A) INDICTIO CAPITULI GENERALIS ad diem 18 mensis maii anni Domini 1609. Frater Nicolaus Boucheratius abbas Cistercii, s. th. pr., in supremo Burgundiae senatu regis consiliarius, universi Cisterciensis Ordinis caput ac superior generalis Capitulique generalis eiusdem plenaria auctoritate fungens, N. reverendis et sibi in Christo charissimis confratribus universi Ordinis abbatibus ceterisque vicariis et procuratoribus provincialibus, benedictionem et pacem a Domino nostro Iesu Christo. Quantum utilitatis crebra generalium Capitulorum celebratio afferat, ex florenti eorum ordinum statu, qui sua singulis annis habent, facile videre est. Illi enim primaevam patrum observantiam vel sartam tectam adhuc retinent, et ne labefactetur solerter praecavent, vel sic ubi forte collapsa fuerit, facili negotio restituunt, atque ita Deo et hominibus redduntur amabiles, et pios alumnos ac professores (Altissimo culturae ipsorum incrementum largiente) passim nanciscantur. Quod attendentes postremi Capituli nostri generalis patres proinde sanxerunt, ut in posterum saltem quarto quoque anno eiusmodi comitia celebrarentur. Unde nos id religiose (uti par est) observaturi habito desuper primariorum nostrorum coabbatum consilio proximum generale Capitulum dominica illa sequentis anni 1609 qua ad ingressum missae *Cantate* sumitur, quae incidet 18 mensis maii, universitati vestrae de more indicendum esse duximus, prout harum serie indicimus. Mandantes vobis et vestrum cuilibet in virtute salutaris obedientiae, quatinus cessante legitimo infirmitatis impedimento, praedicta die dominica in civitate Divionensi cum ampla utriusque status monasteriorum vestrorum declaratione et modesto ac religioso comitatu ipsimet intersitis, quo ad monasterium nostrum Cisterciense, communem universi Ordinis matrem atque originem, simul proficiscamur, gravissimis ac perurgentibus eiusdem Ordinis negotiis prudenti vestro consilio prout operae pretium videbitur provisuri. Ordinando et nihilominus praecipiendo universis et singulis monasteriorum commendatorum prioribus, quos communitatum pro expensis in itinere faciendis sublevandarum ergo excusandos minimeque convocandos de consensu praedictorum primariorum nostrorum coabbatum operae pretium duximus, ut suorum monasteriorum statum, regimen et administrationem non solum generaliter sed etiam specialiter tam in spiritualibus quam in temporalibus venerabilibus cuiuscumque provinciae vicariis aut procuratoribus syndicis in scripto authentico ab iis obsignato commendent, qui per promotores causarum exponi et de iis Capitulum informari curabunt, nisi tamen talis causa existeret, ut personaliter adesse omnino deberent. Iniungentes praedictis vicariis, procuratoribus syndicis, ceterisque omnibus a Capitulo generali, vel eo non sedente a nobis, ad colligendas et exigendas Ordinis contributiones deputatis, ut de receptis huiusmodi contributionum summis et infra Capitulum proxime futurum recipiendis rationes ordine digestas secum afferant, computationum auditoribus a dicto Capitulo generali nominandis fideliter exhibendas et approbandas. Ac ne quis vestrum ullum ignorantiae praetextum habeat, praesentes Indictionis litteras ad venerabilem nostrum in Christo fratrem Guillelmum Le Maistre in collegio nostro Parisiensi divi Bernardi procuratorem et cellerarium transmittimus, quatinus authentica ipsius transumpta [transsumpta] proprio sigillo et manuali signo eiusdem minuta ad singulos provinciarum abbates, vicarios et procuratores syndicos aut alios quorum intererit dirigat et intimari curet cum enim fidem eiusmodi transumptis [transsumptis] quam praesentibus haberi volumus et mandamus. Datum Cistercii sub nostra et secretarii nostri subscriptione, cum appensione maioris nostri sigilli, die prima mensis octobris anni Domini 1608. Sic signatum : G. Le Maistre. * * * B) *Ordinatio capituli generalis anno domini* 1609 die vero 18 et sequentibus mensis maii apud Cistercium celebrati. *Diffinitores* : Rmus D. N. **Cisterciensis**, s. th. d., de S. Ambrosio, de Novocastro, de Loco crescenti, de Stamedio monasteriorum abbates ; D. de **Firmitate** s. th. d., de Sturtzebron, de Petris, de Valle, de Valcellis, monasteriorum abbates ; D. de **Pontigniaco**, s. th. d., de Lucella, de Septem fontibus, de Bullencuria, de Lesinis, monasteriorum abbates ; D. de **Claravalle**, s. th. d., de Villari in Brabantia, de Eberbach, de Loco Dei, de Castellione, monasteriorum abbates ; D. de **Morimundo**, s. th. d., de Bella valle, de Theoloco, de Villari Betnach, de Clarofonte monasteriorum abbates. *Confessarii* : R. abbas de S. Urbano, prior de Cernai [Cernay]. *Magistri caerimoniarum* : D. de Claravalle, prior et subprior Cistercii. *Auditores computationum* : de Villario Betnach, de Castellione. *Contractuum examinatores* : de Bullione, de Valle dulci, de Leoncella, de Freistorff. *Notarii capituli generalis* : de Claroloco, de Nizella. *Promotores causarum* : fr. Sanctius Columquanus prior Fontis frigidi, fr. Edmundus Tiraquellus procurator generalis in Curia romana. *Admissores excusationum* : de S. Urbano, de Bona Aqua. *Notarii ad pedes* : prior de Directa valle secretarius Rmi Cistercii, fr. Petro Nivellius, s. th. lic. *Ianitores diffinitorii* : D. Petrus Cancre prior Bolbonae, D. Bernardus Monsegut, s. th. doctores. C) *Ordo et nomina RR. abbatum* : Rmus D. N. Nicolaus Boucherat, s. th. d., D. Yvo Sauvageot, abbas Firmitatis, s. th. d., D. Claudius Boucherat, abbas Pontigniaci, s. th. d., D. Dionisius Largentier, abbas Claraevallis, s. th. d., D. Claudius Masson, abbas Morimundi, s. th. d., D. Philippus Boituzet, abbas Bellaevallis, D. Ioannes Anser, abbas Lucellensis, D. Gervasius Aldilib, S. Ambrosii Mediolanensis, D. Alexander Meesgher, abbas Novicastri, D. Nicolaus Martin, abbas Theoloci, legum doctor, D. Andreas Pierrin, abbas Valcellensis, D. Claudius de Bonnay, abbas Septem fontium, D. Robertus Henrion, abbas Villariensis in Brabantia, D. Ioannes Ponsot, abbas Clarifontis, D. Nicolaus de Rides, abbas de Stamedio, D. Ludovicus Boutechoux, abbas Trium Regum, D. Mathias Durrus, abbas Villarii Bethnach, D. Valentinus, abbas de Eberbach, D. Philippus de Gondy, abbas Vallis Beatae Mariae, D. Petrus Freriau, abbas Lioncellae, D. Ioannes de Montroux, abbas de Bona aqua, D. Stephanus de Vienne, abbas de Bullencuria, D. Iacobus Conrardi [Conradi], abbas de Sturzelbron, D. Petrus de Montrichart, abbas de Bullione, D. Ioannes de Mominet, abbas de Petris, D. Ioannes Martinna, abbas de Claroloco, s. th. d., D. Octavius Arnulphini, abbas de Castellione, D. Claudius Renault, abbas Vallis dulcis, D. Udalricus, abbas de S. Urbano, D. Ioannes Foucart, abbas de Nizella, s. th. bacc., D. Franciscus Gueneval, abbas de Freistorff, D. Iacobus Profit, abbas de Lesinis, s. th. d., D. Paulus Raguet, abbas S. Mariae iuxta Dublinium [Dublinum], s. th. d., D. Ioannes, abbas de Vallemagna. * * * Anno Domini millesimo sexcentesimo nono, die decima octava mensis maii et sequentibus, in generali Capitulo apud Cistercium celebrato, diffinita sunt quae sequuntur. ORATIONES 1.  Pro sanctissimo … *etc.* 2.  Praeterea pro serenissimo … *etc. ut in anno* 1605, deinde : Similiter pro R. D. Tristando de Bizet, Xantoniensi episcopo, scolasticorum Ordinis nostri in collegii nostro S. Bernardi benefactore munifico. 3.  Insuper pro burgensibus, … *etc.* 4.  Pro pace etiam … *etc.* 5.  Postremo pro felicis … *etc.* DIFFINITIO DE ANTIQUO DEBITO 6.  Nos, frater Nicolaus Boucherat … *etc.* et est talis : Ad instantiam Rmi D. N. Cisterciensis renovatur diffinitio de antiquo debito quae incipit : Cum totus Ordo, etc. [DIFFINITIONES] GENERALES 7.  Cum licet par *Chartam charitatis*, quae sacri Ordinis nostri Cisterciensis fundamentum esse dignoscitur, omnes eiusdem professores illum B. Patris nostri ac legislatoris sancti Benedicti intellectum tenere iubeantur, quem olim induxerunt et hactenus tenuerunt novi, idest Cisterciensis monasterii, patres ac fratres, non ubique tamen eadem similiter intelligatur ab illis, quo fit, ut maxima in Ordinem irrepserit et in dies invehatur diversitas. Praesens generale Capitulum statuit et ordinat, ut per Rmum D. N. et quatuor primos abbates aliquis deputetur qui ea regulae capita quae interpretatione indigere, nec ad litteram servari debere dignoscuntur, intra duos annos brevioribus notis illustret et elucidet, ut proximo sequenti Capitulo generali corrigendae, approbandae ac promulgandae proponantur. 8.  Et cum iuxta eamdem *Charitatis chartam* in divinorum officiorum celebratione et actibus moribusque professorum Ordinis nulla intervenire discrepantia, sed una charitate, una regula, similibusque moribus vivere praecipiantur (quod tamen paucis in monasteriis observatur), praesens generale Capitulum intermissam unitatem restituere cupiens, *Libros Usuum* et *Ordinarios* ecclesiae Cistercii ibidem et in quatuor primis eius filiabus revisos atque correctos, ritus etiam missarum iuxta Ordinis consuetudinem celebrandarum exacte et accurate descriptos ac initio *Missalium* de cetero praeponendos ante sequens generale Capitulum proelo mandari et per universum Ordinem uniformiter observari praecipit ; atque horum omnium impressiones curam abbati Clariloci committit in plenaria Ordinis potestate. 9.  Diffinitioni praecedenti Capitulo editae de missa quotidiana pro defunctis, non amplius dicenda diebus dominicis festisque apostolorum et sermonum, addatur ; et aliis festis quibus iuxta ritum Ecclesiae romanae eadem intermitti solet. 10.  Concessio nonnullis abbatibus et monachis praecedenti Capitulo facta, ut extra Ordinis monasteria constituti romano ritu celebrare possint, revocatur, ne per eam solvatur Ordinis uniformitas. Ubi ab antiquo missa *Rorate* per Adventum decantari consuevit, mos ille retineatur ad maiorem B. V. honorem et populi aedificationem, dummodo nihil eorum quae iuxta Ordinis praescriptum fieri debent propterea negligatur. Sacerdotibus Ordinis extra monasteria celebrantibus, assistente populo, eisdem benedicere conceditur. Praelati solemniter celebrantes non nisi finita missa solemnem benedictionem impertiantur. 11.  Quia nonnulli abbates praeter solitam in Ordine professionem quaedam a novitiis professuris sibi promitti faciunt et exigunt, ne quid tale in posterum attentent, districte et in virtute salutaris obedientiae prohibetur a praesenti Capitulo generali, semel in universum statuendo, ne quis abbas vel praelatus praeter usitatam professionis formam a professuris monachis vel conversis quidquam promitti sibi faciat et exigat, sub poena suspensionis a divinis per integrum annum. Forma vero professionis nostrorum monachorum haec est : Ego frater N. laicus vel clericus vel sacerdos, promitto stabilitatem meam et conversionem morum meorum et obedientiam secundum regulam sancti Benedicti coram Deo et sanctis eius, quorum reliquiae hic habentur in hoc (si professio fiat in monasterio proprio) loco qui vocatur N. Cisterciensis Ordinis in dioecesi N., constructo in honorem beatissimae semperque Virginis Mariae, in praesentia D. N. abbatis. Conversorum vero ; Pater, promitto tibi obedientiam de bono usque ad mortem. 12.  Praesens generale Capitulum pro omnibus utriusque sexus monasteriis et personis nostri Ordinis humiliter acceptando recipit *Breve* p. m. Clementis VIII, cuius tenor sequitur ; Clemens Papa VIII ad perpetuam rei memoriam. Romani Pontificis circumspecta benignitas honestis petentium votis quae personarum sub religionis iugo Altissimo famulantium statum et salubrem directionem recipiunt, ad exauditionis gratiam libenter admittit et favoribus prosequitur opportunis. Exponi nobis nuper fecit dilectus filius procurator generalis Ordinis fratrum de Monte Carmelo, quod cum in bulla Cruciatae sanctae et aliis privilegiis, quae ab Apostolica Sede concedi solent, detur facultas eligendi confessorem idoneum ab Ordinario approbatum, qui possit Christi fideles absolvere a casibus Ordinario reservatis, et a quibusdam etiam quae dictae Sedi reservata sunt. Religiosi dicti Ordinis seu eorum nonnulli etiam his facultatibus uti praesumunt, et illorum praetextu eligunt confessorem aliquando praeter eos qui a suis praelatis eorum confessionibus deputati sunt, quod aliquando in speciale eorum vergit detrimentum. Quare praedictus procurator generalis humiliter nobis supplicari fecit, quatinus in praemissis opportune providere de benignitate Apostolica dignaremur. Nos huiusmodi supplicationibus inclinati talem concessionem sanctae Cruciatae et aliorum indultorum particularium quantum ad praedictum articulum eligendi confessorem et absolvendi a casibus reservatis fratribus et sororibus monialibus Ordinis praedicti, ac aliorum quorumcumque Ordinum et congregationum cuiusvis instituti Mendicantium et non Mendicantium, tam provinciae Hispaniae quam extra eam ubilibet, locum minime habere neque censeri, sed nostrae intentionis existere, quod iidem fratres et moniales quantum ad sacrum proenitentiae [poenitentiae] seu confessionis administrationem dispositioni suorum praelatorum subiecti sint, Apostolica auctoritate tenore praesentium perpetuo declaramus. Eisdem tamen praelatis, ut in usu eiusmodi potestatis se cum subditis benignos et faciles exhibeant praecipimus et mandamus, nonobstantibus praemissis et quibusvis constitutionibus et ordinationibus Apostolicis ac Ordinis praedicti etiam iuramento confirmatione Apostolica vel quavis firmitate alias roboratis statutis et consuetudinibus ceterisque contrariis quibuscumque. Volumus autem ut praesentium transumptis [transsumptis] etiam impressis manu alicuius notarii publici subscriptis et sigillo alicuius personae in dignitate aliqua ecclesiastica constitutae munitis eadem fides adhibeatur quae praesentibus adhiberetur si forent exhibitae vel ostensae. Datum Romae apud Sanctum Petrum sub annulo Piscatoris die 23 novembris anno 1599 pontificatus nostri anno octavo. Magister Hestrius Barbianus. Romae apud impressores camerales. 13.  Curent abbates et priores monasteriorum sacristias et sacella seu loca ecclesiarum omni necessario suppellectili decenter instrui, in quibus presbyteri sacrum facturi pro maiori reverentia et honestate indui eoque finito exui possint. 14.  Ut autem occurratur abusibus, qui circa administrationem earum rerum quae officii et sacristarum alicubi assignatae sunt, oriri solent, praesens generale Capitulum ab iisdem sacristis rationem dati et accepti praesertim ei eorumdem officiis ulla bona immobilia annexa sunt, coram conventu reddi mandat, etiam si de dictis officiis per superiores maiores provisi fuerint. 15.  Declarationem in Parisiensi convocatione anno Domini 1606 factam tamquam valde utilem acceptat praesens generale Capitulum, eamque de cetero diligenter observari praecipit in virtute salutaris obedientiae. Sequitur eius tenor. Ad amputandum et radicitus evellendum proprietatis vitium declaramus, numquam fuisse nec fore de nostra aut aliorum patrum visitatorum mente, ut stipendia illa quae commendatorum monasteriorum prioribus, subprioribus, cellerariis, procuratoribus, portariis, seu aliis quibuscumque officiariis per visitatorum ordinationes communiter assignantur, in privata eorum commoda et liberos usus cedant, nisi quatinus ipsorum necessitas et eiusmodi officiorum decenter obeundorum ratio per superiores bene recognita et iudicata postulaverit, ita ut praeter eiusmodi casus monasteriorum superiores ea in communem omnium fratrum utilitatem necessitatemve ubi res exigit, convertere libere possint, imo vero teneantur. Insuper declaramus suppellectilem universam quae privato cuiuscumque usui in monasteriis praesertim commendatis permittitur sive relinquitur, non eius sed communitatis esse, ac propterea ipsam dispositionem non penes utentem sed penes fratrum universitatem remanere, ad eamque pertinere dicimus. Quapropter iniungitur omnibus et singulis patribus abbatibus, seu vicariis actum visitationis instituentibus, ut ante suum e monasterio discessum omnia et singula et monachorum mobilia, si commode fieri poterit, in medium proferri faciant et procurent, eaque singulis, prout opus erit, unicuique distribuant, et sub hoc vel simili chyrographo consignent. Quod etiam singulis annis ante diem Coenae Domini per singulos monasteriorum abbates seu praesidentes observari similiter volumus et mandamus. Forma vero chyrographi erit haec : Ego frater N. monasterii Beatae Mariae de N. Ordinis Cisterciensis in dioecesi N. professus, qui si hospes fuerit, adiungatur : ad praesens hospes in monasterio B. M. dicti Ordinis in dioecesi N., praesenti scripto agnosco hac die N. mensis N. anni N. infra scribenda mobilia ad hanc nostram communitatem spectantia, mihi a R. P. abbate, visitatore, vicario vel priore nostro in usum concessa fuisse, atque in cellam N. mihi pro habitatione assignatam invecta quam cum iisdem mobilibus eidem communitati ad praedicti Reverendi patris abbatis, visitatoris, vicarii vel prioris, etc. iussum et voluntatem, quandocumque mihi innotuerit, resignaturum et restituturum bona fide polliceor, et sub manualis signi inferius apponendi testimonio promitto. Mobilia igitur haec sunt :… etc. quae in talem cellulam vel cubiculum mihi assignatum intuli die N. mensis N. anni N. tempore visitationis vel tempore Quadragesimae. 16.  Sub excommunicationis latae sententiae poena inhibetur omnibus monachis, quorumcumque monasteriorum tam commendatorum quam non commendatorum, ne quis pecunias saecularibus donet, aut sibi servandas committat, absque proprii abbatis licentia in scriptis obtenta. Si qui de hoc convicti fuerint, poenae furum propterea subiiciantur, sintque ad omnia beneficia et officia inhabiles. Insordescentes in huiusmodi excommunicatione usque ad extremum vitae diem, ecclesiastica sepultura et consuetis suffragiis omnino careant. 17.  Ubicumque procuratis a monachis quibusdam imaginibus haec aut similis inscriptio : Ex dono aut sumptibus N., aut armorum gentilitiorum aut fictitiorum iisdem imaginibus vel tumulis depictio vel sculptura habebitur ; eiusmodi inscriptiones, picturae, sculpturae armorum quamprimum eradantur, deleantur vel inducantur, cum talia iactantiam seu proprietatem, non autem religiosam paupertatem humilitatemque redoleant. 18.  Anniversaria quoque omnia privatis monachis tam superstitibus quam vita functis fundata velut paupertatis voto repugnantia cassantur et annullantur a praesenti Capitulo, nullamque ad eorum observantiam obligationem conventibus incumbere declaratur. 19.  Si qui, quod Deus avertat, valde infirmos et praesertim in extremis agentes abbates aut fratres orationibus, exhortationibus aliisque pietatis et charitatis auxiliis destitutos reliquerint, vel absque tempestiva sacramentorum receptione eos expirare aut etiam eorum cadavera minus honeste sepeliri passi fuerint, et interim rapiendae morientium suppellectili operam impenderint, hi tales poenae furum per omnia subiiciantur, et restitutis ablatis e monasteriis ipsis, non nisi per generale Capitulum actu sedens restituendi, expellantur. 20.  Nullus a quavis religione expulsus ad habitum nostrum recipiatur ; quod si receptus fuerit, praeterquam quod graviter punientur recipientes, receptio pro nulla habeatur sicut et professio, si quae postmodum subsecuta fuerit, et certior factus superior de praedicta expulsione talem Ordinis nostri habitu exutum ad saeculum remittat. 21.  Nulli Ordinis monacho liceat a nostro Cisterciensi Ordine ad alium quemlibet convolare irrequisita Capituli generalis licentia, alias pro fugitivo habeatur, et contra ipsum quavis de licentia transeuntem, si quid rerum aut suppellectilium monasterii secum abstulerit, ultra contra furem pro ablatorum restitutione procedatur. 22.  Abbatibus quibuscumque et monasteriorum prioribus inhibetur, ne novitios ad studia ablegare seu dimissoriales litteras pro suscipiendis ordinibus illis concedere praesumant, sub poena suspensionis a divinis quoad abbates, et depositionis quoad priores. Quantum vero ad promotos in novitiatu, sub poena suspensionis ab exercitio susceptorum ordinum usque ad triennium vel aliud tempus a vicario provinciae determinandum. 23.  Quia nonnulli commendatarii contra privilegia nostra in monasteriis sibi commendatis novitios intrudere, vel etiam pueros a se oblatos sub praetextu futuri monachatus ex praebendis monachalibus ali et in studiis foveri debere praetendunt, Capitulum generale eiusmodi abusibus viam occludere volens, districte et sub poena amotionis ab officiis mandat omnibus vicariis et syndicis provinciarum ac monasteriorum officialibus, ne quid eiusmodi attentari patiantur, sed ipsa nostra privilegia constanter ac viriliter tueantur. 24.  Sanctissimi Domini nostri Pauli, Divina Providentia Papae V praecepto de romano Ordinis nostri seminario qua per est obedientia et reverentia satisfacturum praesens generale Capitulum eius Sanctitatem ex parte sua per procuratorem generalem, intercedente christianissimi regis oratore, statuit humillime rogandam quatinus earum aliquam in Urbe futuro seminario aptam concedere et in rectoris et alumnorum sustentationem mensam abbatialem alicuius ex monasteriis Italiae commendatis ipsi applicare et appropriare de Apostolica benignitate dignetur. 25.  Observentur diffinitiones praecedentis Capituli generalis de novitiatibus et seminariis Ordinis singulis in provinciis instituendis quorum ordinatio abbatibus et provinciarum commissariis denuo committitur. 26.  Cum fratrum edentium mensae lectio nunquam deesse, imo continuum silentium ibi observari debeat, praesens generale Capitulum statuit, ut quoties bis in die comedunt fratres, ad utramque refectionem continua lectio habeatur et gratiae maiores post coenam in ecclesia agantur. 27.  Nemo quidquam esculenti aut poculenti sibi reservari faciat, sed quidquid ex communi mensa supererit a servitoribus eiusdem colligatur pauperibus erogandum, aut prout iusserit abbas aut superior distribuendum. 28.  Nullus etiam extra refectiones ordinarias, sive in conventu sive in infirmitorio, sive alio quovis loco sine licentia superioris, neque privatim cum fratribus neque etiam cum saecularibus edere aut bibere praesumat, sub poena levis culpae vel alia graviori iuxta excessus modum imponenda. 29.  Servetur diffinitio praecedentis Capituli quae incipit : Dormitoria, nec sine gravissima causa concedatur monachis cameras extra dormitorium habere ; et quibus concessae fuerint, nullum saecularem neque alterius monasterii vel Ordinis regularem in eam introducat sine superioris licentia, sub poena privationis earumdem et aliis per ipsum superiorem determinandis. 30.  Officiales quoque monasterii non in cameris sibi ratione officiorum forte concessis, sed in communi refectorio fratrum, vel ad mensam abbatialem, si ita iussum fuerit, refectionem accipiant, nec in eiusmodi cameris sed in dormitorio fratrum, et ubi commode occurrere non poterit in infirmitorio, pernoctent, nisi visitator pro necessitate locorum aliter expedire iudicaverit. 31.  In quibus monasteriis regularis clausurae muri destructi sunt, superiores eorum restitutionem quam primum procurent, et interim eorum vice terminos constituant, quos ultra sicut nec ultra portas monasteriorum muro cinctorum, sine expressa eorum licentia nulla persona regularis progrediatur, sub poena per eosdem superiores imponenda. Ubi vero pauciores sunt monachi, quam ut eorum aliquis salva divinorum celebratione ad portam constitui possit, saltem talis quem regula s. Benedicti praecipit, liceat conversum vel integrae famae saecularem, praesertim in partibus ubi id usu receptum est, eius custodiae deputare. 32.  Praesens generale Capitulum praecedentium vestigiis insistendo districtissime prohibet in virtute salutaris obedientiae et sub excommunicationis latae sententiae poena, ne qua regularis persona Ordinis negotia ad superiores aut inferiores quomodolibet spectantia, directe vel indirecte, per se vel per alios, ad tribunalia extra Ordinem protrahere, et quoquomodo deferre, aut aliquam Ordinis personam ibi quacumque de causa convenire audeat vel praesumat. 33.  Si qua Ordinis persona nec Deum timens nec homines reverita, memoralia [memorialia] vel libellos ullos quibusvis ecclesiasticis seu temporalibus dominis et principibus exhibere seu porrigere attentaverit contra fratres et maxime contra praelatos, in quibus falsum aliquid sit contentum, districtissime puniatur, sitque perpetuo infamis et inhabilis ad quaecumque officia et beneficia, nec ei in tribunalibus ulla fides de cetero adhibeatur. 34.  Dioecesanis episcopis monasteria nostra sub adventu suo primum ingressuris debitus honor et solemnis receptio exhibeatur, prout in *Libro Usuum* praescribitur. Pixidem tamen augustissimi sacramenti visitare aut ad exercitium cuiuscumque iurisdictionis in iisdem procedere minime permittantur. 35.  Quia nonnulli abbates et priores Ordinis vel privilegiorum ignorantia ducti, vel etiam metu perculsi conciliis provincialibus et synodalibus episcoporum dioecesanorum ab iis evocati contra ipsius Ordinis immunitates et privilegia etiam hac in parte peculiaria nonnullis in partibus interesse dicuntur, qua ex re certi episcopi exercendae in personas regulares iurisdictionis turbandaeque monasteriorum pacis occasiones nonnunquam assumunt. Idcirco generale Capitulum tam dictis abbatibus sub poena suspensionis a functione suae abbatialis dignitatis usque ad proximum futurum Capitulum, quam prioribus et officiariis sub poena amotionis ab officiis, aliis vero monasteriorum eiusmodi personis paraeciis minime deputatis, sub poena per patres abbates seu vicarios provinciarum infligenda, ne ad dicta concilia provincialia et synodales conventus accedant aut in iis compareant, districtissime prohibet. 36.  Quia vero iidem dioecesani episcopi a nostris abbatibus et monasteriis inauditas et nunquam in Ordine nostro consuetas contributiones pro iucundo, ut aiunt, adventu, sive alias ob praetentiones nonnullis in partibus exigere dicuntur, districtissime et sub poena suspensionis a dignitatis exercitio abbatibus et abbatissis monasteriorum eiusmodi, sub censurarum vero incursione et poenae amotionis ab officiis et inhabilitatis ad ea vel alia deinceps in monasterio obtinenda, prioribus, cellerariis et officialibus eorumdem prohibet idem generale Capitulum ne tales contributiones et exactiones quocumque nomine censeantur, dictis Rmis dioecesanis seu eorum commissariis exsolvere praesumant, cum hoc privilegiis, exemptionibus et libertatibus Ordinis omnino repugnet. Quod si ulterius insisterint, ad Sedem Apostolicam recurratur, ubi suas partes generalis apud ipsam procurator interponet. 37.  Ubi deest competens monachorum numerus qui, habita facultatum et reddituum monasterii ratione, commode ali, et divina officia iuxta piam fundatorum intentionem convenienter celebrare queant, restituatur et compleatur quamprimum a patribus abbatibus aut provincialibus vicariis, nec a quoquam superiore, nequidem ab ipso Rmo sine expressi Capituli generalis sedentis seu annuae convocationis licentia de cetero minuatur. Ubi autem a praemissis superioribus assignatum fuerit stabilimentum seu provisio pro victu, vestitu, reparationibus, hospitalitate, et aliis oneribus debite decenterque supportandis, praesertim in monasteriis commendatis, eaque a Sede Apostolica vel alia manu potestativa confirmata fuerit, praesens generale Capitulum prohibet, ne ullus prior, subprior aut officialis super eius diminutione cum quovis abbate regulari sive commendatario quovis pacto transigat, sub poena depositionis ab officio et inhabilitatis ad alia in Ordine obtinenda ; in contrarium factas seu faciendas conventiones ex nunc prout ex tunc cassando et annullando, in plenaria Ordinis potestate. 38.  Ne deinceps colligendarum contributionum praetextu commendata monasteria graventur, eas de cetero per conventus seu eorum procuratores a commendatariis recipiendas et ad collectores ipsorum propriis sumptibus mittendas praesens generale Capitulum decernit, mandatque patribus abbatibus ac provinciarum vicariis, ut posthac in suis ordinationibus sive stabilimentis super victu et vestitu monachorum aliisque oneribus ipsis in conventibus conficiendis dictas contributiones comprehendant et inserant, ut una cum reliquis provisionibus sive pecuniis conventibus assignatis dirigantur et recipiantur ad praemissos collectores, uti supra, transmittendae. 39.  Vicarii et syndici qui in obeundis functionibus sibi demandatis seu ab officiis suis dependentibus, molles, remissi ac negligentes fuerint, praeviis admonitionibus, per commissarios generales ab officiis amoveantur, si Capituli generalis celebratio sine gravi Ordinis praeiudicio expectari non poterit, cuius rei iudicium penes primarios ipsos patres et commissarios relinquit praesens generale Capitulum. 40.  Tam priores quam cellerarios et praecipuos monasteriorum officiarios ita nutu amovibiles esse declarat praesens generale Capitulum, ut quando praelatus eos ob culpam removere se dixerit, id, non nisi legitime probata et cognita illa culpa, exsequatur. 41.  Qui habitum religionis nostrae in malum finem et absque instanti causa dimittunt, si peregrinis induti ob perpetratum aliquod crimen aut scelus a saeculari potestate apprehenduntur, privilegiis Ordini concessis nullatenus gaudent. 42.  Translati ob crimen quod propter vicinius obiectum vel saecularium scandalum in propriis monasteriis commode corrigi et puniri nequit, nullum promissae stabilitatis praetextum praetendere habent, quominus translationis decreto satisfaciant, sed ad monasteria sibi assignata praefixo tempore sese recipere tenentur, quorum praelati ipsos pro sufficienti pensione sibi ex propriorum monasteriorum redditibus persolvenda seu vice alterius conventualis in eorum locum sufficiendi admittere teneantur. 43.  Monachi apostatae et fugitivi sine commendatitiis propriorum abbatum litteris non recipiantur ab ullis Ordinis abbatibus, sed iuxta antiquas et multoties renovatas Capituli diffinitiones incarcerentur, et sub custodia detineantur, donec susceptores dispositionem propriorum abbatum circa ipsos intellexerint, cui stare omnino debeant iidem susceptores, nisi tales sint qui aliqua venia digni sint et censeantur, pro quibus intercedere liceat, et eos ad aliquod tempus interim retinere. 44.  Si qui fratres fuerint incorrigibiles relapsi, aut de talibus criminibus convicti et accusati pro quibus ultimo supplicio plectendi essent saeculares, ii non ad triremes, ob vitandum Ordinis scandalum, sed ad perpetuos carceres condemnentur. Quoniam vero experientia ipsa docet in processibus formandis et causis tractandis, si apices iuris serventur, causas in infinitum protrahi, et fratrum imperfectiones et delicta apud saeculares divulgari, privilegiorum Ordini concessorum tenoribus inhaerendo praesens generale Capitulum ordinat, ut in causis quae in Ordine tractandae occurrunt, sufficit iudicium fieri secundum regulas ac nostris diffinitionibus et statutis praescriptas, procedendo summarie simpliciter et de plano absque strepitu et figura iudicii, saecularium aut alterius Ordinis regularium interventu, sola veritate facti inspecta. 45.  Committitur venerabilibus fratribus Xanctio Columquano et Edmundo Tiraquello, generalibus Ordinis Procuratoribus, ut formam procedendi in causis criminalibus adversus personas dicti Ordinis intra sex menses sigillatis colligant, ac Rmo D. Cisterciensi tradi procurent, ut in proxima convocatione ipsius et RR. quatuor primariorum examinetur, et deinceps per superiores observanda promulgetur. 46.  Ad Capituli generalis audientiam pervenit, nonnullos abbates et monachos seu conventus varias bonorum iurium suorum monasteriorum distractiones in grave ipsorum detrimentum fecisse, et desuper absque Capituli generalis et superiorum permissione ipsisque inconsultis, etiamque saepius omissis necessariis et a iure introductis solemnitatibus, varios contractus malae fidei suspicione non omnino carentes iniisse. Propterea praecedentis generalis Capituli diffinitionem super his et similibus editam renovat, ac statuit ut per vicarios provinciarum adhibitis secum probis eiusdem Ordinis viris, si fieri potest, in hoc rerum genere versatis, eiusmodi contractus diligenter revideantur, et accurrate [accurate] examinentur, ut quos vel suspectos vel sine praecisa necessitate, aut saltem evidenti necessitate vel utilitate, et non servatis solemnitatibus factos fuisse compererint, nullos et invalidos declarent, ac per iudices competentes rescindi procurent. Statuit praesens generale Capitulum, ut proxime imminente vel iam occurrente monasterii cuiuspiam vacatione, visitationis actus in eo non instituatur, vel si iam inchoatus fuerit, ob electionis negotium intermittatur, donec celebrata fuerit. Patres abbates et ordinarii visitatores suas visitationes ultra continuum octiduum non protrahant, nec ultra dictum terminum in monasteriis, quae visitant, remaneant, nisi gravi infirmitate teneantur, vel exactior inquisitio super arduo negotio longiores moras manifeste requirat, ne visitata monasteria nimiis expensis graventur. Caveant autem visitatores ne pluribus equis quam fert *Benedictina* constitutio in eiusmodi actibus obeundis utantur. 47.  Statuit praesens generale Capitulum, ut vice conviviorum quae in vestituris et professionibus monachorum et monialium, vel etiam in sacerdotum primitiis fieri solebant, aliqua cappa vel calix vel ornamentum ecclesiasticum, et ubi talia minime desunt, aliqua pecuniaria eleemosina ad instructionem infirmitoriorum ab ingredientium vel primo celebrantium parentibus et consanguineis offerenda recipi possit. 48.  Quoniam nonnullae abbatissae supra competentem monialium numerum saepe recipiunt novitias, idque citra consensum patrum abbatum, districte praecipitur, ut supernumerariae novitiae sic receptae quamprimum a monasteriis eiiciantur, nisi parentes et consanguinei pro ipsarum sustentatione usque ad supernumerariarum reductionem sese erga monasteria obligent. Prohibeturque serio et sub poena suspensionis ab administratione omnibus abbatissis, ne ultra numerum, qui ex proprii monasterii redditibus commode ali queant moniales multiplicent. 49.  Pecuniae illae quas parentes et consanguinei in ingressu consanguinearum in monasteria virginum ipsis monasteriis, eleemosinae seu gratitudines aut receptae in provincia consuetudinis nomine solent erogare, in communem massam conferantur, et cum immobilibus investiantur seu ad maiorem utilitatem et necessitatem de consilio patrum abbatum vel vicariorum convertantur, nec abbatissarum arbitrio expendendae reliquantur, ob frequentes abusus circa eas intervenire solitos. 50.  Quando vestiendae erunt puellae habitu sanctae religionis, ad evitandum tumultum et conservandam illarum devotionem, vespere introducantur in monasterium, et mane secreto induantur illo habitu in interiori ecclesia, et hoc fiat absque saeculari pompa. 51.  Novitiae Ordinis priusquam profiteantur, de servandae clausurae obligatione serio moneantur, ne se ob ignorantiam postea excusare queant. Serveturque diffinitio de clausura monialium superiori Capitulo edita. 52.  In monasteriis monialium de cetero nulli conversi habitant, nec ab abbatissa recipiantur. 53.  Conversae monialium non alio quam colore bruno cappis de cetero utantur. 54.  Patres confessarios monasteriorum monialium, propter quasdam rationes Capitulum generale moventes, in posterum triennales per totum Ordinem constituendos esse decernit praesens generale Capitulum. 55.  Cum plerique commendatarii et nonnulli etiam regulares abbates in faciendis reparationibus monasteriorum et locorum ab eis dependentium ita remissi et negligentes existunt, ut si ruinae magis excreverint, vix aut nunquam resarciri posse credantur, quod in maximum ecclesiarum detrimentum et piorum fundatorum fraudem cederet. Praesens generale Capitulum mandat ac praecipit sub amotionis poena vicariis provinciarum et syndicis, ut eas in suis visitationibus diligenter annotent, habitis peritorum architectorum relationibus, et ab abbatibus seu eorum commissariis intra tempus in suis ordinationibus desuper faciendis praefigendum restaurari statuant et mandent, ac invocata procuratorum generalium vel aliorum iudicum opportuniorum adiunctione et brachio saeculari, fructus, redditus et proventus dictorum monasteriorum sequestrari faciant, donec debito in statu omnia aedificia et loca restituantur, in plenaria Ordinis potestate. 56.  Le présent Chapitre général entendant avec extrême regret et indicible fâcherie, que plusieurs abbesses de l’Ordre de ce royaume et des provinces voisines peu soigneuses de leur salut et de celui de leurs religieuses sortent ordinairement hors de la cloiture de leurs monastères pour aller visiter, frequenter et converser avec leurs parents amis et autres, et de ce faire donner congé à leurs dites religieuses ; comme aussi permettent l’entrée dans la cloiture d’iceux monastères à qui bon leur semble au grand scandale des gens de bien, evident péril des âmes et mepris insupportable des saints canons, constitutions des Papes, diffinitions des Chapitres généraux. Ce que désirant d’empêcher pour l’avenir et pourvoir au salut des personnes à lui sujettes, conformement aux susdits canons, constitutions, ordonnaces [ordonnances] et diffinitions, notamment à celle du precedent Chapitre general, et pour satisfaire au noble commandement du Roy très chrétien, qui pour son zèle envers la sainte religion et Ordre monastique en a voulu écrire expressément à Monsieur notre Révérendissime de Cisteaux, deffend à toutes les vénérables abbesses du même Ordre de quelques pays que se soit ni sous quelconques prétextes non portés par les canons et constitutions des saints Pères, de sortir hors de leurs dits monastères, ni pareillement donner congé à leurs religieuses de ce faire ; comme aussi de ne permettre l’entrée dans la cloiture régulière d’iceux monastères à leurs dits parens et amis réguliers et séculiers, excepté aux pères confesseurs pour l’administration des sacrements, médecins, apoticaires [apothicaires], chirurgiens et manouvriers en cas de nécessité seulement, à peine d’encourir de ce fait même l’excommunication majeure par ceux et celles qui y contreviendront ; et encore de suspension de l’exercice spirituel et temporel de la dignité abbatiale aux abbesses et d’emprisonnement aux religieuses pour la première fois, et de déposition aux dites abbesses et autres plus graves aux dites religieuses en cas qu’elles y récidivent. Et affin qu’aucune ne prétende cause d’ignorance, ordonne icelui Chapitre general que ce present decret deument [deuement] attesté soit affiché aux portaux de tous et chacun les monastères dudit Ordre. De quoi faire donnons charge à tous pères abbés, commissaires, vicaires et syndics des provinces incontinent que les exemplaires attestés comme dessus auront été envoyez. 