*Statuta quae sequuntur ex unico fonte *H*, fol. 88 sq. proveniunt*. 1 Hystoria de Trinitate cantabitur et missa dicetur sicut in festo unius Apostoli. 2 De sancto Bernardo proprium officium et due misse et fratres laborent. 3 Ad vesperas et ad laudes cotidie fiat commemoratio de sancta Maria. Privatis diebus ad Magnificat antiphona *Sancta Dei genitrix* ; ad Benedictus *Beata Mater*. Dominicis et festis diebus ad Magnificat antiphona *Sancta Maria succurre* ; ad Benedictus *Beata Dei genitrix Maria*. A vigilia Nativitatis dominice usque in crastinum Epiphanie et a V*a* feria ante parascheve ad laudes usque Vam feriam paschalis ebdomade et die Ascensionis tantum, et a vigilia pentecostes usque [in Vam feriam] intermittenda est ista commemoratio, et est facienda post alias commorationes. 4 De sancta Maria Magdelene due misse canantur. 5 Patres visitatores non solum querant de spiritualibus, sed et de temporalibus ne nimiis debitis monasteria opprimantur. 6 Sermo de Adventu et de aliis festis qui prohibiti fuerint redditi sunt, nisi in transpositis festivitatibus. 7 Pitancia non detur generalis a quoquam nisi precepto abbatis vel proprii patris, exceptis solempnibus festis quibus dari solebat, et si ab aliquo aliter dabitur, careat pitancia toto anno qui hoc facere presumpserit. 8 In adventu Domini et in precipuis ieiuniis non dabimus hospiti nisi cibos quadragesimales quibus nos utimur. 9 Capitulum conversorum sicut olim teneri solebat ita nunc teneatur ut prius de edificatione postmodum de ordine tractetur. 10 In ecclesiis secularibus pacem dabimus et accipiemus. 11 Fugitivi remittantur ex quo abbati domus in qua manent innotuerint. Et quisquis eos scienter retinuerit ieiunet omni sexta feria in pane et aqua, vel missam non cantet quamdiu erunt in domo sua. 12 Conversi in hyeme post matutinos exeant ad annonas excutiendas. 13 In XL [quadragesima] more solito ieiunabimus VI*a* feria in pane et aqua. 14 In ecclesiis consecratis non loquimur nisi cum licentia episcopi vel cum rege, et hoc de necessariis. 15 De molendinis ubi molituram exigimus usque ad annum nos expedire iubemur. 16 Saraceni non emantur nec baptizari prohibeantur. 17 Pro domino papa Alexandro [propria dicatur oratio ab omnibus ?] 18 (*Haec definito abrasa fuit in ms.*) 19 Mantelli conversorum non aliter fiant quam scripta precipiunt. 20 Si quis abbas in aliquo converso mantellum exordinantem invenerit retineat. Qui vero in domo propria exordinatum habuerit non communicet donec reddat abbati vel cui iusserit. 21 Liceat hospitibus reversuris accepta benedictione ante evangelium missam cantare. 22 Tempore quo conventus infra terminos laborat, ore citius cantent[ur]. 23 Nichil guerantibus vel nuptias contrahentibus, vel festiva convivia facientibus detur, qui hoc transgressus fuerit tribus diebus sit in pane et aqua. 24 Qui orationes horarum perdiderit in capitulo satisfaciat. 25 Monachus sive conversus qui ira commotus percusserit uno anno sit ultimus omnium. 26 Qui pueros minores XVIII annis receperit tribus diebus sit in levi culpa et uno eorum in pane et aqua, hoc tamen indulto quod pueri iam recepti non expellantur. Qui deinceps receperit tamdiu sit feria sexta in pane et aqua quamdiu secum habuerit. 27 Pullos equorum infra terminos vel in grangiis vendantur, et si quis transgressus fuerit uno die sit in pane et aqua. 28 Cursores non habeant notabile vestimentum et honeste tondeantur, cultellos accutos non habeant. 29 Conversi non habeant cotos neque lenam. 30 Pro archiepiscopo de Datia fiet in toto Ordine quantum pro uno monacho, et pro cantore parisiacensi similiter. 31 Abbates qui sermones et alias scripturarum compilationes fecerunt eadem opuscula sua in proximo Capitulo representent ; quod si contempserint ex tunc ab officio altaris abstineant, et a modo caveatur ne fiat. 32 De medicis monachis vel conversis dictum est ut pro opere medicine extra domos suas non pernoctent nec potiones secularibus dent. 33 Monachos vel conversos operarios secularibus concedi non licet. 34 Decretum est et communi consilio definitum ut nullus … 35 …Aliis conversis inordinate loquendi licentie non dentur nec ipsis potestas dandi licentiam loquendi aliis conversis concedatur. 36 Conversis (*sic*) alterius ordinis cum nostris in *refectoriis* non comedant nisi domorum quibus concessum fuerit in Capitulo cysterciensi. 37 … Atque artifices eiusdem operis sint tribus diebus in pane et aqua ; relique partes due ad arbitrium abbatis Cisterciensis fiant. Ipse vero ita provideat ut non sit a capitulo inculpandus. 38 De molendinis Regniaci abbas Claraevallis cum consilio coabbatum quomodo melius et tolerabilius poterit disponat. 39 De causa matris regine Hyspanie iniunctum est duobus abbatis (*sic*) de sancto Andrea et de Bonavalle ut inquirant veritatem, et in sequenti Capitulo renuntient. 40 Episcopo Caturcensi plenarium servitium in obitu suo concessum est. Vocatur autem episcopus iste Geraldus. 41 In v[ersu] ubi dicitur *inpenetralibus regum* dicetur *in penetralibus regum ipsorum*, et in collecta commendationis ubi dicitur *ablue* dicetur *abluas indulgendo*. 42 Et *in campo thaneos*. 43 Forma visitationum que modo in Capitulo proposita est ubique teneatur et in Usibus scribatur, et visitatores si habere potuerint hoc anno deferant eam secum ad faciendas visitationes ut a ceteris transcribatur. 44 Pro Usibus corrigendis conveniant loco et die quo decreverit dominus Cistercii et quatuor abbates priores cum septem aliis quos sicut (*sic, pro* secum ?) asciverint et corrigant ea tantummodo que de transitu sancti Bernardi constituta sunt. 45 De incisis ut in propria non recipiantur domo. 