Si de amico,  tanto licet conqueri, queror:  ei quod a quibusdam cuidam dictum est, dico. Pater,  si rem grandem dixisset tibi amicus, certo facere debueras. Quanto magis quia nunc scripto, nunc verbo, dixit, rogauit, ausuque familiari præcepit: mitte Cluniacū Nicolaum tuum? Nec nego tamen rem grandem, sed iter grande nō est. Quid si tu tantum semel mihi scripsisses: mitte ad me hunc vel illum, aut plures? Quid ego? quid ego, inquam, facerem, nisi quod soleo? Soleo quippe non solum roganti cedere, sed  imperanti obedire. Sed quæris causam. Nunquid non illa sufficit, videre dilectum? Tuus quidem est, sed dilectus mihi est. An non placet tibi, si diligo quæ tua sunt? An non placet tibi, vt eum, quem tu, vt arbitror, multis tuorum tenerius diligis: ipse affectuosius diligam? Et quæ maior probatio veræ amicitiæ, quam amare quod amicus amat? Diligo eum causa tui, diligo  causa sui. Causa tui, quia tibi obsequitur: causa sui, quia a tempore domini Trecensis Episcopi, multis hoc meritis promeretur. Nihil hactenus pro illis omnibus ei retribui, nisi quia semper in Domino eum syncere dilexi. Cumque alij obsequia obsequiis, beneficia beneficiis soleant rependere: nonne vltra omnem modum ingratus viderer, si absque sumptibus, si absque expensis, solam saltem gratiam amanti negarem? Hanc vt saltem verborum signis non ex toto erga illum euanuisse probem: mirum est, si saltem semel in anno, hunc videre, huic loqui, cum hoc de scripturis aut sanctis aut philosophicis, quibus vsque ad summum refertus est, in Domino deliciari quæro? Si de Deo, si de diuinis, de summe vtilibus animæ causis loqui, non conferre ociosum est: Nicolai ad nos ociosus aduentus est. Si amorem personæ tuæ cordibus nostrorum inserere, si quæ vestri ordinis sunt omnibus commendare, si tandem vniuersitatem vestram corpori Cōgregationis nostræ charitatis glutino vnire ociosum est: Nicolai ad nos ociosus aduentus est. Eructat cor eius semper nobis de vobis vestrisque verbum bonum: quærit bona genti suæ, rogat ea quæ ad pacem sunt Hierusalem. Hæc sunt ludicra, ociosa, vel vana Nicolai apud nos. Cur ergo, mi charissime, vnus saltem mihi per mensem non conceditur, cum ego Petrum, cum Robertum tibi sanguine proximos, cum Garnerium, cū quosdam alios tractus amore tui tibi non mense vno, sed perpetuo concesserim? Quot ego Abbates, quot monachos, aliis, ne dicam alienis Ecclesiis, literis tuis vel consiliis victus cōcessi? Nec me pœnitet amico cessisse, cui  adhuc in pluribus paratus sum cedere. Sed iustum est, vt  ipse vicem reddat: iustum, vt semper sibi cedenti,  ipse aliquando cedat. Est istud magis lucrosum vestris quam nobis: quia nullo post te, venerāde vir, nullo, inquam, interprete efficacius ad persuadendum apud nos perorare poterunt: nec copiosius hamo aliquo in mari vel flumine Cluniacensi piscari. Sed recolo, quid mihi nuper sanctitas tua Cluniaci constituta dixerit. Ad quid vultis Nicolaum? Respondi. Non est tale quid, non est magnum. Sed fateor, mi charissime, da veniam si excessi, magis indignantis quam, quod verum est, confitentis verba fuerunt. Duplex vere tunc fui, nescio quo casu, quod esse sæpe non soleo, duplex plane tunc fui in verbo. Aliud tunc corde seruatum est, aliud lingua depromptum est. Ita certe mēs tacita suggessit. Quid quod vis toties profitereris? Fortassis vt iam bis, ita  nunc tertio petitis frustrareris. Rogasti, nec auditus es. Quid iterum preces funderes? Respondere volui, quod cæcus ab vtero Pharisæis. Dixi vobis,  audistis. Quid iterum vultis audire? Respondere hoc volui, sed nolui. Ecce confiteor. Prosit quod confessus sum. Prosit quia veritatem falsitatis tegmine non velaui. Prosit vt quia, sicut dicitur, inter amicos omnia nuda, dolum nubilo pectoris tectum coram amico nudaui. Dico, prosit. Sed ad quid? Vt horreis tuis aliquid mei causa demas? Vt cellariis aliquid subtrahas? Vt de argenti aurique thesauris, etiam si adessent, quicquam imminuas? Quid ergo? Vt Nicolaum mittas. Nec nunc tantum, sed  quādo post hæc petiero. Nam cauebo si potero, ne quid postulem quod iure negandum sit: vel quod tibi, ne dicam mihi, in aliquo obsit. Fiat ergo mihi, fiat quod volo, vt hoc pascha proximum Nicolaus apud nos faciat,  more suo cor vestrum nobis, vobisque nostrum rediens a nobis refundat.