Universis presentes litteras inspecturis. Henricus, miseratione divina, Senonensis archiepiscopus, salutem in Domino. Notum facimus nos litteras dilectorum in Christo filiorum J. abbatis, totiusque conventus S. Germani Autissiodorensis, non cancellatas, non abolitas, nec in aliqua parte sui viciatas, vidisse et diligenter inspexisse in hec verba. In nomine sancte et individue Trinitatis, amen. Omnibus presentes litteras inspecturis, Johannes humilis abbas, totiusque conventus S. Germani Autissiodorensis, eternam in Domino salutem. Notum facimus tam presentibus quam futuris, quod nos attendentes utilitatem et commodum monasterii nostri, de nostro communi assensu et consilio, quandam consuetudinem que manus-mortua vulgariter appellatur, nobis et monasterio nostro parum utilem, urgente necessitate monasterii nostri, omnibus hominibus et feminis nostri monasterii et heredibus ac successoribus eorumdem de civitate villa et suburbiis Autissiodorensis vendidimus et quittavimus, omnino, in perpetuum eisdem, pro mille libris Parisiensibus nobis persolutis in pecunia numerata, et de qua pecunie summa dictos homines et feminas, et eorum heredes seu successores, quittamus in perpetuum, renuntiantes specialiter et expresse exceptioni pecunie nobis non solute, non tradite et non numerate, ac spei etiam numerande. Volentes et concedentes ut omnes predicti homines et femine, ac eorum heredes, seu successores, et omnes alii successores, et omnes alii homines et femine tam monasterii et dominii nostri, quam aliorum dominiorum ubicumque mansionarii fuerint, excasuras parentum, fratrum, sororum consanguineorum, et predecessorum decendentium in civitate, villa et suburbiis Autissiodorensis, scilicet propinquiores heredes, sine aliqua perturbatione, a nobis vel successoribus nostris eis facienda vel etiam inferenda, et absque interventu pecunie, de cetero habeant, capiant et possideant pacifice et quiete. Preterea voluimus et concessimus quod illi homines et femine qui et que ab alienis partibus dominiis, villis et terris apud Autissiodorum venerint moraturi, et se monasterio nostro dederint, et dare potuerint, dumtamen de villis nostris non fuerint, eandem obtineant et habeant libertatem. Si vero reliqui de predictis nostris hominibus et feminis, nati vel manentes in civitate, villa et suburbiis Autissiodorensis, a predicta civitate et suburbiis ejusdem recesserint, et se transtulerint ad aliquam aliam villam nostram, ubi manus-mortua remissa non fuerit, et ibidem mansionarii decesserint, legem et consuetudinem loci illius sustinebunt. Sed si ipsis sic recedentibus, vel heredibus eorumdem, postmodum apud Autissiodorum redire placuerit, quandocumque et ibidem commorantes decesserint, ubicumque predictam franchisiam et libertatem recuperabunt integre, ac etiam obtinebunt. Voluimus etiam et concessimus quod quotiescumque aliqui homines vel femine, tam de terra nostra, quam de alia, apud Autissiodorum causa matrimonii venerint, et se ibidem matrimonialiter copulaverint, quod tam ipsi quam heredes ipsorum predictam franchisiam et libertatem habeant et obtineant pacifice et quiete, et quod omnes excasure hominum nostrorum et feminarum manentium in civitate, villa et suburbiis Autissiodorensis que apud Autissiodorum evenerint ad propinquiorem heredem, ubicumque sit, et de dominio qualicumque, ac etiam ubicumque bona decedentium fuerint, sine ullo interventu pecunie, devolvantur; et si aliquam excasuram evenire contigerit que ab herede non fuerit requisita, per annum et diem justo heredi reservabitur in manu fide dignorum quatuor, videlicet duorum monachorum monasterii nostri, et duorum hominum nostrorum de predicta franchisia, tam a nobis quam a predictis hominibus nostris ad hoc specialiter electorum, quibus anno et die elapsis, nobis vel mandato nostro tradetur integre ipsa excasura que a nullo herede fuerit requisita. Recognoscimus etiam dictam pecunie summam, in utilitatem monasterii nostri et commodum, esse versam. Promittentes bona fide, etiam per juramentum prestitum a Guillermo de Bosco monacho et granetario nostro, procuratore seu syndico a nobis ad hec specialiter constituto, qui juravit in animas nostras nos omnes predictas conventiones et singulas firmiter et inviolabiliter servaturos, et contra eas, seu aliqua mearum per nos vel per alium de cetero non venturos. Si vero contigerit nos aut successores nostros (quod absit) contra conventiones predictas, aut aliquam earum aliquid attemptare, propter quod dicti homines vel femine, aut eorum heredes, seu etiam successores damna aut deperdita aliqua sustinerint, aut expensas facerent: Nos eisdem omnia damna deperdita, et expensas de propria substantia monasterii nostri resarcire et restituere teneremur. Renuntiantes specialiter et expresse, in hoc facto, suo prestiti in animas nostras religione juramenti a procuratore seu syndico nostro predicto restitutioni, in integrum videlicet, ne possemus dicere monasterium nostrum in aliquo propter hoc esse lesum, omnis juris canonici et civilis auxilio, omnique alii juri constituto et constituendo consuetudinario, scripto etiam et non scripto, omni consuetudini et statuto, omnibus litteris et privilegiis apostolicis impetratis et impetrandis, concessis et etiam concedendis, per que et quas dicte conventiones, vel aliqua earum possent impediri in aliquo aut etiam perturbari. Promisimus insuper et concessimus predictis hominibus et feminis, et eorum heredibus, quod nos predictas conventiones a summo pontifice, et ab excellentissimo rege Francorum illustri, ac a reverendis patribus Dei gratia, Senonensi archiepiscopo et Autissiodorensi episcopo, et etiam a nobili viro comite Campanie, per eorum litteras cum, sumptibus ipsorum hominum et feminarum, rogabimus confirmari. Sed sciendum quod omnes justitie et redditus ac alie consuetudines quas hactenus in predictis hominibus et feminis habuimus, nobis salve remanent, exceptis iis que dictis hominibus ac eorum heredibus a nobis superius sunt concessa. Et quantum ad omnia premissa et singula firmiter et fideliter et inviolabiliter observanda, juridictioni nos supposuimus archiepiscopi et episcopi predictorum, volentes et concedentes, quod si nos (quod absit) seu successores nostros, contra premissa vel aliqua premissorum venire, vel aliquid contigerit attemptare, quod ipsi archiepiscopus et episcopus, monitione premissa, in hos et successores nostros possent excommunicationis sententiam promulgare. In cujus rei testimonium et perpetuam firmitatem, presentes litteras dictis hominibus et feminis sigillis nostris tradidimus sigillatas. Actum publice in capitulo nostro anno Verbi Incarnati millesimo ducentesimo quinquagesimo quinto, mense februario. Nos vero, venditioni hujusmodi assensum prebentes, ipsam ad requisitionem et supplicationem dictorum abbatis et conventus auctoritate metropolitana confirmamus, et presentium litterarum patrocinio communimus. Actum anno Domini millesimo ducentesimo quinquagesimo sexto, mense junio, die dominica in octavis Pentecostes.