In nomine sancte et individue Trinitatis, amen. Usus litterarum repertus est propter memoriam rerum; inde est quod ea que memoriter retineri volumus, litterarum memorie commendamus, quatinus hoc quod fragili non poterat retineri memoria, vivaci conservaretur in littera. Hunc igitur morem sequutus, ego Guido, comes Nivernensis, quasdam conventiones et consuetudines quas hominibus meis de Tornodoro invilla Tornodori constituti, scripto presenti annotari feci, has videlicet: talliam meam, quam de hominibus Tornodori accipere et habere solebam, eis remisi et condonavi in perpetuum, hoc modo: homines predicti decimam partem annone, quecumque fuerit, quam de agricultura sua habuerint, sive leguminis, et decimam partem vini quod de vineis habuerint sine emptione, singuli singulis annis mihi reddent; et in electione mea erit decipere annonam in gerbis, aut cum excussa fuerit; et vinum similiter accipiam in cupis, si voluero, aut in cellario hominum; et jurabunt singuli quod neque de annona, neque de vino scienter mentientur, neque veritatem reticebunt, quando ab eis annona vel vinum requiretur. Si quis autem convictus foret quod de jure meo me in aliquo defraudasset, capitale emendabitur, cum emendatione legis unde viveret: si liber erit, septem solidos; si servus, in tres solidos emendabitur Singuli insuper homines, pro unoquoque fastio domus sue que erit habitata, quinque solidos annis singulis mihi reddent; homines vero advene qui de cetero in villa remanere voluerint, si nec domos, nec vineas, nec terram habuerint, quinque solidos per annum tantum reddent; cum vero domos habuerint, quinque solidos pro se, et quinque solidos pro fastio domus sue, et decimam partem omnis annone sue, aut vini, si habuerint, sine emptione. In villa Tornodori non retinebo homines meos de aliis villis meis, nisi quos voluero. De judeis quoque dictum est quod singuli qui familiam tenebunt, viginti solidos pro se, et quinque solidos pro fastio domus sue, et decimam partem vini et annone, si habuerint, sine emptione. Judei quoque advene in villa remanentes, secundum alias judeorum de villa consuetudines erunt. Hos ita redditus determinatos, homines Tornodori mihi, singulis annis, reddent, pro tallia quam eis condonavi, salvis tamen aliis redditibus et consuetudinibus meis, quas in villa Tornodori habere solitus eram, et salva justicia mea. Forifactis tamen ita determinatis, de maauria, sive percutione, et de bello erit emendatio LX solidorum; de raptu quod dicitur adulterium, de muliere infortiata, de homicidio et de latrocinio, erit in voluntate mea; de minutis forifactis emendabunt secundum legem sue conditionis: liber, septem solidos; servus, tres solidos emendabit. Dictum est etiam et concessum quod ego comes bannum meum de vino vendendo habebo Tornodori, per duos menses in anno; scilicet, mense marcio vel aprili, vel maio, in illo de his tribus quem voluero, et in augusto. De chevauchiis dictum est quod singuli ibunt in expeditionem meam aut mittent pro se servientem idoneum, quotiens eos faciam submoveri; et qui non ibit, nec mittet pro se servientem, idoneum conducet servientem, quamdiu durabit expeditio, et secundum legem sue conditionis emendabit. Concessi etiam quod, cum heres meus ad annos discretionis pervenerit, has conditiones et pactiones se tenere jurabit, et ego faciam ei jurare. Quod si forte contingeret Regnaudum, fratrem meum, habere Tornodorum in dominio vel dono, vel excambio, antequam de villa investiretur, has consuetudines et conventiones a me constitutas juraret se inviolabiliter observare et tenere; dictum est etiam quod quicumque erit prepositus Tornodori jurabit has consuetudines se inviolabiliter observare. Has autem consuetudines et conventiones, inter me et homines Tornodori constitutas, laudavit et concessit Matildis, comitissa, uxor mea, et sigillum suum, in testimonium laudationis et attestationis, presenti charte apposuit. Ad majoris etiam confirmationis et attestationis assertionem, rogavi dominum Lingonensem G., de cujus feodo villa Tornodori est, et dominum H., Autissiodorensem et dominum K., Nivernensem episcopum, ut has consuetudines et pactiones in manu acciperent; et precepi eis ut, quantum ad eos pertineret, justiciam facerent de me, si ab his pactionibus sive conventionibus resilirem; et huic presenti charte, in signum confirmationis, sigilla sua apponerent. Et ne quis de cetero hanc nostre attestationis cartam infringere præsumat, et ut hoc ratum et inconcussum de cetero habeatur, ego Guido, comes Nivernensis, propria manu juravi quod has pactiones et consuetudines teneri facerem, et presentem chartam auctoritate sigilli mei roborari feci. Juravit quoque mecum dominus Garnerius, senescallus meus, quod hoc, sicut dictum est, pro posse suo tenere faciet; similiter Narjotus de Tuciaco juravit ad bonum et ad fidem, similiter Stephanus de Petriolis; Milo de Noeriis; Augalo de Selenniaco; Guichardus de Selenniaco; Caldorenus de Ferteis; Renauldus de Castellione, Ebo, vicecomes Nivernensis; Petrus de Curchino; Columbus, tunc prepositus Tornodori. Isti omnes juraverunt quod ad bonum et ad fidem has suprascriptas pactiones et conventiones tenere facient pro posse suo. Hujus rei testes sunt isti supra nominati et plures alii: Clarenbaudus de Noeriis; Huo de Argentolio; Johannes, vicecomes de Lengniaco; Manasses; Petrus Ehodaus; Gauterus Bernardi; Damianus; Antonius Thomas, clericus meus; David, cambellarius; Gimbertus, magister meus. Actum est hoc publice, Tornodori, anno dominice Incarnationis Mº Cº LXXº IIIIº regnante Ludovico, rege Francie; Galtero, Lingonensi; H., Autissiodorensi; K., Nivernensi episcopis.