Addendum iam videtur illud non contemnendum miraculum quod ipse cum pluribus, vt sequentia docebunt, conspexi. Causa suit satis omnibus illius temporis hominibus nota: qua cum pluribus nostrorum Romam adij. Rediens inde, Romanas febres satis acerbas mecum retuli. Pro quibus curandis fuit consilium, vt patrium solum  natiuum repeterem aerem. Ea de causa Celsinanias nobile Cluniacense Monasterium petij: atque ibi totam quadragesimam, longe molestiorem febrium ardoribus, quam ieiuniorum laboribus transegi. Interea dum in sequestrata domo, toto illo tempore decumberem: ecce cuiusdam fratris infirmi in inferiori  proxima domo iacentis clamoribus pene continuis excipior,  de die in diem magis magisque molestor. Vociferabatur sane in primis, quæcunque turbato morbis animo confuse occurrere poterant. Ad postremum vero hoc vnum semper  solum, absque aliqua interpolatione, toto annisu inclamabat: Et o fratres, quare non succurritis? Cur non miseremini? cur non remouetis a me maximum  terribilem, vt verbo ipsius vtar, runcinum istum, qui posterioribus pedibus contra me versis, calcibus caput meum conquassat, faciem dissipat, dentes conterit? Remouete Domini, remouete eum: rogo vos per Dominum, remouete eum. Et conuersa voce ad eum, quem in forma equi conspiciebat, dæmonem cunctis audientibus loquebatur. Verba autem eius quantum imitari valeo, dicturus sum. Per dominam meam sanctam Mariam matrem Domini,  per sanctos Apostolos adiuro te, ne me torqueas, sed me in pace dimittas. Fuerat autem idem frater ante conuersionem miles secundum seculum strenuus, mihique in monastico ordine per multum temporis satis notus bonæ vir fidei,  inquantum hominibus notus esse poterat honestæ conuersationis. Pertuli vtcunque voces has per totam fere quadragesimam: quo toto tempore, nec ipse a clamore cessauit, nec mihi propter infirmitatis incommoditatem, eum adire facultas fuit. In huius autem clamoris cōtinuatione, Paschalis aduenit solennitas. Qua transacta, cum iam aliquantulum conualuissem, adhuc tamen æger ad ægrum accessi,  quid sibi in tam diuturna vociferatione vellet, requisiui. Ad quod ille respōdit: Runcinus ille, ille certe, ille mihi intolerabiliter molest9 est. Vultum meum assiduis ictibus conterit,  inter hæc ostendebat quasi digito locum: murum scilicet cui ipse adhærebat. Interea videntibus quam plurimis qui mecum astabant, cœpit caput huc illucque conuertere,  quasi a ferientis ictibus subducens, nitebatur illud in puluinari vel desubtus abscondere. Miserabamur hominis angustiis, nihil aliud præstare valentes. Afferri itaque benedictam aquam præcepi, infirmum ipsum,  locum quem ostendebat eadem aspersi, post aspersionem vero, vtrum dæmonem illum adhuc videret, quæsiui. Qui se illum  videre,  solita ab eo pati denuntiauit. Sed ne miretur aliquis benedictæ aquæ aspersione dæmonem non fugatum, agnoscat, tabe interius latente, vnguenta exterius adhibita nihil proficere posse. Tabem autem voco lethale peccatum, quod quandiu in interioribus cuiuslibet latuerit, nullius exterius sacramenti perceptio ei prodesse poterit. Quod in præcipuis Ecclesiæ sacramentis, videlicet baptismate  corpore Domini, aperte ostenditur. Si enim malitia interiore manente saluare ista possent, nec Iudas post acceptum cum aliis discipulis corporis Christi sacramentum laqueo se suspenderet, nec Simoni Mago iam baptizato Petrus diceret: Non est tibi pars neque sors in sermone isto. In felle enim amaritudinis  obligatione peccati, video te esse. Sicut enim sacramenta fidei, ita  opera fidei seruari Christus præcepit: vt in hoc eodem baptismatis sacramento agnoscere datur, quod institutor eiusdem sacramenti declarat. Qui enim dixit, Ite, docete omnes gentes: baptizantes eos in nomine Patris,  Filij,  Spiritus sancti, ipse subiunxit, docentes eos seruare omnia quæcunque mandaui vobis. Vtrumque ergo mandauit, vtrumque seruari voluit: neutrum sine altero ad salutem sufficere posse monstrauit. Sic æger iste  aqua salutari potuit aspergi,  tamen propter occultam, vt post apparuit, peccati labem, non potuit a dæmone liberari. Quod statim vt aduerti, eum vt studiose præteritam vitam suam perscrutaretur,  siquid noxium maxime de grauioribus in ea recognosceret, confiteretur, hortatus sum. Hoc postquam concessit, remotis aliis  duobus tantum mihi adhibitis, ante illum consedi:  cruciculam ligneam cum imagine Domini, vt magis ad confitendum animaretur, donec omnia consummata sunt manu tenui. Confiteri ergo cœpit:  confitendo aliquamdiu processit. Et quia multa infirmitas ordinem verborum eius aliquando pertubabat, iuuabam eum interdum: reducendo ei ad mentem, quæque animo occurere poterant. At ille modico meo adiutorio confestim resumpto ordine, quod cœperat, exequebatur. Cumque plurima explicuisset:  iam ad alia explicanda pergeret: ecce rursus auertere faciem  huc illucque conuertere, atque, vt iam dixi, sub puluinari aliquando nitebatur abscondere. Cumque quærerem, quid ille incompositus gestus sibi vellet, ecce ait: Domine, ille qui semper mihi adest runcinus solito acrius instat,  toto nisu calcibus dentes, ac totum caput meum conterit. At ego. Insta ergo  tu frater: malignus spiritus est, impedire festinans salutem tuam, quem, si perstiteris, vinces. Mox ille ad propositum confessionis reuersus, deuotius quam cœperat confitebatur, nihil quod occurrere posset, tam de seculari quam de monastica vita præteriens. Cum ecce subito in ipso narrationis progressu, noua querela exoritur:  vox infirmi mecum loquentis ad nescio quem alterum dirigitur. Quid, inquit, me impedis? Quid verba mea interdicis? Aut dic quod dicere volo, aut me dicere sine. Cum vero interrogarem cui vel quare ista loqueretur, respondit: Astat capiti meo vir prorsus incognitus, a quo omnia quæcunque male gessi, narrari audio; Sic tamen illa memorat, vt me illa proferre non sinat: Vera quidem dicit, sed me ea volentem loqui impedit. Ego  hunc dæmonem esse dicens, ne a proposito desisteret, exhortabar. Ille autem denuo ad priora rediens, ad finem cæpta perducere nitebatur. Sed mirum erat spectaculum cernere; quoties ille verba mutare coactus, nunc mihi peccata sua confitens loquebatur, nunc de dæmonibus aliquando verbis, aliquando verberibus os eius obturare laborantibus, conquerebatur. Quandoque namque runcinum sibi calcibus os contundere, quandoque assidentem capiti suo dæmonem verba intercidere, multo cum gemitu  suspiriis fatebatur. Fere enim, nisi fallor, quadragies hæc confessionis interruptio a dæmonibus facta est. In tantum pertinax hostis  more sibi solito humanæ perditionis auidus, mecum pariter  cum illo certabat. Productum est hoc nostrum prælium, ab hora diei prima vsque ad horam tertiam. Tunc plane hora illa qua maxime se hominibus infundere spiritus Dei solet, eiusdem spiritus auxilio vicimus. Vicimus nos inquam, sed rectius ille vicisse dicitur, sine quo malus spiritus nunquam vincitur. Vicit certe nequam hostem diuina miseratio,  egregiam præteritæ vitæ suæ memoriam atque animositatem proferendi, fratri in extremis iam agenti concedens: perfectam ei purgationem per plenam confessionis satisfactionem largitus est. Et miranda, sed multo magis veneranda atque diligenda supernæ pietatis erga miseros affluentia, quæ ante fratrem istum mundo excedere non permisit: donec quod vere obstare ei ad salutem æternam posset, per pœnitentiæ  confessionis remedia indulsit. Quantæ vero memoriæ in confessione fuerit, ibidem etiam tunc probaui. Dixit enim se ante plures annos altare benedictum cuidam fratri commisisse. Vnde hac occasione vtrum bene memoria vigeret, certificari cupiens: altare illud a fratre quem nominauerat perquiri feci. Quod post inquisitionem, ab eodem, cui commissum fuerat, mihi allatum est. Confessione ergo completa fratres aduocans, ægrum, vt moris est, absolui: pœnitentiamque pro eo fratribus, si ille defungeretur, indixi. Quam absolutionem multa cum deuotione frater ille suscipiens, crucem sibi a me oblatam supplex adorauit, atque salutiferæ passioni Domini animam corpusque suum intentissime commendauit. His omnibus expletis: coram cunctis tam monachis, quam laicis qui astabant, interrogo: quid de runcino illo sæpe nominato, de quo toties questus fuerat diceret: vel si eum adhuc, vt prius, videt. At ille, quasi cum multo timore eleuans caput,  oculos velut iam iamque feriendus ad locum solitum dirigens; indeque ad alia vicina loca circunducens, subito gaudio obortis lachrymis ait, Per animam Patris mei non comparet. Cumque  de illo pessimo consiliario, qui capiti eius tamdiu adhæserat, requirerem; etiam ad eundem locum vbi ante illum conspexerat, intuitum reflectens:  iste, ait, abscessit. Gratias omnes toto corde egimus Deo, qui saluat sperantes in se. Exinde vero studiosius eum obseruari, propriis deputatis custodibus, mandaui. Nec fuit qui postea eum saltem in modico clamantem audiret: cum antea fratres in illa domo iacentes, eius fatigati clamoribus quiescere non valerent. Interrogatus frequenter a fratribus  etiam a famulis, vtrum aliquid illorum videret quæ prius viderat: nihil triste se videre, nihil prorsus molestiæ pati affirmabat. A me ipso de istis postea interrogatus, omnia sibi læta  pro voluntate esse, respondit. Toto illo die cum subsequenti nocte postea superuixit, sequēti circa sextam in pace vitam finiuit: bonam spem salutis suæ,  exemplum veræ pœnitentiæ nobis derelinquens.