Reverendo in Christo patri et domino Michaeli, Dei gratia Autissiodorensi episcopo, decanus et capitulum ecclesie Autissiodorensis reverentiam et honorem. Vestre reverende paternitati exponimus quod cum ab antiquo in eadem ecclesia sic fuerit, quod sicut est de presenti, officium sacristie solitum, per canocicos dicte ecclesie obtineri et gubernari, cujus collatio, provisio, omnimodo dispositio ad thesaurarium pro tempore qui etiam canonicus prefate ecclesie existit, de antiqua et approbata, hactenusque observata, consuetudine noscitur pertinere, et tam thesaurarius dicte ecclesie qui est de presenti quam predecessores sui thesaurarii, qui fuerunt hactenus, sicut sunt, in pacifica et quieta possessione, vel quasi dictum officium sacristie, etiam canonicis dicte ecclesie conferendi cum vacat, quodque redditus, proventus, obventiones et emolumenta dicti officii, tam propter mortalitatem, guerras et hostiles incursus gentium armorum discurrentium hinc inde, que proh dolor! retroactis temporibus in patria et partibus Autissiodor. viguerunt, quam propter captionem civitatis Autissiodor. et aliorum locorum partium predictarum, in quibus major pars reddituum, proventuum, obventionum et emolumentorum predictorum consistebant, fuerunt, sicut adhuc sunt de presenti, adeo dimuniti, ac tenues facti et exiles, quod sacrista, pro tempore qui habet, ratione dicti officii sacristie, quam plurima gravia onera subire, nec-non diversa servitia et officia, tam in dicta ecclesia Autissiodor. quam extra, eandem exercere... Fuimus pluries, sepe et frequenter, in nostro capitulo capitulariter congregati in unum, ad sonum campane, ut est mos, habuimusque inter nos tractatum ac maturum consilium, providamque deliberationem super premissis, vocatisque super hiis et presentibus prefato domino Guilelmo, thesaurario moderno, et nonnullis de antiquioribus dicte ecclesie, comperimus, tam per libros, litteras, cartas, compota antiqua et alia legitima documenta, quam ex dicti thesaurarii et aliorum antiquorum relatione, confessione et declaratione omnia infra scripta ad que tenens dictum sacristie officium et sacriste, qui fuerunt pro tempore, tenebantur, tenantur, ac thesaurarius, qui est et successores sui futuri thesaurarii, memorate ecclesie qui erunt perpetuo tenebuntur, que ad perpetuam rei memoriam et ne de cetero in dubium revocentur, et in omnem eventum et finem, quod hujusmodi questiones, dissentiones et discordie de cetero cessent, sopiantur penitus et extinguantur inter partes, ac pro bono pacis et concordie, utilitatemque dicte ecclesie et divini servitii conservatione, deliberavimus, de communi consensu et assensu, ac voluntate expressa omnium de capitulo tunc existentium, in eodem presentibus litteris inserenda, que talia sunt: Et primo, tenetur dictus tenens dictum sacristie officium, tenebunturque thesaurarius predictus qui est et thesaurarii qui erunt pro tempore perpetuo ecclesie Autissiodorensi, ad causam officii dicte sacristie et unius prebende dignitatis dicte thesaurarie, una cum dicte sacristie officio et eorum juribus uniendis, cum uniti fuerint ministrari, tenere et facere ardere nocte dieque continue, singulis diebus, tres cetereos, tantes vulgariter nuncupatos, in tribus bacilibus pendentibus et suspensis ante corpus Christi, coram minori altari dicte ecclesie; que bacilia ante dictam captionem dicte civitatis erant et solebant esse de argento, nunc vero sunt de stanno, et que tria bacilia fabrica ecclesie tenetur et assuevit sustinere. Tenetur etiam dictus thesaurarius tenens officium sacristie, in omnibus festis annualibus, sicut in Nativitate Domini, Sancti-Stephani, in crastino dicte Nativitatis, Pasche, Pentecostes, Corporis Christi, Inventione S. Stephani et Assumptione B. Marie, tresdecim cereos, quemlibet de tribus libris cere, in tresdecim magnis candelabris cupreis, ante dictum majus altare, et de duodecim aliis cereis qui ponuntur et debent ardere in dictis annualibus festis supra majus altare, dictus thesaurarius octo et fabrica ecclesie quatuor, de duabus libris ultra, et preter sex parvos cereos, quemlibet de dimidia libra cere, quos domini episcopi, qui sunt pro tempore, in sex angelis qui sunt super sex pilaria cuprea magna, que sunt ad latera majoris ecclesie, ministrare tenentur. Item, in omnibus festis solemnibus, sicut Epiphanie et Ascensionis Domini, Nativitatis, Conceptionis et Purificationis B. Marie, Annunciationis Dominice et Johannis-Baptiste, Omnium-Sanctorum et Sancti-Stephani, ad Bizantium novem cereos in novem ex dictis magnis candelabris cupreis, quemlibet de tribus libris cere, et de octo qui in istis festis solemnibus ponuntur super majus altare, quolibet de duabus libris quatuor, et fabrica quatuor. Item, in dictis festis ann. et sol. ac dominica post Pencosten et dominica ante Adventum Domini, pro Trinitate et sanctorum Amatoris, prima die maii, et Exceptione ipsius sancti Amatoris, fabrica ponit et semper ponere tenetur, et debent ardere ante capsas corporum et reliquiarum sanctorum, que sunt supra parvum altare superius, sex cerei, quilibet de dimidia libra, quorum a vesperis vigilie cujuslibet festi usque finito completorio festi, duo debent continue ardere, et in festis sanctorum Mariani et Mamertini, Alexandri, Chrysanti et Darie, sanctorum Cirici et Julite, in quolibet eorum festo, ante dictas capsas dictus tenens sacristiam debet facere ardere parvos cereos, quemlibet de dimidia libra, die integra, a vespera vigilie usque post completorium dicti festi. Item in dicto festo Sancti-Stephani a principio vesperarum die Nativitatis Domini, usque per totam diem Sancti Stephani, in crastino post completorium, tenetur ponere duos cereos, in duobus magnis candelabris ferri, ultra dictos tresdecim cereos, ad duo capita tresdecim candelabrorum cupreorum, quemlibet de tribus libris. Item, in processione que si post vesperas Nativitatis Domini et ante vesperas Sancti-Stephani, et a principio laudate Dominum de celis, usque ad finem matutinorum Sancti-Stephani, in crastinum Nativitatis Domini, tenetur ministrari facere cuilibet de ecclesia habitum portanti officio interessenti, unum parvum cereum ardentem, quemlibet de dimidia libra, et dignitati de una libra, et ad idem pro processione que fit ad missam diei festi Purificationis B. Marie Virginis; qui cerei ardere debent a principio processionis usque ad offertorium misse, quo quilibet offert et reddit cereum sibi traditum: et idem in festo B. Michaelis solum pro processione. Item, a vesperis in vigilia Ramis Palmarum et tota nocte, ac quandiu capsa reliquiarum tenetur in choro ecclesie, et quandiu portatur ad processionem in Ramis, debet tenere duos parvos cereos in duobus candelabris parvis quos portant acolyti in dicta processione. Item, diebus mercurii, jovis et veneris benedictis, in Tenebris, scilicet matutinis, in dictis tresdecim candelabris cupreis tresdecim cereos, quorum tres principales sunt sicut in duplicibus, quilibet de tribus libris; qui cum duodecim super altare et sex angelorum et tribus in tribus bacilibus predictis extinguuntur per nocturnos matutinorum, ut est mos. Item, dicta die jovis benedicta duos cereos ardentes ante corpus Christi, in thesauro, ubi dicitur in Paradiso usque veneris sancta hora qua corpus Christi reportatur, pro officio, et dicta die jovis quandiu legitur et fiunt collationes, mandatum tam in ecclesia quam in capitulo, usque ad finem debet tenere duos parvos cereos in duobus parvis candelabris arg., seu aliis ardentes. Item die sabbati sancta tenetur facere fieri et ministrare unum grossum cereum de quinquaginta libris, vel circa, et alium de decem-septem libris, vel circa, cere, quadratos qui sunt in mofeis fusteis ad hoc a longo tempore factis, quique dicta die benedicuntur; et quando puer in albis cantat post benedictionem accendite, accenduntur una cum toto alio luminari pretacto: qui duo cerei positi super gradus ante majus altare debent ardere, dicta die sabbati, ac nocte sequenti, et tota die pasche usque post Completorium, et dictus parvus cereus per totam hebdomadam in vesperis, et ardens portatur in processionibus que fiunt in vesperis per totam hebdomadam Pasche, et non plus; et de cera ipsius parvi datur omnibus de ecclesia modicum die Ascensionis Domini, in missa, ad faciendum cruces que poni consueverunt in liminaribus et ostiis eorum, dictusque magnus cereus semper usque ad Sanctum Synodum remanet ante dictum altare, et ambo cerei predicti accenduntur, atque ardere debent vigilia et die Penthecostes, sicut vigilia ac die Pasche: et iterum dictus magnus cereus debet fieri novus pro festo Inventionis S. Stephani, et ardere a principio vesperarum vigile dicti festi Inventionis usque post completorium diei. Item, de sex cereis qui debent ardere circa crucifixum, in festis Inventionis et Exaltationis Sancte-Crucis, tenens officium dicte sacristie debet duos parvos cereos, quemlibet de media libra, qui ponuntur ante dictum crucifixum, et solum ardent horis vesperarum, vigilie, matutinorum, misse et vesperarum diei, et fabrica debet alios quatuor, quemlibet de duabus libris, qui continue a principio vesperarum, vigilie tota nocte et die, usque post vesperas diei debent ardere in honore Sancte-Crucis, et duos parvos super tabulam die reliquiarum. Item, die dicti festi Inventionis Sancti-Stephani, pro processione et missa usque ad offertorium, debet ministrare duodecim maioribus duodecim villarum capituli, cuilibet unum cereum de tribus libris, pro quibus debet habere a quolibet maiorem quique solidos Parisienses, et ipsi maiores debent eos portare in processione que fit ante missam et eos tenere, ardentes in missa, circa magnum altare, usque ad offertorium, in quo eos per ordinem suum debent offerre hora offertorii, et dictus tenens sacristiam eos debet rehabere. Item a vesperis vigilie festi sancti-Germani, quod est penultima die mensis julii, usque post vesperas dicti festi Inventionis sancti Stephani, quod est tertia die mensis augusti, debet tenere duos parvos cereos ardentes die et nocte, superius in primis allées, juxta tunicam sancti Germani quandiu ibi tenetur et ostenditur in duabus punctis ferreis que ad hoc ibidem sunt affixe. Item in omnibus festis duplicibus que sunt et fiunt in dicta ecclesia, per circuitum anni, que sunt ultra septuaginta, dictus tenens dictum officium sacristie tenetur ministrare quinque cereos, quemlibet de tribus libris cere, in quinque candelabris cupreis ante majus altare ardentes, a principio vesperarum, vigilie et die, in matutinis, missa et vesperis et in matutinis alias vigiliis que loco matutinarum certis temporibus cantantur, quemdam cereum factum a principio de tribus libris cere. Item in omnibus festis semiduplicibus, scilicet prima die Adventus, Septuagesime, Quadragesime, Letare Jerusalem, Ramis Palmarum, Jovis Sancta et aliis semiduplicibus, tres cereos in tribus candelabris cupreis solum modo ardentes, quemlibet etiam de tribus libris. Item, singulis aliis diebus dominicis, festivis non duplicibus, etiam et diebus ferialibus, de sex cereis qui debent ardere supra majus altare in vesperis, matutinis, missis et completorio, quolibet cereo de duabus libris, dictus tenens dictum sacristie officium debet tres et fabrica tres, qui debent ardere usque post completorium, singulis diebus, horis predictis, excepto a die festi sancti Matthei, quod est in februario, usque ad vigiliam sancti Matthei apostoli et evangeliste, quod est in mense septembri; quo tempore durante sic quasi per septem menses non ardent per horam completorii, immo extinguuntur dicti sex cerei, statis vesperis finitis, exceptisque festis annualibus et solemnibus, quibus cum omnibus aliis debent ardere usque post completorium. Item, tenetur omni dominica Adventus ministrare unum cereum magnum et longum de tribus libris cere, qui debet ardere in uno magno candelabro ponendo ad caput sepulcri episcopi Guidonis de Melloto, in choro, per longum matutinarum, et ibi portatur solemniter per unum canonicum a principio invitatorii matutinarum. Item, in dictis festis annualibus et solemnibus, quibus lectiones leguntur superius ad pulpitum dictum Jubé et responsoria in cappis, tenetur ministrare et tenere unum parvum cereum in revestiario, ad videndum per bastonarios tradi cappas personis que lectiones legunt, et responsoria cantant. Item, singulis diebus, per totum, annum in missis que cantantur in choro, duos cereos parvos in duobus candelabris parvis. Item, in dictis annualibus et solemnibus ac duplicibus, semiduplicibus, per longum matutinarum, missarum et vesperarum super gradus, in fine, ad latus candelabrorum cupreorum, ac in processionibus que fiunt singulis dominicis, ante missam, et per totum annum, totiens quotiens presbyter, diaconus et subdiaconus incedere debent ad processionem induti vestimentis sacerdotalibus, etiam per villam, semper portantur ad processionem et in classicis et festis novem et trium lectionum accenduntur ad Magnificat, pro incensando duo cerei parvi, quos pueri in albis cum presbytero portant in duobus candelabris argenti vel aliis. Item, ad parvum altare Comitisse, quando ibidem celebrantur anniversarium, vel missa comitisse, unum parvum cereum in uno candelabro ferreo; et quando etiam ad dictum altare celebratur missa anniversarii, debet tenere duos dictos parvos cereos ardentes in candelabris parvis super scabellum ante, ad cornua majoris altaris basse quos portant duo pueri in albis cum presbytero, quando incensat, et eum associendo eundo ad altare et redeundo ab altari ad revestiarium, etiam in solemnitatibus et processionibus mortuorum, ut est moris. Item, de luminari anniversariorum quod fit per totum annum tam dominorum episcoporum quam aliorum, non tenetur, nisi solum ad sex cereos in anniversario D. Guidonis de Melloto, episcopi et alios sex: ad totum luminare anniversariorum per totum annum tenetur fabrica ecclesie. Item, in singulis diebus, in matutinis ac etiam vesperis et vigiliis, quando non videtur clare in choro, tenetur dictus thesaurarius et sacristie officium tenens, ministrare candelas bonas que dicuntur communiter fiat, competentes pro toto servitio, scilicet pro sex sconsis, videlicet quatuor pro tortariis, duas pro vicariis et capellanis et quando cantantur Resp. ad lectorium, ad caput sepulchris Guidonis episcopi unum fiat, in una sconsa a dextris et a sinistris aquile, et pro illis qui legunt lectiones et illis qui cantant invitatorium quando nescitur cordetenus, et pro nono responsorio in asconsis, eis ad hec a fabrica deputatis, ac pro dignitate vel alio qui in annualibus vel solemnibus facit officium, et tenentur omnes residuum quod superest dimittere dicto thesaurario seu sacriste, excepta candela cum qua leguntur lectiones qualibet die qua, residuum debetur presbytero hedomadario, vel puero in albis, quod residuum debet esse de longo trium vel quatuor digitorum. Similiter tenetur ministrare candelam necessariam pro presbyteris qui celebrant duas missas noctis Nativitatis Domini, ac pro diacono qui legit evangelium liber generationis, et dei Epiphanie factum, ac missis mercurii Quatuor-Temporum, Adventus Domini, ac illorum duorum qui in matutinis Nativitatis Domini, ad altare cantant: ecce annuncio, et die Pasche, quem queritis et tribus Maries et residuum est illorum qui hec scilicet ecce annuntio vobis, quem queritis quam tribus Maries. Item pro igne novo, in vigilia Pasche, super quibus consuevit ac debet habere dictus thesaurarius singulis annis; pro festo Inventionis sancti Stephani, a fabrica ecclesie quinquaginta libras cere, cum luminari exequiarum que fiunt in ecclesia, oblationibus, offertoriis pecunie, panis et vini, tam in choro quam in thesauro et ad altare B. Marie reliquiarum per thesaurarium recipi consuetis, ac aliis juribus et redditibus ad hoc debitis et consuetis; habebitque de cetero omnes candelas que offerentur et evenient in ecclesia, exceptis candelis que evenient ad altare Sancti-Eligii, et que diebus festorum cujuslibet capella et altaris dicte ecclesie evenient et offerentur que dictis diebus festorum erunt capellanorum et altaristrorum dictorum capellarum et altarium. Item tenetur singulis diebus ministrare unum parvum trossonem cerei per longum matutinarum super gradus in medio ardentem, in quo quilibet qui vult lumen recipit, vocatum regippant, torchias vero ad elevationem corporis Christi necessarias per totum anni circulum tenetur minist are fabrica. Item tenetur idem thesaurarius tenens sacristie officium ministrare totum incensum, carbonem et ignem necessarium, ut est moris, per totum annum. Item, sal et aquam pro aqua benedicta singulis dominicis, et omni die, circa altare: cineres benedicendos die Cinerum; et pilos caprarum pro penitentibus, quam vero pro fontibus benedicendis fabrica ministrare tenetur. Item, dictus tenens officium sacristie tenetur custodire claves ecclesie, chori et thesauri, indumentorum, jocalium, vestimentorum, caparum, eaque recipere et reddere cum inventorio, periculo suo et lector librorum. Capas vero et indumenta pro servitio Dei, juxta diversitatem temporum et festorum, idem sacrista tradere in thesauro bastonariis et capellanis ad hoc ad distribuendum ordinatis et fundati, et prout quandoque a capitulo ordinatur, dieque Sacro-Sancte Cene parare locum in quo celebrans officium penitentium super gradis chori dicit letaniam, et absolutione data, etiam sic parare in thesauro paradisum ad reponendum scrosanctum corpus Christi, et die Parasceves sedem seu locum ad reponendam Crucem adorandam, aquamque et alia necessaria ad abluendum altaria preter vinum quod solvit capitulum. Item, tenetur dictus tenens sacristiam, solus et in solidum, ad omnes pulsationes que fiunt et fieri debent et occurrunt in ecclesia, exceptis pulsationibus pro primis exequiis et funeralibus decedentium, ad quas tenentur heredes vel executores decendentium ac misse copetate et certis processionibus, sicut pro malo tempore processionibus extraneis et pluribus occurrentibus, ad quas fabrica tenetur et ignitegio, quotiens dominus episcopus jacet in civitate, quo pro matricularius qui grossam campanam vocatam Amatre pulsat, habet certum panem et vinum a dominis episcopis, pro tempore. Item, tenetur dictus tenens dictum sacristie officium parari facere majus altare et chorum, secundum festa et soslemnitates, et deparare tam pro festiquam pro vivis et mortuis, discooperire et cooperire altare per totum anni circulum, plicareque indumenta sacerdotis, diaconi et subdiaconi, portare et reportare reliquias et jocalia, una cum juvamine certorum capellanorum, matriculariorum, et bastonariorum, ad classicos et ad jacendum in dicta ecclesia deputatorum et fundatorum, una cum matriculariis clerico ac laïco ipsius sacriste qui continue in eadem ecclesia pro ipsius custodia jacere tenentur, ac mapas corporales et indumenta seu pilarias altaris et omnia candelabra cupre facere emundari. Tenetur etiam dictus tenens sacristiam solvere et sustinere cordas duarum campanarum, campanilis chori, scilicet Hauteclere et Sourde, que sunt ad dextram partem chori, et duarum minorum campanarum grosse turris supra capellam B. Marie, scilicet Cirici et Julite, alias Mauldine et Malsope, cum quibus pulsantur prima et nona, diebus ferialibus; verumtamen pro festo Dei et octavarum, fabrica ac pro crucifixo in duobus festis Sancte-Crucis parandis bastonariis, et quando a casu continget per capitulum aliqua parari vel pulsari, aut aliud luminare extraordinarium fieri pro processionibus extraordinariis, vel alias ordinatur, ad que fabrica ecclesie tenetur etiam dictus tenens officium dicte sacristie facere mundari et ortoier altas et bassas votas, quando indigent, et totam ecclesiam in annualibus et solemnibus festis, ac totiens quotiens consuetum est et necesse. Quibus sic peractis, nos decanus et capitulum memorati, considerantes et diligenter attendentes quod sacrista, seu quicumque alius obtinens dictum officium sacristie, pro tempore, propter diminutionem, attenuationem et exiguitatem reddituum, proventus et obventionum et emolumentorum dicti officii sacristie, ut presbyter non posset commode hujusmodi onera supportare, servitia exercere, expensas et pensionem solvere, ac alia sibi incumbentia facere, ut premittitur, nisi aliter provideatur, circa premissa, de remedio opportuno: hinc est, quod premissa omnia et singula ad ejusdem paternitatis reverende notitiam deducimus, ipsamque paternitatem reverendam super premissis omnibus et singulis per presentes informamus quatenus sibi complaceat, ob favorem et conservationem divini cultus, nec-non pro premissis facilius supportandis ac supplendis, et ne de cetero dicta ecclesia in luminari et pulsationibus campanarum, ac aliis divinis obsequiis fraudetur, sed potius laudabiliter inibi deserviatur in eisdem, dignetur eadem paternitas reverenda dictum officium sacristie vacans ad presens, una cum una prebenda integra ejusdem ecclesie vacante vel vacatura, ac omnibus fructibus, redditibus, juribus, obventionibus et emolumentis eorumdem officii et prebende, thesaurarie ejusdem ecclesie, que dignitas est in eadem unire, annectere, et perpetuo incorporare, cassando et supprimando penitus et omnino canonicatum ejusdem prebende; quodque prefatum officium sacristie cum prebenda unienda, annectenda et incorporanda, ac omnibus juribus et pertinentiis eorumdem, tam in grossis quam distributionibus, [...]