*A*) Ordinatio praesentis generalis Capituli 1527. *Diffinitores* : de **Cistercio**, s. th. pr., de Prulliaco, de Bonoportu, de Bonavalle, de Buxeria Eduensi monasteriorum abbates ; loco domini de **Firmitate**, de Belloprato, s. th. pr., de Maceriis, de Igniaco, de Elancio, de Belloloco, monasteriorum abbates ; loco domini de **Pontigniaco**, de Caroliloco, s. th. pr., de Strata, de Bona aqua, de Faesia, de Eleemosina, monasteriorum abbates ; de **Claravalle**, de Ursicampo, de Longovado, de Monte Sanctae Mariae, de Signiaco, monasteriorum abbates ; de **Morimundo**, de Bellavalle, de Bullencuria, de Valle dulci, de Alta sylva, monasteriorum abbates. *Confessores* : de Buxeria Andegavensi, de Belloloco, de Ursicampo, de Ripatorio, de Bona aqua, monasteriorum abbates. *Receptores excusationum* : de Strata, de Signiaco, de Miratorio, de Bonoportu, monasteriorum abbates. *Magistri caeremoniarum* : de Claravalle, de Belloprato, s. th. pr., de Caroliloco, s. th. pr., de Bonoradio, monasteriorum abbates. *Promotor causarum* : Provisor collegii S. Bernardi Parisiis. s. th. pr. *Portarius diffinitorii* : de Ripatorio abbas. *Notarii abbates* : de Roseriis, s. th. pr., de Bonoradio, monasteriorum abbates. *Auditores computationum* : de Miratorio, de Aceyo, monasteriorum abbates, et quos Rmus voluerit deputare. *Notarii ad pedes* : fratres Ioannes de Avalone, Anthonius de Belna. * * * *B*) Nomina abbatum in dicto Capitulo existentium praesenti anno 1527 ; de Cistercio, s. th. pr., de Claravalle, de Morimundo, de Belloprato, s. th. pr., de Roseriis, s. th. pr., de Caroliloco, s. th. pr., de Maceriis, s. th. pr., de Karoloco, s. th. pr., de Bellavalle, de Bonoradio, de Elancio, de Igniaco, de Longovado, de Ursicampo, de Bonavalle Ruthenensi, de Signiaco, de Ripatorio, de Bullencuria, de Faesia, de Bona aqua, de Buxeria Eduensi, de Miratorio, de Monte Sanctae Mariae, de Belloloco, de Bonoportu, de Aceyo, de Eleemosina Cistercii, de Strata, de Valle dulci, de Alta sylva, de Buxeria Andegavensi. * * * Anno Domini millesimo quingentesimo vigesimo septimo, die vicesima mensis maii, in Capitulo generali apud Cistercium celebrato, statuta sunt et diffinita quae sequuntur. ORATIONES 1.  Pro sanctissimo … *etc.* 2.  Praeterea pro serenissimo … *etc.* 3.  Insuper pro burgensibus … *etc.* 4.  Ceterum pro pace … *etc.* 5.  Demum pro felicis … *etc.* DIFFINITIONES GENERALES 6.  Nos, frater Guillermus, … *etc.* et est talis : Cum totus Ordo noster … *etc.* necnon in summa 8257 francorum, 14 solid. 9 denar. turon., pro resta computationum generalis Capituli praesentis anni 1527, … *etc.* 7.  Cum propter sumptuum et agendorum in dies occurrentium multitudinem et multiplicitatem, pro quibus supportandis et explendis domus Cistercii, totius Ordinis mater et monarcha, mirum in modum praegravatur, ex eo quod ad eam tamquam ad matrem sit omnium singulare refugium. Et licet esse semper benivolam et promptissimam impenderit ad supportanda onera et agenda universa, neque etiam unquam velit ad eo desistere, sed iugiter materno et pio affectu perseverare, tamen cum ad ea non sufficiat ex eo pariter, quod ab exteris pene universis regionibus nullae solvuntur contributiones, et si ab ipsis proximioribus tamen necdum omnibus, praesertim commendatariis et saecularibus, qui ad hoc cogi non possunt nec importantiae huic aliter provideri. Hinc est quod praesens generale Capitulum sperans se verisimiliter mediis opportunioribus et promptis posse dictos commendatarios et alios compellere, si ad locum authenticum totius regni una cum patribus Ordinis convocarentur, ubi etiam monasteria singula Ordinis iuxta verum valorem ad certam contributionis taxam reducerentur, per quae duo sufficienter provideretur oneribus praedictae domus Cistercii, imo totius Ordinis et agendis, decernit et diffinit quod feria secunda post *Reminiscere* in Quadragesima proxime ventura, apud civitatem Parisiensem in collegio S. Bernardi fiat congregatio omnium abbatum Ordinis, qui ad hoc per litteras patentes a Rmo D. N. Cistercii, seu etiam ab Ordinis commissariis, auctoritate praesentis generalis Capituli emanantes, legitime convocabuntur. Quod si ob infirmitatem vel alias quis se excusare contenderit, confecto super hoc litterarum testimonio, simul mittat authenticum procuratorium, quo constabit de eius confidentia et consensu eorum omnium quae per patres ibidem congregatos determinabuntur et diffinientur ; et haec omnia praecipit in plenaria Ordinis potestate, cum intimatione quod, sive comparuerint sive non, nihilominus tamen, non obstante eorum absentia, omnia per praedictos patres illic praesentes determinabuntur et diffinientur, dando simul auctoritatem commissariis Ordinis in partibus, ut vocatis aut tribus de probioribus et vicinis investigent ad unguem de praesenti valore monasteriorum suae commissionis, super quo ad veritatem dictam congregationem informabunt, et simul eisdem commissariis, appropinquante congruo tempore dictae congregationis, non different convocare, in plenaria Ordinis potestate. 8.  Ad reprimendum ingratitudinis vitium quorumdam de Ordine, qui cum eliguntur ad dignitates abbatiarum, resignare etiam saecularibus non verentur ; quapropter praesens generale Capitulum ultra poenas contra similia attentantes per diffinitiones et statuta Ordinis iam positas, omnibus et singulis electis Ordinis prohibet sub poena eliminationis perpetuae a monasterio unde fuerint electi, necnon et inhabilitatis ad quamcumque abbatialem dignitatem ipso facto contractae, ne huiusmodi electionis suae ius resignent cuicumque saeculari, aut etiam non de Ordine, sine licentia petita et obtenta Capituli generalis, vel ipso non sedente, Rmi D. Cisterciensis, in plenaria Ordinis potestate. 9.  Generale Capitulum ad evitandas murmurationes et occasiones iurgiorum in monasteriis Ordinis, districte prohibet abbatibus universis, ne deinceps ullum recipiant in professionem monasticam sine consensu vel totius sui conventus, vel sanioris partis ipsius. 10.  Ad hoc ut deinceps securius et solemnius procedatur in inquirendis de contractibus Ordinis et de eis referendis, praesens generale Capitulum diffinit et statuit, ut deputati ad hoc scripto redigant, quod invenerint scribendum, quod in promptu habentes cum advenerit generale Capitulum postea referre non omittant. 11.  Generale Capitulum moleste praevaricationes quorumdam religiosorum in abbates et electores suum ius in favorem saecularium resignantium, ut pensiones vel beneficia saecularia consequantur, et a regularibus observantiis absoluti saeculariter et cum saecularibus conversentur, statuit et ordinat, ut huiusmodi religiosi sic ambitione seducti compellantur, per abbates quibus professi sunt, regulariter vivere, et vota quae distinxerunt labia sua reddere. Et quia tales praetextu dispensationis apostolicae praesumunt activa debita contrahere in maximum quandoque creditorum et monasteriorum dispendium, dictis abbatibus districte praecipitur ut huiusmodi debitores ad plenam et integram satisfactionem per iuris et iustitiae vias arceantur ; et quia ad dicti generalis Capituli pervenit notitiam, quod in monasterio de Buxeria Andegavensi similes resignationes factae sunt, maxime per fratrem Ioannem Trousseau, qui electus in eodem monasterio pacifice per annum et amplius gavisus est ; nihilominus ut saeculariter viveret, sicut praemissum est, resignavit suum monasterium in favorem alterius personae quam religionis nostrae, cum permutatione cum beneficio vel beneficiis saecularibus, de quo vel quibus tamen beneficiis pacificam non potuit consequi possessionem. Quare post quinque vel sex annos effluxos, calices, crossam, crucem auream, titulos, scedulas et obligationes a dicto monasterio rapuit et detulit, ut his mediantibus abbatem tunc abbatizantem induceret ad creandam super monasterio praemisso de Buxeria pensionem, quae mediis subreptitiis eidem tunc est creata ; et quod imbecilius [imbecillus] est, per abbatem modernum, timore minarum praedicti fratris Ioannis, de summa 60 libr. annualium est aucta. Unde praemissum generale Capitulum abbatibus de Chalocheyo in Andegavensi et de Pietate Dei in Cenomanensi dioecesibus, et cuilibet in solidum committit huiusmodi negotium, factis prius debitis inquisitionibus et informationibus, terminandum et decidendum, in plenaria Ordinis potestate. ELECTIONUM CONFIRMATIONES 12.  Praesens generale Capitulum debite informatum, electionem novissime in monasterio de Sancto Marcello, in Caturensi dioecesi, indebite factam fuisse contra Ordinis instituta, irritat, cassat et annullat, ius devoluti eiusdem monasterii fratri Reymondo de Podio, religioso monasterii de Candelio, in s. th. bacc. conferendo in plenaria, *etc.* 13.  Generale Capitulum humilem supplicationem Michaelis Lefevre electi in abbatem monasterii de Fonte Danielis, in Cenomanensi dioecesi, recipiens, et petitioni suae rationabiliter annuens declarat, quod in confirmatione Capituli generalis praesentibus instrumentis annexa per notarios eiusdem Capituli generalis evidenter erratum est, ponendo loco abbatis de Chalocheyo abbatem de Claromonte, sicut in praemissis intrumentis [instrumentis] liquido constat ; qui quidem abbas de Chalocheyo praesidebit in eius electione. 14.  Electionem, institutionem et installationem de persona fratris Adae Hugonis ad abbatialem dignitatem monasterii B. M. de Altasylva, Cisterciensis Ordinis, Tullensis dioecesis, per viam inspirationis vel quasi, rite et canonice per monachos eiusdem monasterii, praesidente ibidem ex commissione Rmi D. N. Cisterciensis, necnon ex commissione abbatis de Theoloco, patris abbatis immediati eiusdem monasterii, fratre Nicolao, abbate de Belloprato in Lotharingia, s. th. pr., factam, *etc.* approbat, *etc.* supplendo, *etc.* TRACTATUUM CONFIRMATIONES 15.  Praesens generale Capitulum committit domino abbati de Morimundo, quatinus facta diligenti inquisitione super quodam tractatu inito et passato inter abbatem et conventum monasterii de Insula Barrensi ex una, et Claudium Liebault, scutiferum, et dominum de Viliers super Matronam, si invenerit dictum tractatum fore ad utilitatem dicti monasterii de Insula, confirmet et corroboret, in plenaria Ordinis potestate. 16.  Audita relatione domini abbatis de Morimundo super tractatu inito et passato inter abbatem et conventum de Escureyo ex una, et Albericum Paget partibus ex altera, prout patet ex eodem tractatu, cui praesentes annectuntur, praesens generale Capitulum eumdem tractatum secundum omnem sui formam et tenorem approbat, ratificat et confirmat. 17.  Abbatibus de Bellavalle, de Charitate, de Lococrescenti, de Bullione, vel duobus eorum simul, praesens generale Capitulum committit, quatinus facta inquisitione super quodam tractatu inito et passato inter abbatem et conventum monasterii de Gratia Dei, in Bisuntinensi dioecesi, ex una, Henricum Oddo et et suos consortes partibus ex altera, de quodam manso et pertinentiis eius, sito in villagio de Bretigniaco ; si invenerint dictum tractatum cedere ad commoditatem dicti monasterii de Gratia Dei, corroborent, approbent et confirment, in plenaria, *etc.* 18.  Abbatibus de Monte petroso, de Faesia, de Bonoloco et cuilibet in solidum, praesens generale Capitulum committit ut super contractu praesentibus annexo, inter abbatem et conventum monasterii de Bona aqua, in dioecesi Lemovicensi, ex una, et discretum virum magistrum Franciscum Clidiero, notarium regium, partibus ex altera, diligentem inquisitionem faciant, et si praedicto monasterio commodum et utilem invenerint, confirment, sin alias infirment, in plenaria, *etc.* 19.  Tractatum concordiae inter abbatem et conventum monasterii de Bellavalle ex una et curatum de Rigniaco, in Bisuntinensi dioecesi, partibus ex altera, de quibusdam iuribus ratione dictae curae de Rigniaco, praesens generale Capitulum gratum et ratum habens, ipsum eumdem tractatum approbat, ratificat et confirmat secundum omnem sui formam et tenorem, in plenaria, *etc.* 20.  Committitur domino abbati Claraevallis et abbati de Ripatorio coniunctim ad confirmandum et infirmandum contractum initum inter abbatem et conventum de Bullencuria ex una, et Ludovicum Cornu, Ioannem Picault, Stephanum Poisson, Martinum Poisson ac eorum consortes partibus ex altera, de damno et incommodo cuiusdam contractus de graignagio de la Rougegranche, et si praedictum contractum, *etc.* 21.  Contractum et appunctuamentum passatum et initum inter abbatem et conventum monasterii de Longovado ex una, et incolas seu habitantes de Latriceyo partibus ex altera, super materia decimali totius finagii dicti oppidi de Latriceyo, generale Capitulum ipsum tractatum tamquam utilem et pro bono pacis ratificat, approbat et confirmat, in plenaria Ordinis potestate. 22.  Domino abbati Claraevallis et abbati de Bullencuria committitur, ut super contractu inito et passato inter abbatem et conventum de Ripatorio ex una, et honestos viros Nicolaum Thiru, Aegidium Quarré ac eorum uxores partibus ex altera, debitam inquisitionem et informationem faciant et proximo Capitulo referant. 23.  Committuntur abbates de Igniaco, de Valle clara et de Bonofonte, ut duo eorum se informent super contractu inito inter abbatem et conventum monasterii de Signiaco ex una, et Ioannem Renesson, alias de Hurtault, partibus ex altera, ratione cuiusdam fabricae ferreae, quem quidem contractum, si monasterio praedicto de Signiaco commodum et utilem invenerint, ipsum ratificent et confirment, in plenaria, *etc.* 24.  Committuntur abbates de Igniaco, de Valle clara et de Bonofonte, ut duo eorum se informent super contractu inito inter abbatem et conventum monasterii de Elancio ex una, et Ludovicum Gelhay ac Nicolaum Gelhay, fratres mercatores, partibus ex altera, quem quidem contractum, *etc. ut supra.* REHABILITATIONES 25.  Cum praesenti Capitulo innotuerit, narrante et supplicante domino abbate de Claravalle, fratrem Ioannem de Argensollis [Argensoliis], professum de Tribus fontibus, nonnulla loca et ostia in eodem monasterio effregisse, ea intentione qua raperet et exportaret, quae ibidem recludebantur, a quo tamen subita nonnullorum interventione prohibitus, inde fugiens in domum patris sui extra monasterium se recepit et regulari habitu dimisso circiter per sex mensium spatium remansit, tam in dicta domo patris, quam extra pervagando ; tandem conscientia propria remorsus rediens ad dictum monasterium veniam petiit et obtinuit, cum salutari poenitentia, quam humiliter et patienter sustinuit, modo pacifice et religiose conversans cum ceteris in eodem monasterio. Quapropter idem generale Capitulum emendationi eiusdem fratris congratulando gratiam et absolutionem annuit, eumdem fratrem Ioannem per praesentes ex gratia speciali rehabilitando ad omnes dignitates, gradus et officia, etiam abbatiali dignitate inclusa, in plenaria, *etc.* 26.  Ad requestam abbatis de Strata pro fratre Ioanne le Diacre, monacho suo, qui diabolico spiritu ductus, furto, imo sacrilegio, commisso in eodem monasterio de duobus crateribus argenteis et octo scutis aureis Romam usque abiit, impetraturus facultatem redeundi ad saeculum et vivendi relicto habitu regulari, a qua quidem mala conversatione bono spiritu denique reductus et revocatus, et super eo sufficienter punitus et poenitens, nunc pacifice degit in eodem monasterio de Strata ; quapropter praesens generale Capitulum ovi perditae prius et modo repertae congratulans, ipsum fratrem Ioannem le Diacre per praesentes reponit, rehabilitat ad omnes dignitates, gradus et officia, etiam abbatiali dignitate inclusa, in plenaria, *etc.* 27.  Ad requestam abbatis de Igniaco pro fratre Ioanne Lechet, monacho suo, qui deprehensus et convictus super contagio carnis per eum commisso in eodem monasterio de Igniaco, de quo tamen postea sustinuit debitam poenitentiam, et nunc tamquam ex corde poenitens humiliter et pacifice conversatur cum ceteris in eodem monasterio. Ideo praesens generale Capitulum eumdem fratrem Ioannem rehabilitat ad omnes dignitates, gradus et officia, etiam abbatiali dignitate inclusa, in plenaria, *etc.* COMMISSIONES 28.  Domino abbati de Claravalle praesens generale Capitulum praecipiendo committit, quatinus visitato in propria persona suae filiationis immediatae monasterio de Caroloco, Bisuntinensis dioecesis, et praesertim inspectis necessitatibus labentium aedificiorum et ceterorum omnium, ordinet certam pecuniae summam percipiendam super dicto monasterio, videlicet vel tertiam partem omnium reddituum, vel summam usque 500 libr. turon. applicandarum per deputandum ab eo ad reparationes in dicto monasterio faciendas ; controversiam autem inter abbatem eiusdem monasterii et priorem suum seu monachum et alios eiusdem monasterii religiosos, coram praesenti Capitulo generali quodammodo agitatam, facta debita inquisitione, ordinabit usque ad debitae iustitiae complementum, in plenaria, etc. 29.  Abbatis de Ursicampo petitioni generale Capitulum favorabiliter annuit, ut fratrem Alanum Fonet, suum et praedicti monasterii de Ursicampo religiosum, pro suorum religiosorum et sui praedicti monasterii pace et tranquillitate licentiet, eliminet et a grege suarum ovium perpetuo sive ad tempus educat, dummodo abbati dictum Alanum recepturo de vestimentis et alimentis satisfaciat, et ubi pacifice et regulariter non vixerit, puniatur in proprio vel alieno monasterio, sic quod ceteris transeat in terrorem, usque ad generalis Capituli dispositionem. 30.  Audito Rmo D. super venditione et alienatione cuiusdam nemoris quantitatis 50 iornalium sive arpentorum facta nobili scutifero Francisco de Montfort per abbatem de Caroloco, qui quidem Rmus D. visitando dictum monasterium invenit fide dignorum testimonio venditionem huiusmodi eidem monasterio esse damnosam, et contra iuris et statutorum Ordinis dispositionem factam, generale Capitulum praedictam venditionem cassat et annullat, supradicto abbati de Caroloco districte praecipiendo, ut praedictam venditionem et alienationem revocet sub poenis et censuris Ordinis. 31.  Audita supplicatione nobilis viri Guillemi [Guillelmi] de Fonte, scutiferi, domini de Viermes, petentis abbatem et conventum monasterii de Valle Sanctae Mariae, in Parisiensi dioecesi, ad exhibendos titulos proponendum coram nobis aut a nobis deputatis, qua ratione redditum aliquem annuum super dominium de Viermes petunt et praetendunt, compelli, praesens generale Capitulum iustae annuens petitioni, abbati de Caroliloco, s. th. pr., committit quatinus auditis partibus inquirat et proximo generali Capitulo referat, in plenaria, *etc.* 32.  Supplicationi abbatis de Ursicampo requirentis, ut possit Ioannem Rasse, civem Cameracensem, in monasterio suo recipere, ipsique victum, domicilium et sepulturam in suo praefato monasterio constituere, mediante tamen summa pecuniarum per dictum civem offerenda generale Capitulum devotioni devotarum personarum favens, favorabiliter annuit domino abbati Claraevallis, vel primo visitatori, auctoritatem conferendo contractus quoscumque per dictum abbatem de Ursicampo ratione praedicti Ioannis Rasse conficiendos confirmandi, in plenaria, *etc.* 33.  Praesens generale Capitulum districte praecipit abbati de Marcilliaco, quatinus quantum in se est, exponat vices suas ad viriliter compellendum fratrem Benedictum Perrin, monachum suum extra monasterium vagantem in non parvum dedecus et scandalum, redire ad dictum monasterium, et ibidem vivere, prout Ordinis Cisterciensis lex in regula et statutis contenta declarat et exigit, in plenaria Ordinis potestate, in virtute cuius etiam ad idem prosequatur contra fratrem Christoforum de Marcy, etiam monachum suum cum adiunctione, si opus est, procuratoris Ordinis, una cum abbate de Quinciaco, cui praecipitur ad hoc intendere, quorum adiutorio revocetur dictus frater a saeculo, ad quod respiciens et manum ab aratro deponens retro reverti non puduit, et haec omnia fient expensis dicti monasterii de Marcilliaco, in plenaria, *etc.* 34.  Praesens generale Capitulum committit abbatibus de Vallibus Sernay et de Igniaco, et cuilibet eorum in solidum, quatinus adhibeant diligentiam possibilem ad reducendum fratrem Bertinum ad monasterium ultimae professionis suae ; et quoniam super hoc est difficultas an videlicet sit dictum monasterium de Vallibus Sernay ubi primo fuit professus, vel monasterium de Elancio, facta super hoc diligenti inquisitione, cogant dictum fratrem redire ad monasterium, ubi fuerit inventus fecisse ultimam professionem, expensis eiusdem monasterii ultimae suae professionis, in plenaria, *etc.* 35.  Cum ex parte abbatis monasterii Vallis lucis, in Candidaecasensi dioecesi, in regno Scotiae, praesenti generali Capitulo fuerit remonstratum esse aliquas terras dicto monasterio pertinentes, quarum pars esset tradenda cultoribus ad censum annuum et perpetuum, altera ad certum terminum, supplicando super hoc sibi praeberi potestatem ; hinc est quod pro ampliori solemnitate ex *Benedictina* observanda, dictum praesens generale Capitulum committit duobus abbatibus simul de proximioribus et vicinioribus eiusdem monasterii, quatinus facta super hoc diligenti, fideli inquisitione, si invenerint fore dicto monasterio commodum, approbent, corroborent et confirment, in plenaria, *etc.* 36.  Praesens generale Capitulum dat et confert per praesentes abbati de Gratiis in Anglia auctoritatem et plenum posse visitandi et reformandi, in capite et in membris, omnia et singula Ordinis monasteria in dicto regno Angliae, excepta Wallia, et simul convocandi abbates, et eos citandi ad comparendum congregationi Parisiis, feria secunda post dominicam *Reminiscere*, in collegio S. Bernardi, proxime in Quadragesima faciendae, aut si eidem congregationi interesse non poterunt, deputandi aliquos ex eis, qui eidem congregationi interesse debebunt, cum intimatione eisdem praecipiendo id exsequi in plenaria Ordinis potestate. Qui quidem missi et comparentes, cognita eius diligentia, poterunt interim et curam suorum monasteriorum committere ; hanc autem visitandi facultatem idem generale Capitulum duxit ad praedictam usque generalem congregationem limitandam, in plenaria Ordinis potestate. Datum, *etc.* 37.  Abbati de Belloprato permittit generale Capitulum ad inquirendum de quodam monacho, videlicet fratre Nicolao Collardi, translato de Monasteriis ad monasterium de Insula Barrensi, et ubi invenerit, in quo duorum praedictorum monasteriorum ultimam fecerit professionem, cogat abbatem huius monasterii ad recipiendum eum tamquam suum monachum, in plenaria Ordinis potestate. 38.  Praesens generale Capitulum graviter ferens rumores, qui de persona et regimine fratris Francisci Maurey, abbatis de Moris, feruntur, quantum cum Deo potest, de remedio providere volens, committendo iniungit domino abbati de Claravalle, patri immediato eiusdem monasterii de Moris, quatinus assumpto secum aliquo ex abbatibus Ordinis, facta diligenti indagine super huiusmodi rumoribus, et famae veritate, prout rationabiliter et iuridice invenerint faciendum, agant et prosequantur usque ad debitam satisfactionem et iustitiae complementum, etiam per amotionem ab abbatiali dignitate usque ad sententiam diffinitivam inclusive ; quod si immunis fuerit inventus et inculpabilis, nihilominus tamen ob infamiae labem et pusillorum scandalum evitandum cogant eum per omnes iuris et iustitiae vias ad se canonice purgandum, in plenaria Ordinis potestate. 39.  Praesens generale Capitulum abbati monasterii de Gratiis in Anglia, confert auctoritatem et plenum posse compellendi omnes et singulos abbates in toto regno Angliae, excepta Wallia, ad solvendas sibi impositas contributiones et subsidia, et commissarios ad reddenda computa de receptis ab ultimis computationibus eorum Capitulo generali, et Rmo D. N. Cistercii redditis ; et si interea defuncti sint, compellere eorum successores ad solvendum restas et arreragia eorum omnium quae per eorum praedecessores recepta sunt, et ad integre Ordini et congregationi Parisiis in Quadragesima proxima feria secunda post *Reminiscere* afferenda, in plenaria, *etc.* IUDICES 40.  Abbatibus de Pontigniaco, de Longovillari, de Prulliaco et de Regalimonte, de Barbello, et eorum cuilibet in solidum, praesens generale Capitulum committit, quatinus per omnes iuris et iustitiae vias compellant abbatissam monasterii de Lilio prope Meldunum, et quascumque pernonas habentes administrationem bonorum temporalium dicti monasterii de Lilio, ad integre persolvendum abbati de Caroliloco et eius monasterio, quascumque pecunias per dictum abbatem de Caroliloco, aut eius praedecessorem pro reformatione, et pro clausuris dicti monasterii de Lilio et necessitatibus personarum eiusdem monasterii expositas, quae per instrumenta aut litteras procuratorum et receptorum fideliter declaratae fuerint, aut per ipsum generale Capitulum approbatae ; quod si aliquae lites exinde accidant, ipse aut alter ipsorum ipsas decidant et terminent, in plenaria, *etc.* 41.  Domino abbati de Morimundo et abbati de Vallibus in Ornesio, et cuilibet in solidum, generale Capitulum committit, quatinus si abbatem de Escureyo seu monasterium eius in aliqua pecuniarum summa legitimis testibus aut instrumentis teneri compererint Ioanni Haymard et Petro Haymard, mercatoribus in oppido Damblam commorantibus, compellant eum vel eos per omnes iuris et iustitiae vias ad praedictam summam eisdem mercatoribus integre persolvendum, in plenaria, *etc.* LICENTIA SEU VIATICA 42.  Abbati de Monasteriis generale Capitulum praecipit ut fratrem Folianum, conversum suum professum, in monasterio suo recipiat, vel saltem de benigno receptore eidem provideat, abbati de Tribus fontibus committendo quatinus eumdem abbatem de Monasteriis ad praesentium executionem compellat, in plenaria, etc. 43.  Generale Capitulum visceribus charitatis complectens fratrem Michaelem Lefebure, religiosum et abbatem electum monasterii de Fonte Danielis, eidem permittit et facultatem confert prosequendi ius electionis suae per omnes iuris et iustitiae vias, ad locaque suum processum concernentia se transferendi, omnes et singulos maxime nostrae sacrae religionis Christi fideles hortando quatinus in viae et vitae necessariis etiam Ecclesiae sacramenta, si sit opus, ministrando misericorditer succurrant. 44.  Generale Capitulum omnibus et singulis nostrae sacrae religionis regularibus personis consulere desiderans, fratri Ambrosio Lièvre, religioso monasterii de Fonte Danielis, tamquam sindico religiosorum eiusdem loci, licentiam et auctoritatem confert pro et nomine religiosorum eiusdem loci ius electionis eorum prosequendi, et in locis quibuscumque dictam prosecutionem concernentibus comparendi, omnes et singulos nostrae sacrae religionis personas hortando, ut eidem fratri charitativam hospitalitatem misericorditer impendant. 45.  Abbati monasterii Montis Sanctae Mariae, praesens generale Capitulum committit ei praecipiendo, quatinus facta inquisitione super forefacto fratris Rolandi Musseti, professi monasterii de Chezeriaco, qui pro lapsu in contagio carnis petiit rehabilitationem, ex quo eiectus ex monasterio proprio, nunc extra vagatur in scandalum Ordinis. Et facta huiusmodi diligenti inquisitione, prout rationabiliter invenerit, cogat abbatem dicti fratris Rolandi ad eumdem in monasterio suo tamquam monachum suum recipiendum, in plenaria, *etc.* EXCUSATIONES 46.  Generale Capitulum excusat a via Capituli abbatem de Bonofonte, admittendo suas excusationes contentas in suis litteris, eidem abbati dando plenariam auctoritatem per se, vel commissos per eum, audiendi suos religiosos infra festum Pentecostes proxime venturum, ipsosque ab omnibus ipsi Capitulo reservatis, absolvendi. 47.  Ad idem, pro abbate de Valle regis. — Ad idem, pro abbate de Longoponte. IUDICES 48.  Abbatibus de Bellavalle, de Charitate, de Roseriis, et cuilibet eorum in solidum, praesens generale Capitulum committit, quatinus si per instrumenta, seu alia fide digna testimonia, invenerint abbatissam de Battanto, in Bisuntinensi dioecesi, iuxta Bisuntium, teneri et obligari domino Iacobo Bonet, presbytero curato de Merchault, per omnes iuris et iustitiae vias, cogant dictam abbatissam ad satisfaciendum ei, in plenaria, *etc.* SUFFRAGIA 49.  Frater Guillermus, abbas Cistercii, … *etc.* discreto viro magistro Leodegario Dorveau, sacerdoti rectori parochialis ecclesiae de Aiseioducis, dioecesis Lingonensis, sanctae devotionis salutare suffragium. Vestrae devotionis affectus, quem ad Ordinem nostrum intelleximus vos habere, zelusque reparationis, imo potius novae constructionis ecclesiae vestrae campanilis et campanarum ipsius quem geritis in pectore, nos inducunt, ut ea de nostrae sacrae religionis thesauro vobis favorabiliter concedamus, quae praemissis affectu, zeloque noscimus opportuna. Nos itaque, precibus domini abbatis Claraevallis exigentibus, omnibus et singulis Christi fidelibus, qui praemissae reparationi, vel potius novae constructioni largitione temporalis substantiae compatienter assistent, omnium bonorum spiritualium, videlicet missarum, *etc.* concedimus participationem et associationem. Datum, *etc.* 50.  Frater Guillermus, abbas Cistercii … *etc.* nobili et potenti domino Laurentio de Gorouz, equiti aurato, et domino de Marnay ac eius conthorali, sanctae devotionis obsequium salutare. Quamquam divinae legis … *etc. ut in forma consueta*, ad instantiam abbatis de Aceyo, vobis omnium bonorum spiritualium … *etc.* concedimus participationem et associationem. Cum autem obitus, *etc.* Datum, *etc.* 51.  Ad idem, ad requestam eiusdem abbatis de Aceyo concessum est nobili viro Claudio de Fontete ac eius uxori, singulari nostrae religionis benefactori. 52.  Ad idem, illustri et potenti domino, domino Roberto de la Marche, domino de Sedan, necnon dominae Catarinae de Croy eius uxori, ac etiam liberis suis, ad instantiam abbatis de Elancio. 53.  Ad idem, magistro Ioanni Doctrinelli, ecclesiae B. M. Remensis canonico, ad instantiam abbatis de Elancio. 54.  Ad idem, pro nobili viro Anthonio de Loupam militi, et uxori eius, ad instantiam abbatis de Igniaco. 55.  Ad idem, pro nobili domina Guillena de Largereyo, vidua dicti nobilis, ad instantiam abbatis de Igniaco. 56.  Ad idem, illustrissimae dominae, dominae Philibertae de Lucenburgo, principissae Auraciae, necnon pro illustrissimo praepotenti domino, domino Philiberto eius filio, ad instantiam abbatis de Monte Sanctae Mariae. 57.  Ad idem, Sebastiano Liniet, uxori eius et liberis, ad instantiam abbatis de Sancto Sebastiano in Urbe. 58.  Ad idem, pro illustrissima domina, domina Maria d’Albret, comitissa Nivernensi, necnon illustrissimo potentique principe domino Francisco de Clèves, comiti Nivernensi, suo naturali filio, ad instantiam abbatis de Bonoradio. CONTUMACES 59.  Fratrem Ioannem Ardessay, monasterii B. M. de Moroliis, in Malleacensi dioecesi, primo citatum non comparentem, et ideo contumacem declaratum, ac denuo per litteras praesentibus annexas citatum et non comparentem, tamquam inobedientem, contumacemque et excommunicatum generale Capitulum declarat omnibus et singulis Ordinis sacerdotibus districte praecipiendo quatinus dictum fratrem Ioannem Ardessay inobedientem, contumacem et excommunicatum declarent, ac talem omnibus et singulis personis cum quibus conversatur, evitandum, verbaliter vel per affixionem denuntient. 60.  Ad idem, de fratribus videlicet Ioanne Vielle, monasterii de Villanova professo, et Christoforo Malin, professo monasterii de Buzayo, qui legitime citati et vocati non comparuerunt, quorum excommunicationis declarationem et cognitionem totius causae abbatibus de Villanova et de Moroliis, et cuilibet eorum in solidum, praesens generale Capitulum committit in plenaria Ordinis potestate. 61.  Non obstante cedula excusationis per abbatem de Sylvalata in Wasconia ad praesens generale Capitulum missa super excusatione non solutarum contributionum, praeteritis annis monasterio suo impositarum, idem praesens generale Capitulum ipsum declarat incurrisse censuras latas contra contributiones non solventes, in plenaria, *etc.* PROCURATIO 62.  Generale Capitulum abbatem de Igniaco fecit, constituit et ordinavit, ac per praesentes fecit, constituit et ordinat verum, certum, legitimum et indubitatum totius Ordinis procuratorem, syndicum, economum, negotiorumque gestorem, factorem et nuntium specialem et generalem … *etc. ut in forma consueta.* * * * 63.  Quia propter agendorum multiplicitatem … *etc. ut in anno* 1506, n° 30. 