PORRO, CVMQVE PREDICTVM PRETIOSISSIMVM CORPVS SEV SACRATISSIME RELIQVIE SVBTVS MAGNVM ALTARE TVNC TEMPORIS DEVOTISSIME REPOSITE FVISSENT, IBIQVE PER QVINGENTOS ANNOS ET AMPLIVS LATVISSENT ABSCONDITE, VENIRENTQVE REGES, DVCES, COMITES, BARONES, REGINE, DVCHISSE, COMITISSE, AC CHRISTI FIDELIVM INNVMEROSA MVLTITVDO AD SEPVLCHRVM IPSIVS SACRATISSIME MARIE MAGDALENE, NON SOLVM ANNO QVOLIBET, IMMO COTIDIE AC QVASI CONTINVE, CVM MAXIMA DEVOTIONE VENERANDVM QVASI EX OMNI PARTE MVNDI CONVENIRET, MAXIME CVM LOCVS ILLE CREBRIS MIRACVLIS OB IPSIVS PIISSIME AMATRICIS DEI MERITIS ET PRECIBVS CORVSCARET, VERVM QVIA DE RELIQVIIS IPSIVS PARVM PEREGRINANTIBVS EXHIBEBATVR, A NONNVLLIS EXTITIT HESITATVM, VTRVM SEPEDICTE SACRATISSIME RELIQVIE IN EODEM MONASTERIO REQVIESCERENT, PROVT IN TRANSLATIONE IPSIVS EXTITIT SVPERIVS DECLARATVM. QVAPROPTER, AD INVENTIONEM SACRATISSIMARVM RELIQVIARVM PROCESSVM FVIT IN MODVM, QVI SEQVITVR, ET IN FORMAM: Vniuersis presentes litteras inspecturis, Guido de Melloto, diuina miseratione Autissiodorensis, et Petrus, eiusdem miseratione Paneadensis episcopi, salutem in Domino. Cum publice diceretur et fere ab omnibus Christi fidelibus, notitiam loci Vizeliacensis habentibus, crederetur, quod corpus gloriosissime Marie Magdalene requiesceret in monasterio Vizeliacensi, quidam tamen, an ibidem requiesceret, hesitarent, religiosi viri, Iohannes, humilis abbas, ac conuentus monasterii eiusdem pro firmo tenentes, quod in ipso monasterio requiesceret corpus gloriosissime peccatricis, et omnem scrupulum hesitationis de fidelium mentibus amputare volentes, ut ad dictum monasterium veniremus, ad exquirendam huius rei certitudinem et probandam, nos humiliter supplicarunt. Nos vero, deuotis ipsorum petitionibus annuentes, anno Domini M°. CC°. LX°. V°., die dominica ante festum beati Dionisii, ad dictum Vizeliacum venimus, et ipsa nocte, post matutinas, cum conuentu personaliter ad locum accessimus, in quo dictum corpus gloriosissimum requiescere dicebatur, et circumfodientes ibidem, quoddam vas nobile, eneum seu metallinum, quadratum et longum, in quodam loco subtus magnum altare deuotissime inuenimus, et in dicto vase quasdam venerandas reliquias, cum magna veneratione repositas et in duobus pannis sericis inuolutas, et erat ibidem copia muliebrium capillorum. Quas quidem sanctas reliquias esse corpus beatissime Magdalene, manifestissime declaratur ex testimonio litterarum illustrissimi regis quondam Caroli, cum eisdem reliquiis inuentarum, quarum tenor talis est: «In nomine sancte et indiuidue Trinitatis, Carolus, gratia Dei rex». «Regalis celsitudinis moris est, ut nos, iustorum supplicationibus annuendo, ea quae futurorum commendanda sunt memorie, manus nostre proprie subscriptione firmemus, et anuli nostri impressione signemus. Idcirco nouerit experientia atque industria omnium fidelium, quod in hoc sacro loculo reconditum est sacrum corpus beatissime Marie Magdalene». «Signum Caroli gloriosissimi regis». Dictas vero reliquias letanter inuoluimus, et cum magna circumstantium pre pietate et gaudio multitudine lacrimarum, diligenter inspeximus et postmodum deuote adorauimus. Tandem easdem reliquias venerandas in dictis pannis inuoluimus, superadditis quibusdam linteamine et alio panno serico, ne propter vetustatem dictorum pannorum sericorum de corpore tam gloriosissime seu de tam venerandis reliquiis aliquid deperiret. Quibus taliter inuolutis ac etiam ligatis a nobis, sigilla nostra ibidem apposuimus, cum sigillis religiosi viri Guerrici, abbatis sancti Mariani Autissiodorensis, et venerabilis viri magistri Petri, precentoris Senonensis, ac huiuscemodi venerandas reliquias, cum dictis litteris ibidem repertis, in dicto vase reposuimus. Supra idem vas nos Autissiodorensis episcopus sigillum nostrum ante et retro, nos Paneadensis episcopus, et dictus abbas sancti Mariani Autissiodorensis, sigilla nostra nihilominus apponentes, ideoque vas iuxta locum suum pristinum reponentes, ac eundem locum, ut prius fuerat, obturantes, in huius autem rei testimonium et certitudinem, sigilla nostra presentibus litteris duximus apponenda. Datum et actum anno Domini predicto, die Lune post dominicam supradictam. QVIBVS SIC PERACTIS, PREDICTI DOMINI EPISCOPI ET ABBAS PRELIBATAM SANCTARVM RELIQVIARVM INVENTIONEM PIISSIMO AC SANCTISSIMO REGI, BEATISSIMO LVDOVICO, TVNC TEMPORIS REGNANTI, PERSONALITER NVNTIAVERVNT. QVI QVIDEM BEATISSIMVS REX, GLORIFICANS DEVM, EX EO QVOD SVIS TEMPORIBVS PREFATE SACRATISSIME RELIQVIE FVERANT INVENTE, DIEM STATVIT ET ORDINAVIT, VIDELICET VIGILIAM BEATI MARCI EVANGELISTE, ANNO DOMINI M°. CC°. LX°. VII°., VNA CVM REVERENDISSIMO PATRE AC DOMINO DOMINO SIMONE CARDINALI, TVNC IN FRANCIA APOSTOLICE SEDIS LEGATO, AD PREFATAS SANCTISSIMAS RELIQVIAS SOLLEMNITER RELEVANDAS. AD QVAM DIEM IPSE PIISSIMVS AC BEATISSIMVS REX, VNA CVM PREDICTO LEGATO, PERSONALITER PRESENS FVIT, CVM MVLTIS PROCERIBVS, VT SEQVITVR: Anno Domini M°. CC°. LXVII°., septimo Kalendas Maii, in vigilia beati Marci evangeliste, positum fuit in capsa corpus sacratissimum beatissime Marie Magdalene, in presentia domini piissimi Ludouici, regis Francie, et in presentia domini Simonis, tituli sancte Cecilie presbiteri cardinalis, tunc apostolice sedis legati in Francia, et in presentia domini Guidonis de Melloto, episcopi Autissiodorensis, et domini Iohannis Autissiodorensis, tunc temporis abbatis Vizeliacensis, et in presentia domini Anfonsi, comitis Pictonensis, fratris supradicti regis, et in presentia domini Theobaldi, regis Navarre et comitis Campanie, et in presentia trium filiorum prenominati regis, videlicet domini Philippi maioris, et domini Iohannis, comitis Niuernensis, et domini Petri, et in presentia domini Hugonis, ducis Burgundie, et in presentia domini Anfonsi, comitis d’Eu, et in presentia domini Geraldi, abbatis sancti Germani Parisiensis, et in presentia magistri Gaudrici, cum multitudine fidelium tam prelatorum, nobilium et populorum innumerosa. TVNC SEQVITVR FORMA LITTERARVM TESTIMONIALIVM PRELIBATI PIISSIMI AC SANCTISSIMI BEATISSIMI REGIS LVDOVICI IN HEC VERBA: Ludouicus, Dei gratia Francorum rex, dilectis sibi in Christo abbati et conuentui Vizeliacensi, salutem et sinceram in Domino caritatem. Mittimus vobis per dilectum et fidelem clericum nostrum, magistrum G., archidiaconum in ecclesia Parisiensi, latorem presentium, pretiosum brachium beatissime Marie Magdalene, et genam ipsius, una cum tribus dentibus, que in octabis Pasche ultimo preteritis, cum nos sollempni eiusdem beate Marie translationi interfuimus, nobis apud Vizeliacum tradidistis. Que quidem, ob specialem deuotionem, quam nos et cuncti fideles habere debemus ad ipsam, in vasculis aureis, variis lapidibus pretiosis ornatis, brachium videlicet in vasculo, facto ad modum brachii una cum manu, genam vero in alio vasculo, quod ab angelo argenteo, deaurato, inter manus tenetur, fecimus honorifice collocari, vobis et vestre ecclesie ex parte nostra per dictum archidiaconum presentanda in presentia venerabilis patris Simonis, tituli sancte Cecilie presbiteri cardinalis, apostolice sedis legati, causa visitationis vestram ecclesiam adeuntis. Verum, cum vos de sacratissimo corpore predicte beatissime Marie Magdalene, cum ipsius translationi, ut predictum est, interfuimus, portionem bonam nobis liberaliter dedissetis, ex quo vobis grates referimus copiosas, nos liberalitatem vestram huiusmodi attendentes, vestramque ecclesiam venerando decorare volentes exennio de sacratissimis reliquiis nostris, quas iamdudum recepimus de imperii Constantinopolitani thesauro, vobis transmittimus de pretioso videlicet ligno dominico, duas de spinis sacratissime corone Domini, de pannis infantie Saluatoris, de ipsius sudario, de veste purpurea, in qua fuit illusus, et de linteo, quo fuit precinctus, quando pedes discipulorum suorum extersit in cena. Quas quidem reliquias fecimus in manu brachii supradicti reponi. Congruum enim visum est nobis, quod huiusmodi reliquie Redemptoris ponerentur cum reliquiis illius sanctissime mulieris, que tam ardenter dilexit eundem, et ab eo tam largam suorum recipere meruit veniam delictorum, a qua etiam ipse tam familiariter se tangi permisit. Rogamus igitur dilectionem vestram, quatenus huiusmodi tam sanctas tamque venerandas reliquias cum debito suscipientes honore, ipsas cum ea veneratione, qua decet, conseruare curetis, cauentes ne predicta vascula ac lapides pretiosi, ad ornatum eorum appositi, alienentur in posterum seu etiam distrahantur. Ceterum rogamus vos, ut in vestris orationibus ac beneficiis nostri nostrorumque specialem perpetuo memoriam habere velitis. In cuius rei testimonium presentibus litteris nostrum fecimus apponi sigillum. Actum Senonis anno Domini M°. CC°. LXVII°. mense Iulio. DEINDE SEQVITVR FORMA LITTERARVM PREDICTI SIMONIS LEGATI. Simon, miseratione diuina tituli sancte Cecilie presbiter cardinalis, apostolice sedis legatus, ad eternam rei memoriam. Sanctuarium pretiosum, quod his diebus christianissimus princeps Ludouicus, rex Francorum illustris, monasterio Vizeliacensi, ad Romanam ecclesiam nullo medio pertinenti, ordinis sancti Benedicti, Eduensis diocesis, per discretum virum G., archidiaconum in ecclesia Parisiensi, transmisit, et quod idem archidiaconus, in nostra et cleri et populi presentia, religiosis viris abbati et conuentui eiusdem monasterii ex parte ipsius regis presentauit et dedit, videlicet os brachii beate Marie Magdalene, collocatum in vasculo aureo, ad modum brachii facto, ornato decem et octo rubinis, quorum plures sunt optimi et reliqui sunt balas, et viginti et nouem smaragdis, tredecim saphiris orientalibus et triginta duabus margaritis grossis, partem etiam ligni vere crucis, et pannorum infantie Saluatoris, ac purpure, in qua fuit illusus, nec non et baltei, quo precinctus extitit, cum lauit pedes discipulorum, et duas spinas de vera corona, qua in sua passione extitit coronatus, in manu ipsius brachii situatas, genam quoque ipsius sancte cum tribus dentibus, repositam in quodam vasculo argenteo, deaurato, quod angelus argenteus, deauratus, ornatus quatuor rubinis balas et totidem saphiris et octo smaragdis, tenet in manibus, intactum permanere volentes et ad deuotionem perpetuam eidem monasterio integraliter conseruari, auctoritate, qua fungimur, districtius inhibemus, ne quis tantum sanctuarium seu vasa predicta vel eorum partem, aut aliquos vel aliquem de predictis lapidibus vendere, minuere, vel mutare, donare, impignorare, distrahere, vel quomodocumque alienare presumat, in omnes, qui contra nostram inhibitionem scienter venire presumpserint, excommunicationis sententiam proferentes, ordinantes etiam ac statuentes, et in virtute obedientie predictis abbati et conuentui districte precipiendo mandantes, ut semel annuatim in capitulo generali personarum monasterii supradicti mandatum, inhibitionem et excommunicationem huiusmodi publice legi et diligenter exponi faciant ac sollempniter publicari. Datum apud Clameciacum V. Idus Augusti pontificatus domini Clementis pape IV anno tertio. ITEM ALIE LITTERE INDVLGENTIE IPSIVS LEGATI. Simon, miseratione diuina tituli sancte Cecilie presbiter cardinalis, apostolice sedis legatus, religiosis viris abbati et conuentui monasterii Vizeliacensis, ad Romanam ecclesiam nullo medio pertinentis, ordinis sancti Benedicti, Eduensis diocesis, salutem et sinceram in Domino caritatem. Sanctorum meritis inclita gaudia fideles Christi assequi minime dubitamus, qui per condigna deuotionis obsequia eorum patrocinia promerentur, eumque venerantur in illis, quorum gloria ipse est et retributio meritorum. Causam itaque dare deuotis populis ad promerenda sempiterna gaudia cupientes, omnibus Christi fidelibus, vere penitentibus et confessis, qui in singulis quatuor festiuitatibus, que de beata Maria Magdalena in ecclesia vestra, in qua eius corpus requiescit, annis singulis celebrantur, cum deuotione ac reuerentia visitauerint, annuatim ibidem suorum peccatorum veniam a misericordiarum Domino petituri, de omnipotentis Dei misericordia, et beatorum Petri et Pauli apostolorum eius, ac ea, qua fungimur, auctoritate confisi, centum dies de iniunctis sibi penitentiis misericorditer relaxamus. Datum apud Clameciacum III. Idus Augusti pontificatus domini Clementis pape IV anno tertio.