In nomine Domini nostri Jesu Christi. Amen. Notum sit universis quod XIIIIº kal. augusti, sub era Ma CCa XXa VIa, convenerunt apud Villam Francam, ante reginam dominam Urracham, in presentia domini Petri, Compostellanensis archiepiscopi, et aliorum prelat[or]um, Martinus, prior Sancte Marie de Villa Franca, cum monachis suis, et Oliverius, prior hospitalis Montis Zeberrii, similiter, ad sopiendam controversiam super pluribus questionibus que inter eos vertebantur. Predictus itaque prior Sancte Marie de Villa Franca, proposuit contra Oliverium, priorem Montis Zebrerii, quod infra fines ecclesie sue, quam ex donatione illustrissime regine bone memorie domine Urrache, filie regis Aldefonsi et matris domni imperatoris, cum assensu Astoricensis ecclesie, a LX et amplius retro annis in pace monasterium suum possedisse dicebat, aliam ecclesiam fundaverat, in qua parrochianos suos recipiebat, et tam in parrochianis suis quam et in peregrinis sua jura injuste usurpabat; proposuit et quod decimas et jura parrochialia in termino de Perrex, a monasterio suo diutius possessa, occasione cujusdam ecclesie, quam de novo ibi construxerat, sibi violenter subtraxerat, petens nichilominus medietatem cujusdam molendini quod pro parte in solo Sancte Marie situm, idem prior Montis Zeberrii possidebat. Et quoniam in omnibus his jura subtracta et diutius usurpata conquerebatur, preteriti temporis amissos fructus et expensas, quas in persequtione hujus injurie monasterium suum fecerat, sibi restitui postulabat. Econtra sepedictus prior Montis Zeberrii se in his omnibus monasterio Sancte Marie injuriam fecisse inficians, et quicquid fecerat se juste fecisse, ac quicquid ibi possidebat, se jure suo possidere affirmans, medietatem ecclesie Sancti Nicholai ab ipso priore Sancte Marie de Villa Franca petiit, cum decimis inconilorum suorum et eorum omnium qui inhabitant domos monasterio suo censuales, qui scilicet vulgo solarangi appellantur; petens versa vice expensas quas non modicas ob venerationem quam pro priore Sancte Marie de Villa Franca sustinuerat, se fecisse conquerebatur. Et quoniam, volente utraque parte, domnus rex inter eos statuerat, ut eorum controversia supradicti archiepiscopi arbitrio sopiretur, utraque pars ibi suas proposuit rationes. Tandem pars monasterii Sancte Marie de Villa Franca priori Montis Zebruarii C solidos obtulit, ut in omnibus predictis questionibus, veritate per bonos et fideles homines inquisita, res ad eum statum reduceretur, qui temporibus felicis memorie serenissimi imperatoris domini Aldefonsi fuisse dinoscitur, mortis ejus tempore maxime considerato. Cumque hoc ipsi priori Montis Zeberrii placuisset, pignus pro ipsis C solidis accepit, et loco cautionis se cum possessionibus et rebus suis potestati regine commisit, ut per eam veritatis inquisitionem adimpleret et perpetuo observaret. Ea statim interposita condicione et convenientia, ut ea pars qui in ipsa veritatis inquisitione alteram injuste vexasse inveniretur, jura sua ei retinendo vel auferendo, ei fructus amissos, expensas ac dampna illata resarsire[t]. Cumque domnus P. archiepiscopus et alii boni homines qui aderant sollicite laborarent, nec possent controversiam eorum per transactionem sopire, petente utraque partium initam inter se adimplere controversiam, electi sunt ab utraque parte sex boni homines burgenses ipsius ville: P. de Fonte, Dominicus Johannis, Pelagius Barraganus, Martinus Pelagii, Helias Archambaldus, Fernandus Gostetz, qui publice coram omnibus, in manu domni archiepiscopi juraverunt quod, omni gratia et favore seu odio postpositis, veritatem fideliter inquirerent, ab illis dumtaxat personis quas neutri parti crederent esse obnoxias vel suspectas, quasque secundum morem regionis juramento confusionis obligarent. His omnibus consensit pars utraque et recessit. Interfuerunt autem, ut dictum est, illustris regina domina Urracha, et domnus P. Compostellanus archiepiscopus, et F., de Superada et de Montefero abbates; item Suerius Monitus, Gocalus Johannis, Garcias Fernandi de Cabet, P. Lutz, Veremundus Suaritz, Fernandus Petri dictus Furcacia, Garcias Menendi, Gocalus Pelagii de Argancia, et frater ejus Ferrandus Pelagii, et Sancius Odoarii, seculares milites; item Lupus Sancii, miles de spata, Nunus Cota, monachus de Superada; item Fernandus Cebola et Garcias Juliani, clerici de Villela; Martinus Froetz; Dominicus Johannis minor, Johandus Ponet, Geraldus de Belna, P. Bel, Maureto Geraldus de Pradela, Malmercer, burgenses ipsius ville. Post quinque vero dies convenerunt idem priores, etc. (Voir ci-après, nº 4328.)