Dominis  Patribus, Magistris Ecclesiæ Dei, Arelatensi, Ebredunensi Archiepiscopis, Diensi,  Wapicensi, Episcopis, Frater Petrus humilis Cluniacensium Abbas, Salutem  obsequium. SCRIPSI nuper Epistolam reuerentiæ vestræ, contra hæreses Petri de Bruis disputantem, sed innumeris  magnis negotiis a dictando animum, a scribendo stylum retardantibus, huc vsque mittere distuli. Mitto nunc tandem eam prudentiæ vestræ, vt per vos hæreticis, contra quos scripta est,  etiam Catholicis, quibus forsitan prodesse poterit, innotescat. Vobis eam mitto, quoniam in partibus vestris, aut circa easdem, stulta illa  impia hæresis more pestis validæ multos interfecit, plures infecit, sed gratia Dei concitante  adiuuante studia vestra, a vestris regionibus sese paululum remouit. Migrauit tamen, sicut audiui, ad loca satis vobis cōtigua,  a Septimania vestra, vobis persequentibus, expulsa, in Prouincia Nouempopulana, quæ vulgo Gasconia vocatur,  in partibus ei adiacentibus, sibi foueas præparauit. In quibus nunc se timore occultans, nunc de ipsis audacia assumpta prodiens, quos potest decipit, quos potest corrumpit,  nunc istis, nunc illis, lethalia venena propinat. Vestrum est igitur, ad quos præcipue tam ex officio, quam ex singulari scientia in partibus illis cura Ecclesiæ Dei spectat,  quibus ipsa velut fortibus columnis maxime innititur: vestrum est, inquam,  a locis illis, in quibus se latibula inuenisse gaudet,  prædicatione,  etiam si necesse fuerit, vi armata per laicos exturbare. Sed quia maiorem operam eos conuertendi quam exterminandi, adhibere Christianam charitatem decet, proferatur eis auctoritas, adhibeatur  ratio, vt si Christiani permanere volunt, auctoritati: si homines, rationi cedere compellantur. Proderit eis fortassis ad ista, si attendere voluerint, ea, quam vobis contra ipsorum errores scripsi, Epistola,  si contentiosi  pertinaces esse nolunt, fortassis ea studiose perlecta, licet valde desipuerint, a tanti erroris stultitia resipiscere poterūt. Quod si in reprobum sensum dati fuerint,  magis desipere quam sapere, perire quam saluari, mori quam viuere elegerint, satisfaciet forsitan lecta Epistola occultis aliquorum Catholicorum cogitatibus,  mentes eorum aut ab ignoto hominibus fidei languore sanare, aut contra eos, quorum lingua a Propheta gladius acutus dicitur, præmunire poterit. Hoc enim quod in vltimo posui, maior mihi fuit causa scribendi, vt  si hæreticis scriptura illa prodesse non posset, Ecclesiæ tamen Dei aliquibus vtilitatibus inseruiret. Nam istud, sicut sapiētiæ vestræ notum est, per retroacta secula semper facere consueuit, vt de tot tantisque hæresum varietatibus, quæ eius synceritatem frequenter fermentare conatæ sunt, nullam vnquam silentio præteriret, sed ad cautelam sui,  ad perpetuam omnium instructionem auctoritatibus sacris  etiam rationibus, omnium hæreticorum blasphemias expurgaret. Quod ego, licet de minimis corporis Christi, hoc est, eius Ecclesiæ membris, ista scribendo facere nisus sum, vt quod scripsi, hæreticis, si fieri posset, prodesset: Catholicos, in quorum manus incideret, contra nefandum dogma vel similia, cautiores redderet. Et quia prima erronei dogmatis semina a Petro de Bruis per viginti fere annos sata  aucta, quinque præcipua  venenata virgulta produxerunt, contra illa maxime, vt potui, egi, vt circa ea se animus  verba intentius occuparent, in quibus maior fidei læsio, maius monstrabāt esse periculum. Vnde quoniam opus ipsum diffusius est, nec vobis circa plurima Ecclesiæ negotia occupatis, longum forte legendi spatium datur: breuiter capitula illa replico,  contra quos errores lōga illa illius Epistolæ series agat, ostendo. Primum hæreticorum Capitulum, negat paruulos infra intelligibilē ętatem constitutos, Christi baptismate posse saluari, nec alienam fidē posse illis prodesse, qui sua vti non possunt, quoniam iuxta eos, non aliena fides, sed propria cum baptismate saluat, Domino dicente, Qui crediderit  baptizatus fuerit, saluus erit. Qui vero non crediderit, condemnabitur. Secūdum Capitulum dicit, templorum vel Ecclesiarum fabricam fieri non debere, factas insuper subrui oportere, nec esse necessaria Christianis sacra loca ad orandum, quoniam æque in taberna  in Ecclesia, in foro  in templo, ante altare vel ante stabulum inuocatus Deus audit,  eos qui merentur exaudit. Tertium Capitulum, cruces sacras confringi præcipit,  succendi, quia species illa vel instrumentum, quo Christus tam dire tortus, tam crudeliter occisus est, non adoratione, nō veneratione, vel aliqua supplicatione digna est, sed ad vltionem tormentorum  mortis eius, omni dedecore dehonestanda, gladiis concidenda, ignibus succendenda est. Quartum Capitulum non solum veritatē corporis  sanguinis Domini quotidie  continue per sacramentum in Ecclesia oblatum negat, sed omnino illud nihil esse, neque Deo offerri debere decernit. Quintum Capitulum sacrificia, orationes, eleemosynas,  reliqua bona pro defunctis fidelibus a viuis fidelibus facta, deridet, nec ea aliquem mortuorum vel in modico posse iuuare affirmat. His quinque Capitulis, prout Deus dedit, in illa sanctitati vestræ a me missa Epistola respondi:  qualiter perfidorum impietas, aut conuerteretur, aut confunderetur,  etiam piorum credulitas firmaretur, vtcumque sategi. Sed post rogum Petri de Bruis, quo apud sanctum Ægidium zelus fidelium flammas Dominicæ Crucis ab eo succensas, eum concremando vltus est, postquam plane impius ille de igne ad ignem, de transeunte ad æternum, transitum fecit, hæres nequitiæ eius Heinricus cum nescio quibus aliis doctrinam diabolicam non quidem emendauit, sed immutauit,  sicut nuper in Tomo, qui ab ore eius exceptus dicebatur, scriptum vidi, non quinque tantum, sed plura Capitula edidit. Contra quæ animus accenditur rursus agere,  verbis dæmonicis, diuinis sermonibus obuiare. Sed quia eum ita sentire vel prædicare nondum mihi plene fides facta est, differo responsionem, quousque  horum quæ dicuntur, indubiam habeam certitudinem. Quod si forte inde per cautæ inquisitionis vestræ sapientiam certificari mererer, darē quam possem operam, vt mortis calix, quem miserrimi hominum cōsimilibus miseris propinant, qui iam ex aliqua parte exhaustus est, per innouatas respōsiones omnino residuis fæcibus exhaurirerur. Interim, si placet, Epistolam ad vtilitatem legētium editam,  per vos his quibus necesse fuerit tradēdam, sicut tempus  locus se obtulerit, notam facere, vt sicut dixi, aut aliquos hæreticorum, contra quos scripta est, corrigere, aut Catholicos, pro quibus scripta est, in his  similibus, cautiores reddere valeat. Si cui vero eam transcribere placuerit, hanc etiam minorem Epistolam loco Præfationis anteponere non omittat, quia in hac totius illius magni operis  causa  materia breuiter indicantur.