Anno Domini millesimo quadringentesimo nonagesimo, in generali Capitulo apud Cistercium, statuta et diffinita sunt quae sequuntur. ORATIONES 1.   Pro sanctissimo… *etc. ut in anno* 1484. 2.   Praeterea pro serenissimo… *etc. ut in anno* 1484. 3.   Insuper pro burgensibus… *etc. ut in anno* 1449. 4.   Ceterum pro pace… *etc. ut in anno* 1449. 5.   Demum pro felicis… *etc. ut in anno* 1470. [DIFFINITIONES] GENERALES 6.   Nos frater Ioannes, abbas Cistercii, ceterique Diffinitores Capituli generalis Cisterciensis Ordinis, notum facimus universis, quod in eodem generali Capitulo, die 14 mensis septembris anno Domini M.CCCCXC, apud Cistercium celebrato facta fuit quaedam diffinitio cuius tenor sequitur et est talis : Cum sicut in singulis communitatibus debite gubernatis fieri conspicitur, partes universae pro totius sublevatione, conservatione, procuratione et defensione non solum substantiae temporalis portionem, verum etiam quandoque vitam dulcissimam exponant ; ita quoque ab exordio sacri huius Ordinis patres singulis annis ad procuranda tanti Ordinis negotia iuxta agendorum exigentiam, nedum immensos labores, sed et certas magnasque super quolibet Ordinis monasterio pecuniarum summas, quas contributiones vocabant, pensatis locorum facultatibus, quolibet anno imponere, illasque tamquam veri reipublicae Ordinis amatores universi prompto et hilari animo ad generale Capitulum afferre curabant ; alioquin nunquam tanta tamque excellentia impetrari privilegia, aut in tantum ipsius Ordinis decus ultra vitae et meritorum sanctimoniam sublimari valuissent. Verum quia tractu temporis in dividendis, assignandisque huiusmodi contributionum summis super quolibet monasterio nonnunquam graves inter deputatos controversiae seu dissensiones oriebantur et ventilabantur ; pro pace et quiete inter eos tempore felicis recordationis domini Benedicti Papae XII, sacri huius Ordinis professi, florente Ordine, et in suo vigore laudabiliter subsistente, patres sancta et religiosa cogitatione cupientes Ordinem iugiter pacifice in suis libertatibus, privilegiis et quiete conservari, necnon quaeque ipsius agenda in Curia romana, in Capitulis generalibus, in collegiis et Universitatibus, in impetrationibus privilegiorum, in legationibus commissariorum et nuntiorum ad principes et universa ipsius Ordinis negotia prospere et feliciter communibus expensis dirigi, tractari et procurari, certas dictarum contributionum annualium summas cuilibet monasterio limitatas taxaverunt et imposuerunt. Videntes autem multiplicia tanti Ordinis negotia per universam mundi latitudinem diffusa et certa varia ac gravissima, ut omnis rectus et expertus iudicare potest oculus, sanxerunt summam novem millium librarum pro ordinaria et annua procuratione seu directione dictorum agendorum Ordinis fore necessariam. Ob hoc minorem et annuam contributionum taxam novem millium librarum super monasteriis imposuerunt. Sed quia saepius alia magis ardua supervenire solent negotia, aliam dictarum contributionum ordinaverunt duodecim millium librarum taxam. Si autem graviora imminerent agenda, ut sunt impetrationes privilegiorum et similia, quae non nisi magnis expediri valent impensis, aliam octodecim millium librarum taxam deputaverunt, et pro extremis seu maxime arduis necessitatibus quartam scilicet viginti quatuor millium librarum taxam astallaverunt, prout antiqua et recentia Ordinis registra luce clarius haec omnia ostendunt. Et his mediis cum generale Capitulum quolibet anno considerans tunc currentes Ordinis necessitates, unam dictarum taxarum solvendam declaret in promptu absque ulteriori vacatione, seu expensis, quilibet, quantum solvere teneretur, recognosceret. Et quamdiu more pacifico certis annorum curriculis rem tanti Ordinis sub ista forma procurarunt, Ordinis personae, et ad bonum commune Ordinis se devotas et ferventes, ut praemittitur, exhibuerunt, tamdiu Ordo ipse quietus, liber et reformatus in sanctimoniae excellentia, famae gloria et bonorum temporalium opulentia floruit ; postmodum nonnullorum charitate paulatim refrigescente, submissaque sancta et pia affectione ad bonum commune multis potius sua propria et particularia curantibus commoda, ac omissa generalium Capitulorum frequentatione, ambitiosorum inordinatus appetitus seu aviditas ad invadendum monasteria et loca regularia ipsius Ordinis excrevit, hisque et aliis mediis Ordo tandem multifarie laesus plurimum disruptus et ad pauperiem miserabilem redactus faciliter absque sufficienti defensione persequentium praeda facta videtur, adeo ut iam maiorem potiorum monasteriorum partem in commendam occupaverint, et heu ! paternis moribus abiectis, peregrini et a prioribus alieni ritus introducti conspiciuntur. Ex quibus, ut clare liquet, monasteria ad non minus incredibilem quam lamentabilem in utroque statu deducta sunt ruinam. Succreverunt insuper iuxta mundanae infelicitatis vertibilitatem occasiones non parvae desolationis et extinctionis monasteriorum utriusque sexus, propter quas magna eorum pars, tum quia destructa, aut aliis ecclesiis et Ordinibus unita, tum quia fortissimis manibus sunt commendata, nihil de dictis contributionibus solvant ; alia vero monasteria a centum annis et amplius propter guerrarum turbines et inde sequentes locorum desolationes, vix quartam aut quintam dictae astallationis novem millium librarum partem pauca medietatem et paucissimae partem suam dictae astallationis contulerint seu solverint, paucioribus exceptis, quorum taxae fuerunt perminimae ; plures vero etsi ex tunc superna miseratione fuerint locupletati, in nullo tamen summam tunc eis, cum essent pauperes iuxta facultatem illius temporis impositam, aut cuiusdam moderationis postea propter guerrarum vastitates intuitu pietatis factae transire, seu agere pro aliorum supportatione voluerunt, sed communiter difficiliores reperiuntur, unde his et aliis pluribus mediis in tantum dictae contributiones extenuatae sunt, ut communibus annis vix mille ducentarum aut raro trecentarum librarum turonensium summam, et saepe minus, ut clare docent computationes, complere valuerunt. Quae quidem summa communibus et annuis inevitabilibus expensis, ut sunt Capituli generalis reddituum per Ordinem debitorum, collegiorum Ordinis et similium a centum annis nullatenus sufficere potuerit. Ob hoc necesse fuit et est, singulis annis expensas Ordinis superare receptam, quandoque in CCC., quandoque in CCCCC, quandoque in M. libr. et amplius, et Cisterciense de propria sui monasterii paupertate summas Ordini praestare et ei succurrere ; indeque debita Ordinis ad Cistercium tam nova quam antiqua crescere. Merito itaque plangens Ordo sanctus clamare cogitur, *infirmata est in paupertate virtus mea*. Interim plures Ordinis amatores ipsius ardenter restaurationem in utroque statu sitientes, licet contributionum taxam, ut poterant solverent, nihilominus videntes alios aut nihil aut valde parum solvere, se tamquam gravatos conquerentes a murmure corda et ora vix poterant coercere ; plures quoque censurarum fulminationes minus iusto timentes et manum claudentes Ordinis receptam quasi ex toto vacuam reliquerunt. Porro ingravescentibus et ultra modum praevalentibus variis persecutionibus Ordinis praesertim per commendas quasi ubique serpentes per monasteriorum alienationes, permultorum ordinariorum monasteria suis iurisdictionibus submittere, et ab eis subsidia extorquere nitentium exquisita molimina, ne tam gloriosum sanctae matris Ecclesiae membrum miserabiliter indefensum rueret, Altissimo a paucis annis quorumdam zelatorum corda excitante, cum maioris et acrioris persecutionis tempore opus sit vigilantiores resistentias et defensiones adhibere, ut apud Sedem Apostolicam et alibi remedia diligenter quaererentur concluserunt. Idcirco diversis vicibus Capitulum generale reverendissimos dominos abbates Cistercii, praesertim modernum et eius praedecessorem, instantissimis precibus rogavit, ut pro sui Ordinis restauratione Sedem peterent Apostolicam. Qui quidem operi sancto vires liberaliter applicantes amplissima et dignissima obtinuerunt privilegia, variasque per se et per alios ad principes, ad iustitiarum curias et ad reliquos orbis moderatores per se vel per alios exercuerunt legationes ; ex quibus Ordo iam, Domino miserante, in utroque statu respirare et renovare conspicitur. Ad quorum omnium expensas necessarias utrinque ferendas generalis Capituli providentia priscorum mores ac laudabiles aliarum communitatum consuetudines imitando, certa tunc decrevit super totum Ordinem charitativa imponere subsidia, quae tamen ratione et ad causam praemissorum vix pro medietate soluta fuerunt aut recepta, annuis tamen contributionibus propter dicta subsidia quasi totaliter illis annis cessantibus. Cumque nec ista tantis Ordinis necessitatibus sufficerent, necesse fuit per dictum generale Capitulum nonnullas in bancho ad interesse accipere pecunias ; opus siquidem erat aut miserabilibus oculis ultimam et irreparabilem Ordinis ruinam aspicere, aut cum talibus expensis saltem tunc remedia procurare opportuna. Praemissis insuper Ordinis calamitatibus et miseriis multis mediis et occasionibus ad Sanctissimi domini nostri aures pervenientibus, ut innata bonitate paternis affectibus sacro Ordini ab ineunte aetate afficitur, inter cetera sub gravissimis censuris, iteratis vicibus per apostolica scripta in forma rigorosa patribus generale Capitulum celebrantibus mandavit et praecepit, quatinus pro communi Ordinis statu feliciter dirigendo et relevando omni cum diligentia et studio contributiones huiusmodi de novo habitu respectu ad praecedentes taxas, et ad modernum cuiuslibet monasterii valorem taxarent, limitarent, determinarent, assiderent, et cuilibet monasterio in particulari imponerent, aliaque Ordinis debita diligenter sub eisdem poenis quibuslibet abbatibus, commendatariis, et monasteriorum officialibus mandans quatinus summas, sicut praemittitur, per generale Capitulum determinatas et impositas, seu determinandas et imponendas integraliter deputatis commissariis Ordinis et abbatis Cistercii, annis singulis, terminis ac locorum per eos assignandis persolvent, ut defensioni ac directioni Ordinis deinceps applicentur, magna sub poenarum ecclesiasticarum interminatione inhibendo, ne quisquam de dictis contributionibus absque dicti Capituli aut domini Cistercii mandato expresso et ordinatione quicquam recipere aut retinere, seu quovismodo impedire praesumat. Quibus naufragiis, malis et inconvenientibus superius enarratis praesens generale Capitulum pro viribus occurrere et mandatis Sanctissimi patris iustissimis quidem ac Ordini pernecessariis obtemperare, necnon Ordinem a talibus miseriis, usurarumque voraginibus, et debitorum involutionibus liberare, ac ipsum Ordinem ad pristinum integritatis statum restaurare cupiens, et ut iam obtenta privilegia inconcussa et integra observari possint ; maxime vero ne amplius subsidia quaecumque ultra dictas contributiones ordinarias pro huiusmodi rebus communibus Ordinis super Ordinem, praesertim super monasteriis religiosorum imponere necesse sit, sed omnia regulariter et quiete sicut prosperitatis tempore olim fieri solebat, in eo semper fiant matura deliberatione et probitatis aequitate, ac unanimi omnium sententia insequendo conclusionem anno Domini M.CCCC. LXXXVIII per generale Capitulum super hoc factam et confirmatam, valore et facultate cuiuslibet monasterii per debitam informationem, huiusmodi contributionum summis usque ad aliam Capituli generalis dispositionem in uno volumine seu codice moderando et ordinando taxavit, limitavit, ordinavit, astallavit et cuilibet monasterio, ut praemissum est, imposuit, ac tenore praesentis diffinitionis taxat, limitat, ordinat, astallat, et cuilibet monasterio imponit, prout in dicto volumine seu codice super hoc confecto, et praesentialiter notariis dicti Capituli generalis porrecto plenius continetur ; eisdem notariis praecipiens, quatinus dictum volumen seu codicem fideliter transcribant, et cum aliis rebus Ordinis apud Cistercium servandum reponant, cassatis omnino revocatis et annullatis tam apostolica quam Ordinis auctoritate quibuscumque aliis limitationibus, astallationibus gratiis aut taxis, per quoscumque huc usque super dictis contributionibus factis et ipsis ad praesentem declarationem seu taxam reductis, necnon commissionibus aliis quibuscumque super contributionibus aut subsidiis ad quodcumque temporis spatium concessis, religiosis ac devotis affectionibus universos monasteriorum Ordinis abbates, commendatarios, priores, rectores, receptores, procuratores, bursarios, cellerarios, officiarios, administratores, admodiatores, seu arrendatores, tam religiosos quam saeculares, cuiuscumque dignitatis, status, vocationis aut conditionis existant, benigne admonens et exhortans ; et nihilominus eis et cuilibet eorum districtius apostolica et Ordinis auctoritatibus in virtute salutaris obedientiae et sub excommunicationis, necnon suspensionis ac etiam privationis a suis dignitatibus et officiis latae sententiae poenis ac censuris in litteris apostolicis, statutisque et diffinitionibus Ordinis expressis et contentis mandans et praecipiens, quatinus praemissa mente devota recogitando, seque veros et bonos Ordinis filios et fideles amatores, ut tenentur, ostendendo et exhibendo summas dictarum contributionum eorum monasteriis, ut praemissum est, impositas, seu potius moderatas, et renovatas, regulatas, et ad iustitiae limites reductas et astallatas, cum restis seu arreragiis tam dictarum contributionum quam subsidiorum, praesertim a quindecim annis novissime transactis, debitis, prompte et absque dilatione ad opus sanctum Ordinis commissariis et eorum deputatis, temporibus et locis, secundum patriarum et locorum considerationem per reverendissimum dominum nostrum Cisterciensem, seu commissarios vel eorum deputatos praefigendis et assignandis, ad integrum solvant, vel persolvi faciant ; si autem praemissorum abbatum, commendatariorum, priorum seu officiariorum causa vel culpa aut negligentia seu dilatione aut recusatione ad eos vel eorum monasteria propter non solutionem huiusmodi taxarum locis et temporibus, ut praemissum est, assignatis fuerit per dictos commissarios secundo aut tertio vel pluries remittendum, sub dictis poenis cum taxa seu sorte principali etiam expensas rationabiles super hoc factas iuxta dictorum commissariorum arbitrium indilate persolvant, ut vel sic singulis annis Ordo perfecte statum suum in Capitulo generali cognoscat. Quorum omnium speciales commissiones et distributiones, ipse reverendissimus pater noster Cisterciensis assignare, mutare et disponere poterit, prout et quotiens Ordini magis congruere viderit. Quocirca praesens generale Capitulum de discretione, providentia et fidelitate moderni abbatis monasterii de N. ad plenum confidens, committendo sibi tenore praesentium, in virtute salutaris obedientiae et sub poenis infrascriptis, nisi Ordinis imo verius apostolicis paruerit mandatis, mandat et praecipit, quatinus omnibus et singulis excusationibus cessantibus et postpositis, sive per se, sive per subexecutores seu receptores aut collectores seu nuntios speciales, sive religiosos sive saeculares, per eum deputandos infra viginti dies receptionem praesentis diffinitionis immediate sequentes, super quo eius conscientiam coram Deo oneramus, omnem possibilem et indissimulatam faciat et adhibeat diligentiam exsequendi, et ad effectum deducendi et deduci faciendi, praesentem diffinitionem, et si personaliter vacare et ad loca ire non poterit, hoc ipsum per praedictos suos subdelegatos vel deputatos, seu collectores aut nuntios diligenter exsequi faciat, dando eis, vel cuilibet eorum nomine Ordinis, auctoritatem, facultatem et potestatem petendi, exigendi, requirendi, levandi et percipiendi omnes et singulas huiusmodi dictarum contributionum summas et quottas monasteriis infrascriptis, ut praemittitur, taxatas et impositas, cum restis et arreragiis tam contributionum quam subsidiorum praecedentium, praesertim a quindecim annis novisime [novissime ] transactis ; de receptis quoque bonas et validas quittantias faciendi seu fieri procurandi. Summas autem receptas cum claris et integris computationibus illico et diligenter ad praefatum reverendissimum dominum nostrum Cisterciensem pro rebus Ordinis transmittat, seu in bancho ad solutionem debitorum Ordinis iuxta ipsius R. D. Cisterciensis ordinationem reponat, quittantias bonas a banchariis recipiendo. Contradictores vero et rebelles seu solvere renuentes aut differentes, seu quittantias a dicto tempore quindecim annorum eis ostendere nolentes aut differentes seu dissimulantes, si in eorum facultate, tam abbates, commendatarios, priores, cellerarios, bursarios, rectores, receptores, procuratores, admodiatores seu arrendatores, quam quoslibet dictorum monasteriorum officiarios seu administratores, tam religiosos quam saeculares, cuiuscumque dignitatis, status, praeeminentiae aut conditionis existant, ut taxas et quottas dictarum contributionum dictis monasteriis, ut praemittitur, impositas et inferius subscriptas cum restis et arreragiis tam contributionum quam subsidiorum et expensis rationabilibus, ut praemissum est, et secundum declarationem praemissam infra tempus et in loco competenti per ipsum commissarium praefigendis, et per deputatum seu collectorem ab eo deputatum declarandis seu denuntiandis in casu supradicto, et in forma saepius declarata sub excommunicationis, aggravationis, necnon suspensionis et interdicti, ac etiam privationis a suis dignitatibus, administrationibus, officiis et beneficiis, necnon inhabilitatis ad quaecumque beneficia, officia ecclesiastica habenda aut obtinenda, ac sub aliis sententiis, censuris et poenis, latius in privilegiis apostolicis novis et veteribus, ac in statutis et diffinitionibus Ordinis contentis et declaratis, apostolica et Ordinis auctoritatibus praefatis palam et publice, necnon, et si opus sit, per affixionem ad valvas ecclesiarum, seu alias prout melius sibi visum fuerit expediens, realiter et cum effectu sibi solvant, moneat et requirat ; et casu quo praedicti sic moniti aut aliqui eorum mandatis et monitionibus sibi modo praemisso factis, infra terminum monitionis, quod absit, parere, obedire seu obtemperare recusaverint, vel contempserint, aut neglexerint, appellationis obstaculo iuxta apostolicum decretum non obstante, et in nullo executionem praesentem impediente, eosdem et quemlibet eorum ad docendum et legitimam fidem faciendum, scilicet eisdem litteris monitoriis iuxta et secundum earum formam et tenorem realiter et cum effectu paruisse, obedivisse et obtemperasse primo, secundo, tertio, ac pro prima, secunda et tertia dilationibus et deinde quarto ex abundanti, ad omnem ipsorum duritiam convincendam et ultimo ad videndum se excommunicationis, suspensionis et interdicti aliasque sententias, censuras et poenas in praefatis litteris apostolicis, statutisque et diffinitionibus Ordinis contentas, ob et propter non paritionem litterarum monitoriarum huiusmodi incidisse et incurrisse declarari ; sententiamque declaratoriam desuper in scriptis ferri et promulgari, vel dicendum et causam, si quam habeant allegandum, incidisse et incurrisse declarari, sententiamque declaratoriam contra tales inobedientes et rebelles in scriptis ferri et promulgari ipse abbas monasterii de N. citari faciat et eosdem inobedientes et rebelles sententias et censuras ecclesiasticas, in eisdem litteris monitoriis contentas, ob et propter non paritionem earumdem incidisse et incurrisse sententialiter declaret, ac sententiam declaratoriam contra eosdem inobedientes et rebelles in scriptis ferat et promulget. Et deinde si opus fuerit, et aliqui huiusmodi sententias sustinendo non paruerint, prout iuris fuerit, iuxta dictarum litterarum apostolicarum tenorem, adversus eos procedat. Ceterum pro conscientiarum securitate praesens generale Capitulum eidem abbati monasterii de N. auctoritatem et facultatem omnibus et singulis praefatis, qui forte propter non paritionem, seu in praemissis quascumque sententias, censuras et poenas, seu aliquas earum incurrerint, summas principales cum restis praedictis et expensis rationabilibus persolverint munus absolutionis conferendi, et cum eis super irregularitatibus inde contractis dispensandi, concedit et indulget sub dictis poenis et censuris, inhibendo ne quicumque praetextu quarumcumque pecuniae summarum sibi aut alteri seu cuicumque monasterio per Ordinem, ut praetendit debitarum seu alias quicquam de summis praedictis contributionum et restarum retinere, seu per se vel alium sibi applicare, aut quomodolibet alias quam ut praemissum est, directe vel indirecte quacumque via impedire praesumat ; denique ad vitandum errorem, qui saepe in recepta contributionum huiusmodi circa monetarum aestimationem seu valorem in diversis regionibus contingere solet, praesens generale Capitulum pro pace filiorum Ordinis edicto firmissimo declarat, ut per libras in Francia, Gallia cisalpina intelligantur librae turonenses, in Italia, provinciis transalpinis et Ungaria ducati, in tota Germania regnisque et dominiis adiacentibus floreni renenses, in Anglia, Scotia et Hybernia, salutia [salutis], in Hispania, Portugallia etc., floreni arragonenses [aragonenses]. Praesenti commissione quoad superius nominatum commissarium per immediatum sequens triennium dumtaxat in suo vigore duratura. Datum in Diffinitorio nostro Cisterciensi sub appensione sigilli nostri, anno, mense et die praedictis. Sequuntur nomina et quottae dictorum monasteriorum. 7.   Cum Ordo noster Cisterciensis universaque et singula membra et bona, tam in communi et particulari, et personae specialiter et expresse veraciter et iuste, domino abbati et conventui monasterii Cistercii ac ipsi monasterio Cisterciensi, sit obligatus in summa 25488 francorum seu florenorum aureorum, 3 gross. argenteorum de antiquo debito, ut plenius constat per litteras patentes desuper die 13 mensis septembris, anno Domini M.CCC.XC confectas, quas praesens generale Capitulum ratificat, approbat et gratis habet, necnon in summa 7400 francorum, 11 gross., 3 denariorum turonensium, pro resta computationum Capituli generalis anni immediate praecedentis et praecedentium, nulla mentione hic facta de recepta ultimorum subsidiorum, quia nondum sunt arrestata, de et pro toto tempore praeterito, et oporteat Ordinem ipsum varia et gravissima onera sibi incumbentia quotidie ultra consuetudinem occasione diversarum infractionum privilegiorum Ordinis et vexationum plurium insolitarum succrescentia necessario supportare, quae absque multiplicibus et solito gravioribus expensis solvi, tractari et supportari non possunt, praesens generale Capitulum Sanctissimi domini nostri domini Innocentii divina providentia Papae VIII praecepta et mandata quibus sub gravissimis censuris praecipit Capitulo generali et Diffinitoribus, ut post debitam informationem valoris monasteriorum dictas contributiones de novo, taxent, limitent, astallent, et imponant cuilibet monasterio iuxta cuiuslibet facultatem seu substantiam, ita ut ex eis praedicta et alia Ordinis debita persolvi et dicta Ordinis agenda tam in romana Curia, in collegiis et aliis quibuslibet locis pertractari ac dirigi, dictique Ordinis privilegia et libertates commode tueri et defendi valeant, eo devotius et promptius adimplere, et ad effectum deducere cupiens per aliam diffinitionem et ordinationem specialem super huiusmodi contributionum distributione, astallatione et dispositione laboravit, quo intimius cognovit astallationem, declarationem, taxationem et dispositionem huiusmodi in maximam totius Ordinis cedere utilitatem, antiquum sanctorum patrum super his ritum et formam qua valet industria, sollicitudine et diligentia prosequens summas in dictis astallatione, taxatione, et dispositione contributionum expressas cuilibet monasterio in particulari tam apostolica quam totius Ordinis auctoritate imponit, taxat et astallat, prout expressius continetur in registro per generale Capitulum super hoc matura cum deliberatione, ut praemittitur, facto et concluso. Universis et singulis abbatibus, commendatariis, prioribus, cellerariis, bursariis, receptoribus, officiariis et procuratoribus monasteriorum, sub poenis et censuris in litteris apostolicis, et in dicta diffinitione hoc anno edita, quae incipit : Cum sicut in singulis, etc. ceterisque statutis et diffinitionibus Ordinis contentis praecipiens et iniungens, quatinus summas et quottas ipsis monasteriis suis pro dicta contributione, nisi per dominum Cisterciensem moderentur, integraliter et sine diminutione commissariis per dictum generale Capitulum, vel per dominum Cistercii deputatis aut eorum receptoribus, seu executoribus vel deputatis, infra tempus per eos rationabiliter praefigendum tradant et persolvant iuxta dictae diffinitionis tenorem, alioquin excommunicationis et aliarum censurarum ecclesiasticarum per eosdem commissarios et receptores declarandas et promulgandas, et in non solventes huiusmodi quottas sibi et monasteriis suis impositas latas et ferendas apostolica et Ordinis auctoritate se noverint incurrisse. Receptores vero principales et speciales huiusmodi contributionum et arreragiorum constituit dictum generale Capitulum reverendissimum dominum Cisterciensem per se vel per alios ab eo deputandos, necnon commissarios per generale Capitulum aut per dominum Cistercii deputatos vel deputandos ; quibus commissariis idem generale Capitulum dat et concedit potestatem et mandatum speciale petendi et exigendi per se vel deputatos suos aut executores seu commissos, ac etiam levandi et recipiendi dictas contributiones seu contributionum quottas, secundum quottationem, astallationem et taxationem, ut dictum est, anno praesenti factam cum restis seu arreragiis a decem vel duodecim annis immediate transactis, de receptis bonas quittantias faciendi, dandi et expediendi, contradictores seu seu rebelles aut solvere nolentes vel differentes per dictas censuras ecclesiasticas, necnon per aggravationem, reaggravationem, publicationem, denuntiationem, affixionem, ad omnium ecclesiarum et locorum publicorum valvas seu portas, ac per omnem aliam iuris et iustitiae viam possibilem indissimulanter ad solvendum terminis assignandis compellendo, appellatione iuxta *per actum* apostolicum non obstante. Et nihilominus resipiscentes et dictas summas cum restis et expensis solventes a praefatis censuris, si humiliter requirant absolvere, et cum eis super irregularitate, occasione praemissa contracta, dispensare valeant. Dictis receptoribus sub dictis poenis et censuris praecipiens et iniungens, quatinus totum vel quidquid de dictis contributionibus receperint, immediate sequenti Capitulo generali, vel domino Cisterciensi, legitimo cessante impedimento, fideliter cum integro et fideli computi tradant vel transmittant, nisi eas per domini Cistercii ordinationem pro oneribus et agendis Ordinis alibi persolverint. Universis autem abbatibus, commendatariis et monachis, ceterisque regularibus personis totius Ordinis inhibet praesens generale Capitulum sub excommunicationis latae sententiae poena, necnon sub censuris praefatis, ne quacumque de causa dictas contributiones seu earum restas aut arreragia recipere, vel aliquid de eis, nisi de licentia speciali generalis Capituli vel domini Cistercii, retinere seu aliter quam ut praemittitur disponere praesumant, etiam si dicerent sibi vel suis monasteriis per Ordinem vel per dictum generale Capitulum aliquos redditus vel proventus vel quaslibet pecuniarum summas deberi, invocato, etc. Datum, etc. 8.   Abbates Ordinis universi, qui ad praesens generale Capitulum non venerunt, *etc. ut in anno* 1401, n° 6. Solos autem et dumtaxat abbates infrascriptos, qui impedimentum seu licentiam habentes huiusmodi de ipsis debitam fidem fecerunt, secundum dicta papalia instituta, ut constat eidem Capitulo, habet ipsum Capitulum in de et super hoc favorabiliter excusatos, scilicet Caroliloci, de Insula Barrensi, de Maceriis, etc. 9.   Omnes abbates Ordinis, qui ad praesens generale Capitulum, prout tenentur venire, non venerunt, et qui legitimas excusationes, prout in statutis Ordinis continetur, non miserunt, praesens generale Capitulum illos declarat incurrisse poenas, sententias et censuras in statutis et privilegiis eiusdem Ordinis, novis et veteribus, contentas et expressas, ipsos et eorum quemlibet nihilominus ad proximum futurum generale Capitulum citando, praesentis diffinitionis executionem omnibus et singulis personis Ordinis in sacro presbyteratus ordine constitutis committendo. 10.   Non sine gravi displicentia suscipiens generale Capitulum temeritatem et abusum quorumdam abbatum et personarum Ordinis, qui suae salutis immemores sanctorum patrum nostrorum mandata, statuta et ordinationes contemnentes et vilipendentes, ut Ordinis iurisdictionem aut patrum et commissariorum punitionem et correctionem subterfugiant seu evadant, aut aliqua contra Ordinis libertatem aut generalia seu particularia ipsius Ordinis instituta impetrare et obtinere valeant absque licentia petita et obtenta reverendissimi domini nostri Cisterciensis aut Capituli generalis romanam Curiam personaliter adire aut suos religiosos et nuntios mittere non verentur, nec formidant in eadem sine scitu et consensu procuratoris generalis Ordinis sua particularia facta et causas prosequi et sollicitare, ac etiam, quod deterius ac intolerabilius est, quidam ut Ordinis unitatem disrumpere, aut se ab Ordine eximere seu segregari possint et valeant, et ut facilius attentata et iniuste per eos cupita obtinere possint, alios particulares procuratores in suis causis instituunt, creant et ordinant, poenas, censuras et sententias contra tales, iam per generalia Capitula vicibus diversis editas, inflictas et promulgatas incurrendo, ac in eis miserabiliter et damnabiliter perseverando. Quibus malis, inconvenientiis, abusibus et scandalis, obviare ac de remedio opportuno providere cupiens generale Capitulum, approbando, ratificando et confirmando diffinitiones dudum super talibus factas, omnibus et singulis abbatibus, prioribus, monasteriorum rectoribus, officiariis, ceterisque regularibus personis Ordinis cuiuscumque status, sexus, dignitatis, conditionisve existant, sub excommunicationis latae sententiae poena, privationis a suis dignitatibus, officiis et administrationibus, ac incarcerationis poenis districte inhibet idem Capitulum generale ne de cetero ad romanam Curiam propter quamcumque causam aut occasionem, nisi tamen a Summo Pontifice specialiter et per breve aut litteras apostolicas mandati essent, nisi prius causa manifestata R. D. N. Cisterciensi aut generali Capitulo, et ab eisdem aut altero ipsorum petita et obtenta licentia, vadant aut mittant ; ne etiam de cetero in eadem Curia romana quidquam attentare, petere, impetrare, prosequi aut sollicitare quomodolibet praesumant, nisi cum scitu et expresso consensu procuratoris generalis, qui pro tempore fuerit per generale Capitulum ibidem institutus, nec alios procuratores particulares in suis causis et agendis ordinent aut instituant praeterquam procuratorem generalem Ordinis, vel ab eodem deputatum et ordinatum, seu deputatos et ordinatos, eidem procuratori generali mandans et praecipiens idem Capitulum generale in virtute sanctae obedientiae et sub poenis praemissis, quatinus omnes et singulos Ordinis professos, quos huiusmodi diffinitionis contradictores aut rebelles invenerit, capiat seu capi faciat, incarceret et detineat, ac secundum delictorum suorum exigentiam expensis suis aut monasteriorum suorum rationabilibus taliter puniat, corrigat et castiget, quod ipsorum correctio et debita punitio et emendatio ceteris transeat in exemplum et terrorem, invocato, etc. Omnibus, etc. 11.   Manutenentiae et conservationi honesti status procuratoris generalis in Curia romana ad eiusdem Ordinis decus et gloriam providere cupiens praesens generale Capitulum statuit, ordinat, diffinit, ut quicumque novus electus aut promotus in quocumque monasterio aut loco Ordinis cuiuscumque status, gradus, dignitatis, conditionis, sexusve existat, qui ad Curiam romanam pro sua confirmatione aut nova provisione obtinenda ierit, aut miserit, antequam Urbem exeat, suis tamen rebus et negotiis diligentia et sollicitatione seu de consensu eiusdem procuratoris generalis Ordinis expeditis et perfectis, eidem procuratori decem ducatos auri de camera pro suis laboribus et status sui manutenentia tradat et solvat, seu tradi et deliberari faciat, cui procuratori generali praesens Capitulum generale dat auctoritatem, potestatem et facultatem omnes et singulos, quos huiusmodi statuti ordinationis et diffinitionis rebelles, contradicentes et solvere dictam summam decem ducatorum renitentes aut nolentes invenerit, per omnes iuris et iustitiae vias ac Ordinis et ecclesiasticas censuras, sententias et poenas compellendi seu compelli faciendi et procurandi, in plenaria Ordinis potestate. [DIFFINITIONES] SPECIALES 12.   Cum olim ex parte Capituli generalis expresse sub excommunicationis latae sententiae poena aliisque gravissimis poenis, mandatum fuit abbati monasterii de Bardonis, ut privilegium domini Martini Papae V super declaratione exemptionis a solutione decimarum dudum per Ordinem maximis sumptibus et expensis a Sancta Sede obtentum, restituere ac in archivis Cistercii cum aliis Ordinis privilegiis recondendum transmitteret, ipsaque praecepta eidem abbati, ut patet per relationem executoris, eidem abbati nuntiata et intimata fuerint, ipse autem nihil facere voluerit aut curaverit, poenas huiusmodi miserabiliter et animo indurato incurrendo, cuius duritiam et inobedientiam amplius ferre non valens praesens generale Capitulum ipsum abbatem poenas praedictas, ex mandato eiusdem Capituli indictas incurrisse, et in eas incidisse, denuntiat et declarat, ipsi nihilominus iterum sub excommunicationis et aggravationis latae sententiae, necnon privationis a dignitate abbatiali poenis districte mandat et praecipit, ut infra proximum generale Capitulum per se aut per certum nuntium expensis propriis reddere et restituere habeat originale dicti privilegii in manibus R. D. N. Cisterciensis apud Cistercium, aut priori eiusdem loci ; executionem praesentis diffinitionis primo abbati seu religioso Ordinis in sacro presbyteratus ordine constituto, super hoc requirendo, committendo. 13.   Cum R. D. N. Cisterciensis magna cum instantia et supplicatione dominorum Diffinitorum Capituli generalis visitandi et reformandi monasteria et loca regularia in partibus transalpinis situata acceptaverit, illaque visitando et reformando plura sanctae religionis observantiam atque monasticam disciplinam, necnon utilitatem, prosperitatem ac honorem monasteriorum et locorum praedictorum tangentia, maxime monialium in praeclara civitate Placentina, atque in circuitu eiusdem existentium, cum consilio et matura deliberatione ac labore fructuoso magnificorum dominorum ad reformationem religionum ibidem deputatorum ordinaverit, statuerit, mandaverit, atque ea sub certis poenis personis regularibus eorumdem monasteriorum et locorum observari onus dictorum monasteriorum fratri Lucae de Tersago in spiritualibus committendo. Nihilominus abbas Reigniaci, s. th. pr., qui ad visitationem et reformationem dictorum monasteriorum per generale Capitulum anno immediate praeterito deputatus et ordinatus ad instigationem nonnullorum de Ordine, ut creditur, qui Ordinem deordinare nituntur, commissione seu auctoritate sibi tradita, abutendo omnia et singula, quae ipse R. D. N. Cisterciensis, ut praefertur, fecerat et ordinaverat, infringere, cassare et annullare, et in aliam formam transferre, ipsasque moniales improvisas relinquere praesumpsit, ac dictum fratrem Lucam de Tersago indebite vexando ab onere et officio sibi per eumdem R. D. N. Cisterciensem impositis absque causa saltem iusta destituit et privavit, alias ordinationes conficere et ordinare. Quae omnia in vituperium et gravamen auctoritatis eiusdem R. D. N. Cisterciensis ac totius Ordinis scandalum non modicum ac derisum totius populi cedunt enormiter. Quibus abusibus, scandalis et malis occurrere ac de remedio opportuno providere cupiens praesens generale Capitulum omnia et singula, quae ipse abbas Reigniaci tam contra ea, quae ipse R. D. N. Cisterciensis in praefatis monasteriis et locis fecerat, ordinaverat et mandaverat, quam etiam adversus dictum fratrem Lucam facere et attentare praesumpsit, cassat, revocat et annullat, ac omnia et singula per eumdem R. D. N. Cisterciensem ibidem mandata, statuta et ordinata, ut praemissum est, in illum statum quem ipse posuit et ordinavit, reducit et reponit, in virtute sanctae obedientiae et sub excommunicationis latae sententiae poena omnibus et singulis abbatissis et personis regularibus eorumdem monasteriorum et locorum regularium mandans et praecipiens idem Capitulum generale, quatinus ordinationibus dicti abbatis de Reigniaco omnino reiectis, eidem R. D. N. patri et supremo omnium nostrum humiliter et devote obediant, praedictumque fratrem Lucam recipiant et admittant, atque eidem prout eis iniunctum est iuxta praefati R. D. N. Cisterciensis mandatum pareant, nec praesumant de cetero quidquam in contrarium admittere seu recipere ; executionem huiusmodi diffinitionis cuilibet abbati Ordinis, et in absentia abbatis omnibus prioribus et monachis Ordinis in sacro ordine sacerdotali constitutis, super hoc requirendis committendo. Datum, etc. 14.   Ad idem, de monasterio Sanctae Ursulae Bononiensi, de confessore expulso, etc. 15.   Abbati de Caroliloco, s. th. pr., praesens generale Capitulum committit, ut de emendatione, poenitentia et congrua satisfactione fratris Ioannis de Sancto Patrisio, qui, ut ad aures praesentis generalis Capituli deductum est, per saeculum evagando contraxit contubernium sub specie matrimonii, perstititque sine habitu per 22 annos vel circiter, quamvis semel coactus ad monasterium redierit, sed iterum apostatavit et in habitu saeculari celebravit, finaliter compunctus rediit, poenitentiamque pro perpetratis sustinuit et adhuc, ut dicitur, sustinet, cum eodem fratre dispensare possit et valeat, atque ipsum absolvere ac ab omnibus infamiae et inhabilitatis maculis et notis relevare et rehabilitare et missam restituere, ut praemissis non obstantibus ad omnes Ordinis actus legitimos, voces, gradus, officia et dignitates, abbatiali dignitate seclusa, promoveri possit et admitti ; insuper de eiusdem abbatis sufficientia et prudentia confidens dat eidem abbati auctoritatem et facultatem semel infra Pascha proximum in foro conscientiae ab omnibus et singulis casibus, delictis, criminibus et excessibus ac sententiis Capitulo generali specialiter reservatis, salutari mediante poenitentia, absolvendi, utque ipse a quoquam confessore Ordinis sufficiente et idoneo a praedictis casibus et sententiis absolvi possit et valeat. 16.   Generale Capitulum de virtutibus, sufficientia et prudentia abbatis de Charitate confidens, dat eidem abbati facultatem et potestatem dehinc ad proximum Pascha subditos suos semel in foro conscientiae, *etc. ut supra*. 17.   Ad idem, pro abbate de Gratia Dei, Bisuntinensis dioecesis. 18.   Generale Capitulum de probitate, sufficientia et virtutibus fratri Guillelmi Tendille, in decretis baccalarii, professi monasterii de Campis bonis, ad plenum confidens, ipsum in priorem eiusdem monasterii instituit, ordinat et praeficit, dans sibi auctoritatem et potestatem religiosos et subditos eiusdem monasterii excommunicandi et absolvendi, puniendi, corrigendi et emendandi, secundum casuum et demeritorum exigentiam, omniaque et singula circa ea, quae dictum officium concernunt et dependent in spiritualibus dumtaxat, prout abbates Ordinis facere et exercere in suos subditos consueverunt, possunt et debent, et prout in litteris praesenti diffinitioni annexis est expressum usque ad aliam Capituli generalis ordinationem. Datum, etc. 19.   Capitulum generale, multis et iustis rationibus motum, mandat et praecipit in virtute sanctae obedientiae et sub poenis et censuris Ordinis per praesentis diffinitionis executionem latius taxandis et declarandis quatinus fratrem Mongenetum Ronvel, religiosum professum suum in gremium et consortium confratrum suorum et in pristinum locum recipiat et admittat, non obstantibus quibuscumque licentia, quittationibus aut promissionibus super praemissis, tum per abbatem eiusdem monasterii, quam per ipsum fratrem Mongenetum factis ; executionem praesentis diffinitionis primo abbati Ordinis requirendo committendo, in plenaria Ordinis potestate. 20.   Abbati de Tribus fontibus, Catalaunensis dioecesis, in virtute sanctae obedientiae et sub poenis et censuris Ordinis, mandat et praecipit, quatinus indilate fratrem Humbertum de Duaco, eius professum recipiat, ac in consortium fratrum et filiorum suorum in Christo admittat, ac eidem fratri sicut aliorum de necessitatibus provideat, ne eius evagatione totus Ordo et dictum monasterium scandalum et vituperium reportare valeat, mandans idem generale Capitulum eidem fratri Humberto, quatinus infra tres menses datae praesentis diffinitionis immediate sequentes conspectibus dicti abbatis se personaliter praesentet. Datum, etc. 21.   Ad idem, abbati de Sinaqua pro fratre Ioanne Vatelet, professo eiusdem monasterii. 22.   Viso et debite, diligenter et sufficienter examinato processu per fratrem Ludovicum Regis, priorem de Sancto Sulpitio, auctoritate Ordinis contra fratrem Gofredum Poma, professum monasterii de Staffarda facto, et peracto, auditoque plenius super praemissis abbate de Reigniaco, visitatore et reformatore Ordinis in partibus transalpinis et circumvicinis per novissimum generale Capitulum ordinato et deputato, inveniensque dictum Capitulum generale praefatum fratrem Gofredum multis criminibus et excessibus culpabilem, convictum et irretitum. Quapropter idem Capitulum generale multis causis iustis et rationabilibus, necnon aliis rationibus ex praefato processu resultantibus motum, matura deliberatione ac peritorum consilio prius habitis, dicto fratri Gofredo Poma praecipit et mandat in virtute sanctae obedientiae, et sub excommunicationis latae sententiae poena, quatinus infra sex septimanas intimationem huiusmodi diffinitionis immediate sequentes, se in dicto monasterio de Staffarda recipiat, et personaliter praesentet, punitionem et correctionem debitas secundum demeritorum et casuum suorum exigentiam, per priorem eiusdem monasterii de consilio sanioris partis conventus eiusdem recepturus et eius iudicio subiturus, in plenaria Ordinis potestate. 23.   In causa mota et pendente coram generali Capitulo inter fratres Bernardum, professum monasterii Novicastri ex una, et fratrem Mongenetum Roval, monasterii de Belloprato, Tullensis dioecesis, professum, partibus ex altera, super dignitate abbatiali monasterii de Pomerio, alias Bongarthen, diocesis Argentinensis, contendentes, ac in eodem Capitulo generali personaliter, ad super huiusmodi cassa seu lite ius, decisionem et diffinitivam sententiam audiendum, comparantes ; idem generale Capitulum visis titulis et processibus dictarum partium, ipsisque partibus ad plenum auditis ac consideratis considerandis, matura deliberatione ac iurisperitorum consilio et opinionibus prius habitis, Christi nomine invocato, ut ex eo iudicium nostrum prodeat, et oculi nostri videant aequitatem, dicit, pronuntiat, sententiat et diffinit idem Capitulum generale, abbatem Novicastri tamquam patrem abbatem eiusdem monasterii de Pomerio, attento quod controversia occasione dictae paternitatis intentata et coram iudicibus Ordinis introducta inter abbatem Novicastri et abbatem Belliprati praefatis nondum decisa est, potuisse et debuisse accessisse ad dictum monasterium de Pomerio, ibidemque ipso vacante de persona dicti fratris Bernardi tamquam sufficiente et idonea providisse, declarando dictam provisionem de persona eiusdem fratris Bernardi factam, iustam, sanctam, rite et debite per eumdem abbatem Novicastri factam et celebratam, ipsam cum suppletione omnium et singulorum defectuum, si qui forsan intervenerint, approbando, ratificando et confirmando, ac ipsum fratrem Bernardum eiusdem monasterii de Pomerio verum et indubitatum abbatem, ac quascumque alias provisiones in contrarium per quoscumque de Ordine factas, nullas, invalidas declarando, necnon perpetuum silentium eidem fratri Mongeneto super praemissis imponendo. Quocirca cuicumque abbati Ordinis super hoc requirendo committit idem Capitulum generale, quatinus in his quae in praemissis et singulis praemissorum executionem requirunt, debitae executioni demandent ; contradictores et rebelles per censuras, sententias et poenas ecclesiasticas Ordinis compescendo, in plenaria Ordinis potestate. Pronuntiato coram partibus praefatis per R. D. N. Cisterciensem, instantibus et supplicantibus dominis Diffinitoribus dicti Capituli generalis, die 16 eiusdem mensis septembris anno praedicto. Datum, etc. COMMISSIONES AD VISITATIONES, ETC. 24.   Abbatibus de Bullione et de Roseriis et cuilibet eorum committit praesens generale Capitulum, quatinus visis et debite examinatis litteris obligatoriis abbatis et conventus monasterii de Bithania super summa XL libr. turon. eidem abbati et conventui per honorabilem virum Humbertum Ragache de Salinis mutuo tradita, prout in dictis litteris praesenti diffinitioni annexis plenius continetur, et citatis citandis, auditisque audiendis dictum abbatem de Bithania seu eius successorem, prout aequum et iustum iudicaverint, ad integre et plenarie solvendum et satisfaciendum eidem Humberto seu eius procuratori et certo mandato astringant et compellant, in plenaria Ordinis potestate. 25.   Domino abbati de Pontigniaco et abbati de Ursicampo committit praesens generale Capitulum, ut super lite et controversia mota et pendente coram praesente Capitulo generali inter fratres Bernardum, professum monasterii Novicastri ex una, et fratrem Mongenetum, monasterii de Belloprato, Tullensis dioecesis, professum partibus ex altera, super dignitate abbatiali monasterii de Pomerio contendentes se debite et sufficienter informent, titulosque partium et alia videnda videant, citatisque coram eis dictis partibus, et auditis audiendis, per debitum iustitiae complementum huic liti finem imponant, parti cui videbitur, perpetuum silentium imponendo, in plenaria Ordinis potestate. 26.   Abbatibus Boniportus, et de Valloliis, s. th. pr., et de Ursicampo et duobus eorum committitur et praecipitur in virtute salutaris obedientiae, quatinus cessantibus excusationibus, se ad monasterium de Fulcardimonte seu ad alia loca, quae ad praemissa peragenda iudicaverint opportuna, accedant, ac de et super contentis et expressis in litteris papireis et pergamineis praesenti diffinitioni sub sigillo Diffinitorum colligatis, se debite, sufficienter et legitime informent, informationeque perfecta citatis citandis, auditisque audiendis, per debitum iustitiae complementum decidant, diffiniant et terminent lites, controversias, quae in eisdem litteris continentur, in plenaria Ordinis potestate. 27.   Generale Capitulum cum gravi cordis amaritudine suscipiens insolentias et maleficia cuiusdam fratris Michaelis, professi de Belloprato, Tullensis dioecesis, qui, ut veraciter fertur, sanctae continentiae et religionis vota contemnens in grave vituperium et scandalum Ordinis in facie Ecclesiae in quodam villagio vocato Fregibeix quamdam mulierem desponsavit, eamque per multos annos tamquam uxorem tenuit et tenet, et ea abutitur, pluraque enormia committit in suae animae salutis praeiudicium contra Ordinis honestatem. Quibus malis obviare cupiens praesens generale Capitulum et de remedio providere, abbati de Vallibus Sernay omnibusque et singulis aliis abbatibus Ordinis mandat et praecipit, quatinus per se vel suos capiant, seu capi faciant, et carceribus mancipent seu mancipari faciant dictum fratrem sumptibus et expensis sui proprii monasterii, et ad proprium monasterium remittant, compellendo ad hoc compellendos in plenaria Ordinis potestate, invocato ad praemissa et ea tangentia, si opus sit, brachii saecularis auxilio, consilio et favore. 28.   Abbatibus de Campoprincipum, de Rayttenhaslach, de Stams et de Lantstrass, et duobus eorum praesens generale Capitulum committendo dat auctoritatem, facultatem et plenum posse, se debite et sufficienter informandi super causis privationis seu depositionis fratris Ioannis de Victoria a sua dignitate abbatiali, debitaque et sufficiente informantione peracta, cognitisque causis et rationibus dictae depositionis seu privationis, citatis citandis, auditis audiendis, ac consideratis considerandis, si dictum fratrem Ioannem bene et iuste privatum et depositum invenerint, ipsum secundum formam et tenorem privilegiorum et statutorum Ordinis in dicto monasterio restituant, illicite et male promotum in eodem eiiciendo et expellendo, sin alias dictam privationem, depositionem dicti fratris Ioannis, necnon electionem, promotionem, institutionem et installationem novi abbatis approbent, ratificent et confirment, supplendo omnes et singulos defectus, si qui forsan in praemissis intervenerint quovismodo, in plenaria Ordinis potestate. 29.   Praesenti Capitulo generali pro parte abbatis Vallis Sancti Egidii alias de Buch, exhibita fuit supplicatio continens, quod cum in una parte suae ecclesiae, quae chorus conversorum nuncupatur, sublatis stallis conversorum altaria ad columnas sunt posita, ubi minus de lumine habent, famulique monasterii praefati et alii pro divinis audiendis ad dictam ecclesiam confluentes transversaliter ab utraque parte ecclesiae praetereunt, ex quo religiosi missas legentes, graves sustinent molestias et perturbationes, etiam quia altaris ibidem cancellis claudi aut vallari nequeunt, eorum quoque altarium ornamenta quandoque furantur et auferuntur, humillime eidem Capitulo generali supplicans, ut cum consilio et assensu fratrum suorum saltem maioris partis et sanioris praeter communem dispositionem in monasteriis Ordinis elevatum chorum fabricare et fieri facere altitudine testitudinis ecclesiae posset et valeret, ut hoc mediante altaria praefata minus congrue disposita, recta et composite aedificari possint et valeant. Quibus iuste providere cupiens idem Capitulum generale abbatibus de Fonte salutis, de Sichem et de Vetericella, et cuilibet eorum committit quatinus informatione praecedente super praemissis debite peracta, ut chorus et altaria praefata secundum Ordinis formam aptari possint et aedificari ordinent et statuant in plenaria Ordinis potestate. 30.   Exhibita pro parte abbatis Vallis Sancti Egidii, alias de Buch, praesenti Capitulo generali petitio continebat quod cum praedecessor suus, divina inspiratione motus, quoddam hospitale in dicto suo monasterio aedificaverit, illudque pro sustentatione certi numeri pauperum fundaverit et dotaverit ; cui etiam hospitali quidam nobilis summam duodecim florenorum ex sua devotione donaverit et legaverit, de qua tamen, ut dicit, plene non est satisfactum, qui etiam pauperes saepius officinas dicti monasterii morantes plura dicunt et referunt, ex quibus dictis et relatibus non nisi iurgiorum seminaria, divisiones et querelae inter fratres resultant. Quare dictus abbas supplicabat eidem generali Capitulo ut desuper praemissis de remedio providere dignaretur ; hinc est quod ea quae sanctae monasticae vitae quieti et paci contrariantur, ferre non valens praesens generale Capitulum abbatibus de Fonte salutis, de Sichem et de Porta, et cuilibet eorum committit, quatinus ad dictum monasterium, vel ad alia loca aptiora accedant, seque super fundatione et dotatione illius hospitalis et aliis praemissis, et ab eis dependentibus, debite et sufficienter informent, et visis videndis, auditis audiendis ac consideratis considerandis in praemissis et singulis praemissorum pro meliori faciant, sententient, diffiniant et ordinent, quidquid invenerint sententiandum, diffiniendum et ordinandum ; tractatum desuper fundatione et dotatione dicti hospitalis factum et contractum, si opus sit, confirmando vel infirmando, in plenaria Ordinis potestate. 31.   Generale Capitulum de prudentia, discretione ac fideli diligentia abbatis de Lenym, s. th. pr., confidens, omnimodam visitationem, reformationem monasteriorum utriusque sexus in partibus Misnae, utriusque Marchiae, Lusatiae, Slesiae, Saxoniae et Thuringiae, necnon studii seu collegii Lipzensis, ut abbates qui ad idem collegium ex antiquis ordinationibus et consuetudinibus mittere debent studentes cum debitis et sufficientibus provisionibus compellat, revocando quascumque alias commissiones per quoscumque datas, ac paternitatem quam super eodem collegio Lipzensi abbas de Vetericella praetendere potest. 32.   Nos frater, etc. et est talis. Ad aures praesentis Capituli generalis deventum est plura monasteria utriusque sexus in partibus, provinciis et dominiis Misnae, utriusque Marchiae, Lusatiae, Slesiae, Saxoniae et Thuringiae a sanctae religionis observantia adeo deviare, ut nisi per debitae visitationis et reformationis remedium velociter provideatur, ipsa monasteria in spiritualibus et temporalibus plurima reportabunt incommoda ; hinc est quod de virtutibus, prudentia, idoneitate, fidelique diligentia abbatis de Lenym, s. th. pr., in Domino plenam gerens fiduciam eidem abbati committendo plenariam dat facultatem, potestatem et mandatum speciale ad omnia et singula monasteria et loca regularia in praedictis partibus, provinciis et dominiis situata, personaliter accedendi, ibidemque visitandi, reformandi, corrigendi, instituendi et destituendi omnia et singula, quaecumque secundum Deum et nostrae religionis instituta invenerit visitanda, reformanda, corrigenda, instituenda et destituenda, abbates et abbatissas, si sua exigant demerita, privandi, deponendi et destituendi, aut alias secundum suorum exigentiam demeritorum puniendi et corrigendi ; cessiones atque resignationes abbatum et abbatissarum, si cedere voluerint, et rationabiles fuerint, acceptandi et admittendi ac eisdem de pensionibus rationabilibus pro residuo vitae eorum super fructibus et proventibus dictorum monasteriorum, secundum formam et tenorem privilegiorum Ordinis, assignandi et providendi, monasteriis insuper quovis modo viduatis et vacantibus, de novis abbatibus et abbatissis sufficientibus et idoneis ac in Ordine nostro professis electione canonica aut auctoritate Ordinis providendi, personasque electas seu promotas, si sufficientes et idoneae repertae fuerint, instituendi, installandi, ac in realem et actualem possessionem eorumdem monasteriorum ponendi et inducendi, provisionum ac promotionum praedictorum confirmatione eidem Capitulo generali reservata. Monasteriis insuper monialium de confessoribus nostri Ordines, procuratoribus et capellanis sufficientibus et idoneis providendi, et insufficientes revocandi et expellendi, fugitivos etiam et apostatas ac alias personas decus et honorem Ordinis denigrantes capiendi, seu capi faciendi, incarcerandi, et ad propria expensis suorum monasteriorum remittendi ; omnes insuper et singulas eorumdem monasteriorum personas regulares semel quolibet anno, termino huius commissionis durante, in foro conscientiae per se aut suos deputatos audiendi, ac eas ab omnibus et singulis casibus, peccatis, criminibus, delictis et sententiis generali Capitulo reservatis, salutari mediante poenitentia, absolvendi ; computationes denique dictorum monasteriorum audiendi et eas approbandi vel reprobandi. Datque idem generale Capitulum eidem abbati de Lenym plenariam auctoritatem et potestatem visitandi et reformandi collegium Lipzense, atque in eodem disponendi et ordinandi quaecumque secundum Deum et statuta Ordinis ac eiusdem collegii dudum per R. D. N. Cisterciensem edita, invenerit visitanda, reformanda, disponenda et ordinanda, non obstante paternitate, quam in eodem collegio abbas de Vetericella praetendit habere, quam idem Capitulum generale certis rationibus iustis et rationabilibus causis motum suspendit, et in suspensum tenet usque ad aliam ipsius Capituli dispositionem, compellendo etiam abbates et officiarios monasteriorum praedictorum, qui ex antiquis ordinationibus et consuetudinibus mittere debent scolares ad idem collegium, ipsos scolares cum debitis et sufficientibus provisionibus mittendi et tenendi. Dat etiam idem generale Capitulum eidem abbati auctoritatem et facultatem, ipsi nihilominus in virtute sanctae obedientiae praecipiendo, omnes et singulas pecuniarum summas, per abbates et officiarios dictorum monasteriorum tam ratione contributionum quam subsidiorum Ordinis ac arreragiorum earumdem debitas et debendas in futurum, recipiendi, quottasque et astallationes earumdem per praesens Capitulum generale singulis monasteriis Ordinis taxatas et impositas petendi, exigendi, levandi et percipiendi ; rebelles vero et contradictores, ac dictas contributiones, subsidia et arreragia eorumdem solvere renuentes aut nolentes per poenas et censuras Ordinis, ac sententias excommunicationis latae sententiae, privationis et depositionis a dignitatibus, officiis et administrationibus suis, necnon alias poenas et sententias graviores in dictis privilegiis Ordinis novis et veteribus contentas et expressas, viriliter et indissimulanter cogendi et compellendi ; de receptis quoque quittantias expediendi et dandi, occasioneque praemissorum excommunicatos, si ad cor redierint, et integraliter de praedictis summis satisfecerint, ac id humiliter postulaverint, ab omnibus sententiis excommunicationis aliisque censuris et poenis plenarie absolvendi, ac super irregularitate dispensandi, et generaliter omnia et singula circa praemissa et ea tangentia agendi, faciendi et exercendi quae idem Capitulum generale agere, facere et exercere posset et deberet, si praesens interesset, non obstantibus quibuscumque commissionibus per quoscumque de Ordine datis, quas in quantum vos praemissa exsequi contigerit, idem Capitulum generale cassat, irritat et annullat ; invocato ad praemissa et ea tangentia, si opus sit, brachii saecularis auxilio, consilio et favore. Omnibus igitur et singulis dictorum monasteriorum regularibus personis firmiter dat in mandatis, praesens generale Capitulum, in virtute sanctae obedientiae ac sub excommunicationis latae sententiae poena, quatinus vobis tamquam eidem Capitulo generali in omnibus et singulis praemissorum humiliter pareant et devote obediant ; praesentibus vero usque ad triennium in suo vigore damtaxat [dumtaxat ] duraturis. Datum sub appensione sigilli Diffinitorum eiusdem Capituli generalis, die, mense, anno et loco praedictis. COMMISSIO PRO SCOLARIBUS MITTENDIS AD COLLEGIA ORDINIS 33.   Cum Ordinis nostri decus et honor ex virorum litteratorum et doctorum propagatione plurimum resultet, quae fieri nequit, nisi bonae indolis invenes ad studia Ordinis generalia cum debitis provisionibus per abbates et monasteriorum rectores, secundum formam et tenorem privilegiorum et statutorum dicti Ordinis mittantur. Hinc est quod praesens generale Capitulum duritiam et tarditatem nonnullorum Ordinis abbatum, qui suae salutis immemores, Dei timorem postponendo apostolica simul et salutaria Ordinis statuta et mandata, necnon gravissimas Ecclesiae censuras super missione studentium maxime ad collegium Sancti Bernardi Parisiis, edita et adversus non mittentes formidabili tonitruo hactenus et recenter fulminata prorsus contemnunt formidabiles excommunicationis et aliarum poenarum sententias et censuras incurrendo, ac in eis damnabiliter remanere non erubescendo, amplius tolerare aut sufferre non valens dictum generale Capitulum domino abbati de Firmitate, necnon abbatibus de Caroliloco, de Ursicampo, de Bonoportu et de Valloliis, s. th. pr., et duobus eorum committendo districte in virtute sanctae obendientiae [obedientiae ] et sub poenis et censuris Ordinis praecipit et mandat, quatinus ipsi aut duo ipsorum quamcitius poterunt Parisiis conveniant, omniaque et singula monasteria totius regni Franciae et aliarum patriarum et provinciarum, ex quibus iuxta domini Benedicti Papae XII reformationem et decretum scolares ad dictum collegium cum debitis provisionibus mitti debent, diligenter notent et conscribant, habitaque deliberatione cum provisore, magistro regente et sanioris partis studentium, pensatis et bene consideratis facultatibus dictorum monasteriorum, omnes et singulos eorumdem monasteriorum abbates, commandatarios, rectores et officiarios ad mittendum et intertenendum scolares suos capaces et idoneos cum debitis et sufficientibus provisionibus infra tempus per eosdem abbates aut eorum duos statuendum et praefigendum ad idem collegium benigne inducant, moneant et excitent, ita ut qui duos habere et sustinere debent, duos mittant et eis provideant ; qui vero unum solum, unum similiter mittant ; exiliora autem et minus opulenta monasteria, quae rationabiliter unum mittere seu sustinere non possent, iungantur bini aut terni seu quaterni ad mittendum communibus expensis iuxta taxam dictorum commissariorum et illi providendum. Contradictores seu inobedientes ac rebelles aut differentes per poenas, censuras et sententias excommunicationis, suspensionis a divinis, aggravationis, reaggravationis, interdicti, suspensionis et privationis a suis dignitatibus abbatialibus et officiis, si opus sit, prout in statutis et privilegiis papalibus et Ordinis est expressum, viriliter, exacte et indissimulanter compellant ab huiusmodi coertione et compulsione propter quascumque oppositiones ant [aut ] appellationes nisi de canonico et legitimo relevamento cum debitis inhibitionibus eisdem commissariis factis aut fiendis, nequaquam cessando aut dissimulando, absolutionem praedictarum sententiarum, censurarum et poenarum eidem R. D. N. Cisterciensi aut generali Capitulo, seu eorum commissariis ad hoc speciliater [specialiter ] deputatis reservando ; invocato, etc. Omnibus, etc. Datum, etc. [DE CONTRIBUTIONIBUS] 34.   Quia propter defectum solutionis contributionum et subsidiorum Ordinis et praesertim subsidii charitativi et gratiosi anno immediate praecedenti super totum Ordinem impositi, Ordo maxima et gravissima sustinuit, reportavit, sustinet et reportat in dies damna, incommoda et detrimenta, tam in involutione usurarum, quam alias multipliciter, praesens generale Capitulum tam apostolica quam totius Ordinis et Capituli generalis auctoritatibus in virtute sanctae obedientiae, et sub excommunicationis latae sententiae ac suspensione a divinis poenis et censuris, omnibus et singulis abbatibus, commendatariis, abbatissis, rectoribus et aliis officariis [officiariis ] monasteriorum et locorum regularium Ordinis districtius mandat et praecipit, quatinus restas et summas tam contributionum quam huiusmodi subsidiorum Ordinis infra tempus eiusdem per commissarios praefatos praefixum seu praefigendum infallibiliter et integraliter eisdem commissariis seu deputatis ab eisdem realiter et cum effectu tradant et solvant, districtius et sub eisdem poenis omnibus et singulis commissariis seu receptoribus Ordinis mandando et praecipiendo, quatinus omni cum diligentia exactam et possibilem diligentiam pro levandis et colligendis huiusmodi contributionibus et subsidiis ac arreragiis ipsorum faciant seu fieri faciant et procurent, et quamprimum fieri poterit omnem summam receptam ad R. D. Cisterciensem transmittendo ; contradictores seu rebelles aut solvere renuentes vel differentes per censuras ecclesiasticas auctoritate apostolica et Ordinis, ac per omnes iuris et iustitiae vias viriliter et indissimulanter compellendo, ut eorum fideli diligentia et sollicitudine, Ordo ab usurarum voragine, quibus banchariis obligatur sublevari et liberari possit et valeat, dictorum commissariorum conscientias coram Summo Deo super fideli executione praesentis diffinitionis cum praemissis poenis onerando. 35.   Praesens generale Capitulum, etsi ex corde vexationibus monasteriorum in inclytissimo regno Scotiae situatorum compatiatur, veruntamen [verumtamen ] etiam, quia aliunde Ordo multipliciter gravatur, et necesse est insolitas et gravissimas expensas pro Ordinis defensione, idcirco abbatibus de Melros, de Cupro et de Neubotl, et cuilibet eorum, committendo districte in virtute salutaris obedientiae, et sub excommunicationis latae sententiae ac suspensionis a divinis poenis, praecipit ut infra mensem post receptionem praesentium summas cuiusdam subsidii charitativi per generale Capitulum anno superiori iuxta commissionem cui praesens diffinitio annectitur, recipere studeant et elaborare renuentes seu differentes per apostolicas et Ordinis censuras ad solutionem compellendo ; quibus dat potestatem, quod si taxa non fuerit legitime proportionata secundum valorem monasteriorum, novam taxam faciant, ita tamen ut nihil de summa principali diminuatur, statim autem post dictarum summarum receptionem, ipsae cum contributionibus et restis ad dominum Cistercii vel ad abbatem de Balerna, procuratorem generalem Ordinis in Curia romana, fideliter et diligenter transmittant omni excusatione postpostita [postposita ] ; excepto inevitabili impedimento, super quo eorum conscientias ultra dictas sententias onerat dictum generale Capitulum. ELECTIONUM CONFIRMATIONES 36.   Electionem, promotionem, institutionem et installationem fratris Georgii Castner ad dignitatem abbatialem monasterii de Caesarea, per abbatem monasterii de Lutzella, eiusdem monasterii de Caesarea patrem abbatem, rite et legitime factas et celebratas, prout in decreto praesenti diffinitioni annexo plenius continetur, praesens generale Capitulum approbat, ratificat et confirmat, supplendo omnes et singulos defectus, si qui forsan in praemissis et quolibet praemissorum intervenerint quovismodo, in plenaria Ordinis potestate. 37.   Ad idem, de persona fratris Bartholomei de Casta ad dignitatem abbatialem monasterii de Veteri monte, per abbatem Veteris campi, auctoritate domini Morimundi, eiusdem monasterii patris abbatis, factas… *etc.* 38.   Ad idem, de persona fratris Egidii de Sancto Lupo ad dignitatem abbatialem de Bonofonte, Remensis dioecesis, per abbatem monasterii de Signiaco factas, etc. 39.   Creationem, institutionem et declarationem de persona fratris Guidonis de Varennis ad dignitatem abbatialem monasterii de Bithania per R. D. N. Cisterciensem, post resignationem fratris Ioannis Liborel, s. th. pr., ac eiusdem monasterii novissimi abbatis, acceptatas, factas et celebratas, necnon declarationem, denuntiationem et publicationem, ac in *realem* possessionem, positionem per abbatem Charitatis, virtute commissionis eiusdem R. D. N. Cisterciensis actas et rite, *etc.* 40.   Generale Capitulum sufficienter et debite informatum de promotione, institutione et installatione fratris Ioannis Bachon ad dignitatem abbatialem monasterii de Fonte Ioannis, consideratis etiam virtutibus, sufficientia et idoneitate eiusdem fratris Ioannis, idem Capitulum generale… approbat… *etc.* CONFIRMATIONES TRACTATUUM ET PENSIONUM 41.   Visis et diligenter examinatis litteris accordi transactionis seu appunctuamenti initi, facti et passati inter abbatem et conventum monasterii de Fontemorum ex una, et honorabilem ac discretum virum dominum Herardum Breschardi, priorem commendatarium prioratus Sancti Hymberti partibus ex altera, super quibusdum [quibusdam ] terris et haereditagiis sub certis permutationibus, conditionibus et oneribus plenius in litteris huiusmodi praesenti diffinitioni annexis contentis et expressis ac declaratis continetur, auditoque ad plenum abbate eiusdem monasterii utilitate et commodo, praesens generale Capitulum illum eumdem tractatum cum omnibus et singulis suis clausulis et conditionibus approbat, ratificat et confirmat sub conditione quod dictus dominus commendatarius similiter prout per easdem astringitur dictum secundum sui formam et tenorem per Capitulum seu superiorem suum approbari faciet et confirmare. 42.   Omnia et singula acta, facta, ordinata et statuta per dominum Claraevallis in monasterio monialium Sancti Iusti, quae statutis et cerimoniis Ordinis conformia sunt et consona, praesens generale Capitulum corroborat, approbat et confirmat, mandando abbatissae et monialibus eiusdem monasterii ut ea iuxta mandatum et ordinationem eiusdem domini abbatis Claraevallis et sub poenis per eum taxatis inviolabiliter observent, praesensque Capitulum cum omni humilitate christianissimo domino nostro regi supplicat, ut ea quae sanctae religionis et reformationis sunt, in eodem monasterio observari mandet et permittat. 43.   Praesens generale Capitulum, visis, inspectis et diligenter examinatis litteris pensionis XL libr. tur. assignatae fratri Guillermo de Moncello super fructibus, proventibus, redditibus et emolumentis monasterii de Fulcardimonte, prout in dictis litteris praesenti diffinitioni annexis plenius continetur et habetur ; considerata etiam honesta et religiosa conversatione dicti fratris Guillermi, ac consideratis in hac parte considerandis, dictam pensionem cum omnibus et singulis suis conditionibus, circumstantiis et dependentiis approbat, ratificat et confirmat. Quocirca dictum generale Capitulum committendo mandat et praecipit abbatibus de Bonoportu, de Valloliis et de Ursicampo, et cuilibet eorum in solidum, quatinus in defectu solutionis dictae pensionis, terminis statutis et designatis in eisdem litteris, abbatem modernum et suos successores eiusdem monasterii Fulcardimontis pro tempore abbates ad integre realiter et de facto dictam pensionem eidem fratri Guillermo seu eius procuratori et certo mandato persolvendum et deliberandum per poenas, sententias et censuras excommunicationis et alias iuris et iustitiae vias astringant et compellant, in plenaria Ordinis potestate. 44.   Generale Capitulum sufficienter informatum de tractatu facto, inito et passato inter abbatem et conventum monasterii de Vallibus Sernay ex una, et magistrum regentem, provisorem, cellerarium, ceterosque officiarios et studentes collegii Sancti Bernardi Parisiis super commutatione quarumdam pecuniarum per ipsos abbatem et conventum, eidem collegio debitarum, prout in litteris tractatus super his confectis plenius continetur, attendensque et cognoscens ipsum tractatum eisdem monasterio et collegio perutilem, ipsum cum omnibus et singulis suis clausulis et conditionibus prout et quemadmodum in eisdem litteris continetur, approbat, ratificat et confirmat, in plenaria Ordinis potestate. 45.   Visis, inspectis et diligenter examinatis litteris tractatus initi, facti et passati inter abbatem et conventum monasterii Charitatis ex una, et fratres Ioannem Bousson, priorem et Ioannem Darbois, eiusdem monasterii religiosos partibus, ex altera, de quadam grangia vocata de Valeroy ruinosa, eidem monasterio competente, prout et quemadmodum in litteris praefatis praesenti diffinitioni annexis plenius continetur, cognoscensque aliquorum patrum Ordinis fide dignis relatibus, ipsum tractatum utilem dicto monasterio fore, ad instantiam et supplicationem abbatis eiusdem monasterii Charitatis, praesens generale Capitulum ipsum approbando, ratificando et confirmando permittit eisdem fratribus Ioanni Bousson et Ioanni Darboys, ut quamdiu se religiose habuerint, et dictam grangiam relevando et restaurando honeste vixerint, dictam grangiam possideant et teneant, fructusque et proventus ipsius levent et percipiant, in usus et utilitates monasterii et dictae grangiae ac necessitatum suarum dumtaxat convertendis. 46.   Visis litteris, quibus praesens diffinitio annectitur, generale Capitulum monasterii monialium de Lilio iura quantum potest servare ac etiam venerabili et circumspecto viro magistro Francisco Pichon, decano Meleduni, vero ut probato Ordinis amico, in Domino placere cupiens, contenta in eisdem litteris in favorem praefati magistri Francisci vita eius durante, absque eo quod post eius decessum, utinam felicem in Domino, praeiudicium quodcumque iuris praefati monasterii de Lilio super illa capella evenire possit aut debeat, quin potius iure illius capellae deinceps libere uti possint et debeant abbatissae et moniales, sicut hactenus usae sunt, confirmat, laudat et corroborat. 47.   Abbatibus de Regalimonte, de Vallibus Sernay et de Baugereyo, et cuilibet eorum committit praesens generale Capitulum, quatinus super legatione, transactione seu tractatu inito, facto et passato inter abbatem et conventum monasterii de Pietate Dei, Cenomanensis dioecesis, ex una, et honorabilem virum magistrum Ioannem de Voxel partibus ex altera, super quibusdam decimis in finagio seu in decimariis de Maisuris existentibus, prout in litteris tractatus praesenti diffinitioni annexis plenius continetur, et si debita informatione dictum tractatum eidem monasterio fore perutilem inveneritis seu alter eorum invenerit, illum cum omnibus et singulis suis clausulis et conditionibus in dictis litteris designatis approbent, ratificent et confirment, in plenaria Ordinis potestate. 48.   Praesenti Capitulo generali exposuit abbas de Vallibus Sernay, cum monasterium suum longo tempore gavisum fuerit et habuerit quamdam firmam, vocatam Mons falconis, situatam iuxta castrum de Marcoussis, domino de Graville pertinens, qui quidem dominus per se et suos multiplici vexatione processuum et litium dictum monasterium vexat, inquietat, fatigat et damnificat, sperans dictus dominus praedicto monasterio dictam firmam praemissis mediis evellere et extorquere, saepius requirens dictam firmam sibi dari et dimitti, mediante sufficiente recumpensatione [recompensatione ] ad arbitrium proborum virorum fienda, quae omnia abbas et conventus dicti monasterii inconsulto praesente Capitulo generali facere et cum dicto domino tractare renuerunt. Exposuit etiam dictus abbas, quod propter guerras et divisiones novissime cursum habentes in ambitu dicti monasterii, multae terrae et possessiones ad ipsum monasterium pertinentes fuerunt perditae, et per illicitos detentores occupatae et detentae, quorum aliqui redarguente conscientia libenter eas vellent emere, et aliquam utilem cum eodem abbate et conventu compositionem tractare, dicto generali Capitulo humillime supplicando, ut super praemissis sibi et conventui suo ac utilitati dicti monasterii consulere vellet. Hinc est quod dictum Capitulum generale profectum et commodum dicti monasterii ac paci et quieti eiusdem consulere cupiens et desiderans, abbatibus de Prulliaco et de Ursicampo, et cuilibet eorum committit praesens generale Capitulum, quatinus debite, diligenter et sufficienter se super praemissis et aliis concernentibus se informent, et debita informatione habita si praemissa ad utilitatem dicti monasterii utilis fore invenerint, dent licentiam et facultatem eidem abbati et conventui vendendi, alienandi, permutandi seu excambiendi dictas firmam et possessiones ad alias seu ad bonum utilem et perpetuum censum seu redditum, prout melius et commodius viderint et iudicaverint, in plenaria Ordinis potestate. 49.   Abbatibus de Prulliaco, de Ursicampo et de Caroliloco, s. th. pr., et duobus eorum committit praesens generale Capitulum, quatinus debite diligenter et sufficienter super contentis in litteris tractatus initi, facti et passati inter dominum abbatem Firmitatis, R. D. N. Cisterciensis commissarium, fratres Iacobum de Pontallier, provisorem, Ogerium de Grangia, cellerarium collegii Sancti Bernardi Parisiis ex una, ac honorabilem et scienficum [scientificum ] virum, magistrum Michaelem Companus, procuratorem in curia Parlamenti Parisiis, de quadam portione hortorum eiusdem collegii, prout plenius in praefatis tractatus litteris praesenti diffinitioni annexis continetur, debita et sufficienti informatione, necnon peritorum consiliis et deliberationibus habitis, si dictum tractatum Ordini nostro et dicto collegio utilem fore invenerint, illum cum omnibus suis clausulis et conditionibus approbent, ratificent et confirment, in plenaria Ordinis potestate. 50.   Ad idem, eisdem abbatibus et duobus eorum super tractatu facto et passato inter dominum Firmitatis, provisorem et cellerarium, nominibus quibus supra, ex una, et religiosum virum fratrem Petrum du Boys, de tertio ordine Sancti Francisci, partibus ex altera, de quadam portione hortorum dicti collegii, prout in litteris tractatus diffinitioni annexis continetur. 51.   Praesens generale Capitulum religiosam seu humilem supplicationem fratris Ioannis de Salinis recepit continentem, quod cum in novissimo generali Capitulo, ipso tunc abbate monasterii de Bithania existente, in manibus R. D. N. Cisterciensis propter certas causas rationabiles ad id animum suum moventes suam dignitatem abbatialem, et totum ius quod habebat in eodem monasterio cesserit et resignaverit, humillime eidem domino supplicando, ut sibi quamdam grangiam eiusdem monasterii vocatam de Plenesio, pro residuo vitae suae loco annuae pensionis assignare et concedere dignaretur, quae quidem pensio sibi fuit per eumdem R. D. N. Cisterciensem concessa et assignata, atque per abbatem Charitatis, eiusdem R. D. N. Cisterciensis commissarium propter hoc specialiter deputatum, consecuta et tradita, super quibus per eumdem abbatem Charitatis fuerunt litterae in forma confectae et expeditae, humiliter supplicando, quatinus idem Capitulum dictam pensionem sibi approbare, ratificare vellet et confirmare. Et quia idem Capitulum eiusdem fratris Ioannis necessitatibus quantum cum Deo potest providere cupiens, abbatibus de Charitate et de Clarofonte, et cuilibet eorum committendo praecipit et mandat, quatinus super praemissis et ea tangentibus se debite, diligenter, fideliter et sufficienter informent, et informatione habita, consideratis considerandis, ac monasterii facultate pensata, si dictam pensionem sibi assignatam eidem monasterio portabilem invenerint, illam eamdem, si necesse sit, moderando, approbent, ratificent et confirment, abbatem et successores suos eiusdem monasterii ad integre dictam pensionem eidem fratri Ioanni singulis annis solvendum et deliberandum per sententias excommunicationis, censuras et poenas astringant et compellant, in plenaria Ordinis potestate. IUDICES 52.   Domino abbati de Firmitate, de Ursicampo, de Claromonte, de Bonoportu, s. th. pr., de Regalimonte et de Vallibus Sernay, et eorum cuilibet in solidum committit praesens generale Capitulum, quatinus si per testes fide dignos, litteras seu cedulas obligatorias, aut alia sufficientia documenta, abbatem de Curia Dei, eius conventum, aut quoscumque religiosos seu personas tam eiusdem monasterii quam Ordinis, in aliquibus pecuniarum, vini, bladi aut aliarum quarumcumque rerum summis iuste teneri et obligari venerabili et circumspecto viro magistro Eustacio de Mares, curato des Ventes, invenerint, seu alter eorum invenerit, ad eidem magistro Eustacio, seu eius procuratori, aut certo mandato integre solvendum et satisfaciendum, citatis citandis, et auditis audiendis per iuris et iustitiae vias, ac Ordinis censuras, astringant et compellant, seu alter eorum astringat et compellat, in plenaria Ordinis potestate. 53.   Ad idem, pro abbate de Laude, abbatibus de Capella, de Loco Sancti Bernardi et de Alna, et cuilibet eorum. 54.   Ad idem, pro fratre Nicolao de Barione, s. th. pr., professo monasterii de Caroliloco, domino abbati de Firmitate, necnon abbatibus de Ursicampo et de Regalimonte, et cuilibet eorum. 55.   Ad idem, pro abbate Caroliloci, s. th. pr., domino abbati de Firmitate, de Ursicampo, de Bonoportu, s. th. pr., et cuilibet eorum. REHABILITATIONES 56.   Praesens generale Capitulum super contritione et poenitentia fratris Ioannis de Ponte, professi de Eleemosina, qui dudum, ut asserit, petita licentia et non obtenta a priore eiusdem monasterii ut ad commendatarium eiusdem monasterii pergeret, illicentiatus abiit, atque per sex dies dumtaxat extra monasterium vagabondus [vagabundus ] extitit, cum eo misericorditer dispensat, ipsum ab omni infamiae nota et inhabilitatis macula relevando et habilitando, praemissis non obstantibus ad omnes Ordinis actus legitimos, voces, gradus, officia, beneficia et dignitates promoveri possit et admitti ; datque idem Capitulum generale eidem fratri Ioanni ut suis temporibus congruis per licentiam prioris eiusdem monasterii petitam et obtentam, sacros ordines suscipere possit et valeat. 57.   Ad instantiam abbatis de Bonoportu, s. th. pr., cum fratribus Thoma Osmont et Ioanne Belgarengeyo professis de Voto misericorditer dispensat praesens generale Capitulum, ut non obstantibus quod dictus frater Thomas per saeculum apostatavit, fractoque sacrae continentiae voto, prolem a quadam muliere susceperit, super quibus poenitentias sibi iniunctas devote, ut dictus abbas asseruit, impleverunt, ad omnes Ordinis actus legitimos, voces, gradus, officia et beneficia promoveri possit et admitti. 58.   Ad idem, pro sorore Adriana de Sollemes, monasterii de Virgulto, Cameracensis dioecesis, professa, ut carnali contagione, puerperio inde secuto non obstante, ad omnes Ordinis actus, etc., ac instantiam abbatis Igniaci. 59.   Ad idem, instantia eiusdem abbatis pro sorore Maria Poildebacho, alias Pasque, eiusdem monasterii de Virgulto professa, ut non obstante carnali contagione, et quod a monasterio illicentiata, habitu quoque dimisso, vicibus iteratis, exiverit, atque per aliquod temporis spatium extra permansit, possit ad omnes Ordinis actus, etc. 60.   Ad idem, eiusdem abbatis instantia pro fratre Ioanne de Corbeyo, professo suo, et non obstante carnis contagione, puerperio inde secuto, etc. 61.   Ad idem, eiusdem abbatis Igniaci instantia pro fratre Iacobo de Arbentino, professo suo, ut non obstante apostasia per mensem contracta, possit, etc. 62.   Ad idem, instantia abbatis de Belloprato pro fratre Symphoriano, eiusdem loci professo, ut non obstante quod dormitorium sine licentia exiverit, atque in habitu saeculari deprehensus fuerit, possit, etc. 63.   Ad idem, instantia abbatis de Monasteriis in Argona pro fratre Ioanne Morimond, eius professo, ut non obstante carnis contagio, puerperio inde secuto, possit ad omnes Ordinis, etc. 64.   Ad idem, instantiis et humilibus supplicationibus abbatissae de Walteribrania, generale Capitulum inclinatum, cum honesta puella Anna de Flamenge misericorditer dispensat, ut non obstante quod sit de illegitimo thoro procreata, ad novitiatum et habitus Ordinis susceptionem et professionem regularem, necnon ad omnes Ordinis actus, etc., promoveri possit et admitti. 65.   Frater Ioannes, etc., notum facimus, etc. Quamquam delinquentium obliquitas condigna punitione et animadversione reprimenda sit et refrenanda, poenitentibus tamen et ad viam reversis, ut de cetero ad sacrae religionis puriorem observantiam et suorum superiorum obedientiam proniores reddantur, libenter Ordinis misericordiam, veniam et gratiam impartiri consuevit. Hinc est quod visis et diligenter examinatis informationibus et processibus per abbates de Fonteneto et de Longovado, commissarios deputatos, tam super quodam furto aut pecuniarum sublatione in monasterio de Bonomonte per fratrem Bartholomeum Porrum, professum monasterii Caraevallis Mediolanensis, ut dicebatur, perpetrato in quadam bursa cum ducentis ducatis auri, quam etiam super quibusdam querelis, iniuriis et controversiis inter eumdem fratrem Bartholomeum et abbatem de Rignyaco, s. th. pr., ventilatis, super quibus dictus frater Bartholomeus condignam poenitentiam patienter et devote tam in monasterio de Fonteneto quam alibi, ut eidem Capitulo fide dignorum assertione relatum est, peregit ; auditisque hinc inde partibus et consideratis considerandis, per generalis Capituli sententiam dictus frater Bartholomeus in terram prostratus veniam humiliter pro omni satisfactione petiit, et obtenta venia a dicto abbate de Rignyaco, praesens generale Capitulum eumdem fratrem Bartholomeum ab omni infamiae et inhabilitatis nota et macula relevat et rehabilitat, cum eo misericorditer dispensando, ut praemissis non obstantibus ad omnes Ordinis actus legitimos, gradus, voces, officia, beneficia et dignitates promoveri possit et admitti. Datum Cistercii sub appensione… anno Domini 1490. SUFFRAGIA 66.   Pro magistro Ioanne Landrot, domini nostri regis in curia Parlamenti Burgundiae consiliario, eiusque honestissima coniuge ac liberis dat et concedit confraternitatem Ordinis, et plenariam participationem omnium bonorum spiritualium quae fiunt, ac Domino concedente fient in toto Ordine, in vita eorum pariter et in morte, etc. 67.   Ad idem, pro Roberto de Plato et eius consorte, ad petitionem abbatis Regalimontis [Regalismontis]. 68.   Ad idem, pro magistro Petro Mathei, consiliario illustrissimi principis domini ducis Brabantiae, comitis Registen., Aug. et Nivernensis, ad instantiam abbatis de Ellantio. 69.   Ad idem, pro abbatissa de Gilengien, Ordinis Sancti Benedicti, Cameracensis dioecesis. 70.   Ad idem, pro honesto viro Vuillermo Haringetum et Ioanna eius uxore, ac etiam pro Wuillermo et Ricardo eorumdem filiis, ad instantiam abbatis de Fontibus in Anglia. 71.   Ad idem, pro honesto viro Ioanne de Nitrevelle, receptore generali illustrissimi domini archiducis in partibus Luxemburg et Ysabella eius consorte ad instantiam abbatis de Aureavalle. 72.   Pro Ioanne Montaiguier et pro Antonio Montaiguier eius patre, cum uxore. 73.   Item, pro Claudio et Pereneto Tielly, Jaqueta, Henrieta et Pereneta ac Margareta eorum sororibus. APPENDIX Apud L5legitur sequens relatio legationis abbatum ad Sanctam Sedem, de qua supra anno 1473, n. 7. Quae sequuntur transcripta sunt ex antiquo quodam volumine in archiviis Cistercii reservato, cui desunt duo prima folia ; tertium vero incipit per titulum : Commendatio status religionis in communi. Quod volumen exhibet 4 centenaria, etc. etc. Pagina eiusdem voluminis 299 verso haec leguntur : De Paulo Papa secundo. Anno Domini 1464, Paulus II Papa creatus est ; hic etsi iustitiae cultor in multis diceretur, quia tamen altissimi cordis erat et principis animum gerere dicebatur, religiosorum statum parvifaciebat, eos fratricellos vocans et multa monasteria commendis exponens, quamobrem nullum ab eo concessum reperimus privilegium. * * * De legatione Ordinis ad Sixtum Papam IV. Currente anno Domini 1471, Paulo successit Sixtus IV, cui nomen Franciscus, et in Ordine B. Francisci educatus, cuius existens generalis cardinalatum adeptus et postmodum diligentiis cuiusdam nepotis sui in eodem Ordine professi, viri utique cautissimi et pomposissimi papatum assecutus est ; simplicis et satis amenae fuit naturae Papa iste, sed timorosus nimis, et inde amplius debito principibus placere cupiens. Quamobrem dominis cardinalibus et curialibus sic commendarum valvas aperuit, ut eorum quilibet esse minus se inhonoratum reputaret, qui non duo aut tria monasteria commendata haberet, et quanto plura eo valentior quilibet praedicabatur. Sic statim universa terra Papae ad plenum obediens plena fuit commendis, ita ut sola Germania et parumper Anglia his monstris carere viderentur, quibus esse satis conveniebant senatoriae communitates Italiae non patientes commendas fieri in dominiis suis. Ad augmentum vero desolationis nostrae conferebat quod dominus Ludovicus rex Franciae continua bella gerens, etsi ex propria inclinatione satis promptus esset ad commendas, precibus tamen nobilium sibi in guerris servientium pro eorum parentibus et necessariis commendas omnium religionum et saepius episcopatuum multiplicari procurebat. Sic permulta Ordinis monasteria in dies commendabantur et deordinabantur. Patres igitur Ordinis in generali Capitulo super his vehementissime augustiati dixerunt aut tunc ad remedium recurrendum cum nundum omnia essent perdita et Ecclesiae universali praesideret Papa religiosus, aut omnino desperandum de ulteriori liberatione, succensis itaque animis concluserunt solemnem legationem super his ad sanctam Sedem, et elegerunt dominum Hymbertum abbatem Cisterciensem in principalem, abbates vero de Claravalle pro Francia, de Veterimonte pro Alemannia, de Populeto pro Hispaniis, et de Theoloco pro partibus domini ducis Burgundiae, omnes quidem sacrae theologiae professores, occasioneque huius institutum fuit super Ordinem grossum subsidium sex millium floren. His itaque anno 1473 dispositis humanae salutis inimicus operi sancto quaedam parabat impedimenta, nam propter guerrarum incredibilem et inauditam crudelitatem plurima monasteria adeo fuerunt omnino destructa, ut non solum ipsum subsidium aut contributiones solvere non possent, verum etiam multi abbates et monachi in dispersionem vivere fuerunt coacti, nonnulli etiam stomachati quia ad legationem minime fuerant electi pernitioso sussurrio [susurrio ] detrahebant et a solutione subsidii alios retrahebant, sic cum modico fructu transivit annus ille, sed sequenti generali Capitulo rursum ipsa legatio fuit renovata et commissiones ad levandum ipsum subsidium efficaciores expeditae, quarum vigore circiter medietas pecuniarum cum maximis laboribus fuit collecta, cumque illa non sufficeret, voluit sequens Capitulum dominum Cisterciensem accipere ad usuram tria millia floren. pro consummatione legationis huiusmodi, quod et fecit. Exivit itaque dominus Cistercii orator Ordinis, assumpto abbate praedicto Theoloci quinta maii anno 1475, aliis duobus electis sub colore guerrarum se excusantibus. Duodecima vero iunii Romae existens domino cardinali Bononiensi tunc protectori Ordinis, gratiosam 200 ducatorum fecit propinam, cuilibet familiarium eius portiones amplas conferens, duobus quoque cubiculariis Papae 60 ducatos contulit, spe potiundi eorum medio facultatem introitus et exitus ad Papam. Hi erant Dominicus de Rure, nepos Papae, eius nunc cardinalis, et Stephanus Morelli burgundus, hodie datarius. Porro habita audientia, praesente ipso protectore, dominus Cistercii suis lateralibus stipatus ad pedes Pontificis excellenter proposuit prioris status Ordinis eminentiam in culmine sanctae litteraturae, servitiorum impensorum Sanctae Sedi et alia servientia proposito peroravit, demum descendit ad desolationes ex commendis, remedia postulans et praesentans litteras omnium regum et principum, quae ad hos fines fuerant ab eis impetratae, offerens etiam ex parte Ordinis mille ducatos in pretiosa cupa argentea deaurata. Pontifex quasi plorans compati visus est Ordini et congratulans legationi spopondit se facturum cuncta quae petebantur, receptisque supplicibus eas ordinavit cuidam benevolo referendario scilicet de Urbino, dicens eum inclinatum ad favores religiosorum et adiiciens non velle res istas venire ad manus alterius referendarii acerrimi scilicet episcopi Lirasonensis, et sic universa legatio plurimum consolata exivit faciens conscribere bullas et privilegia iuxta ordinationem Papae sperans promissa servari ; sed heu, sanctum negotium statim diabolica invidia gravissime perurbavit [perturbavit], siquidem Papa pollicitationi propriae obvians, expeditiones nostras mandavit praefato Lirasonensi, qui ut cautus erat hispanus infinitas nugas et dissimulationes tempus prorogando dedit et res principaliores infectas usque ad medium septembris protraxit. Hoc tamen bonum in se habere dicebatur quod praeter Curiae illius consuetudinem nulla munera precipiebat [praecipiebat]. Factum est autem ut Papa saepius pulsatus de amplissimis bullis nullis limitationibus seu restrictionibus coarctatis Ordini expeditis et plombatis in consistorio die quodam sermonem haberet, cum ecce vigilans satanas ad eorum revocationem quosdam cardinales, qui forte optatas propinas non receperant, incitaret et sic cum dolore perditae sunt incredibiles expensae et labores. O bone Deus ! in quanta angustia menses illi a nobis transacti sunt usque ad februarium, verentibus omnibus absque fructu reverti, spes equidem cuncta renovandi simulatis promissionibus data nos omnes illuc etiam repedare summopere cupientes retinebat ; interim datae sunt amplissimae propinae in equis et ducatis nonnullis, qui dii Curiae dicebantur ad resarciandum per eos dissuta, Papae etiam oblati sunt duo pulcherrimi equi vestiti scarloto, quorum alterum proprio requisierat ore. Tandem accedente mense februario, rebus iam satis prospere dispositis ad consummationem totius nostrae desolationis aegrotare coepit dux legationis nostrae, et nihilominus ipsius mensis capite facta est coram Papa gravissima disputatio super his commendis, resistentibus nobis dominis cardinalibus Rothomagensi, Spoletano, Bononiensi et Matisconensi, ubi obtinueramus magistro nostro parvam sedem contemplatione suae infirmitatis. Iste enim apostolicus super alios suos praedecessores permittit universos flexis genibus coram se loqui, et profunde pedes osculari ; cumque ipsis cardinalibus multis rationibus commendas ipsas commendantes ipse dux noster infirmitate defatigatus vix loqui posset, opus fuit nos pro Ordine verbum assumere, et Deo gratias ! eorum rationes taliter devictae sunt, quod nil amplius eis dicendum restabat. Nam solum pro parte Ordinis cum capite nostro superstabam ; iam enim a medio octobris ipse procurator Ordinis Falco, dictus abbas Sancti Bernardi Valentinensis, superbissimus et amarissimus irrogatis magistro suo iteratis et gravissimis iniuriis eum relinquerat, et expeditiones Ordinis totis viribus impediebat ; abbas etiam Veteris montis ad propria redierat. In illa itaque audientia obtenta fuit gratia indulgentiarum Capituli generalis, et aliae plures particulares etiam pro nobis, qui iam tunc de Theoloco ad praesidentiam Balernae fueramus assumpti, bullae quoque principales fuerunt accordatae, uti habentur ; impossibile etenim fuit tunc et postea removere clausulam illam nocivam, quae in fine habetur, propter quam disponebamus illas sic nullatenus sic levare, sed multi cardinales amici Ordinis suaserunt expositum dicentes, quod postmodum clarior emendatio possit impetrari, sicut et Deo gratias ! factum est, ut patet per bullas sequentes, et sub his terminata est ultima audientia, invalescente demum capitis nostri aegritudine, et licet cunctis nobis incredibiliter desolatis continue ultra labores universarum minutarum demptis horis refectionis et dormitionis sollicitationibus huiusmodi bullarum operam dabamus sed proh dolor ! aliquibus bullis iam expeditis, circa festum Annuntiationis dominicae exhalavit pater venerabilis, cuius funus solemni pompa et cum impensis maximis sepelivimus in monasterio nostro Sancti Sebastiani, tumbam egregiam sibi aptantes. Verum nobis omnibus inconsolabiliter turbatis in congeriem miseriarum ipse perditissimus procurator crudelis et inhumanus tractis ad partem suam quibusdam de familia et habitu defuncti penes se retinuit sigilla Ordinis et vasa multa et utensilia domini sui sub colore cuiusdam fideiussionis, quam fecerat de 500 floren. missis per bancum ab abbate de Populeto, quae omnia adhuc retinet et processum irrationabilem adversus Ordinem in Curia adhuc continuat. Nos vero integro spiritu Cistercio et Ordini provisum iri cupientes oblationem Papae de monasterio Cistercii nobis factam renuentes tantum laboravimus, ut frater Petrus abbas Claraevallis Cistercio et Ordini consistorialiter praeferretur, sed nobis Romae ista gerentibus conventus Cistercii, audito transitu sui, electione canonica et concordi nos elegerunt et ad nos redeuntes miserunt rogantes, ut electioni annuere vellemus ; cui quidem nullatenus acquievissemus, si non intervenissent preces maiorum etiam dicti abbatis Claraevallis, qui propterea iuri praetenso renuntiavit, et sic tanto oneri ex monasterio Balernae colla subegimus. Nec omittendum puto, Papam in confirmationem nostram aliquam allegasse difficultatem, dicendo quod quia de manu sua refutaveramus electionem de nobis factam minime confirmare deberet ; ipse vero Claraevallensis postmodum videns res prosperari, aut alias male motus quas valet et valuit nobis et monasterio nostro contra totius honestatis tramitem infert molestias et merito anticisterciensis dici possit, forte indignatus quia neque unus Cisterciensis fuit, qui electionem in eum ferre vellet. Emendet eum Deus ! Porro gratia indulgentiarum in mortis articulo fuit gratis expedita, ea autem Capituli generalis, quia Papa voluit solam signaturam sufficere, non sub plumbo, sed sub solo sigillo protectionis posita est. Non enim ad forum contradictorium est ordinata. Postremo res istas continua guerrarum vastatio secuta est, nec potuerunt levari contributiones ordinariae ; idcirco anno 1479 factum est aliud charitativum subsidium ad solutionem dictorum tria millium florenorum, et arreragiorum domino de Vincett [Vincent ] prope Cabilonem, necnon ad sustentationem procuratoris Ordinis in Curia ; nam praefatus Falco fuit depositus et abbas de Alna post eum missus, qui consumptis pecuniarum maximis summis, quas solvimus pro Ordine, statim discessit, nec adhuc aliquem gallum ad illud officium devenire fuit possibile. 