CALIXTVS Episcopus seruus seruorū Dei charissimo in Christo filio PONTIO Cluniacēsi Abbati, eiusque successoribus regulariter substituēdis in perpetuum. Religionis Monasticæ modernis temporibus speculum,  in Galliarum partibus documētum, beati Petri CLVNIACENSE Monasteriū, ab ipso suæ fundationis exordio Sedi Apostolicæ in ius proprium est oblatum. Proinde Patres nostri sanctæ recordationis Ioannes xj. itē Ioannes xij. Agapitus ij. Benedictus vj. Item Benedictus vij. Leo vij. item Leo IX. Gregorius vj. itē Gregorius vij. Alexander ij. Stephanus, Victor iij. Vrbanus ij. Paschalis ij.  Gelasius ij. Ecclesiæ Romanę Pontifices, locum ipsum singularis dilectionis ac libertatis prærogatiua donarunt  vniuersa ei pertinētia priuilegiorum suorum sanctionibus muniuerunt. Statutum est enim, vt omnes Ecclesiæ, Cimiteria, Monachi,  laici vniuersi infra terminos habitantes qui sunt a riuo de Salnai,  ab Ecclesia Rufiaci  Cruce de Lornant: a termino quoq. molendini de Tornasach, per villam quæ dicitur Varentia, cum nemore Burseio; a termino etiam qui dicitur Perois, ad riuum vsque de Salnai, sub Apostolicę tantū sedis iure ac tuitione permaneant. Neque ipsi Cluniacensis loci Presbyteri, aut etiam parrochiani, ad cuiuslibet, nisi Romani Pontificis,  Cluniacensis Abbatis cogantur ire Synodū vel Conuentum. Sane pro Abbatis, Monachorum seu Clericorum infra prædictos terminos habitantium ordinatione, pro chrismatis confectione, pro sacri olei, ecclesiarum, altarium,  cimiteriorum consecratione, Cluniacense Monasterium quem maluerit Antistitem conuocet. Cluniacēses Monachos vbilibet habitantes nulla omnino persona præter Romanum Pontificem,  Legatum, qui ad hoc missus fuerit, excommunicet  interdicat. Porro si Monachus, Clericus, aut laicus, siue cuiuslibet Ordinis professionisue persona, nisi forte certa de causa excōmunicata sit, Cluniacēsium claustrorum mansiones elegerit, absque contradictione alicuius suscipiatur,  quę de suo iure attulerit, libere a Monasterio habeātur. Altaria, cimiteria,  decimę Cluniacensium Monachorum,  quæcumq. iuris eorum sunt, a nemine auferātur, vel minuantur. De Monachis aut Monasteriis Cluniacensibus nulli Episcoporum, saluo iure canonico, si quod in eis habent, liceat iudicare: sed ab Abbate Cluniacēsi iustitia requiratur. Quam si apud eū inuenire nequiuerit, ad Sedem Apostolicam recurratur. In Abbatiis, quæ cum suis Abbatibus ordinationi Cluniacensis Monasterij datæ sunt, videlicet S. Martialis Lemouicensis, S. Eparci Engolismensis, Monasterij noui Pictauis, S. Ioannis Angeliacensis, Monasterij Lesatēsis, Moysiacensis, Figiacensis,  S. Egidij Nemausensis. In Aruernia, Mausiacensis, Tiernensis, Menacensis. In Episcopatu Eduensi, Vizeliacensis. In Antissiodorensi, S. Germani. In Cameracensi, Hunoldi-curtis. In Rothomagense, Abbatia apud Pontesarā. In Taruanensi, S. Bertini,  S. Wlmari. In Italia, S. Benedicti super Padum, sine Cluniacensis Abbatis pręcepto nullatenus eligāt. Pro altaribus  Ecclesiis siue decimis vestris, nulli Episcoporum facultas sit, grauamen aliquod vobis, aut molestias irrogare. Sed sicut eorū promissione quædam ex parte, quædam ex integro habuistis, ita  in futurū habeatis. Ecclesiarum vestrarum decimas, quæ a laicis obtinentur, si secundum Deum eorū potestati subtrahere vestrę religionis reuerentia poterit, ad vestram,  pauperum gubernationē vobis liceat possidere. Decimas laborum vestrorum, pro quibus tam vos, quam alios Monasticæ religionis viros inquietare Episcopi consueuerunt, illorum videlicet quos dominicaturas appellant, qui vestro sumptu a Monasteriis,  Cellæ vestræ clientibus excoluntur, sine omni Episcoporum,  Episcopalium Ministrorum contradictione deinceps quietius habeatis, qui vestra peregrinis fratribus  pauperibus erogatis. Ecclesiæ omnes, quæ vbilibet positæ sunt, seu Capellę vestræ,  cimiteria libera sint,  omnis exactionis immunia, pręter cōsuetam Episcopi paratam,  iustitiam in Presbyteros, si aduersus sui ordinis dignitatem offenderint. Liceatque vobis, seu fratribus vestris, in Ecclesiis vestris Presbyteros eligere. Ita tamen vt ab Episcopis, vel ab Episcoporū vicariis, animarum curam absque vænalitate suscipiant. Quam si cōmittere illi, quod absit, ex prauitate noluerint; tunc Presbyteri ex Apostolicæ Sedis benignitate officia celebrandi licenciam consequantur. Ecclesiarum vestrarum consecrationes si diocesani Episcopi gratis noluerint exhibere, a quolibet Catholico suscipietis Episcopo. Nec Cellarum vestrarum vbilibet positarū fratres pro qualibet interdictione vel excommunicatione diuinorum officiorum suspensionem patiantur: sed tam Monachi ipsi, quam famuli eorū,  qui se professioni Monasticæ deuouerunt, clausis Ecclesiarū ianuis, non admissis diocesanis, diuinæ seruitutis officia celebrēt,  sepulturæ officia peragant. Percussuram quoque proprij nummismatis vel monetæ, quandocūque, vel quādiu vobis placuerit, habeatis. Hæc igitur omnia, sicut a nostris prædecessoribus cōstituta sunt, ita  nos auctoritate Apostolica constituimus,  præsentis priuilegij decreto confirmamus. Præterea fili in Christo PONTI, quem nos in Viennensis Ecclesiæ positi regimine, nostris per Dei gratiam manibus in Abbatē consecrauimus,  personam tuam,  locum, cui Deo auctore præsides, totis dilectionis visceribus amplectentes,  quieti vestræ attentius prouidentes, hæc adiicienda censuimus, vt Abbatiarum vestrarum electis, nullus Episcoporum sine commēdatitiis Cluniacensis Abbatis litteris, cōsecrationis, vel ordinationis manus imponat. Alioquin  cōsecrator, tanquam constitutionis Apostolicæ præuaricator, grauiori subiaceat vltioni,  consecrati electio, siue ordinatio, donec Apostolicæ Sedi,  eius Cluniacēsi Monasterio satisfiat, irrita habeatur. Porro Presbyteris parrochialium Ecclesiarū, S. Mariæ,  S. Oddonis Cluniacensium, eiiciendi  suscipiendi in Ecclesiam ex antiqua consuetudine pœnitentes,  nuptiales chartas faciendi licentiam indulgemus. Prohibentes tam Matisconensem Episcopum, quam  alios super hoc, vel super aliis, quæ statuta sunt, vobis molestias irrogare. Si quis igitur ausu temerario, impiaque præsumptione contra Deum,  sanctos eius Apostolos, contraq. animam suam, hoc nostræ Apostolicæ auctoritatis priuilegium in aliquo infringere tentauerit, incunctanter se nostrę Apostolicę maledictionis nouerit aculeo transpunctum, nostræ Apostolicæ excommunicationis telo perfossum, nostri etiam Apostolici anathematis gladio trāsuerberatum, nec nisi per dignam satisfactionem saluti pristinæ reparandum. Ei vero, qui conseruator extiterit, sit pax Domini nostri Iesu Christi, quatinus  hic fructum bonæ actionis percipiat,  apud districtum Iudicem præmia æternæ pacis inueniat, Amen. Ego Calixtus Catholicæ Ecclesiæ Episcopus. [Rota] Datum Valentiæ per manus Grisogoni, Sanctæ Romanæ Ecclesiæ Diaconi Cardinalis, ac Bibliothecarij. VIII. Kal. Martij. Indict. XIII. Incarnat. Dominicæ anno MCXX. Pontificatus autem domni Calixti secundi Papæ, anno II.