In nomine Domini, amen. Anno Incarnacionis ejusdem millesimo trecentesimo octuagesimo nono, die sabbati post festum apostolorum Philippi et Jacobi, ego Girardus Rolini de Edua, apud Sanctum Leodegarium subtus Biffractum commorans, Eduensis diocesis, notum facimus universis presentes litteras inspecturis et audituris quod ego sanus mente et corpore et in bona memoria per Dei graciam existens, testamentum meum seu ultimam voluntatem meam, omni alio si onquam fecerim revocato et penitus per hoc presens adnullato, facio, condo, dispono et ordino in hunc modum. In nomine sancte et individue Trinitatis, in honore et unitate deitatis adorande, venerande, tremende et colende summi Patris et Filii et Spiritus Sancti, amen. Cum propter delictum seu prevaricacionem prothoplausti monitu diaboli sevientis, quelibet generis humani successio fit transitoria et mortalis, eapropter, adjutor meus esto Deus, ne derelinquas me, erue me et ad adjuvendum me respice, amen. Ego prefatus Girardus, ut prefertur, sanus mente et corpore et in bona memoria per Dei graciam existens, attendensque quod tanta est condicionis humane miseria et fragilitas quod ea que hodie videntur inesse cras possunt visibiliter deduci ad nonesse, quodque senes diu vivere non possunt, juvenes autem de facili moriuntur, considerans varias rerum mutaciones sed et inevitabilem mortis terminum ac formidabilem et a cunctis tremendam districti judicii horam, simul quod pro hiis et hujusmodi ad illam disciplinam recurrens que precipit: Date et dabitur vobis et facite amicos de mammona iniquitatis qui vos recipiant in celis, necnon etiam illius Davitici psalmi, homo vanitati similis factus est et dies ejus sicut umbra pretereunt, et iterum: Quis est homo qui non videbit mortem; memor equidem illius recti viri simplicis et timentis Deum Job dicentis: Homo natus de muliere brevi vivens tempore repletur multis miseriis, et alibi: Spiritus meus actenuabitur, dies mei breviabuntur et solum michi superest sepulcrum. Animavertens quod juxta scienciam incertum est de hominibus, incognitum quando Deus veniat, scero an galli cantu, an media nocte vel mane, quamobrem omnibus generaliter preceptum est vigilare; sciens etiam et sepius in corde meo revolvens quod nichil cercius est morte, nichil vero incercius hora mortis, propterque testamentum meum solum et unicum, seu meam ultimam voluntatem solam et unicam quod et quam perpetuo valere volo, omni alio testamento meo, si onquam fecerim, per hujusmodi meum presens perpetuum testamentum adnullato, revocato et totis viribus carere volo, facio, creo, constituo, condo, dispono et ordino, necnon de me ac bonis et rebus meis a creatore meo michi ad vitam meam duntaxat creditis et collatis, Dei preveniente clemencia et gracia subsequente dispono et ordino in modum qui sequitur et in formam veterem, quia infelix ego homo in hac valle miserie de tribus habeo ordinare, hoc est de anima, corpore et rebus, et a digniori inchoandum est. Idcirco, primum, in manus tuas, Domine, commendo spiritum meum quem de nichillo creasti, quoniam ipsum in ara sancte crucis preciosissimo sanguine tuo mercatus es et me redemisti, Deus et Domine veritatis, necnon in manus gloriosissime et beatissime virginis Marie cui supplico tota mentis intentione quatenus pro me apud creatorem meum, filium suum gloriosissimum, intercedere dignetur, insuper omnium sanctorum et sanctarum ac tocius curie civium supernorum. Corpus vero meum vermibus terre molliendum commendo de cujus limo plamastor homo de ipsa enim Deus hominem formavit, dicendo: Memento homo quia cinis es et in cinerem reverteris. Item, volo et ordino quod debita mea quecumque solvantur et clamores mei emendentur, pacificentur et sedentur, que legitime probari poterunt aut relatione condigna verificari per manus executorum meorum per me inferius nominandorum. Item, remitto bono corde omnes et singulas injurias et offensas verbo vel facto in personam meam, me presente vel absente, dictas vel factas a personis quibuscumque necnon emendas occasione hujusmodi michi competentes quitto per presentes. Corporis autem seu cadaveris mei sepulturam eligo in marmoribus ecclesie Eduensis, de subtus tumulum meum ibidem assessum et positum, scilicet ante capellam per nuper deffunctum venerabilem et discretum virum magistrum Petrum Talepain, olim canocum dicte ecclesie Eduensis, fundatum, voloque et ordino quod ipsum meum corpus seu cadaver desubtus dictum tumulum meum inhumetur et ponatur. Item, volo et ordino quod die obitus mei, dum me viam universe carnis ingredi contigerit in domo habitacionis mee quam apud predictum Sanctum Leodegarium, ut prefertur, habito, vel in alia domo quam tunc habitabo, aut in ecclesia parochiali predicti Sancti Leodegarii, ipso meo cadavere presente vel absente, tresdecim psalteria et vigilie deffunctorum dicantur et legantur per tresdecim capellanos seu presbiteros ydoneos, et cuilibet ipsorum tresdecim capellanorum do et lego semel duos grossos Turonensium argenti vel eorum valorem in alia moneta cursibili. Item, volo et ordino quod infra octabas dicti obitus mei, in ecclesia parochiali Sancti Petri de Sancto Andochio Eduensi, in qua fui sacro batismate lotus, celebrentur quinquaginta misse ex officio deffunctorum, pro dicte anime mee et animarum parentum, predecessorum et amicorum meorum salute, per quinquaginta capellanos seu presbyteros ydoneos, et cuilibet ipsorum quinquaginta capellanorum semel do et lego unum grossum vel valorem. Item, venerabilibus viris dominis decano et capitulo ecclesie Eduensis, pro ipsorum pictancia, dicta die obitus mei super hoc habenda, decem francos auri boni et justi ponderis cugnique domini nostri Francorum regis, inter ipsos parciendos semel do et lego, eo tamen modo quod dicti venerabiles decanus et capitulum, si me contingat decedere ab humanis extra civitatem Eduensem, tenebuntur et debebunt a dicta sua ecclesia Eduensi usque ad pontem Sancti Andochii Eduensis assessum in riparia Arroti, si ab extra civitatem predictam dictum meum cadaver per dictum pontem contingerit transmeari, cum cruce et aqua benedicta ipsi meo cadaveri obviam processionaliter accedere, ipsumque meum cadaver a dicto ponte usque ad et infra dictam ecclesiam Eduensem cantando responsoria et alia in tali casu solita ipsa die associare; si vero per alium locum quod per dictum pontem dictum meum cadaver ad civitatem Eduensem aportetur, tunc ipsi venerabiles tenebuntur venire usque ad introitum ipsius civitatis a parte qua dictum meum cadaver pertransibit; et si in dicta civitate decedam ab humanis, dicti venerabiles tenebuntur accedere domum in qua viam universe carnis egressus fuero; quo casu si in civitate decedam, ut dictum est, et dictum meum cadaver associaverint, ipsis do et lego duntaxat pro eorum pictancia predicta sibi dicta die obitus mei ministranda quinque francos auri cugni et ponderis predictorum semel. Item, conventui et religiosis monialibus Sancti Andochii Eduensis, pro ipsarum pictancia, ipsa die obitus mei super hoc habenda, duos francos auri cugni et ponderis predictorum semel do et lego, eo tamen modo quod ipse moniales tenebuntur ipso meo cadaveri, a monasterio suo Sancti Andochii usque ad dictum pontem Sancti Andochii, cum cruce et aqua benedicta obviam accedere ipsumque meum cadaver a dicto ponte usque ad et infra dictam ecclesiam Eduensem processionaliter cantando responsoria et alia in tali casu solita ipsa die associare. Item, volo et ordino quod ipsa die obitus mei luminare meum fiat de viginti quinque libris cere de quarum parte fiant quatuor tede seu torchie, et de residuo ipsius cere fiant tot et quot cerei qui fieri potuerunt, queque torchie ascence a dicto ponte Sancti Andochii usque ad et infra dictam ecclesiam Eduensem per quatuor infantulos pauperes portentur et ibidem semper continue ardeant donec ipsum meum cadaver traditum fuerit sepulture, quibus quatuor pauperibus infantulis hujusmodi opus peragentibus, videlicet cuilibet ipsorum volo et ordino quod due ulne grossi panni ad mensuram Eduensem semel caritative et pie dentur et tradantur. Item, curato seu rectori predicte ecclesie Sancti Leodegarii subtus Biffractum do et lego semel duos francos auri cugni et ponderis predictorum, sub eo tamen modo quod in quatuor temporibus anni in quo me viam universe carnis ingredi contigerit, dominus curatus seu rector predicti Sancti Leodegarii seu unus alter ydoneus capellanus quolibet tempore quatuor temporum anni predicti tres missas, unam Sancti Spiritus, alteram beate Marie virginis, et aliam ex officio Deffunctorum in dicta ecclesia Sancti Leodegarii celebrare tenebitur et debebit, necnon omni die dominica seu omnibus diebus dominicis per dictum annum et ipso durante Deum pro animam ea deprecari et me absolvere more in dicta ecclesia Sancti Leodegarii fieri solito, cum aliis absolucionibus ad parvum cancellum ipsius ecclesie tenebitur et debebit, pro ipsius anime mee remedio et salute. Item, volo et ordino quod predicta die obitus mei, pro dicte anime mee et animarum predictorum parentum, predecessorum et amicorum meorum remedio et salute fiat una dona seu caritas, quodque cuilibet pauperi ibidem affluenti quatuor denarii Parisiensium, vel eorum valor, dentur et erogentur semel. Item, volo et ordino quod in fine et complemento anni a dicta die obitus mei computandi fiat una alia dona seu caritas et cuilibet pauperi ibidem affluenti quatuor alii denarii Parisiensium, vel eorum valor, dentur semel pro dictis remedio et salute, que dona alta voce generaliter in dicta civitate et locis circumvicinis significetur et eam volo significari. Item, do et lego perpetuo pro me et meis heredibus et successoribus supradicte ecclesie Sancti Petri de Sancto Andochio in qua fui sacro batismate lotus ut prefertur, ex annua et perpetua elemosina et ex annuo et perpetuo redditu, aut curato seu rectori ejusdem qui pro tempore fuerit et aliis curatis seu rectoribus ejusdem successive intrantibus viginti solidos Turonensium, valentes unum francum auri cugni et ponderis predictorum, quos viginti solidos assideo et assigno, scilicet quindecim solidos super mediam partem cujusdam domus site apud Sanctum Andochium predictum, juxta domum Johannis Rolini, senioris, nepotis mei, ex una parte, et juxta iter publicum ex altera, in qua domo Guido dictus Lambelot, alias de Melevot, carnifex, inhabitat et commoratur, et alios quinque solidos super totum jus quod habeo seu habere possum et debeo quoquomodo in una alia domo sita in vico de Calvomonte Eduensi, quam aliam domum ego prefatus Girardus et Rosa relicta Guillelmi Rolini quondam fratris mei ac Johannes Rolini junior, eorum filius, nepos meus, nuper et de novo tam conjunctim quam divise tradidimus, quittavimus et deliberavimus Galterino dicto le Roy, tanatori, perpetuo pro se et suis heredibus, pro reddendo et solvendo singulis annis perpetuo nobis et heredibus nostris ab ipso Galterino et suis heredibus unum francum auri cugni et ponderis predictorum, sub eo tamen modo quod dicti curati seu rectores dicte ecclesie Sancti Petri singulis annis perpetuo post obitum meum in quibuslibet quatuor temporibus anni, scilicet in quolibet tempore ipsorum quatuor temporum anni, tres missas ex officio Deffunctorum, pro dicte anime mee et animarum dictorum parentum, predecessorum et amicorum meorum remedio et salute in dicta ecclesia Sancti Petri celebrare tenebuntur et debebunt, et in casu quo ipsi curati dicte ecclesie Sancti Petri dictas tres missas bene et decenter in dicta ecclesia Sancti Petri non celebrabunt aut celebrari facient, volo et ordino sibi non persolvantur nec debeantur quoquomodo. Item, do et lego semel curatis ecclesiarum parochialium de Comella, de Sancto Prejecto subtus Biffractum, de Verreriis subtus Glanam, de Montelono, scilicet cuilibet ipsorum quatuor grossos Turonensium argenti in moneta cursibili eo modo quod quilibet ipsorum unam missam ex officio Deffunctorum pro dictis remedio et salute tenebuntur celebrare ipsa die obitus mei, necnon corpus seu cadaver meum a domo mea Sancti Leodegarii subtus Biffractum usque ad ecclesiam Eduensem predictam associare. Item, volo et ordino quod vicesima die obitus mei computanda, triginta capellani convocentur qui etiam celebrabunt in ipsa ecclesia Sancti Petri triginta missas de fidelibus deffunctis pro dicto remedio, et dabitur cuilibet ipsorum triginta capellanorum unus grossus Turonensium argenti vel ejus valor in moneta cursibili. Item, volo et ordino quod unum anuale, pro ipsius anime mee salute, fiat videlicet omnibus diebus et per annum a dicta die obitus mei computanda, et quod qualibet die dicti anni una missa ex officio Deffunctorum dicatur et celebretur, ipseque misse per septem capellanos ydoneos dicantur, videlicet pro quolibet capellano dictorum septem capellanorum una missa in qualibet septimana dicti anni, quas quidem missas predicti septem capellani celebrabunt locis et ubi executoribus meis infrascriptis videbitur expedire, in quibus missis celebrandis et earum altera intererit personaliter unus pauper clericus qui juvabit ipsos septem capellanos in ipsis missis, ut dicitur, et qualibet die predicti anni, et dicet idem clericus pro remedio predicto septem psalmos penitenciales, quosquidem septem capellanos et clericum de et super premissis volo et ordino per dictos executores meos aut alterum ipsorum legitime persolvi. De hiisque et premissis ac infrascriptis conscienciam meam exonero ipsorumque executorum meorum et cujuslibet ipsorum et aliorum quorum intererit consciencias omnimodo onerendo. Item, cuilibet curato seu rectori parochialium ecclesiarum Beatorum Leodegarii de Couhardo prope Eduam, Quintini, Johannis in Crota, Petri de Sancto Andochio, Andree, Pantaleonis Eduensis, necnon Beatorum Johannis Evangeliste, Stephani et Petri de Strata, Vincentii prope prioratum Sancti Simphoriani Eduensis, Lupi de Draceyo, Ferreoli prope Eduam, et Dionisii de Peone do et lego semel duos grossos: ita tamen quod quilibet ipsorum curatorum pro dicte anime mee remedio et salute unam missam ex officio Deffunctorum infra octo dies post solucionem dictorum duorum grossorum, eorum cuilibet propter hoc factam, in sua ecclesia tenebitur celebrare. Item, do et lego fabrice Beatorum Nazarii et Celsi Eduensis unum francum auri, cugni et ponderis predictorum. Item, Domui Dei de castro Eduensi ejusdemque domus pauperibus, pro ipsorum pauperum pictancia ipsis per ipsius domus rectorem predicta die obitus mei caritative largienda, unum francum auri de cugno et pondere predictis, semel do et lego. Item, domui Dei de Marchaudo Eduensi et ejusdem pauperibus, pro ipsorum pictancia sibi ipsa die obitus mei ministranda, do et lego duos grossos Turonensium argenti semel. Item, volo et ordino quod in fine anni a predicta die obitus mei computanda celebrentur triginta misse in ecclesia Sancti Petri de Sancto Andochio predicta per triginta capellanos et cuilibet ipsorum triginta capellanorum unum grossum semel do et lego. Item, volo et ordino persolvi et restitui Juliane filie Guidonis dicti le Poulet, pedissete et servienti mee pro legitimis serviciis que dicta Juliana michi tempore preterito et per longi temporis spacium fecit et michi legitime servivit, de quibus serviciis me teneo et habeo plenum pro contento, et de quibus serviciis predicta Juliana, pedisseta mea, minime fuit a me remunerata seu satisfacta, nec ulla premia ipsorum habuit, quadraginta francos auri, cugni et ponderis predictorum semel, in qua summa quadraginta francorum auri fateor me teneri eidem Juliane, pedissete mee, racione mercedis et servicii sui michi facti. Item, executores meos hujus mei testamenti seu mee ultime voluntatis facio et ordino pro premissis et eorum singulis exequendis, faciendis et complendis, dilectos meos venerabiles et discretos viros magistros Johannem de Clugniaco, Johannem Premery, Guillelmum de Houdriaco, clericum, in legibus licenciatos, discretos viros Johannem Rolini de Edua, seniorem, clericum, nepotem meum, Rolinum Premery, Theveninum de Boteria et Richardum Barberii de Edua et eorum quemlibet insolidum, ita quod unus vel duo ipsorum alios non expectet vel expectent nec pro aliis se excuset vel excusent ad execucionem hujus mei testamenti seu mee ultime voluntatis complendam si simul aut semel ad hoc interesse nequirint aut noluerint, quod duo ipsorum aut tres vel quatuor et plus si eis placuerit predicta omnia et singula exequantur et faciant, voloque et ordino quod ipsi mei executores et eorum quilibet aut duo ipsorum omnia et singula per me disposita et ordinata in integrum adimpleant, clamores sedent et pacificent, omniaque et singula premissa modo et forma predictis per me ordinata faciant et adimpleant prout eis et eorum cuilibet vel duobus pro dicte anime mee salute videbitur melius expedire, etc. Et quia testamenti fundamentum est heredis institucio, ea propter heredes meos facio, constituo et ordino in aliis bonis meis illos et illas qui et que de jure vel de consuetudine michi succedere debent et debebunt in futurum. Et in casu quo dicti heredes mei contra hanc meam presentem ordinacionem seu hoc meum presens testamentum venirint vel venire presumpserint aut attemptarint, vel causam habeant seu actionem contra me seu dictos executores meos ratione et causa hujusmodi mee ultime voluntatis et me executoresque meos, vel unum aut duos ipsorum, acquittare et absolvere noluerint et hujusmodi mee ultime voluntati contradixerint, illustrissimum et potentem principem dominum meum dominum ducem Burgundie heredem meum universalem in casu premisso facio, instituo et ordino, etc. In cujus rei testimonium ego testator predictus sigillum dicte curie huic meo presenti testamento seu mee ultime voluntati rogavi et obtinui apponi. Datum et actum in presencia Johannis Goygeon, clerici, coadjutoris Guillelmi Clementis de Arneto, tabellionis Eduensis, pro prefato domino duce, Hugonis dicti Quarroillot, Johannis presbiteri, clericorum, Guillelmi de Tornay, alias de Joverain, Jacobi dicti des Asner, Johannini de Joverain, Guillelmi, filii Hugonis dicti Bulot, et Guillelmi dicti de Moul, Edue commorantis, textoris, testium ad hec premissa vocatorum specialiter et rogatorum, anno et die predictis. J. GOYGEON.