Igniculum scintillantis in me spiritus vestri cineres nostri tenaciter euaporant,  carbones Seraphim numquā extinguendos assidua meditatione renouant. Tetigistis, fateor, in me non labia oris, sed venas cordis. Aculeus siquidem collocutionis inter nos habitæ nostras interiores medullas perforauit, ac in consideratione sui omnia animę interiora coegit. Reuera sermo ille efficax fuit ad torpentis animę excitationē, ad vitę huius momentaneæ inspectionem, ad regularis professionis obseruationē, ad angelicæ puritatis æmulationē, ad summæ  ineffabilis Trinitatis expeditam cōtemplationē. Viuus, quia de vera vita: purus, quia de puritate summa: verus, quia de veritate ęterna. Nō parcit malis, sed placet bonis: remordet vitia, virtutes suadet. Adducit in lucem obscura, tanquā speculū perlucidum vultus prospicientium renūtiat. Fateor, in huius contuitu rugas meas inspexi,  quod in interiori homine pulchrum prius æstimaueram, deforme reperi. In lucerna ista accensa domum euerti,  in peculio multo minus quam cōputaueram accepi. Marcidum inueni quod floridum credidi. Et quid plura? Fœtores niduli mei vix fero, quia ibi reptilia, quorū non est numerus, aspicio. Vrticarū ibi punctiones, spinarum cōpunctiones, veprium cōplicationes,  tam paliuri sollicitudinum, quā cardui affectionum non parcentes exustiones. Quid nāque peccatum, quid pœna peccati, nisi stimuli mortis animā cruentantes, lacerantes,  dilaniantes? Misera miseriis suis depascitur anima, Mors, inquit Psalmista, depascet eos. Vnde Esaias. Dilatauit, inquit, infernus animam suam absquevllo termino, quia non habuit populus sciētiam. Nimium, nimiumque certe se infernus dilatat, cum etiam quosdam in corpore viuētes gehennalibus cōscientiis iam iam excruciat. Sed vsq. ad ostium, ceu hostiam crucis,  non vltra, cruciatus isti pertingunt. Cetus nāque iste, qui etiam Ionam deuorat, omnia rapit, vniuersa deuastat: in gutture  ventre malitiæ suæ, quicquid extra arcā inuenerit includit. At quam felicius,  quam iocūdius anima capientem se caperet, deuorātem se absorberet, persequētem se triumpharet? Draco enim sic illuderetur, sic deniq. mors interficeretur, sic anima liberaretur. Vtinam sic se vindicaret anima de aduersario suo, immo vtinam infernales sic absorberet in præsenti miserias, vt nullas in crastinū futuri iudicij dimitteret pœnarum reliquias! Vtinā, inquam, reliquias saluationis, quæ diem festum agent, potius expectaret anima mea, quā reliquias fæcis, quę subsidunt in calice, qui est in manu Domini viri meri plenus mixto! Reliquias prandiorum tuorum, Domine Iesu, suspiro. Venter meus absque spiraculo en totum se expandit,  de micis siue reliquiis tuis repleri appetit. Quæro etiam vinum, quæro  vestimentum. Opto quoque a sanguine peccati, sanguine tuo mundari, opto lineis tuis, Iesu, vestiri, quibus in sacris visceribus virgineis insignitus ad offerēdas preces,  munera pro nobis processisti. Hāc sacrosanctam in sancto cœnæ conuiuio exuisti, in cruce conscidisti, in resurrectione innouatam resumpsisti, in ascensione vultibus paternis in propitiationem nostram repræsentasti. Laua me a sordibus, sana a doloribus, mundator filiorum Leui, reparator filiorum Dei. Quod si manum iam glorificatam clementissime ad tam vlcerosa officia inclinare, propter defluentes ægroti assiduas rheumatizationes refugis: habes aliam inferiorem manum, sed bene doctam, sed satis gratiosam, sed similem nobis passibilem, cui si dederis, immo si iusseris, facile curationes animarum nobis propinabit. Cluniacensem tuum loquor, cui dedisti in corde sapientiam, in ore sacūdiam, in sermone gratiam, in vultu auctoritatem, in operatione virtutem, in intellectu subtilitatem. Dedisti ei  licentiam, vt secundum cor tuum operetur,  laborantium officinas ingressus manibus tuis confectam medicinam pro cuiusque valetudine dispenset fideliter,  minimum gratiæ pro gratia opere dispensationis reportet. Grauaris quidem, Domine charissime  Pater, in hac administratione tantæ multitudinis, tam spatiosis decursibus, vt modo ad cœlorum fines curribus igneis amore auido contendas: modo ad terræ inferiora,  partes vltimas sollicitudine populi proni in culturam vituli comedentis fœnum resilias: modo tam procul, modo tam prope, modo supra nubes, modo iuxta Goel etiam infra ciues, modo supra spiritum, modo infra teipsum cogaris te leuare  deponere. Laboras si non amas: laboras, sed si fructum non videas: laboras, sed si finem non speras: laboras, sed si retributionem non consideras. Et de fine quidem scriptum est, quia ecce finis venit, venit finis. Denique appensum est in statera laboris tempus,  inuentum est minus habens, quam retributionis denarius. Non in dies  annos producitur labor, quia in modico,  in breui fiet laborum retributio. Iterum de fructu videndum est, quia fructus tuus, fructus sublimis est, fructus lucis, fructus benedictionum Domini, fructus innumerabilis. Dinumera stellas cœli, dinumera arenam maris,  dinumerare poteris fructum horti Domini, scilicet Ecclesiæ Cluniacensis. Quid dicam de dilectione? An non amas, Pater amantissime, dilectum ex dilecto vulneratum charitate in ligno? Noui, noui ego, nouit  Angelus tuus dilectionem tuam, flammescentem in Deum fortiter, recalescentem in proximum non mediocriter. Denique pius  largus remunerator non solum operum, sed  affectionum, ante faciem tuam Christus Iesus accinctus plena manu præcurrit, in latere claro vultu concurrit,  post tergum extenso brachio succurrit. Præcurrit vt peruius, concurrit vt socius, succurrit vt medicus. Præcurrit vt imiteris, concurrit ne lasseris, succurrit ne labores. Præcurrit prædestinatione, concurrit vocatione, succurrit iustificatione. Iacob in vtero matris præuium habuit, cum non ex operibus, sed ex vocante dictum est, Iacob dilexi, Esau autem odio habui. Angelica quoque natura in confirmatione suæ stabilitatis concurrentem gratiam habuit. Saulo in languore suæ infidelitatis, nonne gratia de cœlo succurrit? Post hunc currens non deficies, cum isto vadens ad omnia sufficies, huic toto totus innixus omnia te posse non desperes. Omnia, inquit Apostolus, possum in eo qui me consortat. Pennis quidem paternæ, necnon  maternæ generationis reuolat iste filius Dei,  præuolat ad sinus paternos: sed tamen gressum retardat, sustinens lassos. Itineris quoque duriora,  asperiora sibi non ignarus, sed benignus secernit. Non enim est dolor, sicut dolor eius,  nobis planiores semitas, lapides de via tollens, proponit, Vnde ait: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis. Quasi guerræ vestræ,  debiti pœnalis discrimina persolui,  pacis integræ remedia indulsi. Partem, inquam, suam, meliorem, nō molliorem fecit, quia simul molliorem  meliorem in mundo, vbi pressuram promittit, neminē posse habere docuit. Volo quidem ego meliorem, sed ex gratia; eligo sæpe molliorem, sed ex humanitatis natura. Non sic vero, non sic legit Deus. Diuisit enim aliter. Seorsum, sed sursum posuit meliorem. Homines autem tamquam molliores, infirmiores, ceu inferiores, adhuc limum plasmationis præ oculis habentes, molliora  dulciora, non meliora  duriora appetunt. Optioni siquidem nostræ relinquitur, vtrum accipiamus meliora, sed duriora; an molliora, sed deteriora. Video autem humanitatem meam frequēter,  diu in hoc discrimine vacillare. Modo enim tentat,  attrectat durum propositum, quia melius; modo relabitur ad molle, quia delectabilius. In istius contractu placet emptio, sed displicet conditio: in alterius contractu facilis conditio, sed vilis emptio. O anceps, o dubia negotiatio! Superflua carnis equidem delectatio non vsquequaque est omni homini odiosa, sed multum quæsita, multum appetita, multumq. a multis amplexata. Sed quousque? Modica est, transitoria est, etiam cum esse videtur, non est. Seipsam consumit, seipsam destruit, in se crudeliter sæuit. Acerbius tamen damnum quod naturam lædit, quam quod seipsam interimit. Intrat huiusmodi delectatio,  natura fugit. Rerum omnium domina ancillam istam velut pestem refugit, velut mortem euitat, velut infernum cauet. Numquā enim aut raro in vna sede morantur, vix aut numquam operantur. Semper namque alia est operatio necessitatis, quę  naturæ, alia superfluæ delectationis. Verbi gratia, cum sepelitur aliquis vino, cibo vsque ad nauseam ingurgitatur, eneruatur luxuria, nonne hinc luget natura? nonne ægrotat? nonne grauiter laborat? Citius proculdubio deserit hunc flos ætatis,  morbi, siue mortis intēpestiuæ accersiuntur nuntij. Hęc tamen opera carnis esse, siue superfluę delectationis quis ignorat? Natura vero his gaudet abstinere, , vt ait Seneca, paucis contenta est. Et ratione quidem ista regitur, illa vero abusione. Illa in veritate ambulat, monstri vero huius facies blanda vt decipiat, sed in posterioribus circumfert aculeum scorpionis, vt perimat. Mentum simplicium apprehendit, sed inguina ferit. Cohors  Tribunus Synagogæ peccantium huius principatum sibi assumit in caput  regem,  respuit super mulam regis verum Salomonem. O peccatū! o iniquitas! Pater mi, Pater mi, currus Israel  auriga eius, non sileat saltē more vestro spiritus iusti Nathan, nō sinat fieri tantum nefas in Israel Dei. Sceptrū namq. regni superflua carnis delectatione obtinēte, quæ pax super Israel? immo quæ iura non subuertuntur? quę leges nō obliterantur? quę ratio non exulatur? quæ virtus non confunditur? quæ boni species nō suffocatur? quod genus erroris nō extollitur supra omne quod dicitur Dominus, aut quod colitur? Hęc radix est peccati, totius honestatis tinea, fouea vitiorum, puteus dęmonū, vorago animarum. Recludite, obsecro, recludite seram istam pessimā, quæ deuorat Ioseph nostrū, vel potius filios Iacob  Ioseph. Certe nimium efferatur,  rupto propositi ac religionis repagulo vsq. ad sancta sanctorum Cluniacēsis Ordinis imperij sui fines propagare conatur. Vbi enim sine licentia comeduntur carnes, nōne Adæ præuaricatio renouatur? nōne voti,  sanctæ institutionis paradisus violatur? Nōne legitur, quia Inebriabo sagittas meas sanguine,  gladius meus deuorabit carnes? Sanctitatis opprobriū, religionis abominatio est, non quidem carnes edere, sed cum sanguine inobedientiæ. Vnde a sanguine,  suffocatis iubet lex abstinere. A suffocatis non abstinet, qui furtim edere non timet. Periculo namque Prælatorum fiunt transgressiones commissorum. Vasorum custodes sacrorum puniuntur, cum negligētia sua de Templo Domini asportantur,  vsque ad manus concubinarum regis Babylonis humiliantur. Sapientiorem me non doceo, sanctiorem non instruo, feruentiorem non excito, studiosiorem non prouoco: sed timores meos manifesto, sed dolores aperio, sed consilium quæro, sed euadendi semitam interrogo. Audio Principes populi suspensos in patibulis,  affixos contra solem propter peccata populi,  somno vacare valeo? Dicentem Iacob ad Laban in summo articulo iudicij lego, Oues tuæ,  capræ steriles non fuerunt. Arietes gregis tui non comedi, nec captum a bestia ostendi tibi. Ego damnum omne restituebam, quicquid furto peribat a me exigebas. Die noctuque æstu vrebar  gelu, fugiebatque somnus ab oculis meis, sic per viginti annos in domo tua seruiui tibi. Hæc, inquam, lego,  non inconsolabiliter inertiam meam lugeo? Vbi namque oues curæ meæ? vbi capræ non steriles? Qui enim a pueritia sua in claustris regulariter eruditi sunt,  tunicam vitæ atque conuersationis suæ immaculatam seruauerunt, oues Domini sunt. Qui de sæculo fœtorem luxuriæ fugientes, pœnitentiæ habitum sumunt, capræ Domini nihilominus sunt. Sed vbi Iacob, vbi Abbas tam sedulus exhortator, tam feruidus redargutor, tam cautus prouisor, tam beneuolus persuasor, tam contra rabiem luporum potens, tam contra morborum pestilentiam sapiens, tam ad aeris intemperiem patiens, tam ad latronum insidias prudens, tam fidelis in commisso, tam vigil in euitando damno, tam perseuerans in incepto seruitio? Damna Domini mei video, sed quomodo resarciam ignoro. Esset quidem iusta recompensatio, si numero numerum æquarem, si pretium par pari pretio restituerem. Nunc vero cum non sit mihi nisi vna anima, si perierint per culpam meā tres aut quatuor, quid faciam? Anne triplicatam vel quadruplicatā pœnam persoluam? Quod si quoquo modo pœnam istam pati possem, centuplicatā forte qua patientia sustinerem? Ista attendens miror me non mirari, expauesco me nō expauescere. Certe non est somnus simplex, sopor aut lethargia est, quæ me tenet. Obsecro mittite antidotum.