuna izango zuen gorte bat osatu nahi izan zuen, mendeku gisa. Fontainebleauko gaztelua aukeratu zuen gorte hori osatzeko. Gorte berriaren gune nagusi izan behar zuen gaztelua apaintzera italiar artistak deitu zituen eta, han egin ziren margolan bikainei esker, Fontainebleauk eman zion izena, hain zuzen, Frantziako Berpizkundeko margolaritzaren joera nagusia izan zenari. Eskola honetako margolariek gai mitologikoak eta alegoria ilunak irudikatu zituzten, batez ere, eta estiloari dagokionez manierismoaren eragina nabarmentzen da haien lanetan. Irudi biluziak eta forma luze, bihurgunetsu elkarri lotuak ugariak dira Fontainebleauko margolarien obretan.

Fontainebleauko eskolako margolari nagusia Rosso Fiorentino (Florentzia, 1495 - Fontainebleau, 1540) izan zen. Italian Andrea del Sartoren lantegian jardun zuen, eta manierismoari jarraitu zion oro har Italian egindako lanetan. Garai hartako lan aipagarriena "Gurutzetik eraistea" da. 1530ean Parisa aldatu zen, eta Frantzisko I.aren margolari ofizial izendapena lortu zuelarik, Fontainebleaun hasi zen lanean. Lan bikaina egin zuen han: freskoa, estukoa eta tapizgintza landu zuten taldeen zuzendari izan zen, eta urte gutxian lantegi bikaina osatu zuen. Horrez gainera "Frantzisko I.aren galeria" (1533 ing.- 1540) margotu zuen, besteak beste. Galeria horretan hamabi fresko egin zituen; irudi dotoreak dira, estukozko markoez hornituak, eta antolaketa konplexua dute.

Rosso hil ondoren Francesco Primaticciok (Bolonia, 1504 - Paris, 1570) hartu zuen Fontainebleauko lanen ardura. Niccolo dell'Abaterekin batera (1552az gero), Rosso Fiorentinok hasitako lanari jarraitu zion eta kultura artistiko berria osatu zuten, forma dotore, Pizkundeko osagai eta antzinateko ezaugarriez hornitua. Primaticcioren lan gehienak, ordea, galdu egin dira. "Duchesse d'Étampesen gelan" ikus daitezke haren zenbait apaingarri, estukoa eta margoa bateratuz eginak. "Frantzisko I.aren galerian" alegoria moralak protagonismoa zuen bezala, Primaticcioren margoetan mundu atseginzaleagoa azaltzen da, emakumezkoen irudien bidez adierazia nagusiki.

Primaticciorekin batera lan egin zuen, esan bezala, Fontainebleauko beste margolari ospetsu batek, Niccolo dell'Abatek (Modena, 1509 ing. - ?, 1571). Italian lanean jardun ondoren, Fontainebleaura iritsi zenean gazteluko areto aipagarrienetakoak ("Ulisesen aretoa" eta "Dantza aretoa") ari ziren apaintzen, eta haietan jardun zen bera ere. Primaticciok harturiko bideari jarraitu zion dell'Abatek ere, baina bere lanetan erakutsi zuen askoz ere urrunago iristeko gaitasuna zuela, adibidez, paisaje margolaritzan. Herrixka eta pertsonaia finak eta antzinateko eraikinak irudikatu zituen, eta izaera irreal eta poetikoa eman zien bere obrei.

Fontainebleauko eskolaren estiloan eragina izan zuten orobat Frantziako gortean bizi izan ziren beste artista italiar batzuek, adibidez, Benvenuto Cellinik, Vignolak eta Serliok. Baina, Fontainebleauko estiloa zabaltzen, berebiziko garrantzia izan zuten grabatzaileek, Fantuzzi, Mignon, eta Milanek esaterako. Izan ere, margolaritzan ez ezik, artearen gainerako alorretan ere arrakasta handia izan zuen ikonografia eta apaingarri errepertorioa osatu zuten, Rosso Fiorentinoren eta Primaticcioren lanetan oinarriturik.

Fontainebleauko bigarren eskola.

1589 Henrike III.aren eraila izan zenetik, 1598an Vervinsko bakea sinatu zen arte, Zortzigarren Erlijio Gerrak Frantzia sakailatu zuen eta Fontainebleuko obrak bertan behera gelditu ziren. 1600 eta 1620 artean, ordea, Henrike IV.ak eta Maria Medicik bultzada handia eman zieten arte ederrei, Fontainebleau eta Louvreko jauregiak edertzeaz gain, Saint-Germain-en-Layen beste bat eraiki zutelako. Primaticcio eta dell'Abateren lanek eragin handia izan zuten eraikin horietan lan egin zuten margolariengan (Ambroise Dubois, Toussaint Dubreuil, Martin Fréminet...). Hori dela eta, "Fontainebleauko bigarren eskola" deitzen zaio


Irrikitown

Irrikitown ("irrikitan" eta ingelesezko "town" (hiria) arteko hitz konposatua) 2013an ETB1ek emititutako euskarazko programa da. Gaztelerazko "Vaya Semanita" programaren egitura antzekoa dauka eta bertako aktore asko "Irrikitown"en agertzen dira ere.


Tetsuya Koishi

Tetsuya Koishi (japonieraz: 小石 哲也

, 1990eko irailaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gainare Tottori.


Aiarako Andre Mariaren santutegia

Aiarako Andre Mariaren santutegia Dulantziko baseliza bat da, herrigunetik kilometro eskas bat iparraldera dagoena.

Historia.

Zerga bilketarako "Donemiliagako goldea" agirian jada aipatzen zen "Aialha" herria 1025. urtean. XIII. mendean eraiki zen Aiara herriko parrokia izateko. Donejakue bidea pasatzen zen bertatik, Arabatik Gipuzkoara zihoana, San Adrian pasabidetik barna. Aiaratarrek ordea herria utzi eta hegoalderantz egin zuten toki hobea iritzita eta Dulantzi herria sortu zuten.

Hurrengo mendeetan hainbat berriztatzen lan egin ziren eta gaur egun ongien kontserbaturiko monumentuetako bat da.

Egitura.

Estilo erromaniko berantiarrean eraiki zen. Habearte bakarra du, eremu presbiterar errektangularra eta abside semizirkularrarekin. Absidea bera oso soila da, bi aspilera estu baino ez ditu. Teilatuaren azpian irudi ugari erakusten ditu, gia buruak, irudi zoomorfoak eta geometrikoak, landa eremuko tenplo erromanikotan ohikoa den legez.

Hegoaldeko horman leiho gotiko bat agertzen de, beranduago egindakoa dudarik gabe. Sarrerako atea ere gotikoa da eta giza buruen eskulturez horniturik dago. Ataria bera hegoaldera zabaltzen den arkupe batek babesten du. Arku bat puntu erdikoa da, erromaniko berantizarrekoa, eta beste bi arkuak gotikoak dira. Arkupe honetan herriko biltzarrak egingo zirela proposatu izan da.


1941 Wild

1941 Wild asteroide gerrikoan aurkitutako 1941. asteroidearen izena da. 1931ko urriak 6an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1931 TN1 zen. Bere izena Paul Wild suitzar astronomoagatik jasotzen du.


Morgan Freeman

Morgan Porterfield Freeman, Jr. (Memphis, 1937ko ekainaren 1 - ), Estatu Batuetako aktore eta zinema zuzendaria da, bigarren aktore onenaren Oscar Saria irabazlea.


Brookesia decaryi

Brookesia decaryi "Brookesia" generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.


Palwal barrutia

Palwal barrutia Indiako barruti bat da, Faridabad dibisioan, Haryana estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.

Mugakideak.

Honako barrutiekin egiten du muga:


Crossarchus obscurus

Crossarchus obscurus Crossarchus generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Herpestidae familian sailkatuta dago..


Paracirrhites xanthus

Paracirrhites xanthus "Paracirrhites" generoko animalia da. Arrainen barruko Cirrhitidae familian sailkatzen da.


La Bastide-l'Évêque

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau Aveyrongo udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «La Bastide»."

La Bastide-l'Évêque (frantsesez eta ofizialki: "La Bastide-l'Évêque

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an La Bastide-l'Évêque udalerrian erroldatutako biztanleak 822 ziren. Familiak 330 ziren, horien artean 67 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 122 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 106 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 35 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 448 etxebizitza zeuden, 342 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 80 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 440 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 342 etxebizitza nagusietatik 303 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 103 etxek lau zituzten eta 189 etxek bost zituzten. 314 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 171 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 139 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 474 ziren, horien artean 359 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 359 pertsona aktiboetatik 342 lanean zeuden (191 gizon eta 151 emakume) eta 17 langabezian zeuden (7 gizon eta 10 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an La Bastide-l'Évêque udalerrian 332 unitate fiskal zeuden, 812 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.618 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 38 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 4 administrazio publikoko enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.

2000. urtean La Bastide-l'Évêque udalerrian 89 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.150 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

La Bastide-l'Évêque

Brandonnet (5,3 km)

Morlhon-le-Haut (6,0 km)

Compolibat (6,4 km)

La Capelle-Bleys (6,4 km)

Maleville (6,8 km)

Saint-Salvadou (7,1 km)

Vabre-Tizac (7,8 km)

Villefranche-de-Rouergue (7,8 km)


Iván Sánchez

Iván Sánchez Díez (Gasteiz, 1975eko otsailaren 27a - ) euskal atleta ohia da, distantzia luzeetan aditua. 2005ean utzi zuen profesional moduan korrika egiteari.

Ibilbidea.

Zortzi aldiz krossean (6 luzean eta 2 laburrean) Euskadiko Txapelduna izateaz gain, hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:


Sturisoma monopelte

Sturisoma monopelte "Sturisoma" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.


Bilboko Arte Eder Museoa


Euskal Herriko egituraketa politikoa

Euskal Herria osatzen duten zazpi herrialdeak egituraketa politiko ugariren mende egon dira historian zehar. Egituraketa politiko horiek atzerriko estatuek inposatu edo ezarriak izan dira historiako une askotan; euskal herri guztiak biltzeko gai izan zen erakunde politiko burujabe eta iraunkor bakarra Nafarroako Erresuma izan zen, IX. mendean sortu eta XVII. mendean erabat konkistatua izan zena.

Antzinaroa.

Euskal Herria, euskararen herria alegia, Europako herririk zaharrenetako bat da (agian bizirik dirauen zaharrena), bere hizkuntzak adierazten duen moduan, gure arbasoak hemen zirelako jada indoeuroparrak iritsi aurretik. Alabaina, lehen euskaldunen inguruko informazio handirik ez dugu, ia ziurtasun osoz badakigu ordea, antzineuskaraz mintzatzen zirela erromatarrak etorri aurretik.

Jatorrizko tribuak.

Antzinaroan, erromatarren konkistaren aurretik, zenbait tribu ezarri ziren euskal lurretan: Baskoiak (Nafarroa osoan eta Oarsoaldean), Barduliarrak (Gipuzkoan eta Araba ekialdean), Karistiarrak (Bizkaia ekialde-erdialdean), Kantabriarrak (Enkarterrietan), Autrigoiak (Araba mendebaldean), Beroiak (Arabako Errioxan eta Nafarroa hego-mendebaldean) eta Akitaniarrak (Ipar Euskal Herrian). Jakin badakigu, baskoiek aitzineuskara zutela hizkuntzatzat, gainerako tribuekin ordea zalantzak ditugu.

Baskoien dagokienean, erromatarrek utzitako idatzien arabera, ez ziren herri oso antolatua eta ez zuten erakunde politiko aurreraturik, ez eta kultura zehatz eta zabalik. Erromatarrek bi herri baskoi bereizten dituzte; mendialdeko baskoiak eta zabaldiko baskoiak, bi herrien arteko muga oso lausoa den arren, Iruñea dela esan daiteke. Mendialdeko baskoien zegokienean, Brontze Garaiko bizimodua mantentzen zuten, abeltzaintzari esker lortzen zituzten beharrezko elikagaiak eta ez zuten erromatarren eragin bortitzik pairatu. Mendialdean zelten taldeak bizi izan baziren ere, hauek ez zuten inolako eragin demografiko edo kultural iraunkorren zantzurik utzi. Mendialdeko baskoien bizilekuak herri txikiak, harpeak edo babesleku naturalak ziren. Zabaldiko edo belazeetako baskoiek aldiz, Burdin Aroko bizimodu aurreratua zuten; nekazari finak ziren eta merkataritzak garrantzia handia zuen haien artean. Herri antolatuetan bizi zirela esan daiteke eta iberiarren zein zelten eragin kultural nabarmena jaso zuten, izan ere, iberiera eta zelten hizkuntzak mintzatzeko gai ziren, haien jatorrizkoa mintzatzeaz gain. Belazeetako baskoiek aldiz, erromatarren eragin bortitzagoa jaso zuten. Desberdintasun nabarmenak bazituzten ere, mendialdeko zein zabaldietako baskoiek talde-kontzientzia zuten, ziur aski, ezaugarri kultural ugari partekatzen zituztelako, horien artean ziur aski euskal hizkuntza.

Beroiak aldiz Errioxan bizi izan ziren gehienbat, baskoiekin batera. Estrabonen arabera, beroiak zelta jatorrikoak ziren eta beraz, gainerako herrialde zeltekin batera konkistatu zuten Iberiar Penintsularen mendebaldea, Errioxan aurretik bizi izan zen herrian gainjarriz. Aurretiko herri horren arrasto esanguratsurik ez da aurkitu, baina jakina da Brontze Aroan iritsi zirela beroiak Errioxara, garai horretako aldaketa demografiko positiboaren lorratzak atzeman baitira. Ziur aski beroiak ekonomia aldetik aberatsak izan ziren, herri zelten aurrerapenak izango zituztelako. Nekazaritzatik eta buztingintzatik bizi izan zirela uste da, gainera, Ebro ibaia nabigagarria dela aprobetxatuz merkataritza sendoa izan zutela pentsatzea ez da burugabea. Beroiek egitura politiko nahiko finkoak zituztela uste da, erromatarrek lurraldea konkistatzerakoan hiriak eta herriak zituztela aipatu baitzuten eta gainera, hiri hauetan aginte zehaztuak zeudela, adibidez, senatuak, biztanleria-batzarrak eta hiriko nagusiak. Jakina da hiru hiri beroiek (Vareia, Tritium Magallum eta Libia) egituraketa politiko independentea zutela, hau da, ia egiazko hiri administratibo gisa jokatzen zutela, baina hirurek, etnia eta izaerarengatik, lotura estua zutela.

Barduliarrak herri aurreratua izan zirela uste da, izan ere, herrigune handiak sortzeko gaitasuna eta lehen hiribildu harresituak sortzeko ahalmena izan zutela esaten digute aurkikuntzek. Ptolomeoren arabera, karistiarrek zenbait hiri izan zituzten eta hortaz, nolabaiteko berezko egituraketa politiko bat ere bai, ondo zehaztuta ageri ez dena. Karistiarrek bost hiri zituztela zehazten du Pliniok, horietako bat Veleia zelarik. Autrigoiek ere bazituzten haien hiriak, hala nola, Tritium Autrigonum eta Uxama Barca, baina informazio gutxi dago haien egituraketaren inguruan. Aipatu beharra dago, paragrafo honetan erreferentzia egin diegun hiru tribuen jatorria ez dela zehatza eta haiek hitz egiten zuten hizkuntzaren berririk ez dugula, nahiz eta zenbait egilek zelta herriak zirela esan.

Akitaniarrak bestalde Ipar Euskal Herrian bizi izan ziren. Akitaniarrek lotura estu dute euskal hizkuntzarekin, beraiek hitz egiten zuten hizkuntza euskararen senide bat dela uste delako. Estrabonen arabera, akitaniarren herriak ilunak eta ahulak ziren eta hogei inguru ziren. Bertako biztanleria abeltzaintzatik bizi zela uste da, baina gari-laborantza ere ezaguna zuten. Tarbeliek, akitaniarren barnean sailkatzen den antzinako tribua, urrea eta zilarra lantzen ere bazekitela jakina da.

Erromatar agintea.

Sakontzeko, irakurri: «Euskal Herria erromatarren garaian»

Erromatar Inperioak K. a. 196. urtean ukitu zituen euskal lurraldeak, Akitania iparraldean. Inperioaren aurkako erresistentzia indartsua akitaniarrek egin zuten, baina erresistentzia hau gauzatzeko orduan, akitaniarrek ez diete laguntza galiarrei eskatzen baizik eta hegoaldeko euskaldunei, ziur aski, kulturalki lotuagoak zeudelako. Jakin badakigu akitaniarren eskaera hegoaldeko euskaldunei iritsi zitzaiela eta bertako zenbait buruzagiri esker laguntza eman zietela, bereziki K. a. 56. urtean, Zesarren legioen aurkako guduetan. Akitaniarrak garaitzeko denbora behar izan zuten erromatarrek, K. a. 31. urtean garaitu baitzituzten erabat. Erresistentzia nabarmena ipini zuten euskal lurretako bigarren tribua Kuartangon kokatutako autrigoiak izan ziren; hauek erromatarren kontrako Andagosteko gudua irabazi zuten, K. a. 29 eta 19 urteen artean. Kantabriarrak garaitu ostean, euskal lurretan eta Iberiar penintsulan "bake erromatarra" ezarri zen, hau da, erromatarrek penintsula guztia konkistatzea lortu zuten.

Banaketa politikoari zegokionean, euskal tribuak bi banaketa administratibo nagusitan banatu ziren: Hispania (autrigoi, karistiar, barduliar eta baskoiak) eta Galiak (akitaniarrak). Banaketa probintzialetan ere bi administrazio sortu zituzten, Tarraconensis (Hispania) eta Novempopulania (Galiak). Baskoiek garrantzia nabarmena izan zuten tokiko erakunde edo administrazio politikoetan, izan ere, ez zuten erresistentzia nabarmenik ipini erromatarren aurka, kontrakoa, harreman estua izan zuten bi herriek adituen ustez. Jarrera honek zeltekin lotura izan dezake; agian baskoiek zeltak herri konkistatzailetzat hartu zituztelako, nolabaiteko etsaitasuna sortuz, hala, konkistatzaile indartsuago bat etorri zela ikustean, baskoiek nahiago izan zuten haiekin batu, zeltak kanporatzeko saiakeran. Jarrera honen adibidea baskoiek Aragoin erromatarrekin elkarlanean aritu izana da, zelltiberiarren aurkako guduetan. Baskoien laguntza ez zen saririk gabe gelditu, erromatarrek Aragoiko lur ugaritan indar politikoa eman zien.

Arestian aipatu dugun bezala, Tarraconensis probintziaren barnean sartu zituzten erromatarrek gaur egungo Hego Euskal Herrian kokatzen ziren tribuak. Probintzia hau probintzia inperial bat zen eta haren ordezkari nagusia edo agintari gorena probintziako gobernatzailea zen, bizilekua Tarraco (probintziako hiriburua) herrian zuena. Probintziaren azalera oso handia zen (gaur egungo Galizia, Portugal iparraldea, Gaztela Leon, Kantabria, Hego Euskal Herria, Aragoi, Katalan Herriak, Gaztela Mantxa, Madril, Murtzia, Andaluziaren zati bat eta Balearrak), horregatik, gobernatzaileak justizia-administrazioko laguntzaileak jaso zituen, Legatu izeneko mandatariak, Conventus iuridicus izeneko azpibanaketa administratiboen buruzagitzan jarri zirenak. Zazpi azpibanaketa sortu ziren, Hego Euskal Herria bi zatitan banatu zutenak: Conventus Caesaraugustanus (ekialdean) eta Cluniensis (mendebaldea).

Egungo Ipar Euskal Herria eta garai hartako Akitania euskalduna Galiak izeneko banaketa administratibo nagusian kokatuta zeuden. Banaketa nagusi hau ere oso zabala zen, zehazki, egungo Frantzia, Belgika, Suitzaren mendebaldea, Italiaren iparraldea, Alemaniaren zenbait eskualde eta Herbehereetako beste batzuk hartzen zituen bere baitan. Hori dela eta lau probintziatan banatu zen: Galia Akitania, Galia Belgika, Gallia Lugdunensis eta Gallia Narbonensis. Euskal lur guztiak Galia Akitania probintzian barneratu ziren. Hasiera batean, Julio Zesarren garaian, Galia Akitania probintziaren muga Garona ibaian kokatzen zen, baina beranduago Loira ibairaino zabaldu zen. Hala ere, probintzia handiegia izanik, hiru zatitan banatu behar izan zen Tetrarkia garaian: Akitania lehena, Akitania bigarrena eta Novempopulania. Azken honetan kokatu ziren euskal lurrak.

Erdi Aroa.

Bisigodo eta frankoen aginteak.

Erromatar Inperioa penintsulan sartu eta handik zenbait mendetara ahultzen hasten da eta hortaz, botere gabezia edo huts bat sortzen da garai batean Erromaren agintean zeuden probintzia urrunetan. Tarraconensis izan zen horietako bat, garai hartan, euskal lurretako kokatutako hiri eta herri baskoiak erdi erromatartuta zeudela esan dezakegu, haiek antzina ezarritako politika- merkataritza- eta gizarte-sistema mantentzen zutelako. Alabaina, K. o. 409. urtean alanoak Iberiar Penintsulan sartzen dira eta handik bederatzi urtera bisigodoek Akitania bereganatzen dute, hainbat hamarkada gehiago beharko dituzte Iruñea eta beste herri baskoiak menderatzeko, aipatutakora 481. urtean sartu baitziren, Mendebaldeko Erromatar Inperioa erori eta handik bost urtera. Laster hasi ziren frankoak ere Europan zehar hedatzen, 486. urtean Galia menderatu zuten eta handik gutxira lortuko zituzten beste hainbat lurralde Erdialdeko Europan. Baskonia eta Akitania, teorikoki, frankoen mende egon ziren garai hauetan zehar.

Baskoiak ez ziren inoiz ondo moldatu bisigodo eta frankoekin; behin eta berriz jazo ziren haien arteko guduak, konkista saiakerak eta sarraskiak. Bisigodoek ez zuten Baskonia menderatzea lortu, haien buruzagiek (Requiario, Suintila, Wamba) mende desberdinetan idatzitako idatzietan beti egiten baitzaie erreferentzia garaitu berri duten lur gisa. Baskoiek bisigodoen aurka erresistentzia jarri zuten, baina eraso ere egin zieten, izan ere, 672. urte inguruan baskoien gudarosteak, Paulo bisigodoaren Septimaniako matxinada jazo bezain laster, Kantabriako lurrak menderatu zituen. Argi utzi beharra dago garai honetan "baskoi" izena zutela euskaldunek, ekialdean Andorraraino eta mendebaldean Burgoseraino zabaltzen zirenek. Garai hartako euskaldunak atzerritarrek tribu basatitzat hartzen bazituzten ere, azken ikerketen arabera, baliteke nolabaiteko garapen militar eta politikoa eduki izana, agian, uste baino askoz handiagoa.

Garai honetako aginte politikoen inguruan ezer gutxi dakigu, hala ere, baskoiek era independenteak jokatu zutela uste dute zenbait adituk, egoera aprobetxatzen jakin zuten zenbait buruzagi militarren agindupean. Ziur aski, garai hartako baskoien buruak gerlari taldeetako agintariak ziren, hori erakusten dute behintzat hilerrietako zenbait hilarrietan aurkitu diren aztarna dotoreek, aberastasunaren erakusgarri. Garai ilun honetan oso idatzi gutxi aurkitu daitezke, bisigodo, franko eta baskoien arteko gatazkaz haratago.

Baskoniako Dukerria.

Sakontzeko, irakurri: «Baskoniako Dukerria»

Esan bezala, Erromatar Inperioa ahultzen hasi zenean, K.o. III. mendean, baskoi euskaldunen arteko harremana sendotzen hasia zen eta gero eta autonomia ahaltsuagoa eskuratzen joan ziren, Inperioko gainerako lurraldeekin alderatuz gero. Tribu euskaldunen arteko harreman sendoa are gehiago sendotu zen germaniar herrien konkista garaian, 400. urtean, euskal tribu guztiak, Nafarroakoen agindupean, erromatar garaiko erakundeak babesteko batu baitziren. Hori dela eta, erromatarren ahuldadeak euskal tribuen arteko lotura sendotzeko balio izan bazuen, bisigodoen erasoei esker euskal gizarte nahiko batu eta ekonomikoki ahaltsu bat eratuko zuen.

Erromatarrek hainbat euskal triburen izatea adierazten ziguten, baina franko eta bisigodoen kontakizunek baskoiei buruz hitz egiten digute, tribu bakar bat izango balitz bezala; tribu horrek gainerako guztiak bere agindupean jarri zituenaren seinale, ohiturak eta kultura batzeaz gain. Teoria batzuen arabera, batasun honek euskara batu zaharraren sorrera ekarri zuen (garai hartako tribuek mintzatzen zituzten euskalkiak euskal hizkuntza bakar batean elkartu ziren) eta "Euskal Herria" zein "euskaldun" terminoen eraketa, beraien aberriari eta nortasunari erreferentzia egiteko baliatuko dituztenak.

Arestian aipatutako bisigodo eta frankoen arteko borrokak aprobetxatu zituzten baskoiek Akitaniako zenbait lurraldetan ezartzeko era baketsuan, inolako erresistentziarik jasan behar izan gabe, hango biztanleekin kultura partekatzen baitzuten. Garai hartan Akitanian bizi ziren biztanleak "erromatartutako akitaniarrak" ziren, asko euskaldunak, franko eta bisigodoak etsaitzat zituztenak. Alabaina, frankoek ez zuten baskoien ezarketa begi onez ikusi, haien kontrako biztanleria asko ugaritu zelako Akitania osoan. 587. urtean Astrovaldo dukea baskoien ezarpena gelditzen saiatu zen, baina huts egin ondoren, haiekin itun bat lortu behar izan zuen: baskoiek frankoei zergak ordaindu beharko zizkieten, baina erakunde administratibo berri bat sortuko zen, lege propioak egiteko gai izango zena, Baskoniako Dukerria. Dukerria sasi-independentea izan zela esan daiteke, baina haren burua, dukea, Merovingiatarren gorteek izendatzen zuten. Hala, baskoiek haien ohiturak eta hizkuntza mantendu ahal izan zituzten, estatu baten barneko estatu batean, lurralde nahiko homogeneo eta lasai batean; alabaina, baskoien hiriburu zaharra zen Iruñea Elusa hiriak ordezkatu zuen.

Baskoniako Dukerria, praktikan, estatu independentea izan zen 660 eta 768. urteen artean eta ziur aski hala izaten jarraituko zuen musulmanak agertu izan ez balira, haiek Dukerriaren hegoaldean menderatzeko nahikoa indar izan eta egonkortasun politikoa hautsi zutelako.

Musulmanen aginteak.

Sakontzeko, irakurri: «Banu Qasi» eta «Musulmanen okupazioa Euskal Herrian»

711. urtean, bisigodoen eta baskoien arteko gerrak aprobetxatuz, musulmanen buru Ifriquiyya Musa ben Nusayr gobernatzaileak bere tropak Gibraltarko lurmuturretik sartu zituen Iberiar Penintsulara, hala, Europa kristauaren konkistari hasiera emateko. Hiru urte beranduago, tropa hauek Zaragozara heldu ziren eta baskoiekin lehen harremanak edukitzen hasi ziren. Harreman hauek adiskidetsuak eta etsaitasunaren erakusgarriak izan ziren, unearen arabera. Musulmanak Iruñea erasotzera iritsi baziren ere, Euskal Herrian Nafarroa Garaiko hegoaldea baino ez zuten menderatu, Nafarroako Erribera eta haren inguruak, hain zuzen. Lurralde hauetan musulmanen administrazio politiko propio bat egon zen, Tutera hiriburutzat eduki zuena, Banu Qasi leinua.

VIII. mendearen erdialdean, Euskal Herriko administrazio politikoa ondorengoa zen: ipar-erdialdeko lurrak (Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Zuberoa, Araba eta Nafarroa ipar-erdialdea) Baskoniako Dukerriaren mende zegoen eta hegoaldea, bereziki Nafarroako Erribera, Banu Qasi leinuaren mende. Banu Qasi leinuak sustrai euskaldunak zituen, bere mendeko biztanle ugari islamera bihurtutako baskoiak baitziren. Leinu hau Kordobako aginte musulmanaren mendekoa zen, nahiz eta autonomia indar nabaria izan. Leinuak garrantzia handia izan zuen Iruñeko Erresumaren eraketan, Eneko Arista lehen erregearekin harreman oso ona izan baitzuten. Banu Qasitar leinuak X. mendean galdu zuen indar politiko eta militarra.

Nafarroako Erresuma.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako Erresuma»

Gaztelaren mendeko foru aginteak.

Sakontzeko, irakurri: «Hego Euskal Herriko foruak»

Aro Modernoa.

Nafarroako Erresumaren deuseztapena.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako konkista»

Aro Garaikidea.

Foruen deuseztapena.

Sakontzeko, irakurri: «Foruen amaiera Hego Euskal Herrian» eta «Foruen amaiera Ipar Euskal Herrian»

Euskal erakunde modernoak.

Sakontzeko, irakurri: «Euskal Autonomia Erkidegoa», «Nafarroa Garaia» eta «Euskal Hirigune Elkargoa»


Kasolita

Kasolita silikato motako minerala da.

Ezaugarriak.

Kasolita silikato mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>Pb(UO2)[SiO4] * H2O</chem>. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.


Myriopholis yemenicus

Myriopholis yemenicus "Myriopholis" generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.


Arnold City (Pennsylvania)

Arnold City Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fayette konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Bolimów udalerria

Bolimów (]

) Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Skieniewice barrutian kokatuta. 111,71 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4064 biztanle zituen.


Chrysichthys wagenaari

Chrysichthys wagenaari "Chrysichthys" generoko animalia da. Arrainen barruko Claroteidae familian sailkatzen da.


Lillo

Lillo Toledoko udalerria da, Mesa de Ocaña eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.062 biztanle zituen.


Hina Sugita

Hina Sugita (japonieraz: 杉田 妃和, Sugita Hina, 1997ko urtarrilaren 31 -)

Japoniako futbolaria da.


Meriones libycus

Meriones libycus Meriones generoko animalia da. Karraskarien barruko Gerbillinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.


Agustin Txurruka

Agustin Txurruka Otero (Bilbo, 1952ko irailaren 9a - ) euskal belar hockey jokalari ohia da. Getxoko "Jolaseta" taldean aritutakoa da.

Munich eta Montrealgo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.


Hippocrates (kraterra)

Hippocrates kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ01 lau-angelukoan dago. 59,2 kilometroko diametroa du. Izena Hipokratesen omenez darama.

Ilargiaren azaleraren iparraldeko eskualdean dago, Stebbins kraterraren iparraldean. Hippocratesetik hego-mendebaldera Kirkwood eta Sommerfeld kraterrak daude, azken hau tamaina handikoa.

Egitura nahiko zaharra da, eta nabarmen higatu da, ondorengo inpaktuen ondorioz. Kanpoko ertzaren inguru orokorra oraindik ere ikus daiteke, ahoaren ekialdeko sektorearen gainean krater txikiago bat jarrita. Beste inpaktu txiki batek mendebaldeko ertza markatzen du. Barruko pareta krater txiki ugariz markatua dago, eta apur bat zabalagoa da hegoaldeko ertzean, gandor formako proiekzioarekin. Barruko lurzorua nibelatua da eta ia ez du ezaugarri bereizgarririk, azalera markatzen duten krater txiki batzuekin bakarrik.

Krater sateliteak.

Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.

Erreferentziak.

<templatestyles src="Refbegin/styles.css" />

. (1982). "NASA Catalogue of Lunar Nomenclature. " NASA RP-1097.

). "Gazetteer of Planetary Nomenclature. " USGS.

. (2004). "The Clementine Atlas of the Moon. " Cambridge University Press .

). "Lunar Nomenclature. " Jonathan's Space Report.


Bourges-4 kantonamendua

Bourges-4 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira 1 udalerri ditu eta da bere hiriburua.


Erritu hispano-bisigotiko

Erritu hispano-bisigotikoa edo mozarabiar erritu VI. mendean, Bisigodoen Erresumako matxinaden garaian, sortutako liturgia izan zen, XI. mendean erromatar errituak ordezkatu zuen arte iraun zuena. Egun, anglikanismoarekin komunioan dagoen Espainiar Eliza Erreformatu Episkopalak erabiltzen du.

XI. mendean, Nafarroako, Leongo eta Gaztelako erregeek beneditar monjeen ezarpena babestu zuten. Hauek Urbano II.a eta Gregorio VII.a aita santuen tesi erreformisten aldekoak ziren, erromatar erritu bultzatzen zutenak. Mendearen erdian, Coyanzako kontzilioak (1050), Joan II.a Iruñeko apezpikua eta Gomez Calahorrako apezpikuaren presentzia izan zuena, erromatar erritu onartu zuen. Tokiko klerikoek erresistentzia gogorra azaldu arren, 1080ean Burgosen kontzilio orokor bat egin zuten eta mozarabiar erritu galarazi zuten. Oraindik musulmanen eskuetan zeuden eskualdeetan mozarabiar komunitateek mantendu zuten baina gainbeheran.


Agalychnis annae

Agalychnis annae "Agalychnis" generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Okamejei heemstrai

Okamejei heemstrai "Okamejei" generoko animalia da. Arrainen barruko Rajidae familian sailkatzen da.


Mont-de-Laval

Mont-de-Laval Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Mont-de-Laval udalerrian erroldatutako biztanleak 176 ziren. Familiak 58 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 72 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 68 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 61 etxebizitza nagusietatik 54 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 58 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 100 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboak lanean(46 gizon eta 35 emakume) zeuden.. 19 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Mont-de-Laval udalerrian 63 unitate fiskal zeuden, 190 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.263 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.

2000. urtean Mont-de-Laval udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Mont-de-Laval

Laval-le-Prieuré (1,3 km)

Montbéliardot (2,1 km)

Le Luhier (2,2 km)

Consolation-Maisonnettes (2,3 km)

Plaimbois-du-Miroir (2,7 km)

La Bosse (4,0 km)

Le Mémont (4,4 km)

Guyans-Vennes (4,5 km)

Le Bizot (5,1 km)

Bretonvillers (5,5 km)

Le Bélieu (5,7 km)

<br clear=left>


Nermin Haskić

Nermin Haskić (1989ko ekainaren 27a - ) Bosnia-Herzegovinako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.


Amunátegui anaiak

Miguel Luis Amunátegui Aldunate (1828 - 1888) eta Gregorio Víctor Amunátegui Aldunate (1830 - 1899), Amunátegui Anaiak izenarekin ezagunak, XIX. mendeko bi historialari txiletar nabarmenak izan ziren, Andrés Bello eruditu txiletar-venezuelarraren oinordeko intelektualtzat jotakoak.

José Domingo Amunátegui Muñozen eta Carmen Aldunate Irarrázavalen semeak ziren. Beste anaia batzuk izan zituzten, horien artean Manuel Amunátegui Aldunate (1835 - 1892) nabarmendu zen, baina ez zen historialaria eta jarduera judizialean zentratu zen.

Lehen hezkuntzaren garrantzia sustatu zuten aurrerapenaren ideia hezkuntza publikoaren hedapenarekin lotuz.

Germán Riesco presidenteak, Santiagoko bizilagunekin batera, monumentu bat altxatu zuten haien omenez, Denys Puech eskultore frantsesaren lana, gaur Txileko Unibertsitatearen aurrealdean instalatuta.

Idazlanak.

Elkarrekin:

Hainbat oroitzapenekin, Txileko Unibertsitateko Humanitate Fakultateko lehiaketak irabazi zituzten, 1850, 1852 eta 1853 urteetan, azken urtean "De la instrucción primaria en Chile" lanarekin.

Miguel Luis Amunátegui:

Gregorio Víctor Amunátegui :


Melquiades Verduras

Melquiades Verduras Tascón (Basauri, 1968ko urriaren 24a - ) bizkaitar arraunlari ohia da.

Bitan hartu du parte Joko Olinpikoetan: Bartzelonan eta Atlantan.

Algorta eta Kaikuren traineruetan aritu zuen.


Burgtheater

Burgtheater (euskaraz "Gorte Inperialeko Antzokia") Austriako Viena hiriburuan dagoen antzokia da. Jatorriz, "K.K. Theater an der Burg" izena zuen, 1920an "K.K. Hofburgtheater" izena jaso zuelarik. Austria eta Vienako Antzerki Nazionalaren egoitza da.

1741ko martxoaren 14an Maria Teresa I.a Austriakoak bere lorategitik hurbil antzoki bat izateko asmoz eraikia izan zen, 1776an haren seme Josef II.ak "Alemaniar Antzoki Nazionala" deituarazi zuelarik.

Antzoki honetan Mozartek hiru opera estreinatu zituen: "Die Entführung aus dem Serail" (1782), "Le nozze di Figaro" (1786) eta "Così fan tutte" (1790). 1794tik aurrera antzokiak "K.K. Hoftheater nächst der Burg" izena jaso zuen.


Atractus maculatus

Atractus maculatus "Atractus" generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.


Gaga'emauga

Gaga'emauga Samoako Savai'i uhartearen iparraldean kokatua dagoen barrrutia da. Saleaula da barrutiko herrigune nagusia. Barrutiaren izenak "mendiaren hurbileko aldea" esan nahi du samoeraz.

George Pratt, Londresko Misiolaritza Sozietatearen britainiar misiolaria, Matautun bizi izan zen 1839 eta 1879 bitartean. Prattek "A Grammar and Dictionary of the Samoan Language, with English and Samoan Vocabulary" izenburudun samoerazko lehen gramatika eta hiztegia argitaratu zuen 1862an.


Lokrida Opuntia

Lokrida Opuntia, lokridar opuntiarrak (Ἐπικνημίδιοι) bizi ziren Lokridako zatia zen, ekialdeko Lokrida barrutiaren barnean (Dafnoseko portua eta Zefiso ibaiaren artean). Hegoaldereneko hiria Larimna zen, Beoziarekin mugan (eta aurretik hiri beoziarra izan zena). Dafnoseko portua fozidarren enklabe bat zen, eta opuntiarrak Dafnosetik hegoaldera bizi ziren. Euren izena, bertako hiri nagusia zen Opuntegatik jasotzen zuten. Mendilerro batek aurrera egiten zuen Eta menditik, eta, kostaldearekiko eta hegoaldeko zatiarekiko paraleloan, opuntiarrak Beozia iparrekialdetik banatzen zituen.

Bertako hiriak, iparraldetik hegoaldera, kostaldean, honako hauek ziren: Alope, Zinos, Opunte, Hales eta Larimna, eta, barnealdean, Kaliaros, Narix eta Korseia.


Corriganville (Maryland)

Corriganville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Allegany konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Esztelnek

Esztelnek (errumanieraz: "Estelnic"

) Errumaniako udalerri bat da, Kovászna konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko luze-zabalean banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Poilly (Marne)

Poilly Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Poilly udalerrian erroldatutako biztanleak 87 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 38 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 38etxeak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 70 ziren, horien artean 56 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 56 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (32 gizon eta 21 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.

2000. urtean Poilly udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Poilly

Sarcy (1,1 km)

Tramery (1,6 km)

Bouleuse (1,8 km)

Faverolles-et-Coëmy (2,7 km)

Treslon (2,8 km)

Aubilly (2,9 km)

Méry-Prémecy (3,4 km)

Chambrecy (3,6 km)

Bligny (4,0 km)

Ville-en-Tardenois (4,0 km)


Vuissens

Vuissens Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.

Mugakideak.

Honako udalerri hauekin egiten du muga:


Pterois miles

Pterois miles "Pterois" generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.

Banaketa.

Espezie hau Agulhasko itsaslasterran aurki daiteke.


Filipe III.a Nafarroakoa

Filipe III.a Nafarroakoa edo Filipe Evreuxkoa (?, 1306ko martxoaren 27 – Algeciras, 1343ko irailaren 16), Évreuxko konde (1319 – 1343) eta Nafarroako errege "de iure uxoris" (1328 – 1343) zen. Aita Louis Évreuxkoa (Filipe III.a Frantziakoaren semea) eta ama Margarita Artoiskoa (Luis IX.a Frantziakoaren anaia zen Roberto I.a Artoiskoaren birloba) zituen. Bere arbasoak zirela eta Frantziako tronua lortzeko hautagaia zen.

Oinordetza.

1319an aitaren partez Normandian zegoen Évreuxko konderria jarauntsi zuen. 1318ko ekainaren 18an Joana kapetarra ezkondu eta Karlos I.a Nafarroakoa hil zenean Nafarroako errege "de iure uxoris" bihurtu zen. Senar-emazteak bai Frantziako iparraldean bai Nafarroan lurralde asko zituztenez, bere bizitzak eman zituzten alde batetik bestera bidaiatzen.

Biografia.

Filipe VI.a Frantziakoarekin Flandriako kanpainan hartu zuen parte eta, 1328ko abuztuaren 23ko Casselgo guduan garaipena lortu eta erregearen bizitza onik atera zuen. Jadanik Nafarroako errege ezkontidea, Arnaldo Barbazangoa Iruñeko apezpikuak 1329ko martxoaren 5ean Iruñeko katedralean koroatu zuen. 1329ko ekainean, Frantziako erregearekin batera Amiensera joan zen, non Eduardo III.a Ingalaterrakoa Frantziako bere lurraldeak zirela eta omenaldia egin zion.

Bere erreinaldian Nafarroako Gorteak sendotuak ziren, hirietako burgesia babestu zuen nobleteria txikiaren kontra eta Nafarroako Foru Hobeagotzeko kapitulua idatzi zuen "Filipe III.aren Hobeagotzea" deitua. Juduen aurkako politika jarraitu zuen: 1336an Iruñeko judu guztiak "ghetto" batean bizi behar ziren.

1331n Errege Biltzarrean sartu zen. Avignon aldera joan zen erregearekin non Benedikto XII.a Aita Santuak gurutza eman zien Bohemia eta Aragoiko erregeekin batera gurutzada hasteko. Gurutzada ez zen egin.

1335ean, Filipek Aragoiko Erresumaren aurkako gerra hasi zuen, Maria bere alabak Piarres IV.a Aragoikoa ezkondu zuenean bukatua. Urte berean bere anaia gaztea Karlos, Etampes-ko kondea ezkondu zen Joanes Nuñez Bizkaiko jaunaren arrebarekin.

1336ko martxoaren 14ko Villeneuve-lès-Avignongo Itunari esker, Angulema eta Mortaingo konderriak eta Benon eta Fontenay-l'Abattuko gazteluak lortu zituen.

1339an, Frantzia (Filipe VI.a), Bohemia (Joanes) eta Eskoziako (David II.a) erregeekin batera, Cambrai eta Tournai hiriak askatu zituen. Honela Ehun Urteko Gerra hasi zen.

Filipek Hispaniako errekonkistan ere hartu zuen parte. Alfontso XI.a Gaztelakoak zuzendutako Granadako Erresumaren aurkako kanpainan hartu zuen parte eta gezi batek zauritua Jerez de la Fronterako setioan hil zen.

Ezkontza eta haurrak.

1318ko martxoaren 5ean ezkondu zen Joana II.arekin.

Zortzi seme-alaba izan zituzten:


Climacteris rufus

Climacteris rufus "Climacteris" generoko animalia da. Hegaztien barruko Climacteridae familian sailkatua dago.


Zulu Erresuma

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau antzinako erresumari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Zululandia»."

Zulu Erresuma, batzuetan Zulu Inperioa ere deitua, edo baita Zululandia ere, Hegoafrikan izandako monarkia izan zen. Indiako ozeanoaren kostaldean kokatzen zen, Tugela ibaia hegoaldera eta Pongola ibaia iparraldean mugatzen zutelarik.

Erreinu txiki honek Hegoafrikako lurralde zabal baten gain agindu zuen, baina 1870ean Anglo-Zulu Gerran galtzaile irten ziren nahiz eta hasiera batean garaipenak lortu. Erresuma Nataleko koloniaren parte bihurtu zen, eta ondoren Hegoafrikar Batasunaren parte bilakatu zen.


Joaquín Urio

Joaquín Urio Velázquez (Martutene, 1947ko apirilaren 18a) euskal herritar futbol arbitro ohia da. Futbol Arbitroen Gipuzkoar Batzarraren kidea, hainbat denboraldietan zehar Espainiako futbol ligako lehen mailan izan zen, non 200 partida baino gehiago arbitratu zituen, baita nazioartean ere.