Anno Domini millesimo trecentesimo nonagesimo septimo statuta sunt haec in Capitulo generali Cistercii celebrato. ORATIONES. 1.  Pro sanctissimo in Christo patre domino domino Benedicto divina Providentia Papa XIII nunc universalem Ecclesiam gubernante, *etc. ut in anno praeced*. 2.  Pro serenissimo domino nostro Carolo, *etc. ut in anno praeced*. 3.  Pro burgensibus, *etc. ut in anno praeced*. 4.  Pro felicis et inclitae recordationis, *etc. ut in ano praeced*. 5.  Pro pace et unitate, *etc. ut in anno praeced*. [DIFFINITIONES] GENERALES 6.  Abbates Ordinis universi qui ad praesens generale Capitulum non venerunt, etc. ut in anno 1390, usque ad : solos autem et dumtaxat abbates infra scriptos qui impedimentum seu licentiam habentes huiusmodi, de ipsis debitam fidem fecerunt secundum dicta papalia instituta, ut constat eidem Capitulo, habet ipsum Capitulum in, de et super hoc favorabiliter excusatos, videlicet, de Tribus Fontibus, de Thela, de Valcellis, de Monasteriis in Argona, de Altofonte, de Laude, de Valle clara, de Bonofonte, de Bodelo, de Capella [de] Tosan, de Charmeya, de Boheriis, de Fusniaco, de Ursicampo, de Loco crescenti, de Gratia Dei, de Valle crescenti, de Precibus, de Villa nova, de Veteri villa, de Pietate, de Charitate, de Tironello, de Brolio Grolandi, de Trisagio, de Valle lucenti, de Barbello, de Domo Dei super Carum, de Altacumba, de Stamedio, de Sancto Laurentio, de Rupe, de Signiaco, de Esclancio, de Alto Christo, de Bonomonte, de Caroloco, de Septem Fontibus, de Fonte Morum, de Pinu, de Castellariis, de Misericordia Dei, de Caricampo, de Valleriis, de Voto, de Eleemosina, de Mortuo mari, de Bono portu, de Valle Beatae Mariae, de Regalimonte, de Frigidomonte, de Bello becco, de Fulcardimonte, de Briostello, de Bonoradio, de Longoponte, de Ripatorio, de Bullencuria, de Lucella, de Longovillari, de Valloliis, de Belloprato. 7.  Contributio. — Cum Ordo noster Cisterciensis, etc. ut supra anno 1391 (*stat.* 2). 8.  Ad cogendum debitores. — Ad requestam reverendi patris domini abbatis et conventus monasterii Cistercii, etc. ut supra anno 1390 (*stat.* 19). SPECIALES 9.  Abbati monasterii de Calercio ipsum, tenore statuti praesentis, peremptorie et canonice mandat, praecipit et iniungit Capitulum generale, in virtute sanctae obedientiae et sub excommunicationis latae sententiae poena, quatinus infra triginta dies post diem notificationis praesentis diffinitionis sibi factae immedite secuturos, quorum triginta dierum decem primos pro primo, decem secundos pro secundo, et decem reliquos pro tertio et peremptorie termino ac monitione canonica idem Capitulum assignat eidem abbati per praesentes, mittat et solvat per se vel per alium reverendissimo in Christo patri ac domino domino cardinali Saluciarum, in aliqualem deductionem pensionis sibi per Ordinem debitae, vel dicto suo nuntio per eum ad hoc specialiter deputato seu deputando, cum expensis suis aut ipsarum contributionum vel Ordinis, prout fieri debebit mediante ratione, totum et quidquid idem abbas de Calercio recepit et pro contributionibus Ordinis ubicumque fuerit retroactis temporibus, quod non solvit vel restituit aut tradidit reverendo in Christo patri domino abbati Cistercii vel receptoribus aliis, per dictum Capitulum ad hoc specialiter deputatis. Alioquin dictis triginta diebus elapsis nisi praemissa fecerit, et in ac super hoc paruerit cum effectu, dictus abbas de Calercio ipsum propter hoc ex nunc pro tunc in hiis scriptis excommunicat idem Capitulum generale, nisi tamen causam seu causas praetendere, proponere et allegare voluerit idem abbas de Calercio, propter quam seu quas ad praemissa compelli non debeat, et praemissa contra ipsum fieri non debeant. Ad quam seu quas habet et voluerit praetendendas, proponendas et allegandas, citat ipsum abbatem de Calercio dictum Capitulum generale per praesentes peremptorie coram dicto reverendo in Christo patre domino abbate monasterii Cistercii, ad diem ultimam dictorum triginta dierum, eidem, ut praemittitur, assignatorum seu assignandorum nisi fuerit feriata, alioquin ad primam diem post immediate sequentem non feriatam et iuridicam, praedictas causam seu causas praetensurum, propositurum et allegaturum, et alias ulterius in et super hoc et praemissa tangentia processurum et facturum, procedi et fieri visurum prout et quod fuerit rationis. Praesentem autem diffinitionem, sub dictae excommunicationis in eumdem abbatem monasterii de Calercio latae sententiae poena, praecipit idem Capitulum per praesentes, si tradita sibi fuerit eius portitori per eumdem indilate reddi ipsius copia, si voluerit habere, tradita prius sibi ; et de die receptionis eius per dictum abbatem idem Capitulum certificari competenter et dictum dominum Cistercii, si et prout super hoc fuerit requisitus per eiusdem portatorem. 11.  Abbatem et conventum de Albaripa et personas omnes et singulas ipsius conventus hortatur et monet generale Capitulum peremptorie et canonice, tenore statuti praesentis, eis in virtute sanctae obedientiae et sub excommunicationis latae sententiae in ipsum abbatem et in singulares personas dicti conventus poena, praecipiens et iniungens quatinus infra quindecim dies post diem notificationis praesentis statuti sibi factae, seu faciendae, immediate secuturos, quorum quindecim dierum quinque primos pro primo, quindecim secundos pro secundo et reliquos quinque pro tertio et peremptorio termino et monitione canonica eis assignat dictum Capitulum per praesentes, mittant ad studium Sancti Bernardi Parisiense ac in eodem continue teneant, quod damnabiliter nimium distulerunt, unum monachum scolarem cum bursa et provisionibus debitis et statutis per papalia et Ordinis instituta ; alioquin, dictis quindecim diebus elapsis, nisi praemissis paruerit cum effectu, ipsos abbatem et praedictas singulares personas conventus dicti monasterii de Albaripa propter hoc ex nunc pro tunc excommunicat in hiis scriptis idem Capitulum generale, nisi tamen causam, etc., ut in forma praedicta de Calercio. 12.  Cum reverendus in Christo pater dominus abbas et conventus monasterii Cistercii, ad causam ipsius monasterii ex iusto et legitimo titulo habeant ius accipiendi et percipiendi annuatim perpetuo, super thesaurum serenissimi principis domini nostri regis Franciae Parisius centum libras turonenses annui et perpetui redditus admortificatas in termino festi Omnium Sanctorum, de et pro quibus multa arreragia pro multis transactis annis, quae arreragia debentur ipsis religiosis, et de ipsis arreragiis propter multa alia onera eidem thesauro incumbentia et de quibus est oneratus, dicti dominus abbas et conventus dicti monasterii Cistercii nihil potuerunt habere vel percipere, nec habituros pro futuro se multum sperant. Quapropter habuerunt colloquia per procuratores et amicos suos cum dominis thesaurariis dicti domini nostri regis, et sperant, Domino concedente, quod finale cum ipsis tractabunt et concordabunt, si placet dicto domino regi, in modum qui sequitur quod, mediantibus et pro mille libris turonensibus vel alia rationabili summa, quae tradentur et solventur realiter et sine dilatione per ipsum dominum nostrum regem pro valore dictarum centum librarum turonensium annui et perpetui redditus, de quibus mille libris vel de maiori summa, si habeant simul vel per patres dicti religiosi dominus abbas et conventus dicti monasterii Cistercii poterunt acquirere redditus annuos vel hereditagia quaecumque usque ad dictam summam centum librarum turonensium annui et perpetui redditus, extra tamen feuda et altam iustitiam. Et dictus dominus noster rex tenebitur concedere et permittere, ac inde suas litteras authenticas dare, quod dicti religiosi dominus abbas et conventus dicti monasterii Cistercii tenebunt et possidebunt perpetuo et pacifice dictas centum libras turonenses annui et perpetui redditus, vel alios redditus seu hereditagia usque ad earumdem valorem admortisatas et tanquam rem admortisatam, absque eo quod ipsi religiosi aut eorum successores cogi valeant per ipsum dominum regem vel suos officiales aut alios quoscumque dimittere vel ponere extra potestatem et manus ipsorum religiosorum et ipsius monasterii Cistercii, et etiam absque eo quod propter hoc dicti religiosi vel sui successores debeant et teneantur seu cogi possint solvere vel tradere aliquam financiam dicto domino nostro regi vel suis gentibus, ex contemplatione dicti domini nostri regis, affectandis dictum suum thesaurum de talibus redditibus deonerare, ac propter utilitatem maximam dicti sui thesauri praedicti dominus abbas et conventus dicti monasterii Cistercii pro se et suis successoribus ac monasterio cedent, tradent, concedent et transportabunt dicto domino regi dictas centum libras turonenses annui et perpetui redditus, quas accipiunt et percipiunt super dictum thesaurum cum omnibus et singulis arreragiis ipsarum eisdem debitis de et pro toto tempore retroacto, usque ad diem datae praesentium litterarum. Capitulum igitur generale praemissa omnia et singula diligenter considerans et attendens, concedit, quantum potest, dictis domino abbati et conventui dicti monasterii Cistercii licentiam et auctoritatem omnia supradicta concordandi, concedendi et faciendi, prout superius sunt expressa, vel alio modo prout discretionibus eorum videbitur faciendum et poterunt concordare. 13.  Querimoniis gravibus et infestationibus longaevis multorum abbatum et conventuum monasteriorum Ordinis nostri dicentium, se dictaque sua monasteria plurimum a principio et retroactis temporibus fuisse praegravatos, et multo magis nunc continue propter decrementum et diminutiones, ac in multis locis fere totales destructiones et adnullationes, ob videlicet sterilitates temporum, guerrarum turbines, paupertates colonorum, ac multas alias dolorosas censuum, fructuum, reddituum et proventuum ipsorum monasteriorum ruinas gravari et opprimi, inde et pro taxatis et impositis olim eisdem et dictis suis monasteriis, etiam dum multum, valde plus tunc quam nunc in temporalibus bonis et redditibus abundabant, nimis et ultra debitum modum, excessivis quotis partibus et portionibus contributionum generalium Ordinis et ipsius Capituli generalis, quae diversis ex causis quamvis rationabilibus fuerunt hactenus impositae et annis singulis imponuntur per ipsum Capitulum generale. Compatiens idem Capitulum, et eisdem pro viribus super hoc cupiens providere, statuit, ordinat et diffinit, quod abbates et conventus monasteriorum Ordinis nostri quorumcumque et ipsa monasteria, qui et quae videlicet ad maiores et grandiores trium librarum pro quibuslibet mille libris dictarum contributionum quotas portiones seu summas ad, et propter hoc taxati et impositi, seu taxata et imposita fuerunt et sunt, non debeant nec teneantur solvere nec solvant, de et pro dictis eos et sua monasteria contingentibus et concernentibus contributionibus Ordinis per dictum generale Capitulum hactenus singulis annis praeteritis impositis, quas videlicet debite non solverunt, vel de et super quibus cum domino abbate qui nunc est monasterii Cistercii, aut praedecessoribus suis abbatibus Cistercii, vel eorum aut alterius ipsorum aut eiusdem Capituli super hoc deputatis commissariis forsan non concordarunt, et etiam de, ac pro ipsis contributionibus de cetero ex nunc per ipsum Capitulum usque ad quinque annos immediate subsecuturos imponentur, in, de et pro singulis annis nisi per hunc modum qui sequitur, videlicet quod quilibet abbas et conventus cuiuslibet monasterii et ipsum monasterium quolibet Ordinis nostri quid et quod ad maiores, ulteriores et graviores trium librarum pro mille libris dictarum contributionum quotas, summas seu portiones ad, et propter hoc, taxati et impositi, taxatum et impositum fuerint et sunt, debeant ac teneantur solvere ac solvant solummodo et dumtaxat de, et pro singulis mille libris contributionum Ordinis impositis, temporibus praeteritis et imponendis usque ad dictos solummodo quinque annos in, de et pro singulis annis dicti quinquennii tres libras monetae ipsius Capituli generalis ad quam, de qua, et secundum quam solitum est dictas contributiones solvi, nec ad maiorem hoc praedicta moderata ac minori trium librarum pro quibuslibet mille libris dictarum contributionum valeant summam cogi, licet ad maiorem forsan hac praedicta summam vel quotam seu portionem taxata et imposita fuerint monasteria supradicta. Cetera autem monasteria Ordinis, quae ad maiores trium librarum pro quibuslibet mille libris summas, quotas seu portiones, ad propter et super hoc taxata et imposita fuerunt et sunt, in illis antiquis et solitis suis quotis, taxis et impositionibus remaneant sicut prius, et quoad ipsa talia monasteria nihil super hoc aliud quam prius statuitur, mutatur et innovatur. Vult etiam, ordinat, statuit et diffinit idem Capitulum, astallans arreragia dicta contributionum adhuc per abbates et conventus quoscumque monasteriorum Ordinis quorumcumque, et per monasteria pro praeteritis temporibus debitarum, videlicet in hunc modum, quod abbas et conventus ac personae cuiuslibet monasterii dicti Ordinis qui, ut praemittitur, super hoc non concordarunt, solvere debeant et teneantur ac solvant, de et pro dictis arreragiis dictarum contributionum, ipsos et sua dicta monasteria concernentes et contingentes, per eos adhuc debitarum singulis immediate sequentibus annis infra festum Resurrectionis dominicae receptoribus ipsarum contributionum, usque ad plenariam solutionem ipsarum, secundum et iuxta moderamen earum supra dictum, et hoc sub excommunicationis latae sententiae poena, et etiam sub aliis poenis contra non solventes dictas contributiones Ordinis, inflictis statutis et promulgatis per papalia statuta ac per dictum Capitulum generale decem libras, et cum hoc nihilominus solvere quotas et portiones contributionum annis singulis in futurum per ipsum generale Capitulum imponendarum, temporibus et terminis super hoc statuendis. Sententias autem excommunicationum et alias poenas quas abbates Ordinis, quicumque officiales et ceterae personae monasteriorum Ordinis quorumcumque propter defectum solutionis dictarum contributionum in, de et pro praeteritis annis et temporibus impositarum, statutis terminis non solutarum, forsitan incurrerunt, tollit et movet, ac ipsos abbates, officiales et personas a dictis sententiis et poenis absolvit cum eisdem super irregularitatibus et inhabilitatibus, si quas incurrerunt propter hoc, quantum potest misericorditer dispensans in hiis scriptis per tenorem huius statuti, dictum Capitulum generale. 14.  Venditionem, cessionem et quittationem quas fecerunt abbas et conventus monasterii de Maceriis, Cabillonensis dioecesis, cuiusdam domus cum suis iuribus et pertinentiis ad dictum eorum monasterium pertinentis, sitae apud Voonam prope Nuciacum, abbati et conventui monasterii de Buxeria Aeduensis dioecesis, attendens generale Capitulum praedictis de Maceriis et de Buxeria fore utiles et fructuosas, confirmat, ratificat et approbat secundum super hoc confectarum litterarum seriem et tenorem. 15.  Abbatissae et conventui monasterii monialium de Insulis, prope Antissiodorum, tradendi unam plateam sitam in praedicta civitate, in burgo Sancti Lupi, continentem circiter quinque toisias in longum et duas cum dimidia in latum, contiguamque maceriae Martini de Brignon ex una parte, et domum quam tenet Guillelmus Tribaulot ex alia, sub annuo censu quinque solidorum Stephano Villani procuratori in curia domini Ballivi Senonensis, licentiam impertitur Capitulum generale. 16.  Cum fratre Iohanne Loisel, monacho monasterii Caricampi, misericorditer dispensat Capitulum generale, ut non obstante apostasia quam damnabiliter per spatium quatuordecim annos vel circiter per saeculum evagando, habitu regulari temere derelicto, noscitur incurrisse, poenitentiamque humiliter peregisse pro hoc culpa, ad omnes actus legitimos, voces et Ordinis officia quaevis, citra tamen abbatialem dignitatem valeat promoveri. 17.  Informatum sufficienter generale Capitulum de et super nonnullis criminibus et excessibus per fratrem Petrum Castini, monachum monasterii Altae Cumbae, in quadam grangia ipsius monasterii perpetratis, abbati monasterii Bonae vallis, Viennensis dioecesis, committitur ut super eisdem, informatione per ipsum abbatem praehabita diligenti, praefatum fratrem Petrum, si sua exegerint demerita, eumdem de praedicta grangia expellat et ad praedictum suum monasterium de Alta Cumba remittat, ibidem recepturum pro demeritis ultionem. 18.  Domino Pontigniaci et abbati de Fonteneto, ac eorum cuilibet, committit generale Capitulum ut abbati et conventui monasterii de Escharleiis quamdam domum et unum arpentum vineae, sitas in villa et finagio de Brauches, tradendi sub censu perpetuo, dummodo huiusmodi traditio monasterio praedicto cedat ad commodum, auctoritate Capituli generalis licentiam conferant, seu eorum alter conferat et liberam potestatem. 19.  Ut non obstante defectu natalium, quem patitur frater Iohannes Corriart, monachus monasterii de Bona Requie, ex solutis parentibus genitus, ad omnes actus legitimos, voces et Ordinis officia valeat promoveri generale Capitulum benigniter admittit et concedit. 20.  Cum sororibus Emelina de Trambleto et Iohanna Laguiote, monialibus monasterii de Monte Beatae Mariae prope Provinum, misericorditer dispensat generale Capitulum, quae instigante diabolo humani generis inimico deprehensae fuerunt in contagio carnis et convictae, puerperio inde subsecuto, ut ad omnes actus Ordinis legitimos, dignitate abbatiali semota, valeant promoveri. 21.  Dispensat misericorditer generale Capitulum cum fratre Iohanne de Furno, monacho monasterii de Noa, ut non obstante quod de carnis contagio fuerit convictus, ad quaevis Ordinis voces, administrationes et officia, citra tamen abbatialem dignitatem, promoveri valeat et assumi. 22.  Non obstante apostasia quam incurrerunt Petrus de Magnavilla, Guillelmus de Parisius, et Petrus de Roseto, monachi monasterii Mortuimaris, in saeculo per spatium trium mensium vel circiter vagando, ut ad omnes actus legitimos, voces et Ordinis officia promoveri valeant, cum eisdem dispensat generale Capitulum, secluso tamen abbatiali honore. 23.  Ut cum fratre Stephano Clarin, monacho monasterii de Eschalleiis cum una muliere in ipsius monasterii dormitorio deprehenso, et de furto convicto, de et super quibus per dimidium annum poenam carceris humiliter sustinuit, abbas Fonteneti valeat dispensare, ut ad omnes actus Ordinis legitimos, voces, gradus et officia, citra tamen abbatialem, si dicti fratris Stephani suffragentur merita, dicto abbati generale Capitulum auctoritatem et licentiam impertitur. 24.  Cum fratre Iohanne dicto Morborum, monacho monasterii Belli prati Tullensis dioecesis, dispensat generale Capitulum, ut non obstante apostasia quam per spatium unius anni vel circiter evagando per saeculum incurrit, ad omnes actus legitimos, voces gradus et Ordinis officia, citra tamen abbatialem, valeat promoveri. 25.  Domino Morimundi committit generale Capitulum ut si, informatione debita praecedente, repererit abbatem et conventum monasterii de Escureyo, non absque unius ipsarum domus cum pertinentiis in villa et finagio de Columbeyo Lafosse sitae summam sexdecim librarum turonensium valentis annuatim, vel alterius membri praedicti valoris usque ad quatuordecim annos impignoratione posse creditoribus dicti monasterii satisfacere praedictam impignorationem, prout utilius iudicaverit auctoritate dicti Capituli licentiam largiatur. 26.  Attenta meditatione pensans generale Capitulum, assignationem de quatuordecim libris parisiensibus per abbatem monasterii de Sacracella suo conventui pro suo vestiario super redditibus et aliis certis bonis ipsius monasterii, eisdem per aliquos Christi fideles ad hoc specialiter erogatis, fore iustam et consonam rationi, idem Capitulum praedictam assignationem et litteras in, de et super hoc confectas secundum earumdem seriem et tenorem confirmat, ratificat et approbat. 27.  Ut non obstante quod absque licentia de carceribus et monasterio de Curia Dei, frater Iohannes Monachi, monachus dicti monasterii, exierit, possit ad omnes actus legitimos et Ordinis officia, citra tamen abbatialem, assumi, dispensat generale Capitulum cum eodem. 28.  Reformationem omnium et singulorum monasteriorum et locorum conventualium sexus utriusque in Bituricensi, Lemovicensi, Pictaviensi, Lucionensi, Malleacensi, Turonensi et Xantonensi dioecesibus constitutorum, absque patrum abbatum praeiudicio, magistro Iohanni nunc de Oliveto, licentiato in decretis, et de Pratea monasteriorum abbatibus, et eorum cuilibet in solidum, cum multa sint, prout ad dicti generalis Capituli pervenit audientiam, in dictis partibus et monasteriis reformandis, usque ad immediate sequens triennium dumtaxat, committit Capitulum generale praecipiens eisdem commissariis ac iniungens dictum Capitulum, quatinus ad ipsa monasteria personaliter accedant, et ibidem cuiuscumque generationis existant, corrigant, statuant, instituant et destituant, visitent et reforment tam in spiritualibus quam in temporalibus, tam in capitibus quam in membris, quaecumque in eisdem instituenda et destituenda, statuenda et corrigenda, visitanda et reformanda, viderint secundum Deum, papalia et nostri Ordinis instituta, invocato ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis. De contributionibus autem Ordinis, tam antiquis quam novis, non solutis inquirendis et cum debitoribus componendi et ad certos terminos astallandi, recipiendi et dandi litteras quittatorias de receptis, absolvendi solventes, et componentibus sententias excommunicationis et alias poenas relaxandi, super quibus dictorum commissariorum conscientias onerat praefatum Capitulum coram Deo et eius tremendo iudicio rationem debitam reddituri, et specialissime compellendi abbates ad mittendos scolares Parisius vel ad alia Ordinis studia generalia cum bursis, a papalibus et Ordinis contentis, irremissibiliter delinquentibus infligendis, et haec omnia faciant ad expensas monasteriorum et locorum dicti Ordinis quas expensas abbates et abbatissae ac praesidentes monasteriorum et locorum praemissorum procurent, ministrent et solvant dictis commissariis integraliter sine mora, et ad hoc compelli valeant per dictis commissarios per censuram Ordinis viriliter et districte. Universis igitur et singulis personis Ordinis nostri, in virtute sanctae obedientiae et sub excommunicationis sententiae poena, commissionis huius tenore dat idem Capitulum firmiter in mandatis, quatinus in omnibus et singulis supra dictis praefatis abbatibus aut eorum alteri obediant humiliter et devote, ipsisque praestent consilium, auxilium et favorem. Et de negotio dictarum contributionum referant singulis annis dicti triennii quidquid egerint in praemissis. 29.  Diffinitionem editam anno Domini 1387, cuius tenor sequitur et est talis : Desolationem studiorum Ordinis generalium et praecipue Sancti Bernardi Parisius propter paucitatem imo quasi nullitatem studentium personarum dolenter intuens, et eidem subvenire totis viribus cupiens Capitulum generale, praecipiendo firmius statuit, ordinat et diffinit, ut de quolibet Ordinis monasterio, cuiuscumque provinciae seu generationis, in quo sunt, erunt aut esse poterunt duodecim monachi, ad aliquod dicti Ordinis studium generale, etc. ut habetur in primo folio 1387 usque huc : Ex certa scientia, iterum renovat Capitulum generale, roborat et confirmat, volens eam et praecipiens sub poenis in et clarius expressis districte et inviolabiliter observari. 30.  Certis et causis rationabilibus, generale Capitulum citat peremptorie et personaliter fratrem Iohannem de Bihes monachum de Fontemorum, et citari praecipit, et mandat per quamcumque personam Ordinis super hoc requisitam aut requirendam, ad dictum nostrum sequens immediate generale Capitulum, super sibi oppositis vel opponendis, quod iustum fuerit responsurum, et super eisdem processurum et facturum procedi et fieri visurum, prout et quod fuerit rationis. 31.  Abbati de Fonteneto committit generale Capitulum quatinus de, et super quibusdam pactis et conventionibus factis inter abbatem de *Chesiriaco* et suum conventum, praesertim de et super assignatione quinquaginta solidorum per dictum abbatem cuilibet monacho dicti sui monasterii pro suo vestiario anno quolibet assignatorum, informatione praehabita diligenti, ordinet et faciat prout melius iudicaverit faciendum, in plenaria Ordinis potestate. Reformationem etiam dicti monasterii, quoad annum praesentem, cum potestate reformatoribus dari consueta per generale Capitulum, eidem abbati Fonteneti committit Capitulum memoratum. 32.  Cum sorore Iohanna de Briffueil, moniali de Vigulto quae dudum iuvenili ducta lascivia suum monasterium exiit per aliquos dies illicentiata, suspecta de carnali contagio, dispensatur misericorditer per generale Capitulum, ut ad omnes gradus status et honores Ordinis legitimos, etiam abbatialem dignitatem, de speciali gratia, si sua merita suffragentur in posterum promoveri valeat et assumi. 33.  In primis, editas anno praeterito diffinitiones in generali Capitulo super anniversariis quotidie pro defunctis in quolibet Ordinis monasterio, ubi sunt vel esse possunt et debent duodecim sacerdotes monachi celebrandis ; ac etiam contra Ordinis abbates extra sua monasteria sine causa moram trahentes continue in scandalum plurimorum ; similiter et pro scolaribus mittendis ad studium, cum poenis et sententiis delinquentibus infligendis, iuxta dictarum diffinitionum totalem continentiam, animadvertens generale Capitulum fore Deo gratas et hominibus, ipsas penitus ratificat, approbat et confirmat. 34.  Horribiles fratris Iohannis Radulphi, monachi de Precibus, excessus per ipsum ausu temerario perpetratos in studio, civitate Parisiensi et alibi, veridicis fide dignorum relatibus informatum Capitulum generale, furti videlicet, dum a suo monasterio libros quamplures absque licentia proprii abbatis, inobediens et rebellis eidem, de nocte fugiens Parisius destinavit, vendidit et alienavit. Proditionis in cellerarium dicti loci, quem pacto habito cum aliquibus regiis clientibus fraudulenter in Casteletum retrudi procuravit bugias et aliqua quae penes dictum cellerarium reperit, secum deferens et ordinans ad suae voluntatis irrationabilis abusum, et conspirationis habitae multipliciter et frequenter nunc et alias contra dominum Cistercii et alios Ordinis superiores, et etiam specialiter contra studii Sancti Bernardi provisorem, et illos de consilio, a quibus dum corrigeretur de suis excessibus frivole appellavit, et alia deformia quamplurima, fama publica referente, graviter ponderans generale Capitulum ipsum tamquam vile membrum repudiat et repellit a studio, remittens ad claustrum, in quo detentum sub arctiori disciplina, omni officio, dignitate penitus et honore privat de cetero Capitulum supradictum, inhibendo abbati dicti loci et aliis quibuscumque personis Ordinis, sub poena excommunicationis latae sententiae, ne de cetero ad aliqua praemissorum quomodolibet promoveant, seu quod ad studium revertatur procurent, quinimo si praesumptuose illuc accesserit, cellerario dicti studii praecipit et iniungit idem Capitulum, quatinus vinculatus horrido carcere recludatur invocato ad hoc, si necesse fuerit, auxilio brachii saecularis, super hiis omnibus et singulis nemine dispensante, nisi per idem Capitulum vel ipsius Ordinis generalem reformatorem aliud fuerit ordinatum. Ceterum quia gradum in theologia contra papalia et Ordinis instituta attigit absque licentia, decernit idem Capitulum gratias et privilegia in huiusmodi favorem concessa nostri personis Ordinis, eisdem minime quomodolibet suffragari ipsius Ordinis per statuta. Addit cum hiis idem Capitulum reverenterque committendo domino Cistercii quod dictum fratrem Iohannem in vinculis detineat, quamdiu sibi videatur expediens, ac quousque in ipso vitae signa emendatioris appareant de praemissis. 35.  Ortum scandalum in villa de Seneneriis, prope Sanctum Maurum, per nonnullos studii Sancti Bernardi parisiensis scolares, videlicet de Claromonte, de Precibus, de Persenia, de Chalocheyo, et de Buzayo, abbatibus de Prulliaco et de Belloprato, seu eorumdem alteri per emissionem ad sua monasteria, vel alias prout expedire iudicaverint, terminandum committit generale Capitulum in ipsius plenitudine potestatis. 36.  Generalis Capituli relatione veridica pervenit ad aures, quod in Ordinis dispendium, studii Sancti Bernardi confusionem permaximam frater Iohannes Carondi, monachus de Persenia, dum a suis per studii praefati provisorem corrigeretur excessibus, maxime quia illicentiatus in villa usque ad medium noctis remansit, et muros aliunde quam per portam intravit, unde quasi deprehensus in carnis contagio punire debebat, a quo frivole appellavit ; idem Capitulum tantam refrenare volens audaciam ut ceteris veniat in terrorem, dictum transgressorem ad proprium remittit monasterium, absque spe aliqua sine licentia praefati Capituli reversurum. 37.  Si per legitima documenta perpendat abbas de Balerna abbatem de Miratorio et suum conventum, annis singulis in summa triginta solidorum et medietate castronis, abbati et conventui de Roseriis teneri, eosdem ad solvendum auctoritate generalis Capituli coerceat per censuram Ordinis. 38.  Cum fratre Petro de Silvaneto, monacho Caroliloci, qui per quinque dies vagus apostatavit, dispensat misericorditer generale Capitulum, ut hoc non obstante ad omnes Ordinis actus et honores legitimos admittatur, sectus a nihilominus dignitate abbatiali. 39.  Ad petitionem abbatis et conventus monasterii de Eleemosina, Carnotensis dioecesis, committitur abbati de Oliveto auctoritas et potestas plenaria compellendi, per censuram Ordinis et alia de iure remedia, abbatissam et conventum monasterii de Claretis, ad reddendum et solvendum certum redditum annuum in villa vocata de Firmitate Bernardi dictis de Eleemosina debitum, ut asserunt, faciendique in, de et super praemissis principali et accessoriis, arreragiis, dependentibus et connexis breve et plenae iustitiae complementum. 40.  Nobilis ac potentis dominae Margaretae de Ventadour, comitissae Ioigniaci, et dominae de Antigneyo devotionem mellifluam, qua mediante, fundavit unam missam quotidianam, alta voce in monasterio de Buxeria Aeduensis dioecesis in perpetuum, pro se, suis praedecessoribus, ad maius altare celebrandam, viscerosis amplexibus admittit generale Capitulum praefatam de missa ordinationem, et quidquid in litteris, super hoc confectis sigillis abbatis et conventus dicti monasterii de Buxeria sigillatis, plenius continetur, ad humilem ipsorum supplicationem idem Capitulum, ob reverentiam magnam fundatricis, laudat, approbat, ratificat et confirmat. 41.  Dispensatur gratiose per generale Capitulum cum fratre Iohanne de Nevylleyo, monacho monasterii de Caladia, qui per duas quindenas bis in anno cum suo habitu discurrit per saeculum, sine licentia vagabundus, ut hiis non obstantibus, citra tamen abbatialem, ad omnes Ordinis gradus et honores legitimos promoveri valeat et assumi. 42.  Tractatum habitum inter abbatem et conventum de Pratea et dictum Malestu domicellum, super quibusdam conventionibus, si dicto monasterio sit utilis ut inquirat et faciat quod a iure permittitur, ac sibi videbitur expediens, abbati de Oliveto committitur per generale Capitulum, absque ultiori relatione facienda, plenarie confirmandum in ipsius Capituli plenitudine potestatis. 43.  Dudum abbatis et conventus de Caherio petitio continebat quod, cum debitorum sarcinis, ruinis irreparabilibus, absque suorum membrorum alicuius alienatione vellent nollent onerati, vix aut nunquam possent respirare, nisi super hoc per Capitulum generale provisum extitisset, et praesertim in venditione quindecim librarum terrae vel census annui super domum suam de Cathalauno, de quo multiplicibus interpolatis diebus tractaverant cum Iaquineto, dicto Lebbrat, burgensi Cathalauni, annorum circiter sexaginta, pro francis octoginta recipienda ad semel per ipsos. Verum tamen quia morbo ingravescente praedictum ulterius cogere non valent, ut asserunt, domino Claraevallis committitur per generale Capitulum, ut ipsius monasterii comperta indigentia per se vel per alium faciat super hoc quod rationis esse viderit, et tractatum super hoc habitum confirmet, auctoritate Capituli generalis. 44.  Quia vir nobilis et inclitus dominus Guillelmus de Mailliaco miles, quamdam bladi sarcinam equorum ferme sexaginta reddere tenetur, anno quolibet, super quamdam terram Brideriis nuncupatam abbati et conventui de Valencia in Pictavia, longe a suo monasterio per viginti leucas et amplius distantem, et in partibus Lemovicensibus situatam, quod est dicto monasterio modicae utilitatis ; verumtamen quia dictus miles bono ductus animo cupit terram praefatis de Valencia propinquius assignare, ac magis praecipuam ad requestam praefatorum abbatis et conventus de Valencia, domino Pontigniaci, si ad partes illas in brevi adire contigerit vel *excusante,* de Stella et de Misericordia Dei monasteriorum abbatibus coniunctim generale Capitulum committit, ut si dictam viderint assignationem dicto fore utilem monasterio, absque ulteriori relatione facienda Capitulo, eamdem confirmet et ratificent, in ipsius Ordinis plenitudine *potestatis.* 45.  Domino Cistercii reverenter et abbati de Moris, eorumque cuilibet, committit generale Capitulum, ut omnes et singulas Ordinis personas, quas obligatas esse vel teneri repererint domino Claraevallis et eius conventui, quocumque nomine censeantur, in quibuscumque pecuniarum summis aut rebus aliis, ad plenariam et debitam satisfactionem, per censuram Ordinis, auctoritate Capituli generalis, coerceant et compellant. 46.  Domino Claraevallis et abbati Signiaci, eorumque cuilibet, committit generale Capitulum, ut omnes et singulas Ordinis personas quas per legitima documenta fore viderint obligatas abbati et conventui de Dunis, ad dictorum de Dunis humilem supplicationem ipsi Capitulo porrectam, coerceant viriliter per censuram Ordinis, ad plenariam et debitam satisfactionem. 47.  Ut inquirat et diligenter se informet abbas Prulliaci, cui dominus Claraevallis visitationem monasterii de Fontemorum, immediate sibi subiecti, commisit, de controversia inter abbatem loci et fratrem Iohannem de Bihes, suum commonachum, eidem committit generale Capitulum, cuius veritate comperta faciat, auctoritate Capituli generalis, partibus iustitiae complementum. 48.  Si fratrem Bertrandum, conversum monasterii de Mortuo mari, repererint et dignum censuerint monachari abbas et conventus dicti loci, sibi conceditur a generali Capitulo licentia et auctoritas de converso ad monachi ritum statim et habitum commutare. 49.  Ne propter augmentationem nimiam personarum regularium in monasterio monialium Beatae Mariae de Angelis, prope Sanctum Iustum, monasterio Bonaevallis immediate subiectum, contingat ipsum monasterium minui retardarique ab aedificiorum ibidem necessariorum structura generale Capitulum de ipsius loci angustia et nimio personarum numero informatum plenarie, futuris ipsius incommodis obviare, ac incrementa salubria pro viribus cupiens procurare, ipsum monasterium, matura deliberatione praehabita, pro ipsius evidenti commodo, ex certa scientia ad numerum viginti monialium professarum taxat, limitat, ordinat et reducit ; inhibendo abbatissae dicti loci, quae est vel fuerit pro tempore, sub excommunicationis sententiae poena, nullas de iam receptis expellendo, quousque professarum numerus minor vicenario fuerit, aliquam nullatenus admittat vel recipiat absque speciali generalis Capituli, seu domini Cistercii licentia petita pariter et obtenta. 50.  Cernens generale Capitulum oculis compassivis lugubrem desolationem monasterii Leoncelli, in Valentinesii partibus situati, ubi tam domini Raymundi de Turenna, quam Vasconum et aliorum vispilionum guerrae longo iam tempore sevierunt, ex quibus fuerunt effugati cultores, bovina et ovina animalia vel praedonice capta, vel ex fugis mortua, vel ex foeni et palearum defectu consumpta ; ex quibus monasterium ipsum in septingentis florenis obligatum, viduatum mobilibus et personis, concurrente modica eiusdem fundatione, quae solum in agricultura consistit, est ad maximae paupertatis inopiam devolutum ; abbatibus Bonaevallis Viennensis, et Vallis crescentis Dyensis dioecesium, et eorumdem alteri, committit Capitulum generale in ipsius potestate plenaria, quod, ne dictum monasterium Leoncelli, olim membrum notabile Ordinis multa veneratione decorum, omnino depereat, tractent, concordent et procurent, quod monasterium monialium Vernesonis cum omnibus membris suis dicto monasterio Leoncelli uniatur perpetuo, et quod inde, et super hoc fecerint, referant sequenti Capitulo generali, quod ipsius unionis finale negotium sibi duxit ex certa scientia reservandum. 51.  Domino Cistercii reverenter committit generale Capitulum ut secundum compertam aut comperiendam, informatione praevia, possibilitatem monasterii de Pratea gratiam seu remissionem de contributionibus faciat abbati dicti monasterii quantum decreverit in plenaria dicti Capituli potestate. 52.  Generalis Capituli cernens auctoritas compunctionem cordis et amaritudinem, quam habuit post delictum frater Robertus de Dumeis, monachus de Escureyo, qui regulari habitu per decennium vel quasi vagabundus extitit in saeculo, eumdem nihilominus oculis compassionis, auctoritate abbatiali semota, restituit ad priores gradus et honores generale Capitulum supra dictum. 53.  In virtute sanctae obedientiae et sub excommunicationis latae sententiae poena, generale Capitulum abbati de Monte Sanctae Mariae praecipit et iniungit quatinus domino Claraevallis, cui per suas litteras et sanctiones in summa quadraginta francorum tenetur, infra festum Omnium Sanctorum proximo venturum de dicta summa satisfaciat integraliter et complete, alioquin dicto tempore transacto se noverit excommunicationis laqueis irretitum. 54.  Reformationem omnium et singulorum monasteriorum aliorumque locorum conventualium utriusque sexus, et omnium et singularum personarum nostri Cisterciensis Ordinis in regnis, dominiis et terris dominorum regum Castellae, Legionis, Galleciae et Portugalliae consistentium, in quibus prout ad Capituli generalis audientiam pervenit, sunt plurima reformanda, dictum generale Capitulum committit de Superaddo, de Vallebona, et de Carraceto monasteriorum abbatibus, aut eorum duobus tertio vacare non potente, per tres annos continuos immediate praesens Capitulum subsecuturos, praecipiens eisdem commissariis et iniungens dictum Capitulum, quatinus ad ipsa monasteria et loca personaliter accedant, et ibidem absque praeiudicio patrum abbatum cuiuscumque generationis existant, corrigant, statuant, instituant et destituant, visitent et reforment, tam in spiritualibus quam in temporalibus, tam in capitibus quam in membris, quaecumque in eisdem instituenda et destituenda et corrigenda, visitanda et reformanda viderint secundum Deum, papalia et nostri Ordinis instituta, invocato ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis. De contributionibus autem Ordinis, tam antiquis quam novis non solutis, inquirendi, et cum debitoribus componendi, et ad certos terminos astallandi, easque remittendi si sibi videantur, donandi, quittandi et recipiendi, et dandi litteras quittatorias de receptis, absolvendi solventes, et componentibus sententias excommunicationis et alias poenas relaxandi, ac quae receperint mittant anno quolibet ad generale Capitulum receptoribus contributionum, super quibus dictorum commissorum conscientiae onerat, referantque anno quolibet dicto Capitulo quid super hoc fecerint, receperint et a quibus, praefatum Capitulum coram Deo et eius tremendo iudicio rationem debitam reddituri, compellendique abbates ad mittendos scolares Parisius vel ad alia Ordinis studia generalia cum bursis a statutis papalibus et Ordine deputatis, sub poenis et sententiis in dictis statutis papalibus et Ordinis contentis, irremissibiliter delinquentibus infligendis. Et haec omnia faciant ad expensas monasteriorum et locorum dicti Ordinis ; quas expensas abbates et abbatissae ac praesidentes monasteriorum et locorum praemissorum procurent, ministrent et solvant dictis commissariis integraliter sine mora, et ad hoc compelli valeant per dictos commissarios per censuram Ordinis viriliter et districte. Universis igitur et singulis personis Ordinis nostri in virtute sanctae obedientiae et sub excommunicationis sententiae poena, commissionis huius tenore dat idem Capitulum firmiter in mandatis, quatinus in omnibus et singulis supradictis praefatis abbatibus aut eorum duobus, tertio alias occupato, humiliter obediant et devote, ipsisque praestent auxilium, consilium et favorem. Praedictis autem duobus abbatibus de Superaddo et de Carraceto dictum Capitulum dat specialiter in mandatis, quatinus abbati Vallisbonae satisfieri procurent de bonis communibus Ordinis, pro expensis per ipsum factis contra fratrem Garsiam falsarium, qui se in Hispania generalem Reformatorem asserebat, ipsumque detineant in vinculis donec aliter per Capitulum generale fuerit ordinatum. Et similiter coerceant abbatem Sancti Ysidori, Hispallensis dioecesis, prout fuerit rationis. 55.  Abbatis de Claromarisco senio et corporis gravitati compatiens generale Capitulum, ipsum a via Capituli de cetero favorabiliter habet excusatum. De Sancto Urbano ad idem. De Gardo ad idem. De Theoloco ad idem. De Caladia ad idem. 56.  Quia citatus per dominum Morimundi personaliter ad praesens Capitulum frater Manaldus de Lobersano, dudum monachus de Boilhanis, nunc vero cum abbate de Caduino moram trahens in civitate Tholosana, minime comparuit sufficienter vocatus, et expectatus usque ad extremam diem Capituli, ipsum fratrem Manaldum contumacem reputans generale Capitulum excommunicat in hiis scriptis, mandans eumdem per quemlibet, super hoc requisitum, abbatem Ordinis excommunicatum publice nuntiari. 57.  Ad instantiam domini Morimundi sacrae theologiae professoris et abbatis Bonaevallis, Viennensis dioecesis, Reformatorum ad linguae Occitanae et partes alias anno praeterito in generali Capitulo deputatorum, citari praecipit ipsum Capitulum, vult, ordinat et iniungit peremptorie et personaliter abbatem monasterii Vallis magnae, Magalonensis dioecesis, per quemcumque notarium, capellanum, monachum de Ordine seu alium, qui super hoc requisitus fuerit, ad vicesimam diem instantis mensis Ianuarii coram domino Cistercii in suo monasterio Cistercii, Cabilonensis dioecesis, vel ubi tunc ipsum adesse contigerit, visurum et auditurum taxari ac soluturum expensas, quas dicti Reformatores fecerunt ad suum praedictum monasterium accedendo, cum intimatione, quod, sive comparuerit sive non, contra ipsum procedetur prout rationis fuerit, sua contumacia non obstante. 58.  Si fratri Bernardo de Sancto Romano, viro discretissimo, monacho Populeti, constiterit per quaecumque sufficientia ad hoc documenta, fratrem Iohannem Colli, monachum monasterii de Sanctis Crucibus, auctoritate Capituli citatum fuisse ad praesens Capitulum, contumacem reputet, quem etiam reputat contumacem dictum Capitulum, si fuerit citatus, ut profertur, et ipsum excommunicat in hiis scriptis, excommunicatum denuntiet, et ab omnibus personis, etiam sub eadem districtione sententiae, faciat evitari. Si vero non citatum fuisse repererit, citet eum peremptorie ad sequens immediate generale Capitulum, super sibi obiicienda quos iustum fuerit responsurum. 59.  Inimici rugientis saeviens astutia fratrem Iohannem de Genicuria, monachum de Monasterio in Argona, dum iuvenilibus in annis ordiri dumtaxat inciperet, succidere nitebatur, unde sine versutiis a proposito resilientem pervertit et ad saeculum reversus pluries inter gentes habitans, opera didicit eorum et suis sculptilibus deservivit, prioris oblitus propositi adeo, quod nuptias contrahens sophistico cum quadam conversa matrimonio copulabatur, per decennium vel quasi tam cum ipsa quam aliis mundialibus negotiis implicatus. Verum quia sui spiritus Beata Trinitas ipsius cordialia vibramine perlustravit, in tantum quod delictum gurgitibus lacrimosis absorbuit, quapropter generale Capitulum poenitentes in visceribus amplectens charitatis, gaudium existimans fore gratius angelis Dei super uno peccatore agente poenitentiam quam iustis innumeris, qui non egent poenitentia, ipsi compatiens generale Capitulum de gratia speciali ad habitum, statum, gradum et honores Ordinis legitimos, praedictis non obstantibus restituit, abbatiali dignitate seclusa. 