A) Ordinatio praesentis Capituli generalis anni 1550. *Diffinitores* : Rmus dominus **Cistercii,** s. th. pr., de Charitate, de Buxeria, monasteriorum abbates ; de **Firmitate,** de Maceriis, de Insula, monasteriorum abbates ; loco domini de **Pontigniaco,** de Frigidomonte, de Bithania, monasteriorum abbates ; de **Claravalle,** de Bullione, monasteriorum abbates ; loco domini de **Morimundo,** de Miratorio, de Alna, monasteriorum abbates. *Confessores* : de Charitate, de Montepetroso, s. th. professores. *Receptores excusationum* : de Caroliloco, de Rupibus, s. th. professores. *Magistri caerimoniarum* : de Claravalle, de Frigidomonte, monasteriorum abbates, Prior et subprior Cistercii. *Promotor causarum* : de Pontigniaco [prior], s. th. pr. *Notarii abbates* : de Bellavalle, de Sancto Sulpitio, monasteriorum abbates. *Auditores computationum* : Cellerarius Cistercii ; gubernator prioratus B. M. de Gratia. *Portarius diffinitorii* : de Prulliaco, s. th. pr. *Notarii ad pedes* : frater Hugo de Trevorchio, frater Nicolaus de Parisiis, Cistercii professi. B) Ex parte dominorum Diffinitorum… *etc. in anno praecedenti*. C) Nomina abbatum Capituli generalis huius anni 1550. — Rmus D. N. de Cistercio, s. th. pr., de Firmitate, de Claravalle, de Charitate, de Frigidomonte, de Miratorio, de Buxeria, de Maceriis, de Insula, de Sancto Sulpitio, de Bullione, de Alna, de Bellavalle, de Bithania. * * * Anno Domini millesimo quingentesimo quinquagesimo et die quinta mensis maii, in Capitulo generali apud Cistercium celebrato, statuta et diffinita sunt quae sequuntur. GENERALES ORATIONES 1.  Primo, pro sanctissimo ac beatissimo Julio tertio, divina providentia Papa, necnon reverendissimis in Christo dominis S. R. E. cardinalibus, et maxime pro domino Hieronymo, miseratione divina tituli Sancti Georgii ad vellus (*sic*) aureum, S. R. E. cardinali, nostrique sacri Ordinis protectore benivolo, ac etiam pro reverendis, etc. ut 1533. 2.  Praeterea pro serenissimo … etc. 3.  Insuper pro burgensibus … etc. 4.  Ceterum pro pace … etc. 5.  Demum pro felicis … etc. [DIFFINITIONES] GENERALES 6.  Nos frater Iohannes, etc. et est talis : Ut iustorum memoria, quae in veneratione est, vitalem fructum reddat omni tempore, praesens generale Capitulum omnes et singulas generalium Capitulorum a sacratissimi huius Ordinis institutione factas diffinitiones, quae ab eodem non fuerint revocatae, observari iubet. Vult etiam commissiones a nuperrimo generali Capitulo factas, propter bella, aut alias iustas causas non executas, in suo robore permanere, in plenaria Ordinis potestate. 7.  Inhibetur abbatibus, ne tempore generalis Capituli permittant famulis suis deferre per monasterium Cistercii enses, pugiones aut alios gladios, in plenaria, etc. 8.  Nullus abbas monachum vel conversum a professione absolvat aut totaliter dimittat, nisi de aliquo abbate, qui velit eius professionem suscipere ei penitus constet. 9.  Non liceat abbatissis sine licentia patris abbatis egredi monasterium, monialibus vero omnino monasterii egressum interdicit praesens generale Capitulum sub censuris, et renovat diffinitionem factam anno 1546. 10.  Singulis annis commissarii contributionum faciant librum rationum suarum, in quo scribant arreragia, eumdemque librum reddent dominis auditoribus computationum, quo possint exigi arreragia ac ex eis Ordinis onera facilius supportari. [DIFFINITIONES] SPECIALES 11.  Cum iustus Dominus iustitias diligat, praesens generale Capitulum, auditis iis quae ad illud delata de abbatissa Loci Dei iam pluries monita, ordinat quod Rmus dominus sua ordinaria auctoritate contra eam, eiusque moniales et familiam ulterius procedat, etiam ad depositionem, translationem aut alias prout iuris et ordinis fuerit. 12.  Cum per bella inter reges Angliae et Scotiae exorta invasum fuisset monasterium de Newbottl, in Sancti Andreae dioecesi et Scotiae regno, fuerit combustum, frater Iohannes Surue una cum quinque aliis religiosis captivi ducti in Anglia post diuturniores carceres ab amicis redempti, rediit in suum monasterium, et paulo post reditum, quemdam virum malum abbati minantem et certis monachis, famulum officii sui aggredientem in defensionem praedicti sui famuli proprio pugione percussit, ex quo ictu mortuus est, qui agnoscens reatum suum cum omni humilitate et sui ipsius abiectione petit absolvi et rehabilitari ; praesens generale Capitulum de eius singulari contritione et devota in Domino perseverantia confidens eum absolvit, rehabilitatque ad omnes gradus, in plenaria, etc. 13.  Cupiens generale Capitulum reformationem omnium et singulorum utriusque sexus monasteriorum Ordinis quantum potest, committit abbatibus de Strata et de Thorigniaco aut cuilibet in solidum reformationem monasterii B. M. de Alneto, adiecto tamen aliquo priore proximioris monasterii nostri Ordinis, ad ibidem visitandum et reformandum, instituendum et destituendum, quae secundum Deum, etc. in plenaria, etc. 14.  Ad supplicationem fratris Desiderii Griguellet, praesens Capitulum committit domino abbati Claraevallis, ut ei provideat iuxta formam diffinitionis generalis hodie factae incipientis *Nullus abbas monachum*, etc. mandans, etc. 15.  Ad supplicationem domini commendatarii monasterii Sancti Andreae, praesens generale Capitulum committit abbatibus de Strata et de Thorigniaco vel cuilibet eorum in solidum, visitationem et reformationem praedicti monasterii Sancti Andreae, tam in capite quam in membris, in temporalibus et spiritualibus, expensis tamen et sumptibus domini commendatarii praedicti loci, praecipientes omnibus, etc., ut illis pareant, etc. 16.  Nemini poenitenti gremium claudere volens praesens generale Capitulum, supplicationem atque causam fratrum Nicolai Valeau, in sacro presbyteratus ordine constituti, necnon et Iohannis Thenailles subdiaconi, monasterii B. M. de Mortuomari religiosorum expresse professorum, R. P. abbati de Frigidomonte remittit recognoscendam et decidendam, prout aequitatis ratio suadebit, in plenaria, etc. 17.  Dolenter ferens praesens generale Capitulum oves Christi sic passim a gregibus propriis eiici, et per huius mundi deserta in animarum periculum vagare, talibus mature obviare cupiens, fratrem Petrum du Troz, qui nobis praesentavit ad fines subscriptos humilem supplicationem, cum litteris quibus praesentes annectuntur, ad suae professionis locum in monasterio B. M. de Chassania remittendum, statim ordinat et diffinit approbans, ratificans atque confirmans quaecumque per abbates de Sancto Sulpitio huius praedicti monasterii patrem immediatum gesta et facta fuere, dans idem Capitulum eidem de Sancto Sulpitio, cui vel eius substituendo committit auctoritatem, potestatem et mandatum speciale invocandi brachii saecularis auxilium, consilium et favorem, ad omnia eius gesta et acta executioni demandandum, in plenaria, etc. 18.  Unicuique ius suum tribuere volens praesens generale Capitulum et in integrum patrum abbatum iurisdictionem servare, institutionem prioris in monasterio de Chassania per Rmum D. N. Cisterciensem factam, videlicet de persona fratris Humberti Orset, religiosi professi eiusdem Chassaniae, approbavit, ratificavit et confirmavit tenoreque praesentium approbatam, etc. in plenaria, etc. 19.  Cum ex relatione venerabilium abbatum de Monte Sanctae Mariae et Bellaevallis nobis expositum extiterit sororem Iohannam du Vergier religiosam, ac monasterii de Baptanto prope civitatem Bisuntinam expresse professam, ab aliquibus annis elapsis multoties vitiosam, irregularem et scandalosam exstitisse. Eapropter, si non provideretur, timendum ne cum maiori sui corporis et animi periculo et totius nostri Ordinis scandalo deinceps diversari pergat, mandat generale Capitulum dictis abbatibus et eorum cuilibet, quatinus ubi illam apprehendere poterint per se vel per alios carceribus mancipent, et reponant in aliquo nostri Ordinis monialium monasterio, mandantes abbatissis et religiosis, vobis et cuilibet vestrum, in his quae mancipationem carceris et vitae dictae sororis concernunt, obedientiam exhibere, dantes etiam potestatem vobis et vestrum cuilibet visitandi, emendandi et corrigendi dicta monialium monasteria, invocato etiam pro correctione delictorum, si opus fuerit, brachii saecularis auxilio, in plenaria, etc. 20.  Reverendi domini abbatis monasterii B. M. de Aureavalle precibus favorabiliter inclinati, oves errabundas ad Christi ovile reducere cupiens, fratres Pontinianum a Tectis et Henricum a Marvilla, dicti monasterii de Aureavalle professos in sacro presbyteratus ordine constitutos, dictum praesens generale Capitulum rehabilitationis munere donat, praesentiumque tenore rehabilitatos declarat, instituens eos ad omnes Ordinis gradus, officia, actus et dignitates, dignitate etiam abbatiali inclusa et comprehensa, in plenaria, etc. 21.  Vere poenitentibus et emendationem vitae promittentibus viscera misericordiae praesens Capitulum generale aperire cupiens, fratres Carolum de La Roche, monasterii de Reliquiis expresse professum, ad patrem abbatem de Begario rehabilitandum atque puniendum remittit, si eius supplicatio praesenti Capitulo oblata veritati innitatur, in plenaria, etc. 22.  Abbati Sancti Sulpitii, aut eius substituendo committitur, quod sub censuris cogat dominum abbatem de Putheolo compariturum Cistercii hinc ad festum Assumptionis divae Virginis, redditurum rationem exactarum contributionum, in plenaria, etc. COMMISSIONES CONTRACTUUM INQUIRENDORUM 23.  Abbati de Stamedio aut magistro Nicolao Guérin, s. th. pr., religioso Pontigniaci, et cuilibet in solidum committitur ut se informent et inquirant de et super commodo et incommodo cuiusdam contractus albergamenti initi et passati inter vener. dominum abbatem et religiosos Sancti Sulpitii ex una et Iacobum Suodi de Tigney et Iohannem Pelliod de Challey, in Sabaudia, dioecesis Bellicensis, et referant Capitulo futuro discutiendum super confirmatione aut infirmatione eiusdem actus, etc. 24.  Committitur etiam dicto magistro Nicolao Guérin ut informet et inquirat de et super contractu passato et inito inter fratrem Gerardum de Garacourt, abbatem de Miratorio et religiosos eiusdem abbatiae ex una, et Petrum Bordet dictum Parrachoz, Ginoctum Bordet, Nicolaum Fourre de Chivilli et alios suos consortes ex alia partibus ad causam clisae cuiusdam perpetuae terrae sitae iuxta sylvam Miratorii prope campum Perrey, quas informationes referent proximo Capitulo aut Rmo D. N. discutiendas super confirmatione aut infirmatione, etc., in plenaria, etc. 25.  Consequenter generale Capitulum committit dicto magistro Nicolao, ut se informet et referat Capitulo generali aut Rmo D. N. de et super commodo aut incommodo cuiusdam contractus initi inter eumdem abbatem de Miratorio, et religiosos suos ex una, et Claudium Feaulx seniorem, Iacobum eius filium et Iohannem Freau de Gisia, ad causam du Maix de la Merenes, in plenaria, etc. 26.  Abbati Frigidimontis cum potestate substituendi committitur ad informandum et referendum super commodo vel incommodo cuiusdam contractus initi et passati inter dominum abbatem et religiosos Claraevallis ex una, et Petrum Malliet Lesnet, et Iohannem de Strieux, mercatorem de Troyes, et eorum uxores ex alia partibus, ad causam cuiusdam domus, ut in eodem continetur contractu, in plenaria, etc. 27.  Capitulum generale Cistercii, visa supplicatione Petri Montois, notarii regii Dissouldin, commisit et committit vener. abbati Septem fontium cum potestate substituendi ad inquirendum et informandum super commodo vel incommodo instrumentorum ac actorum initorum inter eumdem Montois ex una, et dominum commendatarium, priorem et religiosos de la Prée ex altera partibus, quas informationes referat Capitulo generali proximo futuro discutiendas super confirmatione aut infirmatione, etc. in plenaria, etc. 28.  Committitur abbati de Frigidomonte cum potestate substituendi ad inquirendum et informandum super commodo aut incommodo contractus transacti inter vener. dominum commendatarium monasterii de Prulliaco ac conventum eiusdem loci ex una, et honestum virum Richardum Flocher ex altera partibus, et si noverit esse commodum dicti monasterii, ipsum confirmandum, si aequum illi videatur, in plenaria, etc. CONFIRMATIONES CONTRACTUUM 29.  Ad supplicationem vener. domini abbatis de Miratorio, institutionem per eum factam de persona fratris Iohannis Boudon, alias de Tyro, portarii praedicti monasterii de Miratorio, approbat, ratificat et confirmat praesens generale Capitulum, approbatamque, etc. in plenaria, etc. 30.  Praesens generale Capitulum, visa relatione et inquisitione facta super contractu inito inter vener. dominum abbatem monasterii de Albaripa et conventum eiusdem ex una, et nobilem virum Iohannem Bernard de Dorgellet ex altera partibus, cognoscens dictum contractum esse et fore ad utilitatem praefati monasterii ipsum approbat ratificat et confirmat, approbatumque, etc. 31.  Praesens generale Capitulum, visa relatione et inquisitionibus ac informationibus sumptis ad supplicationem Guillelmi Gilbert, Michaelis Nyot, et Iacquelinae viduae Guillelmi Baillet apud Trecas habitantium, super commodo et incommodo contractus cui praesentes annectuntur, initi inter vener. dominum Claraevallis abbatem ex una, et magistrum Condi, Anthonium Guyard advocatum regium in ballivatu Trecensi, cognoscens esse in commodum et utilitatem monasterii Claraevallis, ipsum approbat, etc. 32.  Visis informationibus per deputatos a novissimo generali Capitulo factis, et ad eorum relationem, praesens generale Capitulum sequentes contractus ab abbate et conventu monasterii de Ursicampo in Noviomensi dioecesi, factos et initos, agnoscens ipsos fuisse factos in commodum et utilitatem ipsius abbatiae Ursicampi ratificat, etc. Et primo, contractum initum cum Goberto Thiersonnes, eiusque uxore Iohanna Clenet a Champreux residentibus. — Item, contractum initum cum Iohanne Berthaud et Franscica Cutin eius uxore. — Item, contractum initum cum magistro Berruyer. — Idem fit de uno alio instrumento inito cum Laurentio de Saurtquelx. — Item, contractum initum cum Iohanne Berthaud. 33.  Visis inquisitionibus et informationibus factis per abbatem de Landavalle super contractu permutationis inito die 11*a* aprilis 1538, inter abbatem de Begario et eius religiosos ex una, et scutiferum de Jomar dominum Runargoff ex altera partibus, eumdem contractum agnoscens fore, etc. ut supra. 34.  Visis informationibus sumptis per rev. abbatem Frigidimontis, Rmi D. N. commissarium specialem ad informandum super commodo vel incommodo cuiusdam contractus initi et passati inter illustr. D. D. Anne de Montemorentio, baronem et Franciae conestabilem ex una, et dominam abbatissam Sancti Anthonii de Campis extra muros Parisienses et eius conventum ex alia partibus, ad causam reacheti et redemptionis proventuum et reddituum annualium usque ad summam triginta novem librarum turon. et duorum sextariorum castanearum, quae ipsa domina abbatissa et eius conventus percipiebant in et super domo et baronia de Montemorentio annuatim, cui contractui praesentes annectuntur, praesens generale Capitulum considerato melioramento eisdem abbatissae et eius conventui dictorum proventuum annualium facto, prout in eodem contractu continetur, ipsum contractum et omnia in eodem contenta, salvis tamen conditionibus in eodem descriptis, laudat, approbat, etc. 35.  Viso et considerato tenore instrumenti et contractus initi et passati inter vener. dominum abbatem Frigidimontis et eius conventum ex una, et Ludovicum Le Febure coquum eiusdem domini Frigidimontis ex alia partibus, occasione clisae perpetuae et annui redditus peciae terrae continentis triginta duarum minarum sitae in territorio Frigidimontis in loco de Houssieir, praesens generale Capitulum ipsum contractum, cui praesentes annectuntur, laudat, approbat, etc. 36.  Nos frater Iohannes, abbas Cistercii, ceterique Diffinitores, etc. Praesens generale Capitulem [Capitulum] renovat, approbat et confirmat diffinitionem singulis annis renovatam quae incipit : Cum totus Ordo noster Cisterciensis, mentionem faciens tam de antiquo quam de novo debito, in plenaria, etc. LITTERAE MISSIVAE 37.  Salutem in Christo Iesu. Reverendissime Domine. — Quantum ipsi de vobis conceperimus, cum declaratae nobis fuere vestrae litterae, Reverendissime in Christo Pater et Domine, missae Rmo D. N. Cisterciensi, quibus omni officio suum Cisterciensem Ordinem protegere pollicebamini, quantum porro de vestra singulari virtute, benignitate et patrocinio V. D. Rmae sibi speret ac spondeat idem Cisterciensis Ordo facilius cogitare possumus quam dicere, vestrae tamen Celsitudini et laudamus et suspicimus atque indicamus, quibus summopere indigemus. Felicis enim recordationis S. D. N. Paulus confirmarat nobis concessa a suis praedecessoribus indulta, immunitates, privilegiaque, quae V. D. Rmae interventu nunc confirmando veniunt a S. D. N. Iulio Pontifice Summo, qui si D. V. Rmae interventu confirmare dignetur ac ab eodem obtinere litteras monitorias usque ad interdictum inclusive in non solventes contributiones, quae pro oneribus Ordinis supportandis indictae sunt, eaedem si exigantur, annua pensio indubitanter una cum arreragiis vestrae Celsitudini persolvetur, id quod commode fieri poterit, vestrae Celsitudinis interveniente patrocinio, quos supplices nobis usque ad omnium confirmationem adesse precamur, parum non est aliquid adipisci potuisse, nisi quod est adeptum conservetur. Ne igitur Vestra Rma D. a tam sancto et pio opere cesset, sed curet ut nostris sumptibus praedicta indulta, immunitates et privilegia per S. D. N. Iulium ut concedantur et confirmentur ; neque id D. V. Rmae indignum putetis cum omnis functio, quae pertinet ad statum religionis meliorandum aut cohonestandum non potest esse non honesta, non splendida, non magnifica, necnon tali tantoque viro digna. Bene valeat V. Rma D. — E diffinitorio Cisterciensi quinta maii M. D. L. — V. Rmae D. humiles filii et oratores abbas Cistercii, ceterique generalis Capituli Diffinitores. — Rmo in Christo patri et domino, Domino cardinali S. Georgii ad vellus aureum, Cisterciencis [Cisterciensis] Ordinis clementissimo protectori. 38.  Rmo in Christo patri et domino, domino cardinali du Bellay. — D. O. M. misericordiarum patris et Dei totius consolationis imitatorem te esse non dubitamus, Rme in Christo pater et domine ; quamobrem visceribus et ardore charitatis permoti, et de tua in omnes summa benignitate confidentes quantum possumus tuos in Christo filios, fratres Nicolaum Guérin, Florentinum Le Clerc et Guillelmum Sorel commendamus eos enim sic ad cor reversos, ac de suis in tuam Rmam Paternitatem offensis dolentes cognoscimus, ut E. V. Rme pater, perpetue diligentissime obsequuturos speremus. Horum N. primi incertis aedibus iam fere toto quadriennio pererrarunt, nec ullus inventus est illis patronus, qui gratis eos aut nutrire aut vestire voluerit. Propterea et improbo labore fatigati et omnium ferme rerum penuria affecti sunt, ut iam illis vim respirare liceat. Hos igitur omnes ad pedes tuos provolutos humaniter R. P. suscipito et in tua domo Pontigniaci suae professionis loco benigne recipi permittito, isthic perseveraturos in omnibus tuis mandatis ac aequissimis iussis executioni demandandis. Ceterum si quid est, quod nostra quantulacumque respublica pro tua Rma D. poterit eam semper paratissimam invenire. — Bene valeat T. Rma D. — E. diffinitorio nostro Cistercii, quinta maii D. M. L. — E. V. Rmae P. et D. humillimi filii et oratores abbas Cistercii, ceterique Diffinitores generalis Capituli. EXCUSATI A PRAESENTI CAPITULO 39.  Abbates de Morimundo, de Aureavalle, de Quinciaco, de Valcellis, de Alna, de Bullencuria, de Ursicampo, de Camberone, de Boneffia, de Sancto Remigio, de Molendino, de Loco Dei, de Caladia, de Valle Sancti Lamberti, de Carocampo, de Dunis, de Capella Thosan, de Bodello, de Loco Sancti Bernardi, de Claromarisco, de Villari, de Sancto Salvatore, de Iranciu, de Mulbruna [Mulbrunna]. * * * 40.  Quoniam propter agendorum multiplicitatem, *etc. ut in anno* 1517, *n°* 72. 