Anno Domini millesimo quadringentesimo duodecimo, statuta sunt haec apud Cistercium in Cisterciensis Ordinis Capitulo generali. ORATIONES. 1.  Pro sanctissimo… *etc. ut in anno* 1411. 2.  Pro serenissimo… *etc. ut in anno* 1401. 3.  Pro burgensibus… *etc. ut in anno* 1401. 4.  Pro pace… *etc. ut in anno* 1401. 5.  Pro felicis… *etc. ut in anno* 1401. [DIFFINITIONES GENERALES.] 6.  Editas anno praeterito in generali Capitulo diffinitiones omnes et singulas ratificat et confirmat praesens Capitulum pariter et approbat. 7.  Cum Ordo noster… *etc. ut in anno* 1411, *n° 7*. [DIFFINITIONES SPECIALES.] 8.  Capitulum generale abbatem de Fonte salutis per sequens immediate triennium a missione studentium ex causis rationabilibus favorabiliter habet supportatum tali conditione, ut per dictum triennium unum idoneum et aptum scolarem iuxta nutum et voluntatem sui patris abbatis in studio teneat Parisiensi. 9.  Quia iniuriae et molestationes abbati de Alba per abbatem de Novocastro visitatorem suum graviter illatae et factae ad aures Capituli, tam per dictum abbatem de Alba quam per ceteros commissarios Capituli, querelose et pluries sunt delatae, et si quantum quod dictum abbatem de Alba contra iuris et Ordinis formam a dignitate abbatiali eiecerit et deposuerit, ipsumque diversis poenis tam incarcerationis quam aliarum afflictionum, quae formam Ordinis et abbatialis decentiam dignitatis crudeliter afflixit et affligi iussit, propter quod dictus abbas de Novocastro ad praesens Capitulum generale fuit et est personaliter citatus, et ex quo non comparuit, Capitulum generale ipsum ad futurum sequens Capitulum decrevit citandum, mandans et iniungens de Lutzela et de Lankheim monasteriorum abbatibus, quatinus ipsi ambo vel unus ipsorum, altero se legitime excusante, dictum abbatem de Novocastro sub depositionis, excommunicationis latae sententiae poenis ad sequens Capitulum citent cum effectu, ut secunda die eiusdem Capituli personaliter compareat, dicti abbatis de Alba querelis debite responsurus, intimantes sibi quod sive comparuerit sive non, nihilominus contra ipsum non obstante sua absentia secundum iuris et Ordinis statuta utique procedetur. Et ad praesens Capitulum generale dictum abbatem de Novocastro patronatu, regimine et visitatione monasterii de Alba decernit privandum et privat integraliter et in toto, sic quod quamdiu agit in humanis ullum visitationis officium, nec aliquem iuris decorem quolibet ibidem exerceat nec habeat ullo modo. Et visitationem dicti monasterii in Alba per sequens continuum triennium Capitulum generale abbati de Lutzela committit in plenaria Ordinis potestate. 10.  Attentis discriminibus et periculis diversis tam terrae quam maris quibus abbates de Dania, Suetia et Norvegia Capitulum generale visitare volentes incidere possent, committit et permittit Capitulum generale ut unus ipsorum dumtaxat, quem decreverint eligendum nomine omnium, et singulorum eorumdem contributiones secum deferens, quolibet anno bissextili ceteris remanentibus Capitulum visitet memoratum. 11.  Quia per fide dignos Capitulo generali expositum est, quod quidam monachi in monasterio de Alba quondam et nunc alibi professi, libros et alias res quas dicto monasterio de Alba ante festum Omnium Sanctorum iuxta Capituli generalis diffinitionem reddere debebant, apud se adhuc retinent et habent, quidam vero ex ipsis suis assuetis et impudicis actibus militantes ludos taxillorum in tabernis publicis exercent, mulieres infames secum sine rubore ubique ducentes, non tantum in propriae salutis dispendium, sed et dicti monasterii de Alba et totius Ordinis scandalum execrabile et immane. Capitulum igitur generale talibus insolentiis et sceleribus nefariis obviare cupiens, mandat et iniungit de Lutzela et de Langheim monasteriorum abbatibus, quatinus ipsi ambo vel unus ipsorum, si alterum abesse contigerit, dictos monachos impudicos et perversos ut a talibus, ut praefertur, insolentiis abstineant penitus, ac dicto monasterio cuncta per ipsos ablata quantocius restituant, per omnes Ordinis et iuris censuras et poenas coerceant in plenaria Ordinis potestate, invocato ad hoc, si opus fuerit, iudicum ecclesiasticorum auxilio et brachii saecularis. Abbates vero qui tales fovere et in sua malitia defendere praesumunt, per dictos commissarios simili modo, poenis et censuris Ordinis, ne talibus malitiosis patrocinentur, efficacius compellantur. 12.  Ob honorem Omnipotentis Dei et Beatae Elisabeth reginae et viduae, et ut ipsa pia mater et patrona ac interventrix gratiosa suis sacris precibus culparum remissionem et divinae gratiae infusionem, ac felicem consummationem omnibus sacri Ordinis Cisterciensis alumnis ipsam pie invocatibus obtineat a Domino nostro Iesu Christo, Capitulum generale abbati et conventui monasterii de Runa, ad ipsorum devotam instantiam annuit et concedit, ut festum eiusdem sanctae Elisabeth 19*a* die mensis novembris cum una missa et duodecim lectionibus et cum consueta historia : *Laetare Germania*, peragere solemniter in dicto valeant conventu. 13.  De Sora, Esrom, Asylo, Herivado, Regali curia et Vitae scola, Varnheim, et Nova valle monasteriorum abbates de contributionibus retroactis temporibus usque in praesens neglectis, Capitulum generale ex causis rationabilibus gratiose quittat et absolvit. 14.  Capitulum generale sufficienter informatum de restitutione domini Petri abbatis monasterii de Varnheim et de destitutione fratris Haraldi per abbates monasteriorum Vitae scolae et Novae vallis commissarios Capituli generalis factam, Capitulum generale dicti domini Petri restitutionem tamquam canonicam et legitimam censens approbat, autorisat et confirmat. 15.  Capitulum generale gratiose annuit et consentit petitioni abbatis de Scola Dei in Frisia, quod mulieribus liceat, eo tempore tantum quo suos defunctos ad dictum deferunt monasterium sepeliendos, gratia devotionis intrare cimeterium et apud defunctos interesse in ecclesia tantum aquilonari, ita ut aliunde non divertant. 16.  Reformationem et plenariam dispositionem tam in spiritualibus quam in temporalibus, tam in capite quam in membris, monasterii monialium in Assen, terrae Deventriae Traiectensis dioecesis, committit Capitulum generale abbati de Sancto Benedicto in Frisia usque ad generalis Capituli revocationem, et quod eidem monasterio de suis monachis vel de alio monasterio maturum et devotum confessorem praeficiat, qui personas dicti monasterii in spiritualibus regendi habeat auctoritatem, Capitulum gratiose concedit. 17.  Capitulum generale abbatem de Valle Dei in Austria, propter penuriam sui monasterii a missione studentis per sequens continuum quinquennium habet favorabiliter supportatum, dummodo singulis annis mittat Capitulo generali contributiones monasterium suum contingentes. 18.  Reformationem omnium et singulorum monasteriorum utriusque sexus omniumque et singularum personarum nostri Cisterciensis Ordinis in regnis Daniae, Suetiae et Norvegiae, et in partibus circumvicinis ubilibet constitutorum, generale Capitulum domino abbati de Sora et abbati quem sibi vocare et assumere decreverit de Ordine, eidem committens dictum Capitulum et iniungens, quatinus ad ipsa monasteria et loca Ordinis cuiuscumque generationis existant personaliter accedens. *…etc. ut in forma consueta.* Capitulum diffinitionem praesentem usque ad septennium vult extendi. 19.  Capitulum gratiose dispensat cum abbate de Sancto Benedicto in Menterna si rite et canonice, iuxta Ordinis Cisterciensis instituta, fuerit ad abbatiam monasterii in Scola Dei Bremensis dioecesis electus, quod non obstante etiam quacumque Ordinis inhibitione poterit se ad dictam transferre abbatiam et eam, dummodo aliud canonicum non obstiterit, acceptare. 20.  Capitulum generale iustis et rationabilibus de causis permotum, abbatem de Sancto Benedicto in Frisia a via Capituli generalis et a missione scolaris ad quodcumque Ordinis generale studium usque ad sex annos immedite sequentes, dum tamen anno quolibet, vel quam cito poterit, contributiones suas mittat, habet idem Capitulum favorabiliter excusatum. 21.  Dispensat Capitulum generale gratiose cum fratre Ioanne monacho et presbytero dicto Garde, monasterii de Hude Ordinis Cisterciensis Bremensis dioecesis, quatinus non obstante natalium defectu quem patitur ex presbytero et soluta genitus, poterit in ordine praemisso remanere, et gratum impendere suo Creatori famulatum. Et committit idem Capitulum suo abbati et saniori parti conventus sui, quatinus non obstante quod alias diaboli instinctu cum quadam apostatavit muliere, et per abbatem suum ad aliud Ordinis monasterium ad peragendam pro isto et aliis suis excessibus poenitentiam salutarem, eidem non curavit obedire, si eidem merita suffragantur, quod eumdem ad gradum et ad ordines suos pristinos restituant. 22.  Concedit Capitulum generale gratiose priori monasterii in Sibekelo, Ordinis Cisterciensis, nunc incorporato, quatinus pro tempore fuerit quod licite, non obstante inhibitione Ordinis Cisterciensis, poterit licentiam concedere personis regularibus domus suae et etiam saecularibus dicto monasterio oblatis toties quoties sibi visum fuerit, in locis per ipsum priorem deputandis comedendi carnes. Quae est talis : Capitulum generale voto et desiderio religiosorum virorum prioris et fratrum suorum in Sibekelo Ordinis primum Canonicorum regularium, Traiectensis dioecesis, devotionis intuitu et reformationis Ordinis Cisterciensis ferventi desiderio permoti desiderant se cum suo toto conventu Ordini Cisterciensi sub forma quae sequitur incorporari, grato occurrens affectu dictum monasterium cum omnibus personis, iuribus, redditibus, pertinentiis, aedificiis, bonis mobilibus et immobilibus praesentibus et futuris, hiis praesentibus Ordini incorporat Cisterciensi, dans et concedens priori et praemissi monasterii fratribus atque personis praesentibus et futuris gaudere omnibus libertatibus, exemptionibus, franchesiis et privilegiis et gratiis quibus dictus Ordo Cisterciensis noster est fulcitus, cui, inquam, monasterio in Sibekelo atque eiusdem fratribus praesentibus et futuris ordinat Capitulum in patrem abbatem venerabilem patrem dominum abbatem Claraevallis modernum atque eius successores rite et canonice substituendos, ita tamen quod priori et fratribus dicti monasterii sic Ordini Cisterciensi, ut praemittitur, incorporati, liberum sit ex gratia speciali Ordinis Cisterciensis sibi eligere de triennio in triennium unum abbatem de Ordine Cisterciensi, Deum timentem atque zelum Ordinis habentem, quem maluerint, vice et auctoritate dicti venerabilis patris abbatis Claraevallis moderni atque suorum successorum rite et canonice substituendorum, in annuum visitatorem plenaria auctoritate domini abbatis Claraevallis suffultum. Non tamen per hoc intendens Capitulum praedictum paternitati domini Claraevallis qui pro tempore fuerit in aliquo praeiudiciare, qui per se cum sibi visum fuerit expedire, dictum monasterium sic incorporatum poterit, cessante auctoritate istorum visitatorum, tamquam pater abbas iuxta Ordinis instituta visitare. Datum… 23.  Capitulum generale gratiose indulget abbatibus Frisiae Cisterciensis Ordinis, quod valeant in suis monasteriis hospitibus saecularibus supervenientibus et familiaribus suorum monasteriorum etiam conductis carnes, quacumque inhibitione non obstante, libere administrare. 24.  Capitulum generale paupertate et defectu praediorum quibus alenda sunt pecora monasterii ad Sanctum Benedictum in Menterna Ordinis nostri Cisterciensis permotum, gratiose indulget dicti monasterii abbati, qui pro tempore fuerit, quod non obstante statutorum Ordinis inhibitione valeat unum de suis monachis et de suo monasterio deputatum, qui praesit curae animarum parochiae in Sirager dicto monasterio cum omnibus inibi pertinentiis et redditibus per Ordinarium incorporare, dummodo placuerit Ordinario, et quod religiosus ei non subiiciatur in hiis quae sunt iuris curae. Ita tamen quod dictus monachus continuam in suo monasterio faciat residentiam, donec in dicta parochia per conventiones dicti monasterii grangia fuerit constructa, quia tunc monachus, si quis grangiae fuerit deputatus, licite, ut praemittitur, curam gerat animarum parochianorum parochiae iam dictae. 25.  Capitulum generale committit abbati Campensi, Coloniensis dioecesis, quatinus diligenter consideret locum in Vormanda prope Leydis, Traiectensis dioecesis, fratribus in Yslesteen Ordinis Cisterciensis, eiusdem dioecesis, per quemdam militem devotionis intuitu pro monasterio construendo traditum, et si invenerit ipsum locum competenter pro conventu reddituatum, et singulis considerandis consideratis, ipsum locum cum suis attenentiis praesentibus et futuris, Ordini Cisterciensi auctoritate Capituli generalis prout moris fuerit iuxta Ordinis instituta, incorporet et ipsos fratres de Yslesteen licentiet praedictum locum acceptandi spe ipsum in monasterium erigendi. 26.  Capitulum generale dispensat cum fratre Terstano, sacerdote et monacho monasterii de Sora professo, et de thoro illegitimo nato, ut dicto impedimento non obstante ad omnes actus, administrationes et ad omnes dignitates Ordinis possit promoveri. 27.  Capitulum generale mandat sub poena obedientiae et gravioris culpae omnibus et singulis abbatibus Frisiae Ordinis Cisterciensis, quatinus iuxta Ordinis instituta fideliter assistant abbati de Sancto Benedicto in Menterna in defensione privilegiorum Ordinis contra sigilliferum reverendi patris domini episcopi Monasteriensis, et quoscumque alios privilegia et libertates Ordinis impugnare conantes. Alioquin declarat Capitulum ipsos et eorum quemlibet poenas in diffinitionibus Ordinis contentas incidisse ipso facto. Et dat auctoritatem visitatoribus contra eos per censuras ecclesiasticas procedendi. 28.  Capitulum generale committit domino abbati Claraevallis, ut consideratis rationibus ipsi Capitulo pro parte fratris Nicolai monachi et presbyteri de Alna propositis videlicet, quod liceat sibi transire ad Ordinis monasterium ubi cum maiori quiete suae conscientiae valeat reddere vota quae labia sua distinxerunt. Et si invenerit eas iustas et rationi consentaneas, faciat cum dicto fratre Nicolao prout ipsius saluti magis viderit expedire, generalis Capituli auctoritate suffultus. 29.  Capitulum generale gratiose concedit fratribus monachis monasterii ad Sanctum Benedictum in Menterna, Ordinis Cisterciensis, quatinus non obstante quacumque Ordinis inhibitione valeant equitare in cappis, dormire in scapularibus in via directi, et quod absque suarum conscientiarum scrupulo scribere, studere, libros corrigere apud sua strata in dormitorio, absque tamen aliorum inquietatione et scandalo, dictum Capitulum gratiose permittit. 30.  Capitulum generale omnes sententias excommunicationis, suspensionis et interdicti in statutis papalibus contentas, hiis praesentibus propter conscientiarum pericula usque ad pleniorem Capituli deliberationem suspendit et vult habere suspensas. 31.  Capitulum generale misericorditer dispensat cum Sibrando, nunc familiari monasterii de Sancto Benedicto in Menterna, Ordinis Cisterciensis, Monasteriensis dioecesis, qui diu ferventi desiderio ad habitum anhelavit et adhuc anhelat conversionis, quod natalium defectu quem patitur ex quodam converso Ordinis Sancti Ioannis Baptistae et soluta genitus non obstante, valeat ad habitum recipi conversorum atque votum emittere in eodem monasterio professionis, quibuscumque constitutionibus Ordinis in contrarium editis non obstantibus. 32.  Mandat Capitulum sub poena inobedientiae omnibus et singulis abbatibus Frisae Ordinis Cisterciensis atque confessoribus monialium ipsis abbatibus subiectarum, quatinus omnibus et singulis festis in Ordine praedicabilibus publice etiam in praesentia saecularium excommunicent et excommunicatum denuntient fratrem Rudolphum fabrum, conversum monasterii monialium in Assen, qui suadente diabolo, Dei timore postposito, manus violentas iniecit et temerarias in abbatem de Sancto Benedicto in Frisia, dicti monasterii et aliorum monasteriorum in Frisia a generali Capitulo constitutum visitatorem, donec de huiusmodi excessu secundum Ordinis instituta beneficium absolutionis rite et canonice a Sede meruerit obtinere Apostolica. 33.  Mandat Capitulum generale sub poena inobedientiae et gravioris culpae omnibus et singulis abbatibus Frisiae Ordinis Cisterciensis, et confessoribus monasteriorum monialium ipsis subiectorum, quatinus omnibus et singulis diebus in Ordine praedicabilibus publice etiam in praesentia saecularium excommunicent et excommunicatos denuntient fratres Albertum Elieri et Everardum Taskemaker de Gonigli, monachos professos et presbyteros monasterii ad Sanctum Bernardum in Adwert, qui in scandalum Ordinis pro libito voluntatis suae vagantur per mundum, et ea quae non decent committunt, donec ad Ordinis redierint unionem, et absolutionis beneficium, ab eo cuius interest, meruerint obtinere, et nihilominus ipsos capiant et custodiae carcerali deputent usque ad poenitentiam delicto condignam. 34.  Capitulum generale committit abbatibus de Clarocampo et de Sancto Benedicto in Menterna in Frisia, quatinus diligenter investigent formam et modum accensionis praediorum Thoenhorne prope Gometh domino Ioanni Walthome factae, utrum rite et canonice secundum Ordinis instituta sit facta, et si sit, quod eam auctoritate Capituli generalis confirment, alioquin eam revocent tamquam irritam et vanam. 35.  Diffinitionem praeterito anno editam et factam de et super confirmatione sive incorporatione studii Lipzensis per illustres principes et dominos dominum Fridericum et dominum Willelmum, Lantgravios Thuringiae et marchiones Mysniae, instaurati et fundati, Capitulum generale approbat, ratificat et confirmat. 36.  Capitulum generale abbatibus de regno Bohemiae dat et concedit eamdem gratiam et auctoritatem absolvendi subditos suos a sententiis prolatis ab Ordine, quam habent et qua absolvere possunt omnes et singuli abbates qui hoc anno praesentes in Capitulo fuerunt generali. 37.  Capitulum generale inhibet abbati de Sancta Cruce in Austria ne abbates de Silesia, Moravia et Lusatia cogat ad mittendum scolares ad studium Viennense, praesertim cum ipsi ad studium Pragense propter loci confinitatem et convenientiam commodius et facilius mittere possint. 38.  Ad instantiam abbatis de Zedlitz, Capitulum generale dispensat cum fratre Georgio, sacerdote et monacho sui monasterii professo, qui ex levitate puerili circa 23 aetatis suae annum per quinque dumtaxat septimanas ab Ordine, reiecto habitu, apostatavit, et eiusdem egit poenitentiam ; et secunda vice tantum per quatuor dies apostatavit et iterum poenitentiam egit condignam, ut isto non obstante ad actus legitimos et administrationes admitti possint et alias habilitetur citra dignitatem abbatialem. 39.  Capitulum generale annuit petitioni abbatis de Aula regia, ut possessiones et bona minus utilia et a suo monasterio nimis longe situata, de sui conventus consilio et assensu in magis utilia commutare possit, servatis in omnibus formae Benedictinae statutis ; et datis sibi pro inspectoribus de Zedlitz et Scalitz monasteriorum abbatibus, qui in futuro Capitulo faciant relationem. 40.  Adiudicatur per generale Capitulum domino Morimundi contumacia contra abbatem et conventum monasterii de Gradisch monachorum, qui citati ad dictum Capitulum non comparuerunt legitime per procuratorem sufficienter fundatum. Quare mandat et iniungit dictum Capitulum generale de Sancta Cruce et de Corona monasteriorum abbatibus, cuilibet in solidum, ut dictos abbatem et conventum de Gradisch citent peremptorie ad futurum sequens Capitulum generale, dicti domini Morimundi iustis petitionibus et querelis quod iustum fuerit responsuros, et ulterius processuros, prout fuerit rationis. 41.  Generale Capitulum annuit petitioni abbatis Lapidis Sancti Michaelis, ut grangiam dictam Resen, de sui conventus consilio et assensu in bona magis utilia commutare possit, servatis in omnibus forma Benedictinae, et datis sibi pro inspectoribus in Dargun et in Novocampo monasteriorum abbatibus, qui in futuro Capitulo fidelem faciant relationem. 42.  Capitulum generale committit et mandat de Lutzela et de Lanckheim monasteriorum abbatibus ut abbatem de Novocastro et conventum ipsius ad solutionem certae summae pecuniae, in qua abbati et conventui monasterii de Alba obligantur, prout ex litteris abbatis et conventus de Novocastro sigillorum sigillatis clare patet, per Ordinis et iuris censuras, auctoritate Capituli generalis coerceant et compellant. 43.  Capitulum generale committit et mandat de Lutzela et de Lanckheim monasteriorum abbatibus, ut abbatem de Sturzelbrun, monasterii de Alba quondam professum, ad restitutionem librorum et aliarum rerum a dicto monasterio de Alba per ipsum ablatarum, auctoritate Capituli generalis, per Ordinis et iuris censuras coerceant et compellant. 44.  Capitulum generale abbatem et conventum Vallis Dei in Austria et abbatissam et conventum monasterii de Aula Beatae Virginis, ex caritatis singularitate facit participes omnium bonorum et gratiarum quibus abbates in praesenti Capitulo personaliter constituti potiuntur. 45.  Capitulum generale abbatem de Alba propter penuriam et collapsum sui monasterii a missione studentis et visitatione Capituli generalis per sequens continuum triennium habet favorabiliter supportatum. 46.  Ad instantiam abbatis de Sancta Cruce in Austria, Capitulum generale dispensat cum fratre Ioanne dicto Seitner, sacerdote et monacho monasterii de Novo monte professo, qui de contagio carnis diffamatus est, quique non apud bonos et graves, nec insuper de dicta incontinentia per aliquem convictus nec per se confessus est, quatinus illa infamia non obstante ad omnes actus legitimos, administrationes et dignitates Ordinis valeat promoveri. 47.  Ad instantiam abbatis de Walkenred, Capitulum generale dispensat cum fratre Ioanne Serler, qui de incontinentia convictus est, ut post annum elapsum divina possit celebrare et super restitutione habitus, et ut ad omnes actus legitimos admitti, et ad omnes dignitates citra abbatialem possit promoveri. 48.  Reformationem omnium et singulorum monasteriorum utriusque sexus omniumque et singularum personarum nostri Cisterciensis Ordinis in tota Frisia constitutorum, Capitulum generale per continuos sex annos committit abbatibus de Clarocampo et de Sancto Benedicto in Menterna, et casu quo dictus abbas de Clarocampo vacare non possit, vel secundum statuta Ordinis nollet procedere, liceat abbati de Sancto Benedicto alium abbatem loco illius de Clarocampo vel monachum nostri Ordinis ad hoc idoneum subrogare, praecipiens… *etc.*, ac etiam monasteriis de Assen et Essen… requirendi… contributiones… Universis igitur… Vult etiam… Insuper concedit… *etc. ut in forma consueta.* 49.  Ad sedandum conscientias aliquorum scrupulosorum, generale Capitulum vult et declarat, quod quilibet abbas possit et potest eligere confessorem de Ordine, qui ipsum in omnibus et singulis casibus absolvat, in quibus ipse subditos suos secundum papalia et Ordinis statuta absolvere potest. 50.  Capitulum generale mandat et iniungit de Veteri cella, de Plasis et de Buch monasteriorum abbatibus, ut bullam papalem de et super negotio monasterii de Waltsassen et cui praesens diffinitio annectitur, secundum Ordinis nostri statuta et dictae bullae totalem tenorem, diligenti et debitae executioni in plenaria Ordinis potestate demandent, dicto monasterio de idonea et honesta persona auctoritate Capituli generalis providentes, et de hiis quae egerint vel ordinaverint in futuro generali Capitulo relationem faciant fidelem. 51.  Supplicationi abbatis de Scalitz annuens Capitulum generale dispensat cum fratre Ioanne dicto Rauft, sacerdote et monacho in Scalitz professo, quod deposto habitu Ordinis in apostasia per unum mensem fuerat, ad gradum pristinum restitutus ad omnes actus legitimos possit admitti citra tamen dignitatem abbatialem. Sed quia iterum instinctu diaboli sine sui superioris licentia in Hungariam ivit, et in quodam monasterio nostri Ordinis celebravit divina, committit Capitulum generale abbati praedicto ut eumdem fratrem a vinculo excommunicationis et irregularitatis absolvat et poenitentiam iniungat salutarem. 52.  Ne apostatae monasterii in Nepomuch de apostasia redeuntes in anno poenitentiae nimia gaudeant libertate, admittit Capitulum generale, ut legere valeant epistolas et evangelia et collectas in choro, non obstante habitu conversorum quem tunc deferre consueverunt. 53.  Committit Capitulum generale abbati in Nepomuch quatinus si sibi viderit expediendum cum tribus conversis homicidis, poenitentia condigna peracta, super restitutione gradus, auctoritate Capituli generalis dispenset ; item ad instantiam abbatis de Nepomuch, dispensat Capitulum generale cum fratre Ioanne dicto Kuik, sacerdote et monacho ibidem professo, qui propter evidentem impietatem carceri mancipatus fuit, ex ipsa incarceratione infamiam putatur incurrisse, ut ad omnes actus legitimos admitti possit et ad omnes dignitates Ordinis promoveri. Annuit Capitulum generale petitioni abbatis in Nepomuch, dispensando cum fratre Ioanne de Arla sacerdote et monacho, nuper de apostasia reverso, in qua per annum et dimidium perseveravit, ut ad gradum suum pristinum quem perdidit restituatur. Quam etiam gratiam pro fratre Simone Gunso, qui pro apostasia egit poenitentiam, praedictum generale Capitulum vult extendi. 54.  Quia cum fratribus Bartholomeo Griversrevot, Conrado Stepel, Ioanne Aurifabro et Ioanne Vendel, qui abbatem suum visitatoris adventum per duodecim annos impedientem usque ad eiusdem visitatoris adventum detinuerunt, non obstante dicta detentione per Capitulum generale ut ad omnes administrationes et dignitates Ordinis, citra abbatialem, promoveri possint pridem extitit per Capitulum dispensatum, ipsorum igitur humili obedientia et aliis laude dignis meritis ad hoc suffragantibus, ut et ad abbatialem dignitatem, si aliud canonicum non obsistat, promoveri valeat, Capitulum generale duxit misericorditer dispensandum. 55.  Exposita generali Capitulo abbatissae Sancti Antonii querimonia continebat, quod quamvis dominus Cistercii certis ex causis, tam declaratis in patentibus suis litteris quam aliis gravioribus, propter imminens tunc praedictis abbatissae et monasterio periculum subditis sororem Xantam Tumete dicti loci monialem ad monasterium Belliloci dudum transmitti praeceperit, ipsa nihilominus soror Xanta consilio, favore et adminiculo consororis et consortis suae Ioannae de Louvain freta fultaque mandatis dicti domini Cistercii prorsus inobediens restitit, et per accersitam atque in dicto monasterio hac de causa praesentem armatorum cohortem minas admodum graves, et existantis etiam viri territivas ipsi abbatissae et omnibus Ordinis iudicibus procuravit inferri, quibus minis perterrita dictam sororem Xantam seditionibus discordiisque continuis insistentem in praedicto monasterio Sancti Antonii usque in praesens remanere permisit, praesentis Capituli praestolans imploransque remedium. Eapropter generale Capitulum ex dominorum Cistercii et Claraevallis aliorumque fide dignorum relatione virorum agnoscens praemissorum veritatem, statuit, ordinat et decernit, praedictas moniales ambas ad alia confestim monasteria transmittendas, ibique poenitentiam pro tanta temeritate triennio peracturas, videlicet sororem Xantam ad monasterium de Virginitate et Ioannam de Louvain ad monasterium de Aqua, Carnotensis dioecesis. Mandans ipsum Capitulum abbatissae Sancti Antonii praedictae sub excommunicationis latae sententiae poena, conventui vero dicti monasterii sub interdictionis poena per singulos Ordinis abbates et monachos promulganda praecipiens, quatinus invocato iustitiae saecularis etiam, si sit opus, laicorum auxilio praedictas moniales ad monasteria praedicta prout distinctum est, protinus transvehi faciant et conduci. Quorum monasteriorum abbatissis et conventibus sub poena consimili praecipit idem Capitulum ut eas recipiant, et dicto durante triennio teneant in custodiis suis sub regulari observantia, superaddita, qualem dominus Cistercii pro tanta rebellione taxaverit, poenitentia spirituali. Rebellem vero quamlibet earum aut inobedientem strictis arctari carceribus mandat, et earum relaxationem absolutionemque soli domino Cisterciensi, resecta atque revocata quoad hoc cuiuscumque vicarii seu commissarii potestate, reservat ipsum Capitulum generale. 56.  Assignationem pensionis per abbatem Caroliloci vice et auctoritate domini Cistercii factam et concessa sorori Isabellae La Tabletière, quondam abbatissae Gomerifontis, prout in litteris quibus annexae sunt praesentes continetur, ad relationem praedicti domini Cisterciensis asserentis dictam assignationem de consensu et mandato suo factam fuisse, approbat, ratificat et confirmat Capitulum generale, et praecipiens abbatissae Gomerifontis, quae nunc est, vel pro tempore fuerit, sub depositionis et excommunicationis latae sententiae, conventui vero sub interdicti poena per primo requisitum abbatem Ordinis promulganda, quatinus dictae sorori Isabellae quamdiu regulariter in dicto monasterio conversata fuerit, cuncta in dictis litteris designata secundum earum formam et tenorem singulis annis tradant, solvant et integraliter administrent. 57.  Ad requestam… *etc. ut in anno* 1406, *n° 8*. 58.  Generale Capitulum nomine et auctoritate totius Cisterciensis Ordinis, in omnibus et singulis generalibus et particularibus ipsius Ordinis ac monasteriorum personarumque singularium eiusdem causis, querelis, actionibus et defensionibus quibuslibet personarum, monasteriorum, et Ordinis totius praedictorum procuratores, iudices speciales, negotiorum gestores, sindicos praeconitos, actores et defensores tam in generali totius orthodoxae aut particulari gallicanae alteriusve cuiuslibet ecclesiarum conciliis, infra proximum futurum triennium celebrandis, quemadmodum in aliis curiis coramque iudicibus et officiariis ecclesiasticis vel saecularibus quibuscumque eligit, ordinat, nominat, facit et constituit venerabiles abbates fratres Ioannem Pontigniaci, Matheum Claraevallis, Laurentium Caroliloci, Guillelmum Fontis Danielis, Ioannem Ursicampi, Aegidium Belliprati, theologiae, et Guillelmum Gimontis decretorum doctores, ita quod non sit eorum alterius conditio deterior, sed quidquid per ipsorum aliquem inceptum per alterum resumi, continuari, deduci, mediari valeat et finiri. Dans eisdem abbatibus, nuntiis et procuratoribus eorumque cuilibet in solidum, potestatem, auctoritatem, licentiam et mandatum speciale pro dicto Ordine in generali universalis Ecclesiae, Romae vel alibi celebrando concilio, comparendi, supplicandi, excusandi, protestandi, allegandi, agendi et appellandi, appellationes prosequendi, insinuandi, eisdem appellationibus renuntiandi, apostolicos petendi et recipiendi, aliaque generaliter specialiter exercendi et faciendi ubique terrarum ; quae omnes simul et disiunctim dicti Ordinis abbates et personae facere et exercere possunt et deberent si praesentes essent, etiam substituendi quoque procuratores unum vel plures, semel vel pluries qui similem in omnibus dicto durante triennio habeant potestatem. Ratum habentes quidquid per dictos procuratores eorumque quemlibet aut substitutos ab eis vel eorum altero pro dicto Ordine, monasteriis aut personis singularibus in dicto generali concilio vel alibi factum, gestum fuerit, vel alias quomodolibet procuratum. 59.  Attento quod alias in generali Capitulo Cisterciensi anno 1410 celebrato, supplicavit instanter abbas de Gimundo per ipsum Capitulum ab officio generalis procuratoris absolvi, quodque necessaria sit eius praesentia suo monasterio propter ipsius absentiam plurimum desolato, et ut ad praesentis Capituli notitiam querulosa fide dignorum insinuationes deductum est, extremae desolationi, proh dolor ! exposito. Praedictum idcirco praesens generale Capitulum ab huiusmodi procurationis onere ipsum abbatem exonerat et absolvit facitque, constituit et ordinat omni iure, modo et forma quibus potest suum ac omnium et singulorum monasteriorum Cisterciensis Ordinis ubicumque situatis, abbatum, abbatissarum, aliorumque regiminibus locorum conventualium eiusdem Ordinis et conventuum eorumdem, necnon magistri ac fratrum de Calatravia, de Montesia, et de Militia Iesu Christi, ac omnium aliorum magistrorum et fratrum Ordinis militaris sub observantia praedicti Ordinis professorum, ceterarumque personarum praedicti Ordinis et eorum cuiuslibet in romana Curia procuratorem generalem et nuntium specialem, sindicum, praeconomum et actorem Ordinis praedicti personarumque, membrorum et pertinentiarum eiusdem et cuiuslibet eorum, religiosum virum fratrem Ioannem de Bulliguevilla, monachum monasterii de Morimundi nostri Ordinis Lingonensis dioecesis, s. th. pr., exhibitorem praesentium in omnibus et singulis causis suis et Ordinis praelibati personarumque omnium locorum eiusdem et cuiuslibet eorumdem motis et movendis contra quascumque personas tam ecclesiasticas quam etiam saeculares, in consistorio et palatio domini nostri Papae, coram eodem suo cancellario et aliis locis et curiis universis, coram quibuscumque aliis iudicibus *ecclesiasticis* et saecularibus ordinariis, extraordinariis, legatis, delegatis, subdelegatis, auditoribus, arbitris, arbitratoribus, seu amicabilibus compositoribus, et aliis quibuscumque. Dans et concedens idem Capitulum eidem procuratori plenam generalem et liberam potestatem et mandatum speciale agendi et excipiendi pro dicto Ordine universo ac personis et membris eiusdem et quolibet eorumdem simul et in solidum coniunctim vel divisim ipsumque Ordinem, personas ac membra eiusdem et eorum quemlibet defendendi, conveniendi, reconveniendi, de locis et iudicibus, locaque et iudices eligendi et nominandi, et si necesse fuerit, recusandi forum et iudicium delinandi, libellum seu libellos offerendi, et oblatum seu oblatos recipiendi, proponendi, replicandi, duplicandi, triplicandi et quadruplicandi, litem seu lites contestandi, iurandi in animas personarum *omnium* universi Ordinis praelibati et cuiuslibet earumdem de calumnia et de veritate dicenda, et praestandi cuiuslibet alterius generis iuramentum quod postulat ordo iuris, ponendi, articulandi, propositionibus et articulis respondendi, testes et instrumenta in modum probationis producendi, dicendi in testes, dicta eorum, et personae ac instrumenta quaecumque reprobandi, interlocutorias et diffinitivas sententias unam vel plures audiendi, et ab eis et quolibet gravamine appellandi et provocandi, appellationem et provocationem suam seu appellationes et provocationes suas ac personarum ac membrorum dicti Ordinis et cuiuslibet eorum in solidum prosequendi, intimandi, insinuandi et renovandi, apostolicos petendi et recipiendi, expensas petendi, iurandi, taxare videndi et recipiendi, crimina defectus opponendi et opposita probandi transigendi, compromittendi, compromissumque poena vel iuramento valandi, beneficium absolutionis simpliciter et ad cautelam pro dictis personis Ordinis universi et qualibet earumdem, et etiam restitutionis in integrum, quoties opus fuerit, petendi et obtinendi, negotia electorum seu provisionum personarum praefati Ordinis coram domino nostro Summo Pontifici et reverendissimorum patrum dominorum cardinalium sacro collegio offerendi, praesentandi, promovendi, prosequendi et defendendi, impetrandi et contradicendi in audientia publica, antea dictorum quaslibet litteras tam simplices quam mixtas gratiam seu iustitiam continentes, cautiones petendi atque dandi, capiendi seu capi faciendi apostatas seu fugitivas personas memorati Ordinis cuiuscumque sexus, status aut conditionis existant, unum vel plures procuratorem seu procuratores loco sui substituendi, qui omnibus et singulis supradictis et ea tangentibus consimilem habeat vel habeant potestatem, et ipsum aut ipsos revocandi, et alium seu alios loco sui iterum substituendi, quomodocumque et quoties eidem procuratori placuerit, praesenti procuratione nihilominus in suo robore duratura. Et generaliter omnia alia et singula faciendi, etiam si mandatum exigant speciale, quae personae Ordinis universi simul vel in solidum coniunctim vel divisim facerent et facere possent et deberent, si personaliter adessent, hoc dumtaxat excepto quod Ordinem vel personas ipsius qualescumque per mutui contractum non valeant obligare. Permittens idem Capitulum personis omnibus dicti Ordinis et membrorum eiusdem sub hypotheca rerum Ordinis ipsius personarum ac membrorum et cuiuslibet eorum ratum, gratum, firmum habere et tenere, ratum et gratum teneri et haberi facere et habere quidquid per dictum procuratorem seu ab eo substitutum vel substituendum, substitutos vel substituendos, et eorum quemlibet actum, gestum, seu quomodolibet procuratum, ac pro hiis et eorum quolibet iudicatum solvere iudicio sisti cum suis clausulis universis et quemlibet eorum ab omni satisfactionis onere penitus relevare. Non intendens idem Capitulum per aliquam compositionem, quam quaecumque personae praefati Ordinis vel membrorum eiusdem in dicta Curia faciant in iudicio vel extra, praesens procuratorium in aliquo revocare, nisi de ipsius revocationis plenam et expressam ipsius Capituli vel domini Cistercii vices gerentis eiusdem litterae faciant mentionem. 60.  Citatum ad praesens Capitulum generale fratrem Henricum Militis monachum Boniportus, et nullatenus comparentem, contumacem et pro contumacia excommunicatum esse declarat dictum Capitulum. Quia vero sub poena convicti de furto, apostasia et solemni periurio se dicto Capitulo praesentare tenebatur et obligabatur, poenas pro huiusmodi criminibus debitas et taxatas ipsum incurrisse, et per eas irremissibiliter puniendum esse, pensatis enormibus et multiplicibus scandalis per ipsum commissis, dictum Capitulum ordinat et decernit. 61.  Factam a domino Claraevallis, dicti Capituli quoad hoc commissario, reductionem, moderationem et ordinationem omnimodam inter abbatem et conventum de Alna et abbatissam et conventum Vallis ducis, et similiter inter abbatissam de Parco dominarum prope Lovanium, et idem monasterium Vallis ducis super querela seu controversia pro decimis villae et territorii de Gravio inter eosdem annis plurimus agitata ; quae quidem reductio, moderatio et ordinatio plenius et articulatim in litteris exprimitur sigillatis tam dicti domini Claraevallis quam ipsorum abbatum, abbatissarum et suorum conventuum sigillis, quibus praesentem ordinat Capitulum diffinitionem annecti. Omnia quoque et singula in eisdem litteris contenta nomine et auctoritate totius Ordinis, sufficienti deliberatione praehabita, dictum Capitulum approbat, ratificat, confirmat et districte praecipit irrefragabiliter in perpetuum observari. 62.  Digne poenitentibus cum evangelico patrefamilias stolam primam proferre et cum angelis Dei super eisdem gaudere sollicitum generale Capitulum, sorores in Christo Margaretam Keynoghen, monialem de Herkenrode, et Agnetem de Templo, monialem Vallis virginum in Brabantia, convictas olim de puerperio, cuius delicti poenitentias secundum Ordinem tulerunt et peregerunt humiliter, postmodum laudabili et religiosa conversatione multis annis bene vivendo labis huius ignominiam deterserunt. Totius Ordinis auctoritate restituit et habilitat ut praemissa non obsint eis, quominus ad omnes Ordinis legitimos honores, officia, loca, dignitates, et alios quosque titulos illibatae famae personis donabiles, prout earum suffragabuntur merita promoveri valeant et admitti. 63.  Abbatissae Monasterioli in Theraschia sub excommunicationis latae sententiae poena praecipit generale Capitulum, quod sororem Catharinam de Advenis, pridem abbatissam destructi, proh dolor ! monasterii de Soriamont, filiae monasterii de Alna, ad regularem cohabitationem et professionem in monasterio suo recipiat, ut tenetur, cum ibidem primarie professa fuerit, licet aliquando professionem suam in dicto loco quittaverit, quam tamen alibi numquam fecit. Quod si dicta abbatissa sententiam hanc excommunicationis per inobedientiam et rebellionem contraxerit, nemini concedit dictum Capitulum aut permittit eius absolutionem, nisi prius, si requiratur, hanc ordinationem adimpleverit cum effectu. 64.  Cum alias per generale Capitulum dispensatum extiterit cum fratribus Vonhero Schurer et Ioanne de Brakenham, monachis monasterii de Bebenhusen, ut non obstante vitio incontinentiae in quo deprehensus fuerat dictus Vonherus, et apostasia quam perpetraverat dictus frater Ioannes, possent ad quaeque Ordinis officia et dignitates promoveri, citra tamen abbatiatum, de uberiori gratia dictum Capitulum cum eisdem fratribus misericorditer dispensat, ut in futurum ad abbatialem dignitatem, suis exigentibus meritis, valeant promoveri. 65.  De Caroliloco, s. th. pr., et de Crista monasteriorum abbatibus et eorum cuilibet committitur per generale Capitulum, quatinus per censuram Ordinis et alia iuris et iustitiae remedia omnes personas Ordinis sexus utriusque, quas repererint monasterio Claraevallis vel personis ipsius teneri aut in aliquo fore obligatus per litteras aut alia documenta legitima, ad satisfactionem plenariam coerceant et compellant, auctoritate Capituli generalis. 66.  Ad idem fiat pro monasterio Morimundi, et ponantur iudices de Crista et Caroloco monasteriorum abbates. 67.  Ad idem fiat pro monasterio Cariloci, et ponantur iudices dominus Morimundi et de Clarofonte monasteriorum abbates. 68.  Ad idem fiat pro monasterio de Ygniaco, et ponantur iudices de Caroliloco, s. th. pr., de Albaripa et de Recluso monasteriorum abbates. 69.  Ad idem fiat pro monasterio de Longoponte, et ponantur iudices dominus Claraevallis, s. th. pr., de Ygniaco et de Valle clara monasteriorum abbates. 70.  Ad idem fiat pro monasterio Prulliaci, et ponatur iudex abbas Caroliloci, s. th. pr. 71.  De Regalimonte, s. th. pr., et de Caricampo monasteriorum abbatibus et eorum cuilibet committitur per generale Capitulum, quatinus abbatem de Ursicampo, s. th. pr., coerceant per omnes vias opportunas ad refundendum monasterio de Gardo omnia illa quae secum attulit de monasterio de Gardo, dum assumptus extitit ad regimen monasterii de Ursicampo. Compellantque ipsum abbatem Ursicampi ad satisfactionem plenariam, si repererint eidem abbati de Gardo fore obligatum per litteras aut alia legitima documenta, et hoc in plenaria Ordinis potestate. 72.  Abbatis de Crista petitionem admittens generale Capitulum, qua requirit cum fratre Ioanne de Contarana suo monacho, qui quasi per unum annum apostatavit per saeculum vagabundus, et tandem poenitentiam iniunctam peregit, gratiose dispensari, ut hiis non obstantibus ad omnes actus Ordinis legitimos promoveri valeat, libere conceditur, ut ad status, gradus et honores Ordinis legitimos et pristinos omnes admittatur. 73.  Dominis Pontigniaci et Claraevallis, s. th. pr., committitur per generale Capitulum et eorum cuilibet quatinus per censuram Ordinis et alia iuris remedia coerceant et compellant abbatem de Ursicampo ad solvendum annuatim dimidiam bursam pro scolari Mortuimaris, usque ad complementum solutionis summae ad quam monasterio Mortuimaris obligatur. 74.  Attentis viarum discriminibus et locorum distantiis in diversis mundi partibus ubi nostri Ordinis monasteria situantur, ex quibus abbates quamplurimi propter gentes armorum, quae de die in diem in nonnullis partibus incessanter discurrunt, non possent tute, commode aut sine periculis maximis accedere ad Capitulum generale, eapropter non improvide et certis ex causis idem Capitulum omnes abbates qui ad praesens Capitulum non fuerunt praesentes, illis dumtaxat exceptis qui ad ipsum Capitulum erant citati, et maxime de Alto cristo et de Benedictione Dei in Alvernia monasteriorum abbatibus, quos ipsum Capitulum certis ex causis citat peremptorie et personaliter ad proximum et immediate sequens Capitulum generale, praefatum Capitulum habet favorabiliter excusatos. 75.  Cum fratribus Gondefrido Migrode, Ioanne de Audenardo, Ioanne de Gand, T. de Lesinis, Sigero de Rodum, monachis de Camberone, ad intercessionem abbatis et conventus dicti loci misericorditer dispensat generale Capitulum, ut non obstante quod alias in apostasiam lapsi fuerint, in qua paucis errantes diebus ad proprii monasterii gremium Domino miserante cito compuncti redierunt, ad omnes actus Ordinis legitimos, voces, honores, officia et dignitatem admitti valeant, et secundum eorum merita promoveri. 76.  Notoria scandalorum enormitas et Ordinis improperium generale Capitulum perurgent ad abbatiae de Monasteriolo reformationem intendere vigilantius, in ipso quippe loco carnalis spurcitia vitiorum impunitas, sacrorum iocalium alienatio, et abbatissae contra patrem abbatem suum obstinata rebellio, passim et impudenter divinam Maiestatem provocant, offendunt populum etiam laicum, et dictum monasterium ac in ipso totum Ordinem, ut dicitur, dehonestant. Ideoque de Claravalle patri abbati dicti loci, de Caroliloco et de Ursicampo monasteriorum abbatibus, s. th. pr., et eorum cuilibet dicti monasterii reformationem in capite et in membris, etiam usque ad abbatissae depositionem, si vitam et regimen eius hoc meruisse repererint, in potestate plenaria Capitulum generale committit. Ceterum dictae abbatissae praecipit idem Capitulum sub excommunicationis latae sententiae poena, quam sibi suisque reservat commissariis, et omnes dicti monasterii moniales, quibus abbates propter incontinentiam vel apostasiam regulares habitus sine capituli vel patris abbatis sui licentia a duobus annis citra restituere praesumpserit, infra quatuor dies a notitia praesentium iterato privet eisdem, ut sic privatae poenitentiam agant et continuent per tempus in statutis Ordinis praefinitum. 77.  Quia coniecturis admodum probabilibus et multarum graviumque personarum opinione publica suspectus, ac horrende notatus esse dicitur frater Matheus de Sancto Quintino, monachus Ursicampi, de morte domini Balduini dudum abbatis dicti loci, quam eidem inter pastoralis sui regiminis primordia crudeli toxico monachus idem cum alio quodam eiusdem Ordinis complice suo creditur et asseritur procurasse, generale Capitulum ad tam enormis scandali veritatem inquirendam, ad tanti quoque sceleris, si perpetratum fuerit, immanitatem, prout iustitiae severitas exiget, indissimulanter ulciscendam quantocius procedere volens, de Claravalle, de Caroliloco et de Ursicampo monasteriorum abbatibus, s. th. pr., abbatibus insuper de Longoponte et de Ygniaco committitur, et sub divini attestatione iudicii districte praecipit et iniungit, quatinus ipsi simul vel divisim, prout expedire viderint, exactissimis informationum mediis aliisque modis omnibus licitis et accommodis huius rei veritatem inquirant, et in praefatum fratrem Matheum, si dicti criminis inventus fuerit actor, vel super hoc vehementer suspectus, in alios etiam quoslibet complices vel participes inflexibilis iustitiae vindictam extendant, cuius terror praesentium et posterorum consternat ausus sacrilegos huiusmodi vel similia parricidiorum flagitia committendi. 78.  Ut de tractatu habito inter abbatem et conventum de Barbello super quadam domo et quodam iardino, quos habent in civitate Senonensi sibi modicum fructuosos, et Aegidium Joly ac uxorem eius Mariam, se diligenter informet pater abbas dicti monasterii de Barbello an traditio dictae domus in emphiteosim perpetuam sit eidem monasterio fructuosa, per generale Capitulum ordinatur, cuius veritate comperta litteras super hoc confectas auctoritate ipsius Capituli ratificet, approbet et confirmet. 