Quia presens liber continet originalia litterarum per quas sciuntur redditus, exitus et proventus ecclesie Autissiodor., super quibus ipsa fundatur, et de quibus dotata est; propter juniores advertendum est quod fundamentum ecclesie militantis duplex est, unum scilicet spirituale et aliud temporale. De spirituali autem dicit apostolus Paulus: «quod fundamentum aliud nemo potest in ecclesia ponere preter id quod positum est Jesus-Christus,» contra quod si irruant flumina et flent venti non poterunt illud movere, fundata est enim ecclesia militans supra firmam petram, petra autem Christus. Et quia istud fundamentum transcendit nostrum presens propositum, dimittatur. Temporale vero fundamentum ecclesie duplex est, unum scilicet materiale et aliud subsidiale seu vitale. De materiali fundamento nihil ad propositum quod ad latomos, carpentarios et alios artifices sicut cimentum, lapides et ligna et cetera talia pertinere noscuntur. Fundamentum subsidiale seu vitale quod confert subsidium vite ministrorum ecclesie dici possint redditus ipsius ecclesie et proventus, de quibus ad presens erit nostra intentio prosequenda, quia Maria sine adjutorio Marthe et ejus ministerio parum potest. Quantumcumque enim cantes aut legas, seu spiritualia contempleris, nisi ministerium Marthe que sollicita est circa temporalia vite tue subsidium conferat, parum potes et vales; quia etiam licet Deus det omne bonum, non tamen per cornua taurum. Idcirco ministris ecclesie concessa fuerunt altaris stipendia, ut qui altario servit, de altario debeat, testante apostolo, temporaliter sustentari. Ut autem ad nostrum propositum convertamur, notandum quod antiqui venerabiles viri canonici Autissiod., circa statum ecclesie sue solliciti diviserunt loca, in quibus eorum redditus situantur, per octo cameras, in octo villis suis institutas, nonusque locus dicitur extra villas. Prima camera vocatur de Autissiod. et Oysiaco, alia de Crebanno, alia de Ascolaio, alia de Chicheriaco, alia de Monestallo, alia de Egliniaco et Merriaco, alia de Bello-Videre et de Palliaco, alia de Pulvereno et Lindriaco. Unde sic procedetur in isto libro ad evidentiam pleniorem quod primo ponentur rubrice generales litterarum ad thesaurarium et sacristam pertinentium, cum ad ipsos precipue scire spectet de ministeriis altaris et ecclesie, cereorum et luminarium ipsius et eorum omnium sint custodes. Postea ponentur singule rubrice singulares litterarum ad singulas cameras pertinentium, et ultimo rubrice singulares litterarum de extra villas signando, secundum modum filiorum libri in quoto folio poterunt reperiri, incipiendo ab uno et terminando in ultimo folio ipsius libri. Si autem queratur ad quid copiate fuerunt littere originales de predictis redditibus et in presenti libro redacte, res pondere poterit lector, quod multiplex est causa seu ratio: una, ne originales littere propter frequentiam tenentium ipsas inficiantur, corrumpantur vel ledantur, tam in sigillis quam in scriptura; alia, ne forte ab aliquo emulo ecclesie seu amico, etiam propter negligentiam aut inadvertentiam perdantur aut alienentur; alia, ut citius sine periculo inveniatur quod queritur et sciatur. Alia causa potest addi quia nimis esset tediosum et onerosum canonico lectori qui tenetur eas custodire, aperire thesaurum et thecam repositoriam ipsarum litterarum totiens quotiens ipsis opus est. Dicamus igitur illud verbum Osee prophete. «Principium loquendi Dominus;» et incipiamus a rubricis litterarum tangengium thesaurarium et sacristam et matricularios ecclesie Autissiodorensis.