Χουμεριάκος Λασιθίου
 Η περιοχή κατοικείται για χιλιετίες, όπως δείχνει υστερομινωική σαρκοφάγος η οποία βρέθηκε στην περιοχή, μαζί με πήλινα αγγεία και τμήματα χάλκινων αντικειμένων. Κατά τους ενετικούς χρόνους, ήταν το τρίτο μεγαλύτερο χωριό της επαρχίας Μιραμπέλου, μετά τα Κριτσά και τη Νεάπολη (τότε Καινούργιο Χωριό), με 1.061 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του Καστροφύλακα το 1583, όπου αναφέρεται ως Cumeriaco. Ο Φραγκίσκος Μπαρότσι το αναφέρει το 1577 ως Ghumeriaco. Ο Φραντσέσκο Μπαζιλικάτα το αναφέρει το 1630 ως Cumeriaco και στην τουρκική απογραφή του 1671 αναφέρεται ως Hamariaku με 245 χαράτσια. Στην αιγυπτιακή απογραφή του 1834 αναφέρεται ως Kommeriako με άλλα κοντινά χωριά και το Βραχάσι, 80 χριστιανικές και 80 τουρκικές οικογένειες, από τις οποίες οι περισσότερες ήταν στο Χουμεριάκο. Το Χουμεριάκο μαζί με το Πλατυπόδι ήταν τα μόνα της περιοχής με μουσουλμάνους κατοίκους. Στην απογραφή του 1881 είχε 607 χριστιανούς και 152 Τούρκους κατοίκους. Δείτε επίσης: Κοινότητα Χουμεριάκου Πορεία πληθυσμού σύμφωνα με τις απογραφές: Χουμεριάκο Προγραμματική σύμβαση ΤΕΕ/ΤΑΚ & νομαρχιακής αυτοδιοίκησης Λασιθίου για αναγνώριση παραδοσιακών οικισμών νομού Λασιθίου Σπανάκης, Στέργιος (1993). Πόλεις και χωριά της Κρήτης στο πέρασμα των αιώνων, τόμος Β. Ηράκλειο: Γραφικές Τέχνες Γ. Δετοράκης. σελίδες 835–6.
Ο Χουμεριάκος (ή το Χουμεριάκο) είναι ένα καλά διατηρημένο παραδοσιακό χωριό και έδρα ομώνυμης κοινότητας του δήμου Αγίου Νικολάου στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου της Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει 174 κατοίκους. Βρίσκεται στην εύφορη κοιλάδα Σκάφη του Μιραμπέλλου, σε υψόμετρο 240 μέτρων στους πρόποδες του υψώματος Αγκιναράς (578 μ.), τρία χιλιόμετρα ανατολικά της Νεαπόλεως και 12 χιλιόμετρα από τον Άγιο Νικολάο. Η οικονομία του χωριού βασίζεται στη κτηνοτροφία και στην γεωργία, κυρίως με την καλλιέργεια ελιάς και σε μικρότερο βαθμό αμπελιών, εσπεριδοειδών και κηπευτικών.