In nomine sanctæ et individuæ Trinitatis. Notum sit omnibus, tam præsentibus quam futuris, quod Guillelmus, comes Nivernensis, qui fuit natus de filia Lancelini de Baugenciaco, quasdam consuetudines quibus ecclesia Sancti-Michaelis, hominesque ad eam pertinentes gravabantur, pro Deo et venia peccatorum delictorum suorum, eidem ecclesiæ remisit. Concessit autem quod homines qui habitant in burgo Sancti-Michaelis et pertinentiores sunt ad ecclesiam Sancti-Michaelis quam ad alterius dominatum, non erunt justiciati a comite, neque a ministris ejus, nisi per clamorem abbatis vel ministrorum ejus; sicque per abbatem vel ministros ejus justitia fiet tempore et die convenienti, et abbas emendationem totius justitiæ de suis hominibus habebit. Agressionem quoque duelli, quam campos nuncupant, de eisdem hominibus eidem ecclesiæ concessit; tali scilicet pacto quod abbas vel ministri ejus vadimonium de suo homine accipient; et si pacificatum fuerit bellum, abbas, de suo homine, prout sibi placuerit faciet. Quod si duellum factum fuerit et homo abbatis devincetur, de suo homine devicto in dispositione ipsius abbatis erit, nisi tanta fuerit culpa ut corporalis vindicta fieri debeat inde; quam faciet comes vel præpositus ejus. Et sicut prædictum est ut fiat de homine Sancti-Michaelis, ita et de homine comitis fiet, secundum voluntatem ipsius comitis vel ministrorum ejus. Illud etiam quod in nundinis quæ sunt in vigilia et in die festivitatis Sancti-Michaelis, idem comes calumniabatur; campum videlicet duellorum et infracturas ejusdem fori et inventiones eidem ecclesiæ concessit. Latro quoque si ibi captus fuerit, potestati abbatis omnino subjacebit; et si ad redemptionem venerit, tota redemptio in manibus abbatis erit. Si vero, culpa exigente, corporali vindictæ deputabitur, potestati comitis, vel ministrorum ejus tradetur. Sciendum est etiam quod eandem potestatem quam habet abbas in latronibus prædictorum nundinorum, eandem habet in illis qui in atrio ecclesiæ omni tempore capti fuerint, præter corporalem justitiam, ut prædiximus. Et quando eos de captione absolvet, vidente præposito vel ministris ejusdem comitis, dimittentur. Bannum etiam vini semel in anno per unum mensem, seu bis per quindenos dies concessit ecclesiæ, et eo tenore quod, si infractum fuerit, abbas vel ministri ejus, de hominibus suis totam justitiam facient et emendationem accipient. Quod si homo comitis bannum illud infregerit, monachi, facto clamore ad præpositum, viventem legem accipient, et eadem justitia in burgo Sancti-Michaelis per manum comitis vel præpositi sui fiet: si autem prior comes bannum suum aperuerit, monachi, eo durante, suum non aperient. Habebat quoque comes pro consuetudine medietatem mensuræ vini, quæ gerlacium dicitur, et eam similiter ecclesiæ remisit; et si mensura vini falsa fuerit inventa in aliquo homine Sancti-Michaelis, abbas justitiam faciet et emendationem accipiet. Solebat etiam convocationem facere idem comes de hominibus Sancti-Michaelis quoties convocabat exercitum, vel ad munitionem et constructionem castellorum suorum: et hæc quidem remisit. Porro de hominibus illis qui albani dicuntur, ita statutum est ut, si illic advenerint, et infra unum mensem eidem ecclesiæ mancipare se voluerint, abbati et monachis eos retinere licebit; nam ultra mensem comitis erunt. Inde fuerunt testes subscripti: ipse Willelmus, comes; Hugo de Tilio; Gosbertus de Sancto-Patriciaco; Oliverius de Nouariis; Gaufredus, frater ejus; Adam de Nouariis; Rainaldus de Rovario; Seguinus Grossus; Agano de Cassiaco; Odo de Venlaio; Stephanus de Melesiaco; Stephanus de Polisiaco; Gauterius Bonus-Amicus; Guillelmus de Moncellis; Guido Bisantio; Guido Corbella; Sirellus; Hildebertus, cubicularius; Frogerius, coquus; Ingelbertus et Girardus et Humbertus, famuli abbatis; Nivardus maior. Factæ quidem sunt istæ donationes primitus apud Tornodorum, in aula comitis, coram supradictis testibus; deinde in eodem anno, apud Altissiodorum, ab eodem comite confirmatæ, et, ipso jubente, scriptæ, et coram eo recitatæ, et sigillo suo signatæ. Laudavit etiam hoc Adalaidis comitissa, uxor ipsius, eodem die, et filii ipsorum Rainaldus et Robertus. Testes qui illic interfuerunt sunt isti: Milo de Erviaco; Wido de Merlenniaco; Hugo de Merlenniaco; Hervaudus de Tociaco; Odo, frater ejus; Girardus de Narbona; Robertus de Riciaco; Renaudus, filius ejus; Dodo de Pictavio; Dodo, nepos ejus; Walo Strabo; Odo, frater ejus; Stephanus de Fulviaco; Adam de Nouariis; Tancredus de Nuid; Joffredus de Tornodoro; Renaudus, frater ejus; Humbaudus, præpositus Altissiodorensis; Wido Bisuntio, tunc præpositus Tornodori; Wido, filius ejus; Martinus, cubicularius; Wido Corbella; Martinus Bufets. Post aliquod vero tempus, laudavit hoc Guillelmus, filius supradicti comitis in quodam loco qui dicitur Fontanas, ubi convenerant pater ejus et comes Theobaudus et Wido comes Barrensis et quamplures alii; et hanc concessionem fecit ipse, jubente patre, coram testibus quorum nomina sunt hæc: Wido de Domno-Petro; Wido de Merlenniaco; Walterius, frater ejus; Iterius Carduus; Milo de Cappis; Girardus et Engelbertus, famuli abbatis. Acta quidem sunt hæc, anno ab Incarnatione Domini MCXXXIV; epacta vigesima tertia; indictione XII; existente pontifice romano Innocentio II; monarchiam regni Francorum gubernante rege Ludovico cum Ludovico filio, anno regni ipsius XXVII, filii vero III; Lingonicæ sedis episcopo Guillenco; hujus monasterii domino Widone existente abbate.