Nos, frater Guillermus, dictus abbas de Balerna, totusque conventus ejusdem loci, Cisterciensis ordinis, Bisuntine dyocesis, notum facimus universis presentes litteras inspecturis, quod nos, inspecta utilitate nostra et ecclesie nostre predicte, deliberatoque consilio cum religiosis viris et reverendis patribus nostris in Christo abbatibus Cistercii et Clarevallis, associavimus et associamus nobilem virum dominum Johannem de Cabilone, militem, dominum de Allato, et heredes suos im perpetuum, in villis, hominibus, terris, pratis, bonis nostris et juribus universis inferius annotatis, et damus et concedimus eidem et suis im perpetuum, ratione associacionis predicte, medietatem omnium bonorum predictorum et jurium in modo et forma inferius annotatis: videlicet de valle de Hynz, de Byoloi, de Fyongex, de Nellay, de Essaflout, de Songyson, de Olla, de Monestru, de Chevrotaine, de Rorteor, et de possessionibus universis, hominibus et rebus quibuscumque, quos et quas habemus et possidemus et habere debemus in villa de Doucey et ejusdem territorio, in villa de Chambly et ejusdem territorio, et in villa et territorio de Monte supra Mugnet. Item, eundem Johannem et suos im perpetuum associavimus et associamus in omnibus possessionibus et juribus, aquis et nemoribus, aquarum decursibus quocumque jure ad dictam ecclesiam de Balerna spectantibus, sitis versus Grandem Vallem et versus Bonum Locum et versus Crilliacum, retinentes nobis et ecclesie nostre predicte in perpetuum in omnibus locis predictis habitatis et habitandis et eorum territoriis, nemoribus et finagiis, grossas decimas et minutas et jura patronatuum et presentationes incurandorum, que decime percipi debent in campis, prout consuevimus. Item, retinuimus et retinemus nobis et ecclesie nostre predicte im perpetuum grangiam nostram de Rorteour et territorium dicte grangie, per metas ab ipso et nobis concorditer positas, videlicet per duos magnos lapides desuper combam Villici abhinc in transverso per le goleyron de Cheneviere et per altum versus terram de Mugnet usque ad terram de Mugnet, in cujus grangie territorio nullus de cetero de habitantibus presentibus et futuris in locis predicte associacionis usagium habeat pasturandi vel terras infra metas dicte grangie positas excolendi. Item, retinuimus et retinemus modo quo supra in loco qui dicitur Marche prata ad viginti carratas feni et casale trium jornalium terre ad domum seu grangiam cum orto et utilitatibus, sicut nobis placuerit, faciendam. Item, retinuimus et retinemus modo quo supra grangiam et domum lapideam nostras sitas in valle de Hynz, cum orto et circonferencia dictarum domus et grangie et viginti jornalibus terre cum prato de Majori Brolio, prout in dicto loco mete sunt posite ab ipso Johanne et nobis concorditer, et etiam casale grangiarum nostrarum ad tria jugera en Essaflot, et jus et usagium depascendi pro bestiis et pecoribus nostris in omnibus locis associacionis predicte, in locis communibus pasturandi. Item, retinuimus et retinemus ut supra jus et usagium in omnibus nemoribus dicte associacionis pro necessariis nostris ecclesie, cellariorum, domorum et grangiarum nostrarum et omnibus aliis faciendis. In omnibus autem aliis locis et singulis dicte associacionis habitatis et habitandis, villis, terris, nemoribus, pratis, aquis et omnibus aliis, dictus dominus Johannes et heredes sui debent percipere et habere medietatem omnium reddituum, proventuum, exituum, censuum, tailliarum, serviciorum, emendarum, molendinorum, furnorum, batatoriorum et aliorum edificiorum, pedagiorum, conductuum, ventarum, justiciarum et executionum justiciarum, manusmortue, caducorum et omnium aliorum et singulorum proventuum et obvencionum nunc existentium et proventurorum in futuris, et nos dicti abbas et conventus aliam medietatem in omnibus et singulis supra dictis. Concessimus autem nos, dicti abbas et conventus, eidem Johanni quod ipse in locis predicte associacionis unam tantum domum fortem edificare possit, si sibi et ecclesie nostre videbitur expedire, in qua domo forti abbas Balerne cum uno fratre, vel cellerarius, abbate absente, pro necessitatibus nostris liberum ingressum habeamus. Et dictus Johannes et castellanus suus dicti loci in domo quam nos, dicti abbas et conventus, habebimus prope domum fortem suam habeant libere illud idem, juxta quam domum fortem nos, dicti abbas et conventus, locum congruum et specialem ad domum edificandam pro nobis et ecclesia nostra habeamus et habere debeamus competentem. Pro qua domo forti et medietate predicta locorum predicte associacionis, dictus Johannes et sui tenentur per se vel per certos nuncios suos jam dicte ecclesie nostre de Balerna solvere singulis annis im perpetuum, in festo beati Martini hyemalis, super majus altare ejusdem monasterii, quinque solidos censuales usualis monete currentis in civitate et dyocesi Bisuntina. Aliam vero domum fortem dictus Johannes vel sui non possunt nec debent edificare alicubi in locis predicte associacionis nisi de consensu expresso abbatis ecclesie supra dicte. Nec dictus Johannes vel sui, nec nos vel successores nostri personas habitantes in locis predicte associacionis vel eorum res possumus nec debemus im perpetuum mittere vel ducere in aliquem exercitum vel calvacatam absque consensu abbatis qui in Balerna pro tempore fuerit et consensu dicti Johannis, nisi pro defensione et utilitate predictorum locorum et ecclesie et locorum de Balerna, et pro defensione terre proprie dicti Johannis; et hoc fieri debet de consensu et mandato communis prepositi nostri qui ad hoc faciendum tenetur et cui nos, dicti abbas et conventus et dictus Johannes, plenam super hoc conferimus potestatem. Item, dictus Johannes vel sui non possunt nec debent res associacionis predicte ab aliquo in feodum accipere, nec extra manum suam ponere, nec inter heredes dividere; sed primus et principalis de heredibus suis successive sine divisione aliqua aliis coheredibus suis facienda dictam associacionem suam teneat et habeat in forma superius et inferius annotata; qui dicti heredes successive infra annum ingressus sui ad istam associacionem tenentur presentem litteram renovare nobis et ecclesie nostre de Balerna sub hiis tenore et sigillis; et nos eisdem heredibus tenemur facere illud idem. Insuper dictus Johannes et sui tenentur im perpetuum omnia et singula predicta associacionis predicte cum propriis suis sumptibus defendere et ecclesie nostre de Balerna et membris ejusdem dare consilium et juvamen, quocienscumque super hoc fuerint requisiti, cum consilio et auxilio habitantium in locis associacionis premisse. Item, sciendum est quod ad regendum loca predicte associacionis debet constitui aliquis fidelis prepositus a nobis, dicto abbate de Balerna et successoribus nostris, et dicto Johanne et suis in hoc successoribus, vel certo mandato utriusque. Et si nos vel successores nostri et dictus Johannes vel ejus successores in constitucione dicti prepositi discordes, quod absit, fuerimus, cellerarius Balerne et castellanus loci, una cum consilio quatuor burgensium dicti loci, quos ad hoc faciendum secum evocent, ipsum instituant; qui si forte in unum non convenerint, majoris partis super hoc stabitur arbitrio et etiam voluntati. Qui prepositus sic constitutus per juramentum suum recipiat et congreget fideliter omnes redditus, exitus, proventus et servicia locorum associacionis predicte, et coram nobis, dicto abbate de Balerna et successoribus nostris, et dicto Johanne et suis successoribus, vel communi mandato nostro, super premissis computet et respondeat fideliter, quocienscumque fuerit requisitus. Castellanus vero [dicti] Johannis, qui in dicta domo forti dicti domini Johannis pro tempore preerit, de receptione reddituum dictorum locorum se nullatenus intromittat, sed dictam domum fortem custodiat et terram tantummodo manuteneat et defendat; nec alicui de habitantibus in locis dicte associacionis dictus castellanus consilium det in causis existentibus inter ipsos habitatores coram preposito vel baillivo, nec ab aliquo habitante in dictis locis dictus castellanus nec prepositus similiter servicium recipiant ultra summam duodecim denariorum semel in anno; et hoc firment in creacione sua dicti castellanus et prepositus proprio juramento. Nec nos, dictus abbas vel nostri, nec dictus Johannes vel sui, nec baillivus ejus nec aliquis de nunciis suis, excepto communi preposito, assisias de habitantibus in locis dicte associacionis et rebus et causis eorum in dicta terra teneat, nec habitantes in locis dicte associacionis extra ipsam terram indebite ad judicium evocet vel evocari faciat vel permittat, nisi presente (sic) nobis, videlicet abbate de Balerna et dicto Johanne, aut utriusque nuncio speciali. Item, dictus Johannes et sui im perpetuum non possunt in terra dicte associacionis sibi aliquid speciale acquirere vel habere, nec eciam nos abbas et conventus predicti. Si quis autem de habitantibus in dictis locis, tam presentibus quam futuris, nobis vel nostris aut dicto Johanni vel suis aliquid conferre voluerit, totum debet esse commune nobis et dicto Johanni, excepto si aliquis velit aliquod mobile in puram elemosinam ecclesie nostre supra dicte dare, vel nobis et dicto Johanni aliqua hencennia seu munuscula usque ad valorem quinque solidorum semel in anno in cibariis et non pecunialiter conferre spontanea voluntate. Omnia autem alia servicia, undecunque proveniant, ab habitantibus in dictis locis seu ratione dictorum locorum, tam nobis et nostris quam dicto Johanni et suis, sine fraude aliqua per medium dividantur. Si vero dictus Johannes vel sui, et nos, dicti abbas et conventus vel nostri, infra loca hujus associacionis et in locis ipsi associacioni successive attingentibus aliquid modo quolibet acquisierimus a quocumque, vel edificaverimus vel refecerimus, debemus quilibet nostrum medietatem precii solvere, et acquisita modo associacionis predicte im perpetuum communiter possidere. Item, prepositus ille qui a nobis et dicto Johanne vel utriusque mandato, ut dictum est, constituetur ad recipiendum redditus et proventus dicte terre et premissa omnia facienda, omni anno, die circumcisionis Domini, in presencia abbatis de Balerna qui pro tempore fuerit et dicti Johannis et suorum, vel cellerarii Balerne et castellani dicti loci, vel utriusque nostrum nuncii, tenetur modum hujus associacionis legere et repetere in communi habitantium, et ad hoc eos convocare, et jurare ipse et castellanus premissa omnia fideliter observare. Hec autem omnia... In quorum omnium testimonium, nos, dicti abbas et conventus de Balerna, sigilla reverendorum patrum nostrorum in Christo de Cistercio et de Claravalle abbatum, de quorum voluntate et consilio predicta associacio facta est, una cum sigillo nostro dicti abbatis de Balerna presentibus litteris rogavimus et fecimus apponi. Nos vero, frater Theobardus, de Cistercio, et Gerardus, de Claravalle dicti abbates, et qui predictis omnibus et singulis consensum prebuimus [et]assensum, sigilla nostra una cum sigillo dicti abbatis de Balerna, presentibus litteris apposuimus, in testimonium omnium et singulorum premissorum. Datum anno incarnacionis Dominice Mº CC octuagesimo quinto, mense septembri.