Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian

Espainiako Gerra Zibilak Euskal Herrian 1936ko uztailetik 1937ko ekainera iraun zuen, estatu kolpea eman zenetik tropa frankistak Bilbora sartu eta mendebaldeko Bizkaiko mugaraino okupatu arte. Espainian gerra amaitu arte (1939ko apirila), Hego Euskal Herria erretagoardian geratu zen, elikagaien eskasia eta errepresio gogor bat pairatuz.

Ipar Euskal Herria errefuxiatuen aterpe bilakatu zen, hasieran eskuindar askoren eta estatu kolpearen jarraitzaileen babesleku; kolpistek herrialdea okupatu ahala, berriz, haien errepresiotik ihesi milaka herritar eta gerlari joan ziren hara ihesi. Agintari frantsesek haietako asko harrera esparru inprobisatuetan bildu zituzten, nahiz eta askok makiarekin bat egiten amaitu zuten, Bigarren Mundu Gerra hastean. 1936ko urrian, Eusko Jaurlaritza eratu zen, eta gero erresistentzia eta espioitza sarea antolatu zuen erbestetik.

Espainian eztabaidan zeuden printzipio sozio-ekonomiko eta ideologikoei, Euskal Herrian nazio-auzia batu zitzaien, euskal abertzaletasuna, bereziki EAJ, eta karlismoa (tradizionalismoa) eragile politiko garrantzitsuak izanik. Hain zuzen, bigarren indar politiko horren konplotak bermatu egin zuen estatu kolpearen garaipena Nafarroa Garaian. Ipar Euskal Herrian, Jean Ibarnegarai politikari kontserbadore nafarrak errepublikarren eta euskaltasun politikoaren kontra jo zuen.

Gerra Zibilak Francoren diktadurari eman zion hasiera 40 urtez, Euskal Herriarentzako efektu traumatikoz. 150.000 euskal herritar inguru erbesteratu ziren, Nafarroa Garaian bakarrik 3.500 pertsona inguru erail zituzten erretagoardian, ugaldu egin ziren garaileekin bat egin ez zuten familien konfiskazioak. Isiltasuna eta umiliazioa nagusitu zen, areago emakumeen kontra. Adierazpide folklorikoak izan ezik, euskara eta euskal kultura debekatu eta jazarri egin ziren.

Aurrekariak.

Sakontzeko, irakurri: «Espainiako Bigarren Errepublika» eta «Hego Euskal Herriko hauteskundeak Espainiako Bigarren Errepublikan»

1931n Espainia Errepublika bihurtu eta erregimen berria aldarrikatu zuen lehendabiziko udalerria Eibar izan zen 1931ko apirilaren 13an. Laster, Konstituzio berria onartu zen, eskuineko alderdien gustukoa ez zena. Espainian gizarte-asaldura izan zen garai hartako ezaugarrik nabarmenena. Ezkerreko alderdiek Elizaren aurka eta sekularizazioaren alde azaldutako jarrerak eskuineko alderdiak mugiarazi zituen. Gainera, azken horiek beren gizarte-pribilegioak kolokan ikusi zituzten, ezker iraultzailearen indarra zela eta. 1932ko irailaren 9an Kataluniak bere autonomia-estatua lortu zuen. Hego Euskal Herriaren estatutua (1931-1932), berriz, aurrera atera ezinik geratu zen, Espainiako parlamentuan blokatua eta, Euskal Herrian bertan, indar karlisten zatiketa nabarmen batez.

1933tik aurrera, Manuel Fal Conde andaluziarra jarri zen Nafarroako karlisten buruan, errepublika suntsitzeko ikuspegi militarista baten aldekoa. Harrezkero, errepublikaren kontrako kolpea prestatzen hasi zen, horretarako Eibartik bertatik zabaltzen ziren armekin talde paramilitarrak osatuz: Erreketea. Ildo beretik, karlisten artean Victor Pradera tradizionalistaren tesiak gailendu ziren, errepublikaren eta abertzaletasunaren guztiz kontrakoak. 1934ko langile-istilu larrietan, euskal estatutuaren aldeko Marcelino Oreja Elosegi enpresaburu karlista erabakigarria hil zuten Gipuzkoan, jazoeren segida azkar batean.

Harrezkero, zatiketa erabatekoa izan zen euskal lurraldeetan erreakzioko indarren eta errepublikari aukera bat ematen zioten euskal indarren artean eta, era berean, euskal estatutuaren kontra eta aldekoen artean. 1936ko otsailaren 16an, hauteskundeak egin eta Fronte Popularrean elkartutako ezkerreko alderdiek (tartean Eusko Abertzale Ekintza) irabazi zuten. Hego Euskal Herrian, berriz, eskuineko alderdiak irten ziren garaile. Eskuineko blokeak hamabost diputatu, Fronte Popularrak hamabi diputatu eta EAJk hamar diputatu lortu zituzten. EAJk, guztira, 130.000-140.000 bitarte boto lortu zituen, batez ere herri txikietan bilduak.

Madrilgo gobernu ezkertiar berriak, mugimendu trakets batean, Emilio Mola, errepublikaren kontrako garbia zen jenerala ("zuzendaria"), Iruñera bidali zuen Espainiako erdigunetik urruntzearren. Aldiz, Iruñean bere asmoetarako giro aproposa aurkitu zuen, ez zailtasunik gabe ordea. Uztail hasiera-erdialdera, azkenean, "Diario de Navarra"ko zuzendari Raimundo Garcia 'Garcilaso'k eta Rodeznoko Konde Tomás Domínguez Arévalok bitartekari-lanak egin zituzten karlisten eta Molaren artean Altxamendua koordinatzeko. Bilkura horietako asko Irantzuko monasterioan gertatu ziren, eta Lizarrako alkate Fortunato Agirrek horien berri izan zuen, baita alderdiko eta gobernuko ordezkariei horietaz ohartarazi ere, baina ez zen entzuna izan.

Altxamendua.

Sakontzeko, irakurri: «1936ko uztaileko Espainiako estatu-kolpea»

Hasierako nahasmena.

Horiek horrela, 1936ko uztailaren 17an Francisco Franco jenerala Melillan Errepublikaren aurka altxa zenean, harekin bat egin zuen Iruñean zegoen Mola jeneralak eta nafar errekete karlistek. Araban ere, Jose Luis Oriol lurjabe karlistak, bere botereaz baliatuz, altxamenduaren alde jarri zuen ia herrialde osoa. Bizkaia errepublikaren alde agertu zen eta Gipuzkoan zalantza uneak izan ziren hasiera batean. Horrenbestez, laster Hego Euskal Herria bitan zatitu zen.

Matxinoek EAJ beraien alde jartzea espero bazuten ere, alderdi kontserbadore eta kristaua baitzen, alderdi hori Errepublikaren alde azaldu zen. Hala ere, alderdiaren jarrera eztabaidan zen azken unera arte: Bizkaian duda barik egin zuen legezkotasunaren alde, Gipuzkoan zatiketa gertatu zen, baina errepublikaren aldekoak nagusitu ziren; Nafarroa Garaian eta Araban, berriz, elkarren aurkako jarrerak izan ziren alderdi barnean: neutraltasunaren aldekoetatik altxamenduaren aldeko atxikimendu gutxi gorabehera bortxatuetara. Horren adibide izan zen Beorlegi jeneralak Donostia hartu eta gero Arturo Kanpion euskaltzale zaharra "Diario de Navarra" egunkarian Altxamenduaren alde idatzitakoa, idazki horren zintzotasuna auzitan ere jarri den arren. edo Araban Jabier Landaburuk izandako jarrera. Duda horiek zirela eta, Emilio Molak hilabete itxaron zuen, 1936ko abuztuaren 18ra arte, abertzale erakundeen deuseztatzea agintzeko.

Euskal Elizaren jarrera ere heterodoxoa izan zen. Marcelino Olaetxea Iruñeko apezpikuak, hasieran, gerra piztea gaitzetsi zuen, eta uko egin zion tropa karlistak bedeinkatzeari. Hala ere, abuztuaren 6an, Mateo Mujika Gasteizko apezpikuarekin batera, gutun pastorala izenpetu zuen katolikoak «etsai komunaren aurka» borrokatzera deitzeko. Proposatu izan da gutun horiek idaztera behartuak izan zirela; Mateo Mujikari kargua utzarazi ere egin zioten, eta Ipar Euskal Herrian hartu behar izan zuen aterpe, Kanbon.

Apaizeriaren jarrera ere gizartearena bezalakoa izan zen. Nafarroa Garaian gehienek matxinoen alde egin zuten, armak ere hartuta. Stanley Payneren iritziz, Bizkaian eta Gipuzkoan, apaiz asko abertzaleak izanda, politika nahiago zuten nagusiei zor zieten mendetasuna baino. Hori zela eta, 1936ko udazkenerako 15 euskal herritar apaiz fusilatu zituzten matxinoek, "matxinada bultzatzeagatik".

Kezka handitzen Bilbon.

Frantzia eta Erresuma Batuko itsas armadako ontziak itsasadarreko bokalera hurbildu ziren hainbatetan, Espainiako kostaldean askotan egiten zutena bestalde, ohartaraziz frantsesak eta britainiarrak ebakuatu behar zirela. Bilbon, britaniar kontsulatuetako pertsonak eta, oro har, britaniar komunitateak, ez baitziren gutxi, hiriburutik alde egin zuten langile mugimenduaren goraldiaren beldurrez, Steer-ek kontatzen duenez; izan ere, haietako asko mea ustiapeneko adituak eta ontzioletako teknikariak ziren. Ihes horrek konpon ezineko kaltea egin zion Bilboko negozio munduari eta ekonomiari.

Telesforo Monzon gazteak Bartzelonara bidaiatu zuen armak eskuratzera. Aldiz, ikaratuta atera zen erantzunarekin: Espainiako gobernua Irun eta Donostia defenditzeko 1.000 errifle uzteko prest zegoen, besterik ez. Euskal abertzaleak beren kabuz aritu behar ziren: Bilboko Espainiako Bankuko eta beste bankuetako gordailuen urre guztia atzeman zuten, eta kolpisten itsas blokeoari muzin eginez arrantzontzietan salbu garraiatu zuten Baionara. Bertatik, Monzon eta Irala Parisera eta Alemaniara abiatu ziren armak erostera. Hendaiatik tren bagoi bat arma bete igaro ahal izan zen Irunera Frantziako Alderdi Komunistaren ekintza bati esker, Frantziako gobernuaren oztopoen gainetik.

Nafarroa Garaiko errepresioa eta sarraskiak.

Sakontzeko, irakurri: «Gerra Zibileko biktimak Nafarroan»

Kolpistak nagusitu, errepresioz.

Hasiera-hasieratik, Espainia osorako garrantzi handikoa izan zen Iruñean Mola jeneralak egin zuen altxamendua, oligarkiak, karlistek, Eliza katolikoak eta hedabide nagusiek lagundua. Ondoren, Nafarroa Garai osoan matxinatuen aurkako indarrak erabat desagerrarazteko ahaleginetan, errepresio bortitza ezagutu zen. Karlistaz eta falangistaz osatutako eskuadroiek hiru mila bat pertsona eta gehiago hil zituzten, ia denak zibilak.

Bortizkeriaren biktima nagusiak FNTT eta Unión General de Trabajadores sindikatuetako kideak izan ziren. Bi sindikatu horiek nagusi ziren Erriberan, eta lurrik gabeko nekazariak ordezkatzen zituzten. Aipagarria da, alde horretatik, Sartagudako sarraskia: 1.300 biztanleko herrian ia 90 bizilagun hil ondoren, Sartagudak "Alargunen Herria" ezizena hartu zuen.

Hala ere, Errepublika garaian garrantzi handikoak izan ziren beste auziek, esate baterako Euskal Herriarentzako Sortarauak, ez zuten izan nekazaritza-auziak eragindakoak bezainbesteko errepresiorik. Izan ere, altxatuek Nafarroa Garaiaren euskal nortasuna ez zuten dudatan jartzen. Nolanahi ere, euskaltasun kontzientea eta ekintzailea gogor jazarria zen. Lizarran eta Elizondon, esaterako, abertzaleak pertsegitu eta haien jabetzak suntsitu eta bahitu ez ezik, euskarazko liburuak erre ziren, eta ikastoletan txikizioak eragin. Errepresio hartan, hildako gehien izandako udalerriak Iruñea (298), Lodosa (133), Mendabia (99), Azkoien (89), Corella (87), Sartaguda (84), Milagro (78) eta Azagra (71) dira.

Hona hemen adibide bi:

Lizarrako eta Tafallako kartzeletan, epaiketarik gabeko exekuzioak izan ziren, 1936ko irailean eta urrian, hurrenez hurren. Agintari kolpistek 200 nafar baino gehiago kolpisten alde borrokatzera estutu zituzten, baita haiek ondorioen beldurrez izena eman ere, eta Sanjurjo Tertzioa eratu zen. Alabaina, Aragoin zebiltzala, haien mesfidantzaz, militar kolpistek zigor eredugarri bat ezartzea erabaki zuten: fusilamenduz denak hil zituzten 1936ko urrian. Lodosara, Anistasinitarren Zirkua heldu zen uztailaren 17an, eta ikuskizun bat ere eman zuen; aldiz, hilaren 19an, estatu kolpea Lodosan gailendu zenean, Guardia Zibilak zirkua kentzea agindu zuen, eta artistak zein langileak atzeman zituzten; Larragan eta Mendabian hil zituzten gehienak, gazte eta zahar.

Elizaren rola eta karlismoaren pisua.

Nafarroan, Elizak Errepublikaren kontrako jarrera hartu zuen hura ezarri zenetik (1931). 1932an Lizarrako Estatutuak aurrera ateratzen huts egin zuen unetik, karlista bateratu berriek estrategia paramilitar bati heldu zioten Erreketearen bitartez, hura antolatzeko Italia faxistaren entrenamendua eta aholkularitza jasoz. Manuel Fal Conde buruzagia aritu zen horretan. Elizak, "El Pensamiento Navarro" eta "El Diario de Navarra" orduko egunkari garrantzitsuenak lagun zituela, gogor ekin zion Nafarroa hegoaldeko mugimendu ezkertiarren kontra eta, ñabardurak ñabardura, euskal abertzaletasunaren kontra. Bigarren egunkari horretako zuzendari Raimundo Garcia "Garcilaso"ren bitartekaritzaz, Molak eta Ignacio Baleztenak nafar karlistak estatu kolpeari atxikitzea hitzartu zuten 1936ko uztail hasieran.

1936ko uztaileko estatu kolpearen prestaketan, elizgizon ugarik partaidetza aktiboa izan zuten. Manuel Artze Otxotorena Zamorako apezpikuak, estatu kolpe aurretik Nafarroara egindako azken bisitan, sotanak baino fusilak bidal ziezazkiotelako desioa adierazi zion Iruñeko bere jostun konspiratzaileari. Elizgizonek harreman estua zuten karlista eta militar matxinoekin, eta berehala onartu zuten agur faxista; batzuk gogotik abiatu ziren frontera. Lucio Urtubiak lehen eskutik eta gordintasun osoz azaldu zuen Nafarroan orduan aurkitu zuen Eliza zapaltzailearen erretratua.

Abuztuaren 23an, "El Diario de Navarra"k kolpisten altxamendua 'gurutzada' deitu zuen, eta egun horretan bertan Nafarroako hiriburuan erreketeek zein falangistek ezkertiarren hilketetan parte hartu zuten. Marcelino Olaetxea Iruñeko apezpikuak zalantzak agertu zituen hasieran altxamenduarekin, kasu batean azaroaren 15ean sermoi batean erretagoardiako odol jarioa eteteko deiadar eginez, baina Nafarroako Elizan kasu bakana izan zen gehiegikeriez ohartarazten. Elizgizon eta apaiz gutxi batzuek espantua agertu zuten matxinoen errepresioaren tamaina ikusita, eta horregatik Elizatik baztertu eta urrutiratuak izan ziren, edo ihes egin zuten.

Gipuzkoaren konkista.

Altxamendu militarraren porrota.

Sakontzeko, irakurri: «Gipuzkoako kanpaina»

Donostian Carrasco koronelak altxamenduarekin bat egin zuen, ez berehala, ordea. Herri mugimendua erabakigarria izan zen Donostiaren defentsa errepublikazalerako. Leku funtsezkoetan zeuden falangistak neutralizatu zituzten eta, uztailaren 21ean, Urbieta kalean egin zieten aurre altxatzea erabakitako Loiolako kuarteleko tropei. Trenez probintziatik iritsitako laguntza indarrek (Guardia Zibilaren laguntzaz) erabaki zuten gudua alderdi baten alde, eta altxatuen tropei atzera eginarazi zieten. Egun batzuen buruan, uztailaren 28an, militarrek amore eman zuten Donostiako Defentsa Batzordearen ("Junta de Defensa"ren) aurrean, baina armak anarkistek hartu zituzten. Amore emate horretan, EAJko kideen lana erabakigarria izan zen, negoziazioak bultzatu baitzituzten: EAJk 1936ko abuztura arte ez zuen Errepublikaren aldeko jarrera ofizialik hartu.

Sozialistek eta anarkistek Donostia eta Irungo kaleak kontrolatu zituzten eta abertzaleak ez ziren zenbait katoliko eta kontserbadore fusilatu. Donostiako Ondarreta, Hondarribiko Guadalupe eta Tolosako kartzeletan sarraskiak eta epaiketaz kanpoko exekuzioak izan ziren, miliziano abertzaleek gelditu ezin izan zituztenak.

Hurrena mugarekin lotura mantentzea izan zen helburua. Likinianok gidatutako anarkistak ziren indartsuenak Donostian, eta Irun aldera jo zuten sozialista, komunista eta ANVko abertzale ezkertiarrekin elkarturik, Aiako Harriaren inguruan Bortzirietatik sartzen ari ziren Solchaga jeneralaren indar karlistei aurre egiteko. Borroka latza izan zen mendian, eta Donostia hiriburuan eskuindarren hilketak ugaldu egin ziren, Ondarretako kartzelaren erasoa barne.

Matxinoak Donostia eta Irunen atarian.

Altxamenduaren lehendabiziko astean, Nafarroa Garaian zortzi zutabe antolatu ziren, batik bat erreketez osaturik, baina baita neurri handi batean falangistez eta soldadu erregularrez ere. Zutabeak laster joan ziren zutabe banatan Zegama aldetik Goierri eta Gipuzkoan barrena Donostia konkistatzera, eta Bortzirietatik muga konkistatzera. Bidean gipuzkoar tradizionalista eta karlista asko batu zitzaizkien.

1936ko abuztuaren 5ean, zortzi zutabeetako hiruk Irungo mugarantz jo zuten muga-postuak hartzeko, Errepublikari hornidurak eta komunikazioak mozteko asmotan. Bitartean, italiar hegazkinek eta "Almirante Cervera" zein "España" armadako itsasontziek Donostia, Irun eta Guadalupe bonbardatu zituzten, eta izua zabaldu. Abuztu erdialdetik aurrera, hornidura eta janaria guztiz urritu ziren. Eskuindar matxinatuek Badajozeko sarraskia errepikatzeko mehatxu egin zuten Irunen erresistentzia egiten jarraituz gero. Abuztuaren 26an, San Martzialeko gotorlekuari eraso egin eta, Legio eta hegazkinen laguntzari esker irailaren 2an bereganatu zuten.

Uda amaieran Irun galdu zuten errepublikanoek, eta utzi baino lehen anarkistek su eman zieten Irungo zati askori. Matxinoen erreakzioaren beldur, herritar ugarik muga pasa zuten. Donostian, matxinatuen bost zutabe sartu ziren irailaren 13an. Ondoren, nahiz eta momentu hartan Donostiak bere populazioaren heren bat galdua eduki, hiriko biztanle asko ihesi joanak baitziren, artean beste hamar milaka batzuek ihes egin zuten. Inbaditzaileek 'garbiketa' sistematikoa burutu zuten. Tolosan abuztuaren 11n, Elizondon eta Lizarran egin bezala, Donostian ere euskarazko liburuak erre ziren.

Matxinoek Gipuzkoa azpiratu.

Gudaroste karlistak berriz bildu eta Bizkai aldera jo zuten. Irailaren 22an Deba ibaira heldu ziren. Ordura arte, Gipuzkoa defendatzeko borroka ezkerreko milizianoek egin zuten, eta EAJren laguntza indar gutxiagokoa izan zen. Irailaren 29an, Mola jeneralak zuzenduta tropa gehiago sartu ziren Gipuzkoara, bazirudien Bizkai osoa berehala eroriko zela kolpisten oinpean. Ondo hornitutako alemaniar Junker 52 hegazkinak lehenengo aldiz heldu ziren Iparraldeko Frontera Gasteiztik aireratuz, defentsarik gabeko Bilbo ere bonbardatuz (irailak 25 eta 26), baita hiri horretan ehunka hildako utzi ere; une horretan, hirian biltzen ziren, gainera, Donostiatik ihesi heldutako errefuxiatuak, galduta bizimodua atera nahian zebiltzala. Errepresalian CNTko kideek espetxe itsasontzietako 68 preso hil zituzten.

Telesforo Monzon Alemanian eta Europako beste toki batzuetan ibili zen armak erosten. Errepublikak alemaniar jatorriko armategi bat erosia zuen eta, Europako herrialdeek Ez Interbentzioko Hitzarmena sinatu berritan, armategiaren bagoiak Bordeleko tren geltokian zeuden geldiarazita. Bertatik, Lezo Urreztietak ("Letho"k) eta bere gizonek armategia gauez atera ahal izan zuten, eta itsasontziz garraiatu zuten Hanburgon erositako armategi hori Baionaraino. Steer-ek kontatzen du kolpisten itsas blokeoari ("Canarias, España" eta "Almirante Cervera" itsas armadako ontziei) iskin eginda Bilbora sartu zela "Letho", kontrabandista eta ekintzaile politiko jeltzalea, eta bere itsasontzi txikiak salbatu zuela frontea. Bilbon kutxak ireki ondoren, metrailadore automatikoak abiada batean eraman zituzten Eibarrera eta Elgetara.

1936ko irailaren 25ean San Asentsioko ermitaraino heldu ziren baina atzera egin behar izan zuten. Era berean, urriaren 4an Gaztelumendi hartzea ere lortu zuten. Hala ere, bitan atzera boteak izan zirenez, posizioa mantendu baino ez zuten egin. Errepublikanoek eutsi ahal izan zieten karlisten aurrerakada ahaleginei. Urriaren 12an Molak aurreratzea gelditzeko agindu zuen, eta horren ondoren frontea egonkortu egin zen, ia Gipuzkoa osoa matxinoen eskutan zegoela.

Frontea Bizkaia eta Gipuzkoa arteko mugan zehar zegoen:

Orduan esan daiteke "Camino de los Toldos" izenekoa zela benetako fronte lerroa:

Hau da, mendebaldean, errepublikazaleen kokalekua zuten aldea: bere posizioetatik erraza zen harana eta San Asentsio zabaldegia tirokatzea.

Eusko Jaurlaritzaren sorrera.

Sakontzeko, irakurri: «1936ko Euskadiren Autonomia Estatutua»

Bizkaian kuarteleratutako armadak 1936ko uztailean errepublikarren alde egin zuen. Berehala Defentsa Biltzarrak osatu zirenez, uztailaren 23an EAJk miliziano taldeak osatzeari lotu zitzaion. Uztailaren 29an, EAJk guardia boluntarioak biltzeko deia egin zuen, eta abuztuaren 5an Bizkai Buru Batzarrak bere milizianoen desfilea antolatu zuen Bilbon.

Gerrako lehen hiru hilabeteetan, Bizkai eta Gipuzkoako zenbait eliza arpilatu eta suntsitu zituzten anarkista taldeek, eta 50 apaiz inguru erail. EAJk, bere miliziak antolatzeke zituen eta, ezin zituen ekintza horiek geldiarazi.

1936ko irail bukaeran, Bizkai Buru Batzarrak inoiz baino duda gehiago zituen Errepublikari emandako sostenguaz, batez ere irailaren 25ean "Altuna-Mendi" eta "Cabo Quilates" itsasontzi-espetxeetan egindako sarraskiak eta gero. Buruzagi jeltzaleak arrakastarik gabe saiatu ziren britainiar diplomaziarekin harremanetan jartzen, Londresek euskal gobernu autonomo bat babes zezan. Mugimendu horien berri izan ondoren, Errepublikako Gobernuak Valentzian urriaren 1ean onartu zuen Euskadiren Autonomia Estatutua. Gainera, gerraren bilakaera kontuan hartuta gaizki hartutako erabakia izan arren, Gibraltarko itsasartea blokeatzen ari zen eskuadra Bizkaiko golkora bidali zuen, horrela Francoren armadari Afrikatik Iberiar penintsularako bidea irekiz. Itsasontziek Bilbon 20 egun eman zituzten. Garai berean, Bilbora errusiar merkantzia-ontzi bat heldu zen, armekin; horri esker, bizkaitarren adorea sendotu zen.

1936ko urriaren 8an Gernikako Batzar Nagusian Jose Antonio Agirrek Eusko Jaurlaritzaren lehendakari kargua zin egin zuen. Gobernuak bederatzi hilabete iraun zuen. Batasun gobernua sortu zuen abertzale, komunista, errepublikazale eta sozialistekin. Beronen ekimena praktikan estatu independente batena izan zen, halabeharrez gerrak bultzatuta: bere unibertsitate, diru, armada, eta abarrekin.

Estatutu berria Elgetako Estatutua izenaz ere ezaguna izan zen, matxinoek Elgeta konkistatu zutenean onartua izan zelako. Agirrek zin egin zuenean, ekitaldian parte hartu zuten gudari gazteek "Estatutua ez, Autonomia bai" oihukatu zuten. Luis Arana Goirik ados ez zegoela adierazteko alderdia utzi zuen egun hartan, baina alderdikideei alderdia ez uzteko eskatu zien.

Eusko Jaurlaritza sorberriak hartutako lehendabiziko neurrietako bat indar polizial guztiak desegitea eta bere ordez Ertzaintza jartzea izan zen. Horrela, ordena publikoa hobetu zuen eta, salbuespenak salbuespen, exekuzio politikoekin bukatu. Hala ere, ezin zituen Bilboko sarraski basatiak geldiarazi: 1937ko urtarrilaren 4an, Larrinagako espetxean zeuden 224 preso politiko erail zituzten miliziano sozialistez osatutako batailoiek. Gudariek sarraskia gelditzea lortu zuten, 100 preso salbatuz. Eusko Jaurlaritzak erantzuleak epaitu eta haietako sei fusilatu zituen. Eraso honen ondoren, Eusko Jaurlaritzak frontetik zortzi batailoi kendu zituen Bilbon ordena publikoa mantentzeko.

1936ko urriaren 5ean Bilboko Burdin Hesia eraikitzeari ekin zion Jaurlaritzak. Lanak bukatu eta hilabetera, lanen zuzendariordea atxilotu eta fusilatu zuten, matxinoekin harremanetan jartzen saiatzeagatik.

Urriaren 16an, Eusko Jaurlaritzak errekluten lau kintak soldadutzara deitu zituen. Urri erdian, Bilbora hegazkin, kanoi, metrailadore eta armaz jositako itsasontzia heldu zen. Urriaren 26an, Agirrek eusko indar guztiak berak zuzendutako Euskadiko Defentsa Batzarraren aginduetara zeudela aldarrikatu zuen, hau Errepublikako Armadatik independentea zela adieraziz. Azaroaren 7an, Eusko Gudarostearen Aginte Nagusia sortu zuten. Eusko Gudarosteak 1936ko azaroaren 20an entrenamendu gabeko infanteriako 27 batailoi zituen, 25.000 lagun ingururekin. Gainera, frontean 10.000 eta 12.000 miliziano inguru zituen, orduan geldirik.

Legutioko ofentsiba.

Sakontzeko, irakurri: «Legutioko gudua»

Matxinoak Madril hartzeari ekin ziotenez, Errepublikako Gobernuak Eusko Jaurlaritzari frontea hautsi zezan eskatu zion. Azaroaren 30ean egin zen Euskal Armada eratu berriaren erasoaldi bakarra eta azkena, Legutioko gudua edo ofentsiba izenekoa. Horretarako 29 batailoi, 5 ingeniarien konpainien laguntza zutenak, 25 kanoi eta 8 gerra-gurdi aukeratu zituen Gasteiz Errepublikarentzat berreskuratzeko.

Operazio horren helburua zen altxatutakoek Sevilla eta Irun artean zuten komunikazio-lerroa zatitzea. Hori lortu nahian, Bizkai hegoaldetik eta Deba Goienatik bi zutabek eraso zuten karlistek defendatutako Legutio. Francok errefortzuak bidali eta abenduaren 12an errepublikarrek erasotzeari utzi zioten, beren gudarietatik 1.000 inguru hil ondoren. Alde batetik, erasotzaileen prestakuntza faltak koordinaziorik eza ekarri zuen eta, bestetik, erasoaldiaren porrotean ikusi zen bi gudarosteen arteko desberdintasuna: nahiz eta zenbaki aldetik bien artean alde nabarmenik ez izan, gerrako hegazkinek, beren bonbardaketekin, abantaila handia ematen zioten Molaren armadari.

1936ko azaroaren 24an Errepublikako Gobernuak Espainia iparraldeko gudaroste guztiak "Ejército del Norte" (Iparraldeko Armada) izenekoan batzea erabaki zuen, Francisco Llano de la Encomiendak zuzenduta. Bateratzea teorian baino ez zen egin, Agirrek ez zuen eta onartu. Lehendakariak komisario politikoen sistemari uko egin zion, eta Iparraldeko Armadaren Aginte Nagusian prestakuntza militar eskaseko komunistak zeudela-eta arranguratu zen. 1937ko urtarrilean Agirrek honela idatzi zion Llanori, hau Bilbon zegoela: "Eusko Jaurlaritzak bere indar guztien antolakuntza berria onartu arte... esklusiboki Eusko Jaurlaritzaren agindupean egongo dira".

1937ko otsailean, Llanok Bilbo utzi eta Santanderren jarri zen. 1937ko otsailean ere, Eusko Gudarosteko zazpi batailoik Asturiasko fronteari laguntzera joan ziren. Candido Sasetaren aginduetara, Oviedo hartzeko kanpainan hartu zuten parte. 1937ko martxoaren 5ean, Eusko Itsas Gudarostearen Bouren eta "Canarias" gurutzaontziaren arteko Matxitxakoko itsas bataila gertatu zen. Guduaren ondorioz, euskotarrek "Bou Nabarra" galdu zuten.

Bizkaiko ofentsiba eta Gernikako bonbardaketa.

Sakontzeko, irakurri: «Durangoko bonbardaketa», «Intxortetako gudua» eta «Gernikako bonbardaketa»

Negua eta gero, 1937ko udaberri aldera hasi zen Bizkaia menderatzeko frankisten ofentsiba, Iparraldeko frontea izeneko kanpaina hasiz. Horretarako, Molak lau errekete-brigada nafar erabili zituen, 28.000 lagun ingururekin: Brigadak Araban eta Gipuzkoan osatutako 10 batailoi, karlista nafar asko eta Espainiatik etorritako tropa erregularrek osatuta zeuden. Gainera 65. Kondor Legioko 140 hegazkinen, eta artilleriako 7 kanoi-bateria italiarren laguntza izan zuen. Horiek bere alde zuten airea eta baita itsasoa ere, Euskadiren kostaldean ezarritako blokeoarengatik. Ofentsiba hartan arma berri bat erabili zuten, ordura arte munduko inongo gerratan ikusi gabea: erretaguardiako herritar zibilak bonbardatzea eta herriak suntsitzea, morala jaisteko eta erresistentzia ahultzeko xedez.

Hala, martxoaren 31n, Durango bonbardatu zuten. Durangoko bonbardaketan Aviazione Legionariako italiar hegazkinek 336 pertsona hil zituzten. Ofentsibaren etapa honetan, Eibar, Elgeta, Elorrio eta Otxandio ere bonbardatuak izan ziren, lehen lerrotik gertu zeuden herriak baitziren. Eusko Gudarostearen posizioen aurka aire eta artilleria bidez gogor egin ostean, altxatuek lurretik ekin zioten Bizkaiaren inbasioari. Soldadu faxistek Zabalanditik hautsi zituzten errepublikarren posizioak. Arratzola laster hartu baina orografia zela eta ezin zuten arin ibili. Eguraldi txarra zela eta, apirilaren 7an ofentsiba eten egin behar zuten. Apirilaren 13an Eusko Gudarosteak kontraeraso egin eta zenbait posizio berreskuratu zuen.

Une horretan, apirilaren 20 eta 24aren artean, Intxortetako gudua ezaguna gertatu zen, eta matxinatuek eusko gudarien fronte-lerroarekin talka egin zuten, Elgeta inguruan. Hasiera batean, Euskadiko konpainiek erasoaldia atzera botatzea lortu bazuten ere, azkenean Intxortak eta Udalatx menderakaitza erasotzaileen eskuetan gelditu ziren; halaxe, frontea hautsi zen, eta matxinatuei Bizkaiarako sarrera irekita geratu zitzaien. Apirilaren 26an, Eibar ere galdu zuten errepublikazaleek, eta berehala eskuindar matxinoek Durango konkistatu zuten. Hiru egun geroago, berriz, kolpistek Gernika ere mendean hartu zuten, alemaniarrek foruen herria bonbardatu eta hiru egunera. Hilabeteko erresistentzia bortitza suntsituta gelditu zen.

Gernikan egindako sarraskia munduan ezaguna egin zen, bai George Steer kazetari britainiarrak "The Times" egunkariarentzat egindako kronikari bai Pablo Picassok Parisko Nazioarteko Erakusketarentzat egindako koadroari esker. Eusko Jaurlaritzak orduan egindako zenbatespenaren arabera, Gernikan 300 lagun hil eta 889 zauritu ziren. Hamarkada luzetako gezur ofizialaren eta kopuruen inguruko nahasmenduaren ondoren, erabakigarria ei den 2016ko ikerlan oso batek 2.000tik gora hildako zenbatu ditu. Gernikako arbola, euskal herritarren eskubideen ikurra dena, zutik jarraitu zuen eta matxinoek herria konkistatu zutenean hantxe plazaratu zuten karlisten guardia. Gernikatik kostaldera jo zuten matxinoek. Apirilaren 30tik maiatzaren 4rako egunen artean Bermeoko gudua izan zen, non Mundakako itsasadarra galdu zen.

1937ko maiatzaren 5ean Agirrek eusko operazio militar guztien agintea bere gain hartu zuen. Armei heltzeko edota gotorlekuak eraikitzeko lanak egiteko gai ziren bizkaitar guztien mobilizazioa agindu zuen. Guztira 70.000 gudari inguru bazituen ere, teorian baino ez zen hala denentzako armak ez zituelako. Eusko Gudarosteari laguntzera hainbat gudari etorri ziren Kantabria eta Asturiastik, baina, bortizkeriaz eta estremismoz jokatzen zutenez, euskal herritarrek ez zituzten begi onez ikusi. Agintea lortu eta berehala, Agirrek maiatzaren 6tik maiatzaren 14rako egunen artean Sollubeko guduan zuzendu zuen Eusko Gudarostea. Gudu hartan, Bizkaiko lur laua galdu zuen.

1937ko ekainaren 30ean, Enkarterrietako Turtzioz herrian, Eusko Jaurlaritzak euskal lurretan egin zuen azken bilera burutu zuen, Jose Antonio Agirre lehendakaria buru zutela. Herriko La Puente jauregian egin zen biltzarra eta amaitzean, Agirre lehendakariak Turtziozko manifestu ospetsua irakurri zuen, euskal lurretan irakurriko zuen azkena. Manifestu horretan, etsai frankistek eginiko sarraskiak gaitzetsi zituen eta euskaldunen aberria konkistatua izango bazen ere, herriaren arimak bizirik jarraituko zuela adierazi zuen.

Bilboren galera.

Sakontzeko, irakurri: «Bilboko gudua»

Bizkai ia guztia hartuta, frankistei Bilbo gelditzen zitzaien hartzeko. Batailaren garrantziaz jabetuta Franco eta Mola berberak izan ziren guda zelaian. Maiatzaren 8an, Errepublikako Gobernuak bidalitako 50 ehiza-hegazkinetatik 45 heldu ziren Bilbora. Tamalez, ondo defendaturiko aireportuen ezak eta eskifaien eskarmentu eskasak laster amaitu zuten hegazkinekin.

Maiatzaren bukaerarako, Nafarroa Garaiko errekete-tertzioak Bilboko Burdin Hesitik hurbil ziren, eta hesiaren % 40 baino ez zegoen eginda. Matxinoek ahulezia guztien jakitun ziren, Pablo Murga ingeniariaren traizioari esker —eta, askoz neurri txikiagoan, Alejandro Goikoetxea ingeniariaren traizioari esker— planoak lortu zituztelako. Gainera, Burdin Hesiaren defentsa sistema zaharkitua zen, orduan sortu berriak ziren hegazkin bidezko erasoei aurre egiteko ez baitzen aproposa, eta Burdin Hesia fetitxe modukoa izan zen: eusko gudariek uste osoa zuten menperaezina zela, eta frankistei aurre egin gabe atzera egin zuten, defendatzeko egokiagoak ziren hainbat posizio utzita, Burdin Hesian babes egokiagoa izango zutelakoan. Eusko Gudarosteko ofizial izandako Joseba Elosegik gogor kritikatu du Bilboko Burdin Hesia egin izanak eusko armadari eragindako kaltea.

Bitarte horretan, Mola jeneral matxinoa 1937ko ekainaren 3an hil zen hegazkinez Gasteizera zihoala, eta hegazkina egungo Alcocero de Molan erori zenean. Ekainaren hasieran bertan, Errepublikako Gobernuak Bilbora Mariano Gamir Ulibarri euskal herritarra bidali zuen, eta Agirreri aginte gorena haren esku uzteko eskatu. Gamir militar profesional eta independentea zenez, Agirrek onartu egin zuen, eta 40.000 eusko gudarien agintea eman zion gudua aurrera ateratzeko. Ekainaren 11an, matxinoak Bilboko Burdin Hesia setiatzeari lotu zitzaizkion, eta 36 orduz erasota, 500 hildako inguru izanik, haustea lortu zuten.

Bilbo erortzear zela, Prietoren Errepublikako gobernuak Agirreri agindu zion Gamir Bilbo defendatzeko gai ez bazen Ezkerraldeko industria txikitu egin behar zuela. Irunen gertatutako eta Donostian jeltzale eta sozialista eta anarkisten milizianoek izandako borrokak jakinda, Agirrek hori eragozteko asmoa adierazi zion. Agirrek gudariei sabotajearen saiakerak geldiarazteko agindua eman zien, eta 2.000 bat preso politiko askatu zituen, bai eta frankisten lerroetaraino lagunarazi ere. Hala eta guztiz ere, EAJko batailoien eta Asturiasko batailoien arteko borrokak izan ziren, asturiar haiek Deustu erre nahi zutelako. Nolanahi ere den, aireko bonbardaketak lagun, astebetean setiatzaileak gai izan ziren erresistentzia zapuzteko. Ekainaren 19an Bilbo hartu zuten. Hamar egun geroago, Francoren tropek Bizkai osoa konkistatu zuten. 20.000 gudari inguruk Kantabria aldera jo zuen.

Santoñako amaiera.

Sakontzeko, irakurri: «Santoñako hitzarmena»

Aurretik italiarri ukatutako negoziazio bidea berriz ireki zuen Eusko Jaurlaritzak Alberto Onaindia apaizaren bitartez. Euskal Herria galduta zegoen eta ez zegoen borrokan jarraitzeko asmorik gehienen aldetik. Borrokan jarraitu nahi zutenek Katalunia aldera joateko desioa zuten han Asturiasen baino indar handiagoz baitzeuden errepublikazaleak. Juan Ajuriagerrak abuztuaren 21ean sinatu zuen Santoñako hitzarmena Corpo Truppe Volontarie izeneko italiar soldadu ostearekin. Gudariak Santoñan elkartu ziren, eta espetxetik 2.500 bat preso politiko askatu zituzten. Komandanteak «Euzkadiko Errepublika» aldarrikatu zuen, eta ofizial bi fronte-lerroa zeharkatuta Corpo Truppe Volontarie armadako agintariekin jarri ziren hizketan. Italiarrek, eusko gudarien bizitzaren truke, guztizko errendizioa eskatzen zuten.

Horrela jokatzeak Espainiako Errepublikaren lehentasuna ez onartzea zekarren, eta euskal herritarrek errepublika hari egindako traizioa zen. Hala ere, italiarrek berek traizioa egin zioten hitzartutakoari, eta gudariak eta agintariak frankisten esku utzi zituzten ihes egiteko aukerarik eman gabe. Miliziano ez abertzaleek osatutako batailoiek berriz Asturiasen borrokatzen jarraitu zuten, iparraldeko frontea desagertu arte.

Ondorioak.

Altxamendua izan eta urtebete baino lehenago Hego Euskal Herria galduta, Eusko Jaurlaritzak, ordutik aurrera, erbestean lan egin behar izan zuen. Matxinoak 1937ko ekainean hiriko defendatzaileek lehertarazitako Bilboko zubiak berreraikitzen hasi ziren. Madrileko gobernutik, Indalecio Prietok Ezkerraldeko industria suntsitzeko agindua eman zuen eskuindar matxinoek beren alde erabil ez zezaten. Jaurlaritzak (Leizaolak, Jose Antonio Agirrek) erabaki zaila hartu behar izan zuten: industrialdea bere horretan uztea, euskal herriaren geroa erraztuko zuelakoan.

Bilbo hartu eta egun batzuk geroago, Francok bertan behera utzi zituen Bizkai eta Gipuzkoako foruak, «"provincias traidoras"» izendatuz. Altxamenduarekin bat egindako Arabak eta Nafarroa Garaiak, berriz, zenbait eskubide foral mantendu zituzten, tartean beren polizia eta zerga batzuen autonomia. Euskal herritarrek beren lurraldean jasan zuten errepresioak eta zapalkuntza ideologikoak berrogei urte gehiago iraun zuen. Santoñan saldutako gudariak Euskal Herri inguruko kartzeletara (Logroño, Burgos...) preso politiko eramanak ziren. 1936ko uztailean hasitako errepresioa zabaldu eta areagotu egin zen. Iruñeko San Kristobal gotorlekuan zeuden presoek 1938ko maiatzaren 22an ihes egin zuten. 795 iheslarietatik, frankistek ia denak, 585, harrapatu eta 211 erail zituzten. Erbesteratuak ere milaka izan ziren, Europara eta Hego Amerikara bidean.

Iheslari eta errefuxiatuak.

Milaka hego euskalerritarrek jo zuten Ipar Euskal Herrira, baina han ez zuten batere harrera onik aurkitu. Izan ere, gerra zibilaren hasieratik frankisten alde buru-belarri aritu ziren Iparraldeko hautetsi eta hedabide gehienak, baita euskara hutsez argitaratzen zen "Eskualduna" astekaria ere. Errepublikaren eta Eusko Jaurlaritzaren aurkako eta kolpisten aldeko jarrera horretan, eusko abertzaletasunaren aurkari zen Jean Ibarnegarai euskal herritar diputatu antikomunista eta faxista izan zen gehien nabarmendu zen politikaria. Hala, bada, Hego Euskal Herriko iheslariak kontzentrazio esparruetan sartu zituzten, bereziki Gursekoan.

Guztira, Eusko Jaurlaritzak 150.115 errefuxiatu erregistratu zituen 1936 eta 1939 artean; Hego Euskal Herriko populazioaren %12 inguru zen hori. Baina ez da inoiz jakingo kopuru zehatza zein izan zen. II. Mundu Gerra bazetorrela ikusita Jaurlaritzak agindu zuen gerran ardurarik izan ez zutenak itzultzeko. 80.000 errefuxiatu inguru itzuli ziren, gehienak Hendaiako mugatik Irunera. Baina sei urte geroago 1945ean II. Mundu Gerra bukatuta gerraren ondorioz ihes egindako 12.000-14.000 herritar inguruk artean jarraitzen zuten deserrian; erdiek, Frantzian.

Bilbon frontea hondoratu ahala, iheslari jeltzaleek espioitza eta elkartasun sare eraginkor bat osatu zuten, gerora Álava Sarea deitutakoa; bertan, Emakume Abertzale Batzan ibilitako eta inguruko lau emakumek garrantzi berezia izan zuten. Sare hori indarrean izan zen espainiar agintari frankistek 1941eko urtarrilaren 2 eta 3an Sareko 28 kide atzeman zituzten arte, alemaniarrak 1940ko ekainean Pariseko Eusko Jaurlaritzaren egoitzara sartu eta artxibo ezkutu guztiak bereganatzearen ondorioz.

Hildakoak.

Sakontzeko, irakurri: «Gerra Zibileko biktimak Nafarroan»

Nafarroa Garaian, gerra ekintzarik gabe, estimatu da errepresioak zuzenean 3.000 pertsonatik gora hil zituela. Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan azterketa zehatzagoa egin da, eta 20.000 hildako inguru zenbatu zituen Eusko Jaurlaritzaren, Gogora Institutuaren, EHUko Giza Eskubideen Unesco Katedraren eta Aranzadi Zientzia Elkartearen artean egindako ikerketa batek. Txostenak espetxe frankistetan 1945 arte hildakoen berri ere jasotzen du, gerraren zuzeneko ondoriotzat eta erailketatzat jotzen baitira kasu horiek.

Datu-base bat eratu zen 2019an ezagutarazitako ikerketa horren harira, eta bertan 19.547 fitxa jaso ziren; 998 emakumeak dira eta 18.507 gizonak. Gainerako 42en generoa ezin izan da zehaztu. 5.800 hildakoren kasuak gizateriaren kontrako krimenak direla ere ondorioztatu du txostenak. Datuak xehatuta, bonbardaketetan 1.363 lagun hil ziren, gehienak Bizkaian (1.170); exekuzio ustez legalak 895 izan ziren; espetxean hilak 2.252 izan ziren, eta erailketatzat hartzen ditu hauek txostenak, zirkunstantziak kontuan hartuta.

Prozesurik gabeko erailketen kasuan, txosten horrek bereizketa egiten du errepublikanoen eta matxinoen ekintzen artean. Borrokalari errepublikanoei "miliziano eta gudari" deitzen zaie txostenean, eta haiei ere horretako 936 hilketa egotz dakizkieke. Francoren aldekoei "matxino" deitzen zaie, eta 1.130 hildako egozten zaizkie (Gipuzkoan gehien, 521). Kasu hauetan bakarrik matxinoen erailketak dira gizateriaren aurkako krimenak, txosten horren arabera. Errepublikanoenak ez dira sailkatzen ahal kategoria horretan:

Kronologia.

Aire-gerraren kronologia.

Sakontzeko, irakurri: «Durangoko bonbardaketa» eta «Gernikako bonbardaketa»

Bizkaian Bilbo-Loiu aireportua eraikitzen ari zen garai hartan. Gainera, Lamiako, Somorrostro eta Diman aerodromoak zeuden.

Itsas-gerraren kronologia.

Sakontzeko, irakurri: «Eusko Itsas Gudarostea»


Innocence (2005eko filma)

Innocence 2005eko Lucile Hadzihalilovic frantziar zinema zuzendariaren filma da.

Sinopsia.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Neskatila talde bat barnetegi batean bizi da. Obeditzea funtsezkoa da, eta alde egiten saiatzen denaren zigorra besteak zerbitzatzea eta barnetegian betirako geratzea izango da.


Martinsburg (Missouri)

Martinsburg Missourieko herri bat da. Audrain konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Triano (argipena)

Triano Bizkaiko toponimoa da eta hainbat adiera du:

Ikus, halaber:


Mastodon (musika taldea)

Mastodon 1999. urtean Atlantan (Georgia) sorturiko metal banda da. Taldea lau kideek osatzen dute: Troy Sanders (baxua eta ahotsa), Brent Hinds (gitarra eta ahotsa), Bill Kelliher (gitarra) eta Brann Dailor (bateria eta ahotsa). Orain arte, atera dituzten lau diskatan estilo ezberdinak landu dituzte, groove metala, stoner metala eta metal progresiboa goraipatuz.


745 Mauritia

745 Mauritia asteroide gerrikoan aurkitutako 745. asteroidearen izena da. 1913ko martxoak 1ean aurkitu zuen Franz Kaiser astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1913 QX zen.


Labéjan

Labéjan (frantsesez eta ofizialki: "Labéjan

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Labéjan udalerrian erroldatutako biztanleak 308 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 128 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 120 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 111 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 82 etxek bost zituzten. 90 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 67 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 196 ziren, horien artean 154 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 154 pertsona aktiboetatik 146 lanean zeuden (77 gizon eta 69 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Labéjan udalerrian 112 unitate fiskal zeuden, 319 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.587 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.

2000. urtean Labéjan udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.328 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Labéjan

Miramont-d'Astarac (2,9 km)

Idrac-Respaillès (3,8 km)

Lamazère (4,4 km)

Loubersan (4,6 km)

Saint-Jean-le-Comtal (4,6 km)

Saint-Médard (6,2 km)

Durban (6,3 km)

Lasséran (6,7 km)

Mouchès (7,4 km)

Clermont-Pouyguillès (7,6 km)


Saint-Lambert (Quebec)

Saint-Lambert Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Montérégie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen — konderriko eskualde udalerria da..

2011ko zentsoaren arabera 21,555 biztanle zituen 7.55 kilometro koadroko azaleran.


Messier 36

Messier 36 izar kumulu bat da, Auriga konstelazioan. Giovan Battista Hodiernaek aurkitu zuen n.


Lucerne Mines (Pennsylvania)

Lucerne Mines Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Indiana konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Emakumezkoak pisu-jaurtiketa

<templatestyles src="Infobox event/styles.css" />

Emakumezkoen pisu jaurtiketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko abuztuaren 30etik abuztuaren 1era bitarte ospatu zen. 25 herrialdeko 35 atletek hartu zuten parte.


Arroka sedimentario

Arroka sedimentarioa sedimentuen, materia organikoen edo prezipitazio kimikoaren metatzeaz sortutako harria da. Arroka sedimentarioak ibaien ertzetan, amildegi, ibar, laku eta itsasoen hondoan eta ibaien bokaletan sor daitezke. Geruzak edo estratuak osatuz antolatuta daude.

Kanpoko prozesu geologikoek lehendik dauden arroketan eragiten dute; agente horiek meteorizatu, garraiatu eta hainbat lekutan uzten dituzte, garraioaren arabera (ura, haizea, izotza). Era berean, zenbait animalia- edo landare-organismok harri sedimentarioak (fosilak) sortzen lagun dezakete. Arroka sedimentarioak lurrazalean hamar kilometroko sakoneraraino egon daitezke. Arroka hauek, euren osagarriak, solte edo trinkotuak izan ditzakete, hau da, sedimentazioaren ondorengo prozesuen bidez elkartu direnak, orokorrean, diagenesi bezala ezagutzen direnak.

Arroka sedimentarioek lurrazalaren %75 baino gehiago estaltzen dute, arroka igneoetan eta, neurri txikiagoan, metamorfikoetan aurkitzen den estaldura sedimentarioa eratuz. Hala ere, bere bolumen osoa txikia da batez ere arroka igneoekin konparatzen direnean, azal gehiena ez ezik mantu osoa osatzen dutenak. Euskal Herrian ohikoena den arroka mota da.

Sorrera.

Arroka sedimentarioak Lurraren gainazalean sortzen dira eta lurrazala osatzen duten arroka igneoak estaltzen dituzte, gutxi gorabehera gainazalaren %75a. Hala ere arroka igneo hauekin konparatuta bolumen oso txikia daukate.

Meteorizazioak eta higadurak sorturiko sedimentuak beherantz garraiatuak dira (ur, haize edo izotzaren bidez) eta erliebearen hobietan pilatzen dira, arro sedimentarioetan alegia. Metatze horren ondoren sedimentuen trinkotzea eta zementazioa gertatzen da diagenesi izeneko prozesu batean.

Arro sedimentarioak.

Kontinente zein ozeanotan aurkitzen diren erliebearen hobiak dira eta bertan sedimentuak pilatzen dira.


Fresenius

|qualifier =P580 |qualifier2=P582 |colformat1=Y |colformat2=Y

|qualifier3=P1083 or P115/P1083

|rowsubformat3= $3

|qualifier4=P131 or P115/P131 |rowsubformat4=: $4 |case4=locationcontext

|separator= | tablesort=1

e_izenburua =Etxean|

e_gorputza =ffffff|

e_g_eredua =_unknown|

e_prakak =ffffff|

e_p_eredua =|

k_izenburua =Kanpoan|

k_gorputza =eeeeee|

k_g_eredua =_unknown|

k_prakak =eeeeee|

k_p_eredua =|

3_izenburua =Alternate|

3_gorputza =|

3_g_eredua =_unknown|

3_prakak =|

3_p_eredua =|

Fresenius SE (lehen Fresenius AG) Alemaniako Bad Homburg hirian egoitza duen enpresa bat da, osasun arloan lan egiten duena. Alemaniako enpresarik handienetako bat da sektore horretan. Enpresa horrek Fresenius Medical Care-ren akzioen %36ren kontrola du, giltzurrun-dialisirako ekipoetan espezializatua.

2007ko uztailaren 16an, Freseniusek Aktiengesellschaft edo AGren legezko estatusa aldatu eta Societas Europaea delakoa ezarri zuen. Enpresa hori 2009ko martxoaren 23an sartu zen DAX indizean.


Kiarov

Kiarov Eslovakiako udalerri bat da, Veľký Krtíško barrutian kokatuta. 9,00 km²ko azalera du eta 302 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1271. urtekoa da.


Craugastor catalinae

Craugastor catalinae "Craugastor" generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Wittgert

Wittgert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Nançois-sur-Ornain

Nançois-sur-Ornain Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Nançois-sur-Ornain udalerrian erroldatutako biztanleak 377 ziren. Familiak 157 ziren, horien artean 47 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 39 bakarrik bizi ziren emakumeak), 47 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 170 etxebizitza zeuden, 160 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 9 hutsik zeuden. 163 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 160 etxebizitza nagusietatik 142 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 88 etxek bost zituzten. 111 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 244 ziren, horien artean 164 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 164 pertsona aktiboetatik 146 lanean zeuden (77 gizon eta 69 emakume) eta 18 langabezian zeuden (8 gizon eta 10 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Nançois-sur-Ornain udalerrian 170 unitate fiskal zeuden, 408 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.605,5 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 2 zurginak.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.

2000. urtean Nançois-sur-Ornain udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Nançois-sur-Ornain

Velaines (1,0 km)

Tronville-en-Barrois (1,8 km)

Ligny-en-Barrois (3,1 km)

Guerpont (3,7 km)

Silmont (4,6 km)

Salmagne (4,8 km)

Willeroncourt (4,9 km)

Tannois (5,2 km)

Givrauval (5,9 km)

Maulan (5,9 km)

Loisey-Culey (6,0 km)


Lepidotrigla venusta

Lepidotrigla venusta "Lepidotrigla" generoko animalia da. Arrainen barruko Triglidae familian sailkatzen da.


Zona epel

Zona epel deritzo tropikoetatik zirkulu polarretaraino hedatzen diren Lurreko bi latitude-zona bakoitzari. Urtaroak ondo definituta daude, uda beroekin eta negu hotzekin, latitudea handitu ahala aldaketa handiagoekin.

Zona epela Lurreko zona termikoetako bat ere izan daiteke.

Iparraldeko zona epela.

Kantzer tropikotik ipar hemisferioko zirkulu polar artikoraino hedatzen da.

Hegoaldeko zona epela.

Kaprikornio tropikotik hego hemisferioko Zirkulu Antartikoraino hedatzen da. Zona hau ozeanoek estalitako eremuetan dago gehienetan, iparraldeko bere alderantzizkoa ez bezala, lurralde kontinental eta uhartearen proportzio handiagoa baitu.

Ezaugarriak.

Zona hauek honako ezugarri hauek dituzte:

Zona subtropikal deiturikoek, tropikoen ondoan dauden zona epeletako guneetan daudenek, presio altuko nukleo sorta dute, bi hemisferioetan, gutxi gorabehera 35°-ko latitudean lerrokatuta. Gerriko bakoitzaren ardatzek urteko desplazamendu txikia izaten dute paraleloen norabidean eta, neurri txikiagoan, meridianoenean.


Calomyscus baluchi

Calomyscus baluchi Calomyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Calomyscidae familian sailkatuta dago.


Borishanskiita

Borishanskiita mineral bat da.

Ezaugarriak.

Borishanskiita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>Pd1+x(As,Pb)2 , x = 0-0.2</chem>. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.


NGC 3921

NGC 3921 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


Historias de la puta mili (filma)

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau filmari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Historias de la puta mili (argipena)»."

Historias de la puta mili (euskaraz "Soldaduska putaren istorioak") 1993ko Manuel Esteban espainiar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Ivà kataluniar komikigileak "El Jueves" komiki aldizkari satirikoan argitaratzen zituen izenburu berdineko komikietan oinarritua dago. Juan Echanove, Jordi Mollà, Achero Mañas eta José Sazatornil aktoreek antzeztu zuten.

Garai beretxuan izenburu berdineko telesaila estreinatu zen.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

1990eko hamarkadaren lehen erdialdea, jada Espainiar Estatuan luzaroan derrigorrezkoa izan den soldaduska bere azken urteetan dagoen garaia da, 1996ean behin betiko indargabetu baitzen.

Marcelino Arensivia (Juan Echanove) baldar eta ahoberoa buru duen eta soldaduska burutzen ari den espainiar gazte talde baten gorabeherak eta xelebrekeriak agertzen dira.


Chiloé uhartedia

Chiloé uhartedia edo Chiloé artxipelagoa (gaztelaniaz "Archipiélago de Chiloé") Txileko hegoaldean dagoen uhartedi bat da. Administratiboki Chiloé probintzian kokatzen da (salbuespena uhartedi horretako Palenako probintziako Desertores uharteak dira). Uhartedian, Chiloé Parke Nazionala dago.

Uharte eta uharte txiki ugariz osatuta dago: handiena Chiloeko uharte handia da. Denera 9181 km²-ko azalera du; 2002ko erroldaren arabera, 154.766 biztanle zituen. Hiriburua Castro da, hiririk populatuena.

Uhartedia 10 komunetan banaturik dago: Ancud, Castro, Chonchi, Curaco de Vélez, Dalcahue, Puqueldón, Queilén, Quellón, Quemchi eta Quinchao.


Les Fessey

Les Fessey Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Les Fessey udalerrian erroldatutako biztanleak 124 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 65 etxebizitza zeuden, 50 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 65etxeak ziren. 50 etxebizitza nagusietatik 41 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek hitu gela zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 79 ziren, horien artean 59 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 59 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (32 gizon eta 25 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Ekonomia jarduerak.

2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.

2000. urtean Les Fessey udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 176 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Les Fessey

La Proiselière-et-Langle (1,3 km)

Sainte-Marie-en-Chanois (1,5 km)

La Voivre (1,6 km)

Amage (2,8 km)

La Bruyère (2,8 km)

La Corbière (3,7 km)

Belmont (3,7 km)


Farmington (Iowa)

Farmington Iowako hiri bat da. Van Buren konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Ancemont

Ancemont Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Ancemont udalerrian erroldatutako biztanleak 569 ziren. Familiak 224 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 240 etxebizitza zeuden, 223 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 219 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 223 etxebizitza nagusietatik 162 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 54 etxek lau zituzten eta 148 etxek bost zituzten. 178 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 95 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 95 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 363 ziren, horien artean 259 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 259 pertsona aktiboetatik 241 lanean zeuden (133 gizon eta 108 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Ancemont udalerrian 222 unitate fiskal zeuden, 553 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.051 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 21 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 2 higiezinen agentziak.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra supermerkatu bat zen.

2000. urtean Ancemont udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Ancemont udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 313 ikaslekin.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Ancemont

Dieue-sur-Meuse (1,1 km)

Les Monthairons (2,4 km)

Sommedieue (4,4 km)

Génicourt-sur-Meuse (4,5 km)

Dugny-sur-Meuse (4,5 km)

Senoncourt-lès-Maujouy (5,7 km)

Landrecourt-Lempire (5,7 km)

Villers-sur-Meuse (5,8 km)


Brauvilliers

Brauvilliers Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Brauvilliers udalerrian erroldatutako biztanleak 174 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 88 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 88etxeak ziren. 69 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 105 ziren, horien artean 83 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 83 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (49 gizon eta 26 emakume) eta 8 langabezian zeuden (1 gizon eta 7 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Brauvilliers udalerrian 68 unitate fiskal zeuden, 174 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.338 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 argiketaria.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.

2000. urtean Brauvilliers udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Brauvilliers

Juvigny-en-Perthois (1,9 km)

Savonnières-en-Perthois (3,1 km)

Narcy (4,7 km)

Fontaines-sur-Marne (5,4 km)

Chevillon (5,8 km)

Bayard-sur-Marne (6,2 km)

Cousances-les-Forges (6,2 km)

Aulnois-en-Perthois (6,4 km)

Dammarie-sur-Saulx (6,7 km)

Morley (7,0 km)

Le Bouchon-sur-Saulx (7,1 km)

Ménil-sur-Saulx (7,1 km)

Rachecourt-sur-Marne (7,2 km)


Pritchett (Colorado)

Pritchett Coloradoko herri bat da. Baca konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Animatronika

Animatronika, robotika edo elektronika gailuen bidez eta txontxongilo eta panpin mekanikoak erabiliz izaki bizidunen itxura eta portaera simulatzeko teknika da. Urrutitik prigramatuak eta kontrolatuak izateko sortuak daude, bai eta soinuak egin eta mugimendu soilak edo oso konplexuak burutzeko ere. Robot hauen sofistikazioa bete behar duten zerbitzuaren araberakoa da, adibidez, hartz baten soina bakarrik edo gorputz osoa errekreatu daiteke.


Kitt Peak Behatoki Nazionala

Kitt Peak Behatoki Nazionala (ingelesez "Kitt Peak National Observatory") AEBetako Arizona estatuko Quinlan mendietako Kitt Peak gailurrean (2.096 m) dagoen behatoki astronomiko bat da, Sonorako basamortuan. Tucson hiritik 88 kilometro mendebalde/hego-mendebaldera dago.


Paraplatytes

Paraplatytes Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa "Paraplatytes eberti" da.

Espezieak.

Eskuz gaurkotu


Ayuela

Ayuela Palentziako udalerria da.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 67 biztanle zituen.


Melvyn Richardson

Melvyn Richardson, (Marseilla, Frantzia, 1997ko urtarrilaren 31a), eskubaloian aritzen den kirolari frantziarra da..

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen eskubaloian, Frantzia ordezkatuz; Danimarkako taldearen (zilarrezko domina) eta Espainiako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen Frantzia.

Tokion, honako hauek osatzen zuten Frantziako taldea: Luc Abalo, Hugo Descat, Ludovic Fabregas, Yann Genty, Vincent Gérard, Michaël Guigou, Luka Karabatic, Nikola Karabatić, Romain Lagarde, Kentin Mahé, Dika Mem, Timothey N'Guessan, Valentin Porte, Nedim Remili, Melvyn Richardson eta Nicolas Tournatek.

Kanpo estekak.


Ziborio (argipena)

Ziborio hitzak adiera zenbait ditu:


Legio V Macedonica

Legio quinta Macedonica (euskaraz: «Mazedoniar Bostgarren Legioa»

) k.a. 43. urtean sortutako erromatar legio bat izan zen. Gaius Vibius Pansa Caetronianus kontsulak sortu zuen Balkanetan borrokatzeko. VII. mendean, Egiptoko konkista musulmanen garaian, Egiton kuarteleratuta zegoen. Bere ikurrak zezen bat eta arrano bat izan ziren.


Erregresio (argipena)

Erregresio terminoak erabilera zenbait ditu:


Leptodactylus caatingae

Leptodactylus caatingae "Leptodactylus" generoko animalia da. Anfibioen barruko Leptodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Gatom

Gatom (Bermeo, Bizkaia, 1990) Iñigo Iriondo musikari eta bakarlariaren izen artistikoa da. Rap musika jorratzen du

Ibilbidea.

2011 urtean interneten hainbat abesti grabatu zituen eta 2012an Invert en 7.0 studios disketxeak "Desde los tejados" diska atera zion. Hurrengo disketan euskarazko eta gaztelerazko abestiak tartekatu ditu.

2018an seigarren diska kaleratu du Akaba Dj-rekin batera, hortik "Kostako Vibes - Binomio" izena.


Herrie

Herrie Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Ean sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.

Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 167 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %27,15.


Newtownabbey

Newtownabbey (irlanderaz: "Baile Úr na Mainistreach") Ipar Irlandako Antrimeko konderrian kokatzen den hiria da. 2001eko erroldaren arabera Newtownabbeyk 62.056 biztanle zituen, honek konderriko hirugarren herria bihurtzen du Belfast eta Lisburnen ondoren. Belfasten metropoli eremuaren parte da eta Belfast aintziraren ertzean dago.

Historia.

Newtownabbey hiri berria da, 1958an sortu baitzen Belfast iparraldeko zazpi herrik bat egitean. Zazpi herriok Carnmoney, Glengormley, Jordanstown, Monkstown, Whiteabbey, Whitehouse eta Whitewell ziren.

Herri hauen artean aipagarriena Glengormley da, belfasteko langile klasearen aisialdi leku izan baita historikoki. Bestalde Whitewellen Belfasteko Zoologikoa dago.


Xabier San Sebastian (aktorea)

"Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Xabier San Sebastian (argipena)»"

Xabi Donosti, jaiotzez Xabi San Sebastian (Zarautz, Gipuzkoa, 1976ko maiatzaren 26a) Euskal aktorea da. Parisen eta Donostian trebatu zen aktore izateko.


Besabete

Besabetea distantzia neurri zaharra da, jatorri antropometrikoa duenez, kultura askok erabilia. Bere neurria lekuz leku aldatzen da:


Katalina I.a Nafarroako erregina


Microhyla nanapollexa

Microhyla nanapollexa "Microhyla" generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Bühlertann

Bühlertann Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Juan José Oroz

Juan José "Juanjo" Oroz Ugalde (Berriobeiti, 1980ko uztailaren 11 - ) nafar txirrindulari ohia da, 2006 eta 2014 artean profesional izandakoa. Ez zuen garaipenik lortu bere ibilbidean.

Kirol ibilbidea.

Amateur mailan.

Juanjo Oroz Iruñeko C.C. Txantrean hezi zen eta talde horrekin hamaika lasterketa irabazi zituen beheko mailetan. Hasieratik erakutsi zuen kirol honetarako berezko dohainak zituela, parte hartu zuen lehen lasterketa irabazi baitzuen. 1996an Nafarroako Kirol Jokoak irabazi zituen eta Euskadiko txapelduna izan zen.

Iberdrola taldearen eskutik afizionatu mailara pasa zen, non 1999tik 2001 arte aritu zen. Bidegi taldetik igaro ondoren, 2003an Burunda Txirrindulari Elkartea|Caja Rural]]ek fitxatu zuen, Guerrerorekin batera, azken honek profesionaletara pasatzea ahalbidetuko zuena. Bizkarreko arazo fisikoek errepidetik urrun mantendu zuten 2004an, baina 2005ean berriro ere emaitza onak lortu zituen Baiona-Iruñea bezalako lasterketak irabaziz.

Profesionaletan.

Kaiku, Orbea eta Euskaltel-Euskadi.

Orozek 2006an egin zuen debuta profesionaletan Kaiku taldearekin. Urte horretako Euskal Herriko Itzulia izan zen bere lehenbiziko UCI Pro Tour lasterketa, eta 2007an Orbea Continental taldeak fitxatu zuen. 2007ko maiatzean Euskaltel-Euskadiko kide egin zen, Kataluniako Voltan maillot laranja estreinatuz. 2007ko emaitzarik onena Euskaltelekin fitxatu aurretik lortu zuen, 2007ko Vaucluseko Hiru Egunetako lehen etapan bigarren postua lortuz, Orbea taldearekin lehiatuz.

Euskaltel-Euskadi.

Talde laranjarekin emanaldi aipagarrienak Tirreno-Adriatiko lasterketan izan zituen, bai 2008ko edizioan, non mendiko sailkapeneko bigarren postua lortu zuen eta bai 2011koan non sailkapen nagusian 11. amaitu zen.

2007ko urritik 2008ko apirila arte txirrindularitzako bost monumentuetan parte hartu eta denetan amaitu zuen (lasterketa hauek lehenbiziko partaidetzan amaitzea lortu zuen txirrindulari profesional bakarra izan zen): Lombardiako Giroa, Milan-San Remo, Flandriako Tourra, Paris-Roubaix eta Lieja-Bastogne-Lieja.

Burgos-BH.

Juanjo Burgos-BH taldearekin fitxatu zen apirilaren 29an, PinoRoad txirrindulari talde berriaren proiektua osatu ez zelako.

2014ko azaroaren 7an txirrindularitza utziko zuela iragarri zuen, profesional bezala bederatzi denboraldi egin ondoren eta 34 urte zituela. Txirrindularitzatik erretiratu ondoren, 2015ean, Oroz Lizarte talde amateurreko kirol zuzendari bihurtu zen.

Palmaresa.

2002

2003

2005

2009

2010

2014


Assesse

Assesse, Belgikako hegoaldeko udalerria da, Valoniako probintzian dagoena. 2011ko erroldaren arabera, biztanle ditu.


No one likes us, we don't care

No one likes us, we don't care (euskaraz "Inork ez gaitu gogoko, bost axola") Ingalaterrako Londres hiriburuko Millwall Football Club taldeko zaletuek abestu ohi duten abestia da.

1970eko hamarkadaren amaieraldera abesten hasi ziren. Izenburuak britainiar hedabideek talde honetako zaletuak hooligan gisa deskribatzearen ondorioz emandako erantzun gisa sortu zen.

Hitzak zaletuek asmatuak izan arren, doinua Rod Stewart abeslariak abestu eta ezagutarazi eta The Sutherland Brothers taldeak konposatutako "Sailing" ("Nabigatzen") abestiarena da.

Erresuma Batuko beste hainbat futbol taldeetako zaletuek ere abestu ohi duten doinua bada, jakina, hitzak edota izenburua bera ere beren talde eta zaletuen nahiera aldatuak, tartean Eskoziako Glasgow Rangers taldeko zaletuek Glasgow Celtic taldeko zaletuei iseka egiteko, edota Wealdstone Football Club, Milton Keynes Dons Football Club, Crawley Town Football Club, AIK Fotboll, Shamrock Rovers Football Club, Philadelphia Union, Columbus Crew, Urawa Red Diamonds, Raith Rovers Football Club, Hertha BSC, Detroit City Football Club, RB Leipzig, San Diego State Aztecs eta MSV Duisburg taldeetako zaletuek.

Inongo mailetan jokatzen ez duen Dulwich Hamlet Football Club ingeles taldeko zaletuek "No one knows us, we don't care" ("Inork ez gaitu ezagutzen, bost axola") izenburupeko bertsio umoretsua abestu ohi du.


Viking programa

Viking programa NASAk 1976an Martera bidalitako bi zundek osatzen dute, Viking 1 eta Viking 2. Zunda bakoitzak bi osagai nagusi zituen. Lehengo gailuak Martitze orbitatzen zuen bitartean planetari argazkiak egin zizkion, bigarrenak lurrartu eta azala aztertu zuen. Orbitatzen zegoen gailua errepikagailu lanak egiten zituen erabilgarria zen bitartean. Martitzen egin den misio garestiena eta handigurena izan da. Oso arrakastatsua izan zen eta 1990 hamarkadaraino euki genuen informazio gehiena eman zigun.

Viking programa Mariner 9-ren ondorengoa izan zen, 1971-an nahiko arrakasta izan zuen Martitzera jaurtitako sonda orbitala; Viking programa ekarri zituen ere Martitzera bidalitako lehenengo bi lurreratze misioak eta lehengo ikerlan biologikoa.

Viking I-a abuztuaren 20-an jaurti zen eta Viking II-a urte berdineko irailaren 9-an, biak Titan III-E kohetearen barruan. Martitzera ailegatzerakoan, sondako bi atalak banatu ziren eta lurreratze atala Martitzeko atmosferan sartu zen hautatutako lekuan leunki pausatuz.

Orbitadoreak jarraitzen zuten argazkiak ateratzen eta beste operazio zientifikoak burutzen, bitartean Viking Lander-ak (lurrartze Viking-ak) gainazalean tresna zientifikoak uzten zuten. Sonda (bi parteetaz osatuta) erregaiaz guztiz kargatua, 3.527kg-ko masa zuen.

Sonda Orbitala: Viking Orbiter.

Orbitadorea Mariner 9 espaziontzian oinarrituta zegoen. 25 dm diametroko oktogonoa zen, jaurtiketako momentuan, 2.500 kg-ko masa zuen eta horietako 1.445 kg erregaia eta gasa zen (sondako altitudea kontrolatzeko Martitzera ailegatu eta gero). Viking orbitadoreen helburu nagusiak ziren:

Lurrartze sonda: Viking Lander.

Viking Lander I sonda, Viking Orbiter I sonda orbitalarekin batera zetorren lurreratze atala, Martitzen arrakastarekin lurrartu zuen lehenengo sonda espaziala izan zen, 1976-ko uztailaren 20-an. Izatez, 1971-ko urtean errusiar espazio-ontzia Mars 3 Martitzera ailegatu zen, baina komunikazioa galdu zen planeta gorrian segundo gutxietara pausatu eta gero. 1976-ko Irailaren 3-an Viking Lander II sonda berdina egin zuen. VL-1 eta VL-2 sondak, Martitzen pausatu eta gero tresneriarekin hedatuta, helburu nagusi batzuk lortzera dedikatu ziren:

Esperimentu biologikoak Viking: Martitzeko giza-bizitzaren bilaketa.

Martitzeko lurrerartze sondaren bidalketaren motibo nagusietako bat, Martitzen bizitza zegoen ala ez zen. Horretarako, gainazalean pausatu ziren Viking sondak berarekin eramaten zuten "Biology Instrument"-a, esperimentuen edukitzailea, 3 zehazki; Pyrolytic Release Experiment-a, Labeled Release Experiment-a, eta Gas Exchange Experiment-a.

Esperimentu biologikoen analisia.

Esperimentu biologikoen emaitzak aztertu eta gero, komunitate zientifikoa Martitzeko gainazalean prozesu biologiko baten bat egon legokela. 3 esperimentu burutu ziren. Lehenengoan, lurratik beso mekaniko baten bidez hartu eta gero inkubagailuan sartutako 0,1 g-ko muestra bat erabili zen. Esperimentu hau Pyrolytic Release Experiment-a zen. Esperimentua burutu eta gero, non ultramore izpirik gabe simulatzen ziren martitzeko izateak, agente biologikoen presentzia baieztatuko zen, mikroorganismo posibleen fotosintesia detektatu zirelako. Analizatzailea konposatu karbonikoen jario gaseosoak detektatu zuen. Beraz, bizidunen presentzia aurkitzeko posibilitatea positiboa zen.

Bigarren esperimentuan, hau da, Labeled Release Experiment-a, muestrarako kaldo organiko bat erabili zen, muestra horretan zeuden microorganismo posibleak karbono dioxidoa botatzea espero zuten, konposatua honen metabolismoagatik. Emaitza hau, hasieran negatiboa izan zen, emaitza baliagarriak agertu ez zirelako.

Azkenengo esperimentuan, Gas Exchange Experiment-ean, metabolito organikoak bilatzen saihatu ziren, Metanoa adibidez, muestrari elikarri organikoak Karbono 14-arekin markatua ipini zioten. Emaitza seguraski positiboa izan zen, nitrogenoan aldakuntza bat ikusi zutelako 200 egun muestra behatu eta gero, Oxigeno eta Karbono dioxidoaren askatze nabaria aparte.

Zientifikoak zehaztu zuten orduan, sinetsitasun askorik gabe, Martitzen bizitza egoteko posibilitatea ezinezkoa zela. Lehenengo eta hirugarren esperimentuetan oinarritu ziren, positiboak izan arren, bakarrik azaldu zitekeen prozesu kimiko edo geologikoei esker. Bigarren esperimentuan, negatiboa izan zela, zientifikoek argumentatu zuten, beharbada analizatzailea ez zela oso sentikorra, kantitate hain gutxian traza organikoak detektatzeko.


Parablennius laticlavius

Parablennius laticlavius "Parablennius" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.


Os (Hordaland)

Os Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 139.81 km² ditu eta biztanle ditu.

Mugakideak.

Honako udalerri hauekin egiten du muga:


Odontostilbe littoris

Odontostilbe littoris "Odontostilbe" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.


Megachile semirufa

Megachile semirufa erle espezie bat da, "Megachile" generoan eta Megachilidae familian.


Olibetako mendia

Olibetako mendia edo Oliamendi (hebreeraz: הר הזיתים, "Har HaZeitim"; arabieraz: الزيتون, الطور, "Jabal az-Zaytūn", "Aț-Țūr"), batzutan Olibondoen mendia izendatua, Palestinako mendia da, Ekialdeko Jerusalemen dagoena.

Olibondoen mendiaren mendebaleko maldetan dago Getsemaniko baratzea, Bibliaren arabera, Judak saldu ondoren, Jesus atxilotu zuten tokia. Garrantzi handia du kristauentzat, Ebanjelioen arabera Jesu Kristo bertan izan zelako bizitzako azken egunetan, bere ikasleei eskatologiaz mintzo zitzaielako, eta handik igo zelako berpiztu ondoren zerura.

Hilerri judua izan da 3.000 urtez eta 150.000 hilobi inguru ditu.

Josafaten haranan kokatuta, 826 metro garai da.


Avon (Colorado)

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau Estatu Batuetako herriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Avon»."

Avon Coloradoko herri bat da. Eagle konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Tasman penintsula

Tasman penintsula (ingelesez: "Tasman Peninsula"

) Tasmaniako hego-ekialdeko penintsula da, Tasmaniako itsasoaren ertzean dagoena. 520 km²-ko azalera du.

Abel Tasman nederlandar itsaslariaren izena darama.


Nora Giakova

Nora Giakova, idazkera zirilikoz Нора Гякова, (Pejë, (Kosovo) ) judoka kosovarra da.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabazi zuen 57 kilogramoen azpiko kategorian.

Biografia.

2015etik, nazioarteko txapelketetan ari da lehiatzen. 2018ko Europako Txapelketa irabazi zuen, eta, 2019koan, bigarren egin zuen. 2021ean, Tokioko Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabazi zuen, eta, Munduko txapelketan, brontzezkoa.

Anaia ere, Akil Giakova, judoka bikaina du; Europako txapelduna izan zen 2021ean.


Esentzia

"Artikulu hau kontzeptu filosofikoari buruzkoa da; landare edo fruituen distilazioz eskuratzen den substantzia gaitzat duena beste hau da: «Esentzia-olio»"

Filosofian, esentzia izate edo entitate bati dagozkion beharrezko atributu eta ezaugarrien multzoa da, dagokion berezko izaera ez galtzeko nahitaezko dituenak.


Dravida Munnetra Kazhagam

|qualifier =P580 |qualifier2=P582 |colformat1=Y |colformat2=Y

|qualifier3=P1083 or P115/P1083

|rowsubformat3= $3

|qualifier4=P131 or P115/P131 |rowsubformat4=: $4 |case4=locationcontext

|separator= | tablesort=1

e_izenburua =Etxean|

e_gorputza =ffffff|

e_g_eredua =_unknown|

e_prakak =ffffff|

e_p_eredua =|

k_izenburua =Kanpoan|

k_gorputza =eeeeee|

k_g_eredua =_unknown|

k_prakak =eeeeee|

k_p_eredua =|

3_izenburua =Alternate|

3_gorputza =|

3_g_eredua =_unknown|

3_prakak =|

3_p_eredua =|

Dravida Munnetra Kazhagam (euskaraz, Dravidiar Federazio Progresista) Tamil Nadu estatuko eta Puducherry batasuneko lurraldeko alderdi politiko sozialdemokrata eta dravidiarra da. Tamil Naduko bi alderdi nagusietako bat da, bestea All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam alderdia delarik. 2021eko estatu hauteskundeetatik Tamil Nadun agintean dagoen alderdia da.

DMK 1949an sortu zuen C. N. Annaduraik, Dravidar Kazhagam (1944 arte Justizia Alderdia bezala ere ezaguna) alderdiaren eszisio bezala, Periyar E. V. Ramasamyk zuzentzen zuena. Annaduraik zuzendu zuen 1949tik 1969ko otsailaren 3an hil zen arte. 1967tik 1969ra Tamil Naduko lehen ministroa izan zen. Annadurairen agintaldian, 1967an, DMK lehen alderdia izan zen Indiako Kongresu Nazionala argiki garaitu zuena estatu mailako hauteskundeetan. M. Karunanidhik Annadurairen ondoren alderdiaren bigarren presidentea izan zen 1969tik 2018ko abuztuaren 7an hil zen arte. Ministro nagusi gisa ere aritu zen bost ez-kontsekutibotan, horietako bitan gobernu zentralak kargutik kendu zuelarik. Karunanidhi hil ondoren, bere seme eta diputatu ohia, M. K. Stalin, alderdiko presidente izan zen.

Maila federalean, DMK Aliantza Progresista Batukoa da, eta Lok Sabhako hirugarren alderdirik handiena da. Gaur egun 125 eserleku ditu Tamil Naduko Biltzar Legegilean, eta DMKren buru den Aliantza Progresista Sekularrak 159 ditu.


Liparis marmoratus

Liparis marmoratus "Liparis" generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.


Saint-Pierre-des-Loges

Saint-Pierre-des-Loges Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Saint-Pierre-des-Loges udalerrian erroldatutako biztanleak 156 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 117 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 109 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 71 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren eta 11 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 96 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (40 gizon eta 25 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Saint-Pierre-des-Loges udalerrian 69 unitate fiskal zeuden, 154 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.553 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.

2000. urtean Saint-Pierre-des-Loges udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 385 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Saint-Pierre-des-Loges

Saint-Hilaire-sur-Risle (2,5 km)

Beaufai (3,1 km)

Saint-Évroult-Notre-Dame-du-Bois (4,7 km)

Sainte-Gauburge-Sainte-Colombe (4,8 km)

Le Ménil-Bérard (5,4 km)

Aube (5,5 km)

Brethel (6,0 km)


Mazda

|qualifier =P580 |qualifier2=P582 |colformat1=Y |colformat2=Y

|qualifier3=P1083 or P115/P1083

|rowsubformat3= $3

|qualifier4=P131 or P115/P131 |rowsubformat4=: $4 |case4=locationcontext

|separator= | tablesort=1

e_izenburua =Etxean|

e_gorputza =ffffff|

e_g_eredua =_unknown|

e_prakak =ffffff|

e_p_eredua =|

k_izenburua =Kanpoan|

k_gorputza =eeeeee|

k_g_eredua =_unknown|

k_prakak =eeeeee|

k_p_eredua =|

3_izenburua =Alternate|

3_gorputza =|

3_g_eredua =_unknown|

3_prakak =|

3_p_eredua =|

Mazda Motor Korporazioa (japonieraz: マツダ株式会社, Matsuda Kabushiki-gaisha)

egoitza nagusia Japoniako Hiroshiman daukan automobil-ekoizlea da. Japonian, Hiroshimaz gain, beste hiri hauetan ere fabrikak dituzte: Nishinoura, Nakanoseki (Hofu) eta Miyoshi.

Historia.

Jujiro Matsudak Lehen Mundu Gerraren ostean eta Tokio ingurua lurrikara batek suntsitu ostean, 1920. urtean sortutako Toyo Cork Kogyo Company Ltd enpresa, kortxogintzatik makineria eta industria-ekipamendua egitera aldatu zuen. Hain zuzen ere, garraioa garapenerako garrantzia hartuz zihoan neurrian, bi gurpileko ibilgailua ekoizten hasi ziren, arrakasta handiz.

1927. urtean enpresak "Toyo Kogyo CO Ltd" izena hartu zuen, eta 1929. urtetik aurrera hiru gurpileko ibilgailu propioa egitea erabaki zuten: izen komertzialtzat "Ahura Mazda" hartu zuten. Lehenengo "Mazda DA" modeloa 1931. urtean kaleratu zuten, hain arrakasta handiz, handik hiru urtera ekoizpen-instalazioak handitu egin behar izan zituzten. Baina Estatu Batuekin sortu ziren arazoengatik, ibilgailugintza eta automobilgintza gutxituz joan ziren

Bigarren Mundu Gerraren ostean fabrikazioari ekin zioten berriro, 50eko hamarkadan berriro ere arrakasta handiz, eta hurrengo hamarkadan nazioarteko hedapena lortu zuen; lehenengo Europan, eta geroago Estatu Batuetan (1970etik aurrera).

Besteak beste, lau gurpileko automobilak egiten hasi ziren (Mazda R360 Coupe izan zen lehenengoa), eta teknologia garatuz, Mazda Cosmo erako deportiboak esportatzen hasi ziren, azkenean gama osoa merkaturatuz.

1973ko petrolioaren krisiak jota, Ford-ek Mazdako %25a eskuratu zuen; 90ko hamarkadan logo berria sortu zuten enpresarako. 2008. urtean Ford-ek Mazdan zeukan ondaretik %20 saldu zuen, eta handik bi urtera beste %10, baina lankidetzan jarraitzen dute.

Gaur egun.

Arrakastak eta krisiak gorabehera, 2008. urtean 39.364 langilek ziharduten Mazdan lanean. 2010. urtean 1.307.540 automobil ekoiztu zituen Mazdak, eta batez ere Txinan, Japonian, Europan Hego Amerikan eta Ipar Amerikan saltzen dituzte.


Karlos Elgezua

Karlos Elgezua Lasuen (Eibar, - 1987) gipuzkoar eskultorea izan zen, erretratuetan aditua.

José Felipe Artamendi, Toribio Zulaika eta Jacinto Olabe izan zituen maisuak. 1929an Arrateko Andre Mariaren zaharberritze lanetan parte hartu zuen.


Giresun probintzia

Giresun probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Giresun da. 7.151 km²ko azalera du eta bertan 523.819 biztanle bizi dira.

Barrutiak.

Probintziaren barnean 16 barruti daude:


Nowe Miasto udalerria

Nowe Miasto Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Płońsk barrutian kokatuta. 117,85 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4677 biztanle zituen.


Synodus taiwanensis

Synodus taiwanensis "Synodus" generoko animalia da. Arrainen barruko Synodontidae familian sailkatzen da.


Anolis angusticeps

Anolis angusticeps "Anolis" generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.


Cantorchilus guarayanus

Cantorchilus guarayanus "Cantorchilus" generoko animalia da. Hegaztien barruko Troglodytidae familian sailkatua dago.


Monito uhartea

Monito uhartea, gaztelaniaz: "Isla de Monito"

, Puerto Ricoren mendebaldean dagoen uharte bat da, eta Mayagüez puertoricoar udalerriaren jabetzakoa da.

Puerto Rico eta Dominikar Errepublikaren arteko Mona itsasartean dago eta askoz ere handiagoa den Mona uhartearen ipar-mendebaldean.


Espareg de la Barca

Espareg de la Barca (Montpellier, #BIRZUZENDU 1170 - Tarragona, 1233ko martxoaren 3a) okzitaniar elizgizona izan zen.

Commingesko gotzaina, 1212an Iruñeko apezpiku bilakatu zen. 1215ean Tarragonako artzapezpiku bihurtu zen.

Erreferentziak.

1212 - 1215


Leo Fränkel

Leo Fränkel (Budapest, 1844ko otsailaren 25a - Paris, 1896ko martxoaren 29a) hungariar iraultzailea izan zen. Londresa erbesteratu zen, eta han Karl Marx ezagutu zuen; Langileen Nazioarteko Elkarteko (Lehen Internazionaleko) Kontseilu Nagusiko bazkide izan zen. Parisen bizileku hartu zuen (1867), eta XIII. barrutiko diputatu izan zen. Parisko Komunaren garaietan (1871), Laneko eta Industriako ordezkari kargua hartu zuen. Heriotza-zigorra eman ziotenean, Londresa ihes egin zuen. Berriro Hungariara itzuli eta langileen lehen batzarrak eratzen aritu zen. Bere aberrian aldi batean espetxeratua egon ondoren, erbesteratu eta Parisen hil zen.


Dentex barnardi

Dentex barnardi "Dentex" generoko animalia da. Arrainen barruko Sparidae familian sailkatzen da.


1988ko Italiako Giroa

1988ko Italiako Giroa Itzuli Handi honen 71. edizioa izan zen. 1988ko maiatzak 23 eta ekainak 12 artean ospatu zen, horietako bi bikoitzak izan ziren 21 etapatan banatutako 3579 kilometroko ibilbidea eginez, garailea izan zen Andrew Hampstenek batez beste 36,788 kilometro orduko abiaduran bete zituenak.

Edizio honen garaipena Andrew Hampstenentzat izan zen, hala, Giroa irabazten zuen lehen estatubatuarra eta lehen amerikarra bihurtuz. Bere garaipena 14. etapan egin zuen ihesaldi baten oinarritu zuen, non Gavia igo zen, 1960ko ediziotik igo ez zen mendatea. Etapa osoan zehar euria egin zuen, baina Gaviarako igoerara iristean baldintza klimatologikoak izugarriak izan ziren, etengabeko euri jasa, hotz handia eta elurrarekin. Andrew Hampsten, bere kirol zuzendariak ohartua, neoprenozko eskularruz, artilezko jertse batez eta eski betaurrekoz hornitu zen igoera horretarako. Alabaina, 1984ko Italiako Giroaren garailea izan zen Francesco Moserrek adierazi zuen bezala, igoeraren baldintza klimatologikoetatik haratago, txirrindularitzaren historian beste hainbat alditan ere gertatu zena, are okerragoa izan zen 16 kilometroko jaitsiera Bormioko helmugaraino. Jeitsieran zehar, ekaitza hasi zen, eta txirrindulari askok gelditzea beste erremediorik ez zuten izan euria eta tenperatura baxuen ondorioz, martxa aldaketa mekanismoan edo balaztetan izotza ere eratuz. Johan van der Velde une horretara arte mendiko liderra zena eta Gaviaren tontorrera lehen postuan iritsi zena, geratu egin behar izan zen jaitsiera hasi eta kilometro gutxira, hotzaren ondorioz bizikleta kontrolatzeko gauza ez zelarik, bere kirol zuzendariari beroki arropa eskatzeko eta te beroa eta cognaca hartzeko. Bormion, van der Velde garaileagandik 47 minutura sartu zen. Txirrindulari asko euren taldeko kotxeetan jaitsi ziren, bizikletan soilik etapako azken kilometroak eginez. Alabaina, antolakuntzak hurrengo egunean lasterketan jarraitzea baimendu zien. Erik Breukinkek eta Andrew Hampstenek faborito guztiei lau minutu baino gehiago atera zizkieten egunaren amaieran. Etapa herbeheretarrarentzat izan zen, eta estatubatuarrarentzat maglia arrosa.

Hau ere elurraren ondorioz, hurrengo eguneko etapa laburtu egin behar izan zen, Stelviorako igoera ibilbidetik kenduz. Honek, Gavia edizio honetako Coppi tontor bihurtu zuen.

Milango azken podiumean, Hampsten eta Breukinkekin batera Urs Zimmermann suitzarra igo zen, sailkapen nagusiko hirugarren bezala.


Rümligen

Rümligen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.

Mugakideak.

Honako udalerri hauekin egiten du muga:


Enchelybrotula gomoni

Enchelybrotula gomoni "Enchelybrotula" generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.


1728

"Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!"


Anisy

Anisy Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Anisy udalerrian erroldatutako biztanleak 665 ziren. Familiak 236 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 120 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 249 etxebizitza zeuden, 237 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 246 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 237 etxebizitza nagusietatik 216 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 195 etxek bost zituzten. 200 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 166 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 463 ziren, horien artean 349 aktiboak ziren eta 114 inaktiboak ziren. 349 pertsona aktiboetatik 333 lanean zeuden (171 gizon eta 162 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 114 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 63 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Anisy udalerrian 249 unitate fiskal zeuden, 709 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.094 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 26 komertzioetatik, 8 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 margolariak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak eta 1 higiezinen agentzia.

2000. urtean Anisy udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Anisy

Mathieu (1,6 km)

Anguerny (1,7 km)

Colomby-sur-Thaon (2,1 km)

Cambes-en-Plaine (2,3 km)

Villons-les-Buissons (2,8 km)

Épron (3,7 km)

Basly (3,7 km)

Plumetot (3,9 km)


Atxabiribil

Atxabiribil Sopelako hondartza bat da. Arrietara hondartzaren eta "la playa del carbón" deitutako harrizko kala txiki baten artean dago. Herrigunetik nahiko urrun dago.

Ezaugarriak.

Berez, Arrietararekin batera hondartza bakarra egiten du. Baina, haitz batek bitan banatzen dituenez eta, batez ere, hainbat auzunetatik ailegatzen denez hondartza bakoitzera denboraren poderioz izen ezberdinak jaso dituzte. Atxabiribilek ekialdeko zatia (txikiagoa) osatzen du.

Askotan "Sopelako hondartza" ere izaten da deitua. Sopelako harezko beste bi hondartzak, Barinatxe eta Arrietara, Larrabasterra auzotik gertuago daudelako.

Hondartza honek, askok bezala, zirkulu erdiaren forma dauka; baina alegiazko zirkulu honen erdian, uretan erdi murgildurik, Peñatxuri haitza dago. Haitz hau herriko sinbolo bat moduan ulertu daiteke, batez ere, hondartzara askotan joaten direnentzat. Izan ere, herriko "surf" talde zaharrenak Peñatxuri dauka izena.

Surfa.

Hondartza honek, aipatutako beste biek ez bezala, ez dauka surf tradizio oso handia. Esan liteke Bizkaiko beste hondartza askorekin alderatuta tradizio handia daukala. Baina herriko besteekin konparatuta oso txikia da. Hau ez da olatuen kalitate txarren eraginagatik, baizik eta bertan egoten den jenteagatik. Atxabiribilen seme-alabekin dauden gurasoak izaten dira orokorrean eta horrek "surf"a zailtzen du.

Hondartzaren formak ere ur-kirolak zailtzen ditu. Bere forma biribiltsuaren eraginagatik itsaslabarretik itsasertzera leku handia dago, itsasertza bera estua izanik. Beraz, laku hain handi batean dauden bainu-hartzaile guztiak leku estuegian hartzen dute bainua, "surf"a eta beste joko eta kirol asko zailduz.

Iristea.

Sopelako erdigunetik hondartzara heltzeko Loroño kalea eta Atxabiribil hiribidea hartu behar ditugu.

Uda sasoian Larrabasterrako geltokitik zein Sopelako erdigunetik Sopelbus hiri-barneko autobusaren zerbitzuak eskaintzen dira hondartzara heltzeko. Hondartzako geralekuak Atxabiribil (Markesina) izena du. Bestalde, Bizkaibus hiri-arteko autobus zerbitzuko Areeta eta Armintza lotzen dituen A3451 lineak Atxabiribil Bidegurutzea izeneko geralekua dauka hondartzatik 800 metrora.

Kotxez, BI-637 errepidetik abiatuta Uribe Kostako korridorea har daiteke, eta BI-634 errepidetik Atxabiribil hondartza adierazten duen desbideratzea hartuko da.

Hondartza ondoan aparkalekua eta heliportua daude.


Aphanocrex podarces

Aphanocrex podarces "Aphanocrex" generoko animalia da. Hegaztien barruko Rallidae familian sailkatua dago.