Vrbanus Episcopus seruus seruorum Dei, dilectis filiis HVGONI Abbati  Conuentui Clun. salutem  Apostolicam benedictionem. Iustis petentium desideriis dignum est nos facilem præbere consensum,  vota, quæ rationis tramite non discordant, effectu prosequente complere. Eapropter, dilecti in Domino filij, vestris iustis postulationibus grato concurrentes assensu, compositionem inter Monachos vestros Aienses,  Petrum Archipresbyterum de Rochella, a bonæ memoriæ Bernardo quondam Sanctonensi Episcopo factam,  ab vtraque parte receptam, sicut in eius scripto authentico continetur, vobis  Ecclesiæ vestræ auctoritate Apostolica confirmamus,  præsentis scripti patrocinio communimus, quam ad maiorem in posterum firmitatem præsentibus duximus litteris annotandam, cuius tenor talis est. In nomine sanctæ  indiuiduæ Trinitatis. Ego Bernardus Dei gratia Xanctonensis Episcopus, notum fieri volo successoribus meis,  omnibus hanc Chartam legentibus, qualiter discordia pacificata est, quæ inter Petrum Archipresbyterum de Rochella,  Monachos Aienses innata erat. Audieram enim multotiens clamorem Monachorum super Petro Archipresbytero, quem Reignaudus Aiensis Prior nobis præsentauerat in Capellanum. Hic iura oblationum, quæ eis cōpetere videbantur, vt ipsi asserebant, eis iniuste subtrahebat. Quod amplius sufficere non valens, tum propter ammonitionē domni Gaufridi Archiepiscopi Burdegalensis, amici tamen Ecclesiæ Clun. tum propter iussionem Eugenij Papæ, qui mihi hoc Remensi Concilio viua voce iniunxerat, satisfeci clamori  voluntati Monachorum. Dicebant Monachi, quod tempore Guillelmi Gardradi Xanctonensis Episcopi, inter Arnaudū Priorem de Ais,  Reginaudum Durannum Capellanum, solebant diuidere per medium oblationes, quæ in prædicta Ecclesia fiebant. Hoc autem nobis testificati sunt viri fide digni, Giraudus videlicet de Alodio Capellanus, Gaufridus Veritas Capellanus de Castro-Alione, Maurinus de Comnia, Stephanus Bernardi,  Stephanus de Fonte, ipsius Ecclesiæ parrochiani, Audoinus  Aimericus Aienses famuli, qui de manu ipsius Capellani ad altare solebant oblationes suscipere. Horum testimonio animatus, statuimus  corroborauimus vtriusque partis assensu, vt oblationes, quoquomodo fierent in Ecclesia sanctæ Mariæ de Comnia, inter Capellanum  Monachos per medium diuiderentur. Excepto solo nummo, quem Capellanus pro Capellania accipiet si fuerit ad Missam quam cantauerit. Si qua oblatio in visitatione infirmi facta fuerit Capellano, vt est solus nummus, ipsius erit. Si vero infirmus de pecunia sua, aut de aliquo censu nobili Ecclesiæ de Ais, aut Capellano aliquod beneficium conferre voluerit, per medium diuidatur. Terræ, vineę, domus, atque alia ædificia Monachorum sint. Confessiones parrochianorum, siue aliorum aduentātium, qui in Quadragesima, vel Aduentu, seu alio tempore fuerint, per medium diuidantur. De cera atque candelis, quæ in Ecclesia offeruntur, a Capellano  Monachis Ecclesia communiter seruiatur. Quod vero cerei Paschalis  candelarum residuum fuerit, per medium diuidatur. Si vero Monachi habere voluerint medietatem illius oblationis, quæ fit secunda feria post Missam parochialem, non eis prohibeatur. Ipsi autem de procuratione Episcopi communiter cum Capellano prouideant. Oblatio, quæ ad manum sacerdotis offertur, si quis Monachorum accipere voluerit, vel cui Prior iusserit, accipiat: postea super altare palam ponatur, quousque post Missam absentib. Clericis per medium diuidatur. Diebus festis, si Prior Aiensis ibi affuerit, vel Prior de Rochella, commoneatur a Capellano, vt Missam solemnem cantet: si quis illorum cātare voluerit, nō eis prohibeatur. Diebus festis in quib. est cōsuetudo aliquid dare Clericis, ne a Capellano solūmodo sine volūtate  assensu Monachorū eis aliquid detur, prohibemus. Si Monachi Matutinas,  alias Horas diei sonare voluerint, sicut mos est illorum, sonabunt, cantabunt, absque impedimento Clericorum. Cantabunt  Clerici absque impedimento Monachorum. Capellanus Subcapellanos suos consilio Prioris Aiensis in Ecclesia introducat. Quod si aliquid commiserint, vnde remoueri debeant, Prioris consilio remoueātur,  alij in loco illorum restituantur. Porro, ne hoc decretum nostrum ita statutum, aliqua superuenientiū Capellanorum, seu monachorum posset cauillatione conuelli, litterarum nostrarum adhibita est priuilegialis auctoritas. Facta sunt autē hæc apud Gratiam-Dei x. Kal. Octob. Dominicæ Incarnationis anno MCXLIX. Romano Pontifice Eugenio III., regnante in Francia Rege Lodouico, eodem Duce in Aquitania. Testes sunt prænominati viri, Arnaudus Abbas Gratiæ-Dei Gaufridus, Archidiaconus, Willelmus Aleardi Eleemosynarius Xanctonensis, Iordanis Prior de Anesio, Aimericus Prior de Boeth. De Monachis Aiensibus, Stephanus Constantinus, Ioannes de Moguir,  alij complures. Præterea concessionem a venerabili fratre nostro Ademaro Xanctonensi Episcopo vobis canonice factam, sicut in eius scripto authentico continetur, nihilominus auctoritate vobis Apostolica confirmamus,  præsentis scripti patrocinio cōmunimus; cuius authenticæ tenor talis est. Ego Ademarus Dei gratia Xanctonensis Episcopus, precib. venerabilis Domini TELBAVDI Abbatis Cluniacensis inclinati, paci  tranquilitati fratrum Cluniacensium intendentes, Monasteria,  Ecclesias, atque Capellas in nostro Episcopatu sitas, necnon  omnes decimationes Ecclesiarum vestrarum,  aliarum, si forte a laicis reuocare poteritis, siue donationibus, siue transactionibus, siue commutationibus, vel emptionibus, seu aliis iustis modis, vbicumque sint, necnon  vniuersa omnia quæcumque Deo propitio acquirere poteritis. Insuper omnem donationem, largitionem, quam Domnus Hisembertus de Castro-alione Ecclesiæ Aiensi consilio virorum prudentium noscitur dedisse, sicut tenor authentici scripti sui declarat, vobis vestrisque successoribus habenda  tenenda in perpetuum Pontificali auctoritate concedimus,  confirmamus. Et vt concessio atque confirmatio perpetuæ firmitatis robur obtineat, sigilli nostri munimine pręsentem paginam fecimus communiri; ad maiorem quoq. cautelā, vt omnis quæstionis scrupulus de medio tollatur. Damus  cōcedimus vobis decimas, quas a laicis acquisistis, vel acquirere poteritis. Inhibemus etiā sub pœna excommunicationis laicis omnib., qui habēt decimas in parochias vestras, ne aliquo titulo ad alias Ecclesias transferre præsumant: quod si facere præsumpserint, sepultura,  omni diuino officio careant. Sicut supra scriptum est, fecimus consilio Henrici Alniciensis Archidiaconi. Porro ne hoc decretum nostrum ita statutum aliqua superuenientium posset cauillatione conuelli, sigilli nostri impressione muniri fecimus. Facta est autem hæc Charta apud Xancton. XIII. Kal. Iulij, Dominicæ vero Incarnationis anno MCLXXXII. Romano Pontifice Lucio III. regnante in Francia Rege Philippo, Henrico Rege Anglorum gubernante Ducatum Aquitaniæ per Richardum filium suum. Testes sunt, prædictus Archidiaconus, Magister Willelmus Testaudus notarius noster, Willelmus Viuiani, Arnaudus Monachus nepos noster. Giraudus Archipresbyter de Archiaco, Bernardus Abbas Nantolij, Magister Henricus domni Abbatis Cluniacensis socius, Siguinus, Robertus eiusdem Abbatis notarius, Helias de Fors, Magister Columbus, Durannus Cambarlangus, Hugo Marescalcus, Robertus sacerdos qui Chartam scripsit. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostræ confirmationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare præsumpserit, indignationem omnipotentis Dei,  beatorum Petri  Pauli Apostolorum eius se nouerit incursurum. Datum Veronæ IV. Nonas Martij.