Notum sit omnibus quod domina Virziacensis castri, Elisabeth nomine, pro terra Gergulii quam Pontius et uxor ejus Avelina et Odo frater ejusdem mulieris illuc usque tenuerunt, dedit eis nummos et panes quod reddere solent homines de Wallurhe et de Quinci pro affuiagio silve de Engincurt, et dedit eis finagium de Segroith, et sex sextarios annone et unum quartarium in valle Vergiaci, et terram Amieti de Merhre, exceptis vineis et dimidium molendinum Durandi cum terra eidem molendino pertinenti, vel decem solidos, si molendinum nequit quietum facere. Dedit eis etiam justiciam illam quam habebat in Arnulfo de Puisath, et quietum clamavit Deo de placito generali, ita quod et Arnulfus et qui in eadem manebit quietus erit inde a domina et Pontio. Hec dedit eis domina ut Gergulium redderent liberum Deo et Sancte Marie Cisterciensi. Pro quo etiam et Hugo Abbas dedit eis hoc quod habebat in decima de Nui pro redemptione anime sue. Insuper dedit eis domina duos equos et quatuor libras et x solidos et nodellum aureum. Kalendis igitur aprilis in castro Virgiacensi apud sanctum Dionisium coram clericis et militibus castri et alio populo, reddiderunt idem Pontius, et Odo et Avelina, totam terram de Gergulio in manu domine, ita quod omnino nichil sibi retinuerint, nisi forte si idem potius proprios porcos non alienos ponere voluerit in silva, ponet absque datione mercedis. Et si domum propriam in Virziaco vel in Ternant edificare voluerit, accipiet ligna in silva Gergulii. Dedit etiam idem Pontius pro anima sua predicto monasterio unum mansum quod in Gergulio emerat de proprio censu. Diffinitum est etiam, ut si forte domina vel heres ejus, Pontio et Odoni vel heredibus eorum aliquo tempore voluerint facere de his injuriam, non revertentur pro hoc ad recuperandum super Gergulium vel in rebus monasterii, sed semper ad eamdem dominam vel ad heredes ejus. Hoc concesserunt, et ut scripto firmaretur jusserunt. Domina vero receptam terram Gergulii ex integro reddidit eam totam integre et pure, nil sibi penitus retentans Sancte Marie Cistercensi, in manus monachorum ejusdem loci, Johannis et Nevelonis, pro anima sua et antecessorum suorum, presentibus et videntibus et audientibus testibus subscriptis: Henrico archipresbitero, et canonicis: Henrico, Hariero, Gisleberto, Leibaldo Crasso et filiis ejus: Setfrido et Guidone et Odone. Sunt etiam testes: Hugo Albus et Arnulfus Cornutus, et filius ejus Rainaldus, Odo de Muilli, Rotfridus de Ursentio, Bernardus de Porta, cum duobus filiis suis Gaulterio et Belesmo, Acardus prepositus, Richardus palmerius. Robertus, Wido, Arnulfus. Post hec Geobertus, filius predicti Pontii et Aveline, conquestus est de venditione ante dicte terre Gergulii, dicens se hoc factum nunquam laudasse, paterque ejus et mater et ipsemet eodem tempore conquesti sunt de terra Britiniaci fundi et Gyminiaci, dicentes se nunquam laudasse donum quod Odo Richi, miles Virziacensis castri, et Petrus maniscaldus ac frater ejus Rainaldus, monachis Cisterciensis ecclesie de predictis terris fecerunt. Nam has terras hactenus de ipsis tenuisse dixerunt ante scriptum Odonem et ceteros supra nominatos. Propter quos clamores, monachi predicti dederunt eis xx solidos et fustannum unum, et ipsi videlicet Pontius et Avelina et filii eorum Geobertus et Rainaldus et Acherius ac soror eorum Isabel nomine laudaverunt monachis venditionem seu donum predictarum terrarum. Nam sorores illorum Aldevius et Ermengardis tunc temporis erant inscie, et pro nimia pueritia necdum fari valentes. Indulserunt etiam illa die quicquid de terris vel pratis seu silvis, vel de aliqua re magna vel parva, de monachis illis hactenus conquerebantur. Hujus autem indulgentie seu concessionis donum super altare Sancte Marie apud Cisterc. posuerunt Pontius predictus et Odo cognomento Viridis, avunculus sepedicti Geoberti, pro se et Geoberto et fratribus ejus. Et hi sunt testes: Teobaldus capellanus, Robertus de Nui, Walterius presbiter, Hugo Bulgun, Leothaldus de Manni, Hugo Albus, Wido et Milo filii Hugonis predicti, Arnulfus fortunatus, Odo molendarius. Sciendum est quod Humbertus et Hugo et Ulricus fratres, dimiserunt monachos liberos ex toto ab omnimoda querela qua eos de fundo Gerguliaco inquietaverunt, et hii sunt testes: Stephanus abbas ejusdem loci, et Hugo cellerarius cognomento Pauper, et Walo capellanus de Giliaco, Willelmus nepos ejus, et Symon, et plures alii. Pontius de Castro Brasiacensi, et mulier ejus et filii ac filie, pacem fecerunt cum monachis de clamore quem de fundo Gerguliaco habuerunt, et terram illam in terris, in silvis, et pratis liberrimam eis dimiserunt, et hii sunt testes: Elisabeth, domina Virziacensis castri, domnus quoque Garnerius de Sumbernunt et Albertus, Dodo de Marriniaco, Odo Viridis, Hugo Albus, Olibertus prepositus. Albertus de Sumbernum quicquid in fundo Gerguliaco hactenus possidebat, laudante uxore sua, libere monachis dimisit, quod domnus Garnerius de Sumbernum et vidit et audivit.