Adiungatur supradictis visionibus recentior,  pene sub ipsis oculis nostris facta reuelatio, de qua si quis dubitauerit, nescio cui iam miraculo credere possit. In tanta enim claritate acta est, tam solemniter a fidissimis testibus propalata, vt qui hoc obscurum putauerit, nihil de reliquo clarum reperire in consimilibus valeat. Anno quo in Hispaniam profectus sum res contigerat, quam tanta celeritate stilus prosecutus est, vt cum ipsa in Lugdunensi diœcesi post natalem Domini prouenerit, ego hanc eodem anno in Hispaniis ante Pentecosten memoriæ scribendo mandauerim. Hoc eadem causa præmisi, ne vetustate temporis corrupta rei fama putetur, cuius certitudinem Cluniaci suscipiens, quia ante non potui, in Hispaniis vt dictum est scripturæ mandaui. Est in Matisconensi Episcopatu castrum quod Beliocus dicitur: quod tam sui nobilitate quam prudenti dominorum strenuitate, pene omnia adiacentia castra præcellit. Huius dominium Guicardus hæreditario iure suscipiens, eos quibus successerat patres licet strenuos viros, seculari potentia famaq. excessit. Qua magis ad mundanum fastum quam ad diuinum obsequium vtens (vt de talibus sæpe videmus) dies vitæ suæ ex maxima parte vanitati  mundanæ superbiæ impendendo, multoque labore velut aranearum telas texendo, consumpsit. Tandem diuturno morbo a Deo correptus, ipsaque diuturnitate de vita diffidens, Cluniaci meo tempore monachus factus est. Vbi corde humiliato, pœnitentia  confessione Christiana, quantum datum fuerat, Deo satisfaciens, orationibus se sanctorum fratrum committens, paucis diebus aduixit, atque ad vltimum peregrini itineris viatico, hoc est, sacro Christi corpore suscepto, diem vitæ vltimum clausit. Huic in paterna hæreditate filius eius Humbertus succedens, adolescentia  diuitiis velut fortibus catenis mundo astrictus, spatiosas seculi vias damnosa libertate aliquandiu effrenis incessit. Quem corrigere, atque ad rectū salutis iter bonitas diuina reducere volens, ostendit ei vnde  ipse saluari, atque alij a consimilibus possent actibus deterreri. Nam quodam tempore contra quosdam qui in Forensi pago ei aduersabātur armis commotis, cum exercitu cōtra eos processit, atque in conflictu constitutus, vnum ex strenuis militibus suis Gaufredum de Iden, ictu lanceæ confossum amisit. Prælio dirempto, ad sua quisque vel fugiens vel persequens recessit. Nec dum plene duo menses transierant,  ecce iam dictus miles quem interfectum retuli, cuidam alteri militi de Ansa qui Milo vocabatur, per syluam eidem castro contiguam sine socio equitanti, se obuium obtulit. Ad cuius subitum conspectum dum miles obstupuisset,  timore non modico turbatus, vtrum fugere an subsistere sibi satius esset, meditaretur, mortuus qui apparuerat, prior in verba prorupit. Noli, ait, timere, neque effugere mediteris, quia non vt ego tibi noceam, sed vt tu mihi prodesse studeas, ad te venire permissus sū. Ad te enim præ omnibus veniendi licentiam accepi, quoniam tam amore quam fideliter mihi nuper in seculo astrictus, iniuncta tibi a me aliis fidelius executurus videris. Rogo igitur vt legationem meam Humberto de Belioco deferas, atque vice mea, quæ tibi dixero ei denunties. Mortalem ego vitam leuitate eius inuitatus, gladio vt nosti amisi,  ne ad beatam vitam transire merear, negligentia eius etiam nunc promerente retardor. Nam ad prælium vbi viuendi finem feci, non satis iusta de causa cum eo veneram, nec a diris cruciatibus quos pro peccato illo  aliis innumeris malis meis patior, aliquod beneficiorum spiritualium leuamen accipio. Sed quid mirum si obsequiis meis  morti meæ sibi impensæ ingratus apparet, cum nec de requie patris sui qui suam æternam pro eius temporali quodammodo neglexit salutem, semel vel in modico curare demōstret? Nam cum ille pro multis quæ ei iniuste acquisiuit, pro innumeris malis quæ diuersis ecclesiis  maxime Cluniacensi intulit, specialiter vero pro castello  terra de Aia, crudelia patiatur tormenta: ipse absque aliqua pœnarum eius contemplatione lætatur,  his pro quibus ille nunc miserrime ingemiscit, ipse quotidie splendide epulatur. Misereatur ergo mei, misereatur  patris, ne forte si modo nobis miseris misereri noluerit, miserorum  ipse numero celerius adiungatur. Nam si Missarum celebratione, eleemosynarum largitione, bonorum virorum apud Deum intercessione nos iuuare studuerit,  celeriorem nobis salutem parabit,  seipsum debito quo nobis astringitur liberabit. Quod si tibi aut non crediderit, aut non obtemperauerit, necesse iam mihi erit per memetipsum eum adire, atque ei vt hæc adimpleat instare. Scias autem multum iam mihi profuisse, factam nuper Lugduni in synodali conuentu publicam absolutionem, vnde talium  consimilium tam ardenter deprecor subuentionem. Dixit hæc,  statim a conspectu eius euanuit. At miles sollicitus de iniunctis, ac veritus ne si dissimularet, aliquid infortunij eum consequeretur, Humbertum adit,  quæ audierat cuncta referens, nihil de mandatis abscondit. Humbertus vero tantæ tamque apertæ visionis legatione audita, condigno timore perterritus,  ad audita pauebat, nec tamen auditis congruam diligētiam adhibebat. Verebatur magis more huiusmodi hominum promissum defuncti aduentum, minorem de salute eius animo gestabat affectum. Vnde solus noctibus iacere formidans, familiares ne se casu aliquo solum relinquerent, admonebat. Et ecce paruo tempore emenso, iam dictus defunctus, quem tormenta inuisibilia compellebant, nutu diuino communicare verba mortalibus permissus, ei mane iam clara die in lecto iacenti, ac vigilanti, sese visibilem demonstrat. Nam lecto eius assidens,  formam quam habuerat, vestitum quo vsus fuerat, lethale vulnus quod die mortis susceperat, velut adhuc recens pectore ac dorso prætendens, mirantem ac pauentem Humbertum sic est allocutus. Quia, inquit, nuncium a me tibi missum audire noluisti, ad te ipse Dei permittente misericordia veni. Cum enim te mihi maximum debitorem vita mea tibi impensa fecerit, ac benignum in malis maximis subuentorem misericordia facere debuerit: tu nec mihi subuenis, nec saltem paruo spiritualis beneficij adiumento, crudelia quæ patior tormenta mitigare contendis. Super hæc,  patrem tuum miserandis pœnis atque ineffabili miseriæ subiectum, post tergum proiecisti,  cum ille maxime tui causa torqueatur, nullis ei pietatis visceribus condescendis? Ingemiscit ille in tormentis crudelibus, nec curas? torquetur,  exultas? patitur,  lætaris? Displicent ista benigno Deo,  pene iam in necem tuam sententiam dictauit: vbi quia his quibus maxime debitor es misereri dissimulas, qualiter misereri debueris, patiendo similia experieris. Sed distulit solita bonitate iustitiam:  ne expeditioni comitis Amedei, ad quam ire festinas intersis, me tibi denunciare permisit. Nam si illuc abieris, possessa pariter  vitam amittes. Cōsule ergo tibi, miserere  nostri, nec vltra spiritualium bonorum leuamen nobis impendere differas: vbi  tibi salutem  nobis requiem, conditoris clementia mediante prouideas. Dum ergo ita mortuus miles Humbertum alloqueretur,  ille longa confabulatione iam securior redditus, ad respondendum vel ad interrogandum verba pararet, eius consiliarius Wichardus de Marziaco strenuus in secularibus miles, ab ecclesia matutino tempore rediens, superuenit. Qui mox vt limē domus vbi viuo mortuus colloquebatur attigit, mortuus qui apparuerat statim disparuit. At Hūbertus condigno pauefactus timore, mortui militis petitioni ei aliquatenus subueniendo ex parte satisfecit, seque pœnitentiæ causa Hierosolymam iter aggressurum,  sepulchrum Domini visitaturum professus est. Hæc ad ædificationem fidei  morum scribens, quibusdam hæreticis vel erroneis nostri temporis hominibus, beneficia ecclesiastica mortuis fidelibus posse prodesse vel negātibus vel dubitantibus, ad viam veritatis  ecclesiæ doctrinam reditum persuadere volui: neque tamen spe talium subsidiorum vitam mortalem sub negligentia transigendam, talibus tamque lucidis exemplis admonere decreui. Ecce enim superna pietas quæ miserum in inferno sepultū audire noluit, pro fratribus rogantem, si quis ex mortuis ierit ad eos pœnitentiam agens, sed mentis eorum duriciam prænoscens respondit. Si Moysen  Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent: eadem, inquam, diuina bonitas nostris diebus, non quidem corpus mortuum suscitauit, sed mortui corporis spiritum vel imaginē viuentibus apparere, eosque ad pœnitentiam  ad sibi subueniendum admonere  deprecari permisit. Cesset igitur iam noxius error, spiritus fideliū precibus  bonis ecclesiæ iuuari non credens. Excitetur quoque ignaua segnicies, aliorum post mortem bonis dormitādo saluari cōfidens, sciatque pro certo, quia nisi quem opera condigna saluti præcesserint, eum post transitum aliorum subsequentia bona saluare non poterunt. Sed si talia eius opera fuerint, vt gratia Dei comitante damnationem æternam merito euadere debeat, si quid de reliquo imperfectionis remanserit, tam sanctorum mortuorum meritis, quam viuentium fidelium beneficiis, expiari poterit.