Anno Domini millesimo quadringentesimo nonagesimo nono, in generali Capitulo apud Cistercium statuta sunt et diffinita quae sequuntur. ORATIONES 1.  Pro sanctissimo… etc. ut 1497. 2.  Praeterea pro serenissimo … ut 1497. 3.  Insuper pro burgensibus… etc. ut 1497. 4.  Ceterum pro pace… etc. ut 1497. 5.  Demum pro felicis … etc. ut 1497. [DIFFINITIONES] GENERALES 6.  Cum Ordo noster… etc. ut 1497. 7.  Minuta diffinitionis fundamentalis Capituli generalis pro solemni congregatione venerabilium patrum Ordinis Cisterciensis Parisiis 20 novembris 1499 celebranda. (*in margina addit.* : Rmo. D. N. Cisterciensi aegrotante). Praesens generale Capitulum apud Cistercium more solito in Spiritu Sancto congregatum non sine causa ponderans magna et evidentia pericula pestis et febrium, quasi totam provinciam Burgundiae infestantia, vidensque magnam multitudinem materiarum gravissimarum occurrentium, non nisi cum longo temporis spatio commode tractari posse, multasque dictarum materiarum propter sui gravitatem praesentiam multorum patrum Ordinis, et praesertim Franciae requirentium, licet sint abbates in numero competenti et sufficienti diversarum aliarum nationum ad implendum universa officia Capituli generalis, post profundam et maturam deliberationem, pro pace et quiete Ordinis et praesertim ad terminandum, si fuerit possibile, processus motos et prosecutos per illos de Claravalle facietenus contra et adversus Rmum. D. Cisterciensem et eius monasterium, quamquam realiter sint contra et adversus Ordinem universum et generale Capitulum, utpote de rebus Ordinem ipsum concernentibus, diffinivit et tenore praesentium diffinit et declarat, quod pro finali decisione et determinatione huiusmodi materiarum, vicesima mensis novembris proxime venturi, fiet et celebrabitur solemnis congregatio patrum, maxime Galliae seu Franciae, qui ad hoc vocabantur in venerabili collegio Sancti Bernardi Parisiis ; in qua congregatione, more solito, praesidebit Rmus. D. Cisterciensis, si personaliter adesse potuerit, et in eius absentia praesidebit dominus de Firmitate. Ceteri vero patres, tam de quatuor primis filiabus quam alii, suos ordines, sicut in Cistercio tempore Capituli generalis, servabunt. Cui quidem congregationi generale Capitulum tenore praesentium dat auctoritatem et plenariam potestatem nomine Ordinis determinandi et diffiniendi ea quae sequuntur, videlicet super modo pacificandi dictos processus per omnia media possibilia et honesta, appunctuandique cum dictis de Claravalle de dictis processibus, et super universis quae dicunt sibi per Ordinem seu dominum Cisterciensem, tam occasione arreragiorum seu occasione redditus eorum super contributionibus, et quibuscumque aliis denariis omnibus Ordinis, quam alias debitorum, conformiter ad alias diffinitiones desuper confectas, ut sic pax et requies inter personas Ordinis habeatur. Dat etiam generale Capitulum eidem futurae congregationi potestatem plenius determinandi et disponendi subsidium gratiosum et charitativum per generale Capitulum super Ordinem pro hac vice impositum, faciendique taxas seu astallationes huiusmodi subsidii super quolibet monasterio, facultate cuiuslibet considerata ; committendique et deputandi diversos commissarios in diversis regionibus ad levandum per se aut deputatos suos huiusmodi subsidium, et ad compellendum, per Ordinis et sanctae Ecclesiae censuras, abbates, commendatarios, abbatissas et quoslibet officiarios, tam religiosos quam saeculares, et officiarias, ad solvendum dictas taxas infra tempus per dictam congregationem aut dictos commissarios determinandum, iuxta morem consuetum. Verum quia licet Rmus D. Cisterciensis tempore Capituli generalis apud Cistercium vehementer aegrotaret, ita ut consistorium intrare non potuerit, zelo tamen ad Ordinis utilitatem, continuando ea quae saepius generali Capitulo proposuerat, generali Capitulo exponi fecit, quod necnon toto tempore praeterito valuerit ponere iuxta integrum desiderium suum ordinem satis utilem, clarum et necessarium in accepta contributionum annualium, nec certe ad hoc potuerat inducere seu compellere multos commissarios in diversis regionibus deputatos ad integraliter colligendum ipsas contributiones, nec ad mittendum eas tempore opportuno cum integris computationibus receptarum et expensarum, ut omnis status Ordinis singulis annis clare elucideretur, sed multa arreragia temporis praeteriti per multos debentur, de quibus patres Ordinis nullam habent notitiam, sicut nec ipse pater Cisterciensis propter causas praedictas habere potuit, nec computationes suas dicti commissarii singulis annis mittere volunt quantumcumque dominus Cictercii [Cistercii] eos ad hoc creberrimis scriptis et mandatis stimulaverit. Idcirco instantius rogari fecit generale Capitulum, sicut et saepius iam fecerat, quod deputare vellet tres vel quatuor notabiles patres auditores huiusmodi computorum particularium cum eo, qui singulis annis praevenirent generale Capitulum ad revidendum computationes praecedentes, et ad scribendum fideliter universum statum Ordinis, ut de omnibus relationem faciant ad generale Capitulum, et sic deinceps universus status Ordinis notus erit patribus, cessabuntque per Dei gratiam innumerabiles rumores, qui hucusque regnaverunt in Ordine, occasione dictarum contributionum. Quam quidem remonstrationem generale Capitulum tamquam iustam et rationabilem acceptavit. Idcirco dat potestatem dictae congregationi nominandi, eligendi, ordinandi et instituendi huiusmodi auditores computorum cum clausulis et conditionibus, quas dicta congregatio determinabit, ordinabitque de expensis et potestate eorum. Insuper quia senior abbas Claraevallis multis et longis scripturis in dictis processibus, quos intitulat contra et adversus Rmum D. Cistercii, proponit multos errores contigisse et commissos fuisse per ipsum D. Cistercii eiusque praedecessores in computationibus status communis Ordinis, quae singulis annis in Capitulo generali redduntur, audiuntur, examinantur, corriguntur, ubi opus est, arrestantur et clauduntur, approbantur et signantur per auditores computorum. Ad quas quidem obiectiones, ut dicitur, dominus Cisterciensis quasi unico contextu respondere dicitur in suis salvationibus, huiusmodi obiectiones esse falsas et contra veritatem. Et si forsan, sicut in actibus humanis quandoque contingere solet, aliquis error calculi quandoque intervenerit, non plus sibi quam auditoribus huiusmodi computationum imputari debet, qui per diversos annos pro maiori parte semper diversi fuerunt, et de diversis nationibus. Et si curia super his pro ampliori verificatione rerum istarum, ad faciendum enquestam appunctuamentum firmaverit, necesse erit, Ordinem graves expensas supportare ; oportet enim expensas istas fieri et supportari aut de substantia monasterii Claraevallis, quod est membrum honorabile Ordinis, aut monasterii Cistercii, quod est caput et origo totius Ordinis, aut ex omni substantia seu aerario Ordinis, quod omnino nihil est praeter communes contributiones annuas, quae ut manifestum est communiter sufficere non possunt ad communia Ordinis onera. Cistercienses autem constanter asserunt, et de his multae diffinitiones Capituli generalis concordant, quod res istae non sint Cistercii particulares, sed sint communes res totius Ordinis quia, ut dicunt, domus Cistercii et dominus eiusdem loci nihil unquam debuerunt ant [aut] debent illis de Claravalle. Et sic quomodocumque processus isti terminentur, semper erit magna desolatio, damnum et ruina totius Ordinis in generali et in particulari, tam in spiritualibus quam in temporalibus. Quamobrem generale Capitulum determinavit, quod sub beneplacito curiae Parlamenti, ad servandum iustitiam inter partes, deputarentur aliqui notabiles patres Ordinis assueti in rebus et computationibus Ordinis, qui sine strepitu iudicii et superfluis et magnificis expensis dictas computationes revidebunt, examinabunt et calculabunt, auditisque partibus summarie et de plano vera approbabunt, errata autem, si quae sint, fraterna aequitate et aequa charitate emendabunt. Idcirco dictum generale Capitulum dat auctoritatem dictae congregationi nominandi et deputandi ex patribus Ordinis aliquos notabiles abbates, qui res praemissas faciant etiam in praesentia aliquorum, si opus fuerit, per ipsas partes nominandorum. Si illi de Claravalle aliquos in speciali nominare voluerint, humiliusque supplicando magnificis dominis dicti Parlamenti, ut sicut in praecedentibus processibus laudabiliter egerunt, remittendo decisiones querelarum ad Ordinem. Ita et nunc idem vel amplius pro Dei honore et dicti Ordinis pacificatione, et ad vitandum praemissas expensas insupportabiles facere velint, reddendo seu reddi faciendo in manibus huiusmodi deputatorum Ordinis super hoc librum seu volumen dictarum computationum. Nam quia dictus senior abbas magnum numerum dictarum computationum diversis annis approbavit, et manu propria clausuram et restas scripsit et signavit, necesse videtur, quod hi qui cognoscunt scripturam suam, eam videant. Determinabitque dicta congregatio locum, tempus et expensas, quibus dicti commissarii in praemissis laborabunt, si suprema curia benivolum auditum praebere dignabitur ; et interim arrestum anno superiori datum in hac materia fideliter per illos de Ordine executioni debitur, prout fuerit possibile. Praeterea ad dicti generalis Capituli notitiam deductum est, quod nonnulli benivoli ad Ordinem consolationes valde honestas et Ordini summe utiles pro perpetua commoditate, pace et quiete Ordinis facere et offerre intendunt. Generale Capitulum dat potestatem, auctoritatem et facultatem dictae congregationi acceptandi et recipiendi nomine totius Ordinis omnes et singulas oblationes, quae fiant per quoscumque ad Ordinis utilitatem ; et generaliter idem Capitulum dat et concedit praefatae congregationi auctoritatem et potestatem determidandi [determinandi], decidendi et diffiniendi, tam in forma iustitiae quam in computationibus et summis pecuniarum et in aliis quibuslibet, secundum rationis aequitatem et statutorum Ordinis formam et tenorem, omnes et singulas materias Ordinis tam communes quam particulares, praemissa concernentes sub sigillo Diffinitorum et signatura alterius notariorum abbatum, quae in dicto generali Capitulo apud Cistercium propter causas praedictas terminari non potuerunt. Districtius sub censuris Ordinis praecipiendo universis et singulis abbatibus, commendatariis, abbatissis, prioribus, cellerariis, bursariis ac reliquis personis Ordinis utriusque sexus, cuiuscumque status aut conditionis existant, quatinus ordinatis praeceptis, determinatis et sententiatis et conclusis per dictam congregationem humiliter tamquam generali Capitulo pareant et devote obediant. 8.  Cum in sessione generalis Capituli anno Domini 1437 celebrati, statutum, diffinitumque fuerit quod in nullo Ordinis monasterio, dum celebranda veniret electio ad novi abbatis substitutionem, nulli, sub excommunicationis latae sententiae et inhabilitatis poenis, liceret personam quae de Ordine nostro non esset eligere seu postulare. Nihilominus tamen quidam suae salutis immemores statuta et ordinationes Capituli generalis parvipendentes et contemnentes, dictae diffinitioni et ordinationi contravenire, proh dolor ! non formidant, saeculares et alterius vocationis, quam nostri Cisterciensis Ordinis, viros sibi praeesse procurantes, sanctorum patrum, qui nostrum Ordinem creaverunt, fundaverunt et statutis ordinaverunt, obliti. Ut autem tantus abusus tollatur de medio, et Ordo noster patrum sequendo vestigia suis sub regulis ordinetur et vivat, praesens generale Capitulum antedictum statutum renovando confirmat et approbat praecipiendo universis nostri Ordinis regularibus personis sub eisdem poenis, videlicet excommunicationis latae sententiae et inhabilitatis ad quaecumque officia, dignitates et administrationes Ordinis, et privationis iuris eligendi tam active quam passive pro illa vice, ne de cetero tales postulationes facere praesumant simul etiam per praesentes omnes huiusmodi electiones seu postulationes facere praesumant, simul etiam per praesentes omnes huiusmodi electiones seu postulationes, si quae factae fuerint, cassas et nullas declarando. Mandando sub poenis similibus patribus abbatibus, aut electionibus in Ordine faciendis praesidentibus universis, quatinus electiones seu postulationes huiusmodi minime admittant, vel recipiant, quinimo sic eligentes seu postulantes poenas praedictas ipso facto incurrisse pronuntient et declarant, in plenaria sua et totius Ordinis potestate. 9.  Graviter ferens praesens generale Capitulum negligentias et contemptus multorum Ordinis abbatum, qui licet citati et vocati ad ipsum Capitulum, quamquam vocari minime debeant, sed libere et sedule omnibus postpositis omnes venire teneantur, venire non curent, nec excusationes legitimas mittere, renovat in forma diffinitionem annis elapsis editam, qua iuxta Ordinis instituta et apostolica privilegia praecipitur, quod omnes et singuli abbates de via Capituli remanentes non legitime excusati, duplices pecunias solvant pro taxa contributionum suis monasteriis impositarum, quodque domini commissarii in singulis suis limitibus a singulis abbatibus, qui praesenti Capitulo non interfuerunt, nec pro se legitime excusandis miserunt, dictas summas pecuniarum levent et computum faciant, in plenaria Ordinis potestate. 10.  Quia propter multiplicitatem, varietatem et difficultatem diversorum negotiorum ad praesens generale Capitulum deportatorum, quae matura deliberatione ac maiori spatio temporis indigent, idem Capitulum generale ipsa et alia quae in hoc praesenti Capitulo terminari non potuerint, remittit reverendis dominis de Firmitate, de Morimundo, et dominorum de Pontigniaco et de Claravalle locum tenentibus, his quoque quos secum censuerint vocandos terminanda, in plenaria Ordinis potestate. 11.  Attentis multis et variis impedimentis et occupationibus singulis annis Rmi D. N. Cistercii et dominis Diffinitoribus eiusdem generalis Capituli emergentibus, ipsum praesens generale Capitulum statuit, ordinat et diffinit quod singulis annis in ipso Capitulo generali cum aliis dominis officialibus dicti Capituli nominabuntur quatuor auditores computationum Ordinis, tam de receptis quam de expensis. 12.  Generale Capitulum propter certas et rationabiles causas constituit et ordinat suos procuratores, etc, tam in ecclesiasticis curiis, quam laicis, etc… 13.  Generale Capitulum Cisterciensis Ordinis. Notum facimus universis, quod in eodem generali Capitulo die 14 mensis septembris anno Domini 1499 apud Cistercium celebrato, facta fuit quaedam diffinitio, cuius tenor sequitur et est talis. Considerans non sine magna animi consternatione generale Capitulum agendorum Ordinis multiplicem varietatem, non modo in provincia aut regione una, sed longe lateque per orbis universi latitudinem, per quam dictus Ordo extenditur, ubi, proh dolor ! tot vel plures videntur privilegiorum, exemptionum, libertatumque Ordinis expugnatores, quot prius retroactis temporibus visi fuerunt promotores, augmentatores et dictarum libertatum defensores, quibus adversis, nisi diligenter occurratur, nos nostraque, tam spiritualia quam temporalia in tuto minime posse morari videmus. Formidat insuper non immerito dictum generale Capitulum ne Sanctissimi domini nostri Papae sacrum pectus, in quo christianae religionis thesauri conduntur, adversus Ordinis personas moveatur, tum maxime, tamquam in desides et suae Sanctitatis contemptores, quippe quia necdum a sua sublimatione ex parte Ordinis reverentiae et honoris debitum cum filiali obedientia ac generosa et solita offerii [offerri] propina, suae Sanctitati fuit impensum, quemadmodum alii gradus ecclesiastici fecisse dicuntur. A cuius quidem omissionis seu dilationis huiusmodi non incuria Ordinis, sed potius bellorum seu discordiarum, tam civilium quam intestinarum, ac aerarii publici exaninitio [examinatio], aut potius evacuatio seu extinctio causa fuerit ; verum dilatio ulterior amplius excusatione mereri non videtur, praesertim etiam cum, ut omnibus patribus in generali Capitulo existentibus visum fuit, apud Sanctam Sedem apostolicam pro confirmatione privilegiorum Ordinis, tam antiquorum quam novorum insistendum esse, ne quasi in nihil redigantur ; maxime autem et quasi ante et super omnia invigilandum est, ad impetrandam gratiam indulgentiarum instantis iubilaei, pro universis et singulis personis Ordinis utriusque sexus, necnon conversis, donatis, oblatis, familiaribus ac continuis commensalibus, ne personae Ordinis et praecipue regulares, Omnipotenti Deo incessanter die noctuque in claustris deservientes, aut tanto bono priventur, aut per saeculum limina apostolorum petendo vagari cogantur. Quare haec cura ceteris omnibus est praeferenda. Praeterea generale Capitulum sollicitiori vigilantia cogitat et pertractat, quid sit agendum cum Rmo D. protectore et procuratore Ordinis in curia, quibus propter defectum debitae et solitae solutionis stipendiorum actis annis Ordo visus est carere in curia. Ex quo universi benevoli Ordinis filii cognovisse potuerunt, multa in rebus Ordinis aliter accidisse quam oportuisset. Timendum est vehementer, ne peius accidat, si non in brevi de remedio provideatur opportuno. Nemo enim propriis militare tenetur stipendiis, quinimo dignus est operarius mercede sua. Sunt praeterea multa alia magna et gravia debita, ad quae Ordo ipse multis tenetur et obligatur, ut sunt ea quae Claraevallis monasterium ab Ordine seu Capitulo generali repetit, aliaque non pauca nonnullis patribus Ordinis debita, qui dudum Ordinis necessitatibus succurrendo suorum monasteriorum pecunias liberaliter Ordini concesserunt, ad liberandum Ordinem ipsum ab usurarum voragine. Quae quidem debita, nisi citius persolvantur, praesertim monasterio Claraevallis, maximum Ordo incurrere poterit detrimentum. Cum igitur tam variae et graves penuriae seu necessitudines sacrum nostrum premant Ordinem, nec in promptu pateat solutionis seu opportunae provisionis modus ad satisfaciendum necessitatibus praemissis, et indeterius … constitit generali Capitulo quod quidem ex consuetis annuis contributionibus hac tempestate colligi potest, neque rebus praemissis nec expensis communibus et necessariis ac inevitabilibus, ut sunt Capitula generalia, solutio seu prosecutio. Quis insuper processui Ordinis contra diversos Ecclesiae praelatos ac principes laycos, qui libertates nostras et privilegia Ordinis demoliri et in ea invehere meditantur, et cetera, sine quibus Ordo in sua antiqua ac laudabili exemptione et libertate diu permanere non posset, nisi praemissis diligenti vigilantia per vias iuris vel aliis in dies occurretur, satisfacere potest ? Praesens generale Capitulum his et aliis multis causis rationabilibus consideratis, ad Sanctissimam Sedem apostolicam suos oratores legatos et nuntios, quam primum commode fieri poterit, transmittere decrevit ad debitam Sanctissimo domino nostro Papae ac suae Sanctissimae Sedi reverentiam exhibendam, amicorumque ac benevolorum Ordinis in romana Curia consistentium condignam recognitionem faciendam, tam pro dicta confirmatione privilegiorum Ordinis et impetratione instantis iubilaei obtinenda et impetranda proque feliciori directione negotiorum Ordinis in eadem Curia ac debitis Ordinis solvendis. Verum quia dictis oratoribus et nuntiis de expensis necessariis iuxta qualitates eorum provideri nec impetrationes praetactae ac solutiones debitorum promissorum sine maxima pecuniarum summa fieri posse videntur, idcirco post maturam, profundam et solertem deliberationem, ac unanimi omnium dominorum Diffinit orum consensu perceptis (*sic*), praesens generale Capitulum subsidium caritativum novem millium librarum turonensium in moneta bona in regno Franciae cursum habente, aut in auro iusti et legalis ponderis, eisdem novem millibus librarum aequivalentibus, super omnibus et singulis utriusque sexus monasteriis ac locis regularibus, in quibuscumque mundi partibus situatis et existentibus, absque praeiudicio contributionum ordinariarum, imposuit ac tenore praesentium imponit, infra nativitatis beati Ioannis Baptistae festum proxime venturum, vel alium magis brevem terminum ab arbitrium commissariorum Ordinis in diversis regnis deputatorum limitandum, arbitrandum, et prout super dictum integraliter solvendum et Rmo D. N. Cisterciensi in suo sacro Cistercii monasterio summas per dictos collectores a monasteriis subscriptis respective receptas et levatas, infra proximum nostrum generale Capitulum cum bonis et bene specificatis et sufficientibus computationibus receptionis earum reddendas, deliberandas, et realiter solvendas, et nihilominus tam apostolica quam totius Ordinis et Capituli generalis auctoritate universis et singulis abbatibus Ordinis, abbatissis, commandatariis, prioribus, priorissis, cellerariis, bursariis ac aliis quibuscumque monasteriorum aut locorum regularium Ordinis regimini praesidentibus, gubernatoribus, receptoribus, procuratoribus, syndicis, yconomis, negotiorum gestoribus ac officiariis universis, quacumque nomine censeantur, aut cuiuscumque auctoritate et nomine praesideant in eisdem, in virtute salutaris obedientiae ac sub excommunicationis, necnon suspensionis et eorum privationis a suis dignitatibus et officiis latae sententiae poenis ac censuris in litteris apostolicis Ordini nostro concessis, statutisque et diffinitionibus Ordinis expressis et contentis, mandans et praecipiens ipsum generale Capitulum, quatinus praemissa mente devota recogitando, seque bonos ac veros Ordinis filios et fideles amatores, ut tenentur, ostendendo et exhibendo, summas seu taxas aut quottas dicti subsidii eisdem monasteriis, ut infra describuntur, respective impositas ac imponendas prompte et hilariter, infra dictum nativitatis beati Ioannis Baptistae festum proxime venturum, commissariis Ordinis ad hoc in diversis mundi partibus per ipsus generale Capitulum deputatis, aut eorum substituendis collectoribus et nuntiis, sive religiosis sive saecularibus praesentium exhibitoribus, realiter, integraliter et in promptu, in bona et sufficienti moneta inferius descripta, una cum expensis rationabilibus, si secunda aut ulteriori vice ad ipsum monasterium redire contigerit, solvant, tradant et satisfaciant, seu solvi, tradi et satisfieri procurent, non obstantibus oppositionibus et appellationibus quibuscumque. Quocirca praesens generale Capitulum de discretione, prudentia fidelitate moderni abbatis de Sancta Cruce ad plenum confidens sibi, tenore praesentium, in virtute salutaris obedientiae et sub poenis infrascriptis, nisi Ordinis, iam verius apostolicae Sedis paruerit mandatis, mandat et praecipit, quatinus omnibus et singulis excusationibus cessantibus et postpositis, sive per subexecutores seu receptores aut collectores, seu nuntios speciales, sive religiosos sive saeculares, per eum deputandos, infra quindecim dies receptionem praesentis diffinitionis immediate sequentes omnem possibilem et indissimultam [indissimulatam] adhibeat diligentiam exsequendi et ad effectum deducendi praesentem diffinitionem, seu deduci faciendi, et si personaliter vacare et ad monasteria subscripta ire non potuerit, hoc ipsum per praedictos suos subdelegatos vel deputatos seu collectores aut nuntios diligenter exsequi faciat, dando eis et cuilibet eorum nomine totius Ordinis, auctoritatem, facultatem et potestatem petendi, exigendi, requirendi, levandi et percipiendi omnes et singulas huius subsidii summas et quottas, monasteriis infrascriptis, ut infra patebit, taxatas et impositas, de receptis quoque bonas et validas quittantias sub sigillo ipsius aut signo manuali dictorum subdelegatorum seu collectorum praedictorum faciendi, dandi et expediendi, quas ipsum generale Capitulum examinans ratas et proratas habet et habebit in futurum. Contradictores vero et rebelles, seu solvere renuentes aut differentes, tam abbates, abbatissas, commandatarios, priores, priorissas, cellerarios, bursarios, rectores, receptores, procuratores, admodiatores, seu aviditatores et quoslibet praedictorum monasteriorum utriusque sexus officiarios, tam religiosos quam saeculares, ut taxas et quotas dicti subsidii eisdem monasteriis subscriptis taxatas et impositas, cum rationabilibus expensis, ut praemissum est, infra tempus et in loco per ipsum commissarium seu eius subdelegatos collectores et nuntios praefigendum et declarandum, sub excommunicationis, suspensionis et interdicti, necnon aggravationis, reaggravationis ac etiam privationis suis dignitatibus, administrationibus, officiis et beneficiis, necnon inhabilitatis ad quaecumque beneficia, officia ecclesiastica habenda et obtinenda, ac sub aliis censuris, sententiis et poenis, latius in privilegiis apostolicis novis et veteribus, ac in statutis et diffinitionibus Ordinis contentis et declaratis, apostolica et Ordinis auctoritatibus praefatis palam et publice notis, et si opus sit, per affixionem et dimissionem copiae ad valvas monasteriorum ipsorum, seu parochialium ecclesiarum vicinarum seu alias, prout melius eidem commissario aut deputatis collectoribus praedictis visum fuerit expedire, realiter et cum effectu sibi solvi moneat et requirat, primo, secundo, et tertio ac quarto ex abundantiali pro monitione canonica, et si, quod absit, animo indurato perstiterint, solvere renuerint, ipsos abbates, abbatissas, commendatarios, officiarios praedictos, sic ut praemittitur, solvere renuentes seu impedientes solutionem taxarum praedictarum, eorum talem praemissis auctoritatibus excommunicet, aggravet et multipliciter reaggravet. Praeterea praesens generale Capitulum pro pace filiorum Ordinis edicto firmissimo declarat, ut dictum subsidium in regno Franciae seu Gallia cisalpina ad libram turonensem, in Italia vero et provinciis transalpinis et Ungaria ad ducatos, in tota Germania regnisque et dominiis adiacentibus ad florenos renenses, in Anglia vero, Hibernia et regno Scotiae ad nobilia ad Rosam, in Hispania autem, Arragonia, Portugallia, Castella, Navarra, Austuriis et dominiis adiacentibus ad florenos aragonenses solvatur, et in eisdem monetis computetur et solvatur per dicta monasteria et per commissarios receptores ipsius subsidii Rmo D. N. Cistercii, et aliis receptoriubus [receptoribus] generalibus, per ipsum Capitulum deputatis in dictis monetis respective apportetur seu solvetur. Si autem dictus commissarius invenerit, aliqua alia monasteria sive religiosorum sive monialium, monasteriis suae commissionis circumvicina, fuisse omissa non taxata, nec in praesenti commissione inserta, ipsa monasteria taxet, astallet et imponat, secundum ipsorum facultates, habito respectu ad aliorum similium monasteriorum vicinorum astallationes, fideli computu et nomine generali Capitulo redditurus. Eos vero, qui ob non solutionem huiusmodi summarum sibi impositarum infra tempus, ut praemittitur, eis praefigendum, huiusmodi censuras forsan incurrerint, quotiescumque ipsas cum rationabilibus expensis, ut praemittitur, persolverint, plenarie ab huiusmodi censuris, si id humiliter petierint, et requisierint, absolvendi. Invocato ad praemissa, si opus fuerit, quorumcumque dominorum potentium iudicum ecclesiasticorum et saecularium auxilio, consilio et favore. Sequuntur nomina monasteriorum virorum in Austria, Styria, Carinthia, et usque ad Ungarias existentia (*sic*) et eorum taxae. De Hilaria decem et octo florenos renenses ; de Cella angelorum decem florenos renenses ; de Pauentemperg decem et octo flor. ren. ; de Valle Dei duodecim flor. ren. ; de Zwettzella viginti flor. ren. ; de Sancta Cruce viginti flor. ren. ; de Sancta Trinitate in Nova Civitate Austriae decem flor. ren. ; de Novomonte duodecim flor. ren. ; de Runa viginti quinque flor. ren. ; de Victoria viginti flor. ren. ; de Campoliliorum viginti flor. ren. ; de Sitich decem flor. ren. ; de Lansdrach octo flor. ren. ; de Altovando duodecim flor. ren. ; de Altofonte sex flor. ren. ; Moniales eiusdem commissionis : Sancti Spiritus citra civitatem Ipsam sex flor. ren. ; de Felici valle viginti flor. ren. ; de Impulhone vel Pulhone decem flor. ; de Friesache sex flor. ren. ; de Schleybarch octo flor. ren. ; de Sancto Nicolao Viennae octo flor. ren. ; de Schonfeld inferiori decem flor. ren. ; de Schonfeld superiori octo flor. ren. ; de Sancto Bernardo in Pethereythe duodecim flor. ren. Datum in diffinitorio nostro Cisterciensi sub appensione sigilli Diffinitorum eiusdem Capituli generalis sub anno, die et mense praedictis. Eugenius m.p. abbas de Cheminone. [DIFFINITIONES] SPECIALES 14.  Domino Wangrovensi, alias de Lucna, domino de Landa et domino de Obra concedit generale Capitulum ut pro praesenti anno excusentur a missione scolarium ita tamen quod hoc praesenti anno integre et fideliter solvant contributiones et subsidia per Ordinem imposita ad subveniendum Ordinis necessitatibus ; concedit insuper ut pro secundo anno non possint cogi nisi ad unum scolarem manutenendum insimul, conditione tamen adiuncta quod contributiones et subsidia semper et indilate solvent. 15.  Generale Capitulum Ordinis Cisterciensis fratri Richardo Papin, religioso monasterii B. M. Fulcardimonte, Domino vivere et commori. Quia sicut supplicatio tua nobis oblata continebat dictum monasterium de Fulcardimonte ratione dignitatis abbatialis, quae a diversis exercetur, a multis annis litigiis subiacet, in moribus et temporalibus bonis multipliciter damnificatum, nec securam ibidem habere potest residentiam, obstantibus quibusdam contra te ortis susurrationibus, rationis commissionis tibi datae per domini nostri regis supremam Parisiensis Parlamenti curiam, sicut etiam fama vicinorum, et huiusmodi causam cognoscentium referenda didicit. Hinc est quod quieti tuae, saluti et securitati consulere et providere cupiens, tibi auctoritate Ordinis et dicti generalis Capituli, licentiam dominum de Valcellis vel alium Ordinis nostri abbatem tibi benivolum adeundi, et apud eum manendi sub obedientia regulari, ut nostri Ordinis hospitum mos est, concedit, praesentibus per immediatum sequens triennium dumtaxat robur habituris, quo spatio speratur res dicti monasterii in melius converti posse, quo facto ad tuae professionis locum tua ibidem vota Domino redditurus properatis. 16.  Generale Capitulum Ordinis Cisterciensis statuit, ordinat et diffinit, quatinus vicesima novembris praesentis anni, omnes domini commissarii regni Franciae compareant in civitate Parisiensi cum Rmo D. N. Cisterciensi, et quatuor primis aut eorum deputatis. Qui Rmus D. N., et unusquisque eorum cum eis quos secum duxerint vocandos, poterunt, de subsidio hoc anno imposito pro Ordinis necessitatibus, et etiam aliis eiusdem Ordinis negotiis, disponere quod ut melius iudicaverint. Et potuerunt audire computationes Ordinis, tam novas quam veteres, et si possibile fuerit, terminabunt controversias et lites ab abbate Claraevallis contra ipsum Rmum D. N. suscitatas, in plenaria Ordinis potestate. 17.  Quamquam ea quae circa officium bedelli seu portarii collegii nostri Sancti Bernardi Parisiensis in promotione de persona venerabilis et discreti viri Ioannis Le Grant, in artibus magistri, facta fuere, ulteriori confirmatione seu ratificatione non indigeant, ut puta, quia dicti officii dispositio totalis ad omnimodam Rmi D. N. Cisterciensis spectare dignoscitur ; nihilominus tamen pro maioris cautelae suffragio praesens generale Capitulum tamquam sufficienter et bene informatum de virtutibus et diligentia ipsius magistri Ioannis Le Grant, bedelli praedictam provisionem, institutionem et collationem de praedicto officio, ut in litteris collationis et institutionis quibus haec praesens diffinitio annectitur, latius continetur, cum omnibus et singulis clausulis, gratiis, privilegiis, libertatibus, fructibus, emolumentis et praerogativis in eisdem litteris contentis, tam dicto magistro Ioanni Le Grant, quam etiam magistro Ioanni Marsot in dictis litteris nominato, ratificavit, confirmavit et approbavit, ratificatque, confirmat et approbat, in plenaria Ordinis et Capituli generalis potestate. 18.  Praesens generale Capitulum dat et concedit fratri Ioanni Berengarii, abbati monasterii B. M. Leoncelli, Valentinensis dioecesis, nostri Cisterciensis Ordinis, licentiam resignando dignitatem abbatialem dicti monasterii de Leoncello, secundum formam et tenorem statutorum et privilegiorum Ordinis nostri Cisterciensis. 19.  Committit idem generale Capitulum dominos abbates de Sancto Andrea et de Ponte Danielis commissiarios [commissarios] in spiritualibus tantum super regimine et directione monachorum in monasterio de Savigniaco deservientium, usque ad finem litis, inhibendo priori et omnibus dicti monasterii regularibus personis, sub poenis et censuris Ordinis, ne se quovismodo de negotio dicti monasterii de Savigniaco absque dictorum commissariorum voluntate, tam intus quam extra, intromittant. 20.  Generale Capitulum graviter ferens quamplures monachos in diversis monasteriis Ordinis adversus proprios abbates stimulo calcitrare molientes, irreverentes et molestos esse ; huic pesti pro viribus obviare cupiens statuit, ordinat et diffinit quod frater… (*locus vacuus*)  monachus de Altacomba vadat ad studium Tolosanum usque ad triennium, aut ad monasterium de Bardonis in comitatu de Starach ; alias ubique denuntiatur tamquam contumax et excommunicatus, necnon fugitivorum poenae subiaceat. 21.  Attentis abusibus fratrum Ioannis Mallete et Archangeli Madrignani, nostri Cisterciensis Ordinis monachorum, commissariorum Rmi D. N. Cisterciensis, in partibus Italicis, ut dicebant, praesens generale Capitulum omnes commissiones et procurationes dictorum fratrum, si quas habeant, cassat, annullat et revocat, in plenaria Ordinis potestate. 22.  Quia plerumque olerum plantae eradicatae crescunt transpositae, praesens generale Capitulum saluti animarum consulere volens, statuit, ordinat et diffinit, quatinus frater Ioannes d’Abeville, monasterii de Gardo professus, de quo cum alio quodam fratre dicto Iuliano querimoniam fecerunt abbas de Gardo et abbas monasterii de Caroloco, eiusdem monasterii de Gardo pater abbas, vadet ad monasterium de Boquiano in Britannia, et alter dictus frater Iulianus ad monasterium de Sancto Albino in eadem povincia [provincia], quae ambo monasteria monachis indigent. 23.  Auditis per dominos Diffinitores domino abbate de Sancto Andrea et fratre Michaele Hanart, religioso eiusdem monasterii, super quibusdam controversiis inter eos habitis ratione promotionis dicti abbatis, praesens generale Capitulum statuit, ordinat et diffinit, quatinus dictus frater Michael recipiatur in dicto monasterio de Sancto Andrea, aut si non vult eum dictus abbas recipere, provideat sibi de alio benivolo receptore, cum debitis provisionibus iuxta ordinationem statutorum, in plenaria Ordinis potestate. 24.  Fratri Iacobo Colard praecipit praesens generale Capitulum ne vagando animam suam perdat, quod infra trimestre alicui abbati Ordinis nostri Cisterciensis professionem faciat, absque tamen praeiudicio obligationis qua dicit se obnoxium abbati de Villalonga nostri Cisterciensis Ordinis, in Castrensi dioecesi, alias sententiae excommunicationis et fugitivorum poenae subiaceat. 25.  Generale Capitulum Ordinis Cisterciensis nolens nec intendens, nec unquam intentionis existens Rmum N. D. Cistercii, eiusque domum seu monasterium teneri, obligari aut quovismodo inquietari pro debitis et facto Ordinis, fecit et promulgavit super hoc superioribus annis certas diffinitiones, praecipue anno Domini 1496 unam, quae incpit [incipit] : Licet in computationibus, etc. Et anno tunc sequenti 97 aliam quae incipit : Generale Capitulum desiderans, etc. Quas diffinitiones et alias similes tamquam veras et rationi consonas praesens generale Capitulum laudans, approbans et ratificans, diffinit iterato, ac de novo declarat, si et in quantum opus est, eumdem Rmum D. et eius Cistercii domum minime teneri, obligari, neque debere in aliquo molestari in particulari pro debitis communibus Ordinis, potissime pro redditu et arreragiis aliisque pecuniarum summis, debitis aut debendis per Ordinem nostrum monasteriis de Firmitate et de Claravalle, vel aliis quibuslibet. Quamquam ipse Rmus D. aliquas pecuniarum communium Ordinis summas, tamquam generalis custos et administrator earumdem, receperit et administraverit seu expenderit, recipiatque et expendat pro communibus eiusdem Ordinis negotiis ; quamvisque in computationibus suis vel Ordinis ex urbanitate et amore paterno, quos habet ad Ordinem dictas summas et debita in expensas posuerit aut computaverit, ac si iam receptae pecuniae et per manus suas persolutae forent. Licetque adhuc nedum solutae neque datae fuerint pecuniae pro huiusmodi debitorum solutione, imo nec pagamento, aut in diminutionem amplioris et multo maioris summae a longo tempore sibi et suae domui per eumdem Ordinem debitae ex antiquo et novo debitis, ex veris et iustissimis causis Ordinis Rmo domino suaeque domui quam aliis pluribus negotiis et necessitatibus quotidie emergentibus, quibus nullus melius eo providere aut in promptu obviare valeret, quae omnia in eius et domus Cistercii detrimentum nequaquam cedere debent, cum non debeat quis pro bono opere dilapidari, nec inde damnum pati unde commodum reportare deberet. Quas ob res generale Capitulum praedictum Rmum D. Cisterciensem eiusque domum omnino indemnes et innoxios vult esse et remanere, prout semper voluit et intentionis fuit, ne in aliquod vitium ingratitudinis aut iniustitiae incidere censeatur quovis pacto. 26.  Capitulum generale Ordinis Cisterciensis negotia omnia et particularia semper voluit et censuit cum certitudine iustitiae et aequitate geri, ut unicuique ius suum servetur, et nihil erroneum aut erroris nota suspectum, quod ipsum Ordinem tangat, relinquatur. Hinc est quod post notificationem eidem generali Capitulo ex parte Rmi D. Cisterciensis eiusque conventus hodie coram Diffinitionibus in diffinitorio ad Ordinis negotia tractanda more solito congregatis factam ; quod cum a quibusdam personis Ordinis praesertim ab illis de Claravalle, tum in discursu processus per eosdem inito et adhuc pendente indeciso in curia Parlamenti Parisiis, super redditu et arreragiis, quem et quae praetendunt sibi deberi super contributionibus Ordinis, quam extra ipsum processum saepe et frequenter dictum, scriptum et exclamatum extitit, quod computa seu computationes pecuniarum communium Ordinis, necnon rationes factae et redditae maxime per Rmum D. a tempore quo fuit abbas Cistercii, sunt evidenter et in multis passibus erroneae, quodque in eis error evidens calculi intervenit in praeiudicium totius Ordinis, quamquam fuerit inadvertenter a Diffinitoribus, qui pro tempore fuerint aut eorum deputatis, ad audiendum, claudendum et arrestandum praedictas computationes seu stationes arrestatae, clausae, terminatae et signatae, necnon ab eodem generali Capitulo laudatae, confirmatae et approbatae. Qui quidem Rmus et eius conventus, ut adversus eosdem omnis cesset sinistra suspicio fraudis et deceptionis, et ut veritas in lucem absque erroris aut ambiguitatis obnubilatione appareat, ut quoque talibus exceptionibus et rumoribus variis, detractionemque famae sapientibus obvietur, et si error appareat corrigatur, obtulerunt et instanter petierunt ut praedictae computationes iterum ab ipso generali Capitulo, aut ab eo deputatis videantur et audiantur, omniaque ad rem spectantia tam in recepta quam in expensa, recte cum omni iustitia et aequitate advertantur et calculentur, ut nihil remaneat, quod in futurum erroris aut iniquitatis vitio notari valeat. Ut igitur Ordini et domui Cisterci [Cistercii] ius suum tribuatur, et in nihilo laedantur aut damnificentur, idem generale Capitulum praedictis ceterisque ad rem spectantibus diligenter attentis, statuit, diffinit et ordinat, quod praedictae computationes et rationes iterum videantur et audiantur, et omnia quae calculanda, computanda et deducenda venerint, prout iuris et rationis erit et aequitatis calculentur, computentur et deducantur. Quodque ipsae computationes sic prout expediti auditae claudantur, arrestentur et signentur per quatuor abbates Ordinis, in congregatione patrum ipsius apud Parisios vicesima mensis novembris proxime venturi, ordinatione Capituli congregandorum nominandos, quos super his agendis et perficiendis idem generale Capitulum deputat, committit et ordinat, Rmo D. N. Cistercii, iuxta morem, tamquam supremo patre Ordinis, in omnibus ut sibi bonum videbitur, praesidente. Dans eisdem tunc nominandis abbatibus super his et dependentibus plenam potestatem et auctoritatem ut Parisiis, vel alio loco non suspecto, praedictae partes in dicto processu contendentes coram se vocare possint, et eosdem cogere super praedictis aut inde dependentibus coram ipsis procedere. Quod quidem Capitulum generale ex nunc prout ex tunc laudat, ratificat et approbat clausuras et arresta ipsarum computationum, quae fient et signabuntur per eosdem deputandos, eamdemque approbationem et tantam auctoritatem praestat et impartitur eisdem computationibus sicut praemittitur, auditis, calculatis et signatis, ac si ab eodem Capitulo generali eiusque Diffinitoribus noviter fierent et perficerentur. 27.  Cupiens praesens generale Capitulum collegium Ordinis, quod nuper in civitate Avinionensi per venerabilem patrem dominum abbatem de Sinanqua, eiusdem Ordinis, fondatum [fundatum] et institutum est, ut cetera Ordinis studia regulariter gubernari et manuteneri possit, tam in parietibus quam in vivis lapidibus, quam in salubribus Ordinis praeceptis et statutis, per abbatem et fundatorem antedictum confecta, quorum praesens duplum in archivis Cistercii remanet, ratificat, approbat et confirmat, eaque ab eisdem collegii scolaribus et regularibus personis, aut quibuslibet aliis ibidem habitantibus secundum sui tenorem perpetuis temporibus inviolabiliter observari praecipit et mandat, auctoritate Rmi D. N. Abbatis Cistercii et Capituli generalis super omnibus in eis contentis semper servata. COMMISSIONES 28.  Abbatibus de Sancto Sulpitio, de Stamedio, de Cassania, necnon universis abbatibus, prioribus, cellerariis, procuratoribus in provincia Sabaudiae, in dioecesibus Lugdunensi, Gebennensi, Bellicensi, praesens generale Capitulum mandat et praecipit sub poenis et censuris Ordinis, quatinus et quibusvis mediis possint, laborent per se et per suos capere fratrem Anthonium Luysteti, monachum Altaecumbae, Gebennensis dioecesis, et eum carceribus arctis et strictis mancipent et detineant ; quod si non possint, eum auctoritate Capituli generalis excommunicatum ubique denuntient, quousque se obedientem abbati suo reddiderit. 29.  Commissionem anno transacto concessam reverendis in Christo patribus dominis abbatibus de Firmitate, de Claravalle, de Caroliloco et de Bonoportu, et unicuique eorum in solidum, ad se informandum de vita et moribus fratris Anthonii Blesy, religiosi de Belloprato, generale Capitulum revocat in forma. 30.  Generale Capitulum graviter ferens discursus et recursus varios fratris Wendelini, monachi de Uterinavalle, per Rmum D. N. Cisterciensem remissi ad dictum monasterium de Uterinavalle, praecipiens abbati et conventui supradicti monasterii sub poenis et censuris Ordinis, quatinus fratrem reciperent et eidem providerent, quod facere renuerunt. Ob quam causam mandat et praecipit abbati de Villerio Metensi, quatinus se super praedictis informet diligenter et nihilominus compellat dictos abbatem et conventum de Uterinavalle, ut ipsum fratrem Wendelinum recipiant et sibi provideant, secundum Ordinis formam, in plenaria Ordinis potestate. 31.  Abbatibus de Balerna, de Caroloco, de Bellavalle, de Roseriis, et duobus eorum, praesens Capitulum generale committit, quatinus se diligenter informent super quibusdam tractatibus contentis in quibusdam litteris, quas generali Capitulo abbas de Aceyo videndas tradidit ; quos si rationabiles et dicto monasterio de Aceyo utiles invenerint, dicti Capituli generalis auctoritate confirment, sin autem infirment, in plenaria Ordinis potestate. 32.  Commissio domini de Bonavalle, Pictaviensis dioecesis, renovata est secundum tempus sui vigoris, scilicet per biennium a data praesentium. 33.  Generale Capitulum committit abbati de Leoncello, quatinus reconciliet fratrem Claudium Perier, conversum monasterii B. M. de Hays prope Granopolim, abbatissae dicti monasterii prohibendo dictae abbatissae, ne dictum fratrem Claudium amplius in curia quacumque, praeterquam in Ordine nostro, tractet aut vocet, in plenaria Ordinis potestate. 34.  Abbati de Schonawia praesens generale Capitulum committit et mandat, quatinus se super invasione privilegiorum Ordinis nostri in partibus suis informet diligenter, et iuxta apostolica privilegia, prout invenerit dignum, consilio bonorum virorum admisso, tamquam verus tyro pro Ordine suo resistat, mercedem et gloriam ab omni retributione reportaturus. 35.  Abbati de Vetericampo praesens generale Capitulum praecipit et mandat, quatinus se diligenter informet super modo vivendi in quibusdam prioratibus sibi subiectis et Ordini adiunctis, ut si inveniat eos aliter quam uniformitas Ordinis continet vivere, ipsos in plenaria Ordinis potestate, reducat et compellat ad Ordinis unitatem. 36.  Graviter ferens praesens generale Capitulum querimoniam Rmi in Christo patris domini episcopi Mimatensis, monasterii B. M. de Bonacumba abbatis commendatarii, super multis et gravibus excessibus in moribus et vita monachorum dicti monasterii, et cupiens eosdem sub regularibus observantiis arcere, abbatibus de Candelio et de Ardorello committit praecipiendo, ut eosdem monachos, si eosdem aliter quam viros religiosos decet vivere invenerint, ad regularis obedientiae observantiam et sanctimoniam vitae redire compellant, in plenaria Ordinis potestate. 37.  Abbatibus de Morimundo et de Crista committit generale Capitulum lites omnes et controversias inter abbatissas de Stangia et de Colungiis ortas, ut auctoritate dicti Capituli generalis, veritate cognita, faciant partibus ius, in plenaria Ordinis potestate. 38.  Quia ex parte abbatis et conventus monasterii B. M. de Bellabrancha praesenti generali Capitulo extitit expositum, quod quidam Ordinis filii quasdam pecuniarum incertas summas et thesauros, dicto monasterio pertinentes, et sub custodia fratris Ioannis Rochier, dudum eiusdem monasterii abbatis, secrete, eo mortuo, exportaverunt, nec successori aut conventui reddere voluerunt, in hoc furti crimen incurrendo, et adhuc in sua malitia perdurantes nullam de eisdem facere volendo restitutionem. Hinc est quod praesens generale Capitulum abbatibus de Claromonte, de Villanova et de Bonavalle, aut duobus eorum, committit et ordinat quatinus diligenter inquisitione facta super furto huiusmodi, quos invenerint deliquisse puniant, et ad restitutionem secundum nostri Ordinis constitutiones et formam compellere non omittant, in plenaria Ordinis potestate. 39.  Generale Capitulum dominis de Firmitate, de Caroliloco, s. th. pr., et de Regalimonte, et duobus eorum, mandat et committit, ut scolaribus de Alcobatia, de Rigniaco, de Langoneyo, de Nigrolacu et de Reliquiis, ut suum valeant continuare et perficere in scientiis et gradibus consuetis studium in venerabili collegio Sancti Bernardi Parisiis, assignent aliquos abbates, cuilibet secundum quod viderint expedire, de his tantum qui scolares ad dictum collegium mittere omittunt, eosque in plenaria Ordinis potestate compellant summas per eos taxatas Parisiis transmittere. 40.  Committit generale Capitulum abbatibus de Claromonte, de Gratia Dei et de Sancto Leonardo, et duobus eorum, quatinus in plenaria Ordinis et Capituli generalis potestate, vocatis partibus, cassent et annullent processus omnes intentatos per viam appellationis aut alias, inter fratrem Ioannem Marchionem, qui se pro abbate de Pinu gerit ex una, et dominum abbatem de Bonavalle Pictaviensi et fratrem Ludovicum Borii partibus ex altera, coram quibuscumque iudicibus aliis quam ab Ordine deputatis, datque eisdem nominatis abbatibus auctoritatem omnes et singulas querelas inter dictas partes motas et movendas decidendi, terminandi et diffiniendi, compellendi etiam per censuras Ordinis dictas partes, non obstantibus appellationibus quibuscumque, Ordinis iudicio assistendi, comparendi et obediendi. 41.  Diffinitionem Capituli generalis anno Domini 1493, decima quarta septembris apud Cistercium celebrati, cui praesentes annectuntur, Capitulum generale confirmat et renovat, praecipiens nominatis in eadem commissariis dominis abbatibus de Schonawia et de Mulbronn, ut solito diligentius dictam diffinitionem et suam commissionem executioni demandare studeant, ne in ea nominatum collegium propter defectum inhabitantium desolatum et sine exercitio scolastico remaneat. Et licet monasteria de Veterimonte, de Campo Mariae, de Hesterbach, de Loco Mariae de Castro Aquilae, de Otterburg, de Disibodi, de Hegna [Hegena] et de Vetericampo, si Parisiis scolares non habeant, etiam si in dicta commissione minime sint nominata, ea tamen subici et comprehendi vult et praecipit idem Capitulum generale. 42.  Committit praesens generale Capitulum abbati de Vetericampo, quatinus vocatis partibus, lites, controversias et querelas omnes inter abbatem de Campo B. M. et abbatissam seniorem monasterii Gravenhoest terminet, in plenaria Ordinis potestate. 43.  Generale Capitulum cupiens viros in scientiis perfectos multiplicari, per quos possit Ordo noster et pabulo doctrinae suos nutrire filios, et adversus contradictores opere et sermone resistere, abbati de Claratumba, in toto regno Poloniae commissario, praecipit et committit idem Capitulum, quatinus indissimulanter cogat omnes et singulos abbates Ordinis antedicti regni Poloniae, Slesiae et Prussiae, secundum suorum monasteriorum facultates ad mittendum scolares et eis providendum de necessitatibus in collegio Ordinis, quod fundatum est in Universitate Cracoviensi, rebelles per censuras arcendo, in plenaria Ordinis potestate. 44.  Dolenter accepit praesens generale Capitulum domini senioris de Eberaco querimoniam super multis sibi factis oppositionibus, et non solutione pensionis, per dominum Morimundi abbatem commissarium dicti generalis Capituli assignatae ; et quia non est tolerabilis tantus error et excessus, ideo in plenaria Ordinis et Capituli generalis potestate, sub poenis inobedientiae et sub censuris Ordinis, praecipiendo abbatibus de Fonte salutis, de Bildhusen et de Lankem, quatinus super dictis gravaminibus dicto seniori illatis se informent, et debita diligentique inquisitione facta, tales excessus corrigant et emendent, puniendo quos invenerint in his deliquisse, provideantque eidem seniori, quatinus terminis assignatis persolvatur pensio antedicta, caveantque ne ad nos eum amplius redire pro talibus oporteat, sed sic cum eo faciant ne indigentiam quantulamcumque patiatur. 45.  Dominis abbatibus de Prulliaco, de Caroliloco, de Regalimonte et de Frigidomonte, et tribus eorum, committit praesens generale Capitulum ut debite se informent, si tractatus initus et passatus inter abbatem et conventum de Vallibus Sernaii, et dominum Ludovicum de Granville, sit in utilitatem vel damnum monasterii praedicti, et debita informatione desuper facta, referant fideliter in futuro proximo generali Capitulo quod invenerint ; et nihilominus praecipit idem generale Capitulum abbati dicti loci ut ad idem generale Capitulum venire non omittat, praedictorum commissariorum relationem pariter ordinationem generalis Capituli auditurus. 46.  Non potuit praesens generale Capitulum litteras licentiae et requestas his annexis sub dicti Capituli sigillo absque mala suspicione partium, videlicet abbatis de Lococrescenti et fratris Petri Lebault, eiusdem monasterii professi, recipere ; ideo praecipit et mandat ipsum generale Capitulum abbati de Bellavalle, quatinus super contentis in eis se bene et diligenter informet, et sub censuris Ordinis, in plenaria Ordinis potestate, cogat dictum abbatem de Lococrescenti recipere praedictum fratrem Petrum, nisi obstet causa emissionis per eum commissa, secundum diffinitiones et statuta dicti Ordinis ; quod si quid in eo repertum fuerit, propter quod emitti debeat, provideat eidem fratri abbas de aliquo monasterio, in quo sub obedientia regulari vivere possit et suae salutis exercere officia, usque ad aliam Capituli generalis ordinationem. 47.  Cupiens generale Capitulum nullum Ordinis monasterium damnificari per contractus illicitos, inutiles et damnosos, abbatibus de Altofonte et de Cheminione et de Monasteriis in Argona, aut duobus eorum praecipit et mandat, ut contractum factum inter abbatem et conventum monasterii de Tribus fontibus ex una, et honestum virum Nicoluam [Nicolaum] Avot et Coletam eius coniugem partibus ex altera, visitent, et se diligenter fideliterque informent, quatinus si ad utilitatem dicti monasterii cedat, iustitia et aequitate servata, eumdem contractum confirment et ratificent ; sin alias cassent et annullent, in plenaria Ordinis potestate. 48.  Visitationem et reformationem omnium et singulorum utriusque sexus monasteriorum in ducatu Britanniae situatorum, generale Capitulum desiderans, abbati de Precibus benigne committendo praecipit et mandat, quatinus ubi personaliter vacare, et alias in casu gravis infirmitatis detentus, aut legitimis monasterii sui aut Ordinis occupatus negotiis, per dilectum nobis in Christo filium fratrem Raymundum, s. th. pr., et monasterii praedicti de Precibus religiosum, vocato et assumpto in partibus illis aliquo Ordinis nostri abbate secum assistente, ad infrascripta agenda et exercenda, ipse abbas de Precibus aut in eius absentia dictus frater Raymundus, et vocato aliquo Ordinis abbate, ut praemittitur, et quilibet eorum in solidum praesens generale Capitulum committit, quatinus ad omnia et singula monasteria in praefato ducatu existentia, totiens quotiens opus et necesse fuerit, personaliter accedant, seu eorum alter accedat, in eisdem visitando, reformando, corrigendo, instituendo et destituendo omnia et singula, quae secundum Deum et nostrae religionis salutaria instituta, visitanda, reformanda, corrigenda, instituenda et destituenda, in capite et in membris, in spiritualibus et temporalibus invenerint, abbates quoque et officiarios praedictorum monasteriorum per censuras Ordinis ad solvendum contributiones viriliter et exacte iuxta quittantias suas compellant, seu compellat eorum alter, iuxta diffinitionis tenorem super hoc anno 99° confectam, necnon omnes et singulas regulares personas in foro conscientiae audiant seu audiat eorum alter, et ab omnibus peccatis, casibus nobis et nostro generali Capitulo reservatis cum poenitentia salutari semel quolibet anno absolvant seu absolvat eorum alter. Apostatas quoque et alias regulares personas Ordinis honorem denigrantes detineant seu detineat eorum atler [alter], et sic puniant secundum suorum exigentiam delictorum, quod aliis cedat in exemplum. Et generaliter omnia alia et singula circa praemissa et ea tangentia agant et faciant, seu agat et faciat eorum alter, quae agere et facere posset idem generale Capitulum ; invocato ad hoc, etc. praesentibus vero per immediatum sequens biennium in suo robore duraturis. ELECTIONUM CONFIRMATIONES 49.  Auctoritate praesentis Capituli generalis confirmatur provisio facta fratri Richardo de Bosco, s. th. pr., per commissarium Rmi D. N. Cisterciensis, de monasterio B. M. de Strata, nostri Cisterciensis Ordinis, Ebroicensis dioecesis, cui praesens diffinitio, *etc.* supplendo *etc.* 50.  Cessionem domini Wernerii nuper abbatis monasterii B. M.… (*locus vacuus*)  necnon electionem, promotionem et installationem fratris Henrici, eiusdem monasterii bursarii inde secutam, generale Capitulum tamquam canonicas confirmat et approbat. 51.  Cessionem et resignationem venerabilis patris domini Henrici de Valbar, nuper abbatis Veteris campi, Ordinis nostri Cisterciensis, Coloniensis dioecesis, necnon electionem et promotionem domini Theoderici de Waesalia, eiusdem monasterii professi, praesens generale Capitulum tamquam ratam et canonicam ratificat, approbat et confirmat. 52.  Institutionem, provisionem seu ordinationem R. P. D. Claudii de Dinteville ad dignitatem abbatialem monasterii B. M. de Savigniaco, Ordinis nostri in Abricensi dioecesi, tamquam canonicam, *etc.* 53.  Electionem, installationem et promotionem fratris Ioannis Reitter ad dignitatem abbatialem monasterii B. M. de Plassis, monasterio de Lanquem immediate subiecti, per privationem fratris Sebastiani, eiusdem monasterii novissimi abbatis, per dominum Ioannem Aulae regiae commissarium praedicti abbatis de Lanquem factam, rite et canonice, *etc.* supplendo, *etc.* 54.  Pensionem annuam fratris Petri de la Rue, nuper abbatis monasterii B. M. de Strata, initam et passatam inter dictum dominum Petrum seniorem abbatem eiusdem loci, et abbatem modernum ac conventum dicti loci, generale Capitulum ratificat, approbat et confirmat, in plenaria Ordinis potestate. 55.  Voluntariam cessionem seu resignationem dignitatis abbatialis monasterii B. M. de Strata, Ordinis nostri Cisterciensis, Ebroicensis dioecesis, factam per venerabilem abbatem et confratrem nostrum dominum Petrum de la Rue, abbatem eiusdem loci de Strata, propter suam senectutem et alias certas ac rationabiles causas in manibus venerabilis coabbatis nostri de Bonoportu, Rmi D. N. Cisterciensis et Capituli generalis commissarii, praesens generale Capitulum approbando pensionem eidem per dictum commissarium assignatam, cuius pensionis litteris praesens diffinitio est annexa, tamquam rationabilem approbat, ratificat et confirmat. TRACTATUUM CONFIRMATIONES 56.  Confirmat praesens generale Capitulum tractatum passatum et initum inter abbatem et conventum monasterii de Bonavalle, et dominam Margaretam Danoboise, relictam domini Ioannis de la Malitis. 57.  Generale Capitulum, etc. Visis et diligenter examinatis litteris concordiae seu appunctuamenti per modum arresti supremae curiae Parlamenti Parisiis, inter Rmum D. N. Cisterciensem, suumque conventum ex una, et venerabiles religiosos viros dominos abbatem commendatarium Sancti Germani de Pratis prope Parisiis eiusdemque loci conventum partibus ex altera, initi, facti, passati et accordati, cui nostrae praesentes annectuntur, praesens generale Capitulum debite et sufficienter informatum de utilitate, commodo, pace et quiete monasterii Cisterciensis matris nostrae et de contentis in eodem tractatu seu arresto praedicto, ipsum pro maioris cautelae suffragio ex sua certa scientia maturaque deliberatione praemissa, insequendo diffinitiones annis superioribus super hoc editas, ratificavit, confirmavit et approbavit, ratificatque, confirmat et approbat per praesentes, in plenaria totius Ordinis et Capituli generalis potestate. 58.  Generale Capitulum dispensat cum abbate et conventu de Moris super iuramento pro quodam contractu de grangia de Montcheureul cum iuribus suis, quem habuerunt cum Petro Gibe, Ioanne Gibe, Margareta eius uxore, Guillelmo Gibe, Jacoba eius coniuge, Matheo Gibe, et aliis quibusdam nominatis in dicto contractu, dando eis licentiam per omnes iuris et iustitiae vias retrahendi dictam grangiam de manibus dictorum Gibe et aliorum nominatorum in dicto tractatu, et inde faciendi quod utilius iudicaverint pro bono monasterii sui, in plenaria Ordinis potestate. 59.  Ad idem, cum R. P. D. abbate de Tribus fontibus et suo conventu, de quadam grangia nominata Le Chaisne situata in provincia Barrensi, prope Longamvillam. 60.  Ad idem, cum domino abbate de Frigidomonte et suo conventu de grangia de Grandmainny. 61.  Ad idem, cum domino abbate de Sancto Andrea et eius conventu, ratione quarumdam pensionum immoderatarum. REHABILITATIONES 62.  Supplicationi R. P. abbatis de Sancto Andrea in Gouffer [Goffer] annuens praesens generale Capitulum, dispensat cum fratre Henrico Germani, quod non obstantibus casibus per ipsum commissis in sua supplicatione contentis, rehabilitetur ad omnes Ordinis actus, etc. abbatiali dignitate inclusa. 63.  Generale Capitulum compatiens laboribus fratris Germani monachi de Walquenreide, bene opinando de vita sua futura, ut benefaciendi causam accipiat, rehabilitat eum ad omnes Ordinis actus, abbatiali dignitate inclusa. 64.  Capitulum generale compatiens senectuti fratris Anthonii Combabessosa, monachi de Valeta, Tutelensis dioecesis, nostri Cisterciensis Ordinis, eumdem absolutum a casibus in sua licentia contentis ad dictum monasterium de Valeta, ibidem cum fratribus suis regulariter victurum remittit, praecipiendo domino commendatario dicti monasterii, necnon omnibus regularibus personis eiusdem, quatinus eum recipiant et humaniter tractant, prout se dignum exhibuerit. IUDICES 65.  Abbatibus de Ursicampo, de Bellobecco et de Regalimonte, et duobus eorum, committit praesens generale Capitulum, quatinus se diligenter informent super quadam controversia inter dominos abbates de Belloprato et de Lanneyo, nostri Cisterciensis Ordinis, de quibusdam terris situatis in territorio Desinameux, cum potestate post huiusmodi diligentem inquisitionem de controversia huiusmodi determinandi, diffiniendi et eidem liti finem, si possibile sit, imponendi, in plenaria Ordinis potestate. EXCUSATIONES ABBATUM A VIA PRAESENTIS CAPITULI GENERALIS 66.  Excusantur a via Capituli generalis praesentis anni domini abbates de Monasteriis in Argona, de Altofonte, de Vallelucenti, de Claromonte, de Begario, de Persenia, de Sylvamelonis, de Igniaco, de Bellabrancha, de Moris, de Bebenhusen, de Candelio, de Loco Dei, de Barbereyo, s. th. pr., de Lanneyo, de Valleclara, de Mulebron, et omnes abbates allemanici, qui suas excusationes miserunt per litteras suas patentes sigillatas sigillis suis, de Langoneyo, de Monte Sanctae Mariae, de Roseriis, de Caroliloco, de Montepetroso, de Bella aqua, de Claroloco. CONTUMACES 67.  Quia praesenti nostro celeberrimo generali Capitulo legitime et cum evidenti certitudine constitit fratrem Matheum Six, monachum professum monasterii Claraevallis, fuisse competenter ad praesens generale Capitulum, ad requestam venerabilis P. D. abbatis de Bullione personaliter et peremptorie citatum ; qui quidem frater Matheus statutis nostri sacri Ordinis Cisterciensis spretis comparere neglexit, aut contempsit, propter quod ipsum generale Capitulum dictum fratrem Matheum omnibus et singulis, ad quorum notitiam hae praesentes devenerint, denuntiat, reputat et declarat inobedientem, rebellem, contumacem et excommunicatum. 68.  Ad idem, contra fratrem Iacobum de Peramartra se pro abbate Vallis bonae gerentem, citatum ad primam diem praesentis Capituli, virtute mandati domini abbatis de Candelio, commissarii Rmi D. N. et Capituli generalis. 69.  Ad idem, contra fratrem Petrum Masse, priorem de Fonte frigido, citatum ut supra, qui tamen misit procuratorem ad comparendum et appellandum, volens obedientiam Ordinis effugere, contra Ordinis instituta. 70.  Ad idem, contra fratrem Ioannem Marchilion, citatum peremptorie ad primam diem Capituli generalis per dominum de Bonavalle, Pictaviensis dioecesis, commissarium Ordinis, responsurum promotori Ordinis, qui non misit neque comparuit. 71.  Ad idem, contra fratrem Claudium de Paris, religiosum de Barbello, et remittitur domino de Firmitate absolvendus, de consensu domini Prulliaci, patris abbatis sui. SUFFRAGIA 72.  Cum nuperrime domina Perona de Villers, ad nostrum Ordinem devota, suum animum et devotionem, quam habuit dum viveret, in suae ultimae voluntatis articulo posita testamentum faciens, concesserit centum libras monasterio B. M. de Lanneyo, alias de Briostel, sperans et requirens participationem habere omnium et singulorum bonorum spiritualium, quae per singulos dies fiunt et in futurum, Deo auxiliante, fient. Ea propter voluntatem dictae Peronae per insinuationem abbatis et conventus dicti loci, generale Capitulum agnoscens, et numquam benefactoribus locorum dicti Ordinis deesse cupiens, concedit eidem plenam participationem eorum omnium bonorum spiritualium, quae fiunt et fient per universum Ordinem, videlicet missarum, vigiliarum, horarum canonicarum, orationum, suffragiorum, disciplinarum, ieiuniorum, abstinentiarum, sermonum, lectionum, hospitalitatum, elemosinarum, laborum, ceterorumque divini cultus officiorum. 73.  Ad instantiam abbatis de Ioyaco, idem Capitulum venerabili viro magistro Ioanni Geimart, in legibus licentiato, apud Parlamentum regis advocato, eiusque consorti, eamdem et similem participationem concedit. 74.  Ad idem, pro Dyonisio Nervot et uxore eius, pro Petro Fleury et eius consorte. — Item, pro domino Stephano Monnion. — Item, pro domino Philippo, milite de Mortemer, et eius uxore Guynonna de Perusse. — Item, pro honorabili viro magistro Ioanne Baillet, utriusque iuris doctore, Ordinis advocato et pensionario, matre, uxore et liberis. 75.  Ad idem, pro honorabili mercatore Divionensi Henrico de Montformois. — Item, generale Capitulum ad quinquennium concedit eadem participationem confratribus et sororibus confratriae Sanctae Crucis in prioratu de Espicia, Ordinis Grandimontensis. — Ad idem, omnibus benefactoribus de Bullencuria. — Ad idem, pro Bertrando Franchqui, ad instantiam abbatis de Pontefrigido. 76.  Conceditur suffragium et participatio Ordinis benefactoribus monasterii S. Pauli prope Senonensem civitatem, et hoc pro triennio, ad requestam domini procuratoris domini nostri regis eiusdem urbis. — Ad idem, Nicolao canonico Sandomionensi. — Ad idem, Ioanni notario et plebano Pobi (?). — Ad idem, pro Guillelmo de Sancto Symone, eius uxore et liberis, ad instantiam abbatis de Regalimonte. — Ad idem, pro Ioanne Pierrard. — Ad idem, pro domino Ogerio Lucqueron. — Ad idem, pro Catharina de Landreville. — Ad idem, pro nobili viro Ioanne de Sable, uxore et liberis eiusdem. — Ad idem, pro magistro Helya Moisson. — Ad idem, pro honorabili viro Guillemo [Guillelmo] Reynard, burgensi Montisbarri, et eius consorte. 77.  Suffragium pro prioratu de Espicia, Ordinis Grandimontensis, ad quinquennium. — Etsi templa, delubra, omniaque alia pia loca divino cultui mancipata et dedicata, maxime ubi diversorum sanctorum Christo in coelis conregnantium sacrae habentur reliquiae, summa sint christicolis veneratione prosequenda et requirenda, cum eorumdem meritis et piis precibus copiosa ibidem peccatorum venia adipisci posse credatur, illa tamen potissimum frequentanda veniunt, omnique devotione recolenda, in quibus Dei et Domini Nostri Iesu Christi sanctissimae passionis piissima recunduntur insignia, suique pretiosissimi sanguinis, quo universa nostra lavit crimina, sacrosancta vestigia plenius apparent. Cum itaque sicut accepimus, ac pie credimus in devoto prioratu de Espicia, Ordinis Grandimontensis, honorifice reservetur pretiosissimum illud Dominicae passionis memoriale sacratissimum crucis lignum, in magna quantitate seu portione, in quo idem Deus ac Dominus Noster Iesus Christus mortem nostram moriendo destruxit, et ea morte die tertia victor surrexit, atque gloriosissima sua resurrectio angelico testimonio sanctis mulieribus fuit demonstrata ; cupiens ut idem locus, qui huic nostro sacro monasterio Cistercii, matri nostrae, vicinus, una cum devota confraternitate seu congregatione quae in honore eiusdem victoriosissimae et salutiferae crucis in eodem prioratu erecta et fundata extitit in suis structuris et aedificiis, librisque, calicibus, iocalibus et aliis ornamentis ecclesiasticis pro divino cultu magis decenter manuteneatur ; et etiam ut Christi fideles libentius, causa devotionis, illuc confluentes ad praemissa pietatis opera, eo promptius manus porrigant adiutrices, quo ex hoc dono coelestis gratiae uberius se conspexerint esse dotatos, honorabilis viri, magistri Iacobi Gastereau, christianissimi domini nostri regis secretarii, oppidi Divionensis burgensis, et dicti prioratus ac confratriae praedictae specialis patroni et fautoris, priorique eiusdem loci et devotorum confratrum utriusque sexus congregationis praedictae Sanctae Crucis devotis et humilibus supplicationibus inclinati, de Omnipotentis Dei liberalitate confisi, omnibus et singulis Christi fidelibus utriusque sexus, qui se dictae confratriae seu congregationis fratres seu sorores constituerint, et die qua ipsa confraternitas a suppositis eiusdem confratriae celebratur, et prioratum praedictum devote per immediatum sequens quinquennium a data praesentium computendum visitaverint, ac de bonis sibi a Deo collatis aliquid contulerint, omnium bonorum spiritualium, videlicet horarum canonicarum, missarum, vigiliarum, orationum, suffragiorum, lachrimarum, suspiriorum, contemplationum, meditationum, obedientiarum, poenitentiarum, abstinentiarum, ieiuniorum, cerimoniarum, elemosinarum, hospitalitatum, laborum, ceterorumque divini cultus obsequiorum, quae fiunt, ac Deo concedente, de cetero in toto Ordine nostro, per orbem universum late disperso, fient, in vita sua pariter et in morte plenariam concedimus participationem et associationem. Datum in nostro diffinitorio Cisterciensi sub appensione sigilli Diffinitorum eiusdem Capituli generalis, die 14 mensis septembris anno Domini 1499. 78.  Frater Ioannes, abbas Cistercii in Cabilonensi dioecesi, totusque conventus abbatum Ordinis Cisterciensis in generali Capitulo congregatus, honesto viro Nicolao… Salutem in omnium Salvatore. Quamquam lege divinae charitatis ad intercedendum pro omnibus generaliter obligemur, pro illis tamen multo singularius astringimur, qui nobis ac Ordini nostro, necnon locis et personis regularibus ipsius affici dignoscuntur. Quapropter exigente piae devotionis affectu, quem ad nos et ad Ordinem nostrum intelleximus te habere, piae petitioni tuae, nobis per venerabilem et discretum virum magistrum Petrum Reynardi, dicti nostri Ordinis benevolum zelatorem ac continuum servitorem, oblatae, devoto concurrente assensu, tibi omnium bonorum spiritualium, videlicet, horarum canonicarum, etc. *ut supra*, participationem, ita quod cum obitus tuus, utinam in Domino felix, nostro fuerit generali Capitulo nuntiatus, ibidem sicut unus nostrum absolvaris, omniumque missarum et orationum quas pro nobis, fratribusque familiaribus ac benefactoribus nostris, annis singulis iniungimus faciendas efficiaris particeps et consors. Datum in diffinitorio nostro Cisterciensi, *etc. ut supra.* 