Universis presentes litteras inspecturis, etc. Decanus et capitulum ecclesie Autiss. salutem in Domino. Notum facimus quod nos de libro statutorum dicte ecclesie nostre per Stephanum Naudeti, presbyterum, bachalarium in decretis, publicum apostolica et imperiali auctoritatibus notarium et scribam nostrum juratum, extrahi fecimus quoddam statutum in rubro dicti libri statutorum nostrorum sic intitulatum: Hic patet quo loco debeant corpora defunctorum in choro dicte ecclesie Autiss. et extra post inhumationem poni, et qualiter pecunie et oblationes in exequiis debent distribui inter duos canonicos et tortrarios, etc. Anno Domini millesimo quadringentesimo trigesimo nono, die veneris vicesima quinta mensis septembris, hora de mane capitulari, ad sonum campane, dominis de capitulo capitulantibus, habita matura deliberatione inter eos presentes ordinationes sive presentia statuta, modo et forma quibus sequuntur, fecerunt, ordinaverunt et approbaverunt, videlicet: Cum discordia sepe orta esset et sepius oriri speraretur in ecclesia Autiss. de corporibus defunctorum post eorum obitum, in dicta ecclesia ante inhumationem presentandorum et ponendorum, quo loco poni debeant in choro vel extra, et de pecuniis quecumque distribuuntur, ac oblationibus que fiunt in exequiis et serviciis defunctorum in dicta ecclesia ad quem spectare debeant, et qualiter distribui inter dominos canonicos et tortrarios, ac super aliquibus granis que recipere solebant antiqui canonici tortrarii in granerio capituli, que a viginti annis citra solvi non potuerunt, neque possunt de presenti, obstantibus guerris que in hoc regno diu, pro dolor! viguerunt et adhuc vigent de presenti, ac depopulatione hominum terrarum ecclesie Autissiodor. Propterea nos decanus et capitulum dicte ecclesie Autiss. concordiam in ecclesia nostra et unitatem servare cupientes, in vinculo pacis, pluribus collocutionibus inter nos super hoc prehabitis, et de premissis quantum potuimus, inquisita veritate, maturo consilio, in nostro capitulo declaravimus, et de premissis deliberavimus, statuimus et et ordinamus, de consensu omnium nostrorum in modum qui sequitur: Primo quod corpora dominorum episcoporum nostrorum Autissiodorensium defunctorum, quando in ecclesia Autissiodor. presentabuntur et ponentur, dum in servitio exequiis eorum ponentur et poni consueverunt, et debent in choro dicte ecclesie supra tumbam defuncti domini Guidonis de Melloto, quondam episcopi Autissiodor. Corpora vero dignitatum aliarum et omnium canonicorum et prebendatorum dicte ecclesie poni et collocari debent, ac poni ordinavimus super tumbam sequentem descendendo ante aquilam dicti chori; et corpora canonicorum tortrariorum et canonicorum B. Marie in civitate Autiss. presentari et poni debent descendendo retro aquilam dicti chori. Corpora vero cappellanorum, clericorum, puerorum, et omnium aliorum deferentium habitum dicte ecclesie ponentur et poni debet extra chorum, in navi dicte ecclesie, ante crucifixum, quia antiquitus in dicta nostra ecclesia sic fuit et est observatum. Corpora vero aliorum extraneorum qui non sunt de habitu nostre ecclesie ponentur ubi capitulum ordinabit, considerata qualitate personarum. De oblationibus vero que fieri continget in exequiis et servitiis dictorum quorumcumque defunctorum, sive corpora sint presentia, sive non, primam oblationem panis et vini habebit sacerdos qui missam celebrare tenebitur, secundum usum ecclesie nostre; consequentes vero oblationes panis, vini, et pecunie, ac etiam alie pecunie que distribui consueverunt inter dominos canonicos et canonicos tortrarios distribuentur, sic quod duo tortrarii tantum capient sicut unus magnus canonicus et non plus: et si dicte oblationes non possint distribui in pane et vino, vendentur, et pecunia inde habita distribuetur, sicut supra dictum est, salvo tamen jure thesaurarii ecclesie Autiss. in oblationibus per eum recipiendis. De granis vero que recipere solebant antiqui tortrarii, quia de presenti solvi non possunt, nec est spes quod de cetero solvi possint, propter causas predictas, conclusimus, statuimus et ordinavimus atque concludimus, statuimus et ordinamus, ut predicti canonici tortrarii melius et libentius serviant et celebrent ut tenentur, quod quilibet canonicus tortrarius in ecclesia nostra, presens et residens continue, de cetero recipiet et habebit in granario et cellario capituli, de omnibus vinis et granis frumenti, hordei, silignis et aliis quibuscumque granis mediam prebendam: videlicet quod duo canonici tortrarii tantum recipiant de blado et vino sicut unus magnus canonicus, sine fraude quacumque, pro quo bene recompensabuntur dicti tortrarii de siligine et aliis granis predictis que recipere antiquitus consueverant, et dicta grana que dicti tortrarii antiqui recipiebant, si que venient, de cetero erunt communia, et dividentur inter canonicos et tortrarios, sicut supra predictum est. De missa vero Comitisse, quam aliquibus diebus celebrare tenentur dicti antiqui canonici tortrarii, ordinamus quod de cetero quoties tortrarii eam celebrabunt, pro qualibet missa solventur de bursa capituli, tortrario missam celebranti, viginti denarii Turonenses monete currentis pro tempore, et nihil amplius habebunt dicti canonici tortrarii occasione misse dicte Comitisse. His mediantibus, manebimus in pace de predictis unanimiter serviemus omnes Christo pacis auctori. [lettre du Chapitre d’Auxerre] Viris venerabilibus et discretis amicis suis, in Christo sibi charissimis, S. Decano et capitulo Nivernensi. H. decanus et capitulum Autiss. ecclesie, salutem et cum dilectione sincera paratam ad eorum beneplacitam voluntatem: Petiistis a nobis ut vos certos reddere curaremus qualiter et quomodo septem presbyteri quos canonicos tortarios vocamus, consueverunt et debent in nostra ecclesia deservire. Unde discretioni vestre tenore presentium intimamus quod postquam prebendas hujusmodi quas tortarias vocamus ad collationem nostram pleno jure spectantes, pacifice sunt adepti, personalem residentiam in ecclesia tenentur facere et nisi sint sacerdotes infra annum tenentur se facere promoveri, nec possunt moram trahere extra villam causa peregrinationis, seu alia de causa nisi prius petita a nobis incapitulo licentia et obtenta; et super premissis in institutione sua jurant corporaliter. Tenentur etiam celebrare ad majus altare, et etiam ad aliud altare quod altare Comitisse vocatur, in suis hebdomadis chorum regere, horas canonicas tanquam hebdomadarii dicere, sicut maiores canonici sacerdotes. Non tamen potest canonicus tortarius celebrare ad majus altare in majoribus solemnitatibus, si ejus septimana evenerit; sive in festis duplicibus, si commode possit habere majorem canonicum qui pro ipso celebret dicta die. Consueverunt insuper dicti tortarii supplere defectus majorum canonicorum quotiens est, et cantando et legendo, eorum onera supportare. Hec autem vobis sufficiant que de dictis tortariis vobis ad presens duximus rescribenda parati semper et prompti ad eam que vobis et ecclesie ad utilitatem tenderent et honorem. Datum anno Domini M CC XCVI, die lune post quindenam Pasche.