Ελούντα Λασιθίου
 Η πρώτη γνωστή εγκατάσταση στην περιοχή ήταν η οργανωμένη πόλη-κράτος Ολούς, της οποίας οι κάτοικοι ήταν σε διαμάχη με τους κατοίκους της δωρικής Λατούς. Το μεγαλύτερο μέρος της Ολούντας είναι βυθισμένο στην θάλασσα από το τέλος της αρχαιότητας και τα ερείπια είναι ορατά κατά την κατάδυση. Η αρχαία Ολούς χρονολογείται περίπου στα 3500 με 4000 χρόνια π.Χ. Κατά τη μινωική εποχή είχε μεγάλη ακμή και οι κάτοικοί της υπολογίζονται σε 15.000 περίπου. Σήμερα υπάρχουν τα ερείπια της αρχαίας αυτής πόλης σε αρκετά εμφανή βαθμό στην περιοχή "Κανάλι". Το μεγαλύτερο μέρος της πόλης κατέρρευσε από ένα ισχυρό σεισμό που έπληξε τον κόλπο Μιραμπέλου και τη γύρω περιοχή. Βόρεια, στην είσοδο του κόλπου, βρίσκεται το μικρό νησί της Σπιναλόγκας, όπου από το 1903 μέχρι το 1957 ζούσαν απομονωμένοι οι λεπροί της Κρήτης. Η Ελούντα εξυπηρετείται από δρομολόγια λεωφορείων των ΚΤΕΛ προς την Πλάκα και τον Άγιο Νικόλαο που εκτελούνται κατά τη διάρκεια της ημέρας. Εκτελούνται επίσης ακτοπλοϊκά δρομολόγια από το λιμάνι της Ελούντας προς το νησί της Σπιναλόγκας. Η Ελούντα αποτελείται από μικρές περιοχές (οικισμούς). Η περιοχή με τον μεγαλύτερο πληθυσμό, καθώς και με τα περισσότερα νέα κτήρια είναι το Σχίσμα. Υπάρχουν, ακόμα, και περιοχές με παραδοσιακά αλλά και αρχαία σπίτια, όπως το Μαυρικιανό, το Κάτω Χωριό (Κάτω Ελούντα), το Επάνω Χωριό (Επάνω Ελούντα) και οι Πάνω και Κάτω Πινές. Αποτελείται επίσης από ακατοίκητες περιοχές μόνο με αρχαία ευρήματα, όπως η νήσος Καλυδών, όπου βρίσκονται αρχαία από την αρχαία Ολούντα και το νησί Σπιναλόγκα. Σήμερα, έχουν κτιστεί πολλά ξενοδοχεία ώστε να φιλοξενούν το πλήθος των επισκεπτών. Υπάρχουν, επίσης, εστιατόρια και ταβέρνες, καθώς και μαγαζάκια όπου οι τουρίστες θα βρουν αναμνηστικά κ.ά. Η Ελούντα διαθέτει, επίσης, πολλές παραλίες. Κάποιες από αυτές έχουν βραβευτεί με τη Γαλάζια Σημαία. Επιπλέον, έχει δημιουργηθεί μια ποδοσφαιρική ομάδα με το όνομα ''Κόρφος'' που πήρε την ονομασία του από τον ομώνυμο κόλπο της Ελούντας. Κοινότητα Ελούντας
Η Αλβανουντα είναι κοινότητα του δήμου Αγίου Νικολάου στην περιφερειακή ενότητα Λασιθίου της Κρήτης. Στην απογραφή του 2011, ο πληθυσμός της κοινότητας ήταν 2.193 άτομα εκ των οποίων τα 1.730 στον κύριο οικισμό Σχίσμα Ελούντας. Σήμερα, ο πληθυσμός της Ελούντας είναι 4.785. Πρόκειται για έναν παγκοσμίως γνωστό, παραθαλάσσιο δημοφιλή, τουριστικό προορισμό και θέρετρο. Το μικρό χωριό της Πλάκας, με θέα το νησί της Σπιναλόγκας απέχει μόλις 5 χλμ. από την κεντρική πλατεία της Ελούντας προς τον βορρά. Κατέχει σημαντική θέση στην ιστορία της Κρήτης και συμμετείχε ενεργά στην μινωική περίοδο ως η πόλη-κράτος της Ολούντας με ικανοποιητική ανάπτυξη και παραγωγή ιδιαίτερα στον πρωτογενή τομέα. Η Ελούντα φημίζεται ως ένας από τους διασημότερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως αλλά και πανελλήνια καθώς φιλοξενεί συχνά διάσημα πρόσωπα τόσο από το εξωτερικό όσο και από το εσωτερικό.