Silerem, non loquerer; quiescerem, non scriberem: si charitas spreta spernere, si læsa potuisset dolere. Sed quoniam, iuxta scripturam,  item secundum eandem, omnia suffert: non potui, vel contemptus contemnere, vel læsus vlcisci. Non quo tanti fastigij virtutem, humilitati meæ inesse, vel iactem, vel suspicer: sed quia mihi conscius sum, eam tibi  si non seruasse, tamen hactenus seruare voluisse. Attestatur huic erga te affectui meo,  qualitas temporis ipsius: in quo cum ipsa charitas vix apparere auderet, simulacrum charitatis se mentiri charitatem nullo modo potuisset. Hoc  Salomonis illa sententia. Non agnoscitur in bonis amicus, nec absconditur in malis inimicus. At e diuerso me  bonis tuis numquam affuisse,  malis numquam defuisse: si recolis, agnoscis. Hic plane, hic secundum meam,  fortasse etiam secundum sapientum sententiam: hic, inquam, est integer veræ amicitiæ modus, si non magis prosperis quam aduersis amici, amicus communicat: si mala eius, non minus quam propria sentiat. Hanc erga te, licet non habuerim, habere tamen, vt dixi, conatus sum: quam in tantum habui, in quantum habere nisus sum. Hanc lęsisti, quando te a nobis separasti. Hanc spreuisti, quando inuitatus, rogatus, adiuratus, redire contempsisti. An non læsisti, quando a Christiani orbis corpore membrum perutile, hoc est, teipsum, infandi schismatis gladio præcidisti? An non læsisti, quando ab vniuersali Ecclesia Christianus,  a Romana Episcopus,  a Cluniac. monachus recessisti? An non læsisti pariter  spreuisti, quando præcisionis tuæ dolore stimulatos,  idcirco reclamantes, reuocantes, retrahentes, me aliosque fratres tuos hucusque non audisti, contempsisti, respuisti? Laboraui clamans, raucæ factæ sunt fauces meæ: defecit vox clamando, stylus obtusus, articuli attriti scribendo, periculum multiplex intentatū, preces effusæ, ratio inuicta ostensa. Sed nec minæ terrere, nec preces mulcere, nec ratio reditum potuit suadere. Nosti, quid Pictauis dictum, quid Gratianopoli, anno proximo præterito, a te mihi ac fratribus, qui mecum venerant, fuerit promissum. Testis est anulus,  fides arctius suo lapide anulo illigata, quam mihi velut subsecuturi obsidem, cum eodem quem dixi, anulo reconsignasti. Sed a me quidem anulus custoditur, a Deo data fides seruatur:  adhuc vt fides fidelis appareat, expectatur. Pentecostes tamen illa, quæ in terminum reuersionis coram testibus præfixa fuerat, transacta est:  iam anni alterius eadem festiuitas in proximo est. Sed forte ea spe, vt tunc innuebas, rem distulisti: qua sperabas ab imperatore Lothario, aut Petrum Leonis Innocentio Papæ præferri: aut vtroque deposito in Apostolica sede alium sublimari. At nunc, quid vltra nouarum rerum, vel moliri, vel præstolari poteris: quando  Lotharius mortuus est,  Petrus extinctus est,  Innocentius in Papam, ac summum Pontificem, primo ab vrbis parte, postmodum a toto orbe,  tandem a tota vrbe sublimatus est,  tota vanitatis spes, diuini oris gladio vndique circumcisa est? Reuertere, reuertere Sunamitis: reuertere, reuertere. Nec mireris, quod te Sunamitem vocaui, quia  zelo tam diu obstinatæ voluntatis rapior,  salutis tuæ amore instigor. Nam, quod pace tua dictum sit, Sunamites vere hucusque fuisti, qui a fratribus  domesticis tuis recedens, apud alienos captiuus, fere per decennium exulasti. Non sinas, vt de Behemoth legitur, cor tuum indurari sicut lapidem, nec stringi vt malleatoris incudem: quæ tanto frequentioribus ictibus tunditur, tanto durius in semetipsam repressa densatur. Moueat cor tuum saltem sero, fraterna totiesque repetita admonitio: moueat corpus tuum non ad hostes, sed ab hostibus ad ciues  parentes, felix transmigratio. Lætabimur magis de reddito, quam prius gaudebamus de possesso:  si non abuti hoc verbo volueris, eo eris gratior, quo fuisti tardior. Quod si consilium meum hoc iam non nouum, sed antiquum tibi placet, scripto vel certo nuncio remanda: vt quia rari amici, multique te inimici circumstant, sicut veniendi consilium, sic si necesse fuerit, dare possim  veniendi subsidium. Si aliud, quod a te Deus auertat, forte deliberasti,  illud significa: quia, vt aliquid in fine literarum mordacis veritatis adiungam, si  ista contempseris, non poterimus te plusquam tu diligere, nec iam reuocare, si deliberasti tam obstinate perire.