Steven Spielberg

Steven Allan Spielberg (1946ko abenduaren 18a, Cincinnati, Ohio) Ameriketako Estatu Batuetako film zuzendari eta ekoizlea da. Hollywood Berria aroaren sortzaileetako bat dela esan ohi da, eta zinemaren historian egondako film zuzendari eta produktore ezagunenetako bat da.

Spielberg Hollywoodenn telebista eta antzerki obra txikiak zuzentzen hasi zen lanean. "Jaws" (1975) zuzendu zuenean ezagun bihurtu zen, kritikak eta publikoak txalotu zuen filma eta historiako lehenengo udako arrakastatzat hartzen dena. Bere ondorengo filmetan zientzia-fikzioa eta abentura landu zituen, "Close Encounters of the Third Kind", "Indiana Jones", "E.T. the Extra-Terrestrial" edo "Jurassic Park" filmekin. Hauek Hollywoodeko genero eskapista modernoaren arketipoak dira.

Spielbergek gai serioak landu zituen bere lanetan ondoren, adibidez "The Color Purple" (1985), "Empire of the Sun" (1987), "Schindler's List" (1993), "Amistad" (1997), eta "Saving Private Ryan" (1998). Praktika honekin bereziki lotu zen XXI. mendean zehar "Munich" (2005), "Lincoln" (2012), "Bridge of Spies" (2015), eta "The Post" (2017) lanekin. Amblin Entertainment eta DreamWorks Studiosen sortzaileetako bat da, filme arrakastatsu ugari produzitu dituzten estudioak, tartean "Gremlins", "Back to the Future", "Men in Black" eta "Transformers" serieak. Azke urteotan bideo-joko industriako hainbat jokoren produktore ere izan da.

Bi Oscar irabazi ditu, "Schindler's List" eta "Saving Private Ryan" filmengatik. Kritikariek zein ikusle arruntek zuzendari arrakastatsutzat jotzen dute, bere talentu eta aldakortasunagatik. 2005ean, "Empire" aldizkariak historia osoko zuzendari handiena izendatu zuen. Bere filmeek lortutako diru-sarrerak historiako zinema-zuzendaririk arrakastatsuena egin dute. 3.000 milioi dolar irabazi dituela kalkulatzen da.

Filmografia.

Sakontzeko, irakurri: «Steven Spielbergen filmografia»


Masafumi Nakaguchi

Masafumi Nakaguchi (japonieraz: 中口 雅史

, 1972ko apirilaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.


Ulagalantha tenplua (Kanchipuram)

Ulagalanda, Ulagalandha edo Ulagalantha Perumal tenplua Kanchipuramen, Tamil Nadun (India) dagoen Vishnu jainkoari eskainitako tenplu hinduista da. Arkitekturaren estilo drabidikoan eraikia, tenpluaren aipu zaharrak daude gure aroko VI. mendetik aurrera. Vishnuri eskainitako 108 Divya desam edo gurtza gune sakratu delakoetarik, lau tenplu honen barruan daude, Thirukkarvaanam, Thirukaaragam, Thiruneeragam, eta Thiruooragam izenekoak.

Pallava garaian eraiki zela uste da, eta 846. urteko inskripzuio bat gordetzen garai horretakoa. Gehikuntzak izan zituen gero, Chola eta Vijayanagara dinastiekin.

Tenplu ireki eta funtzionala da 21. mendean, fededunak eta bisitariak hartzen dituena. Sabai biziki koloreztatak ditu etengabe eraberritzen dituztenez bere kanpoko margoak.


Karen Wetterhahn

Karen Wetterhahn (1948ko urriaren 16a - 1997ko ekainaren 8a) kimikako irakasle estatubatuarra izan zen, Dartmouth Collegen (New Hampshire) lan egiten zuena. 48 urte zituela hil zen laborategian dimetilmerkurioarekiko (Hg (CH3) 2) ustekabeko esposizio baten ondorioz, jantzitako eskularruan bi tanta erori ondoren. Gertakari horren ondoren, konposatu kimikoekin jarraitu beharreko segurtasun-neurriak berrikusteko prozesu bat hasi zen.

Biografia.

Wetterhahn Plattsburghen jaio zen, New Yorken, berak ohorez graduatu zen St. Lawrencen 1970ean eta Kimika Ezorganikoa eta Biokimika Fisikoa doktoretza lortu zuen Columbiako Unibertsitatean, 1975ean. 1976an, Dartmouth Collegen Kimikako lehen emakume irakaslea izan zen, Columbiako Unibertsitateko Minbiziaren Ikerketa Institutuan urtebetez lan egin ondoren. 1990ean, Wetterhahnek Dartmouth College-eko Emakumeak Zientzian (WISP) proiektua sortu zuen, zientziaren azterketan emakumea sartzea sustatu zuena. Horren ondorioz, Dartmouth Collegen graduatutako emakumeen ehunekoa % 13- % 25 bitartekoa izan zen. Bestalde, Wetterhahnek hainbat kargu administratibo bete zituen, hala nola 1990ean Maisutzako ikastaroetako Dekanoa, 1990ean Zientzia Fakultateko Dekano Elkartua eta 1995ean Arte eta Zientzien Fakultateko Dekanoa, eta 85 artikulu baino gehiago argitaratu zituen.

Istripua.

1996ko abuztuaren 14an, Wetterhahn merkurioaren ioien eta DNAren proteina konpontzaileen arteko elkarrekintzak ikertzen ari zen, RMN 199Hg-ko espektroskopia-neurrien erreferentzia estandar gisa dimetilmerkurioa erabiliz.

Wetterhahnek laborategiko segurtasun-neurri guztiak hartu zituen arren, ezin izan zuen saihestu ezkerreko eskuko eskularruan bi dimetilmerkurio tanta erortzea. Arriskua ez zegoela pentsatuz, gomendatutako neurri guztiak hartzen ari zelako, prozedimentu normala jarraitu zuen: ingurua garbitu babes-arropa erantzi aurretik. Hala ere, dimetilmerkurioa berehala sar daiteke latexezko eskularru mota desberdinetan eta larruazalean 15 segundo baino gutxiagoan sartu. Gertakarien unean, Wetterhahn metal astun oso toxiko bat ikertzen ari zen, kadmioa.

Istripua izan eta hiru hilabetera, gutxi gorabehera, Wetterhahn lehen sintomak esperimentatzen hasi zen, sabeleko ondoeza eta pisu galera esanguratsua. 1997ko urtarrilaren 20an, istripua gertatu eta bost hilabetera, ospitaleratu egin zuten, merkurioak eragindako pozoiduraren sintoma neurologiko ohikoenak berehala agertzen eta larriagotzen hasi zirelako. Sintoma horien artean daude: oreka galtzea, hitz egiteko zailtasuna eta ibiltzeko, ikusteko eta entzuteko zailtasunak. Orduan, urtarrilaren 28an, egiaztatu zuten Wetterhahn merkurioak eragindako intoxikazioa jasaten ari zela, odol-litro bakoitzeko 4.000 mikrogramo merkurio aurkitu baitzituen (odoleko dimetilmerkurioaren kontzentrazioa litroko 1-8 mikrogramo izaten da normalean, 200tik aurrera toxikotasunaz hitz eginez). Emaitzen ondoren, terapia bat egin zioten DMSArekin, eta mesedegarria izan zen Wetterhahnek odolean zuen merkurioa murrizteko; hala ere, haren egoera azkar hondatu zen. Lehen sintoma neurologikoak agertu eta hiru astera, otsailaren 6an, Wetterhahn egoera begetatibo batean erori zen, muturreko asaldura eta negar aldiekin tartekatuz. Azkenik, bizi-euskarria eten ondoren, Wetterhahn 1997ko ekainaren 8an hil zen.

Ondareak.

Merkurio bidezko pozoitze horrek agerian utzi zuen substantzia hori tratatzeko erabili ziren protokoloak ez zirela egokiak; horregatik, segurtasun-eskularru batzuk probatu ziren, eta ikusi zen dimetilmerkurioak segundotan zeharkatzen zituela gehienak, espero baino askoz azkarrago. Gaur egun, plastikozko eskularru ijeztuak, malguak eta substantzia arriskutsuekiko erresistenteak erabiltzea gomendatzen da.

Karen Wetterhahnek posible egin zituen dimetilmerkurioa manipulatzeko garaian langile kimikoen portaera-aldaketak; eta istripu horren ondoren komunitate kimikoak dimetilmerkurioa ordezkatu du tetrametilsilanoarekin.

Istripuaren ondoren egindako aurrerapenari esker, National Institute of Environmental Health Sciences erakundeak Karen Wetterhahn Memorial Award ezarri zuen 1998an, ikasle graduatuentzat eta doktoratu osteko ikertzaileentzat, bere omenez.


Linda Lovelace

Linda Lovelace, benetako izenez Linda Susan Boreman, (Bronx, New York, 1949ko urtarrilaren 10a - Denver, Colorado, 2002ko apirilaren 22a) estatubatuar aktore pornoa izan zen.

1972an "Deep Throat" film pornografikoan parte hartu ondoren, oso ospetsu bilakatu zen. Urteen buruan "Ordeal" izeneko liburu autobiografikoan idatzi zuenez, film hartan geraturikoa bortxaketa izan zen.

Gero, bere ibilbidea utzi eta pornografiaren aurkako mugimendu feministaren bozeramale bilakatu zen.


G. I. Taylor

Sir Geoffrey Ingram Taylor (St. John's Wood, 1886ko martxoaren 7a – Cambridge, 1975eko ekainaren 27a) fisikati eta matematikari britainiarra izan zen, bereziki ezaguna fluidoen dinamika eta uhinen teorian egindako ekarpenengatik.


Raimundo VII.a Tolosakoa

Raimundo VII.a Tolosakoa edo Raimundo VII.a Saint-Gilleskoa (Beaucaire, 1197ko uztaila - Millau, 1249ko irailaren 27a) Okzitaniako Tolosako kondea, Narbonako dukea eta Proventzako margravea izan zen 1222-1249. urteetan.

Biografia.

Luis VIII.a Frantziakoak zuzendutako beste gurutzada bati egin behar izan zion aurre 1226an. Erregea hildakoan gurutzada ere amaitu zen, baina Raimundo VII.ak Parisko hitzarmena izenpetu behar izan zuen 1229an, eta, haren ondorioz, bere alaba Joanak Alfontso Poitiersekoarekin ezkondu behar izan zuen; hura izan zen Okzitaniako Tolosa Frantziaren koroaren mende geratzeko lehen pausoa. Lorrisko hitzarmena sinatu zuen 1242an; hura konderriaren burujabetasunaren amaiera izan zen.


Eumicrotremus derjugini

Eumicrotremus derjugini "Eumicrotremus" generoko animalia da. Arrainen barruko Cyclopteridae familian sailkatzen da.


Beaupuy (Tarn eta Garona)


Eskasia (argipena)

Eskasia hitzak adiera zenbait ditu:


Campinas do Piauí

Campinas do Piauí Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Hokuriku eskualdea

Hokuriku eskualdea (japonieraz: 北陸地方, "Hokuriku chihō")

Chūbu eskualdearen zati bat da, Japoniako itsasoari begira dagoena. Literalki, "iparraldeko lurraldea" esan nahi du, eta antzina, antzinako hiriburua zen Kyototik iparraldera zeuden lurraldeak zirela esan nahi du.

Prefekturak.

Eskualde hau osatzen duten prefekturak Niigata, Toyama, Ishikawa eta Fukui dira.

Klima.

Eskualde honetan elurte gogorrak jasaten dira neguan, eta, era berean, uda heze eta beroak egoten dira.


Anaktuvuk Pass (Alaska)

Anaktuvuk Pass (iñupiaqeraz: Anaqtuuvak edo Naqsraq) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. North Slope Boroughn kokatuta dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Chéry

Chéry Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Chéry udalerrian erroldatutako biztanleak 221 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 122 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 120 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 99 etxebizitza nagusietatik 86 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 18 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 133 ziren, horien artean 94 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 94 pertsona aktiboetatik 89 lanean zeuden (52 gizon eta 37 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Chéry udalerrian 103 unitate fiskal zeuden, 212 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.581 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.

2000. urtean Chéry udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 624 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Chéry

Lury-sur-Arnon (1,1 km)

Reuilly (4,0 km)

Cerbois (4,1 km)

Méreau (4,6 km)

Massay (5,3 km)

Lazenay (5,6 km)


Mentières

Mentières (frantsesez eta ofizialki: "Mentières

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Mentières udalerrian erroldatutako biztanleak 130 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 65 etxebizitza zeuden, 50 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 65etxeak ziren. 50 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 68 lanean zeuden (37 gizon eta 31 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.

2000. urtean Mentières udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Mentières

Tiviers (1,9 km)

Coren (2,5 km)

Saint-Flour (5,1 km)

Montchamp (5,2 km)

Saint-Georges (5,7 km)

Andelat (6,0 km)

Vieillespesse (6,5 km)

Vabres (6,7 km)

Lastic (7,4 km)

Rézentières (7,6 km)

Roffiac (8,0 km)


Nafarroako Foru Komunitateko Ekonomia Hitzarmena

Nafarroako Foru Erkidegoko Ekonomia Hitzarmena Nafarroako Foru Erkidegoak, zergak arautu eta biltzeko duen eskumenaren baitan, Espainiako Administrazio Zentralari ordaindu beharreko diru zatia arautzen duen hitzarmena da, Nafarroako Gobernuak eta Espainiako Gobernuak sinatua. 1841. urtetik dago indarrean, baina egungo hitzarmena 1990. urtekoa da.

Estatuari egindako Ekarpen Ekonomikoa Estatuak bere eskumen esklusiboetan edo transferitu gabekoetan egikaritutako gastuen arabera ezartzen da, Nafarroako diru-bilketa edozein dela ere, eta, beraz, bere arriskuaren arabera. Bosturteko bakoitzean Ekarpen Ekonomikoa kalkulatu eta adosten da.

Aurrekariak.

Gaztelak konkistatu ondoren, erregeak Gorteak deitzeko ahalmena izan zuen Nafarroan, erregeari erreinura jotzeko, monarkari interesatzen zitzaizkion beharrezko funtsak lortzeko. Deialdian bertan erregeari dohaintza edo zerbitzua eskatzen zitzaion, erresumak borondatez onar zezan. Hura onartzeko, erresumak eskatzen zuen Gorteek berek uste zituzten laidoak eta kontraforuak konpon zitezela. Erresumak, Gorteetan bildurik, zenbatekoa zehazten zuen.

Izaera boluntario eta laidoen konpontzaile honek gorabeherak izan zituen eta 1801eko deialdia bezalako muturreko gertakariak ezagutu zituen, Godoyk gobernatzen zuelarik, foru sistemaren etsai deklaratua, non dohaintza onartzeko Gorteen bilera bakarrik baimendu zen.

Bilakaera historikoa.

Sakontzeko, irakurri: «Foruak Eraldatzeko Legea» eta «Foruen amaiera Hego Euskal Herrian»

Lehen Karlistaldiaren amaiera 1839an iritsi zen, Bergarako Besarkadarekin. Espartero jeneralak proposatuta, Madrilgo gobernuak, 1839ko urriaren 25eko Legearen bidez, Foruak berretsi zituen batasun konstituzionalaren barruan, baina aldatzeko betebeharra ezarri zuen, foru-probintziei entzun ondoren. Foruen aldaketa hau 1841ean gauzatu zen Nafarroan, Foruak Eraldatzeko Legearekin, abuztuaren 16ko Lege Hitzartua bezala ezagutua, erresumaren abolizioa suposatzen zuena, gainontzeko foru probintziek ez zuten eraginik izango 1878an, Ekonomia Itunaren jaiotze data, indargabetu zen arte.

Hitzarmen Ekonomikoa Foruak Aldatzeko Legean dago jasota. Horrela, 1841etik aurrera, foru-dohaintza derrigorrezkoa eta kalkulu objektibokoa da. Hala ere, Nafarroaren eskumenen eta ekarpenaren izaera baketsuaren aitorpen xehatua botere zentralak egin zuen pixkanaka.

1841eko Foruak Aldatzeko Legeak, bere 16tik 24ra bitarteko artikuluetan, Hitzarmenaren ernamuin materiala osatzen duten aduana eta zerga xedapen ezberdinak ezartzen ditu: Aduanak Pirinioetara lekualdatzen dira, Gobernu zentralak tabakoaren salmenta kontrolatzen du Nafarroarako 87.537 errealen truke, Nafarroari ematen zaion estankoa ezartzeko gatz merkataritzaren askatasuna indargabetuta geratzen da, era berean paper zigilatua eta bolbora eta sufrearentzako estankoa erabiltzetik salbuesten da. Zuzeneko kontribuzioa 1.800.000 erreal dira, 300.000 gutxiago bilketa- eta porrot-gastuengatik, eta aldagai bat, kultu eta klero bakoitzeko, 1.500.000 inguru.

1849eko Hitzarmena.

1830eko hamarkadan gertatutako eliza-desamortizazioekin, Espainiako gobernuak «kultuaren eta kleroaren aurrekontu-beharrei erantzuteko» konpromisoa hartu zuen». Lege Itundua aldarrikatu zenean, gai hori ez zegoen erabat araututa, eta arazo larria planteatzen zion Nafarroako zerga-autonomiari, ustez garrantzitsua zen diru-kopuru baten aurrean. 1845eko Estatuko aurrekontu orokorren legeak, Nafarroako Diputazioaren iritziz, «gehiegi eskatzen zion probintzia honi», 1846. urtearen hasieran gobernu zentralarekin negoziazioak hasiz. 1849ko irailaren 22ra arte ez zen akordiorik lortu, Nafarroaren ekarpen hori urtean 3.600.000 errealekoa izango zela ezartzen zuen errege-dekretu bat aldarrikatuz.

1877eko Hitzarmena.

Sakontzeko, irakurri: «Gamazada»

Canovas del Castilloren foruen aurkako erasoa, karlismoaren porrotaren ondoren, Nafarroan estatuko zerga orokorrak ezartzeko ahaleginean gauzatu zen. Horren aurkako Probintziako Aldundiak ekarpenaren berrikuspenari amore eman behar izan zion, Tejada-Valdonserako Hitzarmena deiturikoan, negoziatzaile errealaren izena.

1877an ekarpena 8.000.000 errealetan finkatzen da, hau da, 2.000.000 pezetatan, kontribuzio guztiak, zuzenekoa eta aldakorra bateratuz. Berrikuspen horrek ez zituen plan zentralistak aldatu: 1893ko estatuko aurrekontuak zerga-uniformetasuna ezartzen saiatzen ari ziren berriro. Gobernuaren proiektuak erreakzio instituzional eta herrikoi handia eragin zuen Nafarroan, Gamazada izeneko mugimendua. Azkenean, ez zen gauzatu Espainiako gobernuaren asmoa.

1927ko Hitzarmena.

Berrogeita hamar urtez aldaketarik gabe egon ondoren, 1927an Hitzarmen Ekonomiko berri bat onartu zen, Primo de Riveraren diktaduran. Hitzarmen horrek, lehen aldiz, bere itunpeko izaera eta Nafarroaren autonomia fiskala onartzen ditu. Ekarpena 4.600.000 pezetara pasa zen, eta arau harmonizatzaileak ezarri ziren hainbat zergatan. Esan daiteke gaur egun definitzen duten ezaugarriak dituen lehen Hitzarmen Ekonomikoa dela.

1941eko Hitzarmena.

1941ean, Gerra Zibilak, diru-bilakaerak eta Larrazen 1940ko zerga-erreformak sortutako egoerak zerga-araudia harmonizatzera eta ekarpena 21.000.000 pezetara igotzera behartu zuten. 1941eko azaroaren 6an sinatu zen, eta berrikuntza juridiko bat gehitu zen, eraginkorra izan ez zena. Berrikuntza horren arabera, desadostasunik izanez gero, egoitza Madrilen izango zuen Arbitraje Batzorde bat egongo zen, «Ogasun Ministerioko ordezkari batek, Aldundiko beste batek eta Auzitegi Goreneko magistratu izan arren Gobernuak xede horretarako izendatutako hirugarren batek osatua. Honek, beraz, gehiengoa zuen. Baina Batzarra Aldundiak eskatuta baizik ez litzateke bilduko.» Aldundiak, egoera kaltegarri horren aurrean, beste baliabide batzuk bilatu zituen arazoak konpontzeko.

1969ko Hitzarmena.

16/1969 Lege Dekretua Hitzarmena frankismo garaian egokitu zen, foru-araubide pribatiboa indartuz eta 1957ko eta 1964ko zerga-erreformetara egokituz. Ekarpen ekonomikoaren zenbateko bakarra aldatzeko berritasuna sartu zuen, hiru kontzeptu ezartzeko: 230 milioi pezetako finko bat, Enpresen Trafikoaren gaineko Zerga Orokorraren eta Luxuzko Zergaren etekinen urteko konpentsazio bat, eta, azkenik, konpentsazio bat, Nafarroan zergak ordaintzen zituzten eta estatua ordaintzen zuten enpresek esportazioagatik egiten zuten desgrabazioagatik.

1990eko Hitzarmena.

Gaur egun indarrean dagoen Hitzarmena 1990eko abenduaren 26an onartu zen 28/1990 Legearen bidez, hainbat faktoreren ondorioz, hala nola NFEBHLOren 45. artikuluaren aplikazioa, 1981eko Euskal Itunean izandako bilakaera eta Espainiako erreforma fiskalekin izan beharreko harmonizazioa. Hitzarmen hori gerora aldatu egin da 1993, 1998, 2003, 2007, 2015 eta 2022an.

1990eko Ekonomia Hitzarmenaren xehetasunak.

Elementu harmonizatzaile orokorrak hauek dira:

Subjektu pasiboak bi lurraldeetan eragiketak egiten baditu eta 10 milioi euroko negozio-zifra gainditzen badu (zenbateko hori 1990az geroztik handituz joan da), lurralde bakoitzean lortutako negozio-zifrak markatzen duen proportzioan ezarri behar du tributazio-zifra erlatiboa bi administrazioetan. Eragiketen kokapenak ezberdintasunak ditu sektore ekonomikoaren arabera.

Estatu espainiarrean bost administrazio fiskal daude: Nafarroakoa, erregimen komunekoa eta itunpeko foru lurraldeetako hirurak. Hitzarmen Ekonomikoak Nafarroaren eta erregimen komunaren arteko harremana harmonizatzen du soilik, eta ez dago Nafarroaren eta Foru Aldundien arteko harremana protokolizatzen duen antzeko tresnarik. Harreman horietarako, Hitzarmen honetan xedatutakoa aplikatu behar da.

Aurreko hitzarmenetan zegoen Arbitraje Batzordearen erakundea berritu da, bi administrazioen artean egon daitezkeen interpretazio-desberdintasunak ebazteko enkarguarekin. Erakunde hau 1927ko Hitzarmenean sortu zen.

Ekarpen ekonomikoa zehazteko, lehenik eta behin, Estatuaren gastu guztiak hartu behar dira kontuan. Gastu horietatik bereizi egiten dira bereganatu gabeko kargak, estatuaren eskumen esklusiboak direlako, eta bereganatutako kargak, Foru Komunitateak dagoeneko erabiltzen dituen eskumenei dagozkienak. Bereganatu gabeko kargak egozpen-indize batez biderkatzen dira, eta ekarpen osoa egiten da.

Egozpen-indize hori % 1,6an dago ezarrita, Nafarroako errenta Estatuko errenta orokorrarekiko sortzen den proportziotzat hartzen baita. Hainbat kalkulu-metodo argitaratu dira, baina, azken batean, horien zenbatekoa politikoagoa da ekonometrikoa baino. Foru Parlamentuaren proposamena % 1,35ekoa zen eta Ogasun Ministerioaren proposamena % 1,62koa.

Azkenik, ekarpen osoari zenbait doikuntza finantzario eta konpentsazio hitzartu egiten zaizkio ekarpen likidoa zehazteko.

Kalkuluen konplexutasuna dela eta, bost urtean behin egiten dira eta hurrengo urteetan eguneratu baino ez dira egiten. Kalkuluaren urteei "oinarri-urteak" esaten zaie.


Ángel Justiniano Carranza

Ángel Justiniano Carranza ( Buenos Aires, 1834ko irailaren 5a - Rosario, 1899ko maiatzaren 11a ) mediku, abokatu eta historialari argentinarra zen.

Medikuntza ikasketak egin ondoren, zuzenbide ikasketetara jo zuen, eta, ondoren, karrera juridikoari ekin zion, hainbat eginkizun garrantzitsu betez, besteak beste, Argentinako Errepublikako Itsas Armadan gerra ikuskatzailea.

Zuzenbide publikoan espezialista entzutetsua izateaz gain, historialaria, biografoa eta "Junta de Numismática Americana (Amerikako Numismatika Batzordea)" batzordeko kidea ere izan zen, etorkizuneko "Junta de Historia y Numismática Americana". Bizitzan zehar biltzen ahalegindu zen artxibo handiak geroago, Julio Argentino Rocaren lehendakaritzapean, Argentinako Estatuak eskuratu ahal izango zituen eta, beraz, "Artxibo Historiko Nazionalaren" oinarria izan zitekeen.

1892an, bere gobernuak aginduta, Amerikaren aurkikuntzaren IV mendeurreneko Espainiako ospakizunetan parte hartu zuen, Madrilgo Erakusketa Historiko-Amerikarreko delegatu gisa. Bilera horretan Luis Lorenzo Domínguezek (1819-1898) idazle eta historialaria ere hartu zuten parte , orduan Londresen enbaxadore kargua hartuko zuena, eta Vicente Gregorio Quesada (1830-1913) Argentinako beste diplomazialari eta historialari aipagarri bat, historia kolonialean espezializatua.


Le Torchon brûle

Le torchon brûle "Mouvement de libération des femmes" (MLF) (euskaraz Emakumeen Askapenerako Mugimendua) talde feministak 1971ko maiatzetik 19731ko ekainera bitartean argitaratutako egunkaria da, eta zero zenbakia du 1970eko abenduan.

Historia.

Le torchon brûleren ideia MLFren batzar orokor batean sortu zen; MLFko militanteak Parisko Arte Ederren Eskolan elkartzen ziren, asteazkenero hamabostean behin, 1970eko udazkenetik.

Zero zenbakia 1970eko abenduan agertu zen, Jean-Edern Hallierrek zuzendutako "L'Idiot Liberté"ren lehen zenbakian txertatuta. Orrialdeak puntuz mugatuta zeuden, irakurle interesdunek moztu eta libreta batean bildu ahal izateko.

Le torchon brûleren lehen zenbakia kioskotan 1971ko udaberrian saldu zen libera1eko prezioan, 16 orrialde zituen eta 35.000 ale kaleratu ziren.

Martine Franck argazkilariak (1938-2012) Le torchon brûleren lehen edizioaren itxiera betikotu zuen 1971ko maiatzean, eta bertan egunkariko partaideak ikus daitezke: Marie Dedieu, bera ere argazkilaria, Juliette Kahane, Marielle Burkhalter, Nadja Ringart, eta Sylvina Boissonnas.

Sei zenbaki eta gehigarri baten ondoren, 5. zenbakian sartutako "Amen Eguna ale berezia", Le torchon brûler desagertu zen.

Beste izen batzuek erreleboa hartu zuten: "Les Cahiers du Grif" (1973-78), "Le Quotidien des femmes" (1974-76), "Sorcières" (1976-79), "Des femmes en mouvements" mensuel et hebdomadaire (1977-82), "Questions Féministes" (1977-80), "Histoires d'Elles" (1977-80), besteak beste.

Ildo editoriala.

Marie Dedieuk bere gain hartzen du argitalpen-zuzendari titulua, baina "zuzendu" gabe, zenbaki bakoitza talde berri batek egiten baitu; horri esker, mugimendu feministaren ñabardurak eta orientabide ezberdinak islatzen dira. Marie Dedieuren aburuz, egunkaria "kazetaritzarekiko hausturan marrazten da", eta honela definitzen da: "askatze-bidean dauden emakumeen egunkaria", bertan, "kontua ez da idaztea, baizik eta oihu idatziak sortzea, norberaren gorputzaren erditzean ere gerta daitekeen bezala, eta, zorionez, bizi-garrasi bat da".

"Hilekoa" da egunkaria, hilekoaren zikloei erreferentzia eginez, irregularra baita.

Artikulu gehienek ez dute sinadurarik edo sinadura kolektiboak dira.

"J'accuse" egunkari maoistari iseka eginez, Le torchon brûle egunkariko editorialistak nahiago du honako hau idatzi: "Dei egiten diet amei, amamei, ez baitakite haurtzaindegi basatiak sortzea beren alaben lana dela, estatuak uzten dituen haurrak babesteko. "; aldiz, Vichyko gobernuaren agindupean sortutako amaren festa salatzen dute, amaren balioa handitzea ezinbestekoa zenean (gizon hilak, presoak, izena emandakoak...), Philippe Petainen azken asmakizunetako bat izan zen alemaniarren okupaziopean.

Artxibo-fitxategiak.

Marguerite-Durand liburutegiak (Parisko 13. barrutia) zenbakiak gordetzen ditu.


Autonomia kalea (Donostia)

Autonomia kalea Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Amara kalearen eta Easo plazaren arteko elkargunean hasten da, Amara Zaharrean, eta Morlans pasealekuarekin elkartzen den lekuan amaitzen da.

Historia.

1907ko abuztuaren 27an "Osasun Iturri kale partikularraren eta errepidearen artean zegoen" pasealekuari "Paseo de la Autonomia" (Autonomia pasealekua) izena ematea erabaki zen Euskal Herrian jaiotako guztiengan eta bertan jaio gabe ere bertan bizi diren guztiengan errotutako autonomia-sentimenduen oroimenez. 1938ko martxoaren 15ean izena aldatu eta Tercio de Oriamendi izena eman zitzaion (Donostian 1936ko irailean sartu zen batailoietako bat hain zuzen ere). 1979ko uztailean kaleari berriz ere aurreko izena jartzea erabaki zen.


Ramsey konderria (Minnesota)

Ramsey konderria (ingelesez: "Ramsey County"

) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Saint Paul da. 2010eko zentsuaren arabera biztanle zituen, kilometro koadroko azaleran.

Geografia.

Ramsey konderriak kilometro koadro ditu. Horietatik ura dira. Beste lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1154,69 da.

Demografia.

2010eko zentsoan bizi ziren pertsonetatik txuriak edo hispanoak dira. Horietatik "hispano edo latino" kategorian dira. beltzak edo afroamerikarrak. amerikar natiboak ziren eta Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. asiarrak ziren. "Bestelako arraza bat" kategorian biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan pertsonek kokatzen zuten.


Boyd konderria (Kentucky)

Boyd konderria (ingelesez: "Boyd County"

) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Catlettsburg da. 2010eko zentsuaren arabera biztanle zituen, kilometro koadroko azaleran.

Geografia.

Boyd konderriak kilometro koadro ditu. Horietatik ura dira. Beste lurra dira. Biztanleria dentsitatea 118,06 da.

Demografia.

2010eko zentsoan bizi ziren pertsonetatik txuriak edo hispanoak dira. Horietatik "hispano edo latino" kategorian dira. beltzak edo afroamerikarrak. amerikar natiboak ziren eta Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. asiarrak ziren. "Bestelako arraza bat" kategorian biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan pertsonek kokatzen zuten.


Hamad bin Isa Al Khalifa

Hamad bin Isa bin Salman Al Khalifa (arabieraz: حمد بن عيسى بن سلمان آل خليفة

"Ḥamad bin ʿĪsā bin Salmān ʾĀl Ḫalīfah"; Riffa, Bahrain, 1950eko urtarrilaren 28a) Bahraingo erregea da 2002tik. 1999tik 2002ra Bahreingo emirra izan zen.


Mombello di Torino

Mombello di Torino Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Mombello di Torinok honako udalerri hauekin egiten du muga:


Dominic Behan

Dominic Behan, irlandera "Doiminic Ó Beacháin" (1928ko urriaren 22a, Dublin - 1989ko abuztuaren 3a, Glasgow) irlandar musikagile, idazle, eleberrigile eta antzerkigile bat izan zen. Irlandar errepublikar abesti matxino ezagun ugari konposatu zituen, tartean "The Auld Triangle", "The Patriot Game", "McAlpine's Fusiliers" eta "Come Out Ye Black and Tans".

Dublingo irlandar errepublikar familia nabarmen batean jaio eta hazi izan zen. Bere aita, Stephen Behan, Irlandar Independentzia Gerran IRAko kide izan zen, Kathleen ama, istorio eta kontakizunen bildumagilea zenez, haurrak literatur bida eta hitzaldietara eraman ohi zituen, Peadar Kearney osaba aldiz, Irlandako Errepublikako "Amhrán na bhFiann" ereserkia ofizialaren egilea izan zen, eta azkenik, Brendan Behan anaia, idazle eta antzerkigile ospetsua izan zuen.


Behrendorf

Behrendorf Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:


Cassago Brianza

Cassago Brianza Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Cassago Brianzak honako udalerri hauekin egiten du muga:


Groß Meckelsen

Groß Meckelsen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


370 Modestia

370 Modestia, asteroide gerrikoan aurkitutako 370. asteroidearen izena da. 1893ko uztailak 14an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.


381

"Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!"


Sinu leizetsu

Sinu leizetsua endokranioaren bena-sistemaren osagaietako bat da, zela turkiarraren alde banatan kokatuak dauden duramaterreko bena-sinuetako bakoitzari dagokiona. Kanpotik, honako elementu hauek ditu: III. pare kraniala edo begiko nerbio motor komuna, IV. pare edo nerbio trokleara eta V. parearen edo nerbio trigeminoaren adar oftalmikoaren 1. adarra. Bere luzeran zenbait anastomosi izan dezake.


Calais-3 kantonamendua

Calais-3 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira 1 udalerri ditu eta da bere hiriburua.


Izarbeko mendatea

Izarbe 1.438 metroko altuera duen mendatea da, Urdatx eta Landa artean dagoena. Urdatxetik iparraldean dago, izen bereko eski-estazioaren behean.

RD-632 errepideak mendatea zeharkatzen du. 2020ko Frantziako Tourreko 9. etapa bertatik pasa zen, Marc Hirschi suitzarra lasterketa-burua izanda.


Salva Kiir Mayardit

Salva Kiir Mayardit (Bahr el Ghazal, Sudan Anglo-egiptoarra, 1951ko irailaren 13a) hegosudandar politikaria da; Hego Sudango presidentea izan da 2011n herrialdea independizatu zenetik hona. Dinka etniakoa, Sudango Lehen Gerra Zibilean parte hartu zuen 1969tik aurrera, eta bigarrenean 1983-2005 bitartean. John Garangen heriotzaren ostean, eta Hego Sudan independizatu arte, Sudango presidenteorde eta Hego Sudango gobernu autonomoko presidente izan zen.


Javier Saviola

Javier Pedro Saviola Fernández (Buenos Aires, 1981eko abenduaren 11) argentinar futbolari ohia da, aurrelari moduan aritu zena.

Bartzelona eta Real Madril ordezkatu zituen, eta Benfica eta Olympiacosekin ere luze ibili zen. Jokalari gazteena izendatu zuten 2004an bizirik zeuden 125 futbolari onenen artean Peleren FIFA 100 zerrendan. Bere jatorria dela eta, espainiar nazionalitatea ere badu 2004tik, eta 196 partida eta 70 goleko pilatu zituen zortzi denboralditan zehar Espainiako Ligan; bere karrera River Platen hasi eta amaitu zuen.

Saviolak liga tituluak irabazi zituen Argentina, Espainia, Portugal eta Grezian, baita UEFA Kopa bat ere. Bere herrialdea ordezkatu zuen 2006ko Munduko Txapelketan eta 2004ko Amerika Kopan, non Argentina finalera iritsi zen. Urrezko domina bat ere irabazi zuen 2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan.


Ubarroi mottodun

Ubarroi mottoduna ("Phalacrocorax aristotelis") phalacrocoracidae familiako hegaztia da, mendebaldeko eta hegoaldeko Europa, hego-mendebaldeko Asia eta iparraldeko Afrikako kostalde harritsuetan bizi dena. Euskal Herrian kumatzen du.

Basa eta Itsas Fauna eta Landaredian Arriskuan dauden Espezieen Euskadiko Zerrendaren kalteberen kategorian sartu zuten 2013. urtean.

Ezaugarriak.

Deskribapena.

Ubarroi handia baino txikia den arren hegazti nahiko handia da, 65-80 cm arteko luzera eta 90-105 cm arteko hego-zabalera ditu eta. Pisua 1.360 eta 2.300 gramo artekoa du. Ahaideak baino buru eta moko txikiagoak dituenez itxura lirainagoa du. Gorputza iluna da, tarteka dizdira berde metalikoak ageri zaizkio, eta buru beltzean moko horia oso deigarria da. Ugalketa garaian motots bat ateratzen zaio pileoan eta mokoa ilundu egiten zaio. Lumaia dizdiratsuagoa izaten du eta ezkata itxurako lumak dituela iruditzen du.

Ubarroi mottodunak ez du sexu dimorfismorik agertzen baina arra normalean emea baino handiagoa izaten da. Gazteek lumaia argiagoa izaten dute, bizkarralde ilun samarra eta sabelalde argia.

Etologia.

Ubarroi guztiek bezala, ubarroi mottodunek ere argizari kopuru txikiagoa dute lumetan, horrela urarekiko erresistentzia gutxitzen du eta azkarrago mufrgil daiteke uretan. Hori dela eta arrantzaldi bakoitzaren ondoren hegoak zabalik egon behar du lumak lehortzeko.

Habitata.

Hegazti itsastarra da eta ez da asko barneratzen lehorrean. Kostaldean labarrak eta harkaitz ugari dituen eremuak aukeratzen ditu.

Elikadura.

Arrainek osatzen dute ubarroi mottodunaren dieta, sardinek eta sardinzarrek bereziki. Batzuetan kilometro asko barneratzen dira itsaso zabalean. Krustazeoak ere harrapatzen ditu tarteka. Uretan 8 eta 30 metro artean murgiltzen dira, batazbeste 40 segundu pasatzen dutelarik ur azpian.

Ugalketa.

Labarretako harkaitzetan kolonia handiak eratzen ditu. Itsasoaren indarrak eta eguraldi traketsak kalterik eragingo ez duten arroketan jartzen ditu habiak. Habiak adaxka, alga eta beste hainbat materialez egiten ditu eta belar eta lumatxaz osaturiko geruza batez estaltzen ditu. Hiru egunetan zehar normalean hiru arrautza urdinxka jartzen ditu eta arrak zein emeak txitatzen dituzte 30 egunez.

Txitak jaio eta 50 egun inguru igarotzen dituzte habian oraindik. Lau urte dituztenean ugaltzen dira aurreneko aldiz.

Taxonomia.

Carl von Linneok deskribatu zuen 1761 urtean, "Fauna svecica" liburuan eta "Pelecanus aristotelis" izena eman zion. "Phalacrocorax" generoan sartu zuten beranduago. Ubarroi mottodunak hiru azpiespezie ditu:


La Garde-Adhémar

La Garde-Adhémar (frantsesez eta ofizialki: "La Garde-Adhémar

") Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an La Garde-Adhémar udalerrian erroldatutako biztanleak 1.138 ziren. Familiak 447 ziren, horien artean 117 pertsona bakarrekoak ziren (65 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 153 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 141 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 566 etxebizitza zeuden, 473 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 68 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 542 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 473 etxebizitza nagusietatik 400 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 134 etxek lau zituzten eta 265 etxek bost zituzten. 273 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 200 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 251 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 712 ziren, horien artean 489 aktiboak ziren eta 223 inaktiboak ziren. 489 pertsona aktiboetatik 441 lanean zeuden (256 gizon eta 185 emakume) eta 48 langabezian zeuden (17 gizon eta 31 emakume). 223 pertsona inaktiboetatik 86 erretiraturik zeuden, 71 ikasten zeuden eta 66 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an La Garde-Adhémar udalerrian 450 unitate fiskal zeuden, 1.115,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.887 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 44 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria eta 3 jatetxeak.

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 etxerako tresna denda zen.

2000. urtean La Garde-Adhémar udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 612 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

La Garde-Adhémar

Les Granges-Gontardes (2,5 km)

Clansayes (4,8 km)

Saint-Paul-Trois-Châteaux (4,9 km)

Pierrelatte (5,0 km)

Roussas (5,6 km)

Valaurie (5,6 km)


Alopoglossus festae

Alopoglossus festae "Alopoglossus" generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.


Palos Heights (Illinois)

Palos Heights Illinoiseko hiri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Center Grove udalerria, Dickinson konderria (Iowa)

Center Grove udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Dickinson konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, eremuan.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Center Grove udalerriak 4289 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Ramnefjellsfossen

Ramnefjellsfossen Norvegian kokatzen den munduko hirugarren ur-jauzi handiena da ofizialak ez diren hainbat argitalpenen arabera , 818 metrorekin. Gainera «The World Waterfall Database»-ko datu-baseko erreferentziak, garrantzi gutxieneko eta urtaroko jauzi guztiak biltzen dituena, hamaikagarren altuenean kokatzen du. Ur-jauzia Ramnefjellet mendian dago, Stryn udalerrian, Sogn og Fjordane konderrian, Loen eta Oldeneko herrixketatik 10 km-ra.

Ezaugarriak.

Jausialdia, Ramnefjellbreen glaziarrak elikatzen du, hau Jostedalsbreen glaziarraren besoa da. Jausialdiaren ostean, ura Lovatnet (10,49 km²) lakuan murgiltzen da. Ez dago arazorik jausialdira itsasontziz, ur- hegazkinez edota errepidez hurbiltzeko. Distantzia gutxira kanpin bat kokatzen da, zeinetan bidexka bat hartu daitekeen ur-jauziaren basera iristeko. Ur jausiaren erorketa guztira 818 metro dira, hiru zatitan banatuta. Duen emari eskasagatik, Norvegian ez da energia hidroelektrikoa sortzen duen ur jausi bat bezala izendatu.

Datu interesgarriak.

Ramnefjellet mendiak 100 pertsona baino gehiago hil ditu 200, 1905 eta 1936. urteetan garraiatu zituen lur kantitate handien ondorioz. 2008. urtean Lovatnet lakutik ur jauziari atera zitzaion argazki bat, Emirates Airlinesen "Skywards" liburuxka batean argitaratu zen.


Antzinako Erromako erlijioa

Antzinako Erromako erlijioa denboraren poderioz aldatuz joan zen. Jatorrizkoa inguruko etruskoen eragin handia zuen, gero greziar jainkoak erromatartu zituzten, ondoren, Ekialdeko kultuak zabaldu ziren eta, azkenean, kristautasuna nagusitu eta jainko tradizionalak ordezkatu zituen.

Etxe barruko kultua, kultu publikoa eta pertsonala zeuden.

Jatorrizko erlijioa.

Lehenengo erromatarren bizitzan alde publiko eta pribatuak zeharo bereiziak ziren eta, era berean, gurtza pribatu eta publikoa bereizten zituzten.

Etxeetan, derrigorrezkoa zen etxeko izpiritu edo jainkoak (larak, manak eta penateak) gurtzea, familia desagertu ez zedila etxeko sua babesten zutelako. "Pater familias" apaizaren ezaugarriak zituen eta errituak etxeko "lararium" edo santutegian egiten zituzten. Etxeko jainko hauek ugariak ziren, behintzat etxeko-lanak beste. Horrela,

"Fabulinus", "Farinus" eta "Locutius" hitz egitea irakasten zuten; "Rucina", "Messia", "Tutulina", "Terensis", "Apulino", "Tellumo vervactor", "Tellumo occator" edo "Tellumo Messor" nekazaritzaz arduratzen ziren edo Flora edo Silvanus abeltzaintzaz. Manak hildakoen arimak ziren, errausketa. eta gero infernura joaten zirenak. Izpiritu edo jainko kaltegarriak ere baziren, adibidez Laverna lapurren jainkosa zen. Mamuak ere beldurgarriak ziren oso.

Gurtza publikoaren apaiz gorena "Pontifex Maximus" izan zen, Erromako kargu nagusienetariko bat zena. Errituak zuzentzeaz gain, egutegia eta jaiak ere finkatzen zituen. Jainko garrantzitsu batzuek bere apaizak zituen, "flamen" izenekoak. Horrela Martek "Flamen Martialis", Kirinok "Flamen Quirinalis" edo Jupiterrek "Flamen Dialis" izeneko apaizak zituzten. Jainkoei santutegiak, tenplu itxurako eraikin txikiak ("aedicula"), eta tenpluak ("templum") eskaini zizkioten, normalean jainkoaren estatua eta batzuetan inguruko lurraldeen jabetza zituztenak. Etruskoen tradizioetan oinarrituak, igarleak edo augureak beso luzekoak ziren oso. Hauek hegaztien hegaldiak edo animalien erraiak ikertzen zituzten jainkoen mezua asmatzeko.

Erromako fundatzailea zen Romulo jainkotu ondoren, Jupiter eta Marterekin hirukotea osatu zuen. Greziarren eraginpean, hau aldatu eta Jupiter, Junon eta Minerva kapitoliotar hirukotea osatu zuten. Inperioan enperadoreek gurtza inperiala hedatu zuten eta horietako asko jainkotu zituzten. Flamen bereziak ere sortu zituzten enperadoreen kultua antolatzeko eta probintziak politikoki eta erlijioaren aldetik antolatzeko.

Ekialdeko erlijioak.

Ekialdeko erlijioak (Mediterraneo ekialdea) Errepublikar garaian txertatu ziren hiriburuan inperioaren hedapenaren ondorioz. Zabalpen handia izan zuten, bestak beste, Cibele eta Attis, Isis, Mitra eta helenizatutako Alexandrian sortu zen Serapis.

Apaizak.

Erromatar erlijioaren alde publikoa magistratuen esku zegoen, magistratu zibilak, edo espezializatuak. Kultu pribatu edo publikoetan (Estatuak antolatuak edo fededunen lagunarteek antolatuak) parte hartu zezaketen espezialista hauetako batzuk ziren: fetialak edo fezialak, augures, flamineak, rex sacrorum-a, arval anaiak, pontifizeak, Vestaren birginak, salioak, aruspizeak, Zibeleren "galliak" eta ekialdeko jainko-jainkosen apaiz bereziak, eta abar.

Erromatar erlijioaren helenizatzea.

Sakontzeko, irakurri: «Erromatar mitologia»

Lurralde berriak konkistatu ahala, erromatarrek ohitura eta jainko berriak hartu zituzten. Frigiatik Zibele edo Antzinako Egiptotik Isis eta Osiris ekarri bazituzten ere, jainko gehienak Greziatik ekarri zituzten; askotan euren jainko eta jainkosekin parekatu zituzten,eta gainera, greziarren bertsioan jainko-jainkosa horiek zituzten hainbat ezaugarri jainko-jainkosa italiarrei egotzi zizkieten. Horrela Afrodita, Venus jainkosarekin identifikatu zuten, Apolo Feborekin, Ares Marterekin edo Poseidon Neptunorekin. Greziarren mitologia ere bereganatu zuten. Erromatarren erlijioak ez zuen mitologia zabala, baina grekoen eraginez jainkoen eta jainkosen inguruko istorioetara zaletu ziren.

Erromatar genealogia Kaosekin hasi zen, seme bi, la Gaua eta Erebo (Herio), zituen anabasa. Hauek Amor sortu zuten eta honek, era berean, Argia eta Eguna. Gero Lurra (Tellus/Gea) eta Zerua (Urano) sortu zituen.

Zuhaitz genealogiko luze baten ostean, Jupiter agertu zen, jainko gorena eta jainko eta gizakien aita. Junon bere emaztea zeruen eta ezkontzaren babeslea zen. Zeruetan ere, Vulkano, suaren jainkoa, Minerva, jakinduria eta gerraren jainkosa eta Febo, argia, poesia eta musikaren jainkoa, bizi ziren. Vesta, etxeko jainkosa, eta Merkurio, jainkoen mezularia, beste jainkoak biltzea zuten helburu.

Erlijioa eta Estatua.

Erromatar hiritarrentzat, jainkoekiko errespetua, betebeharra ("Pietas" delakoa), oso garrantzitsua zen. Augusto enperadoreak erreforma sakona egin zuen erlijio tradizionalean, apaiztegia berrantolatu zuen eta jainko tradizionalak bultzatu zituen.

Militarren artean ere jai santuen egutegi bat jarraitzen zuten eta honek erromatartze prozesuan lagundu zuela esaten da.

probintzietan, enperadorearen kultua egitera behartuta zeuden. Probintzia bakoitzeko Flamne provincialis bat zegoen, eta probintziaren hiriburuan elkartzen zen enperadorearen gurtzarako beste flamineekin. Kargu hau publikoa zenez eta maila altukoa, askotan agertzen da epigrafeetan, pertsonai publikoek, beren karguak zerrendatzen baitzituzten harrizko objektuetan: hilarriak, aldareak, estatuentzako euskarriak, leku publikoetan ipintzen ziren harrizko plakatan, eta abar.

Erromatar tenplua oro har, greziarrenen antza zeukan, baina desberdintasunak zeuden. Erromatarrek tenplu etruskoen eragina zuten, luzexkaka ziren, oinarri oso altua zuen, zutabe "libreak" aurrealdean zituen eta horman itsatsitakoak aldeetan, dekorazio gutxi zuten eta bertikalitatea markatzen zuten.

Erlijio monoteistak.

Erlijio monoteistak.

Judaismoaren zehaztasun monoteistak zailtasunak ekarri zizkion erromatar politikari, batzuetan konpromiso eta salbuespen bereziak ematera eraman zituena. Tertulianok adierazi zuen erlijio judua, kristauena ez bezala, erlijio "lizitoa" zela, "erlijio legitimoa". Erromatarren eta juduen arteko gerrak gatazka, politikoa zein erlijiosoa, trataezina bihurtu zenean gertatu ziren. Kaligulak bere urrezko estatua bat jarri nahi zuenean Jerusalengo Tenpluan, ustezko sakrilegioa eta gerra eragotzi zuen bakarra bere heriotza izan zen. K.o. 70. urtean Jerusalemen setioak tenplua arpilatzea eta botere politiko judua sakabanatzea ekarri zuen (ikus diaspora judua).

Kristautasuna Judean sortu zen, I. mendean juduen erlijio-sekta gisa. Erlijioa, pixkanaka, Jerusalemetik kanpo zabaldu zen, eta, hasieran, oinarri nagusiak ezarri ziren Antiokian, gero Alexandrian, eta denborarekin Inperio osoan eta haratago. Inperioak baimendutako jazarpenak mugatuak eta noizbehinkakoak ziren, eta martiriak maizago gertatzen ziren tokiko funtzionarioen agintepean.

Enperadore baten lehen jazarpena Neronen menpean gertatu zen, Erromara mugatuta. Tazitok kontatzen duenez, 64. urtean Erroman izandako sute handiaren ondoren herriaren zati batek Neroni leporatu zion erantzukizuna, eta enperadorea errua kristauengana desbideratzen saiatu zen. Neronen ondoren, jazarpen handia gertatu zen Domiziano enperadorearen agindupean, eta 177. urtean jazarpena areagotu zen Lugdunumen, galiar-erromatar hiriburu erlijiosoan. Plinio Gazteak, Bitiniako gobernadoreak, Trajano enperadoreari idatzitako gutun batek, bere jazarpena eta kristauen exekuzioak deskribatzen ditu. 246-251eko Dezioren jazarpena mehatxu larria izan zen Elizarentzat, baina, azken buruan, jarrera kristaua indartu zuen. Dioklezianok kristauen aurkako jazarpenik gogorrena izango zenari ekin zion, 303 eta 311 artean iraun zuena.

IV. mendearen hasieran, Konstantino I.a izan zen kristautasunera konbertitutako zen lehen enperadorea. Elizari laguntza ekonomikoa eman zion eta haren aldeko legeak aldarrikatu zituen, baina erlijio berria Konstantino baino lehen ere ezarri zen arrakastaz. Masa kritikoa 150. eta 250. urte bitarteko ehun urteetan lortu zen, kristautasuna 50.000 baino gutxiago izatetik milioi bat fededun baino gehiago izatera igaro zenean. Zenbaki absolutuen hazkundea III. eta IV. mendeetan gertatu zen. Konstantinok eta bere ondorengoek sakrifizio publikoak debekatu eta beste praktika pagano batzuk onartzen zituzten bitartean. Konstantinok ez zuen inoiz purgarik egin, ez zen martiri paganorik izan bere erregealdian, eta jentilak bere gorteko postu garrantzitsuetan geratu ziren. Juliano Apostata enperadorea sakrifizio publiko tradizionalak eta erlijio helenistikoa berpizten saiatu zen, baina ez zuen herriaren babesik lortu. Bere erreformak kristau erresistentziarekin eta gizartearen inertziekin egiten zuten talka.

II. mendetik aurrera, Elizaren Gurasoak Inperio osoan praktikatutako erlijio ezberdinak "pagano" gisa gaitzesten hasi ziren kolektiboki. IV. mendeko kristauek uste zuten Konstantinoren konbertsioak frogatzen zuela kristautasunak arrakasta izan zuela paganismoarekiko (Zeruan), eta erretorika horretaz gain, ekintza gehigarri gutxi behar zela: dena egina zegoen, ikuspegi kristauaren ekorketa izan ezik. Ondorioz, IV. mendeak heresiaren ikuspegia sartu zuen paganismoa baino lehentasun handiago gisa. Peter Brownen arabera, "eremu gehienetan, politeistak ez ziren gogaikarriak izan, eta tokiko indarkeria istilu desatsegin gutxi batzuez gain, komunitate juduek ere mende bateko bizitza egonkorra izan zuten, baita pribilegiatua ere". Hala, VI. mendera arte, paganismo-zentroak zeuden oraindik Atenasen, Gazan, Alexandrian eta beste leku batzuetan.

Judutarren ikerleen arabera, juduen "erlijio baimendu" estatusak zekarren tolerantzia ikuspegia enperadore kristauen menpe mantendu zen. Hori ez zen heretikoetara hedatu. Teodosio I.aren garaian, oraindik ez zitzaien eskatzen pagano edo juduei kristautasunera bihurtzeko, baina kristau elizkoi nizear gisa, Teodosiok lege ugari aldarrikatu zituen eta kristautasun forma alternatibo guztien aurka egin zuen. Erromatar gobernuak eta Elizak heretiko kristauak jazarri, derrigortu eta hil zituzten Antzinate Berantiar osoan, baina kristauak ez zirenak ez ziren bizitza publikotik baztertuak izan, ezta jazarriak ere, VI. mendeko Justino eta Justiniano I.aren erregealdietara arte. Erromaren jatorrizko erlijio-hierarkiak eta bere erritualaren alderdi askok eragina izan zuten kristau formetan, eta kristau aurreko sinesmen eta praktika askok bizirik iraun zuten kristau jaietan eta tokiko tradizioetan.


Branč

Branč Eslovakiako udalerri bat da, Nitrako barrutian kokatuta. 13,81 km²ko azalera du eta 2218 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1156. urtekoa da.


Tropidurus mucujensis

Tropidurus mucujensis "Tropidurus" generoko animalia da. Narrastien barruko Tropiduridae familian sailkatuta dago.


San Gregorio baseliza (Astigarreta)

San Gregorio baseliza Gipuzkoako Beasain udalerriko Astigarreta auzoan dagoen baseliza bat da. Mandubiako mendatetik Txoritegi, Murumendi eta Usurbe mendietara doan bidezidorran dago, garai bateko Goierri eskualdeko Done Jakue Bideko igarobideetako bat zenan. Mandubiako mendatetik oinez 15 minututan bertaratu daiteke.

Historia.

Baselizara itsatsita dauden harrizko gurutze batzuk adierazten dute Astigarrietatik abiatzen den kalbarioa. Atzealdean leiho bat dago, nondik aldarea ikusi ahal izaten den. Erretaula eta tailua berriak dira eta balio ezagoak, San Gregorio antzinako tailua lapurtu egin zuten 1983. urtean. Dirudienez, baseliza hau Astigarrietako lehenengo parrokia izan zen.

Jaieguna.

Urtero Penteskostes bigarren egunean erromeria egon ohi da.

Kondaira.

Diotenez, Erdi Aroan inguru honetan 30 pertsona baino gehiago hil omen ziren izurrite baten ondorioz. Orduan herriko erretore zen On Pedro Eizagirre ere, herrikidei laguntzen ibilita gaixotasunak harrapatu eta hil egin zen. Hildakoen gorpuak San Gregorioren ermita barruan lurperatu omen zituzten eta handik urte batzuetara gorpuzkinak hilerrira eramateko hasi zirenean, erretorearen gorpua, aldare ondoan lurperatua izan zena, artean usteldu gabe omen zegoen.


Quel

Quel Errioxako udalerria da, 2005ean 2.023 biztanle zituena.


Důl

Důl Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 58 biztanle ditu eta 2,32 kilometro koadroko azalera. Pelhřimoveko barrutian dago.

Historia.

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1207 urtean egin zen.


Levone

Levone Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Levonek honako udalerri hauekin egiten du muga:


Antonio Ozores

Antonio Ozores Puchol (Burjassot, Valentzia, 1928ko abuztuaren 24a - Madril, 2010eko maiatzaren 12a) espainiar aktore, zuzendari eta telebista-aurkezlea izan zen. José Luis Ozores aktorearen eta Mariano Ozores zinema zuzendariaren anaia zen, eta Adriana Ozoresen osaba. Elisa Montés aktorearekin egon zen ezkonduta, eta bien alaba Emma Ozoresek ere gurasoen pausoak jarraituta zineman eta telebistan lan egin zuen.

160 film eta telebista saiotan parte hartu zuen, aktore, gidoilari eta zuzendari bezala.


Menderatze (argipena)

Menderatze hitzak adiera zenbait ditu:


Patan

Patan (devanagariz पाटन, nepaleraz यल "Yala"), ofizialki Lalitpur (लालितपुर) Nepalgo laugarren hiria da 183.310 biztanlerekin (2006). Katmanduren hegoaldean dago, Bagmati ibaiak hiri biak banatzen dituelarik.

Historia.

Uste denez "Kyrat dinastia" iritsi zen inguru honetara k.a. III mendean eta k.o 299 urtean sortu omen zuen Lalitpur Veer Deva erregeak. "Licchavi dinastiak" VI mendean hiria handitu zuen eta zabalkunde handiagoa izan zuen ertaroan "Malla dinastiako" erregeen eskutik.

Monumentuak.

Patanek duen tokirik ikusgarriena "Patan Durbar" plaza da, UNESCOk Gizateriaren ondare izendaturikoa. Newari estiloko 19 tenplu daude Durbarrean. Garai bateko agintarien palazioak dira.

Durbarraren inguruko kaleetan badaude tenplu gehiago ere, garrantzitsuena Kumbeshwor tenplua da. Bost teilatutako tenplu bakanetako bat da eta 1391an eraikia izan zen.


Paradise Road (1997ko filma)

Paradise Road (euskaraz "Paradisu Bidea"), 1997ko Bruce Beresford australiarrak zuzendutako gerra drama film bat da. Glenn Close, Frances McDormand, Pauline Collins, Johanna ter Steege, Julianna Margulies eta Cate Blanchett aktoreek antzeztu zuten.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Bigarren Mundu Gerra (1939-1945). Japoniar Armadak Singapur setiatu dute, bertatik hainbat herrialde, maila sozial, egoera zibil eta lanbide ezberdinetako emakume talde bat AEBetarako norantzan itsasontziz ebakuatu dituzte. Itsasbidaian zehar, japoniar gerra-hegazkinek ontzia erasotu eta Sumatrako kostaldean naufragatuko dute. Japoniar soldaduek emakumeak preso hartu eta oihanaren bihotzean dagoen kontzentrazio-esparru batean preso sartuko dute, han nola edo hala bizirauten saiatu beharko dira.


Castlederg

Castlederg (irlanderaz: "Caisleán na Deirge"

) Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Derg ibaiaren ertzean dago, Irlandako Errepublika eta Donegal konderriaren mugan.

2008ko erroldaren arabera 2.935 biztanle zituen.


Dario III.a

Dario III.a Kodomano (, "Dāriyūsch"; antzinako persieraz: Dārayavahusch

, "Dārayavausch"; antzinako grezieraz: Δαρεῖος; latinez: "Darius"

Bizitza.

Artaxata Arsames eta Sisigambisen semea, eta Artaxerxes II.a Mnemonen biloba zen; zehar ahaidetasuna zuen, beraz, Persiako erregeren familiarekin. Baina K.a. 336an tronuratu egin zen, Bagoas bizirrak Artaxerxes erregea eta honen seme Arses hil ondoren. Errege bihurtu ondoan hartu zuen Dario izena.

Persiar Inperio ez-egonkorrean kontrola ezartzen saiatu zen errege izendatu berria. Pribilegiorik galdu nahi ez zuten satrapen agintepean zeuden lurralde asko; mendeko kontentagaitz eta altxamendurako prest zeudenak ere asko ziren. Kanpora begira, Filipo II.a Mazedoniakoa zen mehatxurik handiena, baina K.a. 336ko urrian hil zuten, eta horrek bertan behera utzi zuen persiarren aurkako kanpaina.

K.a. 334an Alexandro Handiak, Filiporen ondorengoak, Asia Txikia inbaditu zuen, greko-mazedoniar gudarostearen buru zela. K.a. 333an Dariok berak hartu zuen persiar armadaren gidaritza, mazedoniar erregeari aurre egiteko; baina Issosko guduan, K.a. 333ko azaroaren 12an, izugarrizko porrota jaso zuen, eta ihesari eman zion, familia eta gainerako guztia atzean utzita. Gaugamelako zelaian, Mesopotamian, berriz egin zion buru Alexandroren gudarosteari. Baina desegigoa itzela pairatu zuen Gaugamelako guduan ere, K.a. 331ko urrian. Horren ondoren, satrapa talde batek bahitu zuen Dario eta, Alexandroren osteak hurbil zirela-eta, hilaraztea erabaki zuten. Rayn hil zuten, gaur egungo Teherandik ekialdera.


Bandon

Bandon (irlanderaz "Droichead na Bandan", euskaraz "Bandongo zubia" esan nahi du) Irlandako Errepublikako hego-mendebaldean dagoen Cork konderriko hiri bat da. 2011. urtean 6.640 biztanle zituen. Bandon sarritan "West Corkeko Atea" ezizenaz izendatu ohi da.

Historia.

Munsterraren kolonizazioaren garaian, 1588an Phane Beecher londondarrak Castlemahon jaurerria eskuratu zuen eta Henry semeak 1604ean Bandon herria sortu zuen kolonizatzaile protestanteak soilik bizi zitezen bertan. Horretarako harresi sendoak altxatu zituen inguruan. Herria Bandon ibaiaren bi ertzetan zabaltzen zen, hortik bere izena.

XIX mendean industria iritsi eta nabarmen hazi zen herria. Destilategiak alde batetik eta kotoi eta arto errotak bestetik izan ziren ezarri ziren jarduerak. Allmanen destilategiak esate baterako 600.000 galoi whiskey (2'2 milioi litro inguru) ekoitzen zituen urtero.

Irlandar Independentzia Gerran Bandon oso protestantea eta unionista zen eta asko sufritu zuen, IRAk asko exekutatu zituen eta beste askok alde egin behar izan zuten.


Errodrigo Urizkoa

Errodrigo Urizkoa Nafarroako Erresumako noblea izan zen. Familia garrantzitsu bateko kidea izanik, Karlos II.a Nafarroakoaren agintaldian parte-hartze nabarmendua izan zuen erresumako aferetan.

Izan ere, Joan Ramirez Arellanorekin batera, Nafarroako baroirik garrantzitsuena izan zitekeen Errodrigo Urizkoa 1360ko hamarkadan. Luxako andrearekin ezkondu zen, eta Lizarrako merindadeko merinoa izan zen 1365ean, eta geroago, Erriberakoa ere. Erregearen Frantziako gerretan, Normandiaraino abiatu zen armadaren burua ere izan zen Rodrigo. Gaztelako Erresumaren aurkako gerran, Gasteiz Errodrigoren esku geratu zen.

Nolanahi ere, jokabide bikoitza izan zuen Errodrigo Urizkoak. Gaztelarrei Tutera eta Caparrosoko gazteluak ematea hitzartu zuen. Hori zela eta, 1377ko martxoaren 28an atzeman zuten, eta Karlosen aginduz, erail. Bere ondasunak bahitu eta saldu zituen erregeak.


La Peña (Salamanca)

La Peña Salamancako udalerria da, La Ramajería eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 141 biztanle zituen.


Spálov

Spálov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 873 biztanle ditu eta 19,31 kilometro koadroko azalera. Nový Jičíngo barrutian dago.

Historia.

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1392 urtean egin zen.


Mitchell (Nebraska)

Mitchell Nebraskako hiri bat da. Scotts Bluff konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Zaldibarko zabortegiaren hondamendiaren erantzukizuna

Artikulu nagusia: «Zaldibarko zabortegiaren hondamendia»

2020ko otsaileko Zaldibarko zabortegiaren hondamendiaren erantzukizuna aurretik egoniko irregulartasunekin lotuta dago. Zati bat Verter Recycling enpresari egotzi zitzaion (zabortegia enpresa pribatua izatean) eta beste bat Administrazio publikoari (enpresaren jardunaren inspekzioa behar bezala burutu ez izanarengatik).

Erantzukizun penala.

Lehen egunetako krisia bideratu ostean, Eusko Jaurlaritza (inspekzioen arduraduna) eta Verter Recycling 2002 enpresa (jabea) kontrol faltaren ardura elkarri leporatzen hasi ziren:

Otsailaren 10ean, instrukzio epaitegiak diligentziak ireki zituen Verter Recycling 2002 enpresaren aurka, lan eta ingurumen delitua egotzita; albistea Erkoreka Jaurlaritzaren bozeramaileak eman zuen, nahiz eta epaitegiak ez zuen ezer esan. Egun berean, Jaurlaritzak 7 eguneko epea eman zion enpresari interbentzio plan bat egiteko, hori bete ezean haien aurkako neurriak iragarriz.

Hurrengo egunetan, Jaurlaritzak Verterren aurkako salaketa jarri zuen Fiskaltzan, inspekzioan detektatutako akatsak zuzendu ez izanarengatik.

Otsailaren 16an, instrukzioarekin lotutako zenbait berri zabaldu ziren:

Otsailaren 21ean, Eusko Jaurlaritzak bigarren salaketa jarri zion Verterri Fiskaltzan, enpresak pitzaduren berri bazuela adieraziz, eta halere ez zuela aktibitatea gelditu. Izan ere, Verterrek bazuen lur mugimenduen berri: luiziaren ostean lehenik enpresako Zuzendari Teknikoak, eta gero Zuzendari Komertzialak, jaurlaritzako ingurumen inspektoreei horrela adierazi zieten; eta Moreno sailburuordeak ots 10ean enpresari eskatutako dokumentazioan ere adierazten zen "Otsailaren 4, 5 eta 6ean berriki agertutako arrakala batzuen gainean lanean ari zirela". Hori jakitean erabaki zuten salaketa jartzea, Administrazioa derrigortuta baitago hori egitera delitu zantzuak aurkitzen direnean.

Handik egun gutxira, Bizkaiko Foru Aldundiak eta Eibarko eta Ermuko udalek ere akusazio partikular

bezala aurkeztuko zirela iragarri zuten, lehen biak EH Bilduko ordezkarien ekimenez. Akusazioa eramateko, hasieran azken biek Acies abokatu bulegoa kontratatu zuten, EAJ-ko Euzkadi Buru Batzarreko kide ohi batek zuzendua. Baina otsailaren 28an, Eibarko Udaleko Bozeramaileen Batzordeak abokatu bulegoz aldatzea erabaki zuen, eta Ermua eta Zaldibarrekin batera aritzea.

Otsailaren 26ean, Bizkaiko Ahaldun Nagusiak iragarri zuen Verterri baimenak eman zizkioten Zaldibarko Udal Gobernuei ere erantzukizunak eskatuko zitzaiela.

Otsailaren 27an, Zaldibarko Udalak ere akusazio partikular bezala aurkeztea erabaki zuen, EAJ, PSE-EE eta EH Bildu alderdien adostasunarekin.

Otsailaren 28an, Juanjo Alvarez EHU-ko Zuzenbide Katedratikoak epaiketa bi urterako aurreikusi zuen.

Martxoaren 5ean, Ekologistak Martxan taldeak kereila jarri zion Verter Recycling enpresari Durangoko Epaitegian, eta aztertzen ari ziren Administrazioaren kontra ere prebarikazioarengatik jotzea.

Martxoaren 13an, Jaurlaritzako arduradunek seinalatu zuten, Verterrekin batera, Beltranen enpresak ere istripuan nolabaiteko erantzukizuna izan zezakeela, hondakinak ezartzen aritzen zenez.

Ekaina hasieran, Ertzaintzak baieztatu zuen ikerketak kudeaketan irregulartasunak izan direla erakusten ari zela, kriminalitate zantzuekin. Zehatzago esanda: baimendu gabeko materialak isurtzen zirela; kargak etorri ahala botatzen zirela, ikuskatu barik; amiantoa kontrolik gabe hartu zela (baimena izan aurretik, alegia); langileen eskubideen kontrako delitua.

Uztailaren 21ean, Verter Recycling 2002 enpresaren sortzaile eta jabe Jose Ignacio Barinaga, enpresaren kudeatzaile (eta Barinagaren iloba) Arrate Bilbao eta azpiegituraren injeniari Juan Etxebarria atxilotu zituzten ertzainek. Halere, ordu batzuen buruan deklaraziorik hartu barik askatu zituzten, Ertzaintzaren Polizia Judizialaren (atxilotzeko agindua eman zuena), Durangoko epaitegiaren (ingurumen delitua ikertzen ari dena) eta Eibarko epaitegiaren (pertsonen kontrako delitua ikertzen ari dena) arteko deskoordinazioa tartean.

2022ko urrian Europako Batzordeak San Lorenzo auzo elkarteak, Zaldibar Argitu plataformak eta Ekologistak Martxan sartutako eskari bati erantzun zion, ebatziz Jaurlaritzak ez zuela Europar Batasuneko legeen urraketarik egin. Erantzun hau Eusko Jaurlaritzak bidalitako dokumentazioan oinarriturik eman zen.

Langileen segurtasunaren aurkako delituaren eta homizidioaren auzia.

2021eko irailean jakin zen enpresak, fiskaltzak eta familiek epaiketaren aurretiko akordio batera iritsi zirela, Verter Recyclingeko arduradunen espetxeratzea saihestuz, eta beraz auzi penala itxiz.

Halere, 2022ko urrian Eusko Jaurlaritzaren Lan eta Enplegu Sailak 300.000 eurotako isuna ezarri zion enpresari "laneko arriskuaren prebentzioaren alorrean oso arau hauste larriengatik".

Ingurumenaren eta osasun publikoaren aurkako delituaren auzia.

2021eko irailean, Bizkaiko Auzitegiak akusazio bezala ari ziren lau udalerriei akusazioa egiteko eskubidea ukatu zien, auzitik kanporatuz. Adituek erabaki hauek kritikatu zituzten, auzia argitzea oztopatzen zutelakoan. Abenduan, instrukzioaren baitan akusatuak deklaratzera deituak izan ziren, epailearen galderei erantzuteari uko egin bazieten ere.

2022ko irailean, instrukzio epaileak Geyser enpresako bost arduradunen ikerketa abiatu zuen, ingurumenaren aurkako delitua egin eta agiriak faltsutu ote zituzten argitzeko. Era berean deitu zituen Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Saileko bi teknikari (Geyser enpresak egindako proiektuaren aldaketan prebarikazio delitua egin ote zuten argitzeko) eta beste teknikari bat, 2017ko zabortegiaren ikuskaritza egin zuena.

Erantzukizun politikoak.

Eusko Legebiltzarreko eta Bizkaiko Batzar Nagusietako oposizioari egotzi zaio:

Ezker abertzaleari egotzi zaio:

EAJ-i egotzi zaio:

Arriola ingurumen Sailburuari egotzi zaio:

PSE-EEri egotzi zaio:

Jaurlaritzari egotzi zaio:

Bizkaiko Foru Aldundiari egotzi zaio:

Zaldibar, Eibar eta Ermuko udalei egotzi zaio:

Istriputik hilebetera, kudeaketa akatsen arduradun politikoen aldetik ez zen inolako dimisiorik aurkeztu; herri mugimenduek Arriola sailburuarena espreski eskatu arren. Jaurlaritzaren aldetik aldaketa bakarra egin zen: Iñaki Arriola Ingurumen sailetik kentzea, Garraio sailburu izendatzeko.


NGC 958

NGC 958 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


Hochtor

Hochtor, Austriako Alpeetako mendi bat da, Estiria estatuan, eta 2.369 metroko garaiera du.


Heterotis niloticus

Heterotis niloticus "Heterotis" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Arapaimidae familian.


Port Barre (Louisiana)

Port Barre Louisianaeko herri bat da. St. Landry parrokian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Għajnsielem

Għajnsielem Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera km2 da eta 2005eko erroldaren arabera, biztanle zituen.

Herri senidetuak.

Honako udalerri honekin dago senidetua:


Roes

Roes Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


No Time to Die (2021eko filma)

No Time to Die 2021eko Cary Joji Fukunaga estatubatuar zinema zuzendariaren espioitza film bat da. Ian Fleming britainiar idazlearen James Bond pertsonaian oinarritua dago. Daniel Craig, Ralph Fiennes, Naomie Harris, Rami Malek, Léa Seydoux, Ben Whishaw, Jeffrey Wright eta Ana de Armas aktoreeek antzeztuko dute.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

James Bondek (Daniel Craig) zerbitzu aktiboa laga du eta Jamaikan bizimodu lasaia darama, baina Felix Leiter (Jeffrey Wright) CIAko aspaldiko lagunak desagertu berri den zientzialari bat bilatzeko laguntza eskatuko dio. Zientzialaria bahitua izan dela garbi gelditzean, Bondek teknologia berria duen arerio arriskutsuari (Rami Malek) aurre egin beharko dio.


Magdalena Mouján

Magdalena Araceli Mouján Otaño (Pehuajó, - Mar del Plata, ) argentinar matematikaria izan zen. Amaren partetik, Pedro Mari Otaño bertsolariaren biloba zen. Matematikan lizentziatu zen La Platako Unibertsitate Nazionalean eta 1950. urtean doktorego-tesia defendatu zuen. Arturo Campion ikaskuntza zentroaren partaidea izan zen.

Argentinako bost unibertsitateetan klaseak eman zituen eta 1960. urtean, 34 urte zituelarik, Argentinako Unibertsitate Katolikoko Zientzia Fisikomekaniko eta Ingeniaritzako Fakultateko sortzaileetariko bat izan zen. Urtebete beranduago, Argentinako Energia Atomikoko Batzordeko partaidea zen, RA1 erreaktoreko lantaldean, eta sasoi hartan, Buenos Aireseko Unibertsitateko Kalkulu Institutuan jaso berri zuten Clementina superordenagailuarekin frogak egin zituen lehenetarikoa izan zen. Ordenagailua erabiliz, ekuazio diferentzialen sistemaren bi arazo ebaztea lortu zituen.

Euskal gaiak landu zituen eta 1968an "Gu ta gutarrak" zientzia fikziozko ipuinaren egilea izan zen.


Nováčekita-I

Nováčekita-I fosfato motako minerala da eta autunita taldearen kidea da.

Ezaugarriak.

Nováčekita-I fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>Mg(UO2)2(AsO4)2 * 12H2O</chem>. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.


Alto del Corral / Estuñaga

Alto del Corral / Estuñaga, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da.

Alto del Corral / Estuñaga mendia, 842 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da.

Kokapen zehatza 42.958675 eta -2.927739 da.

Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Abezia, Izarra, Untzaga.

Kanpo estekak.

Alto del Corral / Estuñaga, "http://www.euskal-herria.org/".


Gallileo

Gallileo, Alemaniako Frankfurt hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 136 metro eta 38 solairu dauzka eta 2003an amaitu zuten.

"Novotny Mähner Assoziierte" arkitekto taldeak diseinatu zuen.


Polyonymus caroli

Polyonymus caroli "Polyonymus" generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.


Olloki Esteribar da

Olloki Esteribar da Esteribar Nafarroa Garaiko udalerriko hauteskunde-elkartea da.

2019an lehen aldiz aurkeztutako hautagaitza da, Ollokiren interesak defendatzeko haran osoan.

Emaitzak.

Eremu txikiko alderdia denez, ez dago egitura handirik. Hauek dira OEDak Esteribarko udal hauteskundeetan lortutako emaitzak:


Malignant (2021eko filma)

Malignant (euskaraz "Gaiztoa"), 2021eko James Wan australiarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Annabelle Wallis, Maddie Hasson, George Young, Jacqueline McKenzie eta Michole Briana White aktoreek antzeztu zuten.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Madison (Annabelle Wallis) hilketa izugarrien irudipenek ondorioz atsekabetua bizi da, ta gauez lasai lo egitea eragozten dioten amesgaizto hauek errealitate beldurgarria bilakatzean bere infernua areagotu egingo da.


Teremia Mare

Teremia Mare Errumaniako udalerri bat da, Timiș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Préneron

Préneron (frantsesez eta ofizialki: "Préneron

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Préneron udalerrian erroldatutako biztanleak 140 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 60 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 59etxeak ziren. 54 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 86 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (37 gizon eta 25 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 23 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Préneron udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 145 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.409 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 3 zurginak eta 1 argiketaria.

2000. urtean Préneron udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 729 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Préneron

Roquebrune (2,0 km)

Vic-Fezensac (4,1 km)

Caillavet (4,8 km)

Castillon-Debats (4,9 km)

Belmont (5,1 km)

Tudelle (5,4 km)


Craywick

Craywick Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Craywick udalerrian erroldatutako biztanleak 584 ziren. Familiak 172 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 109 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 178 etxebizitza zeuden, 172 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 5 hutsik zeuden. 177 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 172 etxebizitza nagusietatik 101 bere jabearen bizilekua ziren, 68 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 130 etxek bost zituzten. 141 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 61 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 379 ziren, horien artean 274 aktiboak ziren eta 105 inaktiboak ziren. 274 pertsona aktiboetatik 246 lanean zeuden (142 gizon eta 104 emakume) eta 28 langabezian zeuden (8 gizon eta 20 emakume). 105 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 46 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Craywick udalerrian 174 unitate fiskal zeuden, 592 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.246 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 17 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.

2000. urtean Craywick udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 575 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Craywick

Loon-Plage (3,0 km)

Bourbourg (3,7 km)

Brouckerque (4,4 km)

Saint-Georges-sur-l'Aa (5,1 km)

Spycker (6,0 km)

Grande-Synthe (6,6 km)

Looberghe (6,7 km)

Cappelle-Brouck (7,7 km)

Gravelines (7,9 km)


Germantown Hills (Illinois)

Germantown Hills Illinoiseko herri bat da. Woodford konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Iñaki Esain

Iñaki Esain Urbeltz, pilota arloan Esain deituraz ezaguna (Burlata, Nafarroa Garaia, 1976ko abenduaren 24a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin; lehenago, Aspe eta Maesku 2000 enpresekin jokatua zen. Estatistika ofizialen arabera, 1,79 metro luze da, eta 80 kg pisatzen zuen. Estreinako partida 1998ko otsailaren 27an jokatu zuen, Iruñeko Labrit pilotalekuan. Bi titulu nabarmen irabazi zituen: 1998ko bigarren mailako buruz buruko txapelketa eta 2003ko Nafarroako lau eta erdiko txapelketa. 2008ko otsailaren 11n jokatu zuen profesional gisa azken partida, Tolosako (Gipuzkoa) Beotibar pilotalekuan; profesionaletako azken urteetan ez zuen partida askorik jokatu.

2009ko otsailean, Errioxako Pilota Federazioko zuzendari tekniko izendatu zuten, eta urte bereko irailean Munduko Pilotari Elkartearen sortzaileetako bat izan zen. 2012ko irailaz geroztik, Nafarroako Pilota Federazioko zuzendari teknikoa da.


Jose Mari Gorrotxategi

Jose Mari Gorrotxategi Pikasarri (Tolosa, Gipuzkoa, 1929ko martxoaren 24a - 2019ko ekainaren 11), euskal gozogile eta gozogintzan ikertzaile eta sortzaile ezaguna izan zen.

Biografia.

Tolosan jaio zen 1929an. Gozogintza familiaren tradizioa izan zen eta berak jarraitu zuen. Hamalau urtekin negozioan lanean hasi zen, horretarako beste ikasketak baztertuz. Dena dela, kulturarekiko zituen kezka garbi gelditu zen bere bizitzan: haren dendaren ondoan Tolosako Gorrotxategi museoa bultzatu zuen. Halaber, Tolosan egin ziren ekintza kultural askotan hartu zuen parte. Berea gozogintzan bigarren belaunaldia zen.

Haren aurkikuntza ezagunena "Xaxu" izeneko gozoa izan zen.

Laurogeita hamar urtez hil zen Tolosan.

Bere bi semek, Rafa eta Iñaki, tradizioarekin jarraitzeko asmoa erakutsi dute.


Miriam Blasco (TRAM Alacant)

Miriam Blasco Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Alacant udalerrian dagoena.

Kokapena.

<templatestyles src="Routemap/styles.css"/>


Enyalioides microlepis

Enyalioides microlepis "Enyalioides" generoko animalia da. Narrastien barruko Hoplocercidae familian sailkatuta dago.


Jost Gippert

Jost Gippert (ahoskera: [ˈjoːst ˈgɪpʰɐt]; Winz-Niederwenigern, gaur egun Hattingen, 1956ko martxoaren 12a) alemaniar hizkuntzalari eta kaukasiologoa, Frankfurteko Goethe unibertsitateko hizkuntzalaritza konparatzaileko profesorea eta idazlea da.

Bizitza.

Gippertek 1972an batxilergoa bukatu zuen Essengo Leibniz-Gymnasium-en. 1972tik 1977ra hizkuntzalaritza konparatzailea, indologia, japonologia eta sinologia ikasi zuen Marburg eta Berlineko unibertsitateetan. 1977an, hizkuntza indoeuroparretako egitura infinitiboen sintaxiari buruz egin zuen doktoretza. 1977tik 1990era bitarte ikerlari laguntzaile eta irakurle moduan postu ezberdinetan aritu zen Berlin, Viena eta Salzburgoko unibertsitateetan. 1991n, ekialdeko hizkuntzalaritza konputazionaleko ikerlari laguntzaile zela, armeniera eta georgierako mailegu irandarrei buruzko lanaz habilitazioa lortu zuen.

1994tik hizkuntzalaritza konparatzailea irakasten du Frankfurteko Johann Wolfgang Goethe unibertsitatean. 1996tik Gelatiko (Georgia) Zientzien Akademiako atzerriko kidea da, 2002tik Turfan komisioaren kidea eta 2007tik Berlin-Brandenburgotar Zientzien Akademiako „Hizkuntza“ zentroko kidea.

1997an Tbilisiko (Georgia) Sulkhan Saba Orbeliani unibertsitateko ohorezko profesore izendatu zuten, 2009an Ivane Javakhishvili unibertsitateko ohorezko doktore eta 2013an Batumiko Shota Rustaveli unibertsitateko ohorezko doktore.

Bere ikerketako gai nagusien artean hizkuntza indoeuroparrak, beraien historia, hizkuntzen tipologia orokorra eta kaukasiar hizkuntzak dira. Azken hauei eskainitako nazioarteko elkarlanezko hainbat egitasmo kudeatu izan ditu azkenaldi honetan. Hizkuntzalaritza konputazionaleko aditua izaki, 1987tik hona berak sortutako TITUS egitasmoaren kudeatzailea da, antzinako hizkuntza indoeuroparren eta beraien auzoko hizkuntzen jatorrizko testuak elektronikoki jasotzea helburu duen proiektua.

Bere ikerketa gehienbat hizkuntzalaritza konparatzaile historikoan, hizkuntz tipologian, corpus elektronikoetan, hizkuntzen dokumentazio multimedian eta eskuizkribuen analisi elektronikoan zentratzen da.

Digital Humanities.

TITUS, ARMAZI, GNC eta LOEWE.

Jost Gippert TITUS egitasmoaren sortzaile eta kudeatzailea da. Egitasmo horrek antzinako hizkuntza indoeuroparren eta beraien auzoko hizkuntzen jatorrizko materialaren dokumentazio elektroniko osoa du helburu (1987tik). 1999an ARMAZI (“Hizkuntza kaukasoarrak eta beraien kulturak: dokumentazio elektronikoa”) proiektua sortu zuen, kaukasoar hizkuntzetako materialak osorik dokumentatzeko egitasmoa. Georgiar Corpus Nazionala ere proiektu horretatik sortu zen. 2010etatik Frankfurteko unibertsitatearen, Darmstadteko Unibertsitate Teknikoaren eta Frankfurteko Goethe museoaren arteko elkarlanetik sortu den “LOEWE - Bikaintasun zientifiko eta ekonomikoa lortzeko ekimen federal”aren baitako “Digital Humanities Hessen: Testuetan oinarritutako corpusen prozesaketa eta analasi integratua” zentroaren burua da.

Eskuizkribuen analisi elektronikoa.

1990 hamarkadaren erditik ekialdeko eskuizkribuak digitalizatzeko egitasmoetan dihardu Jost Gippertek. Horren adibideak dira Berlineko Turfan bildumako tokarierazko eskuizkribuak eta Sinai mendian aurkitutako kaukasoar albanierazko palinpsestoak. 2009an Hanburgoko unibertsitateko “eskuizkribu-kulturak” ikertzaile taldean parte hartu zuen. 2013an Petra Kappert Fellow moduan beste egonaldia izan zuen Hanburgoko unibertsitatean “Encyclopedia of Manuscript Cultures of Asia and Africa” delakoaren eta “Comparative Oriental Manuscript Studies” eskuliburuaren sorreran parte hartzeko.


Bernart Etxepare

Bernart Etxepare (Sarasketa, Nafarroa Beherea, 1480 inguru – heriotza leku ezezaguna, 1560 inguru) euskarazko lehen liburu inprimatuaren idazlea izan zen. Apaiza zenez, mosen trataera ematen zaio askotan.

Bizitza.

Gutxi dakigu Bernart Etxepareren bizitzaren inguruan. Nafarroa Behereko Garaziko eskualdekoa zen. Sarasketan jaio zela uste da, XV. mendearen azken aldean (1480 inguruan), Nafarroako erresuma oraindik independentea zenean, eta bizitza gehiena ere Garazi aldean eman zuen, Eiheralarreko erretore eta Donibane Garaziko bikario izan baitzen.

Nafarroako Erresuman 1512tik aurrera izan ziren gerrak eta istiluak gertutik bizitzea egokitu zitzaion. Agiriak badira frogatzen dutenak 1516an, Henrike II.a Nafarroakoak, Fernando II.a Aragoikoa erregearen aurka, Donibane setiatu zuenean Etxepare han zela. Poema batean azaltzen duenez, preso egon zen Biarnon Nafarroako erregearen aginduz, segur aski Gaztelako erregearen alde egin zuelako akusazio pean. Atxilotzearen arrazoiak ez daude oso garbi: batzuen iritziz, garai hartako gatazkan Gaztelako erregearen alde jokatu izana leporatuko zioten. Beste batzuek, ordea, arrazoi politikoak bainoago, moralak izango zirela uste dute. Egileak berak bere buruari hika eginez eskaintzen dion XIII. poeman, MOSEN BERNART ETXEPAREREN KANTUIA poeman, irakur daiteke kontuari buruz dagoen testu bakarra.

Hala ere, Etxeparek ozen aldarrikatu zuen bere errugabetasuna. Horren ondoren, poema liburua idatzi eta argitaratu egin zioten. Sasoi hartarako ez zen gutxi, euskarazko lehenbizikoa zela kontuan izanik. Bordelen plazaratu zen 1545ean liburua, "Linguae vasconum primitiae" izenburuarekin. Izenburuan bertan, hitzaurrean eta amaierako poemetan agerian uzten du Etxeparek lehen euskal idazlea dela. Euskarari "kanpora, plazara dantzara" irteteko agintzen dio, eta euskaldunek ere bide berriak urra ditzaten nahi du, moldiztegiaren bitartez, euren burua erakutsiz.

"Linguae vasconum primitiae".

Sakontzeko, irakurri: «Linguae vasconum primitiae»

Hamabost poemaz osatutako bilduma bat da, 52 orrialde guztira, eskaintza moduko hitzaurre labur batekin. Latinezko izenburu horrek «euskararen hastapenak» esan nahi du. Lehenengo poema luzean gai erlijiozkoa darabil, hurrengo hamaiketan amodiozkoa, sarri gordintasun betean azaldua. Hamahirugarren poema autobiografikoa da (kartzelako egonaldia), eta azken bietan euskararen goraipamena egiten du, lehen aldiz inprimategira eramaten zelako bozkarioz betea. Euskara Garazikoa da ia oso-osorik, eta neurkerari dagokionez, gehienetan, 15 silabako bertso-lerro luzeak ontzen ditu bi ataletan banatuak. Bertso-moldea eta gaien erabilera herrikoia da erabat, eta antz handia du herri-lirikarekin.

Aurelia Arkotxak egindako analisi paratestual eta materialaren arabera, liburuaren estalia XVI. mendekoa zen, eta bi azaletan agertzen zen armarria Luis I.a Borboi-Condéko gerlari kalbinistarena zen, Joana III.a Albretekoa Nafarroako erreginaren koinatua zena.

Zenbaitek Hitako artziprestearen eta Etxepareren arteko kidetasuna azpimarratu du. Hain zuzen ere, Eduardo Gil Beraren arabera, Yon Etxaide izan zen bi idazleak lotzen lehenbizikoa bere "Amasei seme Euskalerri'ko" liburuan (1955), ondoren Koldo Mitxelenak jarraitu ziolarik, azkenerako literatura historiografian ohiko iritzi bilakatu arte. Villasanteren arabera, "«Quien lee a Dechepare y conoce por otra parte a otra gran figura de la literatura castellana medieval, al famoso arcipreste de Hita y su Libro del Buen Amor, no se puede resistir a la idea del gran parecido o analogía que existe entre ambos. El arcipreste de Hita canta en su libro los dos amores, el amor bueno o de Dios, pero canta y describe también, y en forma bien libre por cierto, el amor malo o mundano. Lo mismo viene a hacer Dechepare»". Baina, eraginei dagokienez, ezin dira ahaztu beste zenbait poeta ere, François Villon, Clément Marot eta Proventzako trobadoreak, esaterako.

Etxepareren lana Patxi Altunak honela laburbildu zuen:

"Heuscara ialgui adi campora".

"Linguae vasconun primitiae" lanaren amaierako kontrapasaren hasierak honela dio:

<poem>

"Heuscara ialgui adi campora"

"Garacico herria"

"Benedica dadila"

"Heuscarari eman dio"

"Behar duyen thornuya."

"Heuscara"

"Ialgui adi plaçara"

"Berce gendec vste çuten"

"Ecin scriba çayteyen"

"Oray dute phorogatu"

"Enganatu cirela."

"Heuscara"

"Ialgui adi mundura"

</poem>

Xabier Letek 1960ko hamarkadan musikan ezarri zion, nahiz eta disko eran geroago ikusi zuen argia ("Xabier Lete" diskoan, Elkar, 1974). Harrezkero, "Kontrapas" euskal literaturaran eta kantuan klasiko handi bilakatu da.

Hizkera eta euskara.

Etxepareren hizkerak hizkuntzalari eta aditu askoren interesa piztu du. Etxeparek, Leizarragak ez bezala, ez zuen euskara batu batekiko kezkarik. Beraz, bere obra idazteko, zekien euskara bakarra aukeratu zuen: ekialdeko behe-nafarrera. Etxeparek berezko ezaugarri batzuk zituen:

Oro har, Etxepareren ortografia nahiko irregularra da, eta hori ahozko hizkuntzan oinarritu den seinale da; izan ere, haren liburua euskaraz argitaratutako lehena izan zenez, ez zuen euskara idatziaren eredurik.


Neosho Rapids (Kansas)

Neosho Rapids Kansasko hiri bat da. Lyon konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Joaquín Hernández Gallego

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau saskibaloi jokalariari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Joaquín Hernández»."

Joaquín Hernández Gallego (Bilbo, 1933ko otsailaren 5a - Madril, 1965eko urtarrilaren 20a) bizkaitar saskibaloi jokalari eta entrenatzailea izan zen, antolatzaile moduan aritzen zena.


Hylia prasina

Hylia prasina "Hylia" generoko animalia da. Hegaztien barruko Incertae sedis/Aves familian sailkatua dago.


Elisabeth Noelle-Neumann

Elisabeth Noelle-Neumann (Berlin, 1916ko abenduaren 19a - Allensbach, Alemania, 2010eko martxoaren 25a) alemaniar politologo eta soziologoa izan zen.

Mainz-eko Unibertsitateko irakaslea emeritua izan zen eta bere ekarpen ezagunena isiltasunaren espirala deritzon modeloa izan da. Teori honen arabera, iritzi publikoaren ikuskerak eragina du gizabanakoaren jokaeran.

Kazetaritza ikasi zuen Emíl Dovifat-ekin Berlinen, Filosofia Könisberg-en eta Historia Munich-en. AEBn, Misuriko Unibertsitatean jarraitu zituen kazetaritza-ikasketak. Bigarren Mundu Gerraren hasieran, kazetaritzan doktoratu zen (1939). Hemeretzi urte besterik ez zituela, Noelle-Neumann Adolf Hitlerren Alderdi Nazionalsozialistarekin elkartu zen eta aktiboki militartu zen, gobernuaren aldeko idazki ideologikoak argitaratuz. 1961ean (Berlin hiria harresi batek bananduta), ikasketak eta lan akademikoak hasi zituen Berlingo Unibertsitate Librean; eta geroago, 1964an, bere kazetaritza-katedra lortu zuen.

1947an, Erich Peter Neumann senarrarekin batera, Alemaniako demokrazia kristauari buruzko iritzi-inkestetan lan egin zuen Institut Demoskopie Allensbach sortu zuen. Baina 1964an Magunciako Johannes Gutenberg Unibertsitatera joan zen, bertan bere Kazetaritza katedra egin eta Institut Für Publizistiken sortu zuen eta 1983ra arte zuzendari izan zen.

Magunciako Unibertsitateko irakasle emeritua, bere ekarpen ezagunena "isiltasunaren espiralaren eredua" da, iritzi publikoaren pertzepzioak gizabanakoaren portaeran nola eragin dezakeen azaltzen duen teoria.

Konrad Adenauer, Helmut Kohl edo Angela Merkel bezalako kantzelari demokratiko-kristauen erreferentzien aholkularia izan zen. “Lazo Constanzaren Sibila” edo “inkesten damma” deitu zioten.

Biografia.

Elisabeth Noelle 1916an jaio zen, Ernst eta Eve Noelleren alaba Dahlemen, Berlingo auzo pobre batean. Elisabeth Berlingo hainbat eskolatara joan zen, eta gero Salemeko Castillo Eskolara aldatu zen. Hura ere urtebetera utzi zuen. Bere 'Abiturra' 1935ean lortu zuen Götttingenen, eta ondoren filosofia, historia, kazetaritza eta ikasketa amerikarrak ikasi zituen Friedrich Wilhelm Unibertsitatean eta Königsberg Albertina Unibertsitatean. Obersalzbergera joan zenean, ustekabeko topaketa izan zuen Adolf Hitlerrekin, eta "bere bizitzako esperientzia bizi eta bitxienetako bat" deitu zion. "Die Bewegung" ikasle-egunkari nazionalsozialistak dokumentatu zuen topaketa hori. Artikuluak erakusten du hori ez zela ustekabekoa izan, Elisabeth Noelle-Neumannek bere bizialdian esan zuen bezala. Han "ikasle berezi" gisa erregistratu zen. Elisabeth Noelle-Neumannek behin eta berriz esan zuen kazetaritza ikasi zuela urtebetez. Baina "ikasle bereziak" ez ziren onartu Kazetaritza, Zuzenbide edo Medikuntza-Eskoletan. 1940an bere Ph.D. jaso zuen, AEBko iritzi publikoaren azterketan kontzentratuz.

1940an "Das Reich" egunkari nazian lan egin zuen labur-labur. 1941eko ekainaren 8an, Das Reich-ek Noelle-Neumannen artikulua argitaratu zuen: "Nork ematen dio informazioa AEBri? ", sindikatu judu batek Estatu Batuetako komunikabideak erabiltzen zituela zabaldu zuen. Hauxe idatzi zuen: "Juduek egunkarian idazten dute, haien jabeek monopolizatzen dituzte publizitate-agentziak, eta, beraz, publizitate-diruaren ateak nahi bezala ireki eta itxi daitezke". Agur esan zioten Franklin D. Roosevelten aldeko ez ziren argazkien ordez, hobeto ikusten zirenak jarri zituenean. Ondoren, Frankfurter Zeitungen lan egin zuen, 1943an itxi zuten arte.

1947an, berak eta haren lehen senarrak, Erich Peter Neumannek, iritzi publikoa aztertzeko erakunde bat sortu zuten— Allensbachen iritzi-zundaketen institutua, gero Alemaniako zundaketa-erakunde ezagun eta entzutetsuenetako bat. Hark, senarrarekin batera, iritzi alemanaren lehen zundaketa-gorputza sortu zuen. 1964tik 1983ra irakasle batzuk izan zituen Magunciako Johannes Gutenberg unibertsitatean.

Noelle-Neumann 1978tik 1980ra Iritzi Publikoa Aztertzeko Mundu Erakundeko lehendakaria izan zen , eta 1978tik 1991ra irakasle gonbidatu gisa lan egin zuen Chicagoko unibertsitatean.

Pentsamendu eta adierazpen kritikoa.

1960ko hamarkadatik aurrera, Elisabeth Noelle-Neumannek iritzi publikoaren bilakaerari buruzko ikerketak argitaratu zituen, eta, gero, "isiltasunaren espiral" bihurtu zen. Kontzeptu horrek, batez ere, lanean sartu zuen "Isiltasunaren espirala. Iritzi publikoa: gure gizarte-azala" (1977). Espiral horren oinarria hauxe da: menderatuta dagoen populazioaren mendetasun-efektua sortzen dutela iritzi menderatzaileak edo irabazle gisa hautemanak, eta horrek ikusten du bere iritzia gehiengoaren iritziaren kontra dagoela. Iritzi-korronte handiekiko atxikimendua babes-sentimenduaren isla dela gaineratzen du, gehiengoari isolamendua, isiltasuna eta bazterketa ematen diona. Gizabanakoek ingurune ideologikoaren, iritzi-moden eta balio minoritario eta gehiengodunen ebaluazioaren pertzepzio-zentzua dutela zehazten du. Pentsamendu hori Aristoteles, Zizeron, Makiavelo, Rotterdameko Erasmo, John Locke, David Hume eta Alexis de Tocqueville autoreen eraginen ondorioa da, besteak beste, gobernua eta gehiengoaren iritzia lotzen baitituzte.

Nolanahi ere, ezkutatzeak eta isiluneak probableagoak dira erregimen totalitarioetan adierazpen-askatasuna bermatzen den erregimenetan baino.

Hedabideen eginkizuna adierazgarria da, agenda-balioek eta presentzia edo protagonismoa gaitzeko rolak gehiengoaren edo politikaren aldetik zuzenak diren iritzi-klimak gizartean hautematen laguntzen baitute. Komunikabideek, beren edukien bidez, eztabaidarako eremu publikoa ezartzen laguntzen dute, eta, horrekin batera, iritzi publikoa garatzeko esparrua ezartzen (George Gerbner-ek proposatutako Framingaren teoria). Hedabideetako isiluneak, errealitatearen ezkutatzeak, argitaratutako edo emandako arrastoa galdu duten balio eta protagonistek.agertokitik ateratzea eragiten dute.

Literatura.

Esther Priwer: Nazi exchange students at the University of Missouri The Menorah Journal, 1938, 26, issue 3, 353-361 or.

Elisabeth Noebakia -Pneumann as Nazi propaganant US newspapers, 1938

24 Mädels beim Führer, 1937-06-13


Johns Hopkins Ospitalea

Johns Hopkins Ospitalea (ingelesez: "Johns Hopkins Hospital"

) Baltimoreko unibertsitate-ospitalea da. 1889an Johns Hopkins filantropoak inauguratu zuen.

"U.S. News & World Report" aldizkariak urtero zabaltzen duen "herrialdeko ospitale onenei" buruzko inkesta dela eta, ospitalea behin eta berriz izendatu dute lehena Estatu Batuetan.

Bere historian zehar, Hopkins aurrerapen kliniko eta zientifiko askoren sortzailea izan da. Adibidez, Hopkinseko medikuak aitzindariak dira bularreko (1889) eta bihotzeko (1944) minbiziaren kirurgian eta bihotz-biriketako bizkortzean (1958).

Era berean, Hopkinseko zientzialariek asmakizun ugari egin dituzte, besteak beste, berriz kargatzeko taupada-markagailua eta intsulina-ponpa ezargarria.


London GAA

London GAA edota London County Board of the Gaelic Athletic Association (irlanderaz Cumann Lúthchleas Gael, Coiste Londain) Londresko gaeldar jokoetako talde bat da. Gehienbat Cork hiriko etorkinek osatu zuten taldea. Taldearen koloreak berdea eta zuria dira, Irlandaren koloreak.

Etxeko partidak Watford hiriko Emerald GAA Grounds zelaian jokatzen ditu.

Historia.

XX mendearen hasieran hainbat final jokatu zituen. 1993an sartu zen National Football Leaguean.


Mohon

Mohon (bretainieraz "Mozhon") Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.


Charmes-sur-l'Herbasse

Charmes-sur-l'Herbasse (frantsesez eta ofizialki: "Charmes-sur-l'Herbasse

") Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Charmes-sur-l'Herbasse udalerrian erroldatutako biztanleak 855 ziren. Familiak 302 ziren, horien artean 57 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 86 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 143 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 366 etxebizitza zeuden, 306 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 38 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 340 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 306 etxebizitza nagusietatik 235 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 188 etxek bost zituzten. 245 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 104 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 185 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 541 ziren, horien artean 406 aktiboak ziren eta 135 inaktiboak ziren. 406 pertsona aktiboetatik 363 lanean zeuden (194 gizon eta 169 emakume) eta 43 langabezian zeuden (17 gizon eta 26 emakume). 135 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 60 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Charmes-sur-l'Herbasse udalerrian 326 unitate fiskal zeuden, 930 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.239 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 34 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak eta 1 jatetxe.

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.

2000. urtean Charmes-sur-l'Herbasse udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 740 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Charmes-sur-l'Herbasse

Margès (1,5 km)

Arthémonay (3,1 km)

Bathernay (3,9 km)

Saint-Donat-sur-l'Herbasse (3,9 km)

Crépol (5,0 km)

Montchenu (5,3 km)

Bren (5,6 km)

Le Chalon (5,6 km)


Tisafernes

Tisafernes (antzinako grezieraz: Τισσαφέρνης; antzinako persieraz: Čiθrafarnahc; K.a. 445- Kolossos, K.a. 395) persiar jeneral eta politikaria izan zen. K.a. 413tik aurrera satrapa edo gobernaria izan zen Lidian eta Karian. Espartaren alde borrokatu zen Peloponesoko Gerran, baina espartarren garaipenaren ondoren, ahaleginak egin zituen Dario II.ak Espartari lagun ez ziezaion (K.a. 407). Horrelakorik onartzen ez zuela eta, Dario II.ak Ziro semea jarri zuen haren ordez Asia Txikian, eta aurka jazarri zitzaion Tissaferne. Artaxerxeren alde borrokatu zen Kunaxako guduan (K.a. 401); Ziro hil zen gudu hartan, eta lepoa moztu zien haren jeneral guztiei Tissafernek. Artaxerxek Lidiako eta Kariako satrapa ezarri eta gero, joniarren eta espartarren aurka jo zuen, baina haiek menderatu zuten Parysatisko guduan (K.a. 395). Hil egin zuten guduaren ondoren.