Reuertenti mihi nuper de Pictauensi pago, Lingonenses Canonici occurrerunt,  nil tale suspicanti, vnum ex fratribus nostris, cum vniuerso clero  populo Ecclesiæ suæ, se in Episcopum concorditer  canonice elegisse, Lugdunensi Metropolitano id consulente,  confirmante, dixerunt. Institerunt toto nisu, tam precibus suis, quam mandatis,  literis Domini Lugdunensis: vt quia Monachus noster erat, quod de eo fecerant,  ipse confirmarem. Hæsi aliquamdiu, nolens carere vtilitate personæ: concessi ad vltimum, cedens importunitati rogantium. Sic a me quod petierant impetrantes, præterito beatæ Dei Genitricis festo, apud Anicium regalem Curiam, cui ipse necessitate, non voluntate interfui, adierunt:  a Domino Rege Francorum, electum suum quantum in ipso erat, confirmari rogauerunt,  obtinuerunt. Nam audita rex electione,  visa, quæ forte tunc ad me venerat, persona: quod de ea Lingonensis Ecclesia fecerat, collaudauit,  de regalibus, sicut solet fieri, manu propria solemniter inuestiuit. Cumque ita cleri, populi, Metropolitani, ipsius quoque, vt dixi, Principis in hanc vnam sententiam, in hunc vnum electum vota conuenerint, quosdam Lugdunenses voluntatem vestram a communi omnium proposito, nescio quibus rumoribus auertisse,  contra id quod factum fuerat irritasse, ante paucos dies accepi. Quod vt comperi, maluissem super his præsens cum præsente conferre, quam literis cogitata mandare. Hoc quia  remotio vestra,  mea non interpolata negotia impediunt: facio quod possum, quia quod volo non possum. Non sane miror, nec mirandum est, si bono viro mala audita displicuerunt: sed aduertendum fuit, quia sicut vera, sic  falsa esse potuerunt. Vnde priusquam id cognosceretur, non erant vel tribunalibus iudicum, vel cathedris Pontificum inferenda. Cogitandum fuit, quod tamen apud vnanimis amici aures, familiari querela depono: hunc de quo sermo est, vestræ Cluniacensis ecclesiæ Monachum,  dilecti vobis Abbatis esse filium. Attendendum fuit, personas illas, a quibus hoc quod vos mouit, dilectio vestra accepit, iurata aduersus Cluniacum bella, tanta animositate ex aliquanto tempore suscepisse: vt nec linguas ab iniuriis, nec manus a sacrilegiis continere potuerint. Videndum fuit, si fidem prudentiæ vestræ illorum maledicorum verba facere debuerunt, quorum os loquutum est vanitatem, impudenter mentiendo,  dextera eorum dextera iniquitatis, irreuerenter innocentes Monachos verberando. Quapropter tantis tamque manifestis inimicis credere, tantis tamque manifestis hostibus fidem dare, nec vestrum, nec aliquorum bonorum est. Credite magis domesticis quam extraneis, notis quam ignotis, amicis veridicis, quam inimicis maledicis. Credite mihi, qui  domestici,  noti,  amici apud vos nomine glorior: qui etsi a communi mendacio, quo omnis homo mendax est, immunis esse non possum, absit tamen vt ibi non caueam mendacium, vbi cauere possum. Conueni ipse hominem, audito quem supradixi rumore,  quæ dicebantur proponens, ne veritatem diffiteretur paterne rogaui, admonui, adiuraui. Dixi me non vt perfidum mysterij rectorem, sed vt fidum commissorum custodem ad conscientiam eius velle accedere: nolle me patefactis animarum vulneribus illudere, sed mederi. Adieci quicquid ad eliciendam veritatem vtile occurrere potuit: nec dissimulaui intima parietis, acutæ interrogationis fossorio perscrutari. Post quæ omnia id responsi accepi, numquam se amictu mendacij cor suum mihi velasse, numquam velare proposuisse. Certum se esse, quod si mentiretur mihi, mentiretur  Deo: de fide commissorum nil se dubitare, eorum quæ dicebantur ita se esse immunem, vt si velim, iniecta omnia securissime sacramento expurget. Noui ipse a quibus,  quare,  qualiter verba illa, quæ scandalum vobis pepererunt, exorta, aucta, disseminata fuerunt. Quæ si vobis per me ipsum libere colloqui licuisset, ad vnguem exposuissem:  quam tenebrosa abysso, perspicuam mentis vestræ aciem, caligosa mendacij nubes offendere conata sit, ad liquidum indicassem. Quod cum potero, faciam. Interim amplectendam mihi semper dilectionem vestram rogo,  per eam, quæ nos in domo Dei vnanimes fecit, obsecro, ne næuo mendacij Cluniacensis Congregationis corpus deformare, non dico velitis, sed nec patiamini: quoniam non hoc illi vni ascribere, sed nobis,  singulis,  omnibus imputare, pudor ipse obiectæ infamiæ compelleret. Quia cum dolet vnum membrum, condolent omnia membra:  cum patitur vnum membrum, compatiuntur omnia membra. Nec æstimet sanctitas vestra, me ad defendendum Monacho nostro episcopandi gradum, hoc dicere: quoniam episcopari Monachos nostros, nec nouū, nec admirabile nobis est, cū tot, vt ipse nostis, de Ecclesia illa, famosa Ecclesiarum fulserint  fulgeant sydera: sed quia malum nomen diffamari super filia Israel, nec verus Israelita facere, nec verus Israelita potest sufferre. Quod si Lingonensi Ecclesiæ multi seculares clerici, quorum nec multa religio, nec multa scientia eminebat, Episcopali nomine non tantum patiente, sed etiam laudante Ecclesia olim principati sunt: quid indecens, si religiosæ Ecclesiæ religiosus, sapiens, litteratus Monachus, inde in pontificem Lingonensem electus est, vnde Episcopales, Archiepiscopales, Patriarchales,  ipsa omniū vertex Ecclesiarum Apostolica  Romana Sedes, Patres sibi assumere consuerunt? Quod si forte, vt totum quod sentio exhauriam, Monachi Monachos, religiosi religiosos, Cistercienses Cluniacenses verentur,  minus de illis, de quibus magna confidere deberent, confidunt: purgetur ista suspitio,  omne animal consimile sibi diligere, eique magis adhærere, natura ipsa docente, discat. Vnde si in animalibus tantum natura præualet: in hominibus  hoc Monachis, non tantundem auctor naturæ valebit? Diliget ergo si Monachus fuerit Lingonensis Episcopus Cistercienses,  ceteros Monachos, quia diligendo maius sibi lucrum, non diligendo maius sentiet detrimentum. Nec noster Monachus aliud audebit, quam nos facere diligendo, videbit.