Priuilegium Nicholai pape. NICHOLAVS EPISCOPVS SERVVS SERVORVM DEI. Religiosae et deo dicatae quae diuino nutu diuina que prouidentia in monasterio fuerit constituta, quod a uobis, GERARDO scilicet clarissimo filio nostro, illustrissimo comite, et nobilissima filia BERTA in nomine domini nostri Iesu Christi et ueneratione beatissime uirginis MARIAE genitricis eiusdem dei et domini nostri Iesu Christi in loco uel agro qui dicitur Vizeliacus in pago Aualensi, in finibus Burgundiae, constructum est opibus que ditatum, et omnibus quae post eam in eodem monasterio abbatissae regimen tenuerint in perpetuum, de quo monasterio cum omnibus iure ad se pertinentibus pro remedio ac futura retributione animarum uestrarum hanc sanctam heredem Romanam fecistis aecclesiam illud que per donationis paginam beatissimo Petro apostolorum principi contulistis. Quando ea quae catholicorum uirorum corda pontificum sunt monitis prouocanda, ita ardenti desiderio, diuina preueniente clementia, succenduntur ut ab eis ultro poscantur, tanto alacri et leto sunt animo concedenda, quanto ea ipsa quae cupiunt, si nollent facere, peti debuerant. Proinde iuxta uestram petitionem monasterio in honore domini nostri Iesu Christi quod in parrochia urbis Augustudunensis in loco et regno prenominato a uobis religiosa deuotione fundatum est, huiusmodi priuilegia presentis nostrae apostolice auctoritatis decreto indulgentes concedimus, confirmamus atque statuimus ut nulli regum, nulli antistitum, nulli quacumque predito dignitate uel cuiquam alii de his, quae eidem monasterio a uobis uel a quibuslibet aliis de proprio fuerint iure collata, sub cuiuslibet causae occasionis ue specie minuere uel auferre siue suis ausibus applicare uel aliis quasi piis causis pro suae auariciae excusatione liceat quocumque modo concedere, sed cuncta quae ibi oblata sunt uel offerri contigerit, tam a uobis quam ab eis qui in eodem loco in officio abbatisse uel conuersatione religiosa successerint seu qui pro animae suae remedio ibidem oblationes suas optulerint, a presenti tempore illibata et sine inquietudine uolumus et apostolica auctoritate precipimus possideri, earum tantum usibus, pro quarum sustentatione ac gubernatione concessa sunt fuerint que, modis omnibus profutura, ea conditione ut nullus successorum nostrorum in sancta hac sede, cui auctore domino deseruimus, unquam uel usquam quiddam de eisdem rebus cuiquam beneficiare, commutare aut sub censu concedere uel retinere per futura tempora patiatur, sed censum tantummodo in testamento traditionis uestrae, quo ex eodem monasterio heredem hanc sanctam fecistis matrem aecclesiam, unam uidelicet libram argenti, annis singulis successores nostri accipientes, piae paternitatis suffragium eidem monasterio et abbatisse ac monachis sub regula sancti patris Benedicti ibidem degentibus sollicitudine pastorali uigilanter contra omnes infestantes impendere studeant. Item constituimus ut obeunte abbatissa predicti monasterii non alia ibi quacunque obreptionis astutia ordinetur, nisi quam consensus monacharum secundum timorem dei et institutionem regulae beati Benedicti elegerit et huius apostolice sedis pontifex preuiderit ordinandam aut suggestione monacharum consenserit ordinatam. Hoc quoque capitulo presenti subiungimus ut locum auariciae secludamus, nullum de sacerdotibus, nullum de regibus uel quemcumque fidelium per se suppositam ue personam de ordinatione eiusdem abbatisse uel clericorum atque presbiterorum uel de largitione chrismatis aut consecratione basilicae aut de quacumque commoditate spiritalis aut temporalis obsequii siue quibuscumque causis ad idem monasterium pertinentibus audere in auro uel alia quaelibet specie commodi uel exenii loco quicquam accipere neque eandem abbatissam ordinationis suae causa quicquam dare presumere, ne hac occasione ea quae a fidelibus pio loco offeruntur aut iam oblata sunt consumantur. Neque episcopus ciuitatis ipsius parrochiae, nisi ab abbatissa ipsius monasterii inuitatus, ibidem publicas missas agat neque stationes in cenobio eodem indicat, ne ancillarum dei quies quoquomodo populari conuentu ualeat perturbari, neque paratas aut mansionaticos exinde presumat exigere. Susceptionem autem fidelium et religiosorum ac religiosarum atque beneficientiam, quam iubet apostolus cunctis exhibendam, pro possibilitate loci et facultatum non modo ibidem gratis fieri denegamus, uerum etiam suademus. Sed et modus in numero congregationis adeo conseruetur, ut pluralitas penuriam nec paucitas inhabitantium destitutionem loci indicere ualeat. Haec igitur omnia quae huius precepti decreti que nostri pagina continet cunctis post uos succedentibus, qui idem monasterium a uobis constructum et sancte Romanae aecclesiae traditum sub usu fructuario retinetis, uel eis quorum interesse poterit in perpetuum seruanda decernimus. Siquis uero sacerdotum, iudicum atque secularium personarum hanc constitutionis nostrae paginam agnoscens contra eam uenire temptauerit, potestatis honoris ue suae dignitate percussus apostolico anathemate careat reum que se diuino iudicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat et nisi uel ea quae ab illo sunt male ablata restituerit uel presumpta correxerit uel digna paenitentia illicite acta defleuerit, a sacratissimo corpore dei et domini ac Redemptoris nostri Iesu Christi alienus fiat atque in aeterno examine districtae ultioni subiaceat. Cunctis autem eidem loco iusta seruantibus sit pax domini nostri Iesu Christi, quatinus et hic fructum bonae actionis recipiant et apud districtum iudicem premia aeternae pacis INVENIANT. Scriptum per manum Sofronii regionarii et scriniarii Romanae aecclesiae in mense Maio. Datum uero per manum Tiberii primicerii SEDIS APOSTOLICAE, IMPERANTE LVDOVICO KAROLI MAGNI FILIO.