Anno M.C.LVIII. instituta, eamque comitata miracula. Auctore anonymo. (Ex Codice Gigniacensi.) CAPUT I. Circumvectionis occasio et Progressus ad cœnobium Cluniacense. Anno ab Incarnatione Domini MCLVII qui primus erat Hugonis dominationis qui de humili monacho in magnum abbatem Cluniacensem sublimatus est villa Gigniacensis quæ per multa annorum curricula sub protectione sanctissimorum confessorum Taurini, Aquilini et Deo datæ virginis Florentiœ immunis ab incendio, a peste et a tempestate fuerat, quam terribilia sunt judicia Regis sæculorum, et rectæ viæ ejus, veris argumentis agnovit. Aquilone namque vento gelido et sicco vehementius solito perflante, flamma vorax de scintilla ignis concreta, quamdam domum in eadem villa combussit et inde globatim erumpens, a læva et a senestra parte, et ante sitas domos et quæque obvia excrevit, in favillam et cinerem redegit. Officinæ monachorum inibi nocte et die devote Deo servientium, quæ religioni colendæ plurimum idoneæ erant, similem sententiam destructionis susceperunt, et pœnas divinæ permissioni aut voluntati dederunt et quæ prius erant ad honorem et decorem habitantium versæ sunt in stuporem et dolorem intuentium. Sic pariter villa cum officinis in vastitatem tanquam eremi redactis, habitatores earum nimia tristitia affecti sunt, et tanquam spe vitæ amissa, quid facto opus eis esset, quid consilii inirent nesciebant. Fuerunt inter quos quidam fidei magnæ, quorum forte corda Deus inspiratione sua sic tetigit, ut profiterentur super tanta calamitate ad suffragia sancti Taurini debere conversum iri. Noverant enim ab ejus pietate multa sibi beneficia præstita, multaque solatia in visceribus misericordiæ ejus reposita; possibile esse ut tanti patroni meritis villa et officinæ fratrum a præsenti possent resurgere ruina, et ad priorem vel ad meliorem statum revocari. Unde in commune decernunt ut unicum suum refugium B. videlicet Taurinum qui per crebra miracula plurima eis compulerat beneficia, votis sedulis adirent et tanquam dormientem precibus sedulis et orationibus continuis excitarent. Placet omnibus quod communis dictat oratio, et sanctum Dei per regiones circumpositas deferendum dignum credunt, ut devotio credentium augeretur et infirmorum cura ve medela proveniret. Hac igitur spe ducti ne seducti fratres, quibus nulla nota suspicionis erat, quibus honestas reverentiam comparabat, de multis paucos quosdam eligunt quos tam sancto operi præponunt. Illi reserantes conscientiam confessione, et legentes si qua eis inhæserat reprehensionis pœnitentia, capsam in qua sanctissima pignora continentur susceperunt. Egressi villa sine magno pondere per loca meticulosa et periculosa sine timore et periculo Cluniacum usque veniunt. Domnus abbas Hugo, vir satis humilis in oculis suis, comperto adventu gloriosi confessoris, exultat in Domino; præcipit totam villam obviam procedere; monasterium Cluniacum omni studio, omnibus ornamentis suis adornari; etc.... Fit lætitia insolita populo; fit gaudium spiritale in conventu illo venerando; etc... (Deinde multa narrantur miracula.) CAPUT II. Ejus continuatio Lugdunum usque. Civitas est in provincia Burgundiæ quæ Masticus dicitur, cui abundantiam temporalium bonorum situs loci administrat. In illa cum innotuisset jucundus adventus sancti Taurini, tota viam invadit; etc... Pulsantur campanæ per civitatem; etc... Suscipitur (Sanctus) cum magno honore et in ecclesia S. Petri deponitur. Ad famam miraculorum tota ejus patria commota plures in grabatis qui paralytici erant et membrorum olim habilitatem amiserant defert. Cumque advenientes tam sanos quam ægrotos ecclesia recipere non posset, quisque modo potuit occubitum sibi fecit inter et extra, etc... (Ibi multa miracula.) Dum inde corpus transfertur Balgiacum nobile Castrum in Lugdunensi diæcesi situm obvius factus est quidam, cum venerandum corpus deferretur, et paralyticus sanatur. Aeris tempestas orta magna subito sedatur. A prænominato Castro fere sex milliariis burgus quidam Cavariacus distabat qui jure fori proprius est ecclesiæ Cluniacensis. Mulier ibi paralytica jacebat, et confessor sanavit; etc... Apud locum qui dicitur Nova Villa monasterium est sanctimonalium quæ secundum regulam sancti Benedicti, et sub cura Abbatis Sancti Eugendi præteritos decoquere errores, et novos inducere mores Deo promiserant, ubi cum Beati viri corpus deferretur, quanta lux miraculorum effulserit longum est revolvere; etc... Juxta Ararim fluvium in loco uberi ab antiquo jure fundata est Decania Cluniacensis quæ Mons Bertaldi dicitur. Ad hanc cum gleba inclyti confessoris Taurini delata fuisset, a monachis inibi Deo militantibus in spiritu jocunditatis et voce exultationis suscepta est; etc... (Ibi miracula.) Burgum quemdam novum Triverium cum pertransiret beatus Taurinus, obvia facta est quædam mulier lumine oculorum privata; etc..... (Ibi miracula.) Operæ pretium esse videtur breviter enarrare, quæ pœna subsequuta est infidelitatem cujusdam villæ quæ dicitur Lehennacus et pœna quod remedium invenit. Habitatores illius, tanquam filii Belial, corda in malum indurata habentes, non solum Sancto Dei debitam reverentiam exhibere noluerunt, sed eum ignominiose a finibus suis exterminarunt; Fratres honestate refertos qui eum deferebant, omni genere contumeliarum affecerunt; etc... (Inde tempestas, grando, etc... ortœ postea reparatœ.) CAPUT III. Reditus ad cœnobium Gigniacense. In provincia Burgundiæ, supra Rhodanum rapidissimum fluvium, civitas quædam est fundata nomine Lugdunum quæ antiqua dignitate prima est Galliæ. Ibi subjectione obedientiæ subditæ sunt tres opulentæ civitates: prima Rhotomagensis quæ caput est provinciæ quæ mutato nomine nunc appellatur Normannia, Secunda Turonensis cui præfuit magnus in oculis Dei Martinus episcopus, Tertia Senonensis quæ finis dicitur esse Galliæ et initium Burgundiæ venientibus a mari Britannico. Archiepiscopus prædictæ civitatis et Comes Matisconensis Girardus, expeditione incante facta castellum quoddam quod vocatur Esirus quod est quasi clavus confixus in oculis civitatis Lugdunensis, reversum iri cupientes, in virtute brachii sui ferro et flammis vehementer aggressi fuerant. Dumque totis viribus elaborarent eum expugnare, duo comites Albonerus et Forensis, derepente ab insidiis erumpentes, irruerunt super eos. Impetum quorum ferre non valentes castro cesserunt, expugnationi finem fecerunt ac deinde terga eis dederunt. Illi fugientes velociter insequentes alios in ore gladio trucidarunt, alios membris mutilarunt. Hoc audito infortunio, civitas tota et vultum et habitum mutaverat, cui grandis erat materia dolendi, dum alius audiret patrem suum morti traditum, alius fratrem vel amicum ad mortem vulneratum vel aliquo membrorum privatum. His ita gestis, supervenit corpus Taurini quod dolorum multorum eis remedium fuit; etc... (Inde miracula multa patrantur) in ecclesia B. Nicetii in qua sanctissimum corpus depositum. A prædicta civitate castrum quoddam Monloelli non multis millibus distat, oppositione sua satis jocundum. Hinc habet vineas. Inde prata multiplici flore ridentia; proximitas Rhodani fluvii piscium penuriam pati non permittit. Hoc militaribus viris plenum, et pudicitia feminarum adornatum, dulcem solet præstare advenientibus mansionem. In quod cum venisset inclytus Taurinus, non facile est relatu quanto studio gens illa se præparaverit in occursum ejus. etc. (Ibique miracula multa.) In territorio Lugdunensi villa quædam est vocabulo S. Christophorus in juridictione abbatis Rainberti posita. In ecclesia illius cum quidam fideles etc... (Ibi miracula.) In loco cui Maximiacus nomen est, quædam infirma mulier conversabatur, etc... (Ibi miracula.) Villæ cui vocabulum est Chalamont, cum appropiaret Sanctus Dei, universus populus utriusque sexus finibus suis egressus in occursum ejus procedens, etc... (Ibi miracula.) Cum inde ad vallem quæ dicitur de Curneias pervenisset reverentissimus confessor, turba copiosa quæ ad famam ejus convolarat, fines undique repleverat. In ea erat quidam clericus de villa Gisiaci, quem tanta infirmitas opprimebat ut impotentiam omnium membrorum pateretur, etc... (Miraculo sanatur). Tot igitur regionibus peragratis, et immensis locerum spatiis emensis, paucisque de multis miraculis factis in scripto redactis, Sanct. Confess. Taurinus ad delectabile habitaculum suum, Gigniacense monasterium redire cœpit. Ad occursum ejus tota patria quæ cum gravi molestia absentiam ejus diu sustinuerat, ad duo milliaria prope eodem monasterio, cum Conventu fratrum vestibus albis induto obvia venit. Erat in ea muliercula quædam de burgo Cuiselli cui continuus langor de muliere præter naturam nihil demiserat; jacebat tanquam simulacrum male effigiatum; pedes, manus et omnia membra ejus non ad jucunditatem naturæ, sed ad pœnam mortis ei inerant; qualiscumque morte vita deterior erat. At vero ubi mulier illa odoriferum juxta corpus beati viri deposita et exposita, mundissima ejus ossa concussa sunt et contremuerunt ita ut circumstantibus magnus terror incuteretur (id namque consuetudinis habebat, quando de illo virtus exire et sanare infirmos volebat). Per hoc signum grex humillimus monachorum et devotus populus cognoscens viscera misericordiæ ejus esse commota, sese in oratione cum contritione cordis dedere. Sed priusquam ab oratione surgerent, surrexit mulier a grabato suo, et altera ab eo quæ fuerat sicut corpore ita anima mutata est. Corpus recepit diu optatam sanitatem, et anima deposuit qua gravabatur tristitiam. Mirantur omnes qui aderant et nullum sanctorum parem vel similem beato Taurino in virtute miraculorum prædicant. Reportatur ad ecclesiam suam cum magna jubilatione sanctissimus Præsul, et in sede sua cum magno honore collocatur; ubi ex tam magnis et præclaris miraculis coruscare non desistit, ad laudem et gloriam Domini J.-C. qui cum Patre et S. Spiritu vivit et regnat per omnia sæcula sæculorum, Amen.