Importunus quidem sæpe vobis scribēdo sum: sed  ipsam importunitatem frequenter excusando, magis importunus esse formido. Quid igitur faciā? Si tacuero, mihi multisq. nocebo. Si loquutus fuero, fastidiosus, vt dixi, videbor. Sed de his duobus, alterum eligo. Malo vobis salua pietate paterna loquax vel nimius apparere, quam plurima vobis non celanda tacere. Non pertinet quidem quod dicturus sum, ad proprium negocium. Sed quomodo alienū est, quod vestrū quolibet modo est? Est autem vestrum, totius Ecclesiæ Dei in hac valle lachrymarum peregrinantis causas audire, auditas discutere, discussas iudicio Apostolico diffinire. Et licet persona vestra constituta sit super gentes  regna, vt euellat  destruat,  disperdat  dissipet,  ædificet  plantet: tamen quia nec Deus, nec Hieremias Propheta, cui hoc dictum est, estis: potestis falli, potestis ab his, qui ea quæ nō Iesu Christi, sed quæ sua sunt quærunt, decipi. Hoc ne fieri possit, oportet vt fidelis, si quis fuerit, filius, quæ sibi nota, vobis forte ignota sunt, Patri fideliter pandat:  ne hi de quibus legitur, Venenum aspidum sub labiis eorum, sinceritatem vestram toxico suo inficere valeant, modo quo potest præmuniat. Nam non est paruum Dei munus a talibus liberari: maxime cum Psalmus solennis dicat, Domine libera animam meam a labiis iniquis,  a lingua dolosa. Sed quid? Forte rursum nimis effluo, quod excusaueram adhuc incurro. Reprimo ergo stylum,  vnde multa dicere voluissem,  vt æstimo debuissem: breuiter dico ad quid ista præmisi. Vna quidem causa est, sola tamen non est. Hanc ad præsens dicam, reliquas suo tempori reseruabo. Chartusiensis Ordinis  propositi instituta quātum dilexerim, quantum diligam, quantum veneratus sim, quantum amplectar, nouerunt multi: ego vero magis, Deus autem maxime. Nam si mens mea me non fallit, si conscientia mea mihi quod verum est attestatur, si tandem vera est sententia diuina, quæ dicit, Nemo nouit quæ sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est. Agnosco me Chartusiensium a triginta iam fere annis, hoc est etiam antequā præesse inciperem, præ cunctis pene mortalibus amasse religionem, coluisse sinceritatem, amplexum esse veritatem. Intellexi, nec me falli putaui, cunctorum Latinorum institutis, eorum propositum præferendum: nec esse eos de illis, qui liquant culicem,  camelum glutiunt: hoc est qui irritum faciunt mandatum Dei propter traditiones hominum,  decimantes mentam  anetum,  ciminum,  iuxta vnum Euangelistam, omne olus, dimittunt quæ sunt grauiora legis, iudicium  misericordiam,  fidem. Non enim præcipue in cibis, in potibus, in vestibus, in laboribus vel similibus, regnum Dei consistere putant: licet hæc discretiue facta, multum eidem regno Dei militent, sed in pietate illa, de qua ait Apostolus, Corporalis exercitatio ad modicum vtilis est, pietas ad omnia vtilis: promissionem habens vitæ quæ nunc est, pariter  futuræ. Epulantur vere sancti illi in mensa sapientiæ, deliciantur in ferculo veri Salomonis: non in superstitionibus, non in hypocrisi, non in vanitatibus, nō in fermento malitiæ  nequitiæ, sed in azimis sinceritatis  veritatis. Magni ergo sunt, amādi sunt, amplectendi sunt. Et quid dicā? Inuitus profero quod sentio, ratione coactus dico quod nolo. Videor tangere arcā Dei,  eā manu præsumptuosa, vt quondam Oza bobus lasciuientibus, subleuare. Sed non sum præsumptor, non sum, quantum ad hunc casum pertinet, dignus morte vt ille: quia securum me faciunt verba illius qui dixit, Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Dicam ergo, nec iam vltra morabor. Audiat Pater æquo animo verba filij: nec in illis aliquid vafrum vel subdolum latere existimet. Vt enim aliis literis sublimitati vestræ nuper mandasse memini, idem esset mihi vobis mētiri quod mori. In causa, de qua adhuc agitur, Gratianopolitanæ electionis, videtur mihi, quod Chartusiensis Ordinis serenam diem inopinus turbo infecerit:  splendorem hactenus crystallinum nubecula nescio vnde exorta fuscauerit. Diuisa est inter se,  quæ vsque ad hæc tempora specialius aliis vnum in Christo fuerat, hac de causa in inuicem Congregatio sancta compugnat. Hinc Chartusia, Excubiæ, Durbonum, hinc Portæ, Maioreuum, Sylua, Aluerium:  si qua sunt alia ad sacrum illum Ordinem pertinentia loca, velut diuersos parietes statuunt:  tam hi quam illi se iuxta Prophetam pro domo Israel ascendere ex aduerso,  stare in prælio in die Domini profitentur. Dicunt hi, non debere electum episcopari:  causas quasdam, quas non est nunc meum dicere, prætendunt. Econuerso alij. Quid, inquiunt, ad vos ista? Chartusiensis Ordinis institutio est, mala, si qua nouerint, his, ad quos spectat, nota facere: non autem  litigare. Eorum est, simpliciter quod sentiunt dicere: non autem palatia ad causandum intrare. Non est heremi nostræ iudiciis astare: non est eorum, qui mortui mundo videntur, in publicis negociis actores vel defensores existere. Nihil simplicitati nostrę cum astutia seculari: nec decet, vt qui in seculo heremum elegimus, nunc de heremo ad seculum redeamus. Quod si non decet, vt illuc etiam tracti redeamus: decet, vt sponte cunctis nolentibus  reclamantibus, iudicum nos tribunalibus ingeramus? Hæc est causa non quidem litis apertæ, sed simultatis occultæ sanctorum hominum: quæ expressius nota Patri fieret, si maiestati vestræ non solo scripto, sed  verbo mihi loqui liceret. Nam sunt quædam, quæ literis tradere nolo: ea tamen quia scribere non fuit consilij, in ore dilecti fratris nostri  filij vestri Arnaldi, vobis intimanda reposui.