Innocentius Episcopus servus servorum Dei ad perpetuam rei memoriam, cœlestis providentiæ mira benignitas, inter cæteros fructiferos institutos ordines, quos in Ecclesiæ militantis orto plantavit, Cluniacensem ordinem propagavit. Unde nos prædecessorum nostrorum vestigiis inhærentes, eidem ordini per sedem Apostolicam concessa privilegia, ut exinde consueti salubres fructus proveniant, cum à nobis petitur, etiam aliàs approbata de novo approbamus, ut eò firmiùs perdurent, quò sæpius sedis ejusdem fuerint auctoritate communita; ac aliàs alia de novo concedimus, prout pro ejusdem ordinis conservatione conspicimus salubriter expedire. Dudum postquam felicis recordationis Bonifacius Papa VIII. prædecessor noster inter cætera statuerat, et ordinaverat ut ad supplendum defectus, et penurias dilectorum filiorum Conventus Monasterii Cluniacensis Matisconen. diœcesis ad Romanam Ecclesiam, nullo medio, pertinentis, nec non ad exonerationem Abbatis dicti Monasterii, pro tempore existentis, quatuor millia librarum Turonensium parvorum de fructibus, reditibus et proventibus aliquorum Prioratuum eidem Monasterio subjectorum, annis singulis percipienda, deputarentur, quæ per aliquos discretos, et fideles Cluniacensis ordinis Monachos per Abbatem dicti Monasterii pro tempore existentem, ordinandos, integrè colligerentur: et ad hoc deputaverat de Zehuno in Sanguineterso, de Nogento Retrodi, de Gassicuria, de Gaja, de Vergeyo, de Vendopera, de Monsereto, de Marmissa, de Turribus supra Maternam, de Carrenacho, de Moyraco, de Rosenacho, et de sancto Cosma Decanatus, qui tunc Prioratus existebant dicti Ordinis, Ambiaven. Carnoten. Trecen. Eduen. Lingonen. Remen. Caturcen. Agenen. Petragoricen. et Constantien. diœcesum eidem Monasterio Cluniacensi immediatè subjectos, cum omnibus Prioratibus et pertinentiis eorumdem, ut de eorum fructibus hujusmodi summa pecuniæ perciperetur integrè annis singulis; ac voluerat ut Prioratus prædicti ex tunc in anteà Decanatus existerent, et quod ipsi Decanatus seu fructus eorum ab omni decimæ, et cujuslibet procurationis, impositionis, et subventionis præstatione essent exempti perpetuò, penitùs et immunes, salvis dumtaxat censibus et juribus Cluniacensi Monasterio debitis, et in contra venientes statuto, et ordinationi prædictis excommunicationis sententiam promulgaverat. Et pro parte tunc Abbatis, et præfatorum Conventus prædicti Monasterii Cluniacen. piæ memoriæ Clementi Papæ IV. etiam prædecessori nostro, exposito quod cum contingebat decimam, seu aliam quotam fructuum in Regno Franciæ consistentium, aut subsidium, vel aliquam aliam subventionem imponi seu alicui personæ concedi, aut alicui Prælato, vel alteri, ad quem pertineret aliqua Beneficia Ecclesiastica visitare, quod possit recipere procurationes, ratione hujusmodi visitationis debitas, ac in absentia faciendi beneficia hujusmodi per alios visitari, aut pro oneribus Cameræ Apostolicæ emergentibus, seu pro Legatis et Nuntiis Sedis Apostolicæ, aliqua onera imponebantur personis, seu beneficiis Ecclesiasticis in dicto Regno existentibus, collectores seu Commissarii Legati et Nuntii per sedem Apostolicam deputati, aut Prælati, et aliæ personæ hujusmodi dictorum Decanatuum Decanos, ad solvendum decimas, procurationes, impositiones, et alia onera supradicta compellere nitebantur: idem Clemens prædecessor Abbatis et Conventus prædictorum, in ea parte supplicationibus inclinatus, statuta, et ordinationes per eundem Bonifacium prædecessorem, ut præmittitur, facta, rata et grata habens; et Apostolica auctoritate confirmans, ac robur perpetuæ constitutionis habere decernens inter alia per quasdam suas litteras statuit, decrevit et ordinavit quòd dicti Decanatus seu fructus eorumdem ab omni decimæ ac cujuslibet Procurationis, subsidii, subventionis, Talliæ seu Collectæ hujusmodi præstatione, et à quacumque alia impositione oneris, et servitutis ordinariorum, et aliorum quorumcumque essent exempti perpetuò et immunes: quodque sub impositione quacumque etiam pro Camera Apostolica, tunc imposita vel imponenda nullatenùs includerentur; et illorum Decani inviti compelli non possent, etiam per litteras Apostolicas facientes de Monasterio, Decanatibus, et ordine Cluniacensi prædictis, et illi concessis privilegiis mentionem, et si forsan fructus primi anni Beneficiorum illarum partium pro tempore vacantium, in perpetuum vel ad tempus pro Camera prædicta, vel personis quibuslibet, per sedem prædictam vel illius Legatos reservarentur, vel ad certos usus deputarentur; ita quòd ipsa reservatio vel deputatio ad dictos Decanatus vel eorum fructus se extendere possent, quod tunc illud, quod ipsorum Decanatuum fructibus, summa pecuniæ, ac censibus et juribus prædictis debitis eidem Monasterio integrè persolutis, et aliis oneribus debitè supportatis, superesset dumtaxat, pro fructibus primi anni hujusmodi, per illos, ad quos pertinebat, reciperetur, et non ultrà: ac voluit omnes, et singulos qui contra facerent excommunicationis sententiæ subjacere ipso facto. Et deinde idem CLEMENS prædecessor per quasdam alias suas litteras perpetuò statuit et ordinavit ut sanctæ Romanæ Ecclesiæ Cardinales aut eorum aliqui nullos Prioratus, Decanatus præposituras seu alia quavis loca et beneficia regularia conventualia, tam prædicti ordinis Cluniacensis, quàm quorumvis aliorum ordinum, vigore gratiarum expectativarum aut concessionum de hujusmodi regularibus conventualibus beneficiis, concessarum valerent per se vel alios acceptare, sibique de illis quomodolibet provideri facere: decernens irritum et inane quicquid in contrarium quavis auctoritate scienter vel ignotanter contingeret attentari. Et successivè cum similis irritantis decreti appositione tunc Abbati et Conventui dicti Monasterii Cluniacensis, per quasdam alias suas litteras concessit ut cedentibus vel decedentibus illis personis, quæ tenent Prioratus ad Monasterium prædictum vel ejus membra spectantes, qui consueverunt per Monachos dicti ordinis gubernari, etiamsi in Romana curia vacarent, ad Monasterium et membra prædicta liberè reverterentur per hujusmodi Monachos, prout fieri consuevit antiquitùs, gubernanda. Et eidem CLEMENTI prædecessori pro parte tunc Abbatis Monasterii Cluniacensis similiter exposito, quod Monachis ejusdem Ordinis Cluniacensis, pro eo quod à Jurisdictione ac ac potestate ordinariorum quorumlibet sunt exempti, valde damnosum et periculosum erat pro casibus eisdem ordinariis reservatis, ad sedem Apostolicam habere recursum, eidem Abbati, ut ipse et successores sui Abbates dicti Monasterii, qui pro tempore forent, per se vel alium seu alios Monachis dicti ordinis, qui tunc erant, et pro tempore essent, à casibus et sententiis, à quibus subditos suos dicti ordinarii possent absolvere, si dicti Monachi id similiter peterent, absolutionis beneficium impendere possent et valerent, per alias suas litteras indulsit. Recolendæ vero memoriæ GREGORIUS Papa X. etiam tunc Abbati dicti Monasterii per quasdam suas litteras, ut per litteras Apostolicas, vel Legatorum dictæ sedis obtentas, Prioratus dicti ordinis conferri non possent, ipseque Abbas ad eorum collationem compelli nequiret, etiamsi contineretur in eisdem litteris clausula, ut aliqua indulgentia non obsisteret, ad instar felicis recordationis INNOCENTII, et CLEMENTIS Romanorum Pontificum, indulsit, ac sententias, si quas hac occasione ferri contingeret, irritas decrevit et inanes. Et etiam postquam dictus Clemens prædecessor tunc Abbati dicti Monasterii et ejus successoribus concesserat ut dicti Monasterii Abbates pro tempore existentes, cum Prioribus et Monachis dicti ordinis tunc præsentibus et futuris, dispensare possent super observatione staturorum ipsius ordinis, quæ de substantia Regulæ non existerent, illis casibus dumtaxat exceptis, super quibus in eadem Regula est dispensatio interdicta, in quibus casibus dispensandi super pœnis adjectis et irregularitatibus quas ejusdem Abbatis subditi ad hoc eatenus incurrerant, vel ex tunc de cætero incurrerent; eosque absolvendi ab interdicti, suspensionis aut excommunicationis vinculo, quo ipsos ob transgressiones prædictorum statutorum involui contingeret, eidem Abbati libera esset facultas. Bonæ memoriæ BENEDICTUS Papa XIII. prædecessor noster, Abbati et majori ac Claustrali Prioribus dicti Monasterii, et eorum successoribus, per se vel alterum ipsorum dispensandi cum quibuscumque Monachis dicti Cluniacensis Ordinis super irregularitate, si quam excommunicationis, suspensionis vel interdicti obligati sententiis, celebrando divina, vel immiscendo se illis, non tamen in contemptum clavium forsan contraxissent, ac eos habililitandi, si vigore constitutionum dicti Ordinis, etiam auctoritate Apostolica confirmatarum, inhabilitatem incurrissent, prout minores pœnitentiarii in Romana Curia residentes super præmissis dispensare et habilitare possunt, eisdem Monachis priùs ad tempus, de quo ipsis Abbati et Prioribus videretur, à suorum Ordinum executione suspensis, per alias suas litteras plenam et liberam concessit facultatem. Et insuper per devotæ memoriæ JOANNEM XXII. etiam prædecessorem nostrum accepto, quod, pro eo quod Priores Decani et alii administratores dicti Ordinis, census, vicesimas, reditus, pensiones et obventiones alias Abbati et Conventui ejusdem Monasterii debitas, statutis terminis et temporibus non persolvebant, multi defectus et damna Abbati et Conventui ac Monasterio præfatis provenerant, quodque licèt sedes præfata quandoque voluisset et concessisset quod Priores Decani et alii administratores præfati tempore debito, dictos, census vicesimas, reditus, pensiones et obventiones alias non solventes possent ad Romanam curiam personaliter vocari, nullus tamen ex concessione hujusmodi provenerat fructus propter appellationes et malitias plurimorum: idem JOANNES Papa Prioribus, Decanis et aliis administratoribus præfatis, qui census, vicesimas, reditus, pensiones et obventiones alias eisdem Abbati et Conventui certis terminis solvere et assignare tenebantur, suæ perpetuæ ordinationis, edicto de fratrum suorum consilio, sub pœna suspensionis à beneficio et officio districtè præcepit et mandavit, ut census, vicesimas, reditus, pensiones et obventiones prædictos eisdem Abbati et Conventui efficaciter persolverent in terminis consuetis; alioquin si post habitam ipsius mandati notitiam, in solutione deficerent in terminis supradictis, eos prædictam suspensionis sententiam incurrere voluit ipso facto, donec plenariam satisfactionem facerent de præmissis, qua satisfactione præstita, eo ipso quoad illos à quibus præstita foret satisfactio supradictæ esset prædicta suspensionis sententia relaxata: Si autem post terminum in quo defecissent in solutione prædicta, per unum mensem, dictam suspensionem sententiam sustinerent, fructus Prioratuum et Decanatuum et aliarum administrationum, quos et quas obtinebant, præcepit sequestrari, ac de fructibus taliter sequestratis juxta debiti quantitatem ad quam Priores, Decani et alii administratores prædicti, quorum Prioratuum et administrationum fructus sequestrati fuerant, tenebantur eisdem Abbati et Conventui satisfactionem plenariam exhibere, prout in singulis prædecessorum præfatorum desuper confectis litteris pleniùs continetur. Cum autem, sicut exhibita nobis nuper pro parte dilecti filii moderni Abbati et Conventus Monasterii præfatorum, petitio continebat, licèt Monasterium et ordo Cluniacen. hujusmodi ejusdemque Ordinis Monasteria, Prioratus et membra, ac eorum singulares personæ per alios Romanos Pontifices sub sedis ejusdem protectione suscepta sint, et prædecessores præfati, illa Romanæ Ecclesiæ et nullis aliis immediatè subesse voluerint, ac eidem Ordini inter cætera per sedem prædictam concessum fuerit, ut illius Monasteria, Prioratus et alia beneficia, nullis, nisi Romanæ Ecclesiæ Cardinalibus aut ordinem ipsum expressè professis commendati possent, et aliter factæ commendæ viribus carerent; nihilominus quia, sicut eadem petitio subjungebat, propter guerras et alios sinistros eventus quibus partes illæ à certis temporibus citrà afflictæ fuerunt, et ordo ipse aliquem protectorem in Romana curia non habeat, dicti ordinis Beneficia adeò passim per sedem Apostolicam, personis etiam ordinem ipsum minimè professis, ac quandoque Clericis in dignitate Ecclesiastica non constitutis commendata fuerunt, ut in præsentiarum ultra duæ partes beneficiorum ejusdem ordinis, in commendam teneantur, ex quo, in ipsis sic commendatis beneficiis, divinus cultus diminuatur, et Reformationis et visitationis officium debitè cessat, cum ipsi Clerici seculares institutiones regulares dicti ordinis ignorant, quia ad Capitula generalia dicti ordinis prout illius professores nunquam accedunt. Quare pro parte moderni Abbatis et Conventus prædictorum nobis fuit humiliter supplicatum ut pro dicti Ordinis conservatione prædicta et quævis alia dicto ordini à sede Apostolica quomodolibet concessa privilegia, necnon absolvendi et dispensandi hujusmodi et alias facultates dictis Abbati et Prioribus concessas, etiam approbare et confirmare, aliasque in præmissis opportunè providere, de benignitate Apostolica dignaremur. Nos igitur attendentes ad uberes fructus quos dictus ordo in militanti Ecclesia produxit hactenus, et quod quamplures illius professores ad summi Apostolatus apicem assumpti fuerunt, multique Romani Pontifices ultra prædictos, illum innumeris privilegiis, et immunitatibus decorarunt, ac pia dispensatione, ut verisimiliter creditur, factum est ut ipsum Monasterium nullum unquam Abbatem habuerit qui de mala administratione reprehendi posset, cupientesque, quantum authore Deo possumus, circa Ordinis Cluniacensis et illius Monasteriorum Prioratuum et piorum locorum, ac personarum earumdem conservatione intendere, necnon litterarum prædictarum ac quorumcumque privilegiorum, immunitatum, exemptionum, prærogativarum et indulgentiarum, etiam spiritualium dicto ordini et illius Monasteriis, Prioratibus, membris et personis concessorum, ac facultatum Abbati et Prioribus prædictis etiam concessarum tenores, perinde ac si de verbo ad verbum, cum singulis clausulis et facultatibus in eis contentis insererentur præsentibus, pro expressis habentes, hujusmodi supplicationibus inclinati, singulas litteras prædictas, et in illis contenta quæcumque, necnon quæcumque alia privilegia, exemptiones, immunitates, indulta et indulgentias temporales seu spirituales dicto ordini, necnon prædictas dispensandi et absolvendi et quascumque alias facultates, per prædictos et quosvis alios prædecessores nostros Romanos Pontifices, seu sedem Apostolicam, quomodolibet concessa et concessas, auctoritate Apostolica, tenore præsentium approbamus et confirmamus, ac præsentis scripti patrocinio communimus; decernentes illa robur perpetuæ firmitatis obtinere, ac prout sonant inviolabiliter observari, illaque omnia de novo concedimus. Cæterum quia forsan contingeret nos et Romanum Pontificem pro tempore existentem, aut sedem prædictam ad importunam instantiam aliquorum, Beneficia dicti ordinis aliis personis quàm dicti ordinis commendare, et privilegiis prædicti ordinis, ea vice ad effectum hujusmodi commendæ derogare, nos ad obviandum dictorum instantium malitiæ, eâdem auctoritate Apostolica, tenore præsentium statuimus et ordinamus quod tunc hujusmodi commenda effectum sortiatur, si ad id dicti Monasterii Abbatis pro tempore existentis, expressus accesserit assensus: et nihilominus in eventum etiam hujusmodi consensus decernimus beneficia ipsa sic commendata numero aliorum beneficiorum incompatibilium cedere, ac quod tunc, etiam eventu in quem aliqua commenda sortiatur effectum, Abbas Cluniacensis unum dicti ordinis professorem, qui regularia instituta præfati ordinis observari faciat, et in Capitulis generalibus dum pro tempore celebrabuntur, statum beneficii commendati dicto Abbati et Diffinitoribus Capituli referat, deputare habeat; ac eidem sic deputato beneficium ipsum sic in commendam obtinens, de dicti commendati beneficii fructibus congruentem portionem ex qua commodè se sustentare possit, assignare teneatur: alioquin liceat dicto Abbati propria auctoritate ex fructibus dicti commendati beneficii, hujusmodi portionem capi facere, et eidem sic per eumdem deputando assignare, cujusvis super hoc licentiâ minimè requisitâ. Et insuper pro eorumdem privilegiorum conservatione, venerabili fratri Episcopo Cabilonensi, et dilectis filiis Trenorchii ac sancti Rigaudi, Cabilonensis et Matisconensis Diœcesum, Monasteriorum Abbatibus per hæc Apostolica scripta mandamus, quatenus ipsi, vel duo, aut unus eorum per se vel alium seu alias eisdem Abbati et Conventui in præmissis efficacis defensionis præsidio assistentes, quoties pro parte Abbatis et Conventus præfatorum, desuper fuerint requisiti, faciant singula privilegia ordini et facultates Abbati et Prioribus prædictis, ut præmittitur, concessa et concessas inviolabiliter observari, non permittentes eos et dicti ordinis personas aut aliquem eorum, super hujusmodi privilegiis et facultatibus aut eorum aliquo, quomodolibet molestari vel perturbari; contradictores ac molestatores et perturbatores quoslibet, et rebelles, per censuram Ecclesiasticam, et alia juris remedia, appellatione postposita, compescendo, invocato ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii sæcularis; non obstantibus ejusdem Bonifacii Papæ VIII. qua cavetur ne quis extra suam Civitatem et Diœcesim, nisi in certis exceptis casibus, et in illis ultra duas diétas, ad judicium evocetur, seu ne judices et conservatores à sede prædicta deputati, extra Civitatem et Diœcesim, in quibus deputati fuerint, contra quoscumque procedere, aut alii vel aliis vices suas committere præsumant; et de duabus diétis in Concilio generali editis, et de personis ultra certum numerum ad judicium non evocandis, et aliis Apostolicis constitutionibus, necnon dicti ordinis juramento, confirmatione Apostolica vel quavis firmitate alia roboratis statutis et consuetudinibus contrariis quibuscumque; aut si aliquibus communiter vel divisim ab eadem sit sede indultum, quod interdici, suspendi vel excommunicari non possint, per litteras Apostolicas non facientes plenam et expressam, ac de verbo ad verbum de indulto hujusmodi, mentionem. Prætereà ut innotescat nos in præsentibus contenta, matura deliberatione concessisse, eadem auctoritate Apostolica decernimus in aliquo eis derogatum, non censeri, nisi quando de præsentibus litteris per nos in specie concessis, et illarum toto tenore, specialis et expressa mentio, non autem per clausulas generales id importantes, mentio fiat. Nulli ergo omninò hominum liceat hanc paginam nostræ approbationis, confirmationis, communitionis, constitutionis, concessionis, statuti, ordinationis, mandati et decreti infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare præsumpserit indignationem omnipotentis Dei ac beatorum Petri et Pauli Apostolorum ejus se noverit incursurum. Datum Romæ apud sanctum Petrum, anno Incarnationis Dominicæ millesimo quadringentesimo octuagesimo septimo, quinto idus Aprilis, Pontificatus nostri anno tertio.