Qvod personam vestram,  sacram sacri Templi vobis a Deo commissam Militiam, inter omnes religionis professores, quodam proprio ac singulari affectu semper dilexerim, semper veneratus sim: noui ego, nouit testis,  conscius meus in excelso, nouerunt multi vestrorum, nostis vt credo, nec dubito quod nostis  ipse. Feci hoc a primordio institutionis vestræ, quæ cum meo tempore exorta fuerit, velut rutilum noui syderis iubar mundo illuxisse,  miratus pariter,  lætatus sum. Nec mirum hoc. Quis enim aliquam spem æternæ salutis habentium non lætetur? quis non totis animi præcordiis exultet in Deo salutari suo, Militiam Regis æterni, exercitum Domini sabaoth, ad debellandum Principem mundi, ad expugnandos inimicos crucis Christi, ex diuersis orbis partibus congregatum, ad noua prælia velut a castris cœlestibus processisse? Quis non lætetur, quis non exultet: processisse vos non ad simplicem, sed ad duplicem conflictum: in quo  contra spirituales nequitias, iuxta Apostolum, animi virtutibus:  contra corporales hostes, corporis viribus dimicatis? In quorum vno, quicquid sanctorum monachorum vel heremitarum est, assumpsistis: in altero, omnium religiosorum propositum excessistis. Militant quidem illi Deo,  licet castigando corpus suum,  in seruitutem redigendo, laborēt: tamen corpore a mundi tempestatibus,  maxime a bellorum tumultibus requiescunt. At vos, vt dictum est,  fortem armatum eisdem eorum artibus superatis:  contra illa eius, quæ aperte aduersus Christum producit, infernalia castra, Sarracenorum dico agmina, pugnando assidue non cessatis. Estis monachi virtutibus, milites actibus: illud spiritualiter implendo, istud corporaliter exercendo. Exposuistis pro fratribus animas vitæ, corpora morti: fudistis iam sanguinem necdum effusum, quem quotidie in bellis Deo offertis fundendum. Estis vere participes illius summæ,  præcipuæ charitatis, de qua Saluator, Maiorem hac dilectionem nemo habet, quam vt animam suam ponat quis pro amicis suis. Hæc est causa, qua semper, vt supra scripsi, singulariter vos dilexi: qua colui, qua veneratus sum. Feci hoc hactenus,  faciam per Dei gratiam, quamdiu fuerit spiritus in naribus meis. Hac fiducia, qua semper diligens ab eo, quem diligit, diligi se sperat, spero  ego a vobis me diligi:  si quid suggessero, amicabiliter audiri. Nobilis vir, Domnus Humbertus de Bello-ioco nuper a partibus transmarinis veniens, ad partes nostras rediit,  cum immensa exultatione ab omni illa terra susceptus est. Aberam ego quidem tunc, tractus negociis ad alias partes: sed rediens, tantum vbique iubilum de eius aduentu reperi: quantum nisi vidissem, vix vnquam æstimare valerem. Gaudebant clerici, gratulabantur monachi, plaudebant rustici: totusque adiacentium nobis Ecclesiarum chorus velut quoddam nouum canticum resonabat. Econuerso, raptores dolebant, Ecclesiarum peruasores, monachorum, pauperum, viduarum, orphanorum, atque ignobilis, nec se suis viribus defendere præualentis vulgi deprædatores, immo oppressores gemebant: suæque nequitiæ obiectum obicem, etsi non aperte verbis, cordibus tamen infandissimis murmurabant. Talis est enim, vt nosse vos credimus, Cluniaco adiacens terra vestra: vt quia sine Rege, sine Duce, sine Principe est, valde gaudeat, quando aliquam pacis materiam inuenisse se sperat. Hanc, quia in isto  per istum ex plurima parte se inuenisse confidit: gaudet, vt dixi,  spei suæ gaudium dissimulare non potest. Ostendit iam dictus Humbertus ex quo venit, non frustra id de se sperari: cum  Vicecomitem Matiscensem, terræ nostræ matutinum, vespertinum, atque nocturnum lupum, ita subegit: vt iure quantum ad hoc pertinet, cum iusto Iob dicere possit, Conterebam molas iniqui,  de dentibus illius auferebam prædā. Hoc  de multis aliis  cis Ligerim,  vltra Ligerim positis, paruissimo, hoc est ex quo rediit, tempore fecit. Sperat hoc idem de eo vestra Cluniacus, quæ plus cunctis partium nostrarum monasteriis, vel Ecclesiis, eius consilio  auxilio eget. Oro ergo,  sicut intimus vester, vt nostis, amicus consulo: vt si quam aduersus eum de reditu suo ad nos querelam habetis, interim seponatis,  quia sapiens  discretus vir est, ipsum sibi suæque conscientiæ iudicio relinquatis. Credo enim quia magis eum tolerando, quam querimoniis irritando, apud eum proficere poteritis. Noui enim, vt puto, animum eius,  ex ipsius familiari colloquutione aduerti, quod Deum timeat:  quod totum si lucrari posset mundum, animæ suæ saluti postponat. Relinquite eum interim miseræ terræ,  eam eius ope ac defensione, quibus vltra quam dicere possim eget, aliquanto saltē tempore gaudere permittite. Et hoc militaris officij vestri proprium, atque ad hoc arma sumpsistis, vt Ecclesiam Dei ab infestantibus defendatis. Et iuxta Prophetam etiam ad literam ex aduerso ascendentes, murum vos pro domo Israel opponatis. Sed sorte dicitis. Contra Paganos, non contra Christianos arma sumpsimus. Sed quis magis a vobis vel a vestris impugnandus est, Deum nesciens Paganus: aut ipsum verbis confitens,  factis contra eum dimicans Christianus? Quis magis persequendus est, ignorans  blasphemans: an agnoscens  impugnans? An non Deum impugnant, an non persequuntur: qui Ecclesiam eius, qui populum emptum sanguine eius absque vlla vbi possunt vel audent, personarum, graduum, dignitatum exceptione, deprædantur, cædunt, verberant, quandoque etiam, quod sæpe contingit, perimunt? Non est, non est vere minus defendendus consiliis, immo gladiis vestris, Christianus vim iniuste patiens a Christiano, quam esset defendēdus eandem vim patiens a Pagano. Adquiescite ergo, si placet, consiliis  precibus meis:  virum, in quo pene solo tota spes pacis nostræ consistit, nobis modo quo dixi dimittite. Experimini vtrum vtile sit tam ipsi quam vobis consilium meum: quod nullo modo dicerem, si esse quolibet modo intelligerem contra Deum. Credo insuper,  hoc valde opto: quod vobiscum antequam a partibus Galliarum recedatis loquar:  tunc melius verbo, quam nunc scripto, quæ de hac re dicenda fuerint supplebo.