Huttendorf

Huttendorf Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Huttendorf udalerrian erroldatutako biztanleak 407 ziren. Familiak 143 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 67 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 161 etxebizitza zeuden, 144 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 17 hutsik zeuden. 143 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 144 etxebizitza nagusietatik 134 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 111 etxek bost zituzten. 136 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 92 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 291 ziren, horien artean 209 aktiboak ziren eta 82 inaktiboak ziren. 209 pertsona aktiboetatik 200 lanean zeuden (102 gizon eta 98 emakume) eta 9 langabezian zeuden (7 gizon eta 2 emakume). 82 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Huttendorf udalerrian 142 unitate fiskal zeuden, 420 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.053 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 iturginak eta 1 jatetxe.

2000. urtean Huttendorf udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 512 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Huttendorf

Minversheim (2,3 km)

Morschwiller (2,5 km)

Wittersheim (2,5 km)

Berstheim (2,5 km)

Grassendorf (3,0 km)

Uhlwiller (3,1 km)

Dauendorf (3,2 km)

Alteckendorf (3,5 km)

Hochstett (3,6 km)

Ringeldorf (3,7 km)


Kosova Hora

Kosova Hora Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.333 biztanle ditu eta 18,76 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.

Historia.

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1347 urtean egin zen.


Varmo

Varmo Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Varmok honako udalerri hauekin egiten du muga:


Israelgo politika eta gobernua

Israel demokrazia parlamentario bat da, botere legegile, exekutibo eta judizialez osatua. Erakunde hauek ditu: lehendakaritza, Knesset (ganbera bakarreko parlamentua), gobernua (ministroen kabinetea), estatuaren kontrolatzailea eta sistema judiziala. Sistema botere-banaketaren printzipioan oinarritzen da, botere betearazlea botere legegilearen konfiantza-botoaren mende dagoenean (Knéset). Botere judizialaren independentzia legeak bermatzen du.

Arabiar populazioa gutxiengo garrantzitsua da Estatua sortu zenetik, eta, teorian, Israelgo herritartasun osoa du 1952tik. Hautesleak eta hautagarriak dira, nahiz eta derrigorrezko soldadutzatik salbuetsita egon (drusoen kasuan izan ezik). Familia-eskubideak auzitegi erlijioso desberdinek administratzen dituzte (juduak, sharia, drusoak eta kristauak), eta ezkontzei eta ezkontzak deuseztatzeari buruzko eskumen esklusiboa dute. Ez dago ezkontza edo dibortzio zibilik.

Knesset.

Knesset 120 diputatuk osatzen dute, lau urtean behin sufragio unibertsal eta proportzionalaren bidez hautatuak. Parlamentuak «Israelgo presidentea» aukeratzen du (protokolozko kargua, ez-betearazlea) zazpi urteko aldi baterako, ezin da berritu, botere legegilea erabiltzen du eta exekutiboa lehen ministroaren esku uzten du.

1 Behin-behineko Lehen Ministroa.

2 2006ko apirila arte funtzioetan egon zen; azken data honetan aukeratua izan zen.

M = Mapai. 1968tik, Alderdi Laborista.

L = Likud.

K = Kadima.

Y = Yamisa.

YA = Yesh Atid


Plastic Bertrand

Roger Allen François Jouret, ezagunagoa Plastic Bertrand izen artistikoaz (1954ko otsailaren 24a, Brusela, Belgika) belgikar musikari, abeslari, kantautore, ekoizle eta telebista aurkezle bat da.

1974-1978 artean Hubble Bubble punk musika taldean abestu zuen, nazioartean "Ça plane pour moi" ("Dena ongi datorkit") abestiarekin ospea bereganatu zuen. 1977tik aurrera bakarlari ibilbideari ekin zion.


Pieszyce udalerria

Pieszyce (]

) Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Dzierżoniów barrutian kokatuta. 63,61 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9633 biztanle zituen.


Anthophora californica

Anthophora californica erle espezie bat da, "Anthophora" generoan eta Apidae familian.


Chalé (Minas Gerais)

Chalé Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Episoriculus macrurus

Episoriculus macrurus Episoriculus generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.


Linton udalerria, Vigo konderria (Indiana)

Linton udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, Vigo konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, eremuan.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Linton udalerriak 459 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Roșiile

Roșiile Errumaniako udalerri bat da, Vâlcea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Heteroglotonimo

Hizkuntza bati auzotarrek ematen dioten izenari heteroglotonimoa esaten zaio. Barneko hiztunek bere hizkuntza izendatzeko erabiltzen duten izenari autoglotonimoa esaten zaio.

Adibidez, "euskara" hitza autoglotonimoa da, eta lekuan lekuko hitzaren aldaera guztiak ere bai. Aldiz, "vasco", "vascuence", "basque" eta auzoko hizkuntzetan erabili diren izenak heteroglotonimoak dira.


Valdenocedako dorrea

Valdenocedako dorrea edo Fernández Velascotarren dorrea Burgos probintziako Merindad de Valdivielsoko Valdenoceda herrian dagoen defentsa eta Trueba ibaia zaintzeko egin zen dorrea da. XIII. mendean eraikia, kultura ondasuna bezala babestuta dago. Historikoki Pedro Fernández de Velascok, Haroko I. kondeak, (1399-1470) berregin zuen.

Historia.

Jatorrizko eraikina Salinasko jaunarena zen eta, antza, XIII. mende-XIV. mendean eraiki zen. XV. mendean Velascotarren familiara pasa zen eta hauek berregin zuten. XVI. mendean hustuta gelditu zen. Erorkinaren egoeratik XIX. mendean atera zuten. 1962an Enrique de Villamorrek, Salinasko dukeak, erosi zuen gaur egungo itxura eman zion. Bere jatorrizko itxura gorde nahian XIII. mendeko leiho gotikoak Ciudad de Medinako San Frantziskoren komentutik eraman ziren. Halaber, berrikuntzan elementu gotikoak errespetatu zituzten: saieterak, apaingarriak, Velasco familiaren armarriak... Gaur egun Villamor Salinas Etxea da eraikinaren jabea.

Ezaugarriak.

Laukizuzen oinplanta du, hogei metroko garaiera eta horma sendoak, almenekin burututa. Barrutik hustuta eta sasiez gainezka dago.

Babespena.

Frankismoaren garaian lehenengo babesa jaso zuen, 1949ko apirilaren 22an. Dekretua maiatzaren 5ean

"Boletín Oficial del Estado" aldizkarian plazaratu zen. 1985ean Espainiako Kultura ondasunaren izendapena jaso zuen. 2013an babesaren perimetroak ezarri zizioten.

Gaur egun Ondarearen Zerrenda Gorrian dago batez ere nahiko utzita dagoelako.


Christian Finnegan

Fletcher Christian Finnegan (Albany, 1973ko apirilaren 1a) ezizenaz ezaguna, Estatu Batuetako aktore eta umorista da.

VH1ren "Best Week Ever" eta "Premium Blend" telesailetan agertzeaz gain, sarritan "The Today Show" eta "Countdown with Keith Olbermann" saioetan lan egiten du.


Valenceko barrutia

Valenceko barrutia Drôme departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 33.802 biztanle ditu 2.521 kilometro koadrotan. Guztira 164 udalerri ditu. Bere hiriburua Valence da.


Ultzamaldea

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau Nafarroako eskualdeari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Ultzama (argipena)»."

Ultzamaldea ([ults̻amalðea]) Nafarroa Garaiko iparraldeko eskualdea da, Iruñeko merindadean kokaturik dagoena. Tradizionalki ingurune euskalduna izan den arren, XX. mendeko bigarren erdialdetik aurrera erdalduntze prozesua oso azkarra izaten ari da.

Gaur egun 6.000 pertsona inguru bizi dira bertan, 9 udalerrik osatzen dute zonaldea, Ultzama herriburua eta udalerririk populatuena delarik, bai eta eskualdeari izena ematen diona ere.

N-121-A errepideak Ultzamaldea zeharkatzen du, Iruñetik etorria eta Baztan eta Bortziri alderanzko bidan.

Geografia.

Mugakideak.

Iparraldean Malerreka eta Baztan ibarra, hegoaldean Iruñerria, ekialdean Auñamendiko eskualdea eta mendebaldean Leitzaldea eta Sakana mugakide ditu.

Ingurune naturala.

Ultzama ibaiak zeharkatzen du eskualdea iparraldetik hegoaldera, Belate mendatetik Arga ibaiarekin bat egin arte. Larraun ibaia ere aipatzekoa da,

Biaizpeko haitzartetik igaro eta Arakil ibaiarekin batzen dena.

Saioa mendia (1.419 m) eskualdeko ipar-ekialdean dago kokatuta, Baztango mugetan. Ipar-mendebaldean, aldiz, Ireber (1.208 m), Malerreka eta Leitzaldeko mugetan. Hegoaldean, Sakanako ateetan, Erga (1.094 m) dago.

Natur ondareari dagokionez, Orgiko_hariztia nabarmena da zonaldeko baso guzien artean.

Historia.

1512ko abenduaren 7an Belateko gudua gertatu zen, Nafarroako Erresuma eta Gaztelako Koroaren artean gertatutakoa. Nafarrek Frantziako Erresumaren laguntza izan zuten, eta gaztelarrek gipuzkoar eta arabarrena.

Bestela, Baztango Donejakue bideak eskualdeko herri hauek zeharkatzen zituen: Lantz,

Olague, Leazkue, Burutain, Ostitz, Enderitz, Olaitz eta Arre.

Euskara.

Bertako hizkerak.

Jatorrizko hizkerei dagokienez, Louis Lucien Bonapartek eskualdean batasuna ikusi zuen XIX. mendean eta udalerri guztiak batera sailkatu zituen. Berriki, ordea, Orreaga Ibarra eta Koldo Zuazo hizkuntzalariek bi lurralde desberdindu dute: Mendebaldean Basaburua eta Imotz udalerrietan tarteko hizkerak daude euren ustez, erdialdeko euskara edo gipuzkerarekin lotuak; eta ekialdean, Ultzama, Lantz, Atetz, Anue eta Odieta nafarreraren eremuaren barruan ikusten dituzte.

Bertako euskara, Iparraldeko goi nafarreraren aldaera, galdutzat jo daiteke Ezkabarte, Odieta, Olaibar, Lantz eta Anuen. Ezkabarten Anotz izan bide zen euskara galtzen azkena, iparraldeko haranetara begira egoteagatik. Bertako Celedonia Zenoz (1908an jaioa) topatu zuen Iruñean Koldo Artolak 1980ko hamarkadaren hasieran, eta hari esker bildu ahal izan zituen haraneko euskararen azken apurrak. Olaibarko azken euskaldun zaharra, seguruenik, Olaizko Jose Maria Makirriain izan zen, 1986an hildakoa. Artolari zor diogu oraingoan ere berriemaile hura topatu eta ezagutzera eman izana. Anuen eta Odietan aurrekoetan baino pittin bat beranduago itzaliko zen euskara. Haran hauetan, Lantzen bezala, ez da dagoeneko euskaldun zaharrik. Atetzen gutxi entzun daiteke bertako euskara, eta Beuntza herrian bakarrik, adineko zenbaitek oraindik badakite-eta. Ultzama, Imotz eta Basaburuan dexente hobea da lekuan lekuko euskeraren egoera, baina hiru haranetako zenbait herritan oso edota erabat ahaztua dago.

Gaur egungo egoera.

Euskararen Foru Legeak bitan zatitu zuen eskualdea, alde batetik, Ultzama, Basaburua, Imotz, Anue eta Lantz alde euskaldunean, eta bertzetik, Odieta, Atetz, Ezkabarte eta Olaibar eremu mistoan.

2017ko martxoaren 17an, eremu mistoen zabalpenerako proposamenak onartzeaz gain, Atetz udalerria eremu euskaldunera mugitu zen.

Hauek ziren euskaldunen kopurua Ultzamaldean 1996an:

Gaur egun, "Esan erran Irratia" eta "Pulunpe" aldizkaria hango euskal hedabideak dira.

Kultura.

Arkitektura ondarea.

Doneztebe eliza (Eusa) nabarmentzekoa da, erromaniko estilokoa eta Gizateriaren ondaretzat hartutakoa.

Festak.

Lantzeko inauteria nabarmentzen da eskualdeko bertzelako ohituren eta festen artean, Nafarroa eta Euskal Herri guztian inauteririk ezagunenetarikoa baita.

Azpiegitura eta garraioak.

La Burundesa autobus konpainiaren Donostia eta Iruñea bitarteko lineak 3 geltoki dauzka eskualdean: Olague, Ostitz eta Soraurenen. Ibilbide osoa hauxe da:

Donostia - Irun - Lesaka - Etxalar - Igantzi - Sunbilla - Doneztebe - Narbarte - Belate - Almandoz - Olague - Ostitz - Sorauren eta Iruñea


Foissac (Gard)

Foissac (frantsesez eta ofizialki: "Foissac

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Foissac udalerrian erroldatutako biztanleak 325 ziren. Familiak 123 ziren, horien artean 27 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 38 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 158 etxebizitza zeuden, 127 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 142 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 127 etxebizitza nagusietatik 92 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 107 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 69 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 214 ziren, horien artean 159 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 159 pertsona aktiboetatik 141 lanean zeuden (82 gizon eta 59 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Foissac udalerrian 142 unitate fiskal zeuden, 360,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.133 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 37 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 1 argiketaria eta 2 higiezinen agentziak.

2000. urtean Foissac udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Foissac

Baron (1,4 km)

Aigaliers (2,5 km)

Collorgues (4,2 km)

Aubussargues (4,5 km)

Serviers-et-Labaume (4,6 km)

Saint-Dézéry (5,1 km)

Saint-Maurice-de-Cazevieille (5,3 km)

Castelnau-Valence (5,4 km)

Garrigues-Sainte-Eulalie (5,6 km)

Saint-Jean-de-Ceyrargues (5,7 km)


Cafarnaum (Bahia)

Cafarnaum Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Petrogenesi

Petrogenesia petrologiaren adar bat da, arroken jatorria eta eraketa aztergai dituena. Sarritan petrogenesia arroka magmatikoen sortze prozesua izendatzeko erabiltzen den arren, arroka metamorfiko eta sedimentarioen sortze prozesuak ere bere gain hartzen dituen terminoa da. Diagenesia eta erreakzio metamorfikoak ere petrogenesiak azaltzen ditu.

Historia.

Zientziaren adar honetako lehen ikerketak XVIII. mendean hasi ziren egiten. Garai hartako zientzialariak, gai honi zegokionean, bi taldetan banatuta zeudela esan dezakegu: Neptuniar eta Plutoniarretan. Neptuniarrek uste zuten arroka mota guztiak uretan sedimentatzetik sortzen zirela, izenak ere zerikusia du haien usteekin, izan ere, antzinako erromatar mitologian Neptuno (greziar mitologian Poseidon) itsasoaren jainkoa da. Plutoniarrek berriz, arroka mota guztiak lurpetik irteten den magmatik sortuak zirela uste zuten, horregatik zuten izen hori, Pluton erromatar mitologian (greziarrean Hades) azpimunduko jainkoa baitzen.

XIX. mendean ikerketa sakonagoak egiten hasi ziren eta azkenean, arroka mota guztiak, haien adin eta jatorriaren arabera, hiru taldeetan sailkatu zitezkeela ondorioztatu zuten:


Syacium maculiferum

Syacium maculiferum "Syacium" generoko animalia da. Arrainen barruko Paralichthyidae familian sailkatzen da.


Taopi (Minnesota)

Taopi Minnesotako hiri bat da. Mower konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Eon

Eona Lurraren historia geologikoa banatzeko erabiltzen diren aldi nagusietako bakoitza da. Eona garai geologikoen taulan erabiltzen da, denbora tarte luzeenak adierazteko. Unitate geokronologiko bat ere bada. Lau eon bereizten dira: Hadearra, Arkearra, Proterozoikoa eta Fanerozoikoa. Eonaren baliokide kronoestratigrafikoa eontema da, denbora tarte horretan eratutako arroka gorputza.

Eona 1957an unitate gisa onartzeko proposatu zuten hainbat zientzialarik, mila milioi urte balioko zuen unitate gisa, baina proposamena ez zen onartua izan. Gaur egun, eon bat beste batetik bereizteko, bizidunen artean oinarrizko aldaketa bat gertatu behar da.

Onartutako eonak.

Nazioarteko Estratigrafia Batzordeak ondorengo lau eon hauek ditu onartuta: Hadearra (Priskoarra ere deitua), Arkearra, Proterozoikoa eta Fanerozoikoa, Lurraren historiaren kronologiaren ordenan. Lehen hirurak Kanbriarraurrea supereonaren barruan sartuta daude.

Hadearra.

Sakontzeko, irakurri: «Hadearra»

Lurraren sorreratik (duela 4600 milioi urte) Arkearraren hasieraraino iraun zuen.

Arkearra.

Sakontzeko, irakurri: «Arkearra»

Duela 4000 milioi urte hasi eta Proterozoikoaren hasieraraino iraun zuen. Lehenengo bizi aztarnak garai honetakoak dira; zehazki, duela 3800 milioi urtekoak.

Proterozoikoa.

Sakontzeko, irakurri: «Proterozoiko»

Duela 2500 milioi urtetik, duela 542 milioi urtera iraun zuen. Aldi hartan, bizia garatu zen, eta lehen izaki zelulaniztunak sortu ziren.

Fanerozoikoa.

Sakontzeko, irakurri: «Fanerozoiko»

Bizidun makroskopiko gehien bizi izan ziren eta diren garaia: algak, onddoak, animaliak eta landareak. Fanerozoikoa duela 543 milioi urte hasi zen, eta gaur egun arte irauten du.


Leonid Kantorovitx

Leonid Vitalievitx Kantorovitx (errusieraz: Леонид Витальевич Канторович

Biografia.

San Petersburgon egin zituen ikasketak. 18 urte zituela matematika-doktoretza lortu zuen. 1964an Sobietar Batasuneko Zientzia Akademian sartu zen, eta 1965ean Lenin saria irabazi zuen. Hainbat liburu idatzi zituen ekonomia sozialistan produkzio-bideak eta inbertsioak ongien egiteko moduak aztertzeko eredu matematikoak proposatuz: "Produkzioaren antolamendu eta plangintzarako eredu matematikoak" (1939), "Kalkulu ekonomikoa eta baliabideen erabilerarik egokiena" (1960). 1975ean Ekonomiako Nobel Saria irabazi zuen Tjalling Koopmansekin batera.


Neptunoren iturria (Madril)

Neptunoren iturria, Madrilgo Cánovas del Castillo plazaren erdian dago. Ventura Rodríguezek diseinatu zuen 1782an, eta 1780 eta 1784 bitartean eraiki zuen Juan Pascual de Menak, nork, eskultura osoa, Toledoko probintziako Montesclaros herritik ekarritako haitzurdin zuriz egin zuen, Pradoko Ibilbidearen ordenakuntza lanen zati bezala.

Zirkulu formako uhaska handi batean datza, honen erdian, Neptuno dagoelarik, itsasoetako jainkoa, eskuineko eskuan suge bat bilduta duena eta hiruhortza ezkerrekoan, arrain isatsdun bi zaldik tiratutako maskor batek osatutako gurdi baten gainean dagoena. Gurdiaren inguruan, ura altuera handira jaurtitzen duten itsastxakur eta izurdeak ikusten dira. Itsasoetako jainkoak, Karlos III.a Espainiakoa erregeak, lehiakorragoa egiteko eta koloniekin lotura sendotzeko eraldatu zuen itsas armadari erreferentzia egingo lioke.

Iturria, hasiera batean Apoloren Larrean egon zena, Zibelesen iturriari begira, 1898an, Cánovas del Castillo Plazaren erdira eraman zen, oraindik bertan jarraitzen duelarik. Zibelesen iturriarekin eta Apolorena edo Lau Urtaeroenarekin batera, Ventura Rodriguezek Pradoko Ibilbiderako diseinatutako hiru eskultura taldeen zati da.

Atletiko Madril futbol taldeak, bertan ospatzen ditu bere tituluak.


Paraliparis piceus

Paraliparis piceus "Paraliparis" generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.


Hatley (Mississippi)

Hatley Mississippiko herri bat da. Monroe konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


José Joaquín Viana

José Joaquín Viana Sáenz de Villaverde (Lagran, - Buenos Aires, 1773) arabar militarra izan zen, bitan Montevideoko gobernadore (1751-1764 eta 1771-1773) izandakoa.

1735ean Italian Austriako Ondorengotza Gerran parte hartu eta koronel izendatu zuten. Kanpaina amaitutakoan, Ameriketara bidali zuten.


Nankaiko itsas hobia

Nankaiko itsas hobia (japonieraz: 南海トラフ

, "Nankai Torafu") itsas-hobi bat da, Japoniako Honshu uharteko Nankaidō eskualdean, kostatik kanpora 900 bat kilometroko distantziara hedatzen dena. Bere azpiko faila, Nankaiko faila, Nakaiko megabultzada lurrikaren arduraduna da. Itsas-hobia hidrokarburo garrantzitsuen hobia izan liteke, batez ere metano klatratoarena.

Plaken tektonikan, Nankaiko itsas hobia Filipinetako plaka Eurasiar plakaren azpian jasaten duen subdukzioaren ondorio da. Itsas-hobi hau fosa sakona izango litzateke, ez balu jasoko sedimentu kopuru hain handia. Sedimentu horiek akrezio-prisma osatzen dute. Itsas-hobiaren iparraldeko aldera Surugako itsas hobia izena ematen zaio eta, ekialdekoari Sagamiko itsas-hobia. Japoniako Batezbesteko Lerro Tektonikoarekiko paraleloa da.


Claude Bricage

Claude Bricage (1939ko apirilaren 18a - 1992ko martxoaren 21a) frantses argazkilaria izan zen.

Hamabost urte zituela hasi zen argazkilaritzan, amateur gisa. Hogei urte zituela antzerkiko argazkilari gisa aritzea erabaki zuen. Saiatzen zen ikuskizuna gogoratzen zuten irudiak sortzen, ulergarriak egiten baina berregin gabe. Bricagek antzerki-zuzendari nagusienekin lan egin zuen: Patrice Chéreau, Jean-Pierre Vincent, Jean Jourdheuil, Bruno Bayen, Jacques Lassalle, Marcel Maréchal, Joël Jouanneau, Claude Régy. Bestalde, argazkilariaren lanbidea sortzaile gisa har zedin lan egin zuen. 1983an argazkilarien elkartea sortu zuen, eta taldeko hainbat egitasmo bideratu zuen ("Les Grands Chantiers de l´État à Paris, "1990).


Hegazti-okela

Hegazti-okela, hegaztikia edo hegazti-haragia hegaztitik eratorritako haragi-produktua da, hazkuntzaren bidez (etxeko hegaztiak) edo, historikoki, ehizaren bidez (ehiza-hegaztiak) lor daitekena. Herrialde askotan kontsumitzen dute. Arrainena bezala, haragi zurien taldekoa da..


Theodor W. Adorno saria

Theodor W. Adorno saria Alemanian ematen den sari garrantzitsua da. Filosofia, antzerkia, musika eta zinemako arlotan gailendu diren pertsoneei ematen zaie. Saria 1977an sortu zen, Frankfurt am Main hirian. Sariaren izenak Theodor W. Adorno filosofo, musikari eta irakasleari omendu nahi zion. Adornok hogei urte baino gehiago Frankfurt am Maingo Johann Wolfgang Goethe Unibertsitatean irakatsi zuen.

Ezaugarriak.

Saria hiru urtero ematen da, irailaren 11an; egun hori Adornoren jaiotze eguna zen. Saria 50.000 €koa da.


Jelena Prokofieva

Jelena Gennadievna Prokofieva, errusieraz Елена Геннадьевна Прокофьева, (Mosku (Errusia), 1994ko abuztuaren 2a) igeriketa sinkronizatuan aritzen den kirolari errusiarra da.

Olinpiar Jokoak.

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), urrezko domina eskuratu zuen Errusiako taldearekin,Txinako taldearen (zilarrezkoa) eta Japoniakoaren aurretik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatzen zuten taldea: Natalia Istxenko, Svetlana Romaxina, Aleksandra Patskevitx, Alla Xixkina, Elena Prokofieva, Helena Topilina, Maria Xurotxkina, Svetlana Kolesnitxenko eta Vlada Txigiriova-k.

Kanpo estekak.


Idoia Agirre

Idoia Agirre Olabide, (Legazpi, 1993ko martxoaren 31 - ) euskal futbolaria da gaur egun Realean jokatzen duena.


Bagé

Bagé Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Kosme Duñabeitia

Kosme Duñabeitia Euba (Bilbo, 1819ko irailaren 27a-1890eko urtarrilaren 18a) Argazkilari eta margolari ospetsua izan zen. Beste margolari ospetsuen irakaslea izan, besteak beste, Antonio Maria Lekuona eta Eduardo Zamacois. Erretratugile bezala ospe handia lortu zuen.

Biografia.

Gurasoak Juan Antonio Duñabeitia eta Josefa Antonia Euba ziren. Bost seme-alabak izan zituzten, tartean Kosme. Bilbon hasi zen margolaritza ikasten. 1840an Kosme Erromako Arte Ederren Eskolan zegoen ikasten. Erromatik bueltan Alemaniara joan zen. Berriro Euskal Herrian Iruñean margolaritza irakatsi zuen eta Natur Zientzien Museoan lan egin zuen. Carmen Delmas, Juan Barroeta, Antonio Lekuona eta Adolfo Guiardekin batera Nazaretarren izengoitia jaso zuen. Akademizismo joera barruan ere kokatu zitzaion.

1852ko apirilaren 7an Juana Metxaka Gurbistarekin ezkondu zen, Bilboko San Anton elizan. Hamar seme-alabak izan zituzten. Kosme Duñabeitia Irudi eta Apaingarri katedratiko izendatu zuten eta Bizkaiko Arte Ederren Akademiaren akademikoa izan zen. 1860ean Afrikara zihoazten euskal oinezkoo erregimenturarko bandera margotu zuen.

1882ko abuztuaren 11an Bizkaiko Lehiaketa ospatu zen eta Duñabeitiak zazpi lan aurkeztu zituen. Haietako bat, "La Jura de los Fueros", Anselmo Ginea Saria jaso zuen.

Kosme Duñabetia 1890eko urtarrilaren 18an hil zen, bronkitis baten ondorioz. Emaztea, Juana, lau urte geroago hil zen.

Argazkilaria.

Cesar Estornesen arabera Duñabeitia argazkilaritzan hasiko zen 1870. hamarkadan.Duñabeitiak argazkilaritza tailerra ireki zuen Bilboko Gurutze kalean. Lan hau Instituto Vizcaínon marrazketa irakaslearen lanarekin eramaten zuen. Beste tekniken artean, argazkiak olio teknikaz errepasatzen zuen.


Zeelanda Berriaren banaketa administratiboa

Zeelanda Berriaren banaketa administratiboa 16 eskualdetan egiten da. Horietatik 12 parlamentu batez aginduak dira eta beste 4ak autoritate territorial batez.

Uharteak.

Aipaturiko eskualde eta menpeko lurrez gain, Zeelanda Berriaren lurraldearen barnean hainbat uharte desberdin daude. Chatham uharteak eta Kermadecs uharteak, Antartikatik hurbil kokaturik. Irla hauetan oso jende gutxi bizi da klimaren gogortasuna dela eta. Irla hauek lurralde kontseilu batek gobernatzen ditu.


Friedrich-Wilhelm-Lübke-Koog

Friedrich-Wilhelm-Lübke-Koog Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Ryosuke Yamanaka

Ryosuke Yamanaka (japonieraz: 山中 亮輔, Yamanaka Ryosuke, 1993ko Apirilaren 20a -)

Japoniako futbolaria da.


Veronako probintzia

Veronako probintzia Italiako ipar-ekialdean eta Venetoko eskualdean kokatuta dago.

Verona hiri nagusia eta hiriburua da.

Herriak.

Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:


Carlos Alcolea

Carlos García Alcolea —"Carlos Alcolea" izen-deiturez ezaguna— (Coruña, Galizia, 1949 - Madril, Espainia, 1992ko irailaren 20a) espainiar margolaria izan zen. Luis Gordilloren bideari jarraituz 1970-1980 hamarkadan garatu zen Madrilgo Figurazio Berriaren edota "Laurogeiko Hamarkadako Pintura" delako mugimenduaren kide izan zen.

1971n egin zuen lehen erakusketa Madrilgo Amadís galerian. Erakusketa hartan besteak beste Pierre Bonnard edo David Hockney artista zaharragoen lanetan inspiraturiko margolanak aurkeztu zituen. Alcolearen margolanak kolore distiratsuak eta dinamikotasun handia du, eta oso sortze-prozesu gogoetatsua islatzen du, formak eta marrazkia nagusi direla. Bere lan adierazgarrienen artean "Biluzia eskaileratan behera" (1976-1977), "Matisse egunez, Matisse gauez" (1977), edota igerilekuei buruzko oihal-sorta dira aipagarriak. "Aprender a nadar" (1980, "Igeri egiten ikastea") saiakera idatzi zuen bere margolaritzari buruzko teorietan oinarrituta. 1992an, hil ondoren, Arte Ederretako Espainiako Saria eman zioten.


Charnay-lès-Chalon

Charnay-lès-Chalon Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Charnay-lès-Chalon udalerrian erroldatutako biztanleak 178 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 130 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 116 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 94 ziren, horien artean 65 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 65 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (31 gizon eta 27 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Charnay-lès-Chalon udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 184 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.005 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.

2000. urtean Charnay-lès-Chalon udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 990 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Charnay-lès-Chalon

Pontoux (2,1 km)

Mont-lès-Seurre (2,4 km)

Écuelles (2,5 km)

Saunières (4,0 km)

Navilly (4,0 km)

Chivres (4,3 km)

Sermesse (4,5 km)

Palleau (5,3 km)

Bragny-sur-Saône (5,7 km)

Frontenard (5,9 km)


Egiptoko mitologia

Egiptoko mitologia Antzinako Egiptoko erlijioaren kontakizunen multzoa da. Egipziarren erlijioak mendetan iraun zuen, aldaketekin, Egiptoko Aro aurredinastikotik Justiniano I.a enperadoreak kristautasuna ezarri zuen arte, K.o. 535 urtean. Beraz, hiru mila urtetan garatu ziren erlijio horren ideiak eta, normala denez, aldatzen eta aberasten joan ziren. Ondorioz, ikonografia eta jainko-jainkosak eta haiekin lotutako kondairak aldatu ziren denborak joan ala. Mitologia hau greziarrarekin eta erromatarrarekin konparatuta, oso desberdina izan zen. Oso ohikoa zen, adibidez, jainko-janikosak giza-gorputzez eta animalien buruez irudikatzea.

Garapena.

Espezialistek erlijio ideia horiek garatzeko prozesuan bi garai bereizi ohi dituzte:

Jainko hauei gizakien ezaugarriak ezarri zizkieten, esaterako familia loturak. Horrela triadak sortu ziren: gurasoak eta seme-alabak. Iruditutako pertsonaia horiek giza-pasioak ere zituzten. Horregatik, haien faborea eskatzeko tenpluetan eskaintzak egiten zizkieten horien truke faboreak eskatzeko.

Menfisen Ptah eta Hator

Tenpluen apaizak pertsonaia horiek guztiak antolatzen saiatu ziren, haien arteko harremanak azalduz, munduaren sorrera argituz, Nilo ibaiaren uholdeak azalduz, e.a. Sistematizazio horren ondorioz Heliopolisko teologia, Tebasko teologia e.a. sortu ziren. Hauek testu desberdinetan jaso ziren, esaterako, "Piramideetako Testuak" edo "Hilen Liburua", beste askoren artean.

Lan hauek haien herriaren geografian eta paisaian oinarrituta zegoen: basamortuz inguratutako ibaia handia eta ibaiaren bi alboetan lur emankorrak. Horren arabera haientzat munduan hiru lurralde zeuden:

Egiptoko mitologiaren jainko nagusiak.

Egiptoko jainko-jainkosa nagusiak bost talde desberdinetan antolatuta zeuden:


Nafarroa Beherea

Nafarroa Beherea edo, maila apalean, Baxenabarre (frantsesez: "Basse-Navarre"

" edo "Bassa Navarra") Euskal Herriko zazpi herrialdeetako bat da. Administrazioari dagokionez, Akitania Berria (Frantzia) eskualdeko Pirinio Atlantikoak departamenduko (64. departamendua) eta Baionako barrutiko parte da. Hiriburua Donibane Garazi da, baina populatuagoa da Donapaleu.

Izena.

Euskaltzaindiak euskara baturako bi izen onetsi ditu: bata "(Nafarroa Beherea)" erabilera zaindurako, eta bestea "(Baxenabarre)" maila apalagoko erabilerarako.

Izan ere, herrialde honek bi izen horiek izan ditu, Nafarroa Garaitik banatu zenetik: erabilera jasoko "Nafarroa Beherea" izena Axularrek erabili zuen lehendabizikoz, 1643an. Eta ahozko izena, "Baxenabarre", Joanes Peruskik 1664an egin gutun batean lehenbiziko aldiz agertua. Hori, gaskoi-izenaren aldaera litzateke.

Noizbait erabili diren baina inolako tradiziorik eta onarpenik ez duten izenen artean, Sabin Aranak bere "Euzkeldun Batzokijen" estatutuetan "Benabarre" deitu zuten. Eta "Behenafarroa" edo "Baxenafarroa" izenak ere erabili izan dira XX. mendean.

Geografia.

Orografia.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroa Behereko mendiak»

Nafarroa Behereko hegoaldea menditsua da, Pirinioak hartzen baititu; iparraldera egin ahala, ordea, orografia are eta lauago egiten da. Pirinioetako mendiak daude hegoaldean. Aipagarriak dira mendebaldean, Baigorri-Ortzaize eskualdean: Iparla (1.044) eta Auza (1.035); ekialderantz, Garaziko eskualdean: Okabe (1.463 m), Txardeka (1.440 m) Kurutxeta (1.331 m), Urkulu (1.413 m) eta Errozate (1.346 m). Ekialdean, Zuberoarekiko mugaren alde bietan, Arbailako mendigunea dago. Garaziko eskualdean Iratiko oihana dago, Pirinioez bestaldera hedatzen dena. Donibane Garazitik iparraldera lurraldea are eta lauago bilakatzen da.

GR 10 Pirinioetako Iparraldeko ibilbideak zeharkatzen du Nafarroa Beherea, ekialde-mendebalde, Bidarrai, Baigorri, Donibane Garazi, Ezterenzubi...

Hidrografia.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroa Behereko ibaiak»

Ibai ugari ditu Nafarroa Behereak. Ibai guztiak Pirinioetan sortu eta Bizkaiko golkora doaz, Egurgiko erreka izan ezik, Irati ibaiarekin elkartzen baita. Bi ibai nagusik zeharkatzen dute herrialdea: Errobi ibaia (75 km), Donibane Garazitik, Ortzaizetik eta Baigorritik igarotzen dena, eta Biduze ibaia, Arberoa, Landibarre, Oztibarre eta Amikuzetik igarotzen dena. Aturri ibaiaren adarrak dira biak. Errobi ibaiak Errozateko mendian du iturburua, eta Baionan egiten du bat Aturri ibaiarekin; Beherobia, Arnegi, Lauribar, Lakarra eta Aldude ibaiadarren ura jasotzen du. Biduze ibaiak (80 km) Hoztako mendietan du iturburua, eta Aturri ibaiarekin elkartzen da Lapurdiko Gixune herrian. Lihuri eta Arberoa dira Biduze ibaiaren adar nagusiak.

Klima eta landaredia.

Klima atlantikoa du, epela eta hezea. Landaredia klima atlantiko hezeari dagokiona da. Mendialdean pagadia eta pinudiak ugari dira. Beherago, haritza eta gaztainondoa hazten dira. Lautadetan eta mendi txikien hegaletan, berriz, lur landuak hedatzen dira; artoa egiten da, batez ere.

Historia.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako Erresuma»

Nafarroa Beherea, 1530. urtea arte, Nafarroa Garaiarekin bat egina egon zen, Nafarroa bakarra osatuz.

Historiaurrea.

Nafarroa Beherean aurkitu diren giza aztarna zaharrenak Paleolitokoak dira. Guztietan zaharrena Neanderthal-eko gizakiaren masailezur bat da, Otsozelaiako harpean aurkitua. Izturitze eta Otsozelaiko harpeak Izturitze inguruan daude, eta garrantzi handiko aztarnategia dira, Paleolitoko aldi desberdinetako aztarna ugari aurkitu baitira han: harri eta hezur landuak, lehen gizakien eta garai hartako piztien hezurrak eta, batez ere, Madeleine aldiko irudiak hormetan margotuta. Hegoaldeko mendialdeetan, orain dela 3.500-3.000 urte inguruko trikuharriak eta harrespilak aurkitu dira. Halaber, Burdin Aroko aztarnategi garrantzitsu bat dago Okabeko gainean. Erromatarrak sartu aurretik, Nafarroa Behereko biztanleak leinu edo tributan antolaturik bizi ziren, eta, erromatar historialarien arabera, tarbeliarrak ("tarbelli") izeneko leinua eta baskoiak bizi ziren herrialde honetan.

Erromatarrak Nafarroa Beherean.

K.a. 58. urtean Julio Zesarrek Galia eta Akitania konkistatu zituen. Erromatarrek lehenagotik ere ezagutzen zituzten, haatik, Pirinioez iparraldeko Euskal Herriko herrialdeak, eta baskoien lurraldetzat hartu zuten Nafarroa Beherea, batez ere, hegoaldeko mendialdea. K.o. I. mendean, Akitaniaren barruan geratu zen Nafarroa Beherea; hala ere, erromanizazioaren eragina oso txikia izan zen. Astorga-Bordele galtzada egin zenean, Ibañeta izan zen Araba eta Nafarroako hegoaldeko lautadetatik Akitaniara igarotzeko bide nagusia. Erromatarren aztarnak daude Ibañetan (S"ummo Pyreneo" gunea), Donazaharren ("Inmo Pyreneo") eta Garruzen ("Carasa"). Orobat, Garaziko hego-mendebaldeko mendietan, Urkuluko gainean, gotorleku baten aztarnak daude. Erromatar Inperioa desegin zenean, germaniar herri barbaroak Nafarroa Behereko mendateetatik igaro ziren Iberiar penintsulara.

Nafarroa Beherea eta frankoak.

V. mendean, bisigodoak Tolosa Okzitania aldean egokitu ziren, eta 415ean Pirinio mendietatik barrena Iberiar penintsulara igaro ziren lehenengo taldeak. Gero, frankoek Pirinioetatik iparraldera bizi ziren bisigodoak Galiatik bota eta erreinu bat sortu zuten. Hala ere, frankoen aginpidea oso ahula izan zen VI. mendea arte. 602. urtean, Baskoniako dukerria sortu zuten frankoek, baskoiei eusteko, eta hurrengo bost mendeetan Pirinioez iparraldera eratu ziren dukerrien (Baskoniakoen eta Akitaniakoan) barnean egon zen Nafarroa Beherea. Aldi hartan, behin eta berriro igaro ziren frankoen gudarosteak Nafarroa Behereko mendateetatik hegoalderantz baskoien gotorlekuei erasotzera. 778an, Orreagako guduan baskoiek frankoen gudarostea menderatu zuten. Hurrengo mendeetan, frankoek sortu zituzten Baskoniako eta Akitaniako konderrien barnean geratu zen Nafarroa Beherea.

Iruñeko Erresuma.

Sakontzeko, irakurri: «Iruñeko Erresuma»

824. urtean sortu zen Iruñeko Erresuma. 832. urtean Baskoniako dukerria, Aznar Antso buru, frankoen agintetik askatu zen, eta haren barnean geratu ziren Nafarroa Behereko lurraldeak. X. mendean Nafarroa Behereko lurralde batzuk —Arberoa, Baigorri, Garazi eta Ortzaize— Baionako apezpikutegiaren barnean zeuden, eta beste batzuk —Amikuze eta Oztibarre— Akizeko apezpikutegiaren barnean. X. mendean, Gartzia I.a erregearen agintaldian (926-970), Iruñeko erresumaren barnean geratu ziren Nafarroa Behereko hainbat lurralde: Arberoa, Baigorri, Garazi eta Ortzaize. Garai hartan bizkonderri batzuk sortu ziren. Antso Gilen Baskoniako dukea 1032. urtean hil zen, eta Baskoniako dukerria utzi zion Iruñeko erregeari oinordetzan. Antso III.a Gartzez Nagusia hil zenean (1033. urtean), Baskoniako printzerria, Nafarroa Behereko Amikuze eta Oztibarre barne, Akitaniako dukearen eskuetara igaro zen. Hala ere, Arberoa, Baigorri, Garazi eta Ortzaizeko bizkonderriek eta Armendaritze, Irisarri eta Iholdiko lurrek Iruñeko erresumaren barruan iraun zuten 1120. urte arte.

XII. mendearen lehen erdialdean, Akitaniako dukerria eta Iruñeko erreinua Nafarroa Behereko lurraldeak eskuratu nahian lehian ibili ziren. 1152an, ordea, Akitaniako eta Baskoniako dukesa Leonor Henrike Plantagenetekin —1154an Ingalaterrako errege bilakatuko zenarekin— ezkondu zen, eta Nafarroa Beherea, Ipar Euskal Herriko beste herrialdeak bezala, Ingalaterraren mende geratu zen. 1169an, Ingalaterrako errege Rikardo I.a egin zen Akitaniako duke, eta haren manupean geratu ziren Akizetik hegoalderako bizkonderri eta jaurerri guztiak.

Nafarroako erresumaren barnean.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako erresuma»

1178-1189. urteen bitartean, Garazi, Baigorri, Arberoa eta Ortzaizeko lurraldeak Nafarroako erresumaren barnean geratu ziren. Antso Jakitunak Donibane Garaziko gaztelua eginarazi zuen, eta gaztelu hartatik gobernatu zuten handik aurrera errege nafarrek Nafarroa Beherea. 1196an, Nafarroako erresuma barnean sartu ziren Amikuze eta Oztibarreko lurraldeak. Hala, Nafarroako erresuma iparraldetik Aturri ibairaino iritsi zen garai hartan, eta eskualde horietan nagusitu zen Agaramonteko jauna. 1200. urtetik aurrera, berebiziko garrantzia izan zuen Aturriko ibai-bokalearen aurreko eskualde horrek (Bidaxune hiriburu), Nafarroako erresuma itsasorako biderik gabe geratu baitzen Gipuzkoa galdu ondoren.

Nafarroa Beheretik barrena igarotzen zen Donejakue bidea eta Izura garrantzi handiko hiria zen; hori dela eta, XII-XIII. mendeetan, Ospitale eta priore-etxe ugari sortu zen Nafarroa Beherean. 1249an Nafarroako erregeak eta Akitaniako duke ingelesak hitzarturiko akordioaren arabera, Nafarroa Behereko mugak zehaztu ziren: Ainhoa eta Ahurti Lapurdiren barruan geratu ziren, eta egungo Nafarroa Beherea eratu zen. XIV. mendetik aurrera, zazpi eskualde nagusi bereizten ziren Nafarroa Beherean: Garazi, Baigorri, Ortzaize, Oztibarre, Arberoa, Amikuze eta Irisarri-Iholdi-Armendaritze.

XIII. mendetik aurrera, hainbat hiri sortu zituzten errege nafarrek: Ainhize-Monjolose, Larzabale, Burgue-Erreiti, Garrüze, Donapaleu eta Bastida. Hiri haietan, merkatariak eta artisauak ziren nagusi; kanpoko jendea ekarri zuten erregeek bertara, gaskoiak, bearnotarrak eta bigorratarrak, batez ere, eta foru bereziz hornitu zituzten hiriak. Hirietatik kanpo, ahaide nagusiak (Agramont, Lükuze, Etxauz, Beltzuntze, Larrea, Garro eta Latsaga) ziren nagusi, eta haien mende zeuden petxero edo jopuak, lurrari uztarturik bizi ziren laborariak. Aldi berean, nafar erregeek basoak bota eta lur berriak eta nekazari-herri txikiak sortu zituzten. Hala sortuak dira, besteak beste, Jatsu, Ostankoa, Suhuskune, Amendüze eta Bithiriña.

Gizartea eta instituzioak Erdi Aroan.

Nafarroa Beherea hainbat lurralde elkartzean sortu zen. Gizarte-egitura feudala zen nagusi. Aitonen semeak edo goi-mailako nobleak jauregietan bizi ziren erregearen zerbitzuan, administrazioan, justizian edota gudarosteen buru. Errege Gorteak baizik ez zitzakeen epaitu, eta laborari petxeroak beren mende zituzten. Ez zuten botorik gorte nagusietan eta herri-biltzarretan, baina haien artekoak ziren eskuarki epaileak eta jaunak.

Kapareak behe-mailako aitonen semeak edo jaunak ziren. Parte hartzen zuten gorte nagusietan eta herri-biltzarretan. Laborari libreak, aitonen semeak ez baziren ere, lurjabe eta etxejabeak ziren; erregea beste jaunik ez zuten, eta ez zuten petxarik ordaintzen. Botorako eskubidea zuten gorte nagusietan eta herri-biltzarretan.

"Fibater" eta "botoy" deitzen zitzaien erregeari, aitonen semeei eta baita laborari libreei ere, petxa, zergak edo errentak ordaindu behar zizkieten laborari maizterrei. Herri-biltzarretan parte hartzeko eskubidea zuten. "Collazo" deitzen zitzaien aitonen semeen lurretan eginiko lanez bizi ziren laborariei; petxa edo zerga ordaintzen zuten, eta, horregatik, petxero deitzen zitzaien. Lurrari atxikiriko klaseez gainera, merkatariak eta artisauak zeuden, erregeak sortutako hirietan bizi zirenak. Jatorriz gaskoiak ziren merkatari asko, eta Nafarroako erregeek "frankoen foruak" eman zizkieten XIII. mendean.

Bestetik, eragin handia zuen Nafarroa Behereko apaizgoak. Apaizek ezin zuten parte hartu gorte nagusietan eta herri-biltzarretan. Instituzioei dagokienez, Donibane Garaziko kapitain gazteluzaina zen Nafarroako erregearen ordezkari nagusia, eta Nafarroa Beherea guztira zabaltzen zen haren aginpidea. Haren esku zeuden administrazioa, gazteluak, hiriak eta instituzio militar guztiak. Erregearen ordezkariak ziren, halaber, lurralde bakoitzeko alkate edo epaile nagusiak. Lurralde bakoitzak zeukan bere justizia-gortea. Haran edo lurralde bakoitzak bere biltzar nagusiak zituen, eta bertara biltzen ziren gizarte-maila guztietako ordezkariak, behe-mailako maizterrak eta petxeroak izan ezik. Herri-biltzarretan kapareak, laborari libreak eta maizterrak biltzen ziren, eta bertan aukeratzen zituzten beren ordezkariak, herri-kontseilariak edo zinegotziak.

Ahaide nagusiak eta Nafarroaren konkista.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako Gerra Zibila» eta «Nafarroaren konkista»

XIV. mendetik aurrera, Ahaide nagusien arteko gatazkak areagotu egin ziren. Nafarroa Beherean sortu ziren gero Nafarroako erreinu osora hedatu ziren agaramontarrak (Agaramont, Saltu eta Garroko etxeak) eta beaumontarrak (Lüküze, Latsaga eta Beltzuntzeko etxeak). 1334-1340. urteetan, borroka latzak izan ziren bi alderdien artean, eta Donibane Garaziko gazteluko kapitainak ezin menderatu izan zituen, Nafarroako erregeak armada bat bidali bazion ere Iruñetik. Karlos II.ak (1349-1387) ahaleginak egin zituen bi Ahaide Nagusi haien artean bakea jartzeko, baina ez zuen lortu. Karlos III.ak (1387-1425) ere ez zuen lortu bakea jartzea. 1438an, Blanka I.a Nafarroako erregina zelarik, bizi-bizi zegoen bi aldeen arteko gatazka; garai hartan, Karlos VII.a Frantziakoa Nafarroa Behereko iparraldeko lurraldeez (Tartas, Akize, Landak) jabetu zen. 1449-1453 urteetan, Zuberoa eta Lapurdi hartu zituen Frantziako erregeak; hala, Frantziako koroak gero eta eragin handiagoa izan zuen Nafarroako politikan. Bien bitartean, Blanka I.a Nafarroako erregina hil zen 1447an, eta haren senar Joan II.a, Aragoiko errege zena, jabetu zen koroaz, Vianako printzearen, Karlosen, kaltetan.

Agaramontarren eta beaumontarren arteko gatazka gerra zibil bilakatu zen 1452an; agaramontarrek Joan II.aren alde egin zuten, eta beaumontarrek, aldiz, Vianako Printzearen alde. 1461. urtean, Vianako printzea hil zen, baina bi alderdien arteko gatazkak ez ziren horregatik amaitu. 1479an, Leonor egin zuten erregina, haren senar Gaston IV.a Foixkoarekin batera, eta Nafarroako eta Bearnoko koroa beraren mende geratu ziren. Handik hilabete batzuetara hil ziren errege-erreginak, eta Pauen bizi izan zen Nafarroako hurrengo erregea, Frantzisko Febo (1479-1483). 1483an, Albreteko etxe gaskoiak erreinatu zuen Nafarroan. Hirietan ermandadeak antolatu ziren urte haietan Nafarroa Beherean, Ahaide Nagusiei aurre egin eta haien arteko liskarrekin bukatzeko.

1512ko irailean, gaztelauak Nafarroan sartu ziren, Fadrique Álvarez de Toledo Albako dukea buru, eta beaumontarren laguntzaz; Nafarroako gorteak Pauera jo behar izan zuen. Nafarroa Garaian ez bezala, agaramontarrek eta lüküztarrek bat egin zuten gaztelauak Nafarroa Beheretik bidaltzeko. 1516an, nafarrek, Frantziako erregearen laguntzarekin, Amikuze, Oztibarre eta Donibane Garazi eskuratu zuten berriro, baina Donibane-Garaziko hiria gaztelauen mende erori zen ostera. 1521eko maiatzean Pauen zegoen Nafarroako erregeak, eta Frantziako erregeak eratu zuen gudaroste bat sartu zen Nafarroan. Nafarroa Beherea arazorik gabe hartu ondoren, Iruñera jo zuen gudarosteak, baina gaztelauek Noain inguruan menderatu zuten.

1523. urtean Henrike II.a Albretekoa Nafarroako erregeak Nafarroako Estatuak bildu zituen Donapaleun, eta 1524an sortu zuen Nafarroako Justizia Auzitegi Gorena, ordura arteko Justizia Gorte Nagusiaren ordez. Paviako guduan preso hartu zuten Nafarroako erregea (1525), Frantzisko I.a Frantziakoarekin batera, eta ez zen Nafarroara itzuli 1527a arte. Haren anaia Karlos Albretekoak hartu zuen agintea, Nafarroa Behereko eta Bearnoko buruzagi nagusi zen aldetik. Albreteko etxeak berriro egituratu zuen Nafarroako erreinua, eta Donapaleu izan zen hiriburua. 1530. urtean, Karlos V.a enperadoreak Nafarroa Beherea abandonatu zuen, Pirinioez iparralderako lurraldeak zaintzea zaila zela eta.

Nafarroa Beherea 1530-1789 urteetan.

1553an, Henrike II.a Albretekoa hil zen, eta, Nafarroako koroaz gainera, Bearno, Bigorra, Albret, Foix eta Armagnac-eko lurrak utzi zituen oinordetzan. Henrike II.aren ondoren, haren alaba Joana III.a egin zen erregina. Erlijioen arteko gatazkak ziren Europan, eta Joana III.a kalbinismora aldatu zen 1560an. 1562an hasi zen erlijio-gerra Frantzian. Joana Albretekoak Eliza katolikoaren aurkako neurriak hartu zituen, eta Nafarroa Behereko bi alderdi nagusien arteko gatazka piztu zen berriro, agaramontarrak erreformaren alde baitzeuden eta lüküztarrak aurka. 1567tik 1572ra artean iraun zuen gerrak. 1572. urtean, erreginak Eliza katolikoari kendutako ondasunak berriro itzuli zizkion, eta urte hartan bertan hil zen.

1572an Henrike III.a, Joana III.aren semea, egin zuten errege. Higanota zen, ama bezala, eta kristauen eskubideak babestu zituen. 1577an, Henrike III.a, Frantziako erregegai baitzen, Parisa joan zen. Haren arreba Katalina geratu zen erregeorde. 1589an egin zuten Nafarroako Henrike III.a Frantziako errege (Henrike IV.a izenez); Nafarroako eta Frantziako errege tituluak eskuratu zituen hala. 1593an, katoliko egin zen. Henrike III.aren garaian guztiz areagotu zen Ipar Euskal Herrian sorgin eta fedegabeen aurkako errepresioa.

1610ean, Henrike III.a hil zuten, eta haren semea, Luis XIII.a Frantziakoa eta Luis II.a Nafarroakoa, egin zen errege. 1611. urtean, Nafarroako erreinuko foru berria sartu zen indarrean, "Fors et costumas deu Royaume de Navarra deça-ports "izenburupean (1644an inprimatua). 1620an Frantziako koroak beretzat hartu zuen Nafarroako erreinua, eta, handik aurrera, Frantziako erregea izan zen Nafarroako erregea; foruek eta berezko instituzioek lehenean iraun zuten, hala ere. Urte hartan bertan, Nafarroako Kantzilergoa Donapaleutik Paueko hirira eraman zuten, Bearnoko Kontseilu Nagusiarekin bateratu eta gero. Nafarren protestak zirela eta, betirako atzeratu zen erabakia denbora apur batean, baina erabat sendotu zuten 1624an Pauen "Nafarroako Parlamentua" edo Justizia Auzitegi Gorena, eta frantsesa hartu zuten hizkuntza ofizial bakar gisa, okzitaniera bazter utzirik.

1659an Pirinioetako Bakea itunaren bidez Nafarroa Garaia eta Nafarroa Beherearen arteko muga finkatu zen, Luis XIV Frantziako eta Nafarroako erregeak Pirinioez hegoaldera zeuden Nafarroa Garaiko lurraldeen subiranotasunari uko egin gabe. 1748an, errege-dekretuz betiko galdu ziren Nafarroako Estatuek artean gordetzen zituzten legegintza-eskumen garrantzitsuak, Paueko gobernu-funtzionarioekin gatazka piztu eta 1743an horiek kendu ondoren.

Frantziako Iraultza.

XVIII. mendean guztiz pobretu zen Nafarroa Beherea, eta merkataritza-hiriek gainbehera egin zuten. 1785ean Frantziako eta Espainiako erregeek Elizondon sinatu zuten hitzarmenaren arabera, zatiturik geratu ziren Pirinio aldeko nafar lurralde batzuk: Ondarrola, Garaziko Arnegi-Luzaide; Aldude-Kintoa, Baztan-Baigorri eta Irati, besteak beste.

1788an, Luis XVI.ak indarrik gabe utzi zuen Nafarroako Parlamentua; 1789ko ekainaren 15ean bildu ziren azkenekoz Nafarroako estatuak Donapaleun. Bertan erregeari zuzendutako batzorde bat ("una deputation vers le roy") hautatu zuten, bi helburu zituena: erregearen zina hartu eta erregeari Nafarroaren zina egin eta bidegabekerien bilduma aurkeztea. Bidegabekerien artean Nafarroan jaraunspen "kognatizia" abolitzea eta "agnatizia" berrezartzea zegoen. Ordezkariak Étienne-Joseph de Pavée de Villevieille, Baionako apezpikua, Bertrand Dominique Joachim de Logras, Olhonceko markesa, Arnaud de Vivié, Garrüzeko jauntxoa, eta Jean-Baptiste Frantxistegi, Donibane Garaziko notarioa, izan ziren, aholkularia Étienne Polverel legelaria izanda. Nafarroako Estatuetako ordezkariak Parisa joan zirelarik, Frantziako Biltzar Konstituziogilea eratua zen jada (1789ko ekainaren 17a); hiru aste geroago, Paris erregearen aurka matxinatu zen.

1789ko abuztuaren 4an, hirugarren estatuko ordezkariek Frantziako Koroaren peko gizarte-maila guztietarako eta lurralde guztietarako legeak egin zituen. 1789ko urriaren 12tik aurrera, Luis XVI.ak "frantsesen errege" titulua hartu zuen, ordu arteko Frantziakoa eta Nafarroakoaren ordez. 1789ko abenduaren 30ean onartu zuten ordezkari nafarrek Frantziako ordenamendu berria, eta 1790eko abenduan geratu zen Nafarroa Beherea "Basses Pyrénées" ("Pirinio Behereak") izeneko departamenduaren barnean, Lapurdi eta Zuberoa euskal herrialdeekin eta Bearnorekin batera. Apaizek eta aitonen semeek, ordea, ez zituzten lege berriak onartu, eta iraultzaren kontra jokatu zuten, foruen alde eginda.

Konbentzio Gerran (1793-1794), 1.800 baxenabartarrek hartu zuten parte "Chasseurs Basques" ("euskal ehiztariak") izeneko gudarostean. Napoleonen garaian (1799-1815), egoera politikoa ez zen aldatu funtsean, baina gerra-giroak (1813-1814) ez zuen onik ekarri Ipar Euskal Herrira. 1815ean, berriro ezarri zen Frantziako erregetza, baina Nafarroako erresuma ez zen berriz eratu. Aitzitik, 1827an Frantziako estatuak beretzat hartu zituen herri-lurrak eta mendialdeak, eta, harrezkero, Nafarroa Behereak ez zuen esku izan Frantziako politikan, errepublikaren beste herrialdeekin parekatuta geratu baitzen.

Aro garaikidea.

XIX. eta XX. mendeetan, apaizgoaren eta eskuinaren alde bozkatu du eskuarki Nafarroa Behereak. 1848an, herri lur eta oihanen auzia bideratu zuten berriro baxenabartarrek, eta kendu zizkieten lurren alde matxinatu ziren Armendaritzen, Oztibarren eta Amikuzen. Haren ondorioz, herri-lurren bostena itzuli zizkieten. 1856an, beste itun bat sinatu zen Baionan Aldudeko lurrei buruz. XIX. mendearen bukaeran, eskuineko politikari argi bat izan zen Nafarroa Beherean: Louis Etxeberri, Donazaharreko diputatua, "Eskualduna" astekaria sortu zuena 1887an. Hala, Frantziako errepublikari men eginik betiere, erlijio katolikoaren eta, neurri apalago batean, euskararen sostengua aldarrikatzen zuten eskuin politikariak nagusitu ziren Nafarroa Beherean, Elizaren eta estatuaren arteko bereizketa aldarrikatzen zuten ezkertiarrei aurre eginez.

Garai hartan, Nafarroa Beherea guztiz behartsu baitzen, biztanleek kanpora jo zuten bizibidearen bila, Ameriketara eta Frantziako hiri handietara, batez ere. Joera horrek XX. mendea arte iraun du. 1914an, Lehen Mundu Gerratik aurrera, frantses nazionalismoa indartu zen Ipar Euskal Herri osoan, eta gerra haren ondoren gorpuztu zen Jean Ibarnegarai eskuineko politikari nafarraren irudia: erlijio-integrismoa, euskaltzaletasun poxi bat eta muturreraino eraman zuen joera faxista. Ibarnegaraik alemaniar nazien aldeko agertu jarrera baitzuen, galdu egin zuen zeukan indarra. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, emigrazioak ez zuen etenik izan Nafarroa Beherean. 1960. urtetik aurrera hasi zen zabaltzen Nafarroa Beherean egungo abertzaletasuna, urteak joan ahala errotuz joan dena. Ekonomia- eta, horrenbestez, demografia-arazo larriak ditu gaur egun ere Nafarroa Behereak; hala ere, azken urteotan mugimendu abertzaleak eginiko ahaleginei esker, joera ezkor hori moteldu egin dela esan daiteke.

Ekonomia.

Nekazaritza eta abeltzaintza izan dira historian Nafarroa Behereko ekonomia-jarduera nagusiak (1999an langileen % 34,4). Dena dela, 2001eko datuen arabera, joera hori zertxobait aldatzen ari da: langileen % 26,3 nekazaritzan dihardu, % 21,4 industrian eta % 52,3 zerbitzuen sektorean. Aipagarria da, halaber, Nafarroa Beherea dela lan-merkatuan emakume gutxien dituen herrialdea (% 38,8). Behorlegi da lehen sektoreak pisu gehien duen udalerria, eta artoa egiten da, batez ere. Herrialdean, sor-marka propioa duen ardoa ekoizten da: Irulegiko arnoa. Donibane Garazi, Donapaleu eta Arberatze-Zilhekoa dira merkataritza- eta administrazio-hiri nagusiak. Turismoa garrantzi handikoa da mendialdean, Iratiko oihanaren inguruan, batez ere.

Demografia.

Zuberoaren ondoren, Nafarroa Beherea da biztanle gutxien dituen Euskal Herriko herrialdea. Bai Nafarroa Beherean, bai Zuberoan, duela mende bat baino jende gutxiago bizi da gaur egun, eta, gainera, 1900. urtean baino biztanle gehiago bizi dira herri oso txikietan. Hori ez da, ordea, herrialde barruan jendea herrixka txikienetara joan delako gertatu, biztanleriaren beherakada orokorraren ondorioz udalerri gehienen neurria txikitu delako baizik. XX. mendean etengabe urrituz joan zen Nafarroa Behereko biztanleria. Biztanle askok Lapurdiko itsasertzeko hirietara jo zuten, eta beste hainbat beste herri batzuetara joan dira bizibide bila; hala, anitz dira Ameriketara artzain joanak.

Nortasunari dagokionez, Baxenabarreko herritarretatik % 63k euskal herritartzat dute beren burua; beste % 9k ere bai, neurri batean; eta % 24k ez dute euskal herritartzat hartzen beren burua.

Banaketa administratiboa.

Eskualde historikoak.

Nafarroa Beherea sei eskualde historikotan banatzen da:

Kantonamenduak (2014 arte).

Administrazioaren aldetik, Nafarroa Beherea 7 kantonamendutan banatuta zegoen 2014ko urtarril arte, haietako hirutan Lapurdiko udalerriak ere barne hartuta, eta beste batean (Donapaleukoan) Zuberoako udalerriak ere barne hartuta. Kantonamendu hauek zeuden Nafarroa Beherean, osorik, edo zati batean: Bastida (3 udalerri), Bidaxune (6 udalerri), Hazparne (3 udalerri), Iholdi (14 udalerri), Baigorri (11 udalerri), Donibane-Garazi (19 udalerri) eta Donapaleu (20 udalerri).

Udalerriak.

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroa Behereko eskualdeen zerrenda» eta «Nafarroa Behereko udalerrien zerrenda»

Udalerri nagusiak hauek dira:

Kultura.

Hizkuntza.

Euskara da Nafarroa Behereko berezko hizkuntza, eta frantsesa oso hedaturik dago. Bi euskalki nagusi bereizten dira: ekialdeko behe-nafarrera, Nafarroa Garaiko Otsagi, Zaraitzu, Aezkoa eta Luzaide aldean ere mintzatzen dena, eta mendebaldeko behe-nafarrera, Lapurdiko Kanbo, Lekorne, Makea eta Ezpeleta inguruetan ere hitz egiten dena.

Euskararen erabilera (behe-nafarrera) oso zabaldua dago: herrialdeko 28.000 biztanleetatik, 17.000 (% 61) dira euskaraz mintzatzeko gai. Euskararen erabileraz den bezainbatean, Iparraldeko bigarren herrialdea da, % 64 euskaldun dituen Zuberoaren atzetik. Dena den, Ipar Euskal Herriko gainerako herrialdeen antzera, zaharrenak dira euskaldunenak eta gazteak, berriz, erdaldunenak; hau da, Hego Euskal Herrian gertatzen denaren guztiz alderantziz, eta euskal hiztunak, ondorioz, gero eta gutxiago dira.

Azkenik, Bastidan, euskararekin batera, gaskoia izan da bertako hizkuntza.

Musika.

Artikulu nagusia: «Nafarroa Behereko musikariak»

Manex Pagola, Erramun Martikorena, Beñat Axiari, Amaia Riouspeyrous, Thierry Biscary eta Anne Etxegoien dira baxenabartar abeslarien zerrenda luzean akaso izen-abizenik ezagunenak.


Iraia Iturregi

Iraia Iturregi Sustatxa (Bilbo, Bizkaia, 1985eko apirilaren 24a - ) futbolaria da. Atzelari postuan jokatu zuen emakumezko Athletic Cluben 2002tik 2017ra arte. 2020-2021 denboraldian entrenatzailea da Athleticen.

Erretiratzean euskal selekzioaren talde teknikoan parte hartu zuen 2017tik Iñigo Juaristi eta Aintzane Encinasekin batera.

Bilboko Aste Nagusiko pregoilaria izan zen 2012an taldeko kapitaina zela.

Ibilbide meteorikoa.

Sondikako taldean hasi zen futbolean 1999-2000 denboraldian. Hurrengo urtean elitezko taldea zen Leioa taldera pasa zen 2001-02 denboraldian, Eta talde bikaina zenez 2002ko irailean bertan Leioa EFT taldea Athletic Club bihurtu zen.

Horrela, Athleticen emakume taldea 2002-03 denboraldian sortu zen, Leioa Futbol Taldeagaz batu zenean. Leioa Taldea bi urte lehenago sortua zen, 2000 urtean, lehenago Sondikako taldean aritzen zen jokalari batzuek klub berria sortu zutenean. Azkenean Sondikako jokalari gehienak talde berrira pasa ziren, eta hori izan zan lehenengo Athletic haren oinarria, hainbat fitxaketa egin baziren ere.

Leioa taldeak ia partidu guztiak irabazi zituen. Azken mailatik abiatuta nahiko izan ziren bi denboraldi gorengo mailara heltzeko. Eta ez hori bakarrik, azken urte horretan Superligan, jokatzeko aukera eskuratu zuten, eta Athleticek, ikusitakoarekin txundituta zegoena, talde biak batzeko eskaintza bat luzatu zien. Eta Leioak onartu zuen.

2002ko urriaren 6an debutatu zuen Iraiak Athleticekin, 17 urterekin.

Ez zen bukatu hor bolada ona eta Superligako lehen denboraldi hartan txapeldun geratu ziren. Gainera, partida bi San Mamesen bertan jokatu zituzten, eta horietako azkenekoan, liga eskuratu zutenenean, bete-beteta egon zen. Ezin zen gehiago eskatu, behe-beheko mailatik superligako txapeldunak izatera pasa ziren ia partida guztiak irabazita. Amets betean bizi zituzten urte haiek.

Geroago, beste bi urtean jarraian irabazi zuten Superliga. Hala ere, emaitzak ez ziren hasierako denboraldian bezain ikusgarriak; lehen urteko gol festak ohikoak izan ziren, hurrengo bi urteetan berriro irabazi zuten baina nagusitasuna ez zen erabatekoa izan.

Guztira Athleticen 15 denboraldi egin zituen, 402 partida eta 64 gol.

Bizkaiko selekzioa.

2003an Bizkaiko andren futbol taldeak Akitaniako taldeagaz jokatuko zuenean ere aritu zen irantzu Usansoloko Unkina futbol-zelaian. Talde horretan jokatu zuten Athletic taldeko Iraia Iturregi eta Irantzu Castrillo, Umore Ona taldeko Ainhoa Vez, Bilbaoko Alazne Santa Llana, eta Erreka-ortuko Irune Murua.

Selekzioa.

2003-04ko denboraldian Europako 19 urte azpiko Txapelketa irabazi zuen.


Melville (New York)

Melville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Oxycheilinus digramma

Oxycheilinus digramma "Oxycheilinus" generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.

Banaketa.

Espezie hau Agulhasko itsaslasterran aurki daiteke.


Denverko nazioarteko aireportua

Denver Nazioarteko Aireportua Denverko hiri estatubatuarrean dagoen nazioarteko aireportua da. Herrialdeko laugarren aireporturik garrantzitsuena da eta Koloradoko estatuan dago. Aireportu honetan dagoen 16R/34L pista, Ameriketako Estatu Batuetako lur-hartze pistarik luzeena da. Eremuz, Munduko bigarren aireporturik handiena da.

Hegaldiak.

Aireportuak 2 terminal ditu, baina, terminal horiek 5 guneetan banatzen dira. Ondoren aireportuak dituen nazioarteko hegaldiak azaltzen dira:


Belako (musika taldea)

Belako "post punk" musika egiten duen Mungiako (Bizkaia) talde bat da. Beraien abesti gehienak inglesez badira ere, abesti batzuk euskaraz sortzen dituzte.

Taldearen izena Mungiako Belako auzoaren izenetik dator. Taldeak auzo honetan entsaiatzen du eta Josu eta Lore taldekideak auzo honetakoak dira.

Historia.

Mungiako taldea 2011n sortu zen, 80. hamarkadako new wave estiloan inspiratuta. Hasieran bertsioak egiten zituzten eta lokal txikietan hasi ziren jotzen. Laster soinu berriagoetara aldatu zuten haien estiloa, post-punka ukitu elektronikoekin konbinatuz.

2012an Gaztea maketa lehiaketa irabazi zuten eta Radio 3ekoan hirugarren postua lortu zuten. Emaitza hauei esker, urte horretako Bilbao BBK Live jaialdian jo zuten eta ondoren, Elvis Costelloren hasierako talde bezala jo zuten Donostiako Jazz jaialdian.

Nahiz eta oso gazteak izan eta album luze bat bakarrik editatu (Eurie), jaso zituzten kritika bikainei esker Euskal Herriko zein Espainiako eszenetan potentzial handiko taldetzat jo zen.

Eurie izan zen taldearen lehenengo LPa. 2013ko hasieran argitartau zuten Gaua estudioetako Aitor Abioren produkziopean. Disko honetan post-punt britainarraren soinu atmosferikoak txertatzen dira eta Joy Division, The Clash, Pixies, Sonic Youth edo Nirvana bezalako taldeen influentzia antzeman daiteke. Diskoko abesti nagusiak ""Sea of confusion", "Haunted house" , "Southern sea (Beautiful world)" eta "Molly and Pete"" dira.

2013ko abuztuaren 29an Zugarramurdiko leizeetan egin zen koba-ravean parte hartu zuten, Crystal Fighters eta Wilhelm and the dancing animals taldeekin batera.

Kritiko zein entzulegoaren artean izandako harrera ona medio, 2014ean zehar iberiar penintsulan zehar jaialdi askotan zuzenean jo zuten; SOS 4.8, Primavera Sound, Festival Tres sesenta, BBK Live, Low Festival, Sonorama, Ebrovisión edo DCODE kasu. 2014ko abenduaren 4an, Urteko errebelazio saria eman zioten Belako taldeari.

2014ko ekainean 2 EP paralelo argitaratu zituzten: "Bele Beltzak, Baino Ez" eta "AAAA!!!!". Haiek sorturiko Belako Rekords zigiluarekin autogestionatu zituzten. Lehena landuagoa eta moldaketa askorekin, MagicBox estudioetan grabatua eta James Morgan eta Josu Ximun taldekideak ekoitzia. Bigarrena berriz, medio gutxiagorekin, askoz gordinago eta zuzenagoa.

2015eko azaroaren 5ean “Track sei” argitaratu zuten, taldearen bigarren LPa izan zen “Hamen” diskaren aurrerapen singlea. 2015ean ere, RNEk ematen duen "El Ojo Critico" saria irabazi zuten. Diska 2016 urtarrilaren 16ean jarri zuten salgai, baina aurreko urteko udazkenetik zeramaten giran berau ezagutzera ematen. “Hamen” “Mushroom Pillow” zigiluaren bitartez publikatu zuten, Triangulo de Amor Bizarro, La Habitación Roja eta El Columpio Asesino bezalako taldeengatik ezaguna. LP hau askoz landuagoa eta medio gehiagorekin egina da, eta maila internazionalean kontzertuak jotzera eraman ditu.

2023an disko berria atera zuten, "Sigo regando" izenekoa.


Setophaga ruticilla

Setophaga ruticilla "Setophaga" generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.


Ibiracatu

Ibiracatu Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Hypoplectrodes annulatus

Hypoplectrodes annulatus "Hypoplectrodes" generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.


Jedlinka

Jedlinka Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 4,56 km²ko azalera du eta 86 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1567. urtekoa da.


Moisesen legea

Moisesen legea (hebreeraz: תֹּורַת מֹשֶׁה

, "Torat Moshe"; Septuagintako #BIRZUZENDU) Biblian Israelgo herri berriari emandako legea da. Tradizioaren arabera, Moisesek berak idatzi zuen baina teoria modernoek egile asko zituela dio.

Hebreeraz Tora (euskaraz: «Legea»

) diote, Tanakharen lehen bost liburuen izena ere badean. Judaismo errabinikoan, lege hori Halakha edo, batzuetan, Moises aroko ahozko legea da, lege judu nagusien bilduma. Moisesen legearen aginduak, forma askotan, batzuek antzinako Ekialde Hurbileko tradizioak ez bezalakotzat hartzen dituzte.


Zadar

Zadar Kroaziaren hegoaldeko kostaldea osatzen duen Dalmaziako hiria da, Zadar eskualdearen hiriburua. Bere populazioa 75.082 biztanlekoa da (2011) eta Dalmaziako bigarren hiri handiena da Spliten ondoren.

Etimologia.

K.a. IV mendean liburnoen taldekoak ziren "Jadasinoi" leinua bizi zen bertan eta hiriak "Idassa" zuen izena. K.a. I mendean erromatarrek konkistatu zutenean "Iader" hiriburu inperiala bihurtu zen. Veneziarrek "Zara" deitu zuten eta Bigarren Mundu Gerraren Kroazian sartu zenean "Zadar" izena hartu zuen.

Geografia eta klima.

Dalmaziaren iparraldean dago, Kvarne golkoaren azpian. Itsaso Adriatikoan sartzen den penintsula errektangular baten gainean eraikia dago eta irla ugarik inguratzen dute, ezagunenak Ugljan, Pasman, Iz, Dugi Otok eta parke nazionala osatzen duten Kornati irlak. Klima mediterranearra du.

Historia.

K.a. IX mendean liburnoak (iliriarren leinu bat) zeuden inguru honetan. Erromatarren k.a. 59 urtean konkistatu zuten ingurunea, "Illyricum" probintzia osatuz. Hiriburua Salonae zen (Split ondoan) baina VII mendeko Avaro eta Eslaviarrek hau suntsitzean, iliriarrak Zadarren errefuxiatu ziren, eskualdearen hiriburu bihurtuz. Zadartarrek hasieran Veneziaren babesa eskuratu nahi izan bazuten ere X mendean Kroaziaren barruan zeuden. Hurrengo bost mendetan hungariarren eta veneziarren eskutatik pasatuko zen bertakoek beren independentzia mantentzen saiatu baziren ere. 1409an veneziarrak nagusitu ziren azkenik eta Zadarren jabe iraun zute 1797an Austria-Hungariako inperioak Venezia bera menperatu zuen arte.

XIX mendean italiarren eta kroaziarren abertzaletasunaren egoitza izan zen, izan ere Zadarren biztanleen %70a latinoa baitzen. 1920an Rapalloko itunak Italian sartu zuen hiria baina honek Bigarren Mundu Gerra galtzean Jugoslavia barnean zegoen Kroaziak eskuratu zuen. Gerraren ondorioak latzak izan ziren hiria erabat suntsituta gelditu baitzen. 1991an Kroaziak askatasuna lortu zuen baina 1991 eta 1995 artean jugoslaviar armadak sarritan bonbardatu zuen Zadar.

Kirolak.

Hiriko kirol talderik famatuena KK Zadar saskibaloi taldea da. Kroaziako Liga birritan irabazi du eta Kopa bost aldiz. Jugoslavia garaian ere emaitza onak lorturikoa da, sei Liga eta Kopa bat hain zuzen ere.


Laurel Park (Ipar Carolina)

Laurel Park Ipar Carolinako herri bat da. Henderson konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Breitenbach-Haut-Rhin

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau Frantziako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Breitenbach»."

Breitenbach-Rhin Garaia Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Breitenbach-Rhin Garaia udalerrian erroldatutako biztanleak 874 ziren. Familiak 366 ziren, horien artean 107 pertsona bakarrekoak ziren (45 bakarrik bizi ziren gizonak eta 62 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 127 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 508 etxebizitza zeuden, 370 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 50 hutsik zeuden. 364 etxeak ziren eta 142 apartamentuak ziren. 370 etxebizitza nagusietatik 258 bere jabearen bizilekua ziren, 95 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 32 etxek bi gela zituzten, 65 etxek hiru zituzten, 109 etxek lau zituzten eta 165 etxek bost zituzten. 302 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 169 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 167 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 588 ziren, horien artean 450 aktiboak ziren eta 138 inaktiboak ziren. 450 pertsona aktiboetatik 407 lanean zeuden (227 gizon eta 180 emakume) eta 44 langabezian zeuden (23 gizon eta 21 emakume). 138 pertsona inaktiboetatik 51 erretiraturik zeuden, 47 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Breitenbach-Rhin Garaia udalerrian 355 unitate fiskal zeuden, 864,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.384 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 zurginak, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 harategia zen.

2000. urtean Breitenbach-Rhin Garaia udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 549 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Breitenbach-Rhin Garaia

Muhlbach-sur-Munster (1,4 km)

Luttenbach-près-Munster (1,5 km)

Stosswihr (2,8 km)

Metzeral (3,0 km)

Gunsbach (3,3 km)

Munster (3,3 km)

Eschbach-au-Val (3,4 km)

Hohrod (3,5 km)

Sondernach (3,8 km)

Soultzeren (4,0 km)


Krölpa

Krölpa Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


NGC 2637

NGC 2637 galaxia espiral bat da, Cancer konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.


Plesiops corallicola

Plesiops corallicola "Plesiops" generoko animalia da. Arrainen barruko Plesiopidae familian sailkatzen da.


Juarina

Juarina Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Izpiliku min

Izpiliku mina ("Lavandula stoechas") landare loredunen espeziea da. Izpilikua Lamiaceae familiaren labandaren generoan sailkatzen da.

Zurtoin tente adartsua eta lore-buru motz samarra eta sendoa du, metro bete inguru luzea eta oso usaintsua da. Leku eguzkitsuetan eta lehorretan hazten da.


West Chicago (Illinois)

West Chicago Illinoiseko hiri bat da. DuPage konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Bliesbruck

Bliesbruck Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Bliesbruck udalerrian erroldatutako biztanleak 1.017 ziren. Familiak 400 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 144 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 144 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 417 etxebizitza zeuden, 397 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 353 etxeak ziren eta 62 apartamentuak ziren. 397 etxebizitza nagusietatik 331 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 73 etxek lau zituzten eta 283 etxek bost zituzten. 335 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 148 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 211 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 710 ziren, horien artean 522 aktiboak ziren eta 188 inaktiboak ziren. 522 pertsona aktiboetatik 477 lanean zeuden (265 gizon eta 212 emakume) eta 45 langabezian zeuden (25 gizon eta 20 emakume). 188 pertsona inaktiboetatik 57 erretiraturik zeuden, 56 ikasten zeuden eta 75 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Bliesbruck udalerrian 400 unitate fiskal zeuden, 989,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.572 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 iturgina eta 3 jatetxeak.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.

2000. urtean Bliesbruck udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 413 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Bliesbruck

Blies-Ébersing (2,8 km)

Obergailbach (3,2 km)

Wœlfling-lès-Sarreguemines (3,2 km)

Wiesviller (3,9 km)

Frauenberg (4,4 km)

Zetting (5,1 km)

Sarreinsming (5,7 km)

Gros-Réderching (5,9 km)


Camp Crook (Hego Dakota)

Camp Crook Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Harding konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Warren udalerria, Wayne konderria (Iowa)

Warren udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Wayne konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Warren udalerriak 252 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Bourg-Charente

Bourg-Charente Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Bourg-Charente udalerrian erroldatutako biztanleak 713 ziren. Familiak 281 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 113 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 348 etxebizitza zeuden, 298 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 338 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 298 etxebizitza nagusietatik 234 bere jabearen bizilekua ziren, 59 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 110 etxek lau zituzten eta 147 etxek bost zituzten. 233 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 135 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 143 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 426 ziren, horien artean 316 aktiboak ziren eta 110 inaktiboak ziren. 316 pertsona aktiboetatik 289 lanean zeuden (167 gizon eta 122 emakume) eta 27 langabezian zeuden (13 gizon eta 14 emakume). 110 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Bourg-Charente udalerrian 353 unitate fiskal zeuden, 758,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.510 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 32 komertzioetatik, 6 janari enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 4 zurginak eta 1 jatetxe.

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.

2000. urtean Bourg-Charente udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Bourg-Charente

Chassors (2,7 km)

Julienne (2,8 km)

Jarnac (3,5 km)

Gensac-la-Pallue (3,7 km)

Mainxe (4,2 km)

Saint-Brice (4,9 km)

Gondeville (5,3 km)

Nercillac (5,3 km)

Les Métairies (5,4 km)


Clachan (Kintyre)

Clachan, Eskoziako udalerri txiki bat da, Kintyre penintsulan eta Argyll eta Bute konderrian.


Kimo adarzuri

Kimo adarzuria ("Xylaria hypoxylon") "Xylariaceae" familiako onddo espezie bat da. Ez du balio gastronomikorik. Haragi oso urria eta ez oso nabarmena.

Deskribapena.

Fruktifikazioa: Adartsua edo klabiformea da, oro har, ezagunena den konidioforoa forman aurkitzen da, horrela agertzen denean, goialdean klabula zuri bat balitz bezala aurkezten da, adarkatu samarra, adar formakoa; kolore zuria, konidioek osatutako haustxoa da. Fase edo forma heldu edo perfektuan, klabula beltz eta pikortsu bat bezala aurkezten da (forma askogenoa), eta kanpoko puntetan, peritezio beltz ugari eta txikiak darama, eta 8 espora arte gordetzen ditu.

Hanka: Gorputz fruktiferoaren luzapena da, ikatz beltzaren kolorekoa, zilindrikoa edo konprimitua, errekurbatua edo tolestatua.

Etimologia: "Hypoxilon" epitetoa grekotik dator, azpian, esan nahi duen "hypo" hitzetik eta egurra esan nahi duen "xylon" hitzetik. Ia egurrezkoa esan nahi du.

Jangarritasuna.

Ez da jangarria.

Nahasketa arriskua.

Ez da erraza nahastea. Forma helduan, "Xylaria longipes" delakoaren antza du, baina hau lodiagoa da, eta ondo bereizten dira oina eta gorputz fruktiferoa.

Sasoia eta lekua.

Urte osoan. Hostozabalen zur hiletan, batez ere pagoetan eta haritzetan; oso gutxitan koniferoetan. Ohikoa.

Banaketa eremua.

Mundu osoa.


San Fior

San Fior Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

San Fiork honako udalerri hauekin egiten du muga:


Nathan Adrian

Nathan Ghar-jun Adrian (1988ko abenduaren 7a) AEBetako igerilari profesionala da. Bost aldiz urrezko dominadun olinpikoa, ekitaldi libreko 50 metroko estilo librean AEBetako errekorra izan zuena.

2008ko Udako Olinpiadetan egin zuen debut olinpikoa, Adrianek 4 x 100 metroko estilo libreko errelebo proban igeri egin zuen, eta urrezko domina lortu zuen Estatu Batuetako taldeak finalean irabazi zuenean. 2012ko Udako Joko Olinpikoetan, Adrianek urrezko dominak irabazi zituen 100 metroko estilo librean eta 4 x100 metroko estilo erreleboan, eta zilarrezko domina 4 x100 metroko estilo libreko errelebuan. Hogeita hamabi domina irabazi ditu nazioarteko lehiaketa handietan; hogei urre, zazpi zilar eta bost brontze, besteak beste.

Udako Olinpiadak, FINA Uretako Munduko Txapelketak eta Panpazifikoko Igeriketa Txapelketak. 2016ko Udako Joko Olinpikoetan, 4 x 100 metroko estilo libre errelebo-lasterketan, urre bat irabazi zuen Michael Phelps, Caeleb Dressel eta Ryan Heldekin batera. Estilo librean brontzezko banakako domina eman zuen, 50 metro eta 100 metroetan.


Agni (berogailuak)

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau nafar etxetresnen markari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Agni (argipena)»."

|qualifier =P580 |qualifier2=P582 |colformat1=Y |colformat2=Y

|qualifier3=P1083 or P115/P1083

|rowsubformat3= $3

|qualifier4=P131 or P115/P131 |rowsubformat4=: $4 |case4=locationcontext

|separator= | tablesort=1

e_izenburua =Etxean|

e_gorputza =ffffff|

e_g_eredua =_unknown|

e_prakak =ffffff|

e_p_eredua =|

k_izenburua =Kanpoan|

k_gorputza =eeeeee|

k_g_eredua =_unknown|

k_prakak =eeeeee|

k_p_eredua =|

3_izenburua =Alternate|

3_gorputza =|

3_g_eredua =_unknown|

3_prakak =|

3_p_eredua =|

Agni etxetresna elektrikoen eta bereziki berogailuen marka nafar bat izan zen, Lizarran sortua 1949. urtean eta bertako enpresa batek asmatua, gero Super Ser taldeak eta azkenik BSH taldeak erosi zuena. Agni markako berogailuak 2008. urtera arte fabrikatu ziren.

Historia.

Industrias del Hogar izeneko enpresa sortu zuten Lizarran 1940ko hamarkadan Angel eta Nicolas Ruiz de Alda anaiek. Garbigailuekin hasi zuten ekoizpena, baina 1961. urtean, lantegi berria ireki eta bertan jasi zuten Agni markarekin etxearen produktu izarra izango zena, infragorrien berogailua.

1969an, Ignacio Orbaizetaren Super Ser taldeak erosi zuen enpresa eta marka. Enpresa honen gora-beheren ondoren, non 1980ko hamarkadan lantegi eta markak Safel enpresa publiko nafarraren parte izan ziren, Bosch BSH multinazionalak erosi zuen Super Serren multzoa 1991n, eta horrela jarraitu zuten Agni berogailuek, 2008. urtera arte, lantegiak beste produktu batzuk ekoizten jarraitu zuen bitartean, BSHren beste marka batzuekin. Lantegiak, bitartean, Lizarratik Villatuertara aldaketa egin zuen 1987an, non 2014an itxi zen ekoizpena.


NGC 2618

NGC 2618 galaxia espiral bat da, Hydra konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


Fiorenzo Magni

Fiorenzo Magni (Vaiano, Pratoko probintzia, 1920ko abenduak 7 - Vaiano, 2012ko urriak 19) txirrindulari italiar bat izan zen, profesionala 1941 eta 1956 bitartean, denbora horretan 47 garaipen lortu zituelarik, horien artean hiru Italiako Giro.

Era berean, hiru Itzuli Handietan etapa garaipenak lortu zituen lehen txirrindularia izan zen, 1948ko Italiako Giroan, 1949ko Frantziako Tourrean eta 1955eko Espainiako Itzulian etapa garaipenak lortuz.

Biografia.

Bere ikasketak eten behar izan zituen bere aitari garraio enpresa txiki batean laguntzeko. Bere eguneroko lanean Magnik bizikleta erabiltzen zuen garraiobide bezala, eta hala zaletu zen kirol honetara. 1936an lehiaketagatik interesatzen hasi zen, zaletu mailako talde batean sartuz.

Profesional bihurtu zen 1940an, baina Bigarren Mundu Gerrak bere karrera eten zuen, 1947an itzuliz. 1948an, bere bigarren partehartzean, Italiako Giroa irabazi zuen. Hala ere, garaipen honek polemika handia sortu zuen, oso leuntzat hartua izan zen bi minuturen galera suposatzen zuen zigor bat jasan baitzuen. Beranduago, 1951 eta 1955eko edizioetan ere Giroa irabaziko zuen, azken hau 35 urterekin, Italiako Giroa irabazi duen txirrindularirik zaharrena delarik.

Flandriako Tourra hiru urtez jarraian irabazi zuen, honen ondorioz "Flandriako Lehoia" ezizena jaso zuelarik. 1952an Munduko txirrindularitza txapelketa irabazteko zorian egon zen, baina arazo teknikoak medio, laugarren amaitzea baino ez zuen lortu. Aurretik, 1951n bigarren izan zen, eta 1947an ere laugarren.

Palmaresa.

1942

1947

1948

1949

1950

1951

1952

1953

1954

1955

1956


Suir ibaia

Suir ibaia (irlanderaz "Abhainn na Siúire" eta ingelesez "River Suir") Irlandako hegoaldea zeharkatzen duen ibai bat da. Barrow eta Nore ibaiekin batera The Three Sisters ("hiru ahizpak") ezizena hartzen du.

Ibai honek arrantzaleen artean amurrain eta izokinez oparoa izatearen ospea du.

Ibilbidea.

185 kilometroko luzera du. Tipperary konderriko Templemore udalerrian dagoen Devil's Bit mendiaren magalean jaio eta Waterfordeko konderrian dagoen Waterford badian itsasoratzen da (Itsaso Zeltikoa). Waterfordeko konderria eta Kilkennyko konderrien arteko muga ere bada.

Bere ibilbidean ondorengo udalerriak zeharkatzen ditu.


Buigny-lès-Gamaches

Buigny-lès-Gamaches Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Buigny-lès-Gamaches udalerrian erroldatutako biztanleak 400 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 41 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 62 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 186 etxebizitza zeuden, 170 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 186etxeak ziren. 170 etxebizitza nagusietatik 141 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 98 etxek bost zituzten. 133 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 79 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 259 ziren, horien artean 187 aktiboak ziren eta 72 inaktiboak ziren. 187 pertsona aktiboetatik 163 lanean zeuden (95 gizon eta 68 emakume) eta 23 langabezian zeuden (10 gizon eta 13 emakume). 72 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Buigny-lès-Gamaches udalerrian 167 unitate fiskal zeuden, 393 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.534 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 argiketaria.

2000. urtean Buigny-lès-Gamaches udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.034 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Buigny-lès-Gamaches

Embreville (2,0 km)

Dargnies (3,5 km)

Maisnières (3,7 km)

Aigneville (3,8 km)

Beauchamps (4,2 km)

Gamaches (4,3 km)

Longroy (4,5 km)

Fressenneville (5,0 km)

Tilloy-Floriville (5,0 km)

Incheville (5,1 km)

Feuquières-en-Vimeu (5,1 km)

Woincourt (5,1 km)

Yzengremer (5,3 km)

Frettemeule (5,6 km)

Bouvaincourt-sur-Bresle (5,7 km)


Saint-Priest-des-Champs

Saint-Priest-des-Champs (frantsesez eta ofizialki: "Saint-Priest-des-Champs

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Saint-Priest-des-Champs udalerrian erroldatutako biztanleak 697 ziren. Familiak 272 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 442 etxebizitza zeuden, 278 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 121 bigarren erresidentzia ziren eta 43 hutsik zeuden. 420 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 278 etxebizitza nagusietatik 226 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 97 etxek lau zituzten eta 128 etxek bost zituzten. 262 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 125 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 452 ziren, horien artean 261 aktiboak ziren eta 191 inaktiboak ziren. 261 pertsona aktiboetatik 244 lanean zeuden (130 gizon eta 114 emakume) eta 17 langabezian zeuden (8 gizon eta 9 emakume). 191 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 95 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Saint-Priest-des-Champs udalerrian 283 unitate fiskal zeuden, 642 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.784 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 4 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.

2000. urtean Saint-Priest-des-Champs udalerrian 64 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.436 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Saint-Priest-des-Champs

Sauret-Besserve (3,6 km)

Saint-Gervais-d'Auvergne (6,1 km)

Biollet (6,3 km)

Espinasse (6,6 km)

Saint-Julien-la-Geneste (6,7 km)

Queuille (6,9 km)

Gouttières (7,9 km)


Triplophysa alexandrae

Triplophysa alexandrae "Triplophysa" generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.


Mariella

Mariella ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.


Lind (Wisconsin)

Lind Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Waupaca konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


CEU San Pablo Unibertsitatea

CEU San Pablo Unibertsitatea (gaztelaniaz: "Universidad CEU San Pablo"

) Madrilgo Erkidegoko unibertsitate pribatua da, Madrilen eta Alcorcónen campus dituena.

San Pablo CEU erakundearen hiru unibertsitate katolikoetako bat da. 1993an unibertsitate bilakatu zen eta 10.000 ikasle inguru ditu.


Wheatland udalerria, Carroll konderria (Iowa)

Wheatland udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Carroll konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, eremuan.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Wheatland udalerriak 288 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Paragalaxias eleotroides

Paragalaxias eleotroides "Paragalaxias" generoko animalia da. Arrainen barruko Galaxiidae familian sailkatzen da.


Cai Guo-Qiang

Cai Guo-Qiang (#BIRZUZENDU ; 1957) artista txinatarra da, New York eta New Jerseyn lan egiten duena eta AEBetan bizi dena.

Biografia eta estiloa.

Cai Guo-Qiang jaio zen 1957 urtean Quanzhou, Fujian Probintzia, Txinan. Bere aita, Cai Ruiqin, kaligrafo eta margolari tradizionala izan zen, lan egin duten liburudenda batean lan egiten zuena. Inguru horretatik Cai Guo-Qiangek jaso zuen Mendebaldeko literaturaren eragina, eta baita tradiziozko Txinako arte formen esperientzia.

Oinarri horietatik, nahierara bilatu du Caik inspirazioa antzinako mitologian, historia militarrean, taoisten kosmologian, estralurtarren ustezko begiztatzeetan, Mao Zedongen iraultza-tekniketan (Txinako Iraultza Kulturalean parte hartu zuen oso gazte zela), budismoaren filosofian, piroteknia-teknologian edo medikuntza txinatarrean... Bere lan ikusgarriak formatu oso handi eta material nahasketagatik nabarmentzen dira, eta bolbora errez egindako lanak ere oso berezkoak ditu.

2009an atzera begirako erakusketa egin zuen Guggenheim Bilbao Museoan, "Sinetsi Nahi Dut" izenburukoa.


Gomazko paleta

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau euskal pilotako modalitateari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Paleta (argipena)»."

Gomazko paleta edo argentinar paleta 30 metroko pilotaleku motzean eta trinketean jokatzen den pilota-modalitatea da, binakako partidatan eta 30 tantora, gomazko pilotarekin.

Jatorria.

Argentinan bere asmatzailea Gabriel Martiren "el vasco Sardina" Burzacon bizi zen baigorriarra izan zela diote. Honek 1905ean asmatu zuen eta Santa Feko Diego de Alvearrera zabaldu zuen bertoko gautxoen artean. Irunen, berriz, Francisco Martikorena Buenos Airesen bizi zen irundar etorkina izan zela diote, 1915ean asmatu zuena. Edonola ere, Argentinan sortu eta garatu zuten.


Olbramov

Olbramov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 56 biztanle ditu eta 14,93 kilometro koadroko azalera. Tachoveko barrutian dago.

Historia.

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1310 urtean egin zen.


Oxford University Press

|qualifier =P580 |qualifier2=P582 |colformat1=Y |colformat2=Y

|qualifier3=P1083 or P115/P1083

|rowsubformat3= $3

|qualifier4=P131 or P115/P131 |rowsubformat4=: $4 |case4=locationcontext

|separator= | tablesort=1

e_izenburua =Etxean|

e_gorputza =ffffff|

e_g_eredua =_unknown|

e_prakak =ffffff|

e_p_eredua =|

k_izenburua =Kanpoan|

k_gorputza =eeeeee|

k_g_eredua =_unknown|

k_prakak =eeeeee|

k_p_eredua =|

3_izenburua =Alternate|

3_gorputza =|

3_g_eredua =_unknown|

3_prakak =|

3_p_eredua =|

Oxford University Press Erresuma Batuko argitaletxea da, batez ere lan akademikoak argitaratzen dituena. Ongintzazko erakundea balitz bezala, zergak ordaintzetik salbuetsita dago. Unibertsitateko gainerako kideei urteko irabazien %30a ematen die, gutxienez 12 milioi libera. Oxford University Press munduko argitaletxerik handiena da bere argitalpen kopuruagatik, urtean 4.500 liburu berri argitaratuz eta 4.000 pertsona ingururi lana emanez. Kontsulta orokorreko lanak argitaratu ditu, teknikoak eta akademikoak, hala nola Oxford English Dictionary ospetsua.


Psikiatria

Psikiatria buruko gaitzak ikertu, diagnostikatu, tratatu eta prebenitzen dituen espezialitate medikoa da. Gaixotasun multzo horretan daude sartuta hainbat afektibitateari, jokabideari, kognizioari eta pertzepzioari lotutako anormaltasunak. Psikiatrak dira arlo honetako espezialistak.

Hitza Johann Christian Reil sendagile alemaniarrak asmatu zuen 1808an, eta grezierazko bi hitzetik eratorri da (psik-, antzinako grezieraz "psykhē", "arima"; -iatria, grezieraz "iātrikos", "medikua").

Ebaluazio psikiatrikoa buru egoeraren azterketa batekin hasten da normalean. Test psikologikoak eta azterketa fisikoak egiten dira, batzuetan buruaren irudiak eta beste teknika neuropsikologiko batzuk erabilita. Buruko gaitzak diagnostiko bildumak diren eskuliburuak erabiliz diagnostikatzen dira, adibidez Munduko Osasun Erakundeak argitaratutako "International Classification of Diseases" izenekoa.

Gaur egun, tratamendu psikiatrikorik ohikoena sendagai psikoaktiboen eta psikoterapiaren erabilera konbinatua da. Tratamendua gaixoa osasun zentro batean dagoela edo etxean dagoela eman daiteke, gaixotasunaren larritasunaren arabera. Psikiatriaren esparruko ikerketa eta tratamenduak diziplinartekotasun handikoak dira eta azpiespezialitate eta hurbilketa teoriko askoren konbinazioz ematen dira.

Gaixotasun psikiatrikoak.

Sakontzeko, irakurri: «Gaixotasun psikiatrikoen zerrenda»

Tratamenduak Psikiatrian.

Medikazioak.

Farmako psikiatrikoak bi multzo handitan banatzen dira:

Euskal Herrian.

Sakontzeko, irakurri: «Euskal Herriko ospitaleak»

Hego Euskal Herrian, ospitale psikiatriko publikoak daude gaixo kronikoentzat Arrasate, Bermeo, Gasteiz, Iruñea, Zaldibar eta Zamudion.

Gaixo akutuak ingresatzeko, aldiz, Basurtu (Bilbo), Donostia Ospitalea, Gurutzeta, Nafarroako Ospitalea (Iruñea) eta Santiago (Gasteiz) erietxe publikoak ditugu.


Torquigener marleyi

Torquigener marleyi "Torquigener" generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.


Košice eskualdea

Košice eskualdea (eslovakieraz: "Košický kraj"

) Eslovakiako zortzi administrazio-eskualdeetako bat da, herrialdearen hego-ekialdean dagoena. 6.753 kilometro koadroko eremua dauka, eta 2011n 791.723 biztanle zituen. Hiriburua Košice da.


Mendebaldeko Baray

Mendebaldeko Baray (khemereraz: បារាយណ៍ទឹកថ្) baray edo ur gordailu bat da. Angkor herrian dago, Angkor Thometik mendebaldera. Angkorreko ur gordailurik handiena zen, eta, mendebaldeko zatian, gaur egun, berriz, ura du. Erdian, West Mebon dago.


Urosticte ruficrissa

Urosticte ruficrissa "Urosticte" generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.