Dehinc non plenis, vt mihi videtur, duobus annis transactis, insurrexit nota illa contra Christi nauiculam, hoc est Cluniacensem Ecclesiam, horrenda tempestas,  velut ciuile bellum in republica nostra vbique terrarum exarsit. Quod ne priores carpere videar, quantum ad præsentem materiam pertinet, succincte describo. Domnus Pontius Cluniacensis post S. Patrem Hugonem nullo interiecto Abbate successor, eiusdem patris vltimo tempore, de monasterio sancti Pōtij Cluniacum veniens, noua facta professione, more talium de aliis, vel de alienis monasteriis venientium, Cluniacensis monachus factus est. Hic valde iuuenis, a fratribus Cluniacensibus spe bonæ indolis eius inductis, in Abbatem electus, magno illi  famoso viro, iam dicto patri Hugoni successit. Qui primis assumptionis suæ annis, satis modeste ac sobrie conuersatus, procedente tempore mores mutauit,  multis ac diuersis casibus vel causis, fratrum pene vniuersorum animos exasperando, eos paulatim contra se concitauit. Dissentientes illi ab eo,  quod multa mobilitate vel leuitate animi, nullis bonorum consiliis acquiescendo, vt dicebant, res monasterij pessundaret, inter se nunc pauci, nunc plurimi, tandem pene vniuersi murmurabant. Mansit tamen res aliquandiu tecta inter eos, nec ad aures secularium per decennium fere peruenit. Prorupit tandem eousque lis occultata diu, vt non solum ad circumpositos, sed insuper ad remotissimos, quousque huius dissensionis malum pertingeret,  ipsas summi Pontificis, ac Romanæ curiæ aures impleret. His rumoribus Domnus Pontius prouocatus, indignationis impetum, quem in alios fortassis deriuare debuerat, in seipsum retorsit,  Romam velut præcipiti cursu adiens, vt curæ pastoralis sollicitudine solueretur, Dominum Papam instanter orauit. Præerat tunc Romanæ Ecclesiæ, regij sanguinis nobilitate insignis, sed moribus, probitate, ac liberalis animi magnificentia longe insignior, qui prius Viennensi Ecclesiæ præfuerat, Calixtus Papa secundus. Is inprimis, Abbatis Pontij voluntati  petitioni, omnis exhortationis nisu resistens, postquem eum non posse deflecti a proposito vidit, ab omni cura Cluniacensis Ecclesiæ, vt postulabat absoluit. Absolutus inde, eiusdem Papæ permissione Apuliam petiit, indeque mari transmisso Hierosolymam, semper, vt proposuerat, ibidem mansurus, peruenit. Papa fratribus Cluniacēsibus quod factum est mandans, vt sibi patrem eligerēt, auctoritate Apostolica præcepit. Illi post præceptum accepto consilio, totius religionis, ac religiosæ opinionis, virum Marciniacēsium sororum Priorem venerabilem Hugonem, sibi pari assensu in Abbatem eligunt. Suscepit sanctus ille, licet valde renitens quod imponebatur, sed vix quinque elapsis mensibus, ex hac luce migrauit,  (sic longa eius in sancta conuersatione vita meruerat, vt merito creditur,) ad meliora transiuit. Fratres  isto ita subtracto, nouæ electioni diem statuūt, proximis quibusque  remotis, vt ad diem statutum conueniant, indicunt. Congregatur cum quibusdam Episcopis  Abbatibus, multus monachorū populus,  in octauis Assumptionis beatæ Virginis, vtinam sibi melius consulentes, in præsentium scriptorem conueniunt. Mādant iam dicto Papæ huius suæ electionis assensum,  ab eo rescriptum, hoc quod fecerant confirmans, suscipiunt. Mansit deinde aliquot annis res Cluniacensis in pace,  velut sepultis prioribus malis, optimo quietis ac bonorum prouentuum successu florebat. Tandem iam dictus Pontius transmarinæ habitationis pertæsus, rediens ab Oriente, Occidenti tenebras contra morem inuexit. Qui vt Italiam attigit, diuertere Romam nolens, in Rauennatium partibus, hoc est in Episcopatu Taruisiano, sedem sibi constituit. Ibi monasteriolo cōstructo, paruoque in eo tempore demoratus, Gallias repetiit. Explorata demum absentia mea, nā forte tunc in secundæ Aquitaniæ partibus Cluniacensibus negotiis insistebā, fingens se Cluniacum nolle venire, paulatim tamen appropinquabat. Dehinc quibusdam fugitiuorum sibi adiunctis, armisque vulgarium quos sibi asciuerat cōstipatus, Cluniacensibus portis improuisus aduenit, quibus effractis  venerabili sene Bernardo Priore, fratribusque aliis vbivbi dispersis, cū promiscua illa armatorum multitudine, ipsis quoque mulieribus irruentibus claustrum ingressus est. Ingressus occupat statim omnia,  eos quos reperit minis, terroribus, ac tormentis in suæ fidelitatis cogit sacramenta iurare. Nolentes aut expellit, aut duro carceri mancipat. Conuertit statim manum ad sacra,  aureas cruces, aureas tabulas, aurea candelabra, aurea thuribula,  quæque alia multa  multi ponderis vasa inuasit. Rapit  ipsos calices maxime sacros, nec thecis vel scriniis aureis siue argenteis, multorum Martyrum ac Sanctorum ossa continentibus parcit. Conflat ex his  similibus auri pondus immensum,  eo circumpositos milites vel quoslibet auri cupidos ad bellum raptores inuitat. His protectus circumpositas monasterij villas  castra inuadit, ac sibi barbarico more religiosa loca subdere moliens, ignibus,  ferro quæ potest cuncta cōsumit. Abstinet a nulla bellorum specie, rapinis rerum, cædibus hominum, per conductos sacro auro milites vbique desæuit. Consumitur ab ipso initio quadragesimæ vsque ad Kalendas Octobris, tota in huiusmodi præliis æstas, nec saltem paucis diebus a tanta malorum calamitate respirat. Manebat iam dictus Bernardus prior,  nobiles religiosi ac magni viri extra Cluniacum vbi poterant,  in locis tutioribus, a tantorum incursu hostium, sese pro viribus defensabant. Sic in sancta illa  famosissima Cluniacensi domo, occulto, sed iusto Dei iudicio, sathan ad tempus laxatus furebat. Sed iuxta librum beati Iob, qui fecit eum applicuit gladium eius,  congruum tantis malis finem, breui imposuit.