Anno Domini millesimo trecentesimo quadragesimo tertio statuta sunt haec apud Cistercium in Capitulo generali. 1.  Sedula meditatione Capitulum considerans et attendens qualiter studii Parisiensis generosa plantatio nostri professores Ordinis splendore scientiae salutaris irradiat, decorat, virtutibus affluentibus igneis meritorum accumulat et tantos facit noxiis praecavendis, decet et expedit ferventer intendere, ne praetextu occasione vel defectu substantiae temporalis deficiat aut patiatur ab ipsis irreparabilibus nocumentis. Hac itaque consideratione permotum Capitulum ne propter temporis caristiam, scolares studentes inibi recedere in confusionem Ordinis compellantur, de bursis eorum et forma victualium ducit tam rationabiliter quam salubriter per modum qui sequitur ordinandum, videlicet quod quilibet scolaris triginta libras parisiensium monetae currentis solutionis tempore teneatur ponere. Et quilibet abbas sub poena in statutis contenta papalibus astringatur indefectibiliter suis studentibus destinare solutionis termino constituto. Et quia victus sobrietas motus illicitos temperat, mentem refrenat a vitiis, ingenium acuit et ad capiendum documenta scientiae facilius dirigit et disponit, cellerario dictae domus strictius inhibetur ne cuiquam studenti de cetero in refectorio vel alibi praeterquam communia regularia victualia audeat ministrare ; quod si contrarium attentare praesumpserit, eo ipso pro vice qualibet ingressum ecclesiae sibi per mensem noverit interdictum. Qui vero carnes comedere voluerit, de bursa emat propria et comedat de ordinata licentia, prout hactenus a fundatione studii extitit assuetum. Nullus cameram, nisi existat baccallarius, tenere audeat vel habere, sed omnes communibus applicentur usibus distribuendae et tradendae infirmis et necessitatem habentibus per provisorem vel cellerarium, quando viderint opportere. Cellerario vero districtius inhibetur ne de cetero ultra bursas scolarium audeat contrahere mutuum quavis causa, nisi de speciali licentia Diffinitorum Capituli generalis. 2.  Item, cum absentia abbatum Ordinis a monasteriis absentium eisdem, prout magistra rerum demonstrat experientia, multipliciter sit damnosa, abbatibus magistris in theologia strictius inhibetur ne post annum, postquam adepti fuerint cathedram magistralem, praesumant in studio remanere, nec cuiquam super hoc absque speciali mandato Capituli aliqualiter liceat dispensare. Nec est intentionis Capituli generalis quod magister de Mortuo mari in Parisius actu regens dimittat cathedram, quousque per cancellarium parisiensem alter ad magistralem cathedram fuerit sublimatus. 3.  Item, ut futuris periculis occurratur et monasteriorum utilitatibus consulatur, generale Capitulum statuit irrefragabiliter et diffinit, quod quotienscumque dispersio monachorum per Capitulum conceditur, pater abbas vel cui committitur dispersio facienda, antequam ad dispersionem procedat, in abbatis et conventus praesentia iurare teneatur, quod nihil aliud faciat nisi quod utilitati et immensae necessitati ac relevationi monasterii viderit expedire, nec eamdem faciat nisi intensa necessitas sic requirat. Abbas vero monasterii dispergendi iurabit solemniter, quod in praemissis se habebit fideliter, et quolibet anno in sui visitatoris praesentia computabit et se obligabit, ut supra, quod pro quolibet emisso monacho vel converso, de viginti libris turonensium annis singulis suum monasterium relevabit. 4.  Item, cum nonnulli monachi nostri Ordinis vagabundi per saeculum in suae salutis dispendium, et nonnunquam plurimorum scandalum discurrentes per nostri monasteria Ordinis et in eisdem bonorum mores suis pravis colloquiis corrumpentes, eos ad rebellionem et inobedientiam excitant et inducunt, prout experientia nonnullos nostri Ordinis abbates edocuit manifeste. Eapropter generale Capitulum scandalis et futuris periculis cupiens obviare, statuit, ordinat et diffinit, quatinus de cetero tales profugi monachi per saeculum evagantes ad quaevis nostri Ordinis monasteria nullatenus admittantur, sed in porta remaneant, donec prior vel qui tenet locum eius, de eorumdem conditionibus inquisierit et utrum incedant de licentia ordinata. Qui contrarium fecerit, per triduum in pane et aqua sustineat poenitentiam levis culpae. 5.  Item, quod cum in statutis papalibus omnibus nostri professis Ordinis sit totaliter interdictum, ne in studiis Ordinis iura canonica quaevis audire vel legere praesumpserint, et quidam Ordinis monachi credant audire iura praedicta in aliis studiis sibi fore licitum, et ad alia studia saecularia se transferunt ob huiusmodi in suae salutis dispendium et iacturam ; eapropter generale Capitulum volens eorum callidae malitiae in posterum obviare, ducit strictius inhibendum ne de cetero quisquam abbas sive monachus audire vel legere eadem in quibuscumque studiis, villis, civitatibus, sive castris praesumant. Quod si quis fecerit, eo ipso excommunicationis sententia se noverit alligatum. Abbas autem qui licentiam talem conferre praesumat eadem existat innodatus ipso facto. 6.  Item, cum secundum statuta papalia patres abbates in suis visitationibus pro eundo et redeundo expensas possint et debeant a visitatis filiis recipere moderatas, et aliqui abbates vel conventus suis patribus aut eorum commissariis solvere quamdam consuetudinem frivolam qua non teneri dicunt, et asserunt praetendentes, generale Capitulum dictis abbatibus, filiis et eorum conventibus strictius in virtute sanctae obedientiae praecipit atque mandat, quatinus dictas expensas moderatas iusto taxatas libramine aequitatis, quacumque non obstante consuetudine, quam frivolam reputat, solvere non postponant. 7.  Item, cum nullus debeat de sua inobedientia et rebellionis malitia honorem et commodum reportare, generale Capitulum ordinat et diffinit, quod quisquis monachus vel conversus ob suae pravitatis demerita carceri mancipatus, de dictis carceribus praesumpserit absque licentia [evadere] aut fregerit carceres antedictos, ut punitionem effugiat regularem, non possit ad quoscumque actus legitimos promoveri, absque speciali dispensatione Capituli generalis. 8.  Item, in pluribus monasteriis Ordinis tempore Adventus Domini pisces non possunt haberi propter vehementiam temporis hiemalis, sicque oporteat personas Ordinis in eisdem cum miseria vivere, illos praecipue, qui in vinea Domini pondus diei et aestus sustinent incessanter. Eapropter generale Capitulum eisdem pie compatiens ordinat et diffinit, quod in monasteriis supradictis cunctis liceat uti lacticiniis tempore praenotato usque ad nutum Capituli generalis. 9.  Quoniam quibusdam dubium videbatur, a quo deponi deberet abbas, qui nollet ad matrem suam ascendere, sic diffiniendo determinat Capitulum generale, ut non nisi proprii patris auctoritate deponatur vel ipsius Capituli generalis. Huic autem constitutioni causam dedit, quod abbas Cistercii N. vacante domo Bonaevallis filiae suae deponere visus est de facto, cum de iure non posset, nepotem suum abbatem Vallismagnae eo quod cum eligeretur, ad dictam matrem suam ascendere recusavit. Quae quidem depositio reservari debuit novo Bonaevallis abbati vel Capitulo generali. Super quo ad Capitulum generale per abbatem Grandissilvae delata querela et quasi publice proposita de consensu unanimi dicti domini abbatis et Diffinitorum facta fuit institutio seu interpretatio. 