Eritasun

<templatestyles src="Argitzeko/styles.css" />

"Artikulu hau osasunari buruzkoa da; adiera filosofikoa buruzkoa beste hau da: «Gaizki»."

Eritasuna, gaixotasuna, patologia edo gaitza organismo oso baten edo haren zati baten egiturari edo funtzioari modu negatiboan eragiten dion egoera anormal partikularra da, ez dena kanpoko lesio baten ondorioz bat-batean gertatu. Gaixotasunak baldintza medikoak izaten dira, zeinu eta sintoma espezifikoekin lotzen direnak. Gaixotasun bat kanpoko faktoreek (agente patogenoek, adibidez) edo barne-disfuntzioek eragin dezakete. Adibidez, immunitate-sistemaren barne-disfuntzioek hainbat eritasun sor ditzakete, hala nola immunoeskasia, hipersentikortasuna, alergiak eta nahasmendu autoimmuneak.

Gizakietan, eritasuna modu zabalagoan erabili ohi da mina, disfuntzioa, larritasuna, arazo sozialak edo heriotza eragiten duen edozein egoerari edo harekin kontaktuan daudenen antzeko arazoei erreferentzia egiteko. Zentzu zabalago horretan, batzuetan lesioak, ezintasunak, nahasmenduak, sindromeak, infekzioak, sintoma isolatuak, portaera desbideratuak eta egituraren eta funtzioaren aldaketa atipikoak barne hartzen ditu; beste testuinguru batzuetan eta beste helburu batzuetarako, berriz, kategoria bereizgarritzat har daitezke. Gaixotasunek, fisikoki ez ezik, mentalki ere eragin diezaiekete pertsonei, gaixotasun bat hartzeak eta gaixotasun horrekin bizitzeak eragindako pertsonaren bizitzaren ikuspegia alda baitezake.

Eritasun batek eragindako heriotzari kausa naturalek eragindako heriotza esaten zaio. Lau gaixotasun mota nagusi daude: infekziosoak, karentzialak, herentziazkoak (genetikoak zein herentziazkoak ez direnak) eta fisiologikoak. Gaixotasunak beste modu batzuetan ere sailka daitezke, gaixotasun kutsakor edo ez-transmitigarri gisa. Gizakion gaixotasun hilgarrienak koronarioak dira (odol-fluxuaren buxadura), eta, ondoren, garun-hodietako gaixotasunak eta beheko arnasbideetako infekzioak. Herrialde garatuetan, gaixotasun gehien eragiten dituzten gaixotasunak neuropsikiatrikoak dira, hala nola depresioa eta antsietatea.

Gaixotasunaren azterketari patologia deritzo, etiologiaren edo kausaren azterketa barne.

Terminologia.

Kontzeptuak.

Kasu askotan, gaixotasuna, nahasmendua, erikortasuna, gaitza eta ondoeza terminoak elkar-trukagarri gisa erabiltzen dira; hala ere, egoera batzuetan termino espezifikoak hobesten dira.

Erabilera hori literatura psikiatrikoan ere ikusten da. Mediku-aseguruko poliza batzuek edozein gaixotasun, lesio edo gaitz definitzen dute, gaixotasun psikiatrikoak izan ezik. Balioei dagokienez, neutralagoa denez gaixotasun gisa hitz egitea baino, osasun-arazoak dituzten pertsonek nahiago izaten dute batzuetan mediku-erasan terminoa, kaltegarriak ez direla uste baitute. Bestalde, erasanaren izaera medikoa azpimarratzean, termino hori baztertu egiten da batzuetan, autismoaren eskubideen aldeko mugimenduaren defendatzaileek bezala.

Erasan mediko terminoa ere egoera medikoaren sinonimo bat da, eta kasu horretan paziente indibidual baten egungo egoera deskribatzen du ikuspegi medikotik. Erabilera hori paziente bat egoera kritikoan dagoela deskribatzen duten adierazpenetan agertzen da, adibidez.

Epidemiologian eta zientzia aktuarialetan, "erikortasun-tasa" terminoa gaixotasun edo baldintza mediko baten intzidentzia-tasari edo prebalentziari buruzkoa izan daiteke. Gaixotasunaren neurri hori afekzio baten heriotza-tasari kontrajartzen zaio, hau da, denbora-tarte jakin batean hiltzen diren pertsonen proportzioari. Erikortasun-tasak lanbide aktuarialetan erabiltzen dira, hala nola osasun-aseguruetan, bizi-aseguruetan eta epe luzeko laguntza-aseguruetan, bezeroei kobratu beharreko prima zuzenak zehazteko. Erikortasun-tasek aseguru-etxeei laguntzen diete aseguratu batek gaixotasun espezifiko batzuk hartzeko edo garatzeko probabilitatea iragartzen.

Faseak.

Gaixotasun infekzioso batean, inkubazio-aldia infekzioaren eta sintomen agerpenaren artean igarotzen den denbora da. Latentzia-aldia infekzioaren eta gaixotasuna beste pertsona bati kutsatzeko gaitasunaren artean igarotzen den denbora da, sintomak agertu aurretik, ondoren edo aldi berean ager daitekeena. Birus batzuek lozorro fase bat ere izaten dute, latentzia biral izenekoa, non birusa gorputzean egoera ez-aktiboan ezkutatzen den. Adibidez, zoster barizelaren birusak barizela fase akutuan eragiten du; barizela berreskuratu ondoren, birusa urte askoan egon daiteke nerbio-zeluletan ezkutuan, eta geroago zoster herpesa eragin dezake (sugegorria).

Sailkapena.

Sakontzeko, irakurri: «Nosologia»

Gaixotasunak haien kausaren, patogenesiaren (gaixotasuna sortzeko mekanismoa) edo sintomen arabera sailka daitezke. Eragindako organoen sistemaren arabera ere sailka daitezke, baina hori zaila izaten da, gaixotasun askok organo bati baino gehiagori eragiten baitiote.

Nosologiaren zailtasun nagusietako bat da askotan gaixotasunak ezin direla argi definitu edo sailkatu, batez ere kausa edo patogenesia ezagutzen ez denean. Horregatik, diagnostiko-terminoek sintoma bat edo sintoma multzo bat (sindromea) baino ez dute islatzen askotan.

Giza gaixotasunen sailkapen klasikoa analisi patologikoaren eta sindrome klinikoen arteko behaketa-korrelaziotik dator. Gaur egun nahiago da beren kausaren arabera sailkatu, ezagutzen bada.

Gaixotasunen sailkapenik ezagunena eta erabiliena Osasunaren Mundu Erakundearen Gaixotasunen Nazioarteko Sailkapena da. Aldizka eguneratzen da. Gaur egun, azken argitalpena GNS-11 da.

Kausak edo etiologia.

Sakontzeko, irakurri: «Etiologia»

Gaixotasun batzuk bakarrik dira kutsakorrak, gripea adibidez, eta infekziosoak direla uste da. Gaixotasun horiek eragiten dituzten mikroorganismoak patogeno gisa ezagutzen dira, eta bakterioen, birusen, protozoon eta onddoen barietateak dituzte. Gaixotasun infekziosoak transmiti daitezke, adibidez, gainazaletako material infekziosoarekin eskuz ahoko kontaktua izateagatik, intsektuen edo gaixotasunaren beste eramaile batzuen ziztadengatik, ur edo elikagai kutsatuengatik (askotan kutsadura fekalaren bidez), etab. Sexu-transmisioko gaixotasunak ere badaude. Kasu batzuetan, pertsonatik pertsonara erraz transmititzen ez diren mikroorganismoek esku hartzen dute; beste gaixotasun batzuk, berriz, elikadura egokiarekin edo bizi-estiloaren beste aldaketa batzuekin prebenitu edo hobetu daitezke.

Gaixotasun batzuk, hala nola minbizi mota gehienak (baina ez guztiak), bihotzeko gaixotasunak eta buruko nahasmenduak, gaixotasun ez-infekziosoak dira. Gaixotasun ez-infekzioso askok oinarri partziala edo erabat genetikoa dute (ikus nahasmendu genetikoa) eta, beraz, belaunaldi batetik bestera transmiti daitezke.

Osasunaren baldintzatzaile sozialak pertsonak bizi diren eta haien osasuna baldintzatzen duten baldintza sozialak dira. Gaixotasunak gizarte-, ekonomia-, politika- eta ingurumen-egoerekin lotuta egon ohi dira. Zenbait osasun-erakundek, hala nola Kanadako Osasun Publikoaren Agentziak eta Osasunaren Mundu Erakundeak, onartu dute osasunaren gizarte-baldintzatzaileek eragin handia dutela ongizate kolektiboan eta pertsonalean. Osasunaren Mundu Erakundearen Gizarte Determinatzaileen Kontseiluak ere aintzat hartzen ditu osasunaren baldintzatzaile sozialak pobrezian.

Gaixotasun baten kausa ondo ezagutzen ez denean, gizarteek gaixotasun hori mitifikatzeko edo kultura horrek txartzat jotzen duenaren metafora edo sinbolo gisa erabiltzeko joera dute. Adibidez, 1882an tuberkulosiaren kausa bakterianoa aurkitu zen arte, adituek herentziari, bizimodu sedentarioari, aldarte deprimituari eta gehiegizko sexuari, janari aberatsari edo alkoholari egotzi zioten gaixotasuna, guztiak ere garai hartako gaitz sozialak.

Gaixotasun bat organismo patogeno batek eragiten duenean (adibidez, malaria "Plasmodium"ek eragiten duenean), ez dira nahastu behar patogenoa (gaixotasunaren kausa) eta gaixotasuna bera. Adibidez, Mendebaldeko Niloko birusak (patogenoa) Mendebaldeko Niloko sukarra eragiten du (gaixotasuna). Epidemiologiako oinarrizko definizioak gaizki erabiltzea ohikoa da argitalpen zientifikoetan.

Prebentzioa.

Gaixotasun eta nahasmendu asko hainbat modutan prebenitu daitezke. Horien artean daude [[higiene]]a, [[nutrizio]] egokia, [[ariketa fisiko]] egokia, [[txerto]]ak eta autozainketako eta [[osasun publiko]]ko beste neurri batzuk, hala nola [[Maskara (iragazkia)|musukoak]] erabiltzea airetik kutsatzen diren gaixotasunak ekiditeko.

Tratamendua.

[[Fitxategi:Polio_physical_therapy.jpg|thumb|[[Polio]]a izan duen ume baten ibilkera hobetzeko terapia.]]

[[Terapia]] edo tratamendu medikoak gaixotasun bat edo beste osasun-arazo batzuk sendatzeko edo hobetzeko ahaleginak dira. Medikuntzaren arloan, terapia tratamenduaren sinonimoa da. [[Psikologo]]en artean, terminoa [[psikoterapia]]ri edo "elkarrizketa-terapiari" buruzkoa izan daiteke. Tratamendurik ohikoenak [[sendagai]]ak, [[kirurgia]], gailu medikoak eta [[autozainketa]] dira. Tratamenduak osasun-sistema antolatu batek eman ditzake, edo modu informalean, pazienteak edo haren senideek.

[[Prebentziozko osasun-arreta]] lesio, gaixotasun edo gaitz bat saihesteko modu bat da. Tratamendu edo sendabide bat arazo mediko bat hasi denean aplikatzen da. Tratamendu batek arazo bat hobetu edo desagerrarazi nahi du, baina baliteke tratamenduek sendaketa iraunkorrik ez sortzea, batez ere gaixotasun kronikoetan. Sendaketak gaixotasunak erabat iraultzen dituzten edo arazo medikoak etengabe amaitzen dituzten tratamendu-azpimultzo bat dira. Erabat sendatu ezin diren gaixotasun askok tratagarriak izaten jarraitzen dute. Minaren tratamendua (minaren medikuntza ere esaten zaio) mina arintzeko eta minez bizi direnen bizi-kalitatea hobetzeko diziplinarteko ikuspegia erabiltzen duen medikuntzaren adarra da.

[[Larrialdi medikuntza|Larrialdi medikoen]] tratamendua azkar eman behar da, askotan larrialdi-zerbitzu baten bidez edo, egoera ez hain kritikoetan, larrialdiko arreta-zentro baten bidez.

Epidemiologia.

[[Fitxategi:Snow-cholera-map.jpg|thumb|[[John Snow]]ren koleraren mapa, epidemiologia modernoaren aurrekari nabarmena.]]

[[Epidemiologia]] gaixotasunak eragiten edo laguntzen dituzten faktoreak aztertzea da. Gaixotasun batzuk ohikoagoak dira eremu geografiko jakin batzuetan, ezaugarri genetiko edo sozioekonomiko jakin batzuk dituzten pertsonen artean, edo urteko garai desberdinetan.

Epidemiologia [[osasun publiko]]ko ikerketaren funtsezko metodologiatzat hartzen da, eta oso estimatua da [[ebidentzian oinarritutako medikuntza]]n, gaixotasunen [[Arrisku-faktore|arrisku-faktoreak]] identifikatzeko. Gaixotasun kutsakor eta ez-transmitigarrien azterketan, epidemiologoen lana agerraldien ikerketatik hasi eta azterketen diseinuetaraino, datuen bilketa eta analisia hartzen ditu, hipotesiak frogatzeko eredu estatistikoen garapena eta emaitzen dokumentazioa barne, pareek berrikusitako aldizkarietan aurkezteko. Epidemiologoek, halaber, gaixotasunek populazio batean duten elkarrekintza aztertzen dute, [[epidemia]] bat bezala ezagutzen dena. Epidemiologoak beste diziplina zientifiko batzuetan oinarritzen dira, hala nola [[biologia]]n (gaixotasunaren prozesuak hobeto ulertzeko), [[bioestatistika]]n (gaur egun eskuragarri dagoen informazio gordina), informazio geografikoaren zientzian (datuak gordetzeko eta gaixotasunaren ereduak [[kartografia]]tzeko) eta gizarte-zientzietako diziplinetan (hurbileko eta urruneko arrisku-faktoreak hobeto ulertzeko). Epidemiologiak lagundu dezake arrazoiak identifikatzen eta prebentzio-ahaleginak bideratzen.

Gaixotasunak aztertzean, epidemiologiak horiek definitzeko erronkari egin behar dio aurre. Gaixotasun ezezagunen kasuan bereziki, taldeek definizio oso desberdinak erabil ditzakete. Adostutako definiziorik gabe, ikertzaileek gaixotasunaren kasuen zenbakiak eta ezaugarriak jakinaraz ditzakete.

Erikortasunari buruzko datu-base batzuk estatuetako eta lurraldeetako osasun-agintariek emandako datuekin egiten dira, maila nazionalean edo eskala handiagoan ([[Ospitaleetako Erikortasunari buruzko Europako Datu-basea]] (HMDB), esaterako), eta diagnostiko xehatuaren, adinaren eta sexuaren arabera ospitaleko alten datuak izan ditzake. Europako HMDBren datuak Osasunaren Mundu Erakundearen Europarako Eskualde Bulegoari aurkeztu zizkioten Europako herrialdeek.

Gizartea eta kultura.

[[Fitxategi:Charles_Mellin_(attributed)_-_Portrait_of_a_Gentleman_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|[[Obesitate]]a estatus sozial altuko pertsonen erakusgarri zen Europako [[Pizkundea]]n.]]

Gizarte batek gaixotasunei erantzuteko duen modua [[soziologia mediko]]aren gaia da.

Afekzio bat gaixotasuntzat har daiteke kultura edo garai batzuetan, baina ez beste batzuetan. Adibidez, [[gizentasuna]]k aberastasuna eta ugaritasuna adieraz ditzake, eta estatusaren sinbolo bat da [[gosete]]a izateko joera duten lekuetan eta GIB/HIESak asko eragiten dien leku batzuetan. [[Epilepsia]] [[hmong]]en arteko dohain espiritualen zeinutzat hartzen da.

Gaixotasunak zenbait onura legitimatzen ditu gizartean, hala nola [[gaixotasunagatiko prestazio]]ak, lana saihestea eta besteak [[Ugalketa lan|zaintzea]]. Gaixoak gaixoaren rola izeneko rol soziala hartzen du bere gain. Gaixotasun beldurgarri bati, hala nola minbiziari, kulturalki onargarria den modu batean erantzuten dion pertsona bat ohoratu daiteke publikoki eta pribatuan estatus sozial altuagoarekin. Onura horien truke, gaixoak tratamendua bilatu eta lan egin behar du berriro ondo egoteko. Konparazio batera, har dezagun haurdunaldia, ez baita gaixotasun edo gaitz gisa interpretatzen, nahiz eta amak eta haurtxoak zainketa medikoak jaso ditzaketen.

[[Erlijio]] gehienek erlijio-betebeharren salbuespenak ematen dizkiete gaixoei. Adibidez, [[Yom Kippur]]ren edo [[Ramadan]]ean [[barau]]a egiteagatik bizia arriskuan lukeen pertsona bat salbuetsita dago betebeharretik, edo parte hartzea ere debekatzen zaio. Gaixoek ere ez dituzte gizarte-betebeharrak bete behar. Adibidez, osasun txarra da sozialki onargarria den arrazoi bakarra estatubatuar batek [[Etxe Zuria|Etxe Zurirako]] gonbidapen bati uko egiteko.

Gaitz bat gaixotasun gisa identifikatzeak, giza egituraren edo funtzioaren aldaketa soil gisa identifikatu beharrean, ondorio sozial edo ekonomiko garrantzitsuak izan ditzake. [[Tentsio errepikakorra]]k eta [[Trauma osteko estresaren nahasmendu|trauma osteko estresak eragindako nahasmendua]] bezalako gaixotasunen aitorpen eztabaidagarriak hainbat ondorio positibo eta negatibo izan ditu finantza-erantzukizunetan eta gobernuek, enpresek eta erakundeek gizabanakoekiko dituzten erantzukizunetan, baita gizabanakoengan ere. [[Zahartze]]a gaixotasuntzat jotzearen inplikazio soziala sakona izan liteke, nahiz eta sailkapen hori oraindik ez dagoen zabalduta.

[[Legenar]]dunek historikoki baztertu egiten zituzten gaixotasun infekzioso bat izateagatik, eta "legenardun" terminoak estigma soziala ekartzen du gogora. Gaixotasunarekiko beldurrak fenomeno sozial orokorra izaten jarrai dezake, baina gaixotasun guztiek ez dute muturreko estigma soziala ekartzen gogora.

Posizio sozialak eta estatus ekonomikoak osasunari eragiten diote. [[Pobreziaren gaixotasunak]] [[pobrezia]]rekin eta estatus sozial baxuarekin lotzen dira; oparotasunaren gaixotasunak, berriz, estatus sozial eta ekonomiko altuarekin lotzen dira. Egoera bakoitzari lotutako gaixotasunak aldatu egiten dira garaiaren, lekuaren eta teknologiaren arabera. Zenbait gaixotasun, hala nola [[diabetes mellitus]]a, pobreziarekin (elikagaiak gaizki aukeratzea) eta oparotasunarekin (bizitzaren iraupen luzea eta bizimodu sedentarioa) lotuta egon daitezke, hainbat mekanismoren bidez. Bizimoduarekin lotutako gaixotasunak terminoak bizitzarekin lotutako gaixotasunak deskribatzen ditu, eta horiek ohikoagoak dira adinekoen artean. Adibidez, minbizia askoz ohikoagoa da kide gehienak 80 urte bete arte bizi diren gizarteetan, kide gehienak 50 urte bete aurretik hiltzen diren gizarteetan baino.

Kanpo estekak.

[[Kategoria:Gaixotasunak]]

[[Kategoria:Medikuntza gizartean]]


Calorguen

Calorguen (bretainieraz "Kerorgen") Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.


Pizza Hut

|qualifier =P580 |qualifier2=P582 |colformat1=Y |colformat2=Y

|qualifier3=P1083 or P115/P1083

|rowsubformat3= $3

|qualifier4=P131 or P115/P131 |rowsubformat4=: $4 |case4=locationcontext

|separator= | tablesort=1

e_izenburua =Etxean|

e_gorputza =ffffff|

e_g_eredua =_unknown|

e_prakak =ffffff|

e_p_eredua =|

k_izenburua =Kanpoan|

k_gorputza =eeeeee|

k_g_eredua =_unknown|

k_prakak =eeeeee|

k_p_eredua =|

3_izenburua =Alternate|

3_gorputza =|

3_g_eredua =_unknown|

3_prakak =|

3_p_eredua =|

Pizza Hut janari lasterra eskaintzen duen jatetxe-kate estatubatuarra da, pizzetan eta pastan espezializatuta dagoena. Wichitan jaio zen 1958an, Dan eta Frank Carneyren eskutik.


Lañuko leizeak

Lañuko leizeak Trebiñuko herri horretan dauden bi leize-multzo dira: Las Gobas eta Santorkaria. Kobazulo horiek artifizialak dira, eta, antza denez, ermitau-komunitate batzuek bizitoki gisa erabiltzen zituzten. 1978. urtean monumentu izendatu zituzten. Arabako inguru hauetan antzeko leize ugari aurki daitezke. Gaur egun aztarnategi hauei buruzko oso informazio gutxi ezagutzen da. Jose Maria San Sebastian "Latxaga"ren hitzetan hori omen da Euskal Herriko Kapadozia. Ikertzaile horren ustez, komunitate horiek bisigodo eta arabiar inbasioaren garaikoak dira.

Historia.

V. eta VIII. mendeen artean eremitismoa hedatu zen Iberiar penintsulan. Kristau monjeek bakardadea bilatzen zuten arrazoi erlijiosoak zirela-eta.

Lañun kareharrian landu zituzten leizeak, mendialdean, ohiko bideetatik urrun. Zaharrenak V. mendekoak direla uste da.

VII. eta VIII. mendeetan bertako nekazariek erabili zituzten bizileku gisa baina IX. eta X. mendeetan bertan behera utzi zituzten eta Lañu herria sortu zuten mendiaren oinean. Hurrengo mendeetan leizeak hilerri gisa ere erabili zituzten.

XII. mendetik aurrera, haien inguruko izpiritualtasuna galdu eta handik aurrera korta eta biltegi bihurtu zituzten.

Kokapena.

Lañu herria haran baten barruko aldean dago kokatuta; haranaren sarreran, iparraldetik, bi aldetara, labar batzuk ikusten dira. Haitzetan zulatuta sarrerak eta leihoak ikusten dira. Hor bizi ziren kristau-komunitate ezezagun batzuk, eskuinean Las Gobas eta ezkerrean Santorkaria. Ganbera nagusietan aldareak ere aurkitu dira.

Leize multzoak.

Bi leize-multzo daude Lañun:

"Las Gobas".

Eskuineko multzoa hesi batez babestuta dago, baina ohikoa da hesia puskatuta topatzea. Multzo honetan 11 leize daude, guztiak gizakiak egindakoak. Leizeetan ganbera edo gela desberdinak ikus daitezke. Handienak ziur aski tenplu moduan erabiltzen ziren. Beste batzuk, txikiagoak, gelak izango lirateke. Horrez gain, harrian egindako hilobiak ikus daitezke. Leize horiek Jose Migel Barandiaranek aztertu zituen 1968an. Barandiaranen ustez, aurkitu diren nekropoliak tenpluekin lotura zuzena dute. Aztarna berrienak XII. eta XIV. mendekoak dira.

"Santorkaria".

Las Gobasen aurrez aurre kokatuta daude. Izenak nolabait kristautasunaren erreferentzia dakar. Multzo honetan 18 esparru aurkitu dira, batzuk erabat txikituta; hauetako hiruk basilika baten oinplanoaren itxura dute, eta, argi dago tenplu funtzioa bete zutela. Francisca Saenz de Urturiren ustez Santorkaria izendapenaren azpian Santa Leokadia egon liteke, Markinez herriko leize artifizialetan izen bera aurkitu baita. Lehendabiziko leizean habeak jartzeko zuloak aurkitu dira eta, ondorioz, pentsatzekoa da eraikuntza bat egon zela bertan. Las Gobasen bezala hemen ere tenpluak izan zitezkeen espazioak, gelak eta hilobiak aurkitu dira.

Leize-motak.

Eremutarrak.

Leize zaharrenak eta sinpleenak dira.

Etxebizitzak.

Garaiko txabolek bezala hauek ere oinplano errektangularra dute. Batzuek oheak eta aulkiak ere badituzte harrian landuak. Sukaldea, lantokia eta oilategiak kanpoan egurrez egindako txabolatan izaten zituzten.

Biltegiak.

Etxebiziten gainean dauden zulo batzuk dira. Goian zeuden animalietatik babesteko eta sokazko eskilera bidez igotzen ziren bertara.

Elizak.

Bi motatakoak daude; abside kontrajarriak dituztenak eta abside bakarrekoak. Eragin bisigotikoa eta mozarabea nabaritzen da egituretan.

Nekropoliak.

Hiru motatako hilobiak zulatu zituzten harrian:

Kondaira.

Las Gobas aldean, haitz isolatu batean, beste leize bat dago. Herrian "La dotora" esaten diote (Emakume medikua). Kondairaren arabera bertan, garai batean, sendalari bat bizi izan zen. Antza, oso dotorea eta ongi hezia zen. Baina egun batean betiko desagertu zen.


Deputado Irapuan Pinheiro

Deputado Irapuan Pinheiro Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu km²ko eremuan.


San Manuel (Cortés)

San Manuel Hondurasko Cortés departamenduko udalerri bat da. 138 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 42871 biztanle zituen.


Cheilopogon pitcairnensis

Cheilopogon pitcairnensis "Cheilopogon" generoko animalia da. Arrainen barruko Exocoetidae familian sailkatzen da.


Arly ibaia

Arly Frantziako ibai bat da, Isère ibaiaren adarra.

Luzera eta arroa.

Ibaia 38 kilometro luze du eta arroak, 671 kilometro karratuko azalera hartzen du. Arro guztia, Rodano-Alpeak eskualdean dago, Savoia eta Savoia Garaia departamentuetan, zehazki. Isère ibaiarekin bat egiten du Albertvillen. Ibai honen igaroaldian, daude Arlyko arroilak. Bisitatu daitezke, handik gertu, RN 212 errepidea igarotzen baita.

Ikus, gainera.

Rodano-Alpeak


Baionako Andra Mariaren katedrala


Vallenato

Vallenatoa Kolonbiako Karibeko eskualdeko musika mota tradizionala da, bertako zenbait adierazpen kulturalen fusioz sortua: Magdalena Handiko behizainen abestiak, afrikar esklaboen kantuak eta Sierra Nevada de Santa Martako indigenen dantza tradizionalen erritmoak. Horrezaz gainera, espainiar poesiaren elementuekin eta Europako musika tresnen erabilerarekin ere aberastu dira adierazpen horiek. 2015ean Gizateriaren Kultura Ondare Immaterial izendatu zuen Unescok.


Villers-sur-Auchy

Villers-sur-Auchy Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Villers-sur-Auchy udalerrian erroldatutako biztanleak 339 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 144 etxebizitza zeuden, 124 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 139 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 124 etxebizitza nagusietatik 105 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 60 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 221 ziren, horien artean 170 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 170 pertsona aktiboetatik 159 lanean zeuden (93 gizon eta 66 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Villers-sur-Auchy udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 357,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.191 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 2 iturginak eta 1 ile apaindegia.

2000. urtean Villers-sur-Auchy udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 852 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Villers-sur-Auchy

Hannaches (1,7 km)

Senantes (2,9 km)

Ferrières-en-Bray (4,0 km)

Hécourt (4,6 km)

Saint-Germer-de-Fly (4,9 km)

Saint-Quentin-des-Prés (4,9 km)

Gournay-en-Bray (5,3 km)

Blacourt (5,3 km)

Villembray (5,5 km)


2499 Brunk

2499 Brunk asteroide baten izena da. azaroaren 7an aurkitu zuen E. F. Helin, S. J. Bus-ek Palomar Behatokitik.

Izendapena.

Hasiera batean asteroideak 1978 VJ izena zeraman.

Orbitaren ezaugarriak.

2499 Brunk asteroidearen orbitak batezbeste 3,099 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,696 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,501 distantziara. Eszentrikotasuna 0,13 da, eta makurdura orbitala 0,75ºkoa da.

Ezaugarri fisikoak.

Magnitude absolutoa 12.3 da.


Switching Channels

Switching Channels (euskaraz "Kateak Aldatuz"), 1988ko Ted Kotcheff bulgariar-kanadarrak zuzendutako komedia film bat da. "The Front Page" (1931) eta "His Girl Friday" (1940) filmeen berregokitzapena da, eta Ben Hecht eta Charles MacArthurren "The Front Page" (1928) antzezlanean oinarritua dago. Kathleen Turner, Burt Reynolds, Christopher Reeve, Ned Beatty eta Henry Gibson aktoreek antzeztu zuten.

Argumentua.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Oporraldi batetan zehar, Christy Colleran (Kathleen Turner) telebista kazetari ospetsuak Blaine Bigham (Christopher Reeve) yuppie aberatsa ezagutu eta harekin ezkontzeko asmoa du, baina John Sullivan (Burt Reynolds) lankide eta senar ohiak ezkontza nola edo hala eragoztez gain, Christyk bere lana utz ez dezan ere saiatuko da. Christyk kazetaritza eta bere lanarekiko pasioa griña berreskuratu dezan, Johnek Christyri hilketagatik heriotzera zigortua izan eta errugabea den Ike Roscoe (Henry Gibson) presoari elkarrizketa egitea proposatuko dio.


Uribarri Arratzua

Uribarri Arratzua ("Ullíbarri-Arrazua" gaztelaniaz) Gasteizko udalerria osatzen duten herrietariko bat da. Historikoki, izenak berak adierazten duenez, Arratzuko ermandadearekin ere izan ditu harreman estuak.

Itsas mailatik 539 metroko garaieran dago.


Beckettita

Beckettita mineral bat da eta sapphirine supertaldearen kidea da.

Ezaugarriak.

Beckettita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>Ca2V6Al6O20</chem>. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.


Rotenburg (Wümme)

Rotenburg (Wümme) Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Ceballos muturra

Ceballos muturra ("Punta Ceballos" gaztelaniaz), Bilboko portuko kanpoaldeko kaietako bat da. Bertan, petroliotik eratorritako materialak kargatzen dira.

Ezaugarriak.

Ceballos muturreko kaiak 500 metro inguru ditu eta kargatzeko bi gune, "ekialdeko" eta "mendebaldeko" kaiak. Bi enpresek kudeatzen dituzte bertan ontziek utzitako produktuak, Eserguik eta Tepsak.


Saphenophis atahuallpae

Saphenophis atahuallpae "Saphenophis" generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.


Bide

Bidea toki batetik bestera joateko lur edo zoru-zerrenda da. Adiera eta erabilera zenbait ditu:


Bañez jauregia

Bañez jauregia Gipuzkoako Deba udalerrian dagoen jauregi bat da. Ifar kaleko 14. zenbakian dago, Aldazabal Murgia jauregitik hurbil.

XVI-XVII. mendeko hiri jauregia da, ondoko etxeetara atxiki gabeko orube batean eraikia. Bere fatxada nagusienek Ifarkale aldera (aurrealdekoa) eta alboko kantoi batera (eskuinekoa) -egun aparkaleku baterako sarrera– ematen dute, beste biak etxeosteko lorategi batera (atzekoa) eta etxearte estu batera (ezkerrekoa) begira daudelarik.

1999ko maiatzaren 11an, Eusko Jaurlaritzak "monumentu" izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.

Ezaugarriak.

Jauregia oinplano laukizuzenekoa da. Hastapenetan sakonera baino zabalera gehixeago zeukan, baina geroago atzerantz handitu zuten, egungo erregulartasuna eskuratuz. Oraindik ere garbi asko ikus daitezke etxearen atzealdeko eskuineko angelua mugatzen zuen harlandu-ilara. Hortik aurrera gauzatu zen luzapena. Orain duen bolumena kubikoa da gutxi gora-behera.

Fatxada.

Hormagintza harlangaitzezkoa da, fatxada nagusi bietako ertzetan eta leiho-kantoitan harlanduak erabiliz. Gune batzuetan, goiko aldean, harria belztua ageri da, eraikinak suteren bat jasan izan balu bezala. Aurpegi nagusia 0,70 metroko zokalo batek zeharkatzen du; berau adabakiz jositako hareharrizko plaka batek osatzen du. Atzeko luzapenean fabrika askoz eskasagoa da: harlangintza xehea eta ez-erregularra, inolako harlandurik gabe.

Aurpegi publiko biek hutsune-egitura oso erregularra erakusten dute: hiru garaiera eta lau ardatz bakoitzean. Beheko solairuak hasiera batean erdi puntuko arku handia zeukan sarrera gisa; ate honen zangoetariko bata eta uztaiaren erdia oraindik nabaritzen dira horma nagusiaren eskuineko ertzean. Sarrera hau XVI. mendekoa zen, baina gerora ateburua jarri zioten; geroago, ordea, zati bat eraitsi eta bere ordez leihoburu duen leiho bat ireki zuten. Hau hiru erregistrotako burdinsare batez ixten da, karratutxozko zurtoinez eta torneaketaz egina, bankuarekin eta kiribildurazko frontoiarekin.

Leihotxo lehioburudun batek, beheko beste hutsuneak baino gorago ezarria, bebarrua argitzeko balio du.

Fatxadaren erdi inguruan atal bakarreko ateburua daukan sarbidea dago, zangoetako harlanduak era simetriko eta orekatuan dituelarik. Ateburu gainean, harlanduzko bloke batean, Sasiola leinuaren armarri txikitxo bat azaltzen da. Arku baten giltzarria da, ziur asko aipatu berri dugun eraikinaren jatorrizko sarreratik hartua.

Ezkerrean, azkenik, beste leiho bat zabaltzen da, lehenengoaren antzekoa, baina harlanduen tokian kareorea du; zergatik ordezkatu zituzten ez dakigun arren, jatorrizkoak benetako harlanduak izango ziren ziur aski, beste ertzeko hutsunean dagoen moduko forjazko itxitura baitaukate.

Eskuineko fatxadan goiko oinzolen eredua errepikatzen duten lau leiho ikus daitezke; gero horietaz xehekiago hitz egingo dugun arren, esan dezagun hauek ez direla harrizkoak, kareorez eginak baino. Beraz, obra modernoagoa da, oinzola zabaldu zen garaikoa, hain zuzen: leiho horietariko batean kareorea askatu egin dela nabaritzen da, horma biluzik utziz. Baina jatorrizko bolumenari dagozkion hiru leihoen gainetik harlanduzko bloke batzuk sumatzen dira, aurretik han zeuden beste leiho batzuekin zerikusia eduki dezaketenak.

Lehenengo solairuak lau leiho ditu aurreko aldera eta beste hiru eskuineko albo-fatxadan. Hutsune hauek, eta goragoko solairuan dauden euren paraleloak, jauregiak dituen interesgarrienetakoak dira. Hutsune dinteldunak ditugu, taulamendu zerrendatu batean oinarritzen direnak; taulamendua hautsi egiten da ertz bietan triglifo goladunak dituzten bi mentsula txikien bitartez; triglifo eta taulamendutik abiatzen diren leihozangoek zerrendak errepikatzen dituzte; zangoak, berriz, xafla leun batzuek berringuratzen dituzte, era horizontal nahiz bertikalean gutxi nabarmentzen diren belarri batzuetan amaitzen direnak. Mentsulek, zerrendek eta gutxi nabarmendutako belarriek hutsune hauek XVII. mendearen lehen erdialdekoak direla salatzen digute. Leiho guztien azpian dagoen aparailua harlanduzkoa da, XVI. mendeko eraikuntzetan ohi den bezala. Beraz, badirudi jatorrizko leihoak XVII. mendean eraitsi egin zirela, haiek ordez egun ikus ditzakegunak ipintzeko.

Solairu honetako hutsune-multzoa begiratoki batek, hainbat leihotxok eta balkoi batek osotzen dute, atzeko luzapeneko denek zurezko ertzak dituztelarik. Guztiak egitura garaikidea dauka.

Aurpegi nagusian, erdian, armarria ageri da: ebakitako pergamino, kasketa moldatzeko lanketa fin eta apaindura haragitsuei esker XVII. mendean koka dezakegu hau ere.

Bigarren solairuak hutsune-sistema berbera azaltzen du, baina kasu honetan leihoek aldaketa pare bat daukate. Batetik, belarriak era horizontalean bakarrik daude. Bestetik, eta hau dugu azpimarragarriena, taulamenduaren erdian karatula batzuk sartu dira, hots, aurpegi eskematikoak dituzten biribilak, egitura oso herritarra dutenak, ia "naif" tankerakoa; mahuka luzeko jipoiez jantzitako beso potoloek inguratzen dutela ematen du, lehendabiziko Austria txikien garaiko modaren arabera.

Hutsune hauei harlanduak bermatzeko lekua falta zaie. Xehetasun honek zera pentsarazten digu: hasieran (XVI. mendean) ez zela hutsune handirik egongo, baizik eta ganbara argitzeko sabaileihoak bakarrik. Salbuespena eskuineko aurpegiko azken leihoa da, baina hau kasu berezi samarra dugu: besteak baino beherago kokaturik, lehenengo solairutik (egoitza-solairutik) ganbarara zeraman eskailera-kaxara argia sartzeko izango zen. Edonola ere, han-hemenka berriz aprobetxatutako harlandu-zatiak ikus daitezke, zalantzarik gabe aipaturiko hutsuneak jartzeko XVII.ean kendu ziren hutsuneei zegozkienak.

Beheko solairuan legez, begiratoki bat eta kalitate gutxiko leihotxo batzuk irekitzen dira atzeko luzapenean.

Aurpegi nagusia, agirikoena dena, erlaitz handi batek errematatzen du, alboko fatxadetan zentimetro batzuk luzatzen delarik. Bere gola erako profila hurrean dagoen parrokiak daukan erlaitzaren (1621-1629 bitartean egina) oso antzekoa da. Eskuineko aurpegian erlaitz hau modu traketsean imitatu da kareorez.

Estalkia beti lau uretakoa izan bide da, nahiz eta, eraiki handitzean, birmoldatua izan, jakina. Zuburuetan herri-ereduak jasotzen dira, kiribildura soilekin eta albo-ziri pare batekin.


Gehlert

Gehlert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.


Zorlențu Mare

Zorlențu Mare Errumaniako udalerri bat da, Caraș-Severin konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.

Herriak.

Udalerrian honako herriak daude:


Pereruela

Pereruela Zamorako probintziako udalerria da.

2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 676 biztanle zituen.


Ptilinopus layardi

Ptilinopus layardi "Ptilinopus" generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.


Luciobarbus brachycephalus

Luciobarbus brachycephalus "Luciobarbus" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.


Schleswig

Schleswig Alemaniako Schleswig-Holstein estatu federaleko hiria da, Jutlandia penintsularen hego-ekialdean kokaturik. Estatuari izena ematen dion arren, hiriburua Kiel da. Danimarkarekiko mugatik 45 kilometrotara dago eta itxuragatik "Hiri vikingoa" ezizena jaso izan du.

Geografia.

Angeln eta Schwansen penintsulak banatzen dituen "Schlei" fiordoan kokaturik dago. Schlei fiordoa Itsaso Baltikoan dagoen fiordorik luzeena da. Iparraldean Flensburg hiria dauka eta hego-ekialdean Kiel. Hiruak ere Jutlandiaren ekialdeko kostaldean kokaturik daude.

Historia.

Vikingoek Schlei fiordo guztia kolonizatu zuten eta Hedeby herria sortu zuten 804. urtean. Itsaso baltikoko asentamendu garrantzitsua zen eta bi mendetan zehar ingurunearen kontrola ezarri zuten Hedebytik. 1050 urtean hiria erasotua izan zen eta biztanleek fiordoaren beste aldean Schleswig sortu zuten. 1066an eslaviarrek Hedeby erabat suntsitu zuten. Schlewig Danimarkaren barnean zegoen orduan.

Bertakoak ziren Gottorf dukeak, daniarren menpekoak zirenak, Gottorf gazteluaz jabetu ziren. Iparraldeko Gerra Handia 1721ean bukatzean daniar erregeek Gottorf dukeak kendu eta lurraldea zuzenean beraiek gobernatzea erabaki zuten. XIX mendean Schleswigeko bi gerra izan ziren Danimarka eta Prusiaren artean. Azkenik 1864ean Prusiak eskuratu zuen lurraldea.


Cryptoblepharus novohebridicus

Cryptoblepharus novohebridicus "Cryptoblepharus" generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.


Ilintxa Kirol Elkartea

Ilintxa Kirol Elkartea Legazpiko kirol kluba da, 1945ean sortua.


Santa María Yolotepec (udalerria)

Santa María Yolotepec Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean biztanle zituen km²ko azaleran. Herriburua Santa María Yolotepec da.


Urbandale (Iowa)

Urbandale Iowako hiri bat da. Dallas konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Grainville-sur-Odon

Grainville-sur-Odon Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Grainville-sur-Odon udalerrian erroldatutako biztanleak 1.003 ziren. Familiak 306 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 95 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 163 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 325 etxebizitza zeuden, 317 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 323 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 317 etxebizitza nagusietatik 272 bere jabearen bizilekua ziren eta 45 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 69 etxek lau zituzten eta 226 etxek bost zituzten. 267 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 212 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 642 ziren, horien artean 473 aktiboak ziren eta 169 inaktiboak ziren. 473 pertsona aktiboetatik 445 lanean zeuden (234 gizon eta 211 emakume) eta 28 langabezian zeuden (14 gizon eta 14 emakume). 169 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 66 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Grainville-sur-Odon udalerrian 317 unitate fiskal zeuden, 924 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.230 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 5 garraio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 2 iturginak, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.

2000. urtean Grainville-sur-Odon udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Grainville-sur-Odon

Mondrainville (1,0 km)

Tourville-sur-Odon (1,9 km)

Missy (2,6 km)

Gavrus (2,7 km)

Cheux (2,8 km)

Bougy (3,0 km)

Mouen (3,3 km)

Noyers-Bocage (3,5 km)

Baron-sur-Odon (3,7 km)

Tessel (3,7 km)


Long Neck (Delaware)

Long Neck Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sussex konderrian dago, Delaware estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Starlink

Starlink SpaceX enpresak sortutako sateliteen konstelazio bat da, banda zabaleko, latentzia gutxiko eta merkea den Interneta mundu osora eramateko helburua duena. Konstelazioa 1600 satelitez osatuta dago 2021. urteko erdialdean eta hurrengo urteetan milaka satelite jaurtitzeko asmoa dago. Teknikoki interneteko zerbitzu estaldura mundu osora eramatea posiblea izan arren, lizentzia duten herrialdeetan bakarrik erabili daiteke Starlink.

Ikerketa 2015. urtean hasi zen, eta sateliteen prototipoen lehen jaurtiketa 2018ko otsailaren 22an izan zen. Proiektuaren ikerketa eta garapena, Redmond-en (Washington) dagoen SpaceX enpresaren instalazioetan gertatu da.

Historia.

Satelite-sarea 2015eko urtarrilean iragarri zuen publikoki SpaceX-ek, hiri handietan erabiltzen den banda zabaleko Internetaren % 10a hornitzeko gaitasunarekin. SpaceXeko, zuzendari nagusia den Elon Musk-ek dioenez, mundu mailan kostu baxuko banda zabaleko konexioen bete gabeko eskaera handia dago.

2015eko urtarrilean komunikazio-sare berria eraikitzeko instalazioen irekiera izan zen. Hirurogei ingeniari eta beste mila langileen kontratazioa planifikatu zen. Urte bereko urrian 45 lan-eskaintza zeuden irekita.

2016ko urtarrilean konpainiak bi sateliteen prototipoak hegatzeko eta hasierako sateliteen konstelazioa orbitan jartzeko asmoa zuen. Hala ere, 2017rako, diseinu aldaketek jatorrizko bi sateliteen probak bertan behera utzi zituzten eta 2018rako atzeratu ziren.

2016ko urrian SpaceXek 2017rako jaurti nahi zituen probako hegaldi sateliteak garatu zituen. Haien arazo nagusia izan zen erabiltzaileen terminalen diseinu merke bat lortzea.

2018ko erdialdean enpresak Redmonden sateliteen garapen alorra berrantolatu zuen eta prozesu horretan hainbat goi-zuzendari kaleratu zituen.

2018ko azaroan multinazionalak AEBko banda zabaleko 7.518 satelite zabaltzeko baimena jaso zuen, aurretik onartutako 4.425 sateliteez gain. SpaceXen hasierako 4.425 sateliteek 1.100 eta 1.325 km arteko altueran orbitatuko dute, Nazioarteko Espazio Estazioaren gainetik.

Zerbitzuak.

SpaceX enpresaren helburua da banda zabaleko Internet konexioa planetaren estaldurarik gabeko lekuetara eramatea. Gainera, prezio lehiakorrekin eskaini nahi du zerbitzua.

Enpresak epe luzerako planak ditu, satelite bidezko komunikazio sistemaren bertsio garatu bat Marten erabiltzeko.

Erabilgarritasuna herrialdeen arabera.

Satelite-zerbitzuak edozein herrialdetan eskaintzeko, ITU-ren araudiak eta nazioarteko itunek esaten duten moduan herrialde bakoitzean lurreratzeko eskubideak lortu behar dituzte. Horren ondorioz, teknikoki irismena ia globala izan arren, banda zabaleko zerbitzuak herrialde gutxi batzuetan soilik eman daitezke orain arte. Starlinkek 2021. urteko urrian 100.000 erabiltzaile baino gehiago ditu eta beste 500.000 erabiltzailek jadanik erreserbatu dute zerbitzua.

Teknologia.

Sateliteen ezaugarriak.

Internet eskaintzen duten komunikazio-sateliteak klase txikikoak dira, 100 eta 500 kilogramo artekoak. Hasieran orbita baxuan egongo ziren, 1.100 kilometro inguruko altueran. Hala ere, SpaceXek azkenean sateliteak maila baxuago batean mantentzea erabaki zuen, 550 kilometro inguruko altueran.

Sateliteen elkarren arteko loturak, optikoak izango dira. Gainera, antena-sorta digitalak erabiliko dituzte Ku eta Ka bandetan. SpaceXek ez ditu lotura optikoen antenen teknologiari buruzko xehetasunak eman nahi, 10.000 GHz-etik gorako frekuentziak erabiliko dituztela izan ezik.

Erabiltzaileen terminalak.

Sistema ez da zuzenean konektatuko sateliteetatik mugikorretara (Iridium, Globalstar, Thuraya eta Inmarsat konstelazioak ez bezala). Horren ordez, pizza-kutxa baten tamainako erabiltzaile-terminal lauekin lotuko da, fasean dauden antena multzoa izango duena eta sateliteen jarraipena egingo duena. Terminalak edozein lekutan muntatu daitezke, beti zerua ikusten badute. Honek, mugimendu azkarreko objektuak ere barneratzen ditu, adibidez, trenak.

Kritikak.

Argi kutsadura.

2019ko maiatzean lehen 60 sateliteak abian jarri zirenetik, astronomoen kritikak sarri izan dira. Astronomoen kexa nagusia sateliteen kopuru handiak haien behaketen kalitatea murriztu duela da. 2019ko abenduaren 6an egin zioten elkarrizketa batean Gwynne Shotwell-ek, SpaceXeko presidenteak adierazi zuen «jendeak Starlink-en sateliteak mirestea nahi duela Eguzki Sistemako gainerako planetak galdu gabe». Hirugarren saileko sateliteetako azpialdean estaldura berezi bat probatuko zutela esan zuen konpainiak. Estaldura honek, sateliteen isla murriztuko du baina zenbait arazo ere ekarriko ditu. Islakortasuna gutxiagotzean, satelitearen bero-disipazio ezaugarriak gutxiagotu egiten dira, beraz, saiakuntza-akats prozesu bat izango dela adierazi du Starlinkek.

Espazioko zaborra.

Starlinkek erabilitako satelite kopuru handiak, epe luzerako hondakin espazialak sortzen dituela aldarrikatzen dute kritikariek. Milaka satelite orbitan jaurtitzeak haien arteko talka eragin dezake, potentzialki. SpaceXek esan du satelite gehienak altitude baxu batera jaurtiko dituztela eta hauek matxuratzen baldin badira bost urtetan orbitatik irtengo direla.


McMurdo basea

McMurdo basea (ingelesez "McMurdo Station") Antartikako Ross uhartearen magalean dago, McMurdo itsasartearen ertzean, Zeelanda Berritik 3.500 kilometro hegoaldera. Gune logistiko bezala balio du antartikar kontinente erdiarentzat eta gaur egun Raytheon Polar Servicesek kudeatzen du (Raytheon konpainiaren filialetako bat). Hego Poloaren beraren inguruan dagoen Amundsen-Scott basetik abiatzen diren edo bertara doazen pertsona eta hornigai guztiak beti igarotzen dira McMurdo basetik. Estazioa Ross Dependentzian dago, Zelanda Berriak aldarrikatzen duena.

Estazioa 1956an sortu zuen, McMurdo Itsaso eta Aireko Instalakuntza izenarekin, oraingo tokian, Robert Falcon Scott britainiar esploratzaileak, eta orain Antartikako komunitaterik handiena da. Scotten txabola oraindik zutik dago, McMurdoren kanpoaldeko zatian, Hut Point portuaren ondoan. Instalakuntzen artean portu bat, hiru abiazio zelai (horietako 2 estazionalak), heliportu bat eta 100 eraikin inguru daude. Egiten den lanaren lehen interesa zientifikoa da, baina bertan bizi den jendea, udan 1000 pertsonara iristen dena, neguan 200era jaisten da, kanpamendua mantentzeko erabili beharko diren hornigaiak tramitatzera dedikatzen direnak.

McMurdo basea Zeelanda Berriaren jabetzakoa den Scott basetik gutxi gora-behera 3 kilometrora dago.

Instalazioak.

Estazioaren instalakuntzak

Kritikak.

Berriki kritika ugari sortu dira tratatu gabeko bere hondakinen igortzeari buruz, estatubatuar nazionalitatekoak ez diren pertsonei emandako tratuari buruz eta euren eraikuntza proiektuei buruz: bereziki McMurdo-Hego Poloa autopista. Hala eta guztiz ere, McMurdok (bertan bizi direnek "Mac-Town" deitzen dutena) antartikar kontinenteko estatubatuar aktibitateen gune bezala funtzionatzen jarraitzen du.

Herri kulturan.

Werner Herzogek 2006an eginiko "Encounters at the end of the world" film dokumentalaren zati handi bat McMurdo basean gertatzen da.


Gjallarhorn

Gjallarhorn, eskandinaviar mitologian, jainkoen egoitza den Asgardeko zaindaria den Heimdal argiaren jainkoak, Ragnaröka iragartzeko joko duen tronpetaren izena da. Adarraren izena, "gala" hitzarekin lotuta dago, "oihu egin" edo "ahots indartsuz kantatu" esan nahi duena.

Gjallarhorn, Finlandiako musika talde baten izena ere bada.


Lillers kantonamendua

Lillers kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira 22 udalerri ditu eta da bere hiriburua.


Barbus caninus

Barbus caninus "Barbus" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.


Eurydoxa

Eurydoxa Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa "Eurydoxa advena" da.

Espezieak.

Eskuz gaurkotu


Saint-Georges-Motel

Saint-Georges-Motel Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Saint-Georges-Motel udalerrian erroldatutako biztanleak 953 ziren. Familiak 316 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 144 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 396 etxebizitza zeuden, 313 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 392 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 313 etxebizitza nagusietatik 251 bere jabearen bizilekua ziren, 46 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 14 etxek bi gela zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 158 etxek bost zituzten. 233 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 125 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 175 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 648 ziren, horien artean 450 aktiboak ziren eta 198 inaktiboak ziren. 450 pertsona aktiboetatik 407 lanean zeuden (197 gizon eta 210 emakume) eta 43 langabezian zeuden (18 gizon eta 25 emakume). 198 pertsona inaktiboetatik 53 erretiraturik zeuden, 61 ikasten zeuden eta 84 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Saint-Georges-Motel udalerrian 322 unitate fiskal zeuden, 903,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.266 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 23 komertzioetatik, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina eta 1 apaindegia.

2000. urtean Saint-Georges-Motel udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Saint-Georges-Motel

Montreuil (1,6 km)

Muzy (2,4 km)

Louye (3,3 km)

Marcilly-sur-Eure (4,1 km)

Sorel-Moussel (4,9 km)

Mesnil-sur-l'Estrée (5,1 km)

Dreux (5,9 km)

<br clear=left>


Vicente Guerrero (udalerria)

Vicente Guerrero Mexikoko udalerri bat da. Durango estatuan kokatua dago. 2010ean biztanle zituen km²ko azaleran. Herriburua Vicente Guerrero da.


NGC 2639

NGC 2639 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


NGC 1762

NGC 1762 galaxia espiral bat da, Orion konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.


Abrucena

Abrucena Almeriako udalerria da. 2006an 1.339 biztanle zituen.


Sent Marcèu de Carreireta

Sent Marcèu de Carreireta (okzitanieraz "Sent Marcèu de Carreireta

", frantsesez eta ofizialki: "Saint-Marcel-de-Careiret

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2012an 807 biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Saint-Marcel-de-Careiret udalerrian erroldatutako biztanleak 685 ziren. Familiak 269 ziren, horien artean 67 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 83 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 95 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 350 etxebizitza zeuden, 282 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 325 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 282 etxebizitza nagusietatik 213 bere jabearen bizilekua ziren, 54 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 99 etxek lau zituzten eta 131 etxek bost zituzten. 208 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 120 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 429 ziren, horien artean 307 aktiboak ziren eta 122 inaktiboak ziren. 307 pertsona aktiboetatik 281 lanean zeuden (143 gizon eta 138 emakume) eta 26 langabezian zeuden (16 gizon eta 10 emakume). 122 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Saint-Marcel-de-Careiret udalerrian 286 unitate fiskal zeuden, 733 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.230 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 23 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 2 okindegiak ziren.

2000. urtean Saint-Marcel-de-Careiret udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 352 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Saint-Marcel-de-Careiret

Saint-André-d'Olérargues (2,1 km)

Cavillargues (4,3 km)

Verfeuil (4,5 km)

Saint-Laurent-la-Vernède (4,7 km)

Sabran (4,9 km)

La Bastide-d'Engras (5,5 km)

Fontarèches (5,6 km)

Pougnadoresse (5,8 km)


Carles Mundó

Carles Mundó i Blanch (1976ko martxoaren 3a, Vic, Osona) kataluniar abokatu eta politikari bat da. ERCko kidea da. 2016an Kataluniako Generalitatearen Justizia kontseilaria izendatua izan zen.

Kataluniako prozesu independentistaren alde egindako lanagatik, espainiar botere politiko eta judizialak preso politiko sartu zuten 2017ko azaroan, eta hurrengo hilabetean askatu fidantzapean.


Konstantino I.a Eskoziakoa

Konstantino I.a Eskoziakoa edo Konstantino MacKenneth (Eskoziako gaeleraz: "Còiseam mac Choinnich"

), (836, Eskozia - 877, Eskozia), Piktoen erregea eta Eskoziako Erresumako hirugarren erregea izan zen.

Biografia.

Eskoziako lehen erregea izan zen Kenneth I.aren seme zaharrena zen, 862an bere osaba Donald I.a hiltzean hartu zuen kargua.

Konstantinoren erregealdian bikingoen jarduera asko handitu zen. 865 urtean norvegiar, suediar eta daniarrez osaturiko armada handi batek (Gudaroste Pagano Handiak) Ingalaterrako erresumak konkistatu nahi izan zituen eta aldi berean gizon gutxiko armada txikiek Britainia Handiaren iparraldea eraso zuten. Iparraldeko talde hauen buruzagi ezagunak "Amlaíb" eta "Ívarr" (edo "Ímar") izan ziren. Hauek 870. urtean Dumbartongo gaztelua setiatu zuten lau hilabetez eta ur hornidura moztu. Gaztelua errenditu egin zen eta altxorrez eta esklaboz beteriko 200 itsasontzirekin itzuli ziren Dublin hiri bikingora.

875ean bikingoek eraso berri bat egin zuten Piktoen lurraldean. Borroka Dollar herriaren inguruan izan zen eta piktoentzat porrot handia izan zen. 877an beste eraso batean Konstantino I.a harrapatu eta exekutatu egin zuten bikingoek. Honen anaia zen Aedh bihurtu zen errege baina urtebete iraun zuen karguan.

862–877


Imiterita

Imiterita sulfuro motako minerala da.

Ezaugarriak.

Imiterita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da: <chem>Ag2HgS2</chem>. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.


World Cultural Council

World Cultural Council (Munduko Kultura Kontseilua), Mexikon 1982an sortutako nazioarteko erakunde bat da, egungo presidentea den Edmond Henri Fischerrek eta munduko eminentzia zientifikoek osatutako diziplinarteko batzorde batek zuzendua. Bere helburua munduko Giza eta Kultura garapena, nazioen senidetasuna eta gizaki eta hiritarraren garapen intelekturala dira.


Wheaton (Maryland)

Wheaton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Montgomery konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Generalisimoaren Kopa (Coruña)

Generalisimoaren Kopa (gazteleraz "Copa de Su Excelencia el Generalísimo") urtero Espainiako Francisco Franco diktadorearen omenez Coruñan jokatzen zen estropada izan zen. Lehenengo ekitaldia 1941ean izan zuen eta azkena 1976an, Franco 1975ean hil zen arren. 50 hamarkadan eta 1965 arte Kontxako Bandera, Espainiako Traineru Txapelketa eta Generalisimoaren Kopa izan ziren Kantauri itsasoan jokatzen ziren estropada bakarrak. 1957 eta 1961 artean gainera, Espainiako Txapelketa Generalisimoaren Koparen emaitzak finkatzen zuen.

1941-1949: Galiziarrak bakarrik.

Lehenengo urtean, armadak Coruñan zituen atalek jokatu zituzten estropadak, eta bigarren ekitalditik aurrera portuko langile eta arrantzaleak gehitu zitzaizkien.

1950-1956: Kanpoko ontziak.

1950an Kantabriako traineru batek hartu zuen parte irailean Santanderren jokatuko zen Espainiako Traineru Txapelketa prestatu asmoz. Educación y Descanso de Castro Urdiales izan zen beraz estropada honetan aritu zen lehenengo traineru ez galiziarra eta seigarren egin zuen irabazlearengandik 49 segundora. Hurrengo urteetan Sestaoko Iberia taldeak garaipenak lortu zituen "Educación y Descanso de Bilbao" izenarekin bazen ere.

1957-1961: Espainiako Txapelketak.

1957 eta 1961 artean jokaturiko estropadetan Kantauri kostalde osoko bandera garrantzitsuena bihurtu nahian Espainiako Traineru Txapelketa Generalisimoaren Kopan jokatzea erabaki zen, horrela bi trofeo jasotzen zituzten elkarteek.

1962-1976: Estropada handiak.

Aurreko garaiak bultzada handia eman zion estropadari, izan ere Kontxako Banderarekin batera denboraldi osoan jokatzen zen estropada bakarra zen eta. Hau ikusita Espainaiko Traineru Txapelketarentzako errotazio sistema bat antolatu behar zela erabaki zen. Sistema honetan 1965ean eta 1970an jokaturiko Generalisimoaren Kopetan Espainiako titulua ere jokatu zen.


Ducula perspicillata

Ducula perspicillata "Ducula" generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.


Malko-zaku

Malko-zakua goiko eta beheko betileen artean eta begi-zoko bakoitzean aurkitzen den poltsa da, malkoak malko-kanalikuluetatik jasotzen dituena eta hodi nasolakrimalera bideratzen dituena.

Malko ugari dagoenean funtzionatzen du, batez ere, malko-zakuak barrura eta kanpora ponpatzen duenean, betazaletako muskulu orbikularrak zuzendua, begiak kliskatzean.

Obala da eta 12 eta 15 mm bitarteko luzera du. Goiko aldea borobildua da eta itxita dago; beheko aldea, berriz, hodi lakrimonasalarekin jarraitzen da.


Niles udalerria, Floyd konderria (Iowa)

Niles udalerria Ameriketako Estatu Batuetako Iowa estatuko udalerri bat da, Floyd konderrian. Azken zentsuaren arabera biztanle zituen, eremuan.

Ekonomia.

2020ko zentsuaren arabera, Niles udalerriak 193 etxebizitza zeuden. Per capita diru-sarrerak estatubatuar dolar ziren.


Lacourt

Lacourt (frantsesez eta ofizialki: "Lacourt

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Lacourt udalerrian erroldatutako biztanleak 203 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 239 etxebizitza zeuden, 107 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 95 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 231 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 107 etxebizitza nagusietatik 91 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 111 ziren, horien artean 89 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 89 pertsona aktiboetatik 81 lanean zeuden (50 gizon eta 31 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Lacourt udalerrian 114 unitate fiskal zeuden, 225 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.263 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 8 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen eta 1 zurgina.

2000. urtean Lacourt udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 196 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Lacourt

Erp (2,2 km)

Eycheil (2,8 km)

Encourtiech (3,0 km)

Rivèrenert (4,6 km)

Alos (4,7 km)

Saint-Girons (5,3 km)

Soulan (6,0 km)


Saint-Hilaire-de-Lusignan

Saint-Hilaire-de-Lusignan (frantsesez eta ofizialki: "Saint-Hilaire-de-Lusignan

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Saint-Hilaire-de-Lusignan udalerrian erroldatutako biztanleak 1.366 ziren. Familiak 518 ziren, horien artean 120 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 72 bakarrik bizi ziren emakumeak), 151 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 199 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 596 etxebizitza zeuden, 537 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 585 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 537 etxebizitza nagusietatik 448 bere jabearen bizilekua ziren, 79 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 140 etxek lau zituzten eta 340 etxek bost zituzten. 459 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 209 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 293 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 864 ziren, horien artean 635 aktiboak ziren eta 229 inaktiboak ziren. 635 pertsona aktiboetatik 601 lanean zeuden (313 gizon eta 288 emakume) eta 35 langabezian zeuden (16 gizon eta 19 emakume). 229 pertsona inaktiboetatik 96 erretiraturik zeuden, 70 ikasten zeuden eta 63 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Saint-Hilaire-de-Lusignan udalerrian 538 unitate fiskal zeuden, 1.397,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.424 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 49 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.

2000. urtean Saint-Hilaire-de-Lusignan udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 572 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Saint-Hilaire-de-Lusignan

Sérignac-sur-Garonne (2,7 km)

Colayrac-Saint-Cirq (3,0 km)

Brax (3,6 km)

Lusignan-Petit (5,2 km)

Sainte-Colombe-en-Bruilhois (5,2 km)

Roquefort (6,5 km)

Montesquieu (6,6 km)

Prayssas (7,1 km)

Frégimont (7,4 km)

Le Passage (7,5 km)

Clermont-Dessous (7,8 km)


Thomas Eakins

Thomas Cowperthwaite Eakins (Filadelfia, 1844ko uztailaren 25a - ibidem, 1916ko ekainaren 25a) Ameriketako Estatu Batuetako Errealismoko margolaria izan zen.

Biografia.

Eakins ia bere bizitza osoa Filadelfian bizi izan zen. Haren gurasoak Caroline Cowperthwait Eakins eta Benjamin Eakins ziren; aita kaligrafia irakaslea zen eta semea berarekin ikasi zuen gero margolaritzan erabiliko zituen teknika batzuk. Thomas Eakins kirolzalea zen eta zaletasun hori ere bere lanetan ikusiko da. Central High Schoolen ikasi zuen eta ordurako marrazketa mekanikoan gailendu zen. 1861an, Pensilvanyako Arte Ederren Akademian hasi zen. Halaber, 1864tik 1865ra Jefferson Medical Collegen anatomia ikastaroak egin zituen. Giza-gorputzarekiko erakusten zuen interesa zela eta, kirurgia ikasteko ideia eman zion.

1866tik 1870 arte Europan ikasi zuen, batez ere Parisen, bereziki Jean-Léon Gérôme orientalismoaren maisuarekin; Eakins margolari errealista ospetsu horren bigarren ikasle estatubatuarra izan zen. Baita ere Léon Bonnaten tailerrean ikasi zuen. Bonnatekin Eakinsek zehaztasun anatomikoa ikasi zuen. École des Beaux-Artsen ikasten ari zenean ez zuen ez inpresionismoarekiko ezta ere akademizismo frantsesaren aldeko interes handirik erakutsi.

Frantziatik Espainiara joan zen eta, berriro ere, Estatu Batuetara. Han margolari errealista bezala ibilbide oparoari ekin zion. Argazkilaritzarekiko interesa ere erakutsi zuen. 1882an Pensilvanyako Arte Ederren Akademiako irakaslea izendatu zuten. Eskola nahiko abandoardista zen eta argazkilaritza irakasteko aukera eman zion. 1886an, eskandalu bat izan zuen eta lanpostua galdu zuen. Dirudienez, emakumeei zuzendutako anatomia ikastaro batean gizonezko modelo bat biluzik erakutsi zuen. Haren emaztea, Susan Macdowell Eakins (1851-1938), margolaria izan zen ere bai.

Kanpo loturak.

[[Kategoria:1844ko} jaiotzak]][[Kategoria:1916ko} heriotzak]]

[[Kategoria:Thomas Eakins]]


Grangetown (Cardiff)

Grangetown, galesez: Trelluest

, Galesko Cardiff hiriburuan dagoen barruti eta komunitate bat da.


Santo Domingo Tonaltepec (udalerria)

Santo Domingo Tonaltepec Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean biztanle zituen km²ko azaleran. Herriburua Santo Domingo Tonaltepec da.


Stary Dzierzgoń udalerria

Stary Dzierzgoń Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Sztum barrutian kokatuta. 185,7 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4086 biztanle zituen.


Geophis talamancae

Geophis talamancae "Geophis" generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.


Diecisiete (filma)

Diecisiete Daniel Sánchez Arévalok 2019an zuzenduriko film dramatikoa da.

Sinopsia.

Oharra: "Atal honek istorio osoa edo amaiera argitzen du. "

Hectorrek 17 urte ditu eta adingabeen zentro batean bizi da. Txakurrek lagundutako birgizarteratze-terapiara doa eta bera bezain lotsatia eta iheskorra den animalia batekin lotura estua du. Baina txakurra adopzioan ematen dutenean, haren bila joateko ihes egitea erabakiko du Hectorrek. Horrela hasiko da ustekabeko bidaia bat, Ismael anaia nagusia, Cuca amona, bi txakur, behi bat eta beste zenbait animalia lagun dituelarik.


Kilberry (Kildare konderria)

Kilberry (irlanderaz: "Cill Bhearaigh"

) Irlandako udalerri bat da, Kildare konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 421 biztanle zituen.


Dallia pectoralis

Dallia pectoralis "Dallia" generoko animalia da. Arrainen barruko Umbridae familian sailkatzen da.


Urocolius macrourus

Urocolius macrourus "Urocolius" generoko animalia da. Hegaztien barruko Coliidae familian sailkatua dago.


Jorxey

Jorxey Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Jorxey udalerrian erroldatutako biztanleak 91 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

"Erroldatutako biztanleak"

<noinclude>

Etxebizitza.

2007an 39 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. 36 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 35 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 29 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (16 gizon eta 14 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Ekonomia jarduerak.

2000. urtean Jorxey udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 360 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Jorxey

Rapey (1,6 km)

Gugney-aux-Aulx (2,3 km)

Avillers (2,4 km)

Vaubexy (2,7 km)

Bouxurulles (3,4 km)

Ahéville (3,9 km)


La Pobla de Segur

La Pobla de Segur Kataluniako udalerria da, Pallars Jussà eskualdean eta Lleidako probintzian kokatuta dagoena. 32,9 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.237 biztanle zituen.


Hamptophryne boliviana

Hamptophryne boliviana "Hamptophryne" generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Paint Rock (Alabama)

Paint Rock Alabamako herri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean biztanle zituen, kilometro koadrotan banatuta.


Cragside

Cragside Ingalaterrako Northumberland-eko Rothbury herritik gertu dagoen Viktoriar landetxea da. William Armstrong-en (Armstrong lehenengo baroia), Armstrong Whitworth arma enpresaren sortzailearen, etxea zen. handiki industriala, zientzialaria, filantropoa eta garabi hidraulikoaren eta Armstrong kanoiaren asmatzailea, etxeko arloan ere erakutsi zuen bere asmamena, eta Cragside energia hidroelektrikoarekin argiztatutako munduko lehen etxea bihurtu zen. Landetxea teknologikoki aurreratuta zegoen; Richard Norman Shaw etxeko arkitektoak idatzi zuen "era guztietako gauzak egiten dituzten makina hidrauliko zoragarriekin" hornituta zegoela. Bere lurretan, Armstrongek presa eta aintzirak eraiki zituen zerrategi bat, urarekin funtzionatzen duen garbitegia, ontzi-garbigailuaren eta plater-igogailuaren, igogailu hidraulikoaren eta hidroelektrikoki elikatutako erregailuaren lehen bertsioak. 1887an, Armstrong nobleziako titulua eman zioten, Erresuma Batuan noblezia lortu zuen lehen ingeniaria edo zientzialaria eta Cragsideko Armstrong baroi bihurtu zen.


Nire arreba Pilarren erretratua

Nire arreba Pilarren erretratua (gaztelaniaz: "Retrato de mi hermana Pilar"

) 1911 inguruan Ramon Zubiaurrek egindako margolan ezaguna da. Bilboko Arte Ederren Museoan erakusten da. Lan hau Leopoldo Gutiérrez de Zubiaurrek, Pilar Zubiaurreren semeak, 2007an Bilboko museoari egindako emaitza da.

Deskripzioa.

Margolan honetan hiru emakume ikusten dira, elkarrekin hitz egiten egongo balira bezala eta gure presentziak haien intimitatea puskatuko balu bezala, baina hirurak margolariaren arreba da, Pilar Zubiaurre. Obrak esanahi sinbolikoa du. Hasiera batean konplexuagoa eta handiagoa zen: eskuinean mandolina jotzen beste emakume bat agertzen zen eta kamarera bat tea zebitzatzen. Zubiaurrek berak moztun zuen lana gaur egun ezagutzen dugun bezala utzirik.

Azterketa.

Esan dugun bezala, protagonista hiru aldiz agertzen da margotuta. Hiruretan soineko luzeak eta dotoreak daramatza. Ramon Zubiaurreren harremana haren arrebarekin handia izan zen; urtetan, Pilar Zubiaurrek bere bi anaien Valentinen eta Ramonen lanak, erakusketak eta salmentak gestionatu zituen eta, testuinguru horretan, margolan hau ez gaitu harritu behar. Halaber, Espainiako garaiko kultura munduan Pilar oso ezaguna izan zen eta, orokorrean, oso emakume esanguratsua izan zen.

Lan honetan gortina batzuk kenduta, ia ez da fondorik ikusten. Orokorrean, protagonismoa esan dezakegu emakumearen soinekoena dela. Simetria zaintzeko-edo, alboetako soinekoak zuriak diren bitartean, erdikoa, gehien ikusten dena, morea da eta kapela luzearen antza duen sonbreirua erakusten du. Sonbreiru horrek sinbolikoa da, bestetik: urte horietako margolan askotan Zubiaurrek herrixken agintariak eta intelektualak antzeko kapelekin margotzen zituen, haien autoritatea horrela adieraziz. Irudi horren begirada, bestetik, ikusleari zuzendua dago; gauza bera gertatzen da eskuinean dagoenarekin; ezkerrekoa, aldiz, ikusleari bizkarra emanez dago.


Sareen segurtasun

Sareen segurtasuna baimendu gabeko sarbidea, erabilera desegokia, sare informatiko baten aldaketa edo ukapena eta baliabideen irisgarritasuna saihesteko eta gainbegiratzeko erabiltzen diren politika eta jardunbide multzoa da. Horren helburua ez da bakarrik sare baten gaitasun birtualak babestea, baizik eta ezinbesteko datuak eta norberak duen informazioa babestea. Informazio horren galerak norberaren segurtasuna mehatxatuta egotea eragin dezake.

Sareen segurtasunak askotariko konputagailu sareak biltzen ditu, eguneroko bizitzan hainbat lan egiteko erabiltzen direnak (adibidez, enpresekin transakzioak, enpresekin komunikatu ahal izateko, etab). Sareak pribatuak zein publikoak dira. Pribatuak (hauen eskuragarritasuna mugatua da), etxeetako sarea edo enpresa bateko sarea izan daitezke; publikoak, ordea, edozeinen eskura daude. Sare pribatuak babesteko gomendatzen da bakoitzari izen bakarra eta horri dagokion pasahitza jartzea. Nahi izanez gero, sare batean pribatutasuna mantentzeko bi hosten arteko komunikazioa enkriptatu daiteke.

Sareen segurtasunen kontzeptua.

Sareen segurtasunaren oinarria kautotzea da, normalean erabiltzaile eta pasahitz batekin. Kautotze prozesuak egiteko “faktore anitzeko kautotze“ terminoa erabiltzen da. Erabiltzaileak dakizkien datuekin (Pasahitza, PIN, ID…) kautotzeko, faktore edo urrats bateko kautotzea erabiltzen da, bi faktoreko edo urratseko kautotzea erabiltzaileak dauzkan datuekin (segurtasun-tokena, kreditu-txarteleko datuak, telefono mugikorrera bidalitako SMS mezua…) erabiltzen da eta hiru faktore edo urratseko kautotzea erabiltzaileak eta soilik berak berez dituen datuak (faktore biometrikoak, adibidez: hatz-marka, aurpegia, begia…) erabiltzen ditu.

Kautotze prozesua bukatzen denean, suebaki batek sarbide politikak aplikatzen ditu, adibidez; sareko erabiltzaileei atzitu dezaketen zerbitzuak esleitzeko. Nahiz eta neurri hauek eraginkorrak izan kautotu gabeko sarbideak ekiditeko, suebakiek huts egin dezakete kaltegarriak diren datuak aztertzerako orduan, adibidez; saretik transmititzen ari den har informatikoa edota troiatarra. Antibirusa edo arrotzen kontrako aurre hartze sistemak (SPI) malware baten ekintza bat antzematen lagundu dezake. SPI batek irregulartasunetan oinarrituz sarea monitoriza dezake, esaterako, Wireshark aplikazioa erabil daiteke sareko trafikoa aztertzeko auditoretza edo maila altuko analisia egiteko xedearekin.

Honeypot-ak sarean irisgarriak diren amu baliabideak dira. Sare batean zabal daitezke alerta goiztiar edo tresna zelatari gisa. Baliabide amu hauek arriskuan jartzen duten erasotzaileek erabilitako teknikak aztertu egiten dira erasoaren aurretik eta erasoaren ondoren, intrusio teknikak ikuskatzeko. Etorkizunari begira analisi horiek erabil daitezke sarea sendotzeko honeypot horrekin. Honeypot batek eraso baten arreta bidera dezake zerbitzarien ingurutik kanpo. Honeypot-ak erasotzailea xaxa dezake denbora galtzeko amu zerbitzariarekin, zerbitzari errealean dauden datuen arreta galarazten duen bitartean. Honeynet ahultasunekin konfiguratutako sare bat da, honen helburua honeypot-aren helburu bera da. Normalean honeynet-ak honeypot bat edo gehiagoz osatuta daude.

Sare arkitektura baten segurtasuna geruzez osatuta dago sakonera emanez defentsari Alejandro Corletti Estradak "Seguridad en Redes" bere liburuan proposatzen duen moduan.

Segurtasun Administrazioa.

Segurtasunaren administrazioa egoeraren arabera alda daiteke. Etxe bateko edo enpresa txiki bateko sareak solik oinarrizko segurtasuna behar du, enpresa handiek, aldiz, pirateriaren eta zabor-postaren kontrako garapen eta mantentze handiko softwarea eta hardwarea behar dute.

Eraso motak.

Sareak iturri kaltegarrien erasoen mende daude. Erasoak bi motatakoak izan daitezke: "pasiboak", sarkin batek sarearen bidez bidaiatzen duten datuak atzematen dituenean, eta "aktiboak", sarkin batek komandoak exekutatzen dituenean sarearen funtzionamendu normala eteteko edo sarearen bidez eskuragarri dauden aktiboak aurkitzeko eta haietara sarbidea lortzeko ikuskapena eta "espioitza" egiteko.

Sarean hainbat eraso jazo daitezke:


Drahonice

Drahonice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 357 biztanle ditu eta 12,72 kilometro koadroko azalera. Strakoniceko barrutian dago.

Historia.

Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1401 urtean egin zen.


Cryptocentrus lutheri

Cryptocentrus lutheri "Cryptocentrus" generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.


Parabotia kimluani

Parabotia kimluani "Parabotia" generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.


Montmorin (Alpe Garaiak)

Montmorin (frantsesez eta ofizialki: "Montmorin

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Montmorin udalerrian erroldatutako biztanleak 88 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 128 etxebizitza zeuden, 38 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 82 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 123 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 38 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 26 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (15 gizon eta 8 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 gizon). 28 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 10 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 jatetxe.

2000. urtean Montmorin udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 280 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Montmorin

Bruis (2,9 km)

Ribeyret (4,3 km)

Sainte-Marie (5,6 km)

Valdrôme (6,2 km)

Moydans (6,6 km)

L'Épine (7,0 km)

Pommerol (7,3 km)

La Charce (7,7 km)


Sitio de Xitlapehua (udalerria)

Sitio de Xitlapehua Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean biztanle zituen km²ko azaleran. Herriburua Sitio de Xitlapehua da.


Bengalako tigre

Bengalako Tigrea, Tigre erreala edo Indiako Tigrea, India, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Birmania eta Tibeten bizi den tigre azpiespezie bat da.

Ezaugarriak.

Marra beltzez osatutako laranja kolore bizikoa da, sabel, hanka barnekaldea eta lepo barnekaldea zuria izanik (marra beltzekin).

Mutazio genetiko ezberdinak direla eta, Bengalako tigre zuriak ezagutzen dira (marra beltzekin), baina mutazio genetiko arraroago bat ere badago, "urrezko tigrea" bezala ezagutzen dena, urre koloreduna (marra ia ikusezinekin) delako deitzen zaio horrela, eta mutazio zuri arraroa baino are arraroagoa da.

Tamainari dagokionez, aitzinean pentsatzen zen tigre azpiespezie hau bigarrena zela (Siberiar tigrearen atzetik), baina gaur egungo espeziekin egindako ikerketek iradokitzen dute azpiespezie hau siberiarra baino handiagoa izan daitekela pisuaren aldetik bederen (siberiar tigrea baino baxuagoa delako). Arren kasuan 270-310 zentimetroko luzerara irits daitezke eta horri 85-100 zentimetro bitarteko buztana erantsi behar zaio. Emeen kasuan, luzera 240-265 cm-ra mugatzen da (buztana erantsi gabe). Sorbaldetarainoko altueraren kasuan 90-110 zentimetro (cm) bitartera hel daitezke.

India iparraldeko espezimenak handienak dira eta arren batezbesteko pisua 235 kg da, hala ere, 300 kg inguru pisatzen duten tigreak ikusi eta ehizatu dira, 60. hamarkadan 388 kg-ko tigre bat ehizatu omen zen eta gaur egun bere gorpua Smithsonian institutuan ikusgai dago.

Emeen batezbesteko pisua berriz, 140 kg-koa da.

Habitata eta ohiturak.

Uraz inguraturiko baso tropikal hezeetan zein sabana erdi lehorretan bizi dira. Bengalako tigrea igerilari eta urpekari trebatua da (Jaguar-a bezala), urzale sutsua izateaz gain ere eta Amerikako katu handi lehengusuak egiten duen bezala, harrapakinak uretan bertan arazorik gabe ehizatzeko gai da, krokodilo arriskutsuak tartean. Gehienbat Asiako Tibet, India, Txina, Bhutan eta Bangladeshko baso berdeetan bizi da, baina sabana erdi-lehor irekietan ere topa daiteke

Elikadura.

Ungulatu, basurde, Asiako Tapirrak eta zerbido handiak ditu harrapakintzat, noizbehinka Langur tximinoak, hegaztiak, arrainak, dortokak eta mota ugariko narrastiak ere ehizatzen ditu, adi ez dauden edo despistatuta dauden krokodriloak barne. Bere inguruko harraparirik handi eta indartsuena denez, lehian dauden beste edozein harrapari ere bihur dezakete euren harrapakin, lehoinabarrak, txakur basatiak etab.

Asiar errinozero eta elefante kume zein gazteenganako erasoak eta ehizak ere antzeman izan dira, esan genezake beraz, elefante heldu handiak bakarrik libra daitezkeela euren erasoez.

Gizakiari eginiko erasoak ere zenbatu eta igarri dira, hainbat kasutan hildakoak eraginez (soilik irtenbiderik gabeko tigre zaurituek edota tigre zahar eta ahulek eginiko erasoengatik).

Bizi-zikloa eta iraute egoera.

Animali hau bere habitat-eko superharraparia da eta beraz berebiziko garrantzia du kate trofikoan eta basoen osasunean.

Egun, arriskuan sailkatuta dagoen katua da IUCN-ren arabera, eta 5.000 Bengalar tigre inguru daude aske bizitza basatian.


Dolores Aleu Riera

Dolores Aleu Riera ("katalanez, Dolors Aleu i Riera)", Bartzelona, 1857ko apirilaren 7a - 1913ko otsailaren 19a) medikua izan zen, Medikuntzan lizentziatutako Espainiako lehen emakumea.

Biografia.

1874ko irailean sartu zen Medikuntza Fakultatean eta 1879an amaitu zituen ikasketak, baina ez zuen lizentziatura azterketa egiteko baimena lortu 1882ko apirilaren 4ra arte, eta urte horretako ekainaren 19an egin zuen azterketa. Bikain batekin gainditu zuen eta Espainiako lehen emakume lizentziaduna izan zen. 1882ko urrian Madrilen doktoratu zen Unibertsitate Zentralean, gaur egungo Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, Martina Castells Ballespi baino lau egun geroago. Bere doktorego-tesiaren izenburua "De la Necesidad de encaminar por una nueva senda la educación higienico-moral de la mujer (1883)" izan zen. Ginekologian eta Pediatrian espezializatu zen.

Espainian medikuntza ikasi zuten lehen hiru emakumeen artean irakaskuntzan aritu zen Elena Maseras dago, 1878an ikasketak amaitu zituen lehena. Baina Dolores Aleuk bakarrik egin zuen lan eta kontsulta propioa izan zuen Bartzelonan 25 urtez. Martina Castells behar baino lehenago hil zen.

Oso bizitza profesional aktiboa izan zuen 25 urtez, "Emakumearen Ilustraziorako Akademian" etxeko higieneko irakasle izan baitzen, Clotilde Cerdá Boschek, Esmeralda Cervantes ezizenez ezagunagoa zenak. fundatua eta Rambla de Canaletas 10 zenbakian kokatua.

Era berean, dibulgaziozko testuak idatzi zituen, emakumeen bizi-kalitatea hobetzera bideratuak, bereziki amatasunaren esparruan, hala nola Ama bati emandako aholkuak (umeen erregimenari, garbiketari, jantziari, loari, ariketari eta entretenimenduari buruz)

Aintzatespenak.

2018ko uztailean, “Herstóricas. Historia, Mujeres y Género” eta “Autoras de Cómic” kultura eta hezkuntza-izaerako elkarteak sortu zituen, emakumeek gizartean egin zuten ekarpen historikoa agerian jartzeko eta ez egoteari buruzko hausnarketa egiteko, karta-joko batean oinarrituta. Gutun horietako bat Aleu Rierari eskaini zioten.

"Pioneras" serie dokumentalak Dolores Aleu du bigarren kapituluan. Hainbat adituk, hala nola Consuelo Flecha historiako katedradunak, Betsabé García filologoak eta Eulalia Pérez filosofoak bere bizitza eta legatua aztertu dituzte, bere ondorengo batzuen testigantzekin bizitzea egokitu zitzaion garaiko testuinguruan.


Raorchestes marki

Raorchestes marki "Raorchestes" generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.


Struan (Perthshire)

Struan, Eskoziako herri txiki bat da, Perth eta Kinross eremu administratiboan.


Osagai aktibo

Osagai aktibo edo printzipio aktiboa botika batean biologikoki eragingarria den substantzia da. Botiken beste osagai bat eszipientea izaten da. Osagai aktiboa kopuru txikitan agertzen da, miligramoetan sarri, eta, behin gorputzeko zelulekin kontaktuan sartzen denean, eragin egiten du, beti onerako izatea espero dena, batzuetan kaltegarri ere suerta daitekeen arren (ikus, bigarren mailako ondorioa). Eszipientea orokorrean kopuru handiagoan agertzen den substantzia da, gramoetan, ez da aktiboa eta, egia esan, gorputzari ez dio inolako kalterik egiten, eta osagai aktiboaren garraiobide bezala erabiltzen da.

Osagai aktibo baten aktibotasuna, motaren arabera aldatzen da, baina beti dago hartutako kopuruarekin lotua. Adibidez, minbiziaren aurkako botikak, Osagai Aktibo Oso Boteretsuak bezala ezagutzen dira (ingelesez: "High Potent activ ingredientes"

), eta oso kontzentrazio txikitan erabiltzen dira, bakoitza, minbizi mota berezi bat sendatzeko, albo ondorio asko izaten dituzte eta gaindosiak eragin kaltegarria izan dezake zelula osasuntsuetan, hau da oxaliplatino, letrozol, zisplatino, anastrozol eta beste hainbat botiken kasua.

Botiken merkatal izenak, herrialde askotan aldatzen dira, osagai aktibo berbera izan arren, horregatik, osagai aktiboaren izenarekin batera, botikaren merkatal izena erabiltzen ohi da.


Zürich kantonamendua

Zürich kantonamendua Suitzako 26 kantonamenduetako bat da, herrialdeko iparraldean kokatuta dagoena.

Zürich bera da hiriburu eta hiri nagusia.

Barrutiak.

Zürich kantonamendua 12 barrutitan ("Bezirk") banatuta dago:


Laneuveville-devant-Bayon

Laneuveville-devant-Bayon Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Laneuveville-devant-Bayon udalerrian erroldatutako biztanleak 229 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 11 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 34 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 90 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 80 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 81 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 140 ziren, horien artean 110 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 110 pertsona aktiboetatik 102 lanean zeuden (57 gizon eta 45 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Laneuveville-devant-Bayon udalerrian 86 unitate fiskal zeuden, 235 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.336 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 jatetxe zen eta 1 higiezinen agentzia.

2000. urtean Laneuveville-devant-Bayon udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 744 hektarea erabiltzen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Laneuveville-devant-Bayon

Roville-devant-Bayon (1,8 km)

Leménil-Mitry (2,2 km)

Mangonville (2,2 km)

Crantenoy (2,7 km)

Neuviller-sur-Moselle (2,8 km)

Bayon (3,5 km)

Bainville-aux-Miroirs (3,5 km)

Saint-Remimont (3,5 km)


Sołtanen argumentua

Sołtanen argumentua 1982an Andrzej Sołtan astrofisikari poloniarrak sortutako teoria da. Teoria honek dio urrutiko quasarren energia iturria masa handiko zulo beltz baten materia-akrezioa izango balitz, orduan masa handiko zulo beltzek existitu behar dutela gure inguruko unibertsoan "hildako" quasar moduan.

Historia.

1969an, Donald Lynden-Bellek agiri bat idatzi zuen Esne Bidearen eta inguruko beste galaxien erdiguneetan "hildako quasarrak" existitzen zirela esanez. Horretarako quasarren kopurua, argitasunak, distantziak eta zulo beltzeko fotoien esferako akrezioaren eraginkortasuna kontuan izanik, unibertso behagarrian ia 1010 quasar existitzen zirela adierazi zuen. Ondorioz, Lynden-Bellek, zenbaki hau galaxien erdiguneetako masa/argitasun proportzio handiko objektuekin lotu zuen. Funtsean hau da Sołtanen argumentua, nahiz eta zulo beltzen masa eta quasarren argitasun funtzioen arteko lotura zuzena falta den.

Sołtanen argumentua.

Hamairu urte geroago, Sołtanek erakutsi zuen quasarren argitasuna (formula_1) zulo beltzen masa-akrezio prozesuagatik gertatzen zela:

formula_2

Askotariko gorrirako desplazamendua duten quasar kopurua kontuan izanik, quasarrak askatutako energia-dentsitatearen integrala deribatzeko gai izan zen. Dena dela, Lurreko behatzaileek euren mugak dituzte fluxua neurtzeko, hain zuzen ere ikus daitezkeen baino quasar gehiago existitzen direlako. Hortaz, deribatutako energia-dentsitatea beheko mugatzat hartu behar da. Horrekin, 10-10 erg metro kubiko bakoitzeko inguruko balioa lortu zuen.


Eureka (Hego Dakota)

Eureka Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. McPherson konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.


Noaillan

Noaillan (frantsesez eta ofizialki: "Noaillan

") Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2007an 1.398 biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Noaillan udalerrian erroldatutako biztanleak 1.398 ziren. Familiak 530 ziren, horien artean 116 pertsona bakarrekoak ziren (66 bakarrik bizi ziren gizonak eta 50 bakarrik bizi ziren emakumeak), 178 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 186 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 50 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 655 etxebizitza zeuden, 542 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 70 bigarren erresidentzia ziren eta 43 hutsik zeuden. 645 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 542 etxebizitza nagusietatik 449 bere jabearen bizilekua ziren, 83 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 15 etxek bi zituzten, 67 etxek hiru zituzten, 152 etxek lau zituzten eta 307 etxek bost zituzten. 411 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 227 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 283 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 860 ziren, horien artean 631 aktiboak ziren eta 229 inaktiboak ziren. 631 pertsona aktiboetatik 581 lanean zeuden (322 gizon eta 259 emakume) eta 50 langabezian zeuden (14 gizon eta 36 emakume). 229 pertsona inaktiboetatik 79 erretiraturik zeuden, 68 ikasten zeuden eta 82 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Noaillan udalerrian 571 unitate fiskal zeuden, 1.527,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.541 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 53 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 12 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 3 margolariak, 4 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 4 higiezinen agentziak.

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.

2000. urtean Noaillan udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 490 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Noaillan

Villandraut (2,5 km)

Léogeats (3,7 km)

Uzeste (5,3 km)

Budos (6,2 km)

Balizac (6,2 km)

Sauternes (6,4 km)

Roaillan (7,1 km)

Bommes (7,5 km)

Le Nizan (7,8 km)


Eustomias multifilis

Eustomias multifilis "Eustomias" generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.


Berneuil (Charente)

Berneuil Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.

Demografia.

Biztanleria.

2007an Berneuil udalerrian erroldatutako biztanleak 329 ziren. Familiak 128 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Etxebizitza.

2007an 164 etxebizitza zeuden, 127 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 160 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 127 etxebizitza nagusietatik 109 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 92 etxek bost zituzten. 93 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.

Biztanleria-piramidea.

2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:

Ekonomia.

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 178 ziren, horien artean 124 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 124 pertsona aktiboetatik 117 lanean zeuden (65 gizon eta 52 emakume) eta 7 langabezian zeuden (1 gizon eta 6 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.

Diru sarrerak.

2009an Berneuil udalerrian 129 unitate fiskal zeuden, 312 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.435 euro zen.

Ekonomia jarduerak.

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.

2000. urtean Berneuil udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.000 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Gertuen dauden herriak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Berneuil

Challignac (2,7 km)

Chillac (3,3 km)

Poullignac (4,2 km)

Saint-Aulais-la-Chapelle (4,3 km)

Brie-sous-Barbezieux (4,4 km)

Sainte-Souline (4,6 km)

Condéon (5,3 km)

Passirac (5,3 km)

Oriolles (5,5 km)

Bessac (5,9 km)


Ren Shibamoto

Ren Shibamoto (japonieraz: 芝本 蓮

, 1999ko uztailaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.

Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.


2013ko maiatzaren 30eko Hego Euskal Herriko greba orokorra

2013ko maiatzaren 30eko Hego Euskal Herriko greba orokorra ELA, LAB, ESK, STEE-EILAS, EHNE, Hiru eta CNT sindikatuek deitu zuten Euskal Herriarentzat eredu ekonomiko eta sozial berria eta propioa eskatuz. Ez zuen jaso beste zenbait sindikaturen atxikimendua; esaterako, Langile Komisioak sindikatuarena, horren ustez negoziazio bidea ireki aurreko greba orokorrak sektore guztien arteko negoziazioa hautsi zezakeela baieztatuz.