Clemens episcopus, servus servorum Dei, ad perpetuam rei memoriam. Licet omnes Ecclesie per universum orbem diffuse Sedi Apostolice, que super illis obtinet principatum, disponente Domino, sint subiecte, Sedes tamen eadem nonnullas ex ipsis aliquando specialiter sibi subdit quadam prerogativa honoris, eas ab aliorum quorumlibet eximens potestate ac statuens fore liberas et exemptas. Unde nos ad Ecclesiam Senonensem quam speciali dilectione prosequimur, Apostolice considerationis intuitum convertentes, ac volentes illam, eciam consideratione charissimi in Christo Filii nostri Caroli, regis Francorum illustris, nobis super hoc humiliter supplicantis, et etiam litibus et dissensionibus quas discordiarum sator frequenter hactenus inter Archiepiscopum Senonensum, qui fuit pro tempore, ex una parte, et dilectos filios Decanum et Capitulum predicte Ecclesie, super iure visitandi dictos Decanum et Capitulum singularesque canonicos et alias personas Ecclesie ipsius, ac jurisdictione ecclesiastica exercenda in eos, eorum occasione, que dictus Archiepiscopus ad se pertinere dicebat, et quarum alique adhuc pendent coram diversis Judicibus indecise, ex alia, suscitavit, finis celerius imponatur, personeque degentes in ipsa Ecclesia eo libentius ministeriis divinis intendant, dictamque Sedem eo majoris promptitudine devocionis studeant revereri, quo ipse et eadem Ecclesia fuerint maiori libertate dotate, Apostolicis communire praesidiis et gratiis honorare condignis: dictam Ecclesiam, claustrum ipsius, ac domos et habitaciones eiusdem claustri, necnon Decanum et Capitulum supradictos, singularesque canonicos eiusdem Ecclesie ac personas dignitates, personatus, vel officia aut alia beneficia, curata vel non curata, in prefata Ecclesia obtinentes (EN MARGE: Nota familiares.) eorumque familiares, continuos commensales, in numero infrascripto, necnon pueros choriales, matricularios, et servitores perpetuos eiusdem Ecclesie, ac personas alias in dicta Ecclesia continue servientes, de choro ipsius Ecclesie existentes, ac habitum chori defferentes ipsius, etiamsi ipsi vel eorum aliqui parochiales ecclesias quarum collatio ad dictos Decanum et Capitulum seu aliam personam dicte Ecclesie pertinet, vel in quibus dicti Decanus et Capitulum, aut alique alie persone dicte Ecclesie jus patronatus habent, obtineant; (EN MARGE: Nota visitationem.) Necnon Magistrum et fratres ac sorores et donatos cum effectu Domûs Dei, «magne domûs» Dei nuncupate Senonensis, que dictis Decano et Capitulo dumtaxat ab antiquo subesse dinoscitur, presentes pariter et futuros, ab omni visitacione, lege, censura, jurisdicione, potestate et dominio predicti Archiepiscopi ac successorum suorum Archiepiscoporum Senonensium, necnon quorumlibet aliorum ordinariorum, judicum, de Apostolice potestatis (F° 14, v°) plenitudine, ex certa scientia, prorsus eximimus et totaliter liberamus, ac eosdem Ecclesiam et Capitulum predicte Sedi dumtaxat immediate subicimus, et in perpetuum volumus et decernimus fore immediate subiectos. (EN MARGE: Nota de exemptione Ecclesie et claustri ac domus Dei.) Ita quod dicti Archiepiscopus aut successores vel alii ordinarii judices, etiam ratione delicti, vel contractus aut rei de qua agitur, ubicumque commictatur delictum, iniatur contractus, aut res ipsa consistat, non possint in dictis Ecclesia, claustro, domibus et habitacionibus ac in Decanum, Capitulum, canonicos, personas, familiares, pueros, matricularios, servitores, magistrum, fratres, sorores, et donatos predictos, aut eorum aliquem, excommunicacionis, suspensionis, vel interdicti sententias fulminare, aut visitacionis officium, legem, censuram, jurisdicionem, potestatem, aut dominium quomodolibet exercere, seu procuraciones exigere ab eisdem. (EN MARGE: Nota quod omnimoda juridicio et censura in claustro, domibus et habitationibus claustri, spectat ad decanum et capitulum pleno jure.) Volumus insuper et statuimus quod inquisicio, correctio et punicio quorumcumque criminum et excessuum, que per canonicos, personas, familiares, pueros, matricularios, servitores, magistrum, fratres, sorores et donatos predictos pro tempore committi contigerit, necnon omnimoda jurisdicio et censura in eos et eorum singulos, ac in claustro, domibus et habitacionibus supradictis, ad prefatos Decanum et capitulum, et in absencia dicti Decani, aut Decanatu dicte Ecclesie vacante, inquisitio, correctio ac punitio criminum et excessuum Decani praefati et omnimoda jurisdicio in eumdem, ad ipsum Capitulum dumtaxat pertineant pleno jure. (EN MARGE: Nota quod decanus et capitulum omnimodam jurisdicionem ecclesiasticam, auctoritate ecclesiastica, in Ecclesie choro exercere possunt, nec potest ab eis appellari nisi ad Sedem aplicam.) Volumus eciam quod iidem Decanus et Capitulum, ac eodem Decano absente, vel Decanatu vacante prefato, dictum Capitulum omnimodam jurisdictionem Ecclesiasticam, auctoritate Apostolica, in Ecclesia exercere possint et debeant supradicta, quodque ab ipsis Decano et Capitulo communiter vel divisim, nisi ad Sedem predictam, nequeat appellari. Districtius inhibentes eisdem Archiepiscopo et successoribus, ac ordinariis judicibus, ac quibuscumque aliis, communiter et divisim, ne ipsi seu corum successores, aliter contra tenorem exempcionis, liberacionis, voluntatis et constitucionis huiusmodi aliquid actemptare presumant, (EN MARGE: Nota de decreto irritante factum contra hoc, etiam ignoranter.) ac decernentes ex nunc irritum et inane quitquid in contrarium, a quoquam, quavis auctoritate, scienter vel ignoranter, contigerit actemptari, non obstantibus quod olim venerabilis frater noster Guido Remensis, tunc Senonensis Archiepiscopus, diffinitivam, per quam pronunciatum, decretum et declaratum extitit, jus et potestatem visitandi prefatos Ecclesiam, Decanum et Capitulum ac personas, tam in corpore quam in membris, per dictum Archiepiscopum Senonensem, ac jus percipiendi, recipiendi et habendi procuraciones, racione visitacionum debitas, necnon omnes et singulos actus ad dicte visitacionis officium pertinentes (F° 15) ibidem libere exercendi, ad predictum Guidonem Archiepiscopum Senonensem, et ad eius in dicta Ecclesia successores, solum et in solidum, pertinuisse et spectasse, pertinereque et spectare de jure debere, sibique adiudicandum fore et fuit adiudicatum, ipsique Decanus et Capitulum ac persone ad recipiendum et admittendum ex tunc prefatos Archiepiscopum et successores ad visitandum Ecclesiam, Decanum et Capitulum ac personas predictas, et pro huiusmodi visitatione procuraciones debitas solvendum et exhibendum condempnati fuerunt, sentenciam in Palatio Apostolico reportavit, et a qua, pro parte dictorum Decani et Capituli, extitit appellatum, cuius quidem appellacionis causa in dicto Palatio pendere dinoscitur indecisa, ac felicis recordacionis Innocencii Pape quarti, predecessoris nostri, que incipit: Volentes et quibuscumque aliis constitucionibus Apostolicis et composicionibus et ordinacionibus factis et initis, necnon predictis et aliis litibus motis et pendentibus inter Archiepiscopos Senonenses qui fuerunt pro tempore, et eosdem Decanum et Capitulum, coniunctim vel divisim, super exempcione ipsorum, vel quibusvis articulis exempcionem et jurisdictionem huiusmodi concernentibus, in quocumque statu existant. Quas quidem composiciones, ordinaciones, causas et lites, et ipsarum causarum et litium statum, presentibus haberi volumus pro expressis: et quibus quidem litibus finem imponimus per presentes, ac statutis et consuetudinibus ipsius Ecclesie contrariis, etiamsi composiciones et ordinaciones ac statuta et consuetudines huiusmodi sint juramento, confirmatione Apostolica, vel quacumque firmitate alia roborata. Per premissa vero prefatis Archiepiscopo et successoribus, quominus ipsi, in prefatis Ecclesia et claustro crucem ante se portari facere, ac in eadem Ecclesia synodum et concilium provinciale tenere, ac omnia et singula que sunt pontificalis ordinis libere exercere valeant, sic tamen quod per hoc jurisdictionem, potestatem, dominium vel quitquid aliud, contra tenorem presentium, inibi vindicare nullatenus sibi possint, non intendimus in aliquo derogare. (EN MARGE: Nota de numero familiarium.) Numerum autem predictorum familiarium declarantes, volumus quod Decani sex, singulorum vero dignitates in dicta Ecclesia obtinentium sex, singulorum autem Canonicorum integras prebendas quatuor, semiprebendas vero duo, et singulorum aliorum beneficia in dicta Ecclesia obtinentium unus, familiares, continui commensales dumtaxat, quorum ipsi infra mensem (F° 15, v°) a tempore quo eos in suos familiares receperint, nomina et cognomina Vicario in spiritualibus generali, vel Officiali dicti archiepiscopi, in scriptis tradere teneantur, exempcione et liberacione hujusmodi uti valeant et gaudere. Volumus insuper quod dicti Decanus et Capitulum, ad indicium libertatis percepte, tres Florenos auri de Camera, annis singulis, in festivitate beatorum Apostolorum Petri et Pauli, prefate Romane Ecclesie dare et solvere teneantur. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre exempcionis, liberacionis, constitucionis, inhibicionis, declaracionis et voluntatis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc actemptare presumpserit, indignacionem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli Apostolorum eius se noverit incursurum. Datum Avinione, quinto Calendas Junii, pontificatus nostri anno duodecimo. (EN MARGE: Nota quod hic annus duodecimus fuit anno Dni millesimo trecentesimo nonagesimo.)