Édition d’après A.

Karolus tertius, Dei gratia rex Jerusalem et Sicilie, Provincie et Forcalquerii ac Pedemontis comes, senescallis predictorum comitatuum nostrorum Provincie et Forcalquerii, vicariis, subvicariis, clavariis et officialibus aliis tam prefatorum comitatuum quam civitatis nostre Nicie ad quos spectat et spectare poterit presentibus et futuris fidelibus nostris gratiam et bonam voluntatem. Humanitatis nostre prompta benignitas subjectorum votis libenter accedit et ibi maxime ubi pro ipsorum comodis jus nostrum non leditur et antiquitas observatur. Sane Anderonus Badati de Nicia fidelis noster dilectus syndicus et ambassiator universitatis hominum civitatis nostre Nicie nostrorum fidelium dilectorum majestatis nostre presentiam adiens, subscripta capitula per modum petitionum pro ipsorum nostrorum fidelium parte celsitudini nostre suppliciter obtulit petensque a nobis, illa eis, quadam benignitate regia confirmari. Nos autem actendentes sinceritatem devotionis universitatis et hominum predictorum qua ad honorem et fidelitatem nostram in Provincie partibus didicimus laudabiliter claruisse, ex quibus universitatem et homines ipsos dignos specialis gratie nostre prosecutione censemus, respondimus super capitulis et petitionibus ipsis benigne, prout in fine uniuscujusque capitulorum ipsorum continetur. Quorum capitulorum tenor, cum responsionibus ipsis per omnia talis est. 
 In primis, item quod cum universitas predicta usa fuerit perpetuo et a tanto tempore citra de cujus contrario memoria hominum non existit, anno quolibet, in presentia officialium reginalium olim curie regie dicte civitatis eligere quatuor regardarores, quatuor arbitros et unum notarium arbitrorum, necnon duodecim camperios et duodecim super camperios qui in manibus predictorum officialium jurant bene et legaliter eorum officium exigere, dignetur per sua privilegia dictum jus eligendi confirmare et de novo concedere et et quod possint arma portare. ¶Fiat prout consuevit fieri.
 Item quod cum dicta universitas consueverit a tanto tempore citra de cujus contrario memoria hominum non existit quod syndici dicte universitatis sive civitatis una cum consiliario et octo consiliariis aliis per consilium eligendis teneant et tenere possint eorum consilium circa negotia universitatis absque presentia aliquorum officialium curie regie et se congregare totiens quotiens eis videtur expediens et necessarium, dignetur dicte universitati premissa confirmare et de novo concedere per sua privilegia. Fiat prout consuevit fieri. 
Item quod cum cives nostri cotidie pro contractibus et delictis infra dictam civitatem et ejus territorium commissis factis et initis ad alias curias Provincie vigore obligationum per ipsos contrahentes factarum trahi contingit quod cedit in dampnum et prejudicium civium predictorum, dignetur per sua privilegia nobis concedere ut ab inde in antea aliquis civis dicte civitatis pro contractibus vel delictis infra dictam civitatem et ejus territorium initis et comissis non possint nec valeant ad aliam curiam quam dicte civitatis trahi seu conveniri per quemvis officialem regalem non obstante quod talis civis se olligasset aliis curiis, scilicet quod judex et vicarius dicte civitatis quibuscumque conquerentibus de talibus contrahentibus et delinquentibus brevem justitiam facere teneantur. Quantum ad delicta placet, nisi senescallo Provincie et consilio ex causa aliud videretur quandocumque, quantum ad contractus servetur jus comune, et idem de contrahentibus infra vicariam. Et quod aliquis comissarius non possit aliquem civem a civitate predicta extrahere vigore commissionis sibi per senescallum vel per quemvis alium officialem facte sive sit causa civilis vel criminalis. Dependet et fiat ut supra. 
 Item quod cotidie inquisitiones per officiales curie fiunt maliciose in dampnum subdictorum sine denuntiatore aliqua ex quo multa mala inde sequuntur et gravamina subdictorum, necnon denuntiatores audiuntur in testes. Dignetur per sua privilegia nobis concedere quod ab inde in antea officiales nec notarii curie non sint ausi facere contra aliquem civem inquisitionem absque denuntiatore et nisi nomen denuntiantis in illa prius posuerit. Et si contrarium per dictos officiales factum fuerint sententie inde late contra dictum privilegium sint ipso jure nulle et quod a talibus sententiis non sit necesse appellare quinymo tales sic condempnati non possint nec valeant ad solvendum talem condempnationem compelli per clavarium curie jamdicte, et si aliquis notarius contrafaceret teneatur solvere expensas parti lese. Serventur jus commune et Provincie capitula. 
Item quod cum notarius curie pro defenssionibus ponendis seu alligandis in pede inquisitionis sunt multotiens exactivi et pro premissis a subditis ultra modum pecunias extorquent, dignetur nobis per sua privilegia concedere ut notarii curie abinde in antea non possint nec valeant pro defenssionibus rerum ponendis et alligandis in pede inquisitionis recipere ultra solidos quinque parvorum. Et quod pro illo pretio defensiones quascumque cujuscumque cause parve vel magne fuerint seu etiam pro quocumque delicto parvo vel magno in pede inquisitionum alligare teneantur sub pena certa. Si vero pro comprobatione talium defensionum testes notarius audire opportebit, tunc pro examinatione cujuslibet testis recipere possit et valeat solidos duos parvorum et non ultra. Servetur circa hoc quod statutum est per dominum regem Robertum. 
Item quod cum judei qui habitant infra civitatem ex privilegiis eisdem aliis concessis possint mutuare eorum pecunias ad solidos quinque pro libra quod cedit in grande dampnum et prejudicium contrahentium cum eisdem, dignetur per sua privilegia nobis concedere quod infra dictam civitatem una casana vulgariter nuncupata possit habitare que sine pena mutuare possit pecuniam ad ratione quatuor solidorum pro libra anno quolibet adminus. Et quod curia illos sic mutuantes de usuraria pravitate punire non possit. Communitatur senescalli consciencie. 
Item quod dignetur ipsa majestas per sua privilegia nobis concedre quod civitas Nicie seu consilium anno quolibet possint et valeant nominare quatuor notarios dicte civitatis oriundos, cives vel incolas qui scribant acta causarum civilium et inquisitiones curie regie dicte civitatis et sint dicte curie notarii ; et quiquidem sint electi et nominati per consilium debeant jurare in manibus dominorum vicarii et judicis dicte curie de bene et legaliter faciendo eorum officium ad fidelitatem regiam et comodum subditorum. Et quod senescalli Provincie qui pro tempore fuerint non possint in dicta curia alios notarios ponere sed illi quatuor solum qui annuatim per consilium modo predicto eligentur ad servicium curie vocare debeant. Et quod dominus judex et vicarius tales per consilium nominatos eligere teneantur et ponere in officio ad unum annum tamen et non alios. Observentur circa hoc statuta regis Roberti. 
 Item quod cum civitas predicta sit cotidie multis oneribus oppressa et gravata que onera sine dispendio civium supportari non possunt nisi omnes cives in talibus contribuant infra vero dictam civitatem sint aliqui qui vigore certorum privilegiorum eisdem ut asserunt hactenus per ipsius domini regis precessores concessorum pretendunt se non teneri ad contributionem onerum tam realium quam personalium quam etiam aliorum quorumque ipsi universitati incumbentium quod cedit in grande dampnun et prejudicium civium predictorum. Dignetur majestas ipsa ipsi universitati per sua privilegia concedere quod nulla persona cujuscumque conditionis existat abinde in antea que infra dictam civitatem suum domicilium faciat vel etiam alibi dum tamen infra dictam civitatem vel ejus territorium habeat bona extrahere se possit a solutione munerum predictorum vigore alicujus privilegii aliis talibus concessi quinimmo in talibus muneribus sint alii cives contribuere teneatur privilegiis quibuscumque in contrarium eisdem concessis non obstantibus que ex nunc sint ipso jure nulla. ¶ Placet quantum ad fortificationem civitatis in aliis serventur privilegia. 
Item quod cum dicta civitas habeat territorium valde strictum adeo quod avere civium dicte civitatis non potest depasci in territorium predictum nisi poneretur et immitteretur in terra gasta infra quam cives civitatis predicte eorum avere ponere non possunt sine solutione banni quod est ipsis civibus valde dispendiosum. Dignetur majestas ipsa per sua privilegia dicte civitati concedere quod quelibet persona que voluerit immittere suum avere proprium infra terram gastam hoc facere possit absque alicujus banni solutione quacumque contraria consuetudine obstante, in contrarium non obstante. Fiat dummodo consenciant domini ipsarum terrarum gastarum. 
 Item quod si officiales presentes vel qui pro tempore fuerint non conservarent dicte civitati privilegia sua dicta civitas illos ac si non essent officiales possint reputare et eis tanquam non officialibus possint in agendis per eos resistere et alios officiales requirere non obstante quod tales tempus eorum officii non finissent. Si senserint se gravari habeant recursum ad dominum regem vel senescallum et providebitur eis. 
 Item quod omnis et quecumque persona que aliquam questionem civilem moverit infra civitatem predictam teneatur illam finire infra tempus mensis unius et mostrare omnia jura sua aliis provideatur in expensis. Fiat infra annum prout continetur in statutis Provincie. 
Quare volumus et fidelitati vestre presentium tenore de certa nostra sciencia districte precipiendo mandamus quatenus tenoribus prefatarum decretationum et responsium nostrarum prefatis nostris fidelibus in prefatis oblatis nobis eorum capitulis prescripto modo per nos factis per vos efficaciter actentis universitati et hominibus prefate civitatis Nicie nostris fidelibus prout jacent illas observetis et observari mandetis et faciatis inviolabiliter juxta ipsarum decretationum nostrarum continentiam et tenorem. Presentes autem litteras post opportunam inspectionem earum remanere volumus presentanti premisso modo efficaciter in antea valituras. Datum Neapoli per virum nobilem Gentilem de Merolinis de Sulmona, legum doctorem, locumtenentem prothonotarii regni Sicilie dilectum consiliarum et fidelem nostrum. Anno Domini millesimo CCCLXXXIIIIo die XVo januarii, VIIe indictione, regnorum nostrorum anno tertio.
Marinus de Porta.
