Vnde incipiam nescio. Vnde exordium faciam prorsus ignoro. Serenam diem tenebrosa nubila contexerunt, nitentes solis radios caliginosi aeris fumositas obduxit, meridianus fulgor teterrimarum repente vmbrarum faciem induit. Rerum natura mutata est, oriens in occasum conuersus est, ignis præualidus subito extinctus est, funis argenteus ruptus est, amicus ab amico disiunctus est. O amicitia res inter mortales admodum preciosa, sed quanto carior, tanto rarior, quo abisti? Quo terras perosa secessisti? Vt quid miseros homines, animorum firma coniunctio, reliquisti? Cur absentia tua cuncta deserta fecisti: Fortassis vt de columba illa antiqua legitur, non inueniens vbi pes tuus requiesceret, ad arcam redisti:  ab architecto Noe suscepta, diluuij pericula effugisti. Vere inquam tu columba æternæ pacis amica, felle carens, nihilque nisi diligere sciens, vndas tumultuum, fluctusque discordiarum vniuersam terram obtinentes, horruisti: nullumque in imis requiei locum inueniens, festino reditu ad superos reuolasti. Tu Noe mundi fabricatoris manu recepta, cœlorum intima penetrasti,  extima cuncta discessu tuo in inuicem commouisti. Inde conspirantia in mutuum interitum terrena omnia cerno, inde regna in se consurrexisse conspicio: inde totam mundani corporis molem compagibus dissolutis labefactari passim ac diffluere video. Inde est quod nec proximus proximo, nec amicus amico, nec frater fratri, nec patri filius fidem seruat: inde quod omnium necessitudinum iura violantur, inde quod sanguis vniuersarum superficiem iam tinxit terrarum. Sed quid ego de his, quæ extra sunt, conqueror? Quid remota defleo? Quid aliena deploro? Vbi domestica turbantur, quid externa curantur? Qui mihi ipsi conuenire nequeo, cui pacem seruabo? Si mihi nequam, cui bonus ero? Sed quorsum ista? Te, te inquam, respiciunt, olim vnanimis amice, aliquando charissime,  iuxta Flaccum, non quidem nunc, sed quondam animæ dimidium meæ. Queror itaque me a te impie dimidiatum, non integrum remansisse: queror, quod indissolubile putabam, charitatis te vinculum dirupisse: queror pactum fœderis, in quod mecū iuraueras, temerasse. Forte me tecum austerius iusto agere respondebis. At ego longe remissius quam debeam, quamque tua in me peccata meruerint, me loqui profiteor. Quod si quæris quæ illa sint,  iam dixi,  adhuc replico: in vno te omnium malorum reum factum esse, Apostolo teste, qui ait. Qui totam legem obseruauerit, ossendat autem in vno, factus est omnium reus. Hoc vnum charitatem esse, nemo qui dubitat. In hoc vno offendisti, quando nil te lædentem, fidem seruantem, sibique a te seruari credentem amicum deseruisti. Sed dices forsitan. Nihil horum quæ obiicis agnosco, fidem teneo, charitatem conseruo. Esto, fidem tenes, charitatem conseruas. Probatio dilectionis, exhibitio est operis. Si ignis est, calet. Si calet, non diu flammas continet. Si diu continuerit, mox ignis esse cessabit. Solebant a partibus vestris ad nos frequentes venire legati, nuncij nuncios præuenire, sequentibus epistolis primæ anticipari, a Trecis vsque Cluniacum strata publica euntibus ac redeuntibus continuari. At nunc inuia facta sunt omnia, impenetrabiles Riphæi montes interpositi, innauigabile Indorum pelagus effusum,  quod astringit Scyticum glaciali frigore pontum, accessum prohibent: nouum linguæ silentium, manibus ocium,  dictandi imperitia,  scriptorum inopia indixit. Nusquam in arundinetis calami, nusquam in auibus pennæ, nusquam in quadrupedibus pelles. Hæc quia desunt vniuersa, magnus ille tui erga amicum amoris affectus indicari non potest. Nunc igitur quia expectaui,  non sunt locuti, auscultaui  non fuit qui responderet: prior, in verba prorumpo, quoniam etiam infido fidelis esse cupio. Euigila ergo saltem excitatus, reuertere vel reuocatus, loquere vel interrogatus. Rescribe, non in corde  corde loquens, sed simplici corde quod est, non quod non est, confitens, si amor ille a superno amore deriuatus, quo pariter ad beatam vitam aspirare olim cœpimus, adhuc permanet: vt si eum in suo statu manere cognouero, simul gaudeamus: si imminutum sensero, ad reintegrandum eundem simul etiam laboremus. Quod si me aliquo insusurrante hanc mutuam, quæ in nobis esse debet, læsisse charitatem suspicaris: paratus sum aut næuum diluere, aut quantacumque a te iniecta mihi verbera fuerint, æquo animo tolerare. Si audacius quam debui sorte loquutus sum, oro des veniam: quoniam non ex superbiæ inflatione, sed ex amoris præsumptione ista protuli. Nec vt Abbas Episcopo: sed vt verus in Deo amicus vero, vt arbitror, scripsi amico.