Talem se plane subditis exhibuit, talem vsque ad vitæ terminum conseruauit, vt non solum quātum ad Dominū, sed etiam quātum ad se misericordiam  iudicium eidem Deo secure cātaret. Vt enim mihi boni,  veraces fratres testati sunt, qui ei multo tempore conuixerūt,  ipse ex plurima parte expertus sum,  misericors in subditos,  iustus super omnes pene sui tēporis Cluniacensis congregationis Priores extitit,  huius misericordiæ vel iustitiæ multa dieb. suis  post, exēpla reliquit. Misericors in eos erat, necessaria eis pro viribus præparando,  vnicuique secundū Apostolicam  Patris Benedicti regulam, prout opus erat, multa labore quæsita largiendo. Pauper erat domus sibi commissa rebus, licet vere multis diues esset virtutibus. Quæ necessitas, quia sæpe grauiter instabat,  cor eius angore  corpus multo semper labore fatigabat: hac de causa aliquando proximos, aliquando remotos Reges  Principes adibat,  eorū donis  muneribus, seruorum Dei frequenter indigentiā recreabat. Mos ei erat quādiu domi morabatur, ex præcepto quidē regulæ, sed maxime ex dono Dei deriuatus, infirmorum pauperum, hospitum, in quātum Prioratus officium patiebatur, per seipsum potiorem curam gerere. Cumque eum recedere instans aliquod negotium vrgeret, fratres vel in capitulo vel extra conuocans, præmissa inde multa exhortatione, hanc eis curam, hoc velut proprium officiū curiosissime commendabat. Nec solum circa hæc tria hominum genera misericors eius animus occupabatur. Incolumes ipsi,  hi maxime qui labori conuentus deuote instabant, misericordis pastoris curam frequenter experiebantur. Nihil eis fere deerat ad victum, nihil fatigatis ad requiem, nihil pusillanimitate succumbentibus ad consolationem. Omnibus  absque exceptione,  cum congruenti discretione pater erat. Iam vero discreto rigori iustitiæ eius,  multi alij,  nos cum illis qui hæc vidimus, verax testimonium ferimus. In tantum enim negligentibus de maxime damnabiliter peccantibus indignabatur, vt corde, verbis  vultu, interiore zeli Dei flamma vrgente inflammatus, in eorum prorsus interitum, si nesciretur, insurgere crederetur. Si attenderes, nihil Phinees insolito vulnere libidinosos percellens, nihil Helias igne cœlesti idololatras consumens, irreuerenter peccantibus plus eo irasci viderentur. Vnde  delinquentes, Cluniacensi more, prout iustum videbatur, sanguinolentis verberibus castigabat; ferro, compedibus,  diuersi generis vinculis coercebat, tenebroso plerosque carceri mancipabat; fame valida  siti carnis ac spiritus superbiam conterebat: aliquando quoque, quod semel tantum, quia sic oportuit, fecisse dicitur, sepultura perpetua cohibebat. Hoc tunc fuit, quando cuidam spiritualiter mortuo, caueam subterraneam velut sepulchrum parauit. In quo eum concludens, arte illa sua, qua fratrem viuentem spe vitæ immortalis quasi mortuum sepelierat, ad hoc peruenit, vt qui super terram viuere non poterat, iam sepultus viuere disceret. Hoc factum est, quando frater ille velut sepultus ad vitam rediit, ipsa sepulchri sui corporalis imagine pauefactus, ad vitam spiritualem  æternam, a qua peccando alienus factus fuerat, pœnitendo rediit. Nam licet obstinatus valde ante fuisset, frequenti tamen patris  fratrum admonitione, ac sui simul sepulchri cohortatione, vt dictum est, malis omnibus,  maxime illis pro quibus inclusionem meruerat, ex corde renunciauit,  in humilitate ac contritione spiritus perseuerans, diem vltimum clausit. Tale fratris spiritualiter mortui,  resuscitati sepulchrū, a sepulchro Lazari corporaliter resuscitati, fortassis, imo prorsus non dissentit, quia Lazarus hunc de quo sermo est designans, vocatus de sepulchro suo, vitam rursus morituram; iste de suo ab eo Domino per Matthæum suscitatus, vitam meruit sempiternam. Hoc iustitiæ zelo feruens,  totus, vt sic dicam, ignitus famam huius sui feruoris vbique sparserat,  negligentes vel fluxos non solum subditos, sed etiam quoslibet alios proximos vel remotos solo Matthæi nomine deterrebat. Exertum semper, vt olim Cherubim, in necem scelerum flammeum gladium præferebat, nec eum a sceleratorum sanguine aliquando prohibebat. In hac virtute ita præcelluit, vt  domum sibi commissam ad longe maiorem solitæ religionis statum perduceret,  multa circumposita Monasteria, vel Abbatias, quæ a totius Monastici ordinis feruore languerant, adiutus quorumdam bonorum virorum auxilio, in optimum religiosæ cōuersationis propositum reformaret. Talem se vt dictum est Matthæus habuit ad subiectos. Sed qualem se exhibuit ad alios proximos vel remotos?