Diu est, frater charissime, ex quo bonæ conuersationis tuæ aromata spirituali suauitate fragrantia intimo cordis odoratu hauriens, teque ante diligere quam nosse, ante venerari quam cōtemplari incipiens: te videre, te amplecti, tecum de animæ profectibus loqui desideraui. Cuius rei effectum hactenus præstolatus, quod de his charitati tuæ scribere decreuerā, distuli. Malui quippe viuo sermone secreta cordis mei tibi aperire, quam hæc scedulæ calamo percurrente committere. Sed multa terrarum intercapedo, multa negotiorum  tribulationum nobis ingruentium amaritudo, hoc ne contingeret, hucusque prohibuerunt. Faciam ergo necesse est quod permittitur,  modo quo possum, quia isto tantum modo possum, fraternitati tuæ mihi, vt dixi, ante charæ quam notæ, quod me in quibusdam mouet, aperiam. Noui enim te eruditione secularium, , quod est longe vtilius, scientia diuinarum literarum instructum pariter  ornatum,  relicta Ægypto, Ægyptiorum spoliis  Hebræorum opibus sic ditatum: vt aliorum indigentiam ipse diues permanens supplere,  de dubiis certam ferre sententiam valeas. Obiiciunt itaque nostris, quidam vestrorum. Non, inquiunt, vos regulam, cuius rectitudinem sequi proposuistis, vt ipsis operibus monstratur, sequimini: immo distortis gressibus ignotas semitas,  deuia quæque sectamini. Proprias namque leges ipsi vobis, prout libuit, componētes, has sacrosanctas dicitis: Patrum præcepta pro vestris traditionibus abiicitis, in eadem re, quod monstruosum videtur, magistri  discipuli existitis. Insuper ad augmentum preuaricationis,  diuinę irritationis, coram Deo  sanctis eius voto vos astringitis: quod transgredientes, reos vos violati voti absque dubio ostenditis. Promittitis siquidem secundum Regulam beati Benedicti, vos in castris cœlestibus militaturos: atque iuxta ipsius instituta, indeficientem obedientiam seruaturos. Hæc promissio. Videamus vtrum sic se habeat conuersatio. Et vt per ordinem cuncta aggrediamur, in suscipiendis nouiciis quomodo regulam seruatis, cum non nisi post annum, spiritibus si ex Deo sunt probatis, eos suscipi præcipiat: vos autem ipso quo adueniunt, vt ita loquamur, momento, nulla ratione seruata, eos suscipiatis? Vnde contingit, vt quia incaute recipiuntur, incautius recepti conuersentur:  quia ad quod veniunt venientes non intelligunt, iam cæteris sociati, quid agere debeant nesciunt: dumque in stadio more athletarum ante pugnam non exercentur, ad conflictum venientes cum pugnare debeant fugiunt,  cum fortiter dimicantes vincere, vtpote talium inexperti, facillime vincuntur. Vsum quoque pelliciarum,  diuersarum pellium qua auctoritate vobis defenditis, cum in eadem regula nihil de huiusmodi reperiatur? Fœmoralia sane de vestiario hos, qui in via diriguntur, accipere,  reuertentes ibidem reponere iubet: vtique præter illos nulli ea ferre permittens. De stramentis autem lectorum vtrum magistrum sequamini ipsi videte, cum certe plura  diuersa, quam regula præcipiat vobis,  supponatis,  superponatis. Vt duo pulmentaria cocta fratribus omnibus sufficiant,  vt tertium de pomis aut leguminibus si fuerit vnde addatur, in sæpe dicta regula legitis: an ita teneatis agnoscitis. Fratres transgressores  professionis suæ præuaricatores, illos videlicet, qui collum iugo regulæ subducentes,  de monasteriis fugientes ad seculum reuertuntur, vsq. tertio si reuerti  pœnitere voluerint, recipi iubet:  si postmodum hoc fecerint, omnem eis reuersionis aditum denegari. Sed vos sicut cætera, sic  istud quoque contemnitis:  quotienscumque libet, aduenientes contra regulæ præcepta suscipitis. De ieiuniis vero regularibus quid dicemus, quæ sic abiecistis, sic pro velle mutastis: vt vix paruas ipsorum reliquias magis sorte humano pudore quam diuino timore retinueritis? Nam cum monachis præcipiatur, vt a Pentecoste vsque ad Idus Septembris, quarta  sexta feria ieiunent vsq. ad nonam: nisi labores in agris habuerint, aut æstatis feruor nimius fuerit: cumque ab eisdem Idibus vsque ad caput Quadragesimæ, vt ad nonam semper reficiant iniungatur, vos contrario tota æstate omnes ferias pares facitis,  ieiuniorum eandem formam quotidie bis comedendo seruatis. Reliquo autem tempore quando vultis ieiunando, quando vultis ieiunia soluendo: non vos ipsos regulæ, sed regulam vobis subiicitis. Opus manuum, quo sancti Patres eremitæ  antiqui Monachi semper vsi sunt, quo ipsi Apostoli victum sibi  aliis ministrabant, de quo Deus reatum primi hominis hac quoque pæna plectēs ait, In sudore vultus tui vesceris pane tuo. De quo  Dauid, Labores manuum tuarū quia manducabis: beatus es,  bene tibi erit, ita abiecistis: vt nec istæ omnes auctoritates ad operādum vos cogere possint, nec obedientia quam iuxta regulam Deo vos exhibere promisistis, delicatas ocio manus de sinu ad opus extrahere valeat. Nostis etiam inibi præceptum esse, vt omnibus aduenientibus siue discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato omni corpore in terra, Christus in eis a fratribus adoretur, qui  suscipitur. Non ignoratis  illud iussum, Aquam in manibus Abbas hospitibus det. Pedes hospitibus omnibus tam Abbas quam cuncta Congregatio lauet. Sed nec istud tantillum voti vestri contemptores seruare curatis. De ferramentis,  rebus monasterij breuē Abbas habere præcipitur: sed vel negligentia habere non curat, vel superbia habere dedignatur. Ad hæc, cum his, qui ob debitas laudes Deo decantandas ad Ecclesiam occurrere nō valent, pręcipiatur, in loco vbi sunt cū diuino timore genua flectere: more vobis solito legibus propriis vtentes,  communes contemnentes, cum nec istud valde graue sit, tamen negligitis,  alia quædam inuenticia facientes, paruum hoc præceptum sicut  maiora vilipenditis. Mensam quoque Abbatis cum hospitibus,  peregrinis esse semper iubet: vt videlicet Christū semper habere mereatur, qui dicturum se esse dicit. Hospes sui,  suscepistis me. Istud quoque tantum  tam leue bonum, quasi pro nihilo ducentes, contemnitis. Vbicumque sibi obuiant fratres, iunior a priore benedictionem petere pręcipitur, nec apud vos tenetur. Ad portam monasterij senex sapiens poni iubetur, nec ponitur. Vt pulsantibus vel clamantibus Deo gratias portarius respondeat, aut benedicat, imperatur, nec obseruatur. Illud autem, illud, inquā, omni rationi  auctoritati aduersum, quomodo tuemini, quod iā semel stabilitatem  conuersionē morum,  obedientiam vno in loco professos: rursus alio in loco stabilitatem, rursum conuersionem morum, rursum obedientiam vouere,  priorem fidem irritam facere cōpellitis? Ita quippe, ita ineuitabili periculo vobis adquiescentes cingitis: vt ad quālibet partē se verterint, præuaricatores non esse non possint. Nam si prius votum seruauerint, secundi rei tenebuntur. Si secundum, prioris noxa constringētur. Nec soli hoc patientur, sed par cathena vos ipsosque constringet,  fortasse vos durior. Debent enim deceptores, deceptis pænas habere maiores. Sed  inde si potestis sufficientem excusationem prætendite, quod contra eandem totiens nominatam regulam vestram, vestram certe, vestram, vel saluantem vel condemnantem: alterius  noti monasterij monachos, sine permissione Abbatis proprij, aut literis commēdaticiis, indifferenter suscipitis,  quod vobis nolletis fieri, alteri facitis. Eapropter  respectum fraternæ charitatis amittitis, neque secundum diuinum præceptum, quod dicit, Hoc est præceptum meum vt diligatis inuicem, proximum sicut vos ipsos diligitis. Super hæc omnia, quod omnibus iniustum  contra ecclesiastica decreta esse perspicue patet,  vnde ab vniuersis iuste iudicamini, nequaquam relinquere vultis: sed contra totius orbis morem, proprium Episcopum habere refugitis. Quod quam sit absurdum, etiam imperitis manifestum est. Vnde enim vobis chrisma? Vnde sacri Ordines? Vnde ecclesiarum consecrationes,  cimiteriorum benedictiones? Vnde ad postremum omnia, quæ sine Episcopo aut Episcopi iussu canonice fieri non possunt? Certe in his non solum monachorum, sed  omnium regulam exceditis Christianorum. Ecclesiarum parochialium, primitiarum,  decimarum possessiones, quæ ratio vobis contulit: cum hæc omnia non ad monachos, sed ad clericos canonica sanctione pertineant? Illis quippe, quorum officij est baptizare  prædicare,  reliqua quæ ad animarum pertinent salutem gerere, hæc concessa sunt: vt non sit eis necesse implicari secularibus negociis, sed quia in ecclesia laborāt, de ecclesia viuant, vt Dominus dicit, Dignus est operarius mercede sua. At vos quare hoc vsurpatis, cum nihil horum quæ diximus facere debeatis? Et cum illum non feratis laborem, cur laboris suscipitis mercedem? Sed  de secularibus possessionibus a vobis more secularium possessis, quid respondebitis: cum in nullo in hac parte ab ipsis discrepare videamini? Nam castra, villas,  rusticos, seruos  ancillas, , quod deterius est, thelonearia lucra,  fere cuncta huiusmodi emolumēta indifferenter suscipitis: non legitime tenetis, contra infestantes modis omnibus defenditis. Vnde contra monastici Ordinis instituta, causas seculares religiosi tractant, monachi causidici efficiuntur, accusant  accusantur, testes fiunt, contra Apostolum iudiciis intersunt, atque sub prætextu iuris proprij tuendi, cordibus in Ægyptum reuertuntur: incendium Sodomæ a Sodomis iam egressi respiciunt, manum mittentes in aratrum, retro respiciunt,  idcirco regno cœlorum apti esse non possunt. In his omnibus professionis  voti vestri transgressores vos esse, apertissime ostendimus. Si enim constat regulam hæc præcepisse,  vos hanc seruare vouisse: cum constet hoc vos hactenus non fecisse, patet, vt diximus, non seruatæ promissionis vos præuaricatores existere. Nos vero hæc omnia vti præcipiuntur obseruamus,  ex integro, quicquid in regula tenenda Deo promisimus, custodimus. Ad hæc nostri. O, o Pharisæorum nouū genus, rursus mundo redditum! qui se a cæteris diuidentes, omnibus præferentes, dicunt quod Propheta dicturos eos prædixit. Noli me tangere, quoniam mundus ego sum. Sed vt his quæ in vltimis posuistis in primis respondeamus: dicite veri obseruatores regulæ, quomodo vos eam tenere iactatis, qui nec breue illud capitulum, vt ipsis vestris verbis ostenditur, seruare curatis, quod dicitur, vt monachus omnibus se inferiorem  viliorem non solum sua lingua pronunciet, sed etiam intimo cordis credat affectu? Hoccine est inferiorem se credere  pronunciare, aliorum facta deprimere, sua extollere, contemnere alios, sibi magnum videri: cum Scriptura præcipiat, Cum feceritis omnia quæ vobis præcepta sunt, dicite: Serui inutiles sumus? Non iustificabitur, inquit Propheta, in conspectu tuo omnis viuens. Et Esaias. Velut pannus menstruatæ, omnes iustificationes nostræ. Et vos sancti, vos singulares, vos in vniuerso orbe vere monachi, aliis omnibus falsis  perditis secundum nominis interpretationem, solos vos inter omnes constituitis: vnde  habitum insoliti coloris prætenditis,  ad distinctionē cunctorum totius fere mundi monachorum, inter nigros vos cādidos ostentatis. Et certe hęc vestium nigredo, antiquitus humilitatis causa a Patribus inuēta, cum a vobis reiicitur, meliores vos ipsis candorem inusitatum præferendo iudicatis. De magno tamen illo  admirabili, vereque monacho Martino non legitur, quod albo  curto, sed quod nigro  pendulo pallio processerit. Inde quoque  regulam, cuius defensores magis quam obseruatores videri vultis, valde transgredimini: qua iubente didicistis, vt de vestium colore aut grossitudine nō causentur monachi. Cuius manifestissimi præuaricatores esse conuincimini, qui colorem humilitati  abiectioni magis competentem abiicitis:  illum, quo etiam in scripturis gaudium  solemnitas figuratur, album scilicet, contra iam dicta regulæ mandata assumitis. Cumque in valle lachrymarum positos, quibus præcipitur, vt semper luctui, numquam lætitiæ intendant, deceant vestimenta luctum  pœnitentiam designantia: vos ecōtra in miseriis felicitatem, in mœrore gaudium, in luctu lætitiam, vestium candore monstratis. Sed ne magis iniurias verborum verbis vlcisci, quam obiectis ex ratione respondere videamur: his quibus vos iuste impetere possemus ad præsens omissis, ad ea quæ obiecistis taliter respondemus. Et vt eo ordine quo a vobis posita sunt obiecta diluamus: dicimus nos in obseruatione regulæ, nequaquam deuia quæque sectari, sed per omnia ducentis regulæ rectitudinem sequi. Priuatis legibus Patrum traditiones non supponimus, quoniam  ipsæ a sanctis Patribus inuentæ sunt: quos Deo placuisse sancta vita  multa miracula testata sunt  testantur, quibus  licuit talia mandare,  nobis licet talia obseruare. Plane licuit, semperq; licebit, vt pastores ouibus suis quæ recta sunt præcipiant:  oues pastoribus vt Deo obediant. Voti nostri nos nitimini ostendere transgressores, cuius nos veros sic ostendimus obseruatores. Nam in suscipiendis nouiciis regulam omnium seruamus, quoniam illum sequimur qui dixit. Omne quod dat mihi Pater ad me veniet:  eum qui venit ad me non eiiciam foras. Quem nō sequeremur, si eos, qui ad ipsum ab ipso inspirati veniunt, eiiceremus foras. Nemo enim, ait, potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum. Si igitur quem Pater trahit,  Filius suscipit, ac Spiritus, qui vbi vult spirat, inspirat, expelleremus: quid aliud quā Deo resistere videremur? Certe nō tantū venientes suscipere, sed etiam non venientes ad veniendū inuitare inuenitur, dicens. Venite ad me omnes qui laboratis,  onerati estis:  ego vos reficiam. Et de nostri Ordinis iugo ferendo subinfert. Tollite iugum meum super vos,  discite a me, quia mitis sum  humilis corde. Iugum enim meum suaue est,  onus meum leue. Et vt nihil fingere, sed totū diuinis auctoritatibus videamur firmare: dicite qui nō nisi annuum monachum vultis, nunquid illi, cui Saluator dicebat, Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quæ habes,  da pauperibus:  veni sequere me, annum remorandæ conuersionis indicebat? Nec refragari potestis, totam summam Ordinis nostri his breuibus verbis Domini contineri. Nam quid est aliud dicere, omnia quæ habes da pauperibus, , veni sequere me: nisi esto monachus? Sed forte dicetis, eum hoc non fecisse. Nunquid dicere potestis, Dominum hoc non monuisse? Quod si iste non impleuit, impleuit ille, qui, cum ei diceret Dominus, Sequere me,  respondisset, vt ad sepeliendum patrem eum prius ire permitteret,  Dominus addidisset, Sine mortuos sepelire mortuos suos, tu autem veni,  annuncia regnum Dei, surgens sequutus est eum. Nunquid non dicam annum, sed vel diem, aut horam, antequam conuerteretur, ei indixit: ac non potius remorari etiam pietatis causa volentem, ne moraretur coegit? Et certe sapiētia Dei per Salomonem dicit. Fili ne tardes conuerti ad Deum;  ne differas de die in diem. Nescis enim quid superuentura pariat dies. Et vt maiora aggrediamur, quosdam Apostolorum de mari, quosdam de theloneo, alios de diuersis mundi commerciis vocatos cernimus:  ilico Apostolos videmus. Sed ne hæc magis veneranda miracula, quam imitanda exempla esse dicatis: ad vitam illam primitiuæ Ecclesiæ recurrimus, quam esse eam, quæ apud nos seruari debet, quis sanum sapiens negare potest? Quæ namque est vita monachica, nisi quæ tunc dicebatur Apostolica? Hanc sane  illam eandem esse, ipse beatus significat, cum tractans qualiter debeant fratres necessaria accipere, ait, sicut scriptum est, Diuidebatur autem singulis, pro vt cuique opus erat. De proprietariis quoque idem sancit, quod Petrus Apostolus tenendum esse decreuit: cum Ananiam  Sapphirā propria habere volentes, terribili morte damnauit. Ad hanc ergo conuersationem, quam siue monachicam seu Apostolicā dixerim, nil refert, quicumque veniebat, ab Apostolis suscipiebatur: ilico cæteris iungebatur, nec per annum, vt apud vos, differebatur. Numquid his omnibus auctoritatibus non adquiescitis, nec adhuc hominibus aditum venienti ad Deum reserabitis? Sed forte adhuc perstatis,  dicitis. Regulam beati Benedicti tenere vouistis. Nos econtra. Nūquid iam dicta a professione exclusimus? Nūquid regulam seruaturos nos vouimus,  Euangelia negauimus? Nunquid dicta  facta Domini  Apostolorum eius imitari beatus Benedictus prohibuit? Nonne Petrus ait, Christus passus est pro nobis, relinquens vobis exemplum vt sequamini vestigia eius? Certe Christus omnibus quos vocabat, vt se sequerentur dicebat. Recolite Euangelia,  fere vbique sic inuenietis. Sequi autem pro imitari positum a doctoribus nostris accepimus. Super hæc omnia matris charitatis regulam in his,  in reliquis, nos sequi profitemur: quæ hoc sibi proprie vendicat, vt quicquid secundum eam fit, rectum, non distortum, æquum, non iniquum, iustum, non iniustum esse, manifestissimum sit. Vt enim Dominus ait, in ipsa vniuersa lex pendet  Prophetæ. Et beatus Gregorius. Omne mandatum de sola dilectione est,  omnia vnum præceptum sunt. Quia quicquid præcipitur, in sola charitate solidatur. Atque post pauca. Præcepta dominica,  multa sunt,  vnum. Multa per diuersitatem operis, vnum in radice dilectionis. Hinc beatus Augustinus. Habe, inquit, charitatem,  fac quicquid vis. Hanc charitatis, vt diximus, regulam sequentes, nouicios, mox vt veniunt, suscipimus: immo etiam secundum Dominum vt veniant inuitamus,  implemus quod Ioannes in Apocalypsi ait. Et spiritus  sponsa dicunt, veni:  qui audit dicat veni. Nec contrarij sumus regulæ, quoniam charitatis oculum erga salutem proximi apertum habemus. Perpendimus quippe, quia si eum ab ordine nostro tam aspere deterreremus, ad seculum reuertens post Satanam conuerteretur  qui ad salutem venerat, in perniciem laberetur. Cuius perniciei reos nos ante subtile examē districti iudicis inueniri formidamus: si quem saluare cōdescendendo possumus, perditum iri nostra austeritate permittimus. Petractamus  hoc, quia sæpe etiam inuitis bona præstantur. Hoc dicimus, quod apud nos sæpe contingere cernimus. Nonnulli huic iugo colla sua submittentes, post aliquantum temporis diuersis seu tentationibus seu tribulationibus oppressi, ad fæces mundi, quas dimiserant, reuerterentur: nisi cogitarent quod semel fecerunt non posse se absque damnatione æterna præuaricari. Qui si aliquando hoc præsumunt, postmodum tamen hoc timore compulsi, ad ouile proprium reuertuntur:  quia aliter saluari se non posse cognoscunt, velint, nolint, seruant quod vouerunt. Ipse quoque beatus Benedictus, quem nobis obiicitis, pro nobis loquitur. Sic, inquit, Abbas omnia temperet atque disponat, vt animæ saluentur. Sed  Dominus in Euāgelio, Si oculus tuus fuerit simplex: totum corpus tuum lucidum erit. Hoc est, si intentio bona fuerit,  cuncta opera recta existent. His auctoritatibus, hac ratione confidimus, nos iuste agere:  beati Benedicti præceptum, qui in nullo scripturis diuinis contrarius esse potest, in suscipiendis nouiciis optime conseruare. His omnibus adiungimus illud, quod isto fraternæ charitatis intuitu, licet plerūque magistris Ecclesiæ Dei patrum instituta trāsgredi,  ad vtilitatē animarum regularum præcepta moderari. Ad hoc enim omnium diuinarum scripturarū oculus tendit,  hæc eius finalis causa est, vt siue arguendo, siue obsecrando, siue increpando, siue parcendo, siue corripiendo, siue quocunque modo agendo, salus animarum prouideatur:  homo, ad cuius doctrinam scripta sunt quæcunque scripta sunt, Deo, a quo disiunctus fuerat, iterum coniungatur. De his multa in Canonibus Ecclesiasticis inuenimus, a sanctis videlicet Patribus bene prius sancita,  a subsequentibus iuxta rationem temporū certis de causis mutata: vt est, verbi gratia, de illis, qui in hæresim vel in aliquod damnabile peccatum,  publicum corruunt, quos primi Canones ad pristinum clericatus vel dignitatis gradum accedere prohibent, sequentes vero necessariis cogentibus causis, aliquando permittunt. Sic  de Presbyterorum filiis, ne presbyteri fiant,  de Episcopis ne ad aliam sedem transferantur constitutum est: sed in multis vtilitatis gratia non seruatum. Papa etiam Gregorius Anglos nouiter ad fidem conuersos, contra prædecessorum suorum, ac multorum Conciliorum statuta, in quinta linea copulari permisit. Hæc  multa his similia a quibusdam Patribus statuta, ab aliis certa necessitate vel vtilitate immutata, persæpe reperiuntur. Synodus Nicæna secundo Capitulo dicit. Frequenter siue ex necessitate, siue alio quolibet modo, transgredi contigit homines Ecclesiasticos canones. Et sanctus Papa Leo. Vbi, inquit, necessitas fuerit, ad vtilitatem Ecclesiæ qui potestatem habet, ea dispēset. Ex necessitate enim fit mutatio legis. Item Felix Papa. Contemplari oportet, inquit, quod vbi occurrit necessitas, sæpe Constitutiones Patrum transgredimur. Hæc diximus, istis vos expugnantibus exemplis  testimoniis cinximus: vt nullus iam euadendi vobis supersit locus. Cum enim audiatis, necessitatis, siue vtilitatis gratia posse Patres mandata moderari: negabitis hominem ad monachatum nisi post annum posse suscipię Et quæ maior necessitas aut vtilitas, animarum salute, potest inueniri? Illa necessitate, illa vtilitate, ne dilati pereant, ad nos venientes aliquando sine mora suscipimus. Et quia iam dicto charitatis oculo salutem proximi sic agendo procuramus: nec regulæ, quæ [...]