Nos Reynaudus de Villareys, canonicus Matisconensis, tenens sigillum commune regis Francorum in ballivia Matisconensi constitutum, notum facimus universis presentes litteras inspecturis, quod Liebaudus et Jocerandus, fratres, filii condam domini Roberti de Breisses, militis, in nostra presentia personaliter constituti, scientes, prudentes et spontanei, non vi, non dolo, non metu ad hoc indu[c]ti, nec ab aliquo circonventi, nonne considerata utilitate sua, ut asserunt, unanimi consensu, presente fratre Viardo, subcamerario Cluniacensi et procuratore religiosorum virorum abbatis et conventus Cluniacensis, permutant, tradunt, ac titulo pure et perfecte permutationis cedunt pariter et concedunt in escambium venerabilibus et religiosis viris domino Yvoni, miseratione divina abbati Cluniacensi, et conventui ejusdem loci et eorum successoribus in perpetuum, totum feodum quod ipsi fratres Liebaudus et Jocerandus tenebant a predictis religiosis abbate et conventu, nomine Cluniacensis ecclesie, in villis et territoriis d’Estaviaus et de Chamoyl, in parrochia de Sain Boil, Cabilonensis dyocesis sitis, videlicet mansum as Vialeys; item mansum as Bigoriz; item mansum Alardeti Gerron cum eorumdem mansorum pertinenciis et appendiciis universis, et quicquid ipsi fratres habent et possid[eb]ant et tenebant per se vel per alios vel quasi in dictis villis d’Estaviaus et de Chamoil et territoriis earumdem de dicto feodo existentibus, tam in terris, pratis, vineis, pascuis, aquis aquarum[que] decursibus, nemoribus, domibus, hominibus, tenementibus, serviciis, talliis, constumis, taschiis, servitutibus, dominaturis, clamoribus, et emendis, quam in rebus et juribus aliis quibuscunque, quocunque nomine censeantur, cum quadraginta solidis Viennensium censualibus, quos debebant eisdem fratribus domicellis liberi Petit Pié de Columbres super quodam suo prato sito juxta nemus d’Espinoy, de ipsorum abbati[s] et conventus nomine ecclesie predicte feodo existenti, et quod pratum fuit quondam domini Guillelmi de Nanton, militis, ut dicti domicelli asserunt coram nobis, pro rebus autem et juribus que inferius continentur, ad domum de Maleto pertinentibus, de puro et franco allodio predicte ecclesie, ut asserunt, existentibus, videlicet pro manso es Aiguiauz; item pro manso Chanterel; item pro manso de Gorrater; item pro manso de la Charmoie; item pro manso de Alatereis; item pro manso dou Ru; item pro manso de Fonte et pro manso dicti Crollebois cum pertinenciis et appendiciis eorumdem sitis in villa, parrochia et territorio de Breisses, a puteo de Curtilz versus Breisses, tam in terris, pratis, vineis, nemoribus, aquis, pascuis, domibus, hominibus, tenementis, bannis, blaeriis, serviciis, constumis, taschiis, servitutibus, dominaturis, clamoribus et emendis, quam in rebus et juribus aliis quibuscunque nomine censeantur, infra predictam parrochiam de Breysses sitis, excepta villa de Champaignie et territorio ejus. Item dominium et juriditionem omnimodam, justiciam altam et bassam, et omne merum et mixtum imperium qualitercunque exerceri hanc cum expletamento quolibet. Que omnia predicti abbas et conventus habebant, ut ipsi domicelli asserunt, in eisdem rebus de Breisses, ut dictum est, permutatis, tantum retento eisdem abbati et conventui, successoribus eorum in perpetuum feodo nomine ecclesie predicte in premissis rebus de Breysses, exceptis justicia et juridictione que sine feodo remanent dictis fratribus domicellis et de suo franco allodio, ita tamen quod ipsi domicelli et sui in perpetuum supradictas res de Breysses sibi in escambium, ut dictum est, traditas teneant de feodo et casamento dictorum abbatis et conventus nomine ecclesie predicto, quia sic predictas res d’Estaviaus et de Chamoyl ante predictam permutationem tenebant in feodum ab eisdem, exceptis justicia et juridictione predictis; pro quibus justicia et juridictione que remaneant dictis fratribus sine feodo predicto, ipsi fratres domicelli, in recompensatione earum et in augmentatione feodi superius nominati, capiunt in feodum et casamentum a predictis abbate et conventu, nomine Cluniacensis ecclesie, quindecim seturas prati de suo proprio et franco allodio, ut asserunt, existentes, sitas juxta molendinum Anxelini, inter aquam de Graone ex una parte, et prateriam de Sercé ex altera; pro quibus rebus de Breysses eisdem domicellis in escambium, ut dictum est, traditis et quindecim seturis prati, ipsi fratres domicelli fecerunt homagium dicto abbati, nomine ecclesie predicte, ad quod homagium in posterum faciendum dicto domino abbati Cluniacensi, et ejus successoribus, qui pro tempore fuerunt abbates Cluniacenses, ad mutationem hinc inde domini et vaissalli, se et suos coram nobis inde obligant successores, prout ipsi fratres domicelli omnia et singula, ut dicta sunt, superius expressa asserunt coram nobis, presente dicto procuratore dictorum abbatis et conventus, esse vera. De quibus rebus, juribus et omnibus aliis supradictis d’Estaviaus et de Chamoyl et quadraginta solidis Viennensium censualibus super predicto prato d’Espinoy debitis cum eorumdem pertinentiis et appendiciis universis, dicti fratres domicelli, ex causa dicte permutationis, se devestiunt coram nobis et dictum procuratorem nomine et ad opus dictorum abbatis et conventus presentem et investituram pro eis recipientem ob eandem causam investiunt vel quasi de eisdem, in possessionem corporalem et vacuam nichilominus inducendo, cedentes et concedentes dicti domicelli, ex causa predicte permutationis, dictis abbati et conventui et sui in eos penitus transferentes coram nobis omnia jura et omnes actiones reales et personales, mixtas, meras, utiles et directas, civiles et pretorias, et quicquid loco actionis succedit, que sibi et suis competunt, competere possunt et debent et possent competere in futurum in omnibus, universis et singulis rebus et juribus predictis abbati et conventui ab eis fratribus in escambium, ut supradictum est, traditis; nichil juris, actionis, rationis, hereditatis, reclamationis, dominii, proprietatis, alte et basse justicie, dominature, consuetudinis et usagii vel alicujus exactionis sibi et suis retinentes de cetero dicti domicelli in eisdem. Promittentes dicti fratres domicelli pro se et suis, bona fide et per juramenta sua coram nobis super sancta Dei euvangelia corporaliter prestita, se contra predicta permutationem, traditionem vel quasi, cessionem, concessionem, devestituram, investituram et juris translationem, vel aliqua predictorum seu contra tenorem presentium per se vel per alium seu alios de cetero non venire, facto vel verbo, in juditio et extra, ullo modo, aliquo jure vel aliqua ratione, nec alicui contravenire volenti consentire, nec fecisse, nec facturos, quominus premissa vel eorum alterum robur obtineant perpetue firmitatis; immo si quis predictos abbatem et conventum et suos successores et habentem seu habentes causam super hoc ab eisdem super predictis rebus et juribus dictis abbati et conventui in escambium, ut dictum est, traditis, in toto vel in parte seu in aliquo in causam trah[er]ent, impeterent (sic), vel aliquod impedimentum inferret, vel aliquid ex eis evinceret seu aliquatenus molestaret, promittunt dicti domicelli coram nobis, sub prestitis juramentis, se pro eis opponere contra quemlibet inpetentem, quam cito et quocienscumque super hoc fuerint requisiti, et ad justiciam et consuetudinem respondere et omne litigium cum propriis expensis in se suscipere et transferre et ipsos abbatem et conventum et suos et habentem seu habentes causam super hoc ab eis indempnes penitus observare et facere nichilominus et prestare quicquid in causa evictionis totalis vel particularis seu dampni illati consuevit et debet fieri et prestari, aliqua litis contestatione vel diffinitiva sententia et denuntiatione super hoc minime expectatis; dampna quidem, interesse et constamenta que dicti abbas et conventus aut successores sui sustinerent vel facerent occasione dictarum conventionum vel alterius earum non attenditarum eodem modo quod superius est expressum, promittunt dicti domicelli sub prestitis juramentis ea sibi reddere et integre reservare et super hiis dampnis, interesse et constamentis et super conventionibus non attenditis credere simplici verbo abbatis Cluniacensis qui pro tempore fuerit, seu procuratoris ecclesie Cluniacensis, probatione aliqua non exacta, et pro predictis omnibus, universis et singulis firmiter attendendis et observandis obligant dicti domicelli et ypothecant coram nobis se et suos ac omnia bona sua mobilia et immobilia, presentia et futura, quecunque et ubicunque sint jura, nomina et actiones predicto procuratori recipienti dictam promissionem nomine dictorum abbatis et conventus et eorum successoribus specialiter et expresse; supponentes dicti domicelli se et suos heredes atque successores et omnia bona sua, presentia et futura, jurisditioni et potestati nostre. Itaque nos predictus Reynaudus vel ille qui pro tempore tenebit sigillum regis predictum, possimus ipsos et eorum quemlibet per saysinam et arrestationem rerum, bonorum suorum et per distractionem eorumdem et suos compellere ad quemcumque locum se transferant, si in predictis deficerent vel in aliquo de eisdem attendere et observare tenorem presentium litterarum sine advocatione alterius curie sive fori, illa constitutione Sacro approbante concilio non obstante. Ad hec autem Falqueta, uxor dicti Jocerandi, et Aloys, uxor dicti Liebaudi, certe de facto et jure cerciorate, sponte et scienter, prehabita diligenti deliberatione, ut asserunt, coram nobis predictam permutationem seu escambium, devestituram et investituram, cessionem, translationem et bonorum obligationem, necnon et omnia et singula, prout superius dicta sunt et expressa, voluerunt, laudaverunt et approbaverunt. Renunciant insuper coram nobis in hoc facto dicti domicelli et eorum uxores supradicte, ex certa scientia et per juramentum, omni actioni et exceptioni doli mali et in factum et exceptioni excambii modo predicto non facti, conditioni sine causa, vel injusta causa, petitioni et oblationi libelli, copie presentium seu transcripto eorumdem, omnibus litteris impetratis et impetrandis pro absolutione juramenti prestiti obtinenda, dotalicii, dotis et ypothece privilegio, minoris etatis auxilio, restitutionis in integrum beneficio, omnibus exceptionibus dilatoriis et perhemtoriis, et omnibus aliis indu[l]gentiis, litteris apostolicis et regalibus concessis et concedendis, juri dicenti: subicientem se aliene jurisditioni ante littem contestatam posse penitere, omnique juri canonico, consuetudinario et civili ac omnibus aliis rationibus et exceptionibus juris et facti seu casibus qui, vel que excogitari possint vel exprimi ab aliquo sapiente, quibus expressis aut pro expressis et enumeratis habitis, per que possent juvari dicti conjuges ad veniendum contra premissa vel aliquod de premissis. Renunciant dicti domicelli et eorum uxores specialiter et expresse et juri dicenti: generalem renuntiationem non valere. In cujus rei testimonium, ad preces et requisitionem dictorum fratrum Liebaudi et Jocerandi et uxorum eorumdem, sigillum regis predictum, salvo in predictis jure domini regis et etiam alieno, presentibus litteris duximus apponendum. Datum et actum anno Domini Mº CCº octuagesimo primo, mense septembris.