Anno Domini millesimo quadringentesimo septuagesimo primo, statuta sunt haec apud Cistercium, quartadecima die mensis septembris, in eiusdem Cisterciensis Ordinis Capitulo generali. ORATIONES 1.   Pro beatissimo ac sanctissimo Domino nostro, Domino Sixto, divina Providentia Papa moderno, necnon … *etc. ut in anno* 1458. 2.   Praeterea pro christianissimo … *etc. ut in anno* 1470. 3.   Insuper pro burgensibus… *etc. ut in anno* 1449. 4.   Ceterum pro pace … *etc. ut in anno* 1449. 5.   Postremo pro felicis … *etc. ut in anno* 1470. [DIFFINITIO] GENERALIS 6.   Cum Ordo noster … contributionem novem millium florenorum… *etc. ut in anno* 1449. ELECTIONUM CONFIRMATIONES 7.   Promotionem, institutionem, installationem et confirmationem, die 26 iulii novissime elapsi, post obitum bonae memoriae domini Henrici de Derby nuper abbatis de Bildwas, in eodem monasterio per viam compromissi secundum formam nostrae sacratissimae religionis factas, per fratres Hugonem et Robertum monasteriorum de Straford et Woburn abbates, in persona fratris Ioannis Tynternii, professi dicti monasterii de Bildwas, praesens generale Capitulum confirmat, roborat et ratificat in plenaria Ordinis potestate. 8.   Capitulum generale gratam habet et admittit provisionem factam per Sanctissimum Dominum Nostrum Papam in abbatiali dignitate monasterii de Luzella, de persona fratris Ludovici Kessler de Alba, et quia quidam illius conventus, maligno spiritu moti, huiusmodi provisioni contradicere nituntur, praecipitur domino de Salem, quatinus assumpto secum, si opus fuerit, aliquo vicino abbate, de huiusmodi contradictoribus se informent, et eos si quos inveniant, puniant, et ad obedientiam plenariam compellant. 9.   Acceptationem resignationis dignitatis abbatialis monasterii Locicrescentis factae per dominum Ioannem pridem eiusdem monasterii Locicescentis [Locicrescentis ] abbatem, in manibus domini abbatis Lutzellensis, eiusdem monasterii patris abbatis, propter diversa infirmitatis incommoda eiusdem domini Ioannis, atque electionem, institutionem et promotionem de persona fratris Petri Paypan in abbatialem dignitatem eiusdem monasterii, per eumdem patrem abbatem factas et celebratas, praesens generale Capitulum ratificat, approbat et confirmat. 10.   Informatum sufficienter generale Capitulum super violentiis et tortionibus diversis domino Richardo Rochester, abbati monasterii de Dora, contra iuris rationem illatis, necnon sciens iniustam promotionem fratris Roberti Ford ad dignitatem abbatialem eiusdem loci, confirmat, ratificat et approbat, quidquid super his per abbatem de Woburn in cassatione, irritatione, promotione eiusdem fratris Roberti Ford in eodem monasterio, necnon in restitutione praefati domini Richardi Rochester ad dictam suam abbatialem dignitatem extitit factum, mandando eidem fratri Roberto sub excommunicationis latae sententiae poena, ne deinceps per se aut alium super his dictum abbatem conturbet, molestet aut impediat, perpetuum sibi silentium imponendo. REHABILITATIONES 11.   Auctoritate totius Ordinis dispensatur cum fratre Henrico Conradi de Wins, professo in monasterio Vallis Beatae Mariae, alias Sturtzeborn, quatinus non obstante inhabilitate quam contraxit ex contagio carnis, de quo accusatus fuit et punitus, licet non convictus, ad omnes possit Ordinis actus legitimos, gradus, voces, officia et dignitates abbatiali seclusa, promoveri valeat et admittit. 12.   Ad idem, pro fratre Ioanne Terdinger, monasterii de Alba professo, dignitate abbatiali seclusa. 13.   Ad idem, pro sorore Beatrice de Helinstorff, monasterii de Velpach professa, de contagio carnis, etc., ad instantiam abbatis de Salem. 14.   Ad idem, pro sorore Brigida Losterin, monasterii de Beind professa, ad instantiam abbatis de Salem. 15.   Cum reverendissimus pater dominus abbas Cistercii fratrem Ludovicum abbatem in Aurora, pridem ad hoc Capitulum sui monasterii computa delaturum, citaverit, ipseque abbas, nec per se nec per alium sufficienter instructum comparuerit, neque computa miserit, reputat praesens Capitulum ipsum abbatem de Aurora contumacem et Ordini inobedientem, et propter hoc censuras Ordinis ac poenas in carta domini Cistercii positas incurrisse, mandans ac praecipiens abbati in Salem, quatinus ad ipsum monasterium de Aurora personaliter accedat, ipsumque iam nominatum abbatem huiusmodi poenas incurrisse publice denuntiet ; denique super observantia cartae nuper ibidem relictae per praefatum dominum Cisterciensem, se diligentius informet, et si eam minus bene observatam invenerit, poenis ibidem contentis transgressores puniat, etiam si usque ad depositionem abbatis fuerit procedendum, quem si deponendum iure invenerit, eum deponat, aliumque sufficientem et idoneum, sive per electionem canonicam, sive per auctoritatem paternam, aut totius Ordinis generalem, ipsi monasterio praeficiat, in plenaria Ordinis potestate, invocando ad hoc, si opus sit, quorumcumque dominorum et potentum auxilium et favorem. 16.   Ad idem, pro fratribus Georgio, quondam abbate Sancti Gothardi, Martino priore in Iardino Petri, Stephano Huoter monacho Sancti Gothardi, citatis per abbatem Montis Sanctae Mariae in Hungaria, quorum causa committitur abbati Sanctae Crucis. [COMMISSIONES] 17.   Committitur domino abbati de Fonte salutis, quatinus assumpto secum aliquo abbate vicino, se informet de utilitate venditionis lignorum non coeduorum monasterii de Ebraco, et si inveniant esse pro utilitate monasterii, absque fraude certam partem, et prout viderint expedire, ad vendendum per triennium assignent, licentiamque praebeant eidem abbati de Ebraco, ut pecuniam receptam in utilitatem monasterii convertat, sub censuris Ordinis praecipiendo. 18.   Capitulum generale admittit, ut visis necessitatibus, quibus nunc subiacet monasterium de Salem, ipse abbas possit impignorare curias et possessiones in Hersersingen et Ingingen, quoadusque eas commode redimere possit. 19.   Capitulum generale minime sufferre volens rebelliones quorumdam protervorum monasterii de Salem, qui contempto abbate proprio et etiam praecepto domini Cisterciensis, fregerunt aedificia facta ad reformationem eiusdem monasterii, ordinata per eumdem dominum Cisterciensem, committit eidem de Salem, quatinus puniat eos poena conspiratorum usque ad nutum suum, in plenaria Ordinis potestate. 20.   Auditis enormibus et criminosis vitiis cuiusdam fratris Henrici Bartenheim, professi in Sancto Urbano, qui saepius apostatando in habitu regulari discurrit, portans arma, et diversa discrimina inferens monasterio, proprio abbati et personis eiusdem, etiam contrahendo matrimonium cum quadam filia nefanda, committendo, Capitulum generale ipsum ad carceres durissimos in eodem monasterio de Sancto Urbano condemnat sub poenitentia panis et aquae, secundis, quartis et sextis feriis, usque ad nutum eiusdem Capituli generalis. 21.   Acceptationem ad Ordinem nostrum et eidem Ordini incorporationem prioratus de Galilea, [Daventriensis] dioecesis, dudum fratrum Ordinis Sancti Francisci de tertia regula, qui nostro Cisterciensi Ordini singulari devotione moti nuper eidem Ordini se et locum suum praedictum subiecerunt, instituta eiusdem Ordinis et habitum recipientes, ac sub priore et obedientia ipsius Ordinis plenarie in perpetuum vivere promittentes, per abbatem monasterii de Campo, pro nostri Ordinis praedicti augmentatione et animarum salute, factas et passatas, praesens generale Capitulum gratas acceptasque habet et recipit, necnon per praesentes approbat, ratificat et confirmat, dummodo tamen in nullius vergat praeiudicium, ac nulli per hoc iniuria fiat, sitque dioecesanus de huiusmodi Ordinis transmutatione contentus, et paratus privilegia nostri Ordinis illaesa tenere, prout in Carta caritatis expresse cavetur. Concedit etiam idem Capitulum eidem abbati de Campo, ut si de cetero aliquem locum religiosum nostro Ordini incorporandum invenerit, eumdem acceptet, et eidem Ordini nostro incorporet, in plenaria Ordinis potestate, praemissis tamen conditionibus per omnia observatis. 22.   Cum decisio differentiae ac litis inter partes Guillelmum Breton et Thomam Olivier, super dignitate abbatiali in Bucklanden, dudum fuerit non solum per reverendissimum patrem dominum Cisterciensem ac Capitulum generale, sed etiam Sanctissimum Dominum Nostrum Papam, venerabilibus abbatibus de Straford, Gratiis et Woburnia commissa, ipsique commissarii sententiam diffinitivam contra dictum alium iam pridem protulerunt, cui tamen ipse Olivier rebellis et inobediens existit et usque adhuc permansit, diversis machinationibus sinistris ipsum dictum fratre Guillelmum Breton, verum et indubitatum abbatem molestando, aliquorum, ut dicitur, abbatum nostri Ordinis malivolorum instigatione et protectione suffultus, praedictis commissariis idem generale Capitulum denuo praecipit, ut abbates et alias quascumque Ordinis personas, praedicto Olivier clam vel palam assistentes, sententias excommunicationis et alias censuras Ordinis tamquam rebelles et conspiratores publice denuntient ipso facto incurrisse, ipsum Olivier extra monasterium proprium eliminando et in alio monasterio poena condigna tantae rebellionis plectendo, inhibens nihilominus abbati de Quarrera et aliis quibuscumque, praedictis commissis exceptis, ne praetextu cuiuscumque auctoritatis ordinariae aut delegatae, in praedicto monasterio visitare, reformare aut quidquam attentare audeant, quousque dicta lis et controversia fuerit totaliter sopita. 23.   Abbatibus Angliae cedentibus praecipit Capitulum generale sub poenis in statutis contentis, quatinus infra bimestre tempus a sua destitutione computando, profiteri habeant in ipso monasterio vel alio regulato et non amplius discurrant per monasteria, alias sua pensione penitus priventur. 24.   Domino abbati de Salem indulgetur gratiose ut omnes et singulas personas Ordinis utriusque sexus proprii monasterii aut monasteriorum sibi subiectorum absolvere valeat a casibus Capitulo generali reservatis pro semel, atque eamdem auctoritatem alteri vel aliis communicare. 25.   Condolens generale Capitulum tam diuturnae desolationi monasterii Fontis regis, domino abbati de Salem eiusdem monasterii patri abbati, in virtute salutaris obedientiae, districte praecipit, quatinus quamprimum poterit, ad idem monasterium se transferat, et ibidem abbatem ac ceteros officiarios instituat, sicque faciat ut monasterium ad frugem meliorem perducatur, in plenaria Ordinis potestate. 26.   Attenta paupertate prioratus de Paris, Capitulum generale gratiose supportat priorem et conventum de solutione contributionum Ordinis iam debitarum pro biennio immediate transacto. 27.   Conceditur monialibus de Seyna in civitate Coloniensi, ut celebrare valeant festum sancti Severini archiepiscopi Coloniensis, cum XII lectionibus, eo quod sint in parochia illa sitae, et magna solemnitas illa die a saecularibus illius parochiae celebretur. 28.   Ad idem, pro monialibus in Nunnenmunster in suburbiis Wormatiensibus, quoad festum sanctae Margaretae, virginis et martyris, propter singularem devotionem quam ad eamdem sanctissimam virginem habebant. 29.   Auditis diversis desolationibus et incommodis monasteriorum de Runa et Sittich in Austria, Capitulum generale gratiose supportat abbates illorum a missione studentis hinc ad quinquennium, medietatem contributionum per idem quinquennium eis misericorditer relaxando. 30.   Ad idem, pro monasterio de Cella angelorum ad biennium quoad studentem mittendum ; conceditur etiam eidem ut omnes suos subditos pro semel a casibus Capitulo reservatis in foro conscientiae absolvere habeat, et ipse similiter confessorem eligere possit in simili potestate. 31.   Quia fratres Iacobus Martelli et Antonius Michael, monasterii de Valeta expresse professi, sufficienter citati ad hoc Capitulum generale non comparuerunt, nec per se nec per alium, multosque alios excessus enormes commiserunt, praesens Capitulum reputat eos contumaces, dominis abbatibus de Bonavalle Ruthenensi et Bonis campis praecipiendo, quatinus eos, ubicumque poterint, capiant et diris carceribus mancipent, aliundeque puniant secundum delictorum qualitatem, in plenaria Ordinis potestate. 32.   Abbatibus de Novocastro et Mulbrunn per generale Capitulum committitur, quatinus de et super resignatione et traductione iuris collationis ecclesiae parochialis in Etlingen ad moniales Vallis lucidae pertinentis, ad instantiam illustris principis domini marchionis in Baden, per easdem moniales facta ecclesiae collegiatae ibidem de novo fundatae, praetextu tamen recompensae aequivalentis per eumdem dominum marchionem eisdem monialibus faciendae se informent, et si eamdem recompensam aequivalentem et aeque monasterio utilem invenerint, eamdem resignationem et traductionem in plenaria Ordinis potestate confirment et approbent, sin autem, eamdem irritent, cassent et nullius roboris ac momenti, utpote sine licentia Capituli et contra privilegia Ordinis nostri factam, declarent. 33.   Super enormibus et gravissimis criminibus cuiusdam fratris Gerardi de Chissey, monasterii de Buxeria professi, magno cum moerore informatum praesens generale Capitulum, qui primo associatus quibusdam saecularibus spurcissimis et nequissimis hominibus, quamdam puellam nocte rapuit, et dormientem cum quadam avuncula sua ad silvam quamdam propinquam abduxit, sive abduci iuvit, et ibidem una cum aliis eam oppressit, violavit et corrupit, postea vero timens super hoc vindictam et punitionem Ordinis, monasterium de Buxeria apostatando dereliquit, et ad auxilium saecularium confugit, saepiusque in apostasia, timore Domini postposito, divina celebravit, saepius etiam post latenter nocte ipsum monasterium de Buxeria subintravit, et ibidem multa furens et subtrahens denuo recessit, mulieres etiam dissolutas ibidem introduxit, et eas in loci ac monasterii scandalum et laesionem diutius tenuit et corrupit, et novissime propter tot et tanta a quodam saeculari captus et in monasterii carceri, ut iustum erat, mancipatus, ipsos carceres fregit, ad Cistercium quoque ductus et ibidem similiter incarceratus denuo carceres frangendo evasit, quodam breviario inde secum sublato, et nunc per saeculum discurrit ; omnibus et singulis abbatibus, prioribus et Ordinis personis regularibus universis, in virtute salutaris obedientiae praecipit idem generale Capitulum, quatinus ubicumque eis occurrerit idem frater Gerardus, aut eum repererint, ipsum capiant, et carceribus dirissimis mancipent, vel saltem abbati suo eum remittant, ut super excessibus suis valeat poena sibi condigna plecti et puniri. 34.   Super multis, de quibus venerabilis abbas de Valeta a commissariis domini nostri Cisterciensis nuper appellavit, et ad hoc praesens provocavit Capitulum, et primo propter hoc, quod dicti commissarii in quadam carta eidem abbati dudum praeceperant sub excommunicationis poena, ut infra festum Nativitatis Beatae Mariae tres haberet assumere novitios, ac infra festum beati Dionysii unum studentem ad studium Parisiense vel Tolosanum mitteret, visis hinc inde diversis allegationibus, iudicat ipsum praesens Capitulum et diffinit, quod dicti commissarii bene ordinaverunt, et male appellavit, praesertim cum idem abbas in instrumento suae appellationis protestetur, se multos plures saeculares habere in monasterio quam religiosos, quorum si numerum minuat, poterit absque damno conventum augmentare ; cum etiam, ut dicitur, quosdam saeculares forsitan de parentela sua in studiis teneat, magis dignum est, ut Ordinis statutis obediendo pro utilitate et honore sui monasterii scolarem Ordinis in studiis habeat ; de eo vero quod dicti commissarii poenam sive poenitentiam cuiusdam fratris Petri Iarrigha cessare et eum ad gradum pristinum restitui decreverunt, sic fieri et observari omnino decernit hoc Capitulum, quousque per abbatem loci de causa huiusmodi tam longae poenitentiae plenius fuerit informatum, propter quam causam et alia multa eidem abbati de Valeta praecipit in virtute salutaris obedientiae, ut in proxime futuro Capitulo personaliter comparere non omittat. Porro de fratre Antonio dudum ad monasterium Obasinae, auctoritate generalis Capituli perpetuo emisso, et a monasterio de Valeta eliminato, decernit ipsum praesens Capitulum iam dudum factam diffinitionem in suo robore permanere debere, unde quoad hunc articulum solum diffinit idem Capitulum eumdem abbatem bene appellasse. 35.   Viso quod abbas de Heysterbach pro nunc nullum de suis religiosis ad studium generale mittendum dispositum habeat, tresque teneat scolares in scolis particularibus in primitivis fundandos, quos in futurum, dum satis fundati fuerint, ad studium generale mittere proponit, a missione studentis vel studentium per immediate sequens biennium, ipsum praesens Capitulum benigne supportat, relaxando censuras Ordinis contra non mittentes fulminatas, sic tamen ut finito eodem biennio, absque ullo defectu mittere teneatur, ipsum quoque dominum abbatem a via Capituli praesentis dumtaxat habet excusatum. 36.   Viros litteratos ad honorem et decus nostri Ordinis in ipso Ordine multiplicare cupiens, praesens generale Capitulum concedit licentiam et plenam facultatem fratri Detmaro, monasterii Portae coeli, Brandenburgensis dioecesis, professo, et nunc propter diversa incommoda eiusdem monasterii cum aliis confratribus suis ad exsilium emisso, quatinus tempore desolationis et dispersionis sui monasterii, quamdiu abbati suo, aut suo monasterio placuerit in studio generali Oxoniensi stare et ibidem de fontibus sapientiae salutaris haurire valeat et potare, omnes et singulos abbates dictae nationis necnon quoscumque christifideles deprecans et requirens, quatinus intuitu Dei et sacrae religionis nostrae, ob favorem sibi in huiusmodi studio commoranti manus porrigant adiutrices, conferens sibi nihilominus licentiam, ubi et quoties vel pro devotione propria, vel aliorum amicorum et benefactorum suorum ad instantiam, divina celebrare, Domino inspirante, voluerit, eadem et in locis Ordinis et aliis locis Deo dicatis quibuscumque possit et valeat, nemine eum impediente. 37.   De bono zelo et sanctae religionis fervore abbatis de Pelisio moderni gratulanter informatum, praesens generale Capitulum committit et in plenaria Ordinis potestate, visitationem et reformationem monasteriorum ab antiquo Ordini subiectorum, in capite et in membris, hortando eum, ac eidem praecipiens, quatinus ad hoc sollicite elaborare velit, ut in regulari observantia, quam heu ! penitus neglexerunt, denuo instituantur, assumptoque secum venerabili abbate Montis Sanstae Mariae ad eripiendum cetera monasteria regni Hungariae de manibus saecularibus, omnibus viis et modis possibilibus diligentius intendat, ponatque in eisdem abbates Ordinis, in plenaria Ordinis potestate, quorumcumque dominorum et potentum ad hoc faciendum auxilia requirendi habeat liberam facultatem ; dat quoque sibi idem Capitulum potestatem et plenum posse omnes et singulas personas Ordinis monasteriorum sibi subiectorum in foro conscientiae pro semel absolvendi ab omnibus casibus Capitulo generali reservatis. 38.   Non parum dolenter audiens hoc generale Capitulum querimoniam quorumdam fratrum monasterii de Trizayo, nostri Cisterciensis Ordinis, de et super oppressionibus et molestationibus iniquis eis et aliis confratribus suis illatis per quemdam fratrem Nicolaum Borelli, reverendi in Christo patris domini episcopi Nannetensis in eodem monasterio vicarii asserti, dominis abbatibus de Moroliis et de Ré, ac cuilibet eorum in solidum committit, quatinus de et super huiusmodi oppressionibus et molestationibus iniquis dictorum fratrum, necnon vita, moribus et regimine dicti fratris Nicolai Borelli se informent, et si dicta ut per huiusmodi religiosos proposita fuerunt, vera invenerint, eum a praedicto regimine et administratione dictae amoveant, eumque ad proprium suum monasterium de Charone, ubi professus est, redire compellant in plenaria Ordinis potestate, aliunde etiam aliis poenis Ordinis, si meruisse videatur ipsum puniendo, ipsos autem religiosos, videlicet fratres Martinum Forestarii, Leodegarium Mestrier, Nicolaum Agerni, qui ad hanc diffinitionem impetrandum ad idem Capitulum venerunt, propter eorum a monasterio recessum nullam prorsus sententiam, irregularitatem et inhabilitatem incurrisse, idem Capitulum declarat. 39.   Monialibus monasterii Puraevallis, alias Eberseck, sub excommunicationis poena praecipit Capitulum, quatinus de cetero recipiant et teneant confessorem Ordinis probum et honestum, per abbatem Sancti Urbani earum vsitatorem [visitatorem ] eis deputandum, qui etiam tamquam verus et legitimus eiusdem monasterii procurator et gubernator totum onus et regimen temporalitatis ipsius monasterii habeat, ipsisque monialibus necessaria administret, ac etiam de bonis ipsius monasterii vivat, fidelemque computum reddat ipsi abbati Sancti Urbani singulis annis, aut quoties fuerit necessarium ; huius diffinitionis executionem praefato domino Sancti Urbani committendo, praecipiens eidem, ut rebelles, si quae sint, ad eius observantiam per censuras Ordinis compellat, in plenaria Ordinis potestate. 40.   Monialibus monasterii Domus Consilii, alias Rathausen, praecipit generale Capitulum sub excommunicationis poena, ut de cetero confessorem Ordinis in suo monasterio residentem recipere et habere teneantur, eis deputandum per abbatem Sancti Urbani, patrem suum ac visitatorem immediatum, neque de cetero sacerdotibus saecularibus confiteri praesumant, nec alteri sacerdoti quam confessori eis deputato, cui etiam confessori in victu, vestitu et mansione honesta ac ceteris necessariis provideant competenter ; huius diffinitionis executionem praefato domino Sancti Urbani committendo, praecipiens eidem… *etc. ut supra*. 41.   Quasi peccatum ariolandi et tamquam idololatriae scelus abhorrens generale Capitulum rebellionem detestabilem quarumdam monialium Ordinis in inferioris Germaniae partibus commorantium, quae, ut ad eiusdem Capituli deductum est notitiam, propriae suae salutis immemores, solemnium etiam votorum, quibus se Christo regi summo devoverunt et desponsarunt, oblitae, spretis sui Ordinis institutis salutaribus, monitisque suorum superiorum ac praeceptis penitus conculcatis non verentur per civitates et oppida ac alia saecularium loca girovago dissolutoque et irreligioso gressu discurrere, saeculares et suspectas personas ad sua monasteria et loca conventualia aut etiam privata ad se intromittere, sicque se in omnibus dictis, factis, habitibus et gestibus irreligiosis et indecentibus habere et gerere, ut fidelis populus non modicum inde scandalizetur, nosterque Ordo sacerrimus non parvam inde contrahat dedecoris et infamiae notam, utque suae turpitudinis vitia liberius exercere valeant ac continuare, gravissimis censuris, quas inde incurrunt, pro nihilo reputatis, contra suorum superiorum correctiones salutiferas, ad patrocinium currunt brachii saecularis ; quibus omnibus finem imponere cupiens idem generale Capitulum domino abbatis Veteris campi, in virtute salutaris obedientiae, districte praecipit, quatinus assumpto vel assumptis secum, si opus fuerit, alio Ordinis abbate vel abbatibus, sive etiam monacho vel monachis ad hoc apto vel aptis, omnia et singula Ordinis monasteria monialium in praedictis partibus vel vicinis sita cuiuscumque filiationis et lineae existant, praesertim non clausa, aut non reformata, visitet et reformet, in capitibus et in membris, atque regularem vivendi modum et observantiam, sive sub clausura perpetua sive aliunde, prout expedire viderit, per censuras Ordinis et alias poenas possibiles, viriliter et exacte compellat, in plenaria Ordinis potestate, invocato ad hoc etiam quorumcumque dominorum nobilium ac potentum consilio, auxilio et favore, quos etiam idem Capitulum per praesentes instantissime precatur et rogat, quatinus dicto abbati et aliis secum assumptis in praemissorum executione, Dei et Ordinis intuitu, benivole assistant, cui abbati Campensi dat facultatem nihilominus praesens Capitulum suam potestatem praedictam alteri vel aliis, ad hoc idoneo vel idoneis committendi, si forsan per se intendere non valuerit. 42.   Toties ad amaritudinem provocatur generale Capitulum quoties de vita irreligiosa, vaga ac lubrica personarum Ordinis informatur ; non itaque sine magno cordis dolore ad audientiam ipsius generalis Capituli nuper deductum est, quod quidam Ordinis potius discoli quam monachi, post transgressum per eosdem primae suae professionis votum, quoad locum certum per stabilitatis suae promissionem se restrinxerunt, quem tamen vel apostatando, vel aliunde sua importunitate et impatientia licentiam extorquendo dimittuntur aliis abbatibus, non ad manendum cum eis, sed sub eorumdem permissionis colore liberius suas insequantur voluntates noxias profitentur. Qui quidem abbates sive pretio, sive alia sinistra machinatione circumventi, eosdem monachos sic sibi professo per eorumdem licentiam suis patentibus litteris roboratam libere permittunt in quibuscumque civitatibus, locis ac terrarum spatiis, etiam saecularibus et nostri Ordinis observantiis minime imbutis, et cum quibuscumque personis habitare et commorari, quo fit, ut iidem monachi tamquam effrenes et a iugo monasticae disciplinae penitus emancipati non iam coenobitae sed sarabaitae et girovagi, qui teste beatissimo patre nostro Benedicto in sua regula, duo sunt teterrima monachorum genera, esse incipiant, multaque et damnabilia inter saeculares personas commorando et circumvagando, committant scandalosa crimina contra Deum et sanctam, quam professi sunt, regulam, necnon sanctorum patrum, quibus obedire tenentur, saluberrimas traditiones, in suarum animarum periculum, fidelis populi scandalum, ac totius nostri sacri Ordinis honoris ac famae non modicum detrimentum ; quibus omnibus finem imponere cupiens praesens generale Capitulum, sub excommunicationis poena omnibus et singulis Ordinis abbatibus, prioribus, et aliis monasteriorum rectoribus quibuscumque districtissime inhibet, ne de cetero quemquam monachorum ad professionem suam recipiant, nisi quem apud se, et in suo monasterio sive aliquo membrorum eius voluerint retinere, quinimo cassat, irritat et annullat omnes licentias per quoscumque et quibuscumque Ordinis personis hactenus datas de manendo extra monasteria vel loca Ordinis, sive perpetuo sive ad tempus ; praecipiens nihilominus omnibus abbatibus sive prioribus, qui huiusmodi licentias dudum concesserunt, in virtute salutaris obedientiae, et sub excommunicationis poena latae sententiae, quatinus quamprimum praesens diffinitio eis publicata fuerit, suos monachos, quibus huiusmodi licentiam tribuerunt, ad propria sua monasteria revocent, ibidemque eos sub regulari disciplina et Ordinis observantia faciant de cetero vivere et manere. Qui abbates si forsan negligentes aut huiusmodi diffinitioni inobedientes existant, praecipit idem Capitulum in virtute salutaris obedientiae omnibus et singulis abbatibus Ordinis ubilibet constitutis, et praecipue domino abbati Veteris montis, s. th. pr., quem tamquam principalem executorem eiusdem diffinitionis constituit, quatinus in civitate Coloniensi, ad quam tamquam ad sentinam quamdam huiusmodi vagi monachi ac discoli, sive sub colore studii, sive aliis de causis maxime confluunt, sive etiam alibi, ubicumque tales vagos et dissolutos repererint, eos statim capiant et vinctos ad monasteria, ubi se professos dicunt, in expensis abbatum ipsorum monasteriorum deduci faciant, si tamen a dicto loco Coloniensi aut aliis locis, ubi praedicti discoli reperti fuerint, huiusmodi monasteria non sint nimium distantia ; si vero in nimium distanti monasterio se professos dixerint, ad alia aliqua Ordinis monasteria propinquiora eos deducant, ibidemque tamdiu poena carceris, aut aliis gravissimis poenitentiis puniant et emendent, quousque ad perfectam Ordinis stabilitatem et obedientiam de cetero firmiter observandum fuerint penitus inclinati, invocato etiam ad praemissa, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis. 43.   Quasi scelus ariolandi suscepit generale Capitulum rebellionis abbatissae et sororum conventus monialium Beatae Mariae de Valle Sanctae Crucis, quae reverendissimo domino Cistercii, nuper partes Germaniae et maxime monasterium ipsum visitanti, omnino inobedientes extiterunt et rebelles adversus eum, etiam brachium saeculare evocantes et provocantes, in quo peiores Absalon videri possunt et iudicari ; quamobrem ipsum dictum generale Capitulum inobedientes quasi conspiratrices, excommunicatas, et dignas depositione abbatissam scilicet indignam abbatiali dignitate, religiosasque suis officiis et gradibus privandas, et omnes simul a monasterio emittendas sententiat et iudicat, misericorditer autem cum eis ad insinuationem eiusdem reverendissimi patris et aliorum piorum patrum agere cupiens, abbati de Salem committendo praecipit, in virtute salutaris obedientiae et sub excommunicationis poena, quatinus ad dictum monasterium Vallis Sanctae Crucis se, quamcito commode fieri poterit, transferens, dictas abbatissam et moniales ab officiis divinis et ingressu ecclesiae pro minori per dies septem suspendat, et si eas humiles et delictum cognoscentes cum proposito emendandi repererit, iniuncta salutari poenitentia plenissime absolvat, in plenaria Ordinis potestate. 44.   Misericorditer agere volens Capitulum generale cum fratre Wolgando, professo in Campo principum, a reverendissimo domino Cistercii, quia illicentiatus ad Capitulum veniens de monasterio exivit, ipsum destinat domino Montis Sanctae Mariae in Ungaria ad tempus emendandum, sustinendum et ab omni violentia sui abbatis praeservandum, ut tamden [tandem ] ei conciliari mereatur, annuens ut si et dum eidem proprius abbas consentiat, habita suae professionis quittancia in eodem Sanctae Mariae monasterio profiteri valeat, ipsi abbati de Campo principum inhibendo, ne ipsum quomodocumque quia absque licentia ad Capitulum venit, quacumque poena animadvertat aut plectat, praecipit tamen eidem, ut in eodem Sanctae Mariae monasterio infra duos menses se recipiat, et ibidem honeste se habeat. 45.   Abbatibus de provinciis Austriae, Stiriae et Bavariae omnibus et singulis praecipit praesens generale Capitulum, quatinus omni anno ante Capitulum in unum conveniant, ac de nuntio ad Capitulum generale mittendo inter se concordent, qui quidem nuntius deferre habeat omnes contributiones Ordinis per eos debitas, cui etiam nuntio de expensis sufficientibus provideatur ; omnes et singuli super hoc inter se contribuendo huius diffinitionis executionem ad compellandum videlicet omnes et singulos abbates praemissos ad conveniendum in unum et suas contributiones mittendum, ac nuntio praedicto pro expensis contribuendum abbati de Sancta Cruce committit in plenaria Ordinis potestate, cui etiam pro semel dat auctoritatem idem Capitulum omnes et singulas personas Ordinis utriusque sexus in foro conscientiae ab omnibus casibus, criminibus, et sententiis Capitulo generali reservatis, in eisdem provinciis degentes absolvendi, et auctoritatem suam, si per se non possit, aliis communicandi, ac pro se confessorem cum simili potestate eligendi. 46.   Viros litteratos in Ordine nostro promovere ac multiplicare cupiens, praesens generale Capitulum, attenta etiam habilitate ac dispositione bona ad studium sapientiae, necnon proficiendi voluntate venerabilis domini Leonardi, abbatis Montis Sanctae Mariae, Jaurinensis dioecesis, facultate concedit eidem domino abbati ad standum in studio Viennensi hinc ad quinquennium, ibique in facultate theologica profitendi, dummodo tamen occasione illa monasterium suum debite regere et gubernare in spiritualibus et temporalibus non omittat. 47.   Sufficienter informatum praesens generale Capitulum de zelo religionis, circumspectione, prudentia, discretione et fideli diligentia venerabilis domini Leonardi monasterii Sanctae Mariae, Jaurinensis dioecesis, commissionem sibi dudum factam per venerabilem coabbatem de Morimundo, pro visitatione et reformatione monasteriorum Ungariae per triennium, confirmat et ratificat, ac in suo robore per idem triennium vult omnino permanere, eamdem commissionem nihilominus etiam ad monasteria regnorum Slavoniae, Croatiae et Carinthiae extendi declarans, datque idem Capitulum eidem commissario auctoritatem et mandatum speciale compellendi omnes et singulas religiosas personas Ordinis extra propria monasteria, sive in monasteriis Ordinis sancti Benedicti, sive alibi residentes, ad monasteria sua redire per censuras Ordinis ac alias poenas possibiles ; monasteria quoque Ordinis a manibus saecularium et aliorum iniuste occupantium recipiendi, invocando quoad haec quorumcumque iudicum, dominorum ac potentum auxilium et favorem ; eidem denique commissario dat auctoritatem plenariam idem Capitulum, ubi et quando expedire viderit, omnes et singulas personas Ordinis utriusque sexus, in eisdem regnis degentes ab omnibus casibus, criminibus et sententiis Capitulo generali specialiter reservatis absolvendi in foro conscientiae, et eamdem etiam auctoritatem aliis confessoribus communicandi. 48.   Fervore studii sacrarum litterarum, sed nihilominus intellectus perspicacitate ac profunditate scientiae, multiplicibusque aliis virtutum insigniis discreti ac religiosi viri fratris Ioannis Leyler, s. th. bacc. form. ac prioris et professi monasterii Fontis salutis, multipliciter inductum praesens Capitulum generale, talesque ad altiora promovere cupiens per quorum doctrinam ipse noster Ordo universus illuminari possit et valeat in futurum, auctoritate totius Ordinis in favorem studii ipsius et ut ampliorem habeat ulterius proficiendi opportunitatem, officium provisoratus in collegio Sancti Nicolai Viennensis studii eidem fratri Ioanni Leyler usque ad revocationem suam dat et committit, non obstante quod per quamdam commissionem iam dudum domino abbati Sanctae Crucis factam provisio provisoris ceterorumque officiariorum eiusdem collegii ad ipsum abbatem Sanctae Crucis spectat, quam quidem commissionem pro hac dumtaxat vice et in hac causa revocatam habere vult et revocat per praesentes, in ceteris ac in futurum in nullo sibi per hoc praeiudicando, praecipitque idem generale Capitulum omnibus et singulis dicti collegii suppositis praesentibus et futuris, quatinus dicto fratri Ioanni Leyler tamquam suo vero et indubitato provisori in omnibus et per omnia, quae ad officium suum pertinent, obediant, omnibusque aliis iniungit, quorumcumque interest, ut emolumentis suo officio iam dicto debitis, eum libere gaudere et uti permittant, inhibendo nihilominus *omnibus* et singulis Ordinis personis cuiuscumque auctoritatis existant, ne eumdem provisorem in suo officio aut eius administratione quovismodo turbare aut impedire praesumant, nisi de auctoritate eiusdem nostri generalis Capituli specialiter ad hoc data et expressa. 49.   Cupiens generale Capitulum iniustist urbationibus et molestiis per Ordinem occurrentibus finem imponere et cuilibet, quod iustum est, conferre, cassationem et annullationem intrusionis fratris Ioannis Norton in monasterio de Quarrera, per abbatem de Woburnia factam, necnon restitutionem et reductionem fratris Galfridi Newehyth in eodem monasterio per eumdem de Woburnia institutam factam et completam, velut rationabilem, iustam et debitam, confirmat, approbat et ratificat, eidem fratri Ioanni Norton perpetuum silentium in hac materia imponendo, sub excommunicationis latae sententiae poena, in plenaria Ordinis potestate. 50.   Abbatibus de Stratford et Woburnia et eorum cuilibet committendo praecipit Capitulum generale, in virtute salutaris obedientiae et sub excommunicationis poena, quatinus ad monasterium de Newhamio se transferentes debite se informent super modo promotionis abbatis moderni, et si invenerint quod obligationem quamcumque causa et ratione suae dictae promotionis cuicumque fecerit, tamquam symoniaca labe conspersam et contaminatam cassent, irritent et annullent, de alio pastore ibidem licite et canonice providendo ; verum quia dictum generale Capitulum saluti animarum inter cetera sollicitum, audivit nonnullos eiusdem Ordinis fratres in regno Angliae, partibus Walliae et Hyberniae adeo proprietatis, conspirationis, inobedientiae, girovagationis et propriae voluntatis laqueis irretiri, ut etiam nec suorum abbatum, nec Ordinis visitatorum hortamentis, iussionibus, aut imperiis obedire curent aut velint, in eorum salutis non modicum impedimentum et praeiudicium, committendo mandat et praecipit eisdem abbatibus et eorum cuilibet sub eisdem poenis, quatinus diligenter de talibus se informent, et quoscumque talibus aut vitiis consimilibus laborare invenerint, per Ordinis censuras districte puniant, eos debitis poenis plectendo, et ad viam salutis et religiosae conversationis reducendo, necnon compellant abbates, qui cesserunt aut dignitate abbatiali privati fuerunt, ad faciendum infra duorum mensium spatium professionem in aliquo certo Ordinis monasterio, prout expediens eisdem videbitur, et eosdem compellant ad standum et permanendum realiter in certis monasteriis, prohibendo sub poenis in nostris regularibus statutis taxatis, ne pensiones suas indebite aut inhoneste expendant, quas nihilominus si expediens viderint, in quo eorum conscientias oneramus, rescindere poterunt in plenaria Ordinis potestate. 51.   Etsi cunctis ea, quae rationis sunt, petentibus aures inclinare soleat, prout et debet, generale Capitulum, cum nihilominus a sublimioribus Ordinis reformationem concernentia eidem in medium adducuntur, propensiori animo vires consuevit applicare, regalibus itaque praeventum monitionibus audiens Mellifontis monasterium in fontem fellis conversum amarissime condolens, ut et quae Dei sunt, et quae regiae maiestati iuste complacerent impleat, districtissime mandat et praecipiendo committit abbatibus de Furnesio et Woburnia, quatinus ad dictum monasterium Mellifontis se personaliter transferentes, seque super statu et regimine tam spirituali quam temporali, in capite et in membris, rite et diligenter se informantes cuncta ordinent et instituant, quae viderint et invenerint secundum Deum, iuris et rationis, ordinanda et instituenda cum potestate visitandi, reformandi, instituendi, destituendi ac cetera omnia faciendi, quae in casu consimili secundum nostrae religionis saluberrima instituta fieri solent et debent, sicque in hoc sibi commisso negotio suae prudentiae et zelum iustitiae exerceant, quod inde nullus rumor indebite oriatur, utentes plenaria Ordinis potestate. 52.   Singularem militiam gerere solet regularis curia adversus vitia summo Deo nostro summe displicentia ; cum igitur praesens generale Capitulum informatum fuerit, quod abbas Kingeswode, spretis Ordinis salutaribus institutis, suum ad studendum iura canonica destinaverit studentem, contributionesque Ordinis solvere pertinaciter renuat, se poenis ultro et sententiis in *Benedictina* et aliis eiusdem Ordinis statutis contentis immergendo, in quo Domino Deo nostro, qui obedientiam praefert victimis, displicuisse dignoscitur, committendo mandat et praecipit, in virtute salutaris obedientiae et sub excommunicationis latae sententiae poena, abbatibus de Stratford et de Woburnia, et eorum cuilibet, quatinus per omnes Ordinis censuras compellant dictum abbatem de Kingeswode ad solvendum contributiones, tam de praeterito quam de futuro, ipsumque suum scolarem ad alias convertat salutares scientias, nec ulterius in iure eum studere permittat, nisi prius habita per Capitulum licentia, alias contra dictum abbatem et suum scolarem realiter et indissimulanter procedant, in plenaria Ordinis potestate. 53.   Maxima et cum gravi cordis amaritudine suscipiens Capitulum generale horrificam ac violentam quorumdam abbatum Germaniae ad dictum Capitulum generale venientium, iamiamque in monasterio Morimundi existentium, manu crudeli contra sanctae Ecclesiae et monasteriorum Ordinis privilegia, immunitatem et libertates per capitaneum de Coffey, et alios complices armatos, captivationem saevamque eorum usque ad dictum castrum de Coffey deductionem, diuturnam detentionem, talemque calamitosam vexationem, ut usque ad trecentum viginti florenos renenses, cum sex de melioribus equis comitatus eorum et multis aliis bonis se redimere coacti sunt, in non modicam Ordinis et omnium eiusdem suppositorum confusionem, damnum simul et contumeliam, committendo praecipit abbati Morimundi, quatinus expensis generalibus Ordinis recuperationem dictorum bonorum, necnon reparationem tantae contumeliae apud omnes et singulos, ad quos spectat viriliter, exacte, diligenter et absque dissimulatione, per se et alias quascumque Ordinis personas tam abbates, quam non abbates, quasi doneas [idoneas ] iudicaverit, quibus nihilominus imperare poterit sub censuris Ordinis, prosequatur, nihil de necessariis omittendo. 54.   Volens generale Capitulum vires applicare possibiles ad sedandum iurgia quaecumque in Ordine suborta, auditis per scripta rationibus domini Morimundi super rebellionibus, inobedientiis, opprobriis et violentiis ac periculosis detentionibus sibi per abbatem de Ridagshusen, suisque complicibus, cum ipsum monasterium, sicut Capituli generalis commissarius, novissime visitaret, factis et multipliciter illatis, aliundeque visis pro parte eiusdem abbatis de Ridagshusen multis adductis, partes autem ipsas, nec earum procuratores multis obstantibus evidentissimis viarum discriminibus non habens, ut unicuique quod iustum est tribuatur, committendo abbatibus de Veteri cella et de Lehnin mandat et praecipit, in virtute salutaris obedientiae et sub excommunicationis latae sententiae poena, quatinus quamprimum licite et commode fieri poterit, personaliter ad dictum monasterium de Ridagshusen se transferentes, clare et recte et debite super omnibus et singulis praemissis et ea concernentibus aut ab eis dependentibus, omnibus sinistris affectionibus semotis, in quo eorum conscientias coram summo Deo oneramus, se a non suspectis in eadem materia informent, et materias ipsas melioribus modo et forma prout invenerint, pacificent, ordinent, finiant et terminent, cuilibet parti super hoc, quod iustum est fuerit, ordinando, eisque perpetuum silentium imponendo, nisi forte talis et tanta emergat difficultas, quod ad dictum Capitulum necesse iudicaverint recurrendum ; interea autem fratres eiusdem monasterii ab omni sententia excommunicationis, suspensionis aut interdicti, si occasione praemissorum innodati fuerint, eos praesens generale Capitulum absolvit, ab eisque commissariis absolvi et absolutos mandat per eosdem declarari, in omnibus et singulis praemissorum plenaria fungentes potestate. 55.   Zelo iustitiae succensum praesens generale Capitulum cupiens omnia quae rationis sunt et iustitiae, ac per eum diffinita, suum debitum sortiri effectum, diffinitiones quasdam anno novissime elapso in eodem Capitulo editas, confectas et passatas pro omni earum parte confirmat, ratificat et approbat, ac in suo robore et vigore ordinat et statuit permanere, quarum quidem commissionum tenor sequitur et est talis (quaere in praecedenti anno…) [*n° 19*]. Et quia eisdem sententiis et diffinitionibus minime obediunt, quinimo multipliciter eisdem quae soror dicta Beatrix Cerdan cum sororibus Guillelma de Guerrea, Eleonora Azuor, Ysabella de Alcolea, Ioanna Marcuello, Ysabella de Mollano, Ioanna Lescossa, eiusdem monasterii professis monialibus ipsi sorori Beatrici Cerdan adhaerentibus, omnia et singula ad executionem harum per abbatem de Bonifacio tam processu quam in sententiis excommunicationis, aggravationis, reaggravationis, quam in depositione habitus regularis confirmando, ratificando et approbando eamdem Beatricem et sorores moniales nominatas, excommunicationis, aggravationis, reaggravationis ad depositionis habitus regularis sententias incurrisse, idem Capitulum generale declarat, diffinit et pronuntiat, expresse et sub excommunicationis latae sententiae poena praecipiendo committit omnibus et singulis abbatibus in regno serenissimi domini regis Arragonum constitutis, super hoc debite requirendis, quatinus dictas Beatricem Cerdan et moniales nominatas, ac earumquaslibet in locis suis et aliis Ordinis subiectis, excommunicatas, aggravatas, et reaggravatas, palam et publice denuntient et declarent, easque et earum quamlibet, si et quamdiu in sua duritia perstiterint, corporaliter apprehendentes, carceribus securis mancipent et detineant, donec per dictum Capitulum aut dominum Cistercii super hoc aliter fuerit dispositum ; omnibus personis regularibus eidem Ordini subiectis sub eisdem poenis expresse mandando, quatinus omnia et singula bona eidem monasterio de Casuis pertinentia praefatae dominae Catharinae abbatissae restituendo, dictam Beatricem et nominatas moniales sibi adhaerentes tamquam excommunicatas vitent et fugiant, ac eas ubilibet se invenerint, tales esse denuntient et promulgent. Ut autem iuxta prophetam maiori vexatione intellectum accipiant, omnes reverendissimos patres dominos episcopos, eorum vicarios, dominos abbates, archidiaconos, priores, curatos, plebanos et singulos quosque ecclesiastica iurisdictione gaudentes, in eodem regno constitutos rogamus et in subsidium iuris requirimus, quatinus quoties requisiti fuerint, easdem Beatricem et sibi adhaerentes moniales voce publica et per affixionem cedularum ad valvas tam ecclesiarum quam civitatum et oppidorum, excommunicatas, aggravatas et reaggravatas, quamdiu in sua obstinatione permanserint, palam et publice denuntient, publicent et declarent, ad omnia insuper et singula praemissa in subsidium iuris imploramus favorem et auxilium omnium et singulorum dominorum officiariorum, ac iustitiariorum necnon omnium et singulorum loca tenentium eorumdem in et per totum regnum et dominationes praefati illustrissimi domini regis, et singulorum dominorum in eodem regno existentium, quatinus dictam Beatricem, et quamlibet dictarum sororum sibi adhaerentium, sive per apprehensionem et detentionem corporalem, sive alias quomodolibet, ad unitatem et obedientiam, iuxta vota ab eisdem coram summo Deo solemniter emissa, reducant et revocent, eas nihilominus Ordini semper quoties per commissarios Ordinis requisiti fuerint restituendo. Datum… etc. 