Felsiko

Felsiko izena hartzen dute elementu arinez osaturiko arroka eta magmek. Elementu hauek silizioa, oxigenoa, aluminioa, sodioa eta potasioa dira gehienbat.

Etimologia.

Feldespato eta Silizio ("Silizio dioxido") hitzen elkarketatik dator.

Ezaugarriak.

Mea felsikoak kolore argikoak izaten dira eta dentsitate erlatibo baxua izaten dute, 3 baino txikiagoa. Normalean arroka azidotan agertzen dira, gaur egun izendapen hori erabiltzen ez bada ere.

Arroka felsiko ugariena granitoa da. Mineral ohikoenak feldespatoa, kuartzoa, moskobita, ortoklasa eta plagioklasa dira.


Rickenbach

Rickenbach izan daiteke:


Montessori hezkuntza

Montessori hezkuntza edo Montessori pedagogia haurraren askatasunean, autonomian eta auto-garapenean oinarrituta dagoen hezkuntza metodologia bat da. Haurren hezkuntza ikusteko modu desberdintzat jo izan da hasiera-hasieratik. Maria Montessorik (1870-1952) sortu zuen.

Ikuspegi metodologiko honen arabera, irakasleak baliabideak eman behar dizkie ikasleei beraien ikaskuntza prozesua garatu dezaten, baina, ezin dute prozesu honetan eskua gehiegi sartu, umearen garapenaren gidari soil bihurtzen da. Emaitza bezala, haurra bere garapenaren protagonista bihurtuko da eta aldi berean inguruan egokitzea lortuko du.

Metodologia.

Montessori metodoak ikaskuntza-irakaskuntza prozesuaren erdigunetzat ikaslea hartzen du. Irakasteko modu honek, ez du haurren arteko konpetentzia suspertzen, gainera, bakoitzari bere beharren eta garapenaren araberako ekintzak planteatzen zaizkie, horregatik, umea, ikaslea, izango da bere ikaskuntzaren protagonista.

Montessori metodoan adin desberdinetako haurrak batera egoten dira, horren eraginez, gizarte trebetasunak eta berdinen arteko ikaskuntza garatzen dute beraiek baino nagusiagoak diren umeak imitatzen, ondorioz, pertsonenganako enpatia garatzen laguntzen du eta lehiakortasuna ikasi beharrean kooperatibismoan parte hartzen ikasten dute.

Kontu jakina da haurrek jakin mina dutela beraien inguruko edozer gauzarengatik. Metodo honek, hori aprobetxatuz, ikasleen sormenaren garapenari garrantzi ikaragarria ematen dio. Ikasleen sormenaren bitartez, inguruan dituzten aukera desberdinak esperimentatu ditzakete eta esperimentazio honen bidez hainbat gertaera desberdin ikusi eta bizi ahal izateko aukera izango dute.

Horretarako, pedagogoak ikasleen ingurumenaren esperimentazio eta objektuen manipulazioaz baliatzen dira, horrela umeek bizipenak eta esperientzia baliotsuak izango dituzte Ikasleek norberarentzako baliagarria izango den jakintza bihurtu dituzte bizi izandako esperientziak eta nolabait erreproduzitzeko gaitasuna garatuko dute.

Metodo honek duen haurren garapenarentzako beste alde positibo bat, banakako ikaskuntza eta curriculum egokituak izango lirateke. Hau da, irakasleak umearen beharren arabera hainbat ekintza planteatzen dizkio ikasleari, baina ikaslea izango da burutu nahi duen ekintza aukeratuko duena. Ondorioz, erabakiak hartzeko independentzia izango du eta bere gustu eta gaitasunak kontuan hartuko dira. Bestalde irakasleak prozesu horretan ez du esku hartuko, umearen askatasun maila hobetzeko helburuarekin, bere papera prozesua erraztera mugatuko da.

Azkenik, esan beharra dago metodo honek ez duela hezkuntza sistemaren trinkotasunean eta Curriculum itxietan sinesten, defendatzen duena zera da, haurrek sentitzen duten autonomia behar hori, beraien zentzumenen bitartez heztea, beti ere metodo zientifikoetan oinarrituz.

Umeen faseak.

Haurren behaketaren eraginez, Montessori, zenbait gauzaz ohartu zen, haietako bat umeen etapa sentikorrak izango lirateke. Ikusi zuen nola, ekintza jakin batzuk adin tarte batean errepikatzen zituzten. Gainera, momentu horretan ekintza hori behien eta berriz errepikatzera jotzen dute. Honen ustez, ikaskuntza garatzen den momentuak izango dira etapa sentikorrak, hauek, sei etapatan desberdinduko ditu.

Fase baten beharrezko informazioa jaso ostean, hurrengo fasera igaroko lirateke. Planteatzen dituen fase hauek umearen garapen naturala errespetatzea du helburu.

Hona hemen aipatutako sei etapa sentikorrak:

Kritikak.

Montessori hezkuntzak, Montessori ikuspegi metodologikoak, mota askotako kritikak jaso izan ditu hasiera-hasieratik, hala ere Maria Montessori hil eta zazpi hamarkada beranduago, oraindik ere "Montesori metodologia" eskaintzen duten hainbat ikastetxe daude munduan zehar.


Euskal Herriko saskibaloi selekzio nazionala


Zelula kanpoko matrize

Zelula kanpoko matrizea edo matrize extrazelularra, zelulek jariatutako makromolekulaz osatutako sare urtsua da. Zelulekin batera ehunak osatzen dituzte, baina matrizearen egitura, funtzioa eta proportzioa oso aldakorrak izan daitezke ehun ezberdinetan. Ehun konektiboan matrizea ugaria da (hezurretan edo kartilagoan adibidez); epitelioan eta nerbio-ehunean, aldiz, urria (larruazalean edo bizkarrezur-muinean adibidez).

Osagaiak.

Zelula kanpoko matrizearen egitura osatzen duen ehunaren funtzioaren araberakoa da.

Oinarrizko Substantzia.

Glikosaminoglikanoak (GAG).

Disakaridoen errepikapenez eratutako kate polisakarido ez adarkatuak dira. Disakaridoak, amino-azukre batez ("N"-azetilglikosamina edo "N"-azetilgalaktosamina) eta azido uroniko batez osatuta daude. Polisakarido hauek negatiboki kargaturik daude sulfato eta karboxilo taldeei esker (<chem>-OSO3-</chem> eta <chem>-COO-</chem>). Karga negatibo hauen eraginez sodio ioiak erakartzen dituzte (<chem>Na+</chem>) eta sodio ioiek ur molekulak erakartzen dituzte osmosi bidez. Lau talde nagusitan banatzen dira: azido hialuronikoa, kondroitin sulfatoa eta dermatan sulfatoa, heparan sulfatoa eta keratan sulfatoa.

Polipeptidoek ez bezala, GAG-ek konformazio zabalak hartzen dituzte, hidrofilikoak baitira; horrela, beraien masa molekularrarekiko bolumen handiak betetzen dituzte eta matrizea gel erakoa bihurtzen dute (nahiz eta polisakarido kontzentrazioa txikia izan). Ehun konektiboetan, GAG-ek, proteina fibrotsu estrukturalen masaren %10 baina pisu gutxiago dute. Hala ere, osatutako gel egiturak hartzen duen bolumenari esker erresistentzia handia ematen dio ehunari.

Proteoglikanoak.

Proteina zentral batzuei lotura kobalente bidez GAG-ak (azido hialuronikoa izan ezik) lotzerakoan eratzen diren glikoproteinak dira. Lotura hauek, proteinaren serina aminoazidoan (Ser) sortzen dira. Proteoglikano izateko, proteinak gutxienez GAG kate bat izan behar du loturik. Proteoglikanoek, gainera, gainontzeko glikoproteinek baina hidrokarburo masa handiagoa izan ohi dute. Proteoglikanoak oso heterogeneoak dira, kobalenteki lotzen zaizkion GAG-ak luzera, mota eta kopuru ezberdinetakoak baitira; beraz hauen funtzioak ere heterogeneoak dira.

Proteglikano batzuk azido hialuronikoarekin elkartu eta kolageno sareen artean geratzen diren egitura handiak eratzen dituzte; adibidez, agrekano proteoglikanoak (kartilagoko proteoglikano nagusia). Beste batzuk kolagenoarekin eta glikoproteina atxikikorrekin lotzen dira, azken hauek gel egituraren barnean murgilduz; adibidez, perlekanoa (oinaldeko xaflako proteoglikano nagusia).

Glikoproteina Atxikikorrak (GPA).

Zelula kanpoko matrizea antolaturik eta zelulak matrizera elkarturik mantentzen laguntzen duten proteinak dira. Horretarako, osagai ezberdinekin loturak sortzeko guneak dituzten domeinuak dituzte. GPA nagusiak: fibronektina, tenaszina, laminina, entaktina (edo nidogenoa).

Proteina Fibrotsu Estrukturalak (Zuntzak).

Kolagenoa.

Animalietan topatzen den proteina familia ugaria da (ugaztunen proteina masaren %25). Ehun konektiboko zelulek exozitatzen dute gehien bat eta hezurretan eta larruazalean osagai nagusia da. Prolinan (Pro), glizinan (Gly) eta hidroxiprolinan (Hyp) aberatsak diren 3 α-katez osatutako helizea da. Gly-X-Y sekuentzia etengabe errepikatzen da kate hauetan, X eta Y edozein aminoazido izanik (X posizioan prolina egon ohi da eta Y posizioan hidroxiprolina). Prolinak eta hidroxiprolinak, duten egiturari esker, helizea egonkortzen dute; glizinak, aminoazido txikiena izanik, helizea oso elkartuta egotea baimentzen du. Gainera, glizinak beste kateetako aminoazidoekin hidrogeno zubiak era ditzake helize hirukoitza egonkortuz.Kolagenoaren kate polipeptidikoak erretikulu endoplasmatiko pikortsuan sintetizatzerakoan ez da hidroxiprolinarik ezta hidroxilisinarik (Hyl) agertzen. Hauen ordez, prolina eta lisina (Lys) kodetzen dira eta aldaketa batzuen bidez prolina batzuk hidroxiprolinan eta lisina gehienak hidroxilisinan eraldatzen dira; honela, helize hirukoitzak hidrogeno zubi gehiago eratu ditzake. Aminoazido eraldatu hauek oso gutxitan topatzen dira bestelako proteinetan, hidroxiprolina landareen zelula paretako glikoproteina batzutan ugaria izan arren.

25 α-kate ezberdin ezagutzen dira, bakoitza gene ezberdin batek kodetuta; honela, berez 15.000 kolageno motak existitu beharko lukete, baina 30 bat mota soilik identifikatu dira. Kolageno helizeek (300nm luze), zelula kanpoko matrizera exozitatzerakoan, kolageno mikrozuntzak eratzen dituzte helize ezberdinetako lisina eta hidroxilisina aminoazidoen artean sortzen diren lotura kobalenteei esker. Kolageno mikrozuntzak elkartuz, kolageno zuntzak eratzen dira eta hauek eremu argiko argi mikroskopioarekin ikusi daitezke.

Hala ere, kolageno mota guztiek ez dituzte kolageno mikrozuntzak eratzen; batzuk, Gly-X-Y sekuentziaren etenaldiengatik, egitura helikoidala galdu eta mikrozuntzak osatu ordez, elkarrekin gurutzamenduak sortuz, bi dimentsiotako sareak sortzen dituzte (IV, VI eta XVIII motako kolagenoek adibidez).

Elastina.

Elastikotasuna behar duten ehunetako matrize extrazelularrean topatzen den proteina da (biriketan edo larruazalean adibidez). Proteina hidrofobiko honek, kolagenoa bezala, glizina eta prolina asko ditu. Elastina polipeptidoek sare bat osatzen dute lisina aminoazidoen arteko lotura kobalenteen bidez elkartuta mantenduz eta sare honek uzkurtu eta zabaltzeko gaitasun handia du.

Lisinen arteko loturak sortzeko lisil oxidasa entzimak parte hartzen du. Lisina askoren amino taldea (<chem>-NH2</chem>) aldehido taldearengatik (<chem>-CHO</chem>) ordezkatzen du eta kate bateko 2 lisinen eta beste kate paralelo bateko 2 lisinen erradikalak (batek amino taldea eta beste hiruek aldehido taldea dutela) kondentsatzen dira desmosina eraztuna eratuz. Modu honetan, elastina kateak kobalenteki loturik geratzen dira.

Funtzioak.

Esan bezala, zelula kanpoko matrizearen bolumena, osaera, egitura eta proportzioa aldakorra da ehun bakoitzean eta honek erlazio zuzena dauka funtzioarekin. Beraz funtzioek ez dute garrantzi berdina izango ehun bakoitzean. Funtzio nagusiak:

Modu honetan zelulek eta zelula kanpoko matrizeak elkarrekiko erlazioa dute. Zelulek kanpo matrizea sortu, jariatu eta mantentzen dute eta matrizeak zelulen ezaugarrietan eta jardueran eragiten du.

Oinaldeko Xafla.

Epitelioen oinaldean eta muskulu zelulen, Schwann zelulen (nerbio ehunean) eta adipozitoen inguruan topatzen den 40nm-120nm arteko xafla proteikoa da. Lodiera ezberdinekoa izan daiteke, 20nm eta 5μm bitartean. Gehien bat IV motako kolagenoz eta lamininaz (GPA) osatuta dago, nahiz eta konposizioa aldakorra izan. Proteina nagusi hauek bi dimentsiotako sare bat eratzen dute eta gehien bat entaktinak (GPA) eta perlekanoak (heparan sulfatoa duen proteoglikano bat) ahalbidetzen dute proteina hauen arteko atxikidura. Gainera, xaflaren porositatea zehazten dute, makromolekula batzuekiko iragazgaitza eginez (barrera honek garrantzia du giltzurrunean, gernuaren osaketan).

Iragazpen selektibo horretaz gain, oinaldeko xaflak babes fisikoa ematen du. Epitelioari eta ehun konektiboari lotuta dagoenez, epitelioak indar bat jasaten badu (azalean adibidez), oinaldeko xaflak zuzenean ehun konektiboari transmititzen dio. Ehun konektiboa oso erresistentea da zelula kanpoko matrizean ugaria delako (zelula kanpoko matrizearen funtzioetako bat ehunari erresistentzia ematea da, kolagenoari eta GAG-ek eratutako gel egiturari esker). Zelula eta oinaldeko xafla lotzen dituzten proteinen artean integrinak eta distroglikanoak dira nagusi; lamininarekin edo IV motako kolagenoarekin eta zelularen zitoeskeletoarekin loturak osatzen dituzte.

Enbrioietan, zelula mota batek baina gehiagok parte hartzen dute oinaldeko xafla berdinaren sintesian. Adibidez, epitelioek laminina sintetizatzen dute eta mesenkimek entaktina.

Landareen Zelula Pareta.

Landare-zelulak matrize extrazelular ezberdin batez daude inguratuta, zelula pareta. Animalien zelula kanpoko matrizean proteinak dira osagai nagusia, baina landareen zelula paretan aldiz polisakaridoak.

Landareen zelula pareta bi geruzatan dago banatua: pareta primarioa eta sekundarioa. Zelula ezberdinen pareta primarioen artean tarteko lamela egoten da askotan, pareta primarioak bananduz.

Landare zelula pareten osagai nagusia zelulosa da, β-D-glukopiranosaren polimero ez-adarkatua (β(1→4) lotura). Zelulosa mintz plasmatikoan dauden entzima batzuk (transmintz proteinak) sintetizatzen dute zuzenean matrize extrazelularrera. Uste da entzima hauek zelularen kortikan dauden mikrotubuluei asoziatuta daudela eta mikrotubulu hauei esker mugitzen direla mintz plasmatikoan zehar. Zelula kanpoko matrizean 36 zelulosa polimero elkartu egiten dira paraleloki, 5nm inguruko mikrozuntzak eratuz. Mikrozuntz hauek ez dira berdin orientatzen zelula pareta primarioan eta sekundarioan (pareta primarioan orden zehatzik gabe kokatzen dira eta pareta sekundarioan ordenaturik agertzen dira). Mikrozuntz hauei lotuta bi polisakarido nagusi (adarkatuak) topatzen dira: hemizelulosa eta pektina.

Hemizelulosa eta pektina Golgiren aparatuan sintetizatzen dira eta eta besikulen bidez jariatzen dira zelula kanpoko matrizera. Hemizelulosak zelulosazko mikrozuntzak estaltzen ditu, hidrogeno zubien bidez elkartuz. Pektinak, karga negatiboa ematen dion azido galaktouronikoan aberatsa denez, katioiak (<chem>Ca^2+</chem>) erakartzen ditu, eta honekin batera, ura. Honi esker, pektinak mikrozuntzen artean gel egitura bat eratzen du (pektina, mermeladak egiteko erabiltzen da).

Landare zelulak hazten ari direla, hauen zelula pareta zabaltzen doa. Zabalkuntza horretan laguntzen duen proteina bat identifikatu da, espansina, zelulosazko mikrozuntzak berrantolatzen parte hartzen baitu.

Onddoen Zelula Pareta.

Onddo zelulek, landareen moduan, zelula pareta bat dute (matrize extrazelular berezia). Onddoen kasuan, zelulosan ugaria izan ordez, kitina polisakaridoan da ugaria. Kitina "N"-azetilglukosaminaren polimero ez adarkatua da (β(1→4) lotura).


Lessard-le-National

Lessard-le-National Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Lessard-le-National udalerrian erroldatutako biztanleak 636 ziren. Familiak 221 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 79 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 117 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

224 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. 221 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 224 etxebizitza nagusietatik 215 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 10 etxek hitu gela zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 151 etxek bost zituzten. 190 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 162 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 464 ziren, horien artean 335 aktiboak ziren eta 129 inaktiboak ziren. 335 pertsona aktiboetatik 308 lanean zeuden (164 gizon eta 144 emakume) eta 27 langabezian zeuden (8 gizon eta 19 emakume). 129 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Lessard-le-National udalerrian 224 unitate fiskal zeuden, 638 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.011,5 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 2 iturginak eta 1 jatetxe.

2000. urtean Lessard-le-National udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Lessard-le-National

La Loyère (2,5 km)

Virey-le-Grand (3,3 km)

Fragnes (3,6 km)

Farges-lès-Chalon (4,5 km)

Champforgeuil (5,2 km)

Fontaines (5,5 km)


Methow (Washington)

Methow Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Okanogan konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


NGC 682

NGC 682 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


Ilava

Ilava Eslovakiako udalerri bat da, Ilavako barrutian kokatuta. 24,30 km²ko azalera du eta 5456 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1229. urtekoa da.


Glasgowko katedrala

Glasgowko katedrala (ingelesez: "Glasgow Cathedral"

) edo San Mungo edo San Kentigern katedrala Eskoziako Glasgow hiriko katedral garrantzitsuena da, Eskoziako elizari dagokiona. A mailako eraikina izendaturik dago.

Historia.

San Mungo da Glasgowko patroia eta haren omenez altxatu zuten katedrala XII mendean. 1581ean Jakue I.ak inguruko lurrak eman zizkion Glasgow hiriari eliza mantendu ahal izateko eta 1583an udalak horretarako konpromisoa berretsi zuen. 1690etik aurrera ez da apezpikurik bizi izan bertan eta ondorioz ezin da katedrala kontsideratu baina horrela ezagutzen da oraindik.

1451ean sortu zen Glasgowko Unibertsitateak katedral barneko gelatan ematen ziren klaseetan dauka jatorria.


Eremophila bilopha

Eremophila bilopha "Eremophila" generoko animalia da. Hegaztien barruko Alaudidae familian sailkatua dago.


North Platte (Nebraska)

North Platte Nebraskako hiri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Clarkston (Utah)

Clarkston Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cache konderrian dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Pembroke

Pembroke, galeseraz Penfro, Galesko Pembrokeshire konderriko hiri bat da. Portu garrantzitsua ere bada, Gales iparraldeko Holyhead udalerriko portuarekin batera Gales eta Irlanda arteko itsaso bidezko loturagune garrantzitsuena delarik.

2011ko erroldaren arabera 7.214 biztanle zituen.

Izena.

Ingelesezko Pembroke izena jatorrizko galeserazko Penfro izenetik eratorria da. Galeserazko "Pen" hitzak euskaraz "buru", "amaiera" edo "lurmutur" esan nahi du, aldiz "Bro" hitzak lurralde, eskualde edo herrialde esan nahi du, hortaz, Penfro izenaren esanahia "lurmuturraren lurraldea" edo "amaierako lurraldea" litzateke (ingelesezko "Land's End" eta gaztelania nahiz frantsesezko "Finisterre" hitzaren parekidea litzateke).

Historia.

Erdi Aroan 1093an Roger II.a Montgomerykoa normandar buruzagiak Gales konskistatzeko saiakeran Pembroke udalerrian izen bereko Pembroke gaztelua eraiki zuen, hortaz Galesko beste hainbat eskualde ez bezala Pembrokeshire laisterrera normandiarren mende egon zen lurraldea izan zen. Georora, 1169ko urriaren 1ean Penbroke udalerriko portutik eta Richard de Clare normandiar buruzagiaren agintepean Irlanda koskistatzeko lehen saiakeran parte hartu zuen ingeles armada herrialde hartara joateko asmoz itsasoratu zen, Wexfordeko konderrian lehorreratu zelarik.


Clariger chionomaculatus

Clariger chionomaculatus "Clariger" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.


Coilia rebentischii

Coilia rebentischii "Coilia" generoko animalia da. Arrainen barruko Engraulidae familian sailkatzen da.


El ministerio del tiempo

El ministerio del tiempo TVE 1 telebista katerako egindako espainiar zientzia fikziozko telesaila da.

Sinposia.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Espainiako Gobernuak erakunde autonomo sekretu bat du: Denboraren Ministerioa. Erakundearen helburua historia bere horretan mantentzea da. Horretarako patruilak ditu.


Campora

Campora Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Mugakideak.

Camporak honako udalerri hauekin egiten du muga:


Alberto García Erauzkin

Alberto García Erauzkin (Erandio, 1960) bizkaitar exekutiboa da. 2011tik aurrera Euskaltelen exekutibo nagusia da. Deustuko Unibertsitateko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatean ikasi ondoren, Arthur Andersen (1983-1987), Audihispana (1990-1992), Heraclio Fournier (1987-1990) eta Corporación Patricio Echeverría (1992-1997) enpresetan lan egin zuen. 2008an Euskaltelen sartu zen.


Arzens

Arzens (okzitanieraz "Arzens

", frantsesez eta ofizialki: "Arzens

") Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.


Xantusia bezyi

Xantusia bezyi "Xantusia" generoko animalia da. Narrastien barruko Xantusiidae familian sailkatuta dago.


Saadiak

Saadiak (arabieraz: السعديون

Draa ibaiaren ibarrean zegoen Tagmadert hirian sortuak, 1509 eta 1549 artean hegoaldeko Maroko gobernatu zuten. 1528ra arte oraindik wattasidar sultanak aintzatetsi zituzten, baina garailerik gabe gudu baten ostean, wattasidarrek hegoaldeko Marokon zuten agintaritzat ezagutu zuten.

Buruzagiak.

1554–1659: Marokoko sultan saadiak.

1603–27: Ondoretza gerra.

Marrakexko buruzagiak:

Fezko buruzagiak:


La Atalaya

La Atalaya Salamancako udalerria da, Campo de Agadones eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 144 biztanle zituen.


Lygosoma tanae

Lygosoma tanae "Lygosoma" generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.


Alto Longá

Alto Longá Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


Caracena

Caracena Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 85 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 24 biztanle zituen 18,15 km²-ko azaleran.


Padingbüttel

Padingbüttel Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Jon Juaristi

"Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Jon Juaristi (argipena)»"

Jon Juaristi Linazero (Bilbo, 1951ko martxoaren 6a) poeta, eleberrigile, saiakeragile eta itzultzailea da. Etakide ohia, orain espainiar nazionalista da. Politikan aktiboki parte hartzen du, ETAren aurkako hainbat erakundetako kide da, maiz egiten ditu adierazpen gordinak eusko nazionalismoaren aurka, eta DENAES (Espainiar Nazioaren Defentsarako Fundazioa) eskuindarraren ohorezko patroietako bat da. 2009ko urtarrilaz geroztik, lehendabizi Esperanza Aguirrek eta gero Ignacio Gonzálezek zuzendutako Madrilgo Erkidegoko gobernuan, Unibertsitateetako eta Ikerketako zuzendari nagusia da. 2010eko abenduan, Patxi Lópezek zuzendutako Eusko Jaurlaritzak Euskararen Aholku Batzordeko kide izendatu zuen, eta horrek polemika handia sortu zuen Euskal Herrian.

Bizitza.

Bilbon jaio zen, Zazpikaleetan. Aitonaren liburutegian irakurri zituen bere euskarazko lehen liburu klasikoak. Filologia Erromanikoa ikasi zuen Deustuko Unibertsitatean. Gazte garaian, Pott Bandan ibili zen Bernardo Atxagarekin eta Joseba Sarrionandiarekin batera, besteak beste, eta ordukoak dira bere euskarazko lan bakarrak. Gabriel Arestik eragin handia utzi zuen Juaristirengan, eta idazlearen obraren zati bat aztertu eta gaztelaniara itzuli zuen, betiere alde literarioa eta errealitate soziopolitikoa uztartu nahian. Bere poesia lana oso estimatua da.

Gazte garaian ETA erakundean denbora labur batez militatu zuen eta bertatik zatiketa trotskista batekin batera irten zen. Bere erromesaldi politikoan, Espainiako Alderdi Komunistatik, Euskadiko Ezkerretik eta PSOEtik igaro eta gero, aspaldiko urteotan ez da inongo alderditakoa. Eskuindarra da, eta adostasun zabala du Alderdi Popularrarekin, nahiz eta zenbait gaitan Alderdi Popularra Juaristi baino ezkertiarragoa izan. Alderdi Popularrarekiko bat-etortze horri esker, Espainiako Liburutegi Nazionaleko eta Cervantes Institutuko zuzendari izan zen, José María Aznar Espainiako lehendakari izan zen aldian, eta, aurrerago, Unibertsitateetako zuzendari nagusia Esperanza Aguirrek zuzendutako Madrilgo Erkidegoko gobernuan.

Miguel Unamuno hirikidearena izan du bere beste eragin bat, eta askotan haren antza hartu diote, batez ere eusko nazionalismoarekin, eta euskal munduarekin oro har, izan duen harreman liskartsuagatik. Bere saiakera lan askoren objektu nagusia euskal mito nazionalen iturria eta garapena izan da, eta hori izan zen bere "El Linaje de Aitor" doktore tesirako aukeratu zuen gaia. Jon Juaristiren iritziz, eusko nazionalismoa bazterkeriazkoa da, "apartheid"-eragilea. 1998an Espainiako Sari Nazionala irabazi zuen "El bucle melancólico" saiakeragatik, non berriz ere gai politikoak nagusi diren.

Arrazoi pertsonalak zirela eta, fede judua besarkatzea erabaki zuen. Elkarrizketa batean esan zuenez, lehenengo emaztearekin izandako bere seme Martinekin euskaraz mintzatzen jarraitzen badu ere, oraingo emaztearekin izandako bere seme Íñigo Brankorekin erdarak erabiltzen ditu: serbokroaziera eta hebreera. Ez da judu jainkozalea; judaismoa ez du erlijiotzat hartzen, baizik eta munduaren ikuspegi etikotzat, eta urtean bitan baizik ez da joaten sinagogara. Juaristiren ustez, antisemitismoa gaur egun antisionismo gisa aurkezten da, eta antisemitismoa zabalduta dago —lausoki— Espainiako ezkertiarren artean eta hedabideetan. Israelgo estatuak palestinar zibilak ere hiltzen dituzten eraso bereizkuntzarik gabekoak egiteko eskubidea duela aldezten du; adibidez, Madrilen Israelen alde eginiko manifestazioan izan zen 2009ko urtarrilean, 2008/2009ko Gazako gatazkan palestinar erakunde armatuek 13 israeldar hil, eta Israelen erasoek Gaza erabat txikitu eta 1.400 palestinar hil eta berehala.

1998ko otsailaren 13an, euskal jatorriko beste hainbat unibertsitate irakasle, politikari eta idazlerekin batera, Ermuko Foroa sortu zuen. Foroaren helburu dira terrorismoaren biktimek laguntza eta ezagutza jaso ditzaten sustatzea, Hego Euskal Herrian Espainiako Konstituzioaren aldeko alderdien bat-egitea bultzatzea, terrorismo ekintzak salatzea, ETAren eta gobernuaren arteko negoziazioa eragoztea, eta eusko nazionalismoa kritikatzea. 2008an, ordea, Jon Juaristik dimisioa eman zuen Ermuko Foroko zuzendaritzatik, eta Foroko kide izateari ere utzi zion, Foroaren barruko bi talderen artean liskar gogorra izan eta gero.

Euskararen Aholku Batzordeko kide izendatzearen polemika.

2010eko abenduan, Patxi Lópezek zuzendutako Eusko Jaurlaritzak Euskararen Aholku Batzordeko kide izendatu zuen, eta horren aurka agertu zen eusko abertzale eta euskaltzale ugari. Izan ere, politikaren aldetik, Juaristik adierazpen gordinak egin ohi ditu eusko nazionalismoaren aurka; eta, hizkuntzaren aldetik, Juaristik dio euskarak ez duela balio kultura hizkuntza gisa, euskararen etorkizunak berdin diola, euskara ez dela bere hizkuntza, eta Euskal Autonomia Erkidegoko herritarren nazio hizkuntza espainiera dela.

Polemika hori elikatuz, Juaristik adierazi zuen Euskararen Aholku Batzordeko kide izateko izendapena onartzea erabaki zuela «zirikatzen arituz ongi pasatzen duelako», nahiz eta euskara bere hizkuntzatzat jotzen ez duen eta euskararen etorkizunak batere axola ez dion.

Aitzitik, Xabier Mendiguren Elizegi idazlea eta Xabier Kintana euskaltzaina Jon Juaristi Euskararen Aholku Batzordeko kide izendatu izanaren alde mintzatu ziren. Mendigurenen hitzetan, «hobe da euskararen etsaiek ere dagokien lekuan beren ahotsa izatea, gure gizartean existitzen diren neurrian (eta ongi aski dakigu asko direla, eta oso indartsuak, nahiz beren etsaitasuna zurikeriaz eta itxurakeriaz jantzi, Juaristik ez bezala). Euskararentzako arrisku larriena gaur ez baitira "jonjuaristiak", halakoen mamua astinduz beren (eta gure) kontzientzia lasaitu nahi duten erdal praktikanteak baizik».

Ildo bertsuari jarraituz, Kintanak nabarmendu zuen Juaristik, nahiz eta eusko abertzalea eta euskaltzalea ez izan, interes handia erakutsi duela euskarari eta Euskal Herriko kulturari buruz, berekin beti euskaraz egiten duela, Cervantes institutuko buru zenean kargu horretatik euskararen aldeko zenbait kudeaketa egin zituela, eta aholku batzorde horretan badela Juaristik baino merezimendu gutxiago duenik. Kintanak zioenez, «eskandalua, egiazko eskandalua, besteena da, ahoz bederen, odola emateko gerturik omen daukaten hipokrita askorena, euskara ikasteko eta bertoko kultura propioa landu eta bultzatzeko, sekula santan urratsik mikroskopikoena ere egin ez duten "abertzale" eskandalizatu horiena, beren kontzientzia txarra lasaitzeko eta, antza, euskararekiko beren funtsezko axolagabekeria estaltzeko, Jon aker bekataritzat seinalatzen digutenena».


Txinako Espazio Administrazio Nazionala

|qualifier =P580 |qualifier2=P582 |colformat1=Y |colformat2=Y

|qualifier3=P1083 or P115/P1083

|rowsubformat3= $3

|qualifier4=P131 or P115/P131 |rowsubformat4=: $4 |case4=locationcontext

|separator= | tablesort=1

e_izenburua =Etxean|

e_gorputza =ffffff|

e_g_eredua =_unknown|

e_prakak =ffffff|

e_p_eredua =|

k_izenburua =Kanpoan|

k_gorputza =eeeeee|

k_g_eredua =_unknown|

k_prakak =eeeeee|

k_p_eredua =|

3_izenburua =Alternate|

3_gorputza =|

3_g_eredua =_unknown|

3_prakak =|

3_p_eredua =|

Txinako Espazio Administrazio Nazionala (txineraz 国家航天局), Txinako Herri Errepublikaren espazio agentzia nazionala da, herrialde honetako espazio programaren arduraduna.

1993ko apirilaren 22aan sortua izan zen, ordurarte Airespazio Agentziatik bananduz. 2003an gizaki bat espaziora bidaltzea lortu duen hirugarren espazio agentzia bilakatu zen. 2007an bere lehenbiziko Ilargirako Chang'e-1 misioa jaurti zuen.


Doha

Doha (arabieraz الدوحة "ad-Dawḥa" edo "ad-Dōḥa", euskaraz: «zuhaitz handia»

), Qatarko hiriburua da. 132 kilometro karratuko azalera du eta 339.847 pertsona bizi dira bertan. Arabiar penintsularen ekialdean dago, Pertsiar golkoaren ertzean.

Historia.

Badirudi 1765. urteko mapa batean hiria agertzen dela. 1821. urtean, britainiarrek Vestal itsasontzitik hiria bonbardatu zuten. Ofizialki, 1825. urtean sortu zen hiria, Al-Bida izenarekin. Urte hartan, Qatar eta Bahrain arteko gudan hiriko zenbait auzune suntsitu egin zituzten. 1841ean berriz bonbardatu zuten hiria. Sei urte geroago, Bahrain kontrako guda batean hiria guztiz suntsitua izan zen. Berriz gauza bera gertatu zen, 1867. urtean. 1882ean, hiriko hego-mendebaldean, gotorleku bat eraiki zuten.

Qatarko hiriburua bilakatu zen ,1916. urtean. Hurrengo urtean, hiri erdian dagoen Al-Kout gotorlekua eraiki zen. Arrantzaleak eta perla jazotzaileak izan dira biztanleak XX. mendeko urte gehiengoak. XX. mendeko lehenengo urteetan, 350 perla jasotzeko itsasontzi zeudela uste da. 1930ko hamarkadan japoniarrek perlen kultiboa sortu zutenean hiria eta herrialdea txiro bihurtu zituzten. Hala ere, laster petrolioa aurkitu zuten eta ekonomia suspertu zuen. Bigarren mundu gerran, petrolioaren industria gelditu egin zen.

Demografia.

Biztanleriaren hazkundea ikaragarria izan da azkenaldian. Biztanleriaren gehiengoa atzerritarra da. 1980ko hamarkadan 200.000 biztanle zituen. Gero, 2000. urtean, 300.000 biztanle inguru zituen eta gaur egun, 2 miloi inguru.

Barrutiak.

Hona hemen Dohako barruti nagusiak:

Ekonomia.

Merkataritza eta arrantza portu garrantzitsua. Petrolio aberastasun handia du.


Carlos Aznarez

Carlos Aznarez (Buenos Aires, Argentina, 1947 - ) altsasuarra zuen aita, Argentinara lanera emigratua. Euskal Herria du maite, Latinoamerikako herrien borroka eta erresistentzia bezainbat. Argentinako diktadura eta errepresioaren ondorioz heldu zen Euskal Herrira eta Argentinatik hona joan-etorrian ibili da urte askoan. Euskaldunak ditu andre-alabak2010eko otsailaz geroztik erreferentzia behar da pasarte honetan" style="white-space:nowrap;">. Kazetari lanean jardun du hainbat hedabidetan eta zenbait libururen egile ere bada. "Resumen Latinoamericano" aldizkariaren zuzendari da gaur egun.


Jose Luis Orella

Jose Luis Orella Untzue (1935eko abenduaren 10a, Iruñea, Nafarroa) nafar ikerlaria, historialari eta irakasle bat da. Erdi Aroko Historian aditua da eta arlo horren barnean bereziki, Nafarroako Erresumaren historia eta zuzenbidean.

Bizitza.

Filosofia eta Letretako ikasketak egin zituen Madrilen, eta Historiakoak Madrilen eta Erroman. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kidea da, eta Eusko Ikaskuntzako lehendakariorde izan zen 1989 eta 1991. urteen artean.

Deustuko Unibertsitateko Donostia Campusean Erdi Aroko Historia irakasgaia irakasten du.

Idazlanak.

Lan nagusiak.

Eusko Ikaskuntzak azken urteotan argitaratzen duen "Fuentes Documentales Medievales del País Vasco" izeneko bildumaren arduradun nagusia da.


Ficedula tricolor

Ficedula tricolor "Ficedula" generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.


Rineloricaria melini

Rineloricaria melini "Rineloricaria" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.


La Courtète

La Courtète ( frantsesez eta ofizialki: "La Courtète

") Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.


Santsoena

Santsoena Leioako (Bizkaia) auzoa da, herriko goiko aldean dagoena. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 70 biztanle ditu.


Zbójno udalerria

Zbójno Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Golub-Dobrzyń barrutian kokatuta. 84,32 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4359 biztanle zituen.


Acanthopagrus latus

Acanthopagrus latus "Acanthopagrus" generoko animalia da. Arrainen barruko Sparidae familian sailkatzen da.


NGC 4771

NGC 4771 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


Janovce (Bardejoveko barrutia)

Janovce Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 5,55 km²ko azalera du eta 451 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1261. urtekoa da.


Reno konderria (Kansas)

Reno konderria (ingelesez: "Reno County"

) Kansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hutchinson da. 2010eko zentsuaren arabera biztanle zituen, kilometro koadroko azaleran.

Geografia.

Reno konderriak kilometro koadro ditu. Horietatik ura dira. Beste lurra dira. Biztanleria dentsitatea 19,58 da.

Demografia.

2010eko zentsoan bizi ziren pertsonetatik txuriak edo hispanoak dira. Horietatik "hispano edo latino" kategorian dira. beltzak edo afroamerikarrak. amerikar natiboak ziren eta Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. asiarrak ziren. "Bestelako arraza bat" kategorian biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan pertsonek kokatzen zuten.


Bohúňovo

Bohúňovo Eslovakiako udalerri bat da, Rožňavako barrutian kokatuta. 6,81 km²ko azalera du eta 274 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1243. urtekoa da.


Teotihuacan

Teotihuacan, batzuetan Teotihuacán (nahuatlez, "Teōtihuácān", «jainkoak sortu ziren lekua») Mesoamerikako antzinako hiria izan zen, Mexikoko Haranean kokatua, Mexiko Hiritik 40 kilometro ipar-ekialdera. Gaur egun, kolonaurreko arkeologia gune erraldoia da, Mesoamerikan eraiki ziren egitura piramidal handienetakoak dituena. Piramideez gain, bizitoki multzoak, Hilen Etorbidea eta horma-irudi koloretsu ezagunak ere daude. Arkeologia guneak 83 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta UNESCOk Gizateriaren ondare izendatu zuen 1987an.

Hiria K. a. 200 aldean sortu, eta VII-VIII. mendean utzi zen bertan behera. Goren unean, 1. milurtekoaren lehen erdian, Ameriketako hiri handiena eta munduko handienetakoa zen, 200.000 biztanle baino gehiago baitzituen. Hiri horri lotutako zibilizazioari "Teotihuacano" edo "Teotihuacan" deitzen zaio. Inperio baten erdigunea ote zen eztabaidagai dagoen arren, argi dago eragin handia izan zuela Mesoamerika osoan. Teotihuacanoen presentzia, agian erabateko kontrol ekonomiko eta politikoa ere, Veracruzeko hainbat gunetan eta Maien eskualdean ikus daiteke. Biztanleen etnia ere eztabaidagaia da, besteren artean nahuak, agian otomiak edo totonakak izan baitziren. Zenbait adituren arabera, Teotihuacan estatu multietnikoa izan omen zen.

Historia.

Teotihuacan hiri inguruan sortu zen zibilizazioa maien garaikoa da. Hiria K. a. 500. urte inguruan sortu zen, nahiz eta hainbat mendetan zehar osatu zen erabat, eta eremu berriak erantsi zitzaizkion urteek aurrera egin ahala. Hiri hura hartzen da Mendebaldeko hemisferioko lehen hirigunetzat eta Azteken Inperio aurreko Ameriketako metropoli handientzat. Izan ere, 200.000 biztanle inguruko hiria izan zen garai oparoenean (450-650 aldean), eta 20 kilometro koadrotik gorako eremua hartzen zuen.

Oro har, zibilizazio baketsua izan zela esan daiteke, arma eta gerrari buruzko irudi eta sinbolo gutxi aurkitu baitira. Ez zuten harresiak eraikitzeko ohiturarik, kasu berezietan eta hiriaren hondamena hasi zen garaian izan ezik, eta agintariak printze borrokalariak izan ordez erlijioarekin lotura handiagoa zuten errege-apaizak ziren. Jainko nagusia Tlaloc zen, uraren jainkoa, eta haren mende zeuden izadiko gainerako indarren jainkoak. Teotihuacanen agertu zen lehen aldiz Mexikoko kulturan garrantzi handikoa izan den beste mito baten irudia: Quetzalcoatl edo suge lumaduna.

Aldiak.

Teotihuacango historian zenbait aldi bereiz daitezke:

Arkitektura.

Hiriaren antolaketa geografikoa mesoamerikar hirigintzaren adibide ona da, kokapena eta eraikinak Unibertsoaren ikuspegiari jarraiki. Hiriaren ardatza 15,5º lerratuta dago iparraldetik ekialderantz. Teoria baten arabera, Eguzkia angelu berdinarekin igotzen da udako egun berean urtez urte. Biztanleek lerrokadura erabiltzen ei zuten denbora neurtzeko, zenbait erritu egiteko edo landaketak egiteko. Beste teoria baten arabera, Mesoamerikako beste hirien antzera, inguruetako mendi garaienarekin lerrokatua egongo litzateke. Badirudi hau dela Teotihuacanen kasua, nahiz eta lerrokatu zeneko mendia ez dagoen ikusgai, beste mendi batek ezkutatzen baitu.

Teotihuacango hiriko arkitektura gotorra eta arranditsua da oro har. Hiriaren ardatza Hilen Etorbideak (ipar-hegoalde) eta Ekialdeko Hiribideak (eki-mendebalde) osatzen zuten; haiek eraiki ziren garai bertsukoak dira, orobat, Eguzkiaren tenplua eta beste zenbait eraikin ospetsu. Hilen Etorbidea (gaztelaniaz "Avenida de los Muertos", nahuatlezko "Miccoatli" izenaren itzulpena) 1.700 metro luze eta 45 metro zabal zen, eta plaza karratu batean amaitzen zen. Plaza horretan Ilargiaren piramidea eraiki zuten. Etorbidean barrena, plataforma txikiagoak badaude. Aztekek hilobiak zirela uste zuten, eta horregatik eman zioten izen hori etorbideari. Adituen ustez, zeremoniak egiteko plataformak ziren, gailurrean tenpluak zituztela. Hilen Etorbidean, Ilargiaren piramidearen ekialdean, gotorlekua eta Eguzkiaren piramidea, harkaitzez inguratua, eraiki zituzten.

Teotihuacanen, Erdialdeko Amerikako beste kultura batzuetan hezala, garrantzi handiko eraikina izan zen piramidea, baina Teotihuacangoek zenbait ezaugarri berezi dauzkate: piramide garaiak eta aldi berean gotorrak dira, bolumen handikoak (1.300.000 metro kubo Eguzkiaren piramidearen kasuan), eta eskailera ataletan banatua dute, piramidearen gorputz bakoitzean atal bana, eta eskaileraren aurrean, berriz, beste eraikin mailakatu bat dute, plataforma moduko bat. Harri horizontalak laukizuzenak dira eta idazkunak dituzte zizelatuak, baita monumentu txikiagoetan ere.

Eguzkiaren piramidea eraiki bezala utzi zuten, ez zitzaion atal berririk edo estalki berezirik erantsi. Oinarria karratua du ia, aldeko 220 metro ingurukoa. Malda handiko lau atalez osatua da, eta gailurreko plataforma barne harturik 63 metroko garaiera du. Ameriketako bigarren handiena da, Cholulakoaren ondotik. Ilargiaren piramidea, berriz, oinarri laukizuzenekoa da eta 40 metro inguruko garaiera du. Egiturari dagokionez, dena dela, elkarren oso antzekoak dira biak.

Bi piramide nagusiez gainera, monumentu aipagarria da gotorlekua eta bertako tenplu nagusia, Quetzalcoatl jainkoarena, piramide formakoa hau ere. Sei maila ditu eta friso zizelatuz apaindurik dago; inguruan beste hamabost monumentu txikiago zituen. Hilen Etorbidearen albo batean Nekazaritzaren tenplua dago, horma irudi bikainez hornitua. Hasieran piramide txiki bat zen, baina gero terraza bat erantsi zitzaion, mailadi zabal batekin.

Administrazio eta erlijio guneez gainera, hainbat auzo zegoen hirian. Auzoetan, bizitokiez gainera, tenpluak eta administrazio eta politikarekin loturiko eraikinak zeuden. Etxebizitzak areto eta gela laukizuzenez osatuak ziren, plaza eta kalexka itxiez bereiziak. Pezozko hormak zituzten, ez zuten leihorik, baina patio txikietara ematen zuten; patioaren erdian ur biltegi moduko bat zegoen. Etxeek gurutze formako oinarria zuten, eta beso bakoitzean gela bana zeukaten, patiora begira. Orain arte ikertu den auzorik handiena Tlamimilolpa multzoa da. 3.500 metro koadrotik gorako eremua hartzen zuen eta 176 gela, 21 patio txiki, 5 plaza handi eta hainbat kalexka zeuden bertan.

Hilen Etorbidearen ikuspegi panoramikoa.

Eskultura.

Teotihuacango multzoko arkitektura bezala, gotorra eta arranditsua da eskultura ere. Dena dela, ez zuten eskultura monumentala landu. Erliebe modura zizelkaturiko buruak (Tlaloc jainkoaren burua, suge lumadunarena, etab.) eta maskarak dira eskultura aipagarrienak.

Maskarak hileta errituarekin loturik zeuden, adituen ustez, eta oso zurrunak dira, eskultura eta artea oro har bezala, baina batzuek agerian dituzte hildakoaren ezaugarriak. Harri gogorrean egiten zituzten maskarak, serpentina, diorita eta onizean, eta obsidianazko, piritazko, granatezko eta jadezko mosaikoez hornituak dira asko.

Pintura eta zeramika.

Pinturaren alorrean horma irudiak dira adierazpide aipagarriena. Piramideak eta eskulturak kolore distiratsuez margotuak zeuden, nahiz eta gaur arte gorde diren aztarnetan ez diren behar bezala nabarmentzen, ospakizun eremuaren inguruko jauregietan izan ezik. Oinarri gisa karea eta kuartzo hauts oso finezko nahastura bat erabiltzen zuten; gainerako margoak oso nabarmen gelditzen ziren hondo horren gainean. Pinturen gaiari dagokionez, errituei edo mitologiako gaiei buruzkoak dira gehienak: Tlaloc jainkoa, lurren emankortasunagatik eta uragatik eskerrak emateko hari egindako eskaintzak eta otoitzak eta abar.

Teotihuacango pinturaren erakusgarri nagusia Lurreko Paradisuaren horma irudia da, Tepantitlakoa; hil ondoko bizitzaren adierazpena da, ez du leku jakin bat zehatz-mehatz deskribatzen, eta ez dago espazio errealaren edo leku jakin baten erreferentziarik. Hondoa neutroa da, gorrixka. Irudi guztiak soslaiez daude, eta ez dagokio izaki jakin batzuei, aldiz, Tlalocen erreinura iristeak dakarren zorionaren kontzeptua bakarrik islatzen dute.

Zeramika lanetan aipagarriak dira hiru oin zilindrikoko ontziak eta buztin egosizko irudi txikiak. Ontziak kolore biziko irudi geometrikoez apaintzen zituzten. Irudiak moldez egiten zituzten eta gizakiak edo jainkoen irudiak dira gehienak: hiruki tankerako aurpegia dute eta jantzi, orrazkera eta bitxi dotoreak dituzte.


Pseudomystus stenomus

Pseudomystus stenomus "Pseudomystus" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.


Borgo

Borgo (korsikeraz U Borgu)Frantziako administrazioaren menpeko Korsika Garaia departamentuko udalerri bat da, Korsika eskualdean kokatua.


Gerra Zibila Euskal Herrian


Tanta (Egipto)

"Artikulu hau Egiptoko hiriari buruzkoa da; likidoa gaitzat duena beste hau da: «Tanta»"

Tanta (arabieraz: طنطا, "Ṭanṭa", ˈtˤɑntˤɑ ahoskatua) Egipto Behereko iparraldeko hiria, Al-Gharbiyah gobernamenduko hiriburua, Nilo ibaiaren deltaren erdian. 334.505 biztanle (1992). Niloren deltako hiri handiena da. Unibertsitatea. Merkataritza-gunea. Ehungintza eta janari-industria. Petrolio-findegiak. Burdinbide- eta errepide-gunea. Islameko santurik gurtuenetako baten hilobia dago han, Sayyid Ahmad al-Badawirena.


Madison Heights (Michigan)

Madison Heights Michigango hiri bat da. Oakland konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


La Celle-sur-Morin

La Celle-sur-Morin Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an La Celle-sur-Morin udalerrian erroldatutako biztanleak 1.184 ziren. Familiak 400 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 120 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 164 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 516 etxebizitza zeuden, 430 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 501 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 430 etxebizitza nagusietatik 393 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 69 etxek hiru zituzten, 104 etxek lau zituzten eta 233 etxek bost zituzten. 331 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 167 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 243 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 785 ziren, horien artean 615 aktiboak ziren eta 170 inaktiboak ziren. 615 pertsona aktiboetatik 567 lanean zeuden (300 gizon eta 267 emakume) eta 48 langabezian zeuden (22 gizon eta 26 emakume). 170 pertsona inaktiboetatik 57 erretiraturik zeuden, 67 ikasten zeuden eta 46 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an La Celle-sur-Morin udalerrian 449 unitate fiskal zeuden, 1.218 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.995 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 39 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 4 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.

2000. urtean La Celle-sur-Morin udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

La Celle-sur-Morin

Faremoutiers (1,7 km)

Guérard (2,7 km)

Pommeuse (3,4 km)

Hautefeuille (4,0 km)

Saint-Augustin (4,3 km)

Dammartin-sur-Tigeaux (4,5 km)

Mortcerf (4,5 km)

Mouroux (5,3 km)

Tigeaux (5,8 km)


Llaüt

Llaüt Mediterraneo itsasoko txalupa tradizionala da, gaur egun kirol estropadak egiteko erabiltzen dena.

Historia.

Aintzina beladun egurrezko ontzia izan zen. Gaur egun Katalunian, Valentziako Erkidegoan eta Andaluzian estropadak izaten dira. 2005 aurretik erkidego bakoitzak bere ontzi propioa zeukan (llaguta, falutxoa eta jabega hurrenez hurren) baina urte horretan ontziak bateratu egin zituzten, "Llaüt mediterranearra" eratuz, eta Espainiako txapelketa ere antolatu zuten.

Ontzia.

Llaüt Mediterranearrak 8'5 metrotako eslora dauka eta federazioek adostu bezala 150 kg-tako gutxienezko pisua izan behar du. Zortzi arraunlari eta lemazainak jokatzen dute estropada.


Cubla

Cubla Teruelgo udalerria da, Comunidad de Teruel eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 55 biztanle zituen.


Too Old to Die Young

Too Old to Die Young Nicolas Winding Refn eta Ed Brubakerk sortutako telesaila da.

Sinopsia.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Erlijioa eta heriotza oinarri, thriller sozial eta politikoaren alderik ilunena jaso du.


Gellin

Gellin Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Gellin udalerrian erroldatutako biztanleak 169 ziren. Familiak 75 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 102 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 69 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 35 etxek bost zituzten. 67 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 110 ziren, horien artean 89 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 89 pertsona aktiboetatik 86 lanean zeuden (47 gizon eta 39 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Gellin udalerrian 87 unitate fiskal zeuden, 217,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.376 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.

2000. urtean Gellin udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Gellin

Les Villedieu (0,9 km)

Brey-et-Maison-du-Bois (1,1 km)

Sarrageois (2,0 km)

Remoray-Boujeons (3,9 km)

Rondefontaine (4,1 km)

Mouthe (4,2 km)

Rochejean (4,6 km)

Les Pontets (5,3 km)

Labergement-Sainte-Marie (5,3 km)

<br clear=left>


Rochegude (Gard)

Rochegude (frantsesez eta ofizialki: "Rochegude

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Rochegude udalerrian erroldatutako biztanleak 209 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 193 etxebizitza zeuden, 96 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 92 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 178 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 96 etxebizitza nagusietatik 74 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 76 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 113 ziren, horien artean 78 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 78 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (32 gizon eta 26 emakume) eta 20 langabezian zeuden (10 gizon eta 10 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Rochegude udalerrian 96 unitate fiskal zeuden, 219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.517 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 igeltseroa.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.

2000. urtean Rochegude udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 472 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Rochegude

Tharaux (1,4 km)

Saint-Jean-de-Maruéjols-et-Avéjan (2,1 km)

Rivières (2,2 km)

Saint-Denis (3,5 km)

Potelières (5,1 km)

Saint-Victor-de-Malcap (6,1 km)

Fons-sur-Lussan (6,5 km)

Méjannes-le-Clap (6,6 km)

Allègre-les-Fumades (6,7 km)

Saint-Sauveur-de-Cruzières (7,5 km)

Saint-Privat-de-Champclos (7,9 km)


Pressagny-l'Orgueilleux

Pressagny-l'Orgueilleux Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Pressagny-l'Orgueilleux udalerrian erroldatutako biztanleak 720 ziren. Familiak 270 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 119 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 103 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 321 etxebizitza zeuden, 273 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 314 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 273 etxebizitza nagusietatik 251 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 13 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 168 etxek bost zituzten. 229 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 106 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 157 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 467 ziren, horien artean 334 aktiboak ziren eta 133 inaktiboak ziren. 334 pertsona aktiboetatik 304 lanean zeuden (156 gizon eta 148 emakume) eta 30 langabezian zeuden (16 gizon eta 14 emakume). 133 pertsona inaktiboetatik 62 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Pressagny-l'Orgueilleux udalerrian 273 unitate fiskal zeuden, 720 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.718 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.

2000. urtean Pressagny-l'Orgueilleux udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Pressagny-l'Orgueilleux

Saint-Pierre-d'Autils (1,5 km)

Notre-Dame-de-l'Isle (1,6 km)

Saint-Étienne-sous-Bailleul (2,8 km)

Saint-Pierre-de-Bailleul (4,0 km)

Saint-Marcel (4,1 km)

Port-Mort (4,1 km)

Saint-Pierre-la-Garenne (4,2 km)

Panilleuse (4,8 km)

Villez-sous-Bailleul (5,3 km)

Vernon (5,6 km)

<br clear=left>


Trofoblasto

Trofoblastoa blastozistoaren kanpoko geruza osatzen duten zelulen multzoa da. Umetokiko mukosaren lisia gertatu ondoren arrautza ernalduaren ezarpena ahalbidetzen duen geruza fin horrek mantenugaiak ematen dizkio enbrioiari, eta gerora, karena garatzen denean, plazentaren zati bilakatuko da. Haurdunaldiaren lehen etapan sortzen da, eta ernaldutako arrautzatik bereizten diren lehen zelulak dira. Trofoblastoa plazentaren zelula inbaditzaileek, higatzaileek eta metastasikoek osatzen dute. Trofoblastoaren bidez, blastozistoa umetoki-endometrioan ezartzea lortzen da, amaren gorputzean edo fetuan txertatzen ez diren arren.

Anatomia.

Berez bi kapa ditu:


Merengue

Merengue XIX. mendearen amaieran Dominikar Errepublikan sortutako musika genero dantzagarria da. Oso ezaguna da Amerika osoan, non, salsarekin batera, latindar generoa bereizten duen musika genero dantzagarri handienetakotzat hartzen den. Europaren zati batean ere oso ezaguna da, Espainian adibidez, beste latitude batzuen artean. UNESCOk merenguea 2016ko azaroaren 30ean inskribatu zuen Gizateriaren Kultura Ondare Immaterialaren zerrendan.

Jatorrian, dominikar merengea harizko instrumentuekin (bandurria edota gitarra) interpretatzen zuten. Urte batzuk beranduago, harizko instrumentuak akordeoiagatik ordezkatuak izan ziren, honela, güira eta tamborarekin batera, ohiko merenge taldearen egitura instrumentala osatuz. Multzo horrek, bere hiru tresnekin, dominikar kulturaren idiosinkrasia osatu zuten hiru kulturen sintesia irudikatzen du. Europaren eragina akordeoiak ordezkatzen du, afrikarra tamborrak eta taíno edo aborigena, berriz, güirak.


Nalbant

Nalbant Errumaniako udalerri bat da, Tulcea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Gondomar (Pontevedra)

Gondomar Galiziako kostaldean dagoen udalerria da, Pontevedrako probintzian dagoen Vigoko eskualdean kokatzen den udalerria da.


Ikaraio beltz

Ikaraio beltza ("Torpedo nobiliana") ur gaziko arrain kartilaginosoa da, Torpedinidae familiakoa.

Ekialdeko eta mendebaldeko Ozeano Atlantikoan eta Mediterraneo itsasoan bizi da.


1361

"Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!"


Syconycteris carolinae

Syconycteris carolinae Syconycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.


Rogoźno udalerria

Rogoźno Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Oborniki barrutian kokatuta. 216,24 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 18203 biztanle zituen.


Doctor Zhivago (filma)

Doctor Zhivago (euskaraz "Zhivago doktorea") 1965eko David Lean ingeles zinema zuzendariaren estatubatuar filma bat da. 1957an Boris Pasternak idazlearen "Zhivago doktorea" eleberrian oinarritua dago. Filma honetan antzeztu zuten aktoreak honako hauek dira: Omar Sharif, Julie Christie, Geraldine Chaplin, Rod Steiger, Alec Guinness eta Tom Courtenay.

Filma honek 5 Oscar Sari irabazi zituen (Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria, Argazkigintza onenaren Oscar Saria, Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria, Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria eta Argazkigintza onenaren Oscar Saria) beste hainbeste sarietara ere izendatua egon zelarik. Bost Urrezko Globo ere irabazi zituen.

Argumentua.

Yevgraf Andreyevich Zhivago (Alec Guinness) sobietar jeneralak Tonya Komarovskaya (Rita Tushingam) izeneko neskari, bere anaiordea zen Yuri Zhivago (Omar Sharif) sendagile eta olerkariaren istorioa azaltzen dio. Yevgraf Zhivagoren ustez bere anaiordea, Yuri, neskaren aita omen da. Yevgraf Zhivagoren kontakizunak Lehen Mundu Gerra, Errusiako Iraultza eta Errusiako Gerra Zibila jazotzen diren 1912-1923 bitarteko garai iskanbilatsua barne hartzen ditu, Nikolas II.a Errusiakoa tsarra erail eta Sobietar Batasuna ezarri zen garaia. Tonya Komarovskaya neskaren adina kontuan hartuz, kontakizuna 1940ko hamarkadaren amaiera edota 1950ko hamarkadan zehar bututu dela hausnartu daiteke, bahiz eta filman urte zehatzik aipatu ez arren.


Carl Michael Bellman

Carl Michael Bellman (Stockholm, 1740ko otsailaren 4a - "ibidem", 1795ko otsailaren 11) suediar poeta izan zen. Garai hartako poesia mistikoa eta didaktikoa bazter utziz, kabaretetako bizimodua kantatu zuen ironiaz beterik. Aire ezagunetan kantatuak izan zitezen idatzi zituen poemak bilduma batean jaso ziren ("Fredmanen gutun eta kantak", 1790). Moldatu zituen taberna-kantak guztiz ezagunak dira Eskandinavia osoan. Uztailaren 26an, festa bat ospatzen da Stockholmen, haren omenean.


Sant Miquèl-Marcel Langer (Tolosa Okzitaniako metroa)

<templatestyles src="Routemap/styles.css"/>

Sant Miquèl-Marcel Langer (Saint Michel-Marcel Langer edo Saint-Michel - Marcel-Langer, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, "Grande-Rue Saint-Michel" eta "rue Pasteur" artean hain zuzen.

Geltokia 2007ko ekainaren 30an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren linea Bòrdaroja eta Ramonvila arteko luzapenarekin.

Historia.

2007ko ekainaren 30an ireki zen Sant Miquèl geltokia.

Geltokihorrek, hasiera batean, "Sant Miquèl" izen toponimikoa besterik ez zuen izan behar. Sant Miquèl auzo-batzordea eta euskaltzale zaharren elkarteak bost urtez mobilizatu ondoren, "Marcel Langer" izena gehitu zitzaion Sant Miquèllerri.

Konexioak.

Igarotze azkarreko autobusa.

Artikulu nagusia: «Tolosa Okzitaniako igarotze azkarreko autobusa»

Geltokia L4 linearekin konekta da.

Hiriko busa.

Artikulu nagusia: «»

Geltokia linearekin konekta da.


Aloe ballii

Aloe ballii "Aloe" generoko landare loreduna da, Xanthorrhoeaceae familiakoa.


Gbeľany

Gbeľany Eslovakiako udalerri bat da, Žilinako barrutian kokatuta. 7,13 km²ko azalera du eta 1326 biztanle 2017ko datuen arabera.

Historia.

Idatzizko lehen aipamena 1362. urtekoa da.


Villarroya de los Pinares

Villarroya de los Pinares Teruelgo udalerria da, Maestrazgo eskualdean dagoena.

2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 190 biztanle zituen.


Meilhan-sur-Garonne

Meilhan-sur-Garonne (frantsesez eta ofizialki: "Meilhan-sur-Garonne

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Meilhan-sur-Garonne udalerrian erroldatutako biztanleak 1.312 ziren. Familiak 561 ziren, horien artean 171 pertsona bakarrekoak ziren (76 bakarrik bizi ziren gizonak eta 95 bakarrik bizi ziren emakumeak), 199 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 147 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 44 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 670 etxebizitza zeuden, 570 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 74 hutsik zeuden. 585 etxeak ziren eta 51 apartamentuak ziren. 570 etxebizitza nagusietatik 377 bere jabearen bizilekua ziren, 171 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 49 etxek bi zituzten, 75 etxek hiru zituzten, 163 etxek lau zituzten eta 276 etxek bost zituzten. 415 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 263 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 229 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 789 ziren, horien artean 584 aktiboak ziren eta 205 inaktiboak ziren. 584 pertsona aktiboetatik 524 lanean zeuden (288 gizon eta 236 emakume) eta 60 langabezian zeuden (29 gizon eta 31 emakume). 205 pertsona inaktiboetatik 86 erretiraturik zeuden, 42 ikasten zeuden eta 77 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Meilhan-sur-Garonne udalerrian 544 unitate fiskal zeuden, 1.272 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.295 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 58 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 3 zurginak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.

2000. urtean Meilhan-sur-Garonne udalerrian 64 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.680 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Meilhan-sur-Garonne udalerrian hezkuntza orokorreko lizeo bat zegoen 217 ikaslekin.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Meilhan-sur-Garonne

Jusix (2,6 km)

Couthures-sur-Garonne (3,6 km)

Noaillac (3,6 km)

Hure (4,3 km)

Bourdelles (4,7 km)

Lamothe-Landerron (4,8 km)

Sainte-Bazeille (4,9 km)

Saint-Sauveur-de-Meilhan (5,2 km)

Mongauzy (5,2 km)

Marcellus (5,5 km)


Crossocheilus oblongus

Crossocheilus oblongus "Crossocheilus" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.


Haroko Diego Lopez II.a


Juan Lezika

Juan Lezika Torrezuri (Kortezubi, - Buenos Aires, ) bizkaitar politikaria izan zen. Ingeniaria lanbidez, 1734an El Callaora bidali zuten. Buenos Airesko kabildoko alkate izendatu zuten.


Robert William Thomson

Robert William Thomson (Stonehaven, Eskozia, 1822ko uztailaren 26an bataiatua - 1873ko martxoaren 8a) pneumatikoen asmatzailea izan zen.

Biografia.

Stonehaven-en, Kincardineshire-n jaioa, Robert artile denda bateko jabe baten hamabi semeetatik hamaikagarrena izan zen. Bere familiak apaiza izateko ikastea nahi zuen, baina Robertek ez zuen nahi izan, latina ongi jakiteko ezintasuna zuelako. 14 urterekin eskolatik irten zen eta osaba batekin bizitzera joan zen Charlestonera (AEB), non merkatari baten ikaslea izan zen. Bi urte geroago etxera itzuli zen eta bere buruari kimika, elektrizitatea eta astronomia irakatsi zizkion matematikaren ezagutza zuen tokiko ehungile baten laguntzarekin.

Roberten aitak tailer bat eman zion, eta 17 urte zituenerako amaren garbigailuko lehortzeko arrabol bikoitza berreraiki zuen, lihoaren hezetasuna edozein norabidetan arraboletatik igaro ez zedin. Zinta-zerra arrakastatsu bat ere diseinatu eta eraiki zuen, eta lurrun-makina baten errotazio eliptikoaren lehen lan eredua osatu zuen, hil ondoren perfekzionatu zena. Ingeniaritza ikasi zuen Aberdeenen eta Dundeen, ingeniaritza zibilarekin bat egin aurretik, Glasgowko enpresa batean. Ondoren, Edinburgoko ingeniari zibilen enpresa batentzat lan egitera pasa zen, elektrizitatea erabiliz lehergai kargak detonatzeko metodo berri bat asmatu zuena, eta horrek, neurri handi batean, mundu osoko meategietako bizitza galera murriztu zuen.

Thomsonek 23 urte besterik ez zituen pneumatikoa patentatu zuenean. Patente bat aitortu zioten Frantzian 1846an eta AEBn 1847an. Haren pneumatikoa Indiako kautxuzko gerriko barnehuts batez osatuta zegoen, airez puztuta, gurpilek "Airezko koltxoi bat, lurrarekin, edo zirkulatzeko erabiltzen duten bidearekin" dutelarik. Kautxuzko oihal elastiko hori gurpilean torlojuz lotuta larruzko estalki gogor batean zegoen. Thomson-en "aireko gurpilak" Londresko Regent-en Parkean erakutsi ziren 1847ko martxoan zaldiek tiratutako hainbat gurditan instalatuta, bidaiaren erosotasuna hobetuz eta zarata murriztuz. sorta batek ia 2.000 km (1.200 mila) egin zituen hondatze zantzurik erakutsi gabe.


Cathorops dasycephalus

Cathorops dasycephalus "Cathorops" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.


Farran

Farran (irlanderaz "An Fearann"), historikoki "Irees" edo "Iries", Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen udalerria da. Lee ibaiaren hegoaldeko ertzean dago, N22 errepidean eta Cork hiritik 19 km mendbaldera.

Bertan, Kilcrea gaztelua dago.


Aspergillus niger

Aspergillus niger "Aspergillus" generoko onddoa da, barazki askotan (tomate, limoia, mahatsa, tipula...) hazi daitekeena, lizun bat sortuz.

Lizunen taldean sailkatzen da eta hifa luzeak ditu. Bioteknologian onddo garrantzitsua da Aspergillus niger, industrian erabiltzen baita, besteak beste, azido zitrikoa eta azido glukoniko ekoizteko .

Espezie kosmopolita da eta habitat askotan dago: lurzoruan, uretan, barazkietan, hautsean, etab. Ohikoa da ere usteltzen ari diren landare-hondakin organikoetan. Janariak hondatu ditzake. Mesofiloa da, aerobio hertsia eta ingurugiro azidoak jasateko gaitasuna du.

Gehienetan ez da onddo patogenoa, baina kontzentrazio handietan giza gorputzean sartzen bada aspergilosia eragin dezake. Bere esporek luzaro iraun dezakete bideragarriak.

Banaketa eremua.

Mundu osoan barreiatzen da, kontinente guztietan zehar, Antartikan izan ezik. Habitat ugaritan garatzen da.


Pan de Azúcar erreka

Pan de Azúcar erreka Maldonado departamendua zeharkatzen duen Uruguaiko ur-ibilgu bat da, Ozeano Atlantikoko arro hidrografikoari dagokiona.

Sierra de las Ánimas mendikatean jaio eta Sauceko aintzirara isurtzen da 22 km inguru egin ondoren.


Fútbol Club Cartagena

Fútbol Club Cartagena futbol talde murtziarra da, Cartagena hirian 1995ean sorturikoa, Cartagena FC desagertu ondoren.

Talde biak batera hartuta 20 denboraldi egin dituzte Espainiako futbol ligako bigarren mailan.

Historia.

Cartagena izan zen Levanteko itsasertzean futbolean jokatzen hasi zen lehenengo hirietako bat. Diotenez 1903an ohiko kirola zen Cartagenako gazteen artean. Hainbat talde sortu ziren garai hartan, "Cartagena Foot Ball" (1903), "Sociedad Kugly" (1904), "Sport Club Cartagena" (1906)... Azken hau "Cartagena F.C." bihurtu zen 1919an eta bigarren mailaren fundatzaileetako bat izan zen. 15 urte egin zituen maila horretan, 1928-29, 1939-42, 1949-52, 1961-63 eta 1982-88 artean. Berriz igotzen saiatu zen baina bost urtez play-offetan kale egin ondoren taldea desegin zen.

1995ean "Cartagonova FC" bihurtu zen. Hirugarren mailan hasi zen jokatzen baina bost partida jokatuak zituela liga bertan behera utzi zuen. 2002an sortu zuen berriz senior talde bat eta maila apalenetik abiatu zuen ibilbide berria.

2009an bigarren B mailan bere taldeko txapeldun gelditu ondoren bigarren mailara itzultzea lortu zuen. Hiru urte egin zituen bertan. 2020an berriz igo zen.

Datuak.

Cartagena CF eta FC Cartagena batera. 2023-24 barne:


Greenfield udalerria, LaGrange konderria (Indiana)

Greenfield udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Indiana estatuko udalerri bat da, LaGrange konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, eremuan.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Greenfield udalerriak 620 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Mediona

Mediona Kataluniako udalerria da, Alt Penedès eskualdean eta Bartzelonako probintzian dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.360 biztanle zituen. 47,55 km²-ko azalera du.


Riekertia ellisi

Riekertia ellisi "Riekertia" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Batrachoididae familian.


Proctoporus

Proctoporus Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikaren iparraldean bizi dira.


Truro (Iowa)

Truro Iowako hiri bat da. Madison konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Pirinioaurrea (eskualdea)

"Artikulu hau Nafarroa Garaiko eskualdeari buruzkoa da; Iberiar Penintsulako mendilerroa gaitzat duena beste hau da: «Pirinioaurrea»"

Pirinioaurrea Nafarroa Garaiko eskualde bat da, Euskal Herrian kokatuta. Gutxi gorabehera, Pirinioaurreko sistemarekin bat dator, Nafarroatik igarotzean. Bere ezaugarria da lautada zabal emankorrak, mendilerro nabarmenak dituzten ibai banaz bustiak. Nafarroako eremu despopulatuenetako bat da, non, komunikazio-ardatz nagusien gainean dauden herriak izan ezik, gainerako herriak tamaina txikikoak diren, herri hustu asko izateaz gain.

12 udalerrik osatzen dute, eta </code> biztanle eta 479,57 kilometro koadroko azalera zituen; horrek 12,03 biztanle kilometro koadroko biztanleria-dentsitatea sortzen zuen. Arripodas dagoen itsas mailaren gaineko 423 metrotik Baigura mendiaren 1472 metrora arteko altuera du.

Eskualdeburua Agoitz udalerria da, Longida ibarran.

Izena.

"Pirinioaurrea" beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

Izen ofiziala, Nafarroako Gobernuaren arabera, honako hau da: "Prepirineo / Pirinioaurrea".

Etimologia.

Eskualdeak Pirinioaurrea sistema geografikoaren izena hartzen du, Pirinioen hegoaldean dauden mendi baxuenak.

Geografia.

Mugakideak.

Pirinioaurrea eskualdeak Pirinioak eskualdea du muga iparraldean eta ekialdean. Hegoaldean Zangozerria eskualdea dago. Hegomendebaldean, Erdialdea eskualdearekin muga egiten du. Azkenik, mendebaldean Metropolialdea eta Ibarrak daude, Iruñerria eskualdeko azpieskualdeak.

Inguru naturala.

Eskualdea Pirinioaurreko sistemaren eremuan dago. Mendiak eta mendilerroak haran lau samarrek eteten dituzte, eta horien artean nabarmenki nabarmentzen da. Hauek dira eskualdea zeharkatzen duten mendilerroak:

Bestalde, zeharkatzen duten eta mendilerroak banatzen dituzten ibaiak honako hauek dira:

Gainera, eskualdean Nafarroako ubidea hasten da, Itoizko urtegian.

Klima.

Pirinioaurreak klima azpimediterraneoa dauka, eta urteko batez besteko tenperatura aldakorra da, 13 gradu hegoaldeandik 10 gradu iparraldeanera. Prezipitazioak nahiko urriak dira udan baina ugariak gainontzeko urtaroetan, guztira 800-1200 mm inguru jausten dira urtero 110-130 egunetan.

Eskualdean hainbat estazio meteorologiko daude, baina hauek dira adierazgarrienak: Orotz-Betelu (iparraldea), Agoitz (erdialdea), Eparotz (ekialdea) eta Elo (hegoaldea).

Banaketa.

Banaketa tradizionala.

Historikoki, eskualdea, Nafarroako erdialdea eta iparraldea bezala, ibarraka banatu da. Banaketa hori ez zen soilik geografikoa, eskumen politiko, administratibo, judizial eta militarrak ere bazituzten eta. Hauek dira ibar horiek:

Urraulgoiti eta Urraulbeiti ibarrak Urraul ibar handienean integratuta zeuden, Erromantzatua eta Ledeako Korreduarekin batera. Gainera, Agoitz, Urrotz eta Elo hiribilduek, antzinatik, beren ibar geografikoekiko independentzia administratiboa izan dute.

Udalerriak.

Pirinioaurrea eskualdea 12 udalerritan banatuta dago, honako hauek:

Herriak.

2020an gutxienez biztanle 1 zuten 99 biztanlegune daude eskualdean:

Herri hustuak.

Pirinioaurrea eskualdeak, gainera, 100 herri hustu ditu, honako hauek:

Partzuergoak.

Gaur egun, Pirinioaurrea eskualdean 2 partzuergo daude hainbat udalerritan banatuta:

Historia.

Eskualdea 2019an sortu zen, Barkos gobernuak onartutako 04/2019 Foru Legearen arabera. Nafarroa Garaiko eskualde berriak diseinatzeko prozesuan, 11 eskualde proposatu ziren lehen aldiz, eta horietako 3 bi azpieskualdetan banatu ziren. Eskualde horren kasuan, "Zangozerria-Pirinioaurrea" eskualdearen barruan zegoen azpieskualde bat zen. Proposamen hori berrikustean, inguruko alkate batzuen protestak eraginda, "Zangozerria-Pirinioaurrea" eskualde handia bi eskualdetan banatu zen: "Zangozerria" eta "Pirinioaurrea".

Urte bereko irailean legeak atxilotu zuen Maria Chivite lehendakari berriak, bere ustez aurreko legealdian gehiengo osoz baliatu zen legeak ez baitzuen behar besteko adostasunik. Horregatik, nahiago izan zuen sakonago landu hasi berri zen legegintzaldian, prozesuarekin bat egin aurretik. 2021eko urrian, aldi baterako neurri gisa, tokiko finantzaketa-eredu berri bat onartu zen, aurrekoan sortutako desberdintasunak konpontzeko, eskualde berriak garatzen diren bitartean; hala ere, Uxue Barkosek bere garaian baliatu zuen legeak aprobetxatuta eta ofizialki onartuta jarraitzen zuten.

Demografia.

</code> biztanle zituen Pirinioaurrea eskualdeak.

Ekonomia.

Bi okupazio nagusi daude eskualdean. Lehenengoa, industriala, eskualdeko industrialdeetan (Agoitz) zein inguruko zonaldeetan (Irunberri eta, bereziki, Iruñerria). Bigarrena tradizionalagoa da, eta nekazaritzari eta abeltzaintzari buruzkoa da. Eskualde honek oso ekoizpen-sare txikia du, despopulazioa jasaten baitu, eta, era berean, despopulazio horren kausa ere bada.

Politika.

Pirinioaurrea eskualdea, lege-eremuan garatuta egon arren, oraindik garatu gabe dagoen eskualdea da, arlo juridikoan edo eskumenetan. Horregatik, oraingoz ez dago lurralde osoa biltzen duen eskualde-erakunderik edo mankomunitaterik.

Hauteskundeak.

Hauek dira 2019ko Nafarroa Garaiko Udal hauteskundeen eskualdeko emaitzak:

Hauek dira 2019ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen eskualdeko emaitzak:

Azpiegiturak.

Errepideak.

Artikulu nagusia: «Nafarroa Garaiko errepideen sarea»

Pirinioaurrea eskualdea hainbat errepidek antolatzen dute, ibarrak elkarrekin lotzen dituztenak, eta, ondoren, herriak lehen aipatutako ardatz handiekin lotzen dituzten errepide txikiak. Eskualdeko errepide guztiak Nafarroako Gobernuak kudeatzen ditu. Gainera, Pirinioetako autobiak eskualdearen hegoaldea zeharkatzen du, Iruñea eta Jaka artean.

Hauek dira ardatz nagusiak:

Hezkuntza.

Artikulu nagusia: «Nafarroa Garaiko hezkuntza»

Eskualdeko hezkuntza Nafarroako Gobernuaren menpe dago. Nafarroa Garaiko gainerako eskualdeetan bezala, Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Kontseilaritzak 11 departamentutan banatzen du komunitatea, bakoitza institutu bati lotutako barruti batekin edo gehiagorekin. Horietan bigarren hezkuntzako institutuak integratzen dira, eta horiek, aldi berean, beren mendeko lehen hezkuntzako eskola bat edo batzuk dituzte. Horrela, herritar batek sare publikoan ikastea erabakitzen badu, jatorriaren araberako lehen hezkuntzako eskola bat esleitzen zaio (herria, udalerri berak hainbat eskola izan baititzake esleituta), eta, behin lehen hezkuntza amaituta, dagokion bigarren hezkuntzako institutuan sartuko da.

Gaur egun, hainbat hezkuntza-eredu daude herrialdean, familiei aukera ditzaten eskaintzen zaizkienak, lege-esparruaren barruan. Eremu mistoko udalerrietan (eskualdeko iparraldeko ibarrak), Euskararen Foru Legeari jarraiki, ez da nahitaezkoa gutxieneko euskara-eskolak ematea, baina erraztasunak eman behar zaizkie euskaraz eskolatu nahi dutenei. Hala ere, eremu ez-euskalduneko udalerrietan (eskualdeko hainbat ibarrak), praktikan, eremu mistoan gertatzen den gauza bera gertatzen da, euskarazko gutxieneko eskolarik ere ez baitago, baina hizkuntza horretan eskolatu nahi duenarentzat ere erraztasunak ematen dira, nahiz eta eremu mistoan baino txikiagoak izan. Kasu askotan, B edo D ereduetan eskolatzea baimenduta badago ere, esleitutako ikastetxea bizilekutik oso urrun egon daiteke.

Pirinioaurrea eskualdean, hainbat udalerritan daude lehen mailako eskolak, eta horietan hogei bat ikasle baino ez daude eskolatuta, baina bigarren mailako hezkuntza ez dago ziurtatuta, eta hainbat ikasleek Iruñeraino joan behar izaten dute. Zehazki, 2019. urtean Pirinioaurrea eskualdean lehen hezkuntzako 2 eskola eta bigarren hezkuntzako institutu bat daude, guztiak publikoak. Jarraian, taula batean, sare publikoan eskualdeko ikasleei dagozkien lehen hezkuntzako eskola eta bigarren hezkuntzako institutua adierazten dira, jatorriaren arabera (letra etzanak adierazten du ikastetxea eskualdetik kanpo dagoela):

Osasuna.

Artikulu nagusia: «Nafarroa Garaiko osasuna»

Nafarroa Garaian, osasun sistema Nafarroako Gobernuaren menpe dago, zehazki Osasun Departamentuaren menpe. Herrialdea hiru barrutitan banatzen da, bakoitzak erreferentziako ospitale bat duela, eta eremu bakoitzak eskualde desberdinak ditu, horietako bakoitza osasunetxe bati atxikita, eta osasunetxe horrek ematen dio zerbitzua bere lurraldeari.

Osasunetxe horietan biltzen dira herritarrak aldizka artatzen dituzten lehen mailako arretako profesionalak (pediatria, erizaintza...). Zainketa espezializatuagoetarako, barruti bakoitzeko ospitaleak arduratzen dira haietaz, nahiz eta espezialitate oso zehatz batzuk Nafarroako Unibertsitate Ospitalean bakarrik dauden eskuragarri, Iruñean.

Eskualde horretan honako osasunetxe hauek daude:

Garraioa.

Nafarroako Autobus Konpainiak Pirinioaurrea Iruñekin batzen du. Autobus lineek honako ibilbidea egiten du:

Gainera, La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Uztarroze eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:

Bestalde, La Veloz Sangüesina edo "Zangozar Azkarra" izeneko autobus konpainiak Pirinioaurrea Zangoza, Iruñea eta inguruko herriekin batzen ditu. Linea nagusiak honakoak dira:

Kultura.

Euskara.

Luis Luziano Bonapartek, 1869an, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian sailkatu ziren hurrengo udalerriak: Agoitz, Artzibar, Ibargoiti, Itzagaondoa, Lizoainibar-Arriasgoiti, Longida, Orotz-Betelu, Untzitibar eta Urrotz. Urraulgoiti eta Urraulbeiti udalerriak atzerkada-eremuan ziren eta Elo, ez-euskal eremuan.

Gaur ez da euskalki hiztunik eremu honetan. Artzibar izan zen bertako mintzoari luzeen eutsi zion ibarra. Etxean ikasitako euskara nola edo hala gorde zuen hondarreko hiztuna, Soledad Arbonies, 2017ko azaroan hil zen. Gainerako ibar gehienetan XX.mendean zehar desagartu zen tokian tokiko mintzoa; are lehenago Urraulbeitin zein Elon.

Eskualdeko euskara nafarrera euskalki da. Euskalki honek azpieuskalki ezberdinak ditu, eskualde gehienerako pirinioaurrera edo eguesibarrera eta iparralderako (Artzibar, Orotz-Betelu eta Arriasgoiti) artzibarrera delarik. Hala ere, ez dago barietate horietako hiztunik zenbatuta, eta, beraz, euskaldun berriak euskara batukoak dira.

Hizkuntza-zonakatzea.

Indarrean dagoen hizkuntza-zonakatzeak, Euskararen Foru Legearen bidez Nafarroako Gobernuaren menpe dagoenak, hiru eremutan sailkatzen ditu udalerriak, euskaldunen kopuruaren arabera: ez-euskalduna, mistoa eta euskalduna. Ñ legeak Agoitz, Artzibar, Lizoainibar-Arriasgoiti eta Orotz-Betelu udalerriak hartzen zituen barne, eremu mistoan. 2017an legea zabaldu zenean, Itzagaondoa, Longida, Urraulbeiti eta Urrotz udalerriak sartu ziren, eta Elo, Ibargoiti, Untzitibar eta Urraulgoiti eremu ez-euskaldunean geratu ziren.

Ondarea.

Ondasun nabarmenak.

Hauek dira eskualdeko monumentu garrantzitsuenak, Kultura Ondasunen sartuak:


Quzhou aireportua

Quzhou Aireportua (txineraz: 衢州机场), (NAGE: JUZ, NAZE: ZSJU), Txinako Herri Errepublikako Zhejiang probintziako Quzhou hirian dago.


Ennis

Ennis (irlanderaz "Inis") Irlandako Errepublikaren seigarren hiririk handiena eta hego-mendebaldean dagoen Clareko konderriko hiriburu eta hiri nagusia da. Ennis udalerria Shannon aireportutik 19 kilometro eskasetara dago, baita Moherreko amildegiak, The Burren eremua, Dromoland gaztelua edota Bunratty gaztelua turismo gunetatik oso hurbil ere. 2005 urtean Irlandako hiri garbiena izendatu zuten. Ennisek 25.360 biztanle ditu (2011).

Etimologia.

Irlanderazko "Inis" izenak "uhartea" esan nahi du, izan ere Fergus ibaiaren Clonroad uhartean altxaturiko frantziskotar monasterio baten inguruan sortu baitzen.

Historia.

Thomond Erresumako agintari zen O'Brian familiak XII mendean Limerick utzi eta Clonroad uhartean beren egoitza eraiki zuten. 1240an lurrak eman zizkien frantziskotarrei bertan monasterioa altxa zezaten. Inguruko ikasleak monasteriora etortzen ziren Teologia ikasketak egitera eta inguruan herria eratzen hasi zen. Harresirik ez zeukanez merkatari katolikoak aske ziren bertara etortzeko, gainontzeko herri hesituetan ez bazuten bizitzeko baimenik lortzen. Honek herriari garapen handia eman zion, harik eta XVI mendeko Erreforma Protestantearen eraginek monasterioak itxi ziren arte.

Elisabet I.a Ingalaterrakoaren erregealdian Clare konderri izendatua izan zen eta Ennis aukeratu zuten hiriburu izateko. 1610tik aurrera feriak eta merkatua izateko eskubideak jaso zituen.

Kirola.

Clare konderriko futbol gaeliko eta hurling kiroletako Clare GAA taldeak udalerri honetako Cusack Park estadioan egoitza eta jokalekua du.

Jaialdiak.

Maiatza bukaeran urteko irlandar musika tradizionalaren "Fleadh Nua" jaialdia izaten da.


Shogo Kamo

Shogo Kamo (japonieraz: 加茂 正五, 1915eko abenduaren 12a - 1977ko irailaren 14a) Japoniako futbolaria izan zen.


Occidozyga floresiana

Occidozyga floresiana "Occidozyga" generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Rhinoptilus chalcopterus

Rhinoptilus chalcopterus "Rhinoptilus" generoko animalia da. Hegaztien barruko Glareolidae familian sailkatua dago.


Port-Launay

Port-Launay (bretainieraz "Meilh-ar-Wern") Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.


San Migel Goiaingeruaren eliza (Lazkao)

San Migel Goiaingeruaren parrokia Lazkaon (Gipuzkoa) dagoen eliza da, XVI. mendearen amaieran eta XVII. mendearen hasieraren artean eraikitakoa. Martin de Apaztegi eta Domingo de Aristiburu arkitektoak izan ziren elizaren eraikuntzaren arduradunak. Beranduago, 1636 urtean Martin de Abariak aldarea zabaldu zuen eta eraikuntza lanak amaitu zituen. Hala ere, 1664 urtera arte ez zen sakristia berria eraiki.

Oinplano errektangeluko eraikina da. Erretaula nagusia neoklasikoa da, 1791 urtean Diego Díaz del Vallek diseinatu zuena. Beste bi erretaula ere baditu, Santo Domingo erretaula, ebanjelioaren alboan kokatzen dena. Azken hau Domingo de Etxeberria]]k eraiki zuen 1619 urtean.

Andre Mariaren erretaula, epistolaren ondoko kaperan dago. 1631 urtean Migel de Zozayak eraiki zuen.


Ribera Navarra FS

Ribera Navarra Fútbol Sala Tuterako areto-futbol taldea da. 2001ean sortua, 2011-12 denboralditik aurrera Espainiako Areto Futboleko Lehen Mailan dabil.

Datuak.

2017-18 barne:


Anablepidae

Anablepidae arrain ziprinodontiformeen familia da, Neotropikoko ur geza eta gazikaretan bizi dena.

Generoak.

FishBaseren arabera, familiak egun 18 espezie ditu, 3 generotan banaturik:


Joan IV.a Laskaris

Joan IV.a Laskaris edo Joan IV.a Dukas Laskaris (#BIRZUZENDU, "Iōannēs IV Doukas Laskaris"; Konstantinopla, – #BIRZUZENDU 1305) Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen 1258-1261 bitartean. Teodoro II.aren seme eta ondorengoa izan zen eta adin nagusira heldu gabea zen haren aita hil zenean. Errege-aulkitik egotzi, itsutu eta giltzaperatu egin zuen Mikel VIII.a Paleologo erregeordeak..


2008ko Brasilgo Sari Nagusia

2008ko Brasilgo Sari Nagusia Sao Pauloko Jose Carlos Pace autodromoan ospatu zen.


Losteko pertsonaiak

Lost telesailean zehar egon diren pertsonaia aipagarrien zerrenda eta parte hartu dituzten denboraldi eta atal kopurua.


Amphisbaena borelli

Amphisbaena borelli "Amphisbaena" generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.


Bosniako Serbiar Errepublikako armada


Petrocephalus bane

Petrocephalus bane "Petrocephalus" generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.


Brushy udalerria, Saline konderria (Illinois)

Brushy udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko udalerri bat da, Saline konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, eremuan.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Brushy udalerrian 297 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Antón Martín geltokia

Antón Martín geltokia, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Centro barrutian.

1921eko abenduaren 26an inauguratu zen.


Myotis aurascens

"'Myotis aurascens "Myotis" generoko eta Vespertilionidae familiako saguzar espezie bat da.


Xenosaurus newmanorum

Xenosaurus newmanorum "Xenosaurus" generoko animalia da. Narrastien barruko Xenosauridae familian sailkatuta dago.