Cistercienses Angliae et Walliae ad Capitula generalia Cistercii celebrata mittere non possunt. B. P. Licet singuli dicti Ordinis abbates in regno Angliae et Walliae constituti, per statuta eiusdem Ordinis sub poena excommunicationis latae sententiae venire teneantur annuatim ad Capitulum generale in Cistercio, in regno Franciae, seu loco ab eodem regno dependente sito, dicti tamen abbates a multis annis citra propter guerrarum tempestates inter supradicta regna (proh dolor) exortas et metum, qui cadere potuit in virum constantem, ad dictum generale Capitulum non iverunt, nec ad illud alios eorum loco seu vice destinarunt, nec huiusmodi vigentibus guerris sine personarum suarum et bonorum periculo destinari possunt. Ne igitur praefatus Ordo in Anglia et Wallia praedictis ob necessariae reformationis defectum, detrimentum aut scandalum patiatur, supplicatur S. V. pro parte dictorum abbatum, quatinus eos a praefata excommunicationis sententia absolvere, et ipsis generale Capitulum celebrandi de triennio in triennium in Anglia seu Wallia, ac excessus quorumcumque suppositorum eiusdem Ordinis ibidem corrigendi, necnon statuendi, decernendi et ordinandi quoties opus fuerit talia quae concernant eiusdem Ordinis honestatem et incrementum, facultatem et liberam potestatem concedere et indulgere dignemini in perpetuum de gratia speciali… Concessum ut petitur ad triennium. C. Ariminen. Datum Bononiae, XVII kalendas februarii, anno VII (16 ianuarii 1437). STATUTA EIUSDEM ANNI. Capitulum generale anno Domini millesimo quadringentesimo trigesimo septimo. ORATIONES 1.  Pro sanctissimo … *etc. ut in anno* 1431. 2.  Pro serenissimo … *etc. ut in anno* 1424. 3.  Pro burgensibus … *etc. ut in anno* 1401. 4.  Pro pace … *etc. ut in anno* 1416. 5.  Pro felicis… *etc. ut in anno* 1425. [DIFFINITIO] GENERALIS. 6.  Cum Ordo noster … *etc. ut in anno* 1411, n° 7. [DIFFINITIONES SPECIALES] 7.  De Bellavalle, de Roseriis, de Caritate, de Regali monte, de Caroliloco, monasteriorum abbatibus et eorum cuilibet committit generale Capitulum, quatinus omnes et singulas nostri Cisterciensis Ordinis personas regulares utriusque sexus, quas reperient obligatas seu legitime teneri in aliquibus summis pecuniarum vel rebus aliis domino Cisterciensi et suo conventui… *etc. ut in forma consueta*. 8.  Ad idem committitur de Theoloco et de Clarofonte monasteriorum abbatibus et eorum cuilibet pro monasterio de Crista. 9.  Ad idem committitur pro monasterio Dulcis vallis, abbatibus de Theoloco et de Clarofonte… *etc.* 10.  Cum priorissa et conventus monasterii monialium Sanctae Felicis de Cadinis, Ordinis Cisterciensis, Geronensis dioecesis, statuta papalia et regularia nostri Ordinis instituta ignorantes, celebraverint electionem et elegerunt quamdam monialem dicti monasterii in praesentia notarii publici, visitatore minime praesente et requisito, licet scirent dominum Cistercii earumdem visitatorem, generale Capitulum dictam electionem, sicut in instrumento publico super hoc confecto continetur, attenta dictarum monialium simplicitate, et quod in contemptum Ordinis et visitatoris minime processerint, dictum Capitulum de speciali gratia secundum tenorem et formam instrumenti ratificat, approbat et confirmat. 11.  Committitur per generale Capitulum abbati de Stams et aliis abbatibus et personis Ordinis nationis germanicae, ut si repererint fratrem Ioannem Boruquell quondam professum *in* Vealkenrede, nunc autem assertum professum in Maristella, capiant et carceribus mancipent et detineant usque ad nutum Capituli generalis, invocato ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis. 12.  Ad humilem supplicationem et requestam abbatis et conventus monasterii de Clarofonte, per generale Capitulum misericorditer dispensatur cum fratre Petro de Massuaij, monacho dicti monasterii et expresse professo, qui quadam animi levitate ductus apostatavit ab Ordine quasi per spatium duorum mensium vel circa, deinde ad cor rediens et ad Ordinem revertens, poenitentiam propter hoc sibi iniunctam humiliter et devote peregit, ut hoc non obstante possit et valeat ad omnes gradus Ordinis, voces, status et dignitates promoveri, abbatiali dignitate nihilominus seclusa. 13.  Ad idem pro fratre Ioanne de Vauvilleyo, monacho dicti monasterii de Clarofonte, qui quasi per tres hebdomadas visitando parentes suos in apostasia permansit. 14.  Abbati de Longovado committit generale Capitulum, quatinus omnes et singulas … personas regulares… teneri domino Claraevallis et suo monasterio … *etc. ut in forma consueta*. 15.  Electionem, installationem et confirmationem die 18 mensis februarii anno a Nativitate Domini 1437 de persona fratris Petri Willier in abbatem monasterii de Tela, alias de Montheron, dicti nostri Ordinis, Lausannensis dioecesis, per abbatem Bellaevallis eiusdem Ordinis, Bisuntinae dioecesis, immediatum patrem abbatem dicti monasterii de Tela factas et celebratas, prout in decreto cui haec praesens nostra diffinitio annectitur, plenius continetur, idem Capitulum approbat, ratificat et confirmat. 16.  Ad idem de electione, installatione et confirmatione magistri Bertini, s. th. pr. factas ad monasterium Bonimontis. 17.  Abbatibus monasteriorum de Sancto Prudentio, Calaguritanensis dioecesis, et de Bucheto, Burgensis dioecesis, committitur per generale Capitulum, quatinus ad monasterium de Ferraria, nostri Cisterciensis Ordinis, praedictae Calaguritanensis dioecesis, quantocius commode personaliter accedere poterunt, accedant, et ibidem diligenter percunctentur et inquirant utrum conveniens et utile fuerit eidem monasterio aliquas grangias minus utiles et fructuosas et prae turbine guerrarum pene desertas, quae non possent pro nunc attenta tenuitate praefati monasterii ullomodo reparari, in emphiteosim tradere ad censum seu redditum annualem ; et si hoc profuturum dicto de Ferraria monasterio repererint, traditionem huiusmodi ratificando faciant, ac vice auctoritateque praedicti generalis Capituli confirment et approbent. 18.  Generale Capitulum cum fratribus Iacobo Troselli et Ioanne Albi, religiosis expresse professis monasterii Fontis frigidi, qui in sua iuventute, sunt fere 30 anni, fugerunt de dicto Fontis frigidi monasterio et apostataverunt per modicum tempus, modo vero sunt bene contriti et emendati, misericorditer dispensat, ut ad Ordinis actus legitimos, voces, administrationes, dignitates, etiam abbatiatum, si contingat, promoveri valeant pariter et assumi. 19.  De Bolbona et de Gimundo monasteriorum abbates et quemlibet eorum in solidum ad instantiam abbatis et conventus Grandis sylvae generale Capitulum constituit et ordinat iudices, dans eisdem plenum posse ac mandatum speciale coercendi et compellendi et etiam convenire faciendi omnes nostri Cisterciensis Ordinis abbates et monachos bona eiusdem Grandis *sylvae* monasterii iniuste detinentes, eisque iustitiae complementum ministrandi auctoritate praefati Capituli generalis, in eiusdem plenaria auctoritate et potestate. 20.  Abbati Berdonarum conceditur per generale Capitulum, quatinus ad professionem regularem valeat recipere fratres Guillelmum Varrera et Arnaldum Vaquem, emissos a suo monasterio tempore sui praedecessoris ob conspirationem, petita tamen et obtenta licentia ab abbatibus ad quos missi sunt ; et quod valeat dictus abbas absolvere, ac etiam cum fratre Dominico Brisanco, qui in apostasia se divinis immiscendo celebravit, auctoritate ipsius Capituli generalis dispensare. 21.  Domino Morimundi committit generale Capitulum, si profuturum monasterio Theoloci fore repererit, vendere quamdam domum valde ruinosam, modicique valoris eidem monasterio pertinentem, situatam in civitate Lingonensi, quatinus venditionem huiusmodi per abbatem et conventum praefati Theoloci monasterii factam sive faciendam, in ipsius Capituli generalis plenaria potestate ratificet, confirmet et approbet. Eidem etiam domino Morimundi committitur per idem generale Capitulum, quatinus si ei videbitur expediens, tradat aut tradi faciat per abbatem et conventum monasterii Theoloci 12 iugera terrae sita in territorio grangiae suae Montisfargii in emphiteosim hominibus circumvicinis in patria, pro redditu annuo decenti, auctoritate praefati Capituli generalis. 22.  De Caritate, de Theoloco, et de Roseriis monasteriorum abbatibus et eorum cuilibet committit generale Capitulum, quatinus omnes et singulas personas Ordinis regulares abbati et monasterio Bellae vallis, in quibuscumque debitis obligatas, coram eis aut eorum altero ad requestam dictorum de Bella valle conveniri faciant seu faciat, et cognitione causarum seu causae prius accepta, per omnes censuras Ordinis ac alias iuris et iustitiae vias ad satisfaciendum dictis de Bella valle viriliter et debite in plenaria potestate dicti Capituli coerceant et compellant, seu coerceat et compellat. 23.  Ad idem committitur abbati Bellae vallis pro abbate et monasterio Caritatis. 24.  Ad idem committitur abbatibus de Caroliloco et de Quinciaco pro domino Pontigniaci et monasterio suo. 25.  Ad idem committitur domino Pontigniaci et abbati de Fonteneto pro abbate et monasterio Quinciaci. 26.  Ad idem committitur eidem domino Pontigniaci et abbati de Frigido monte pro abbate et monasterio de Caroliloco. 27.  Abbati de Albigniaco, priori, ceterisque religiosis eiusdem loci praecipit et mandat generale Capitulum sub poena excommunicationis et suspensionis a divinis, quatinus infra quindenam post receptionem praesentis diffinitionis fratrem Ludovicum Augustini ad regularem professionem recipiant, excusationibus retroiectis quibuscumque ; praecipit insuper idem Capitulum et mandat eisdem de Albigniaco, ut si praedictus frater Ludovicus habet aliqua bona in eodem monasterio Albigniaci quomodocumque, eidem fratri restituant et tradant de licentia abbatis possidenda. 28.  Contentum in certis litteris quibus haec nostra diffinitio annectitur, monasterium de Fonteneto tangentem super quodam tractatu habito dudum inter praedictos de Fonteneto ex una parte et Ycherium de Gis, Durgensem de Montebarro et Isabellam uxorem ipsius pro se et suis haeredibus parte ex altera, de et pro escambio cuiusdam domus sitae in dicto Montebarro, veluti in praedictis litteris plenius continetur, generale Capitulum approbat, ratificat et confirmat. 29.  Generale Capitulum cum fratre Ioanne Thomelin, monacho de Charmeya, qui in iuventute apostatavit per aliquod tempus adhuc puer, *misericorditer* dispensat, ut hoc non obstante, ad omnes Ordinis actus legitimos, gradus, voces, administrationes, dignitates, etiam abbatiatum, si contingat, benigniter admittatur. 30.  Electionem, installationem et confirmationem 13 die mensis augusti ultimate lapsi, de persona fratris Ioannis de Senlis in abbatem monasterii de Caroliloco, dicti nostri Cisterciensis Ordinis, Silvanectensis dioecesis, per dominum Pontigniaci, patrem abbatem dicti monasterii Caroliloci, factas et celebratas, prout in decreto cui haec nostra diffinitio annectitur, plenius continetur, idem Capitulum approbat, ratificat et confirmat. 31.  De Bella valle, de Caritate, de Bello prato et de Monte frigido monasteriorum abbatibus et eorum cuilibet in solidum… personas Ordinis… teneri domino Morimundi… *etc. ut in forma consueta*. 32.  Ob reverentiam et honorem beatissimi Nicolai cuius festum celebratur in universo orbe 8° idus decembris, per generale Capitulum universis et singulis abbatibus, abbatissis et eorum conventibus nationis Germanicae nostri Cisterciensis Ordinis, et omnibus aliis cuiuscumque nationis vel provinciae existant, qui devotionem habent vel habebunt in futurum ad eumdem sanctum, quatinus ipsi et quilibet ipsorum possint et libere valeant servitium proprium ornatum ut decet tam in cantu quam littera melioribus, modo et forma quibus poterunt construere et facere. 33.  Cum fratre Ioanne de Vitriaco, monacho de Cheminione monasterii, qui per aliquod tempus apostatando irregularitatem se divinis immiscendo et in apostasia pluries missas celebrando, incurrit, et quia regressus ad suum monasterium poenitentiam sibi iniunctam per abbatem humiliter et devote adimplevit, generale Capitulum dispensat, ut ad omnes Ordinis actus legitimos, gradus, voces, dignitates, citra abbatiatum, praedictis non obstantibus, admittatur. 34.  Fratres Martialem de Lafa et Ioannem de Moles professos in monasterio Prati benedicti, citatos per priorem claustralem dicti monasterii de mandato abbatis Bonaevallis Pictaviensis, posse habentis ad hoc ex parte domini Cistercii, ad comparendum personaliter coram Diffinitoribus praesentis Capituli generalis, idem Capitulum denuntiat contumaces et excommunicatos declarat ; praecipiens eidem de Bonavalle, quatinus si ipsos repererit vel sciverit fore vagabundos extra suum monasterium, eosdem capiat seu capi faciat iuxta nostri Cisterciensis Ordinis statuta puniendos. 35.  Fratres Guillelmum Rossignol per abbatem Bonaevallis Pictaviensis, Ioannem Guenillon et Ioannem Lucas, monachos monasterii de Palatio per Petrum de Moles notarium publicum citatos ad Capitulum generale de mandato abbatis Bonaevallis praedicti, posse habentis ad hoc ex parte domini Cistercii, ad comparendum coram Diffinitoribus praesentis Capituli, idem Capitulum denuntiat contumaces et excommunicatos declarat, praedicto abbati de Bonavalle praecipiens quatinus praedictos fratres pari forma puniat sicut Martialem de Lafa et Ioannem de Moles contentos et nominatos in capitulo praecedenti. 36.  Reformationem monasterii de Tironello committit generale Capitulum abbatibus de Campania et de Sancto Andrea, praecipiens eisdem quatinus ad dictum Tironelli monasterium indilate personaliter accedentes ibidem corrigant, instituant, et destituant, tam in capite quam in membris, quaecumque secundum Deum et Ordinis instituta, corrigenda, emendanda, instituenda vel destituenda repererint in eodem, in plenaria Ordinis et Capituli generalis potestate. 37.  Cum in cantu Ordinis, qui gravitatem et devotionem debet redolere et per omnia Ordinis monasteria debet esse uniformis, multae contingant dissonantiae et perturbationes, eo quod nonnulli de seminotis in libris nostris signatis plenas faciunt notas, ceteris mediam notam de ipsis seminotis facientibus ; proinde praesens generale Capitulum ad instar quarumdam aliarum religionum, quae suos quoad hoc libros laudabiliter correxisse et de ipsis seminotis plenas dicuntur fecisse notas, ne de cetero in cantu Ordinis tales dissonantiae et perturbationes contingant, volens salubriter providere, statuit, ordinat et diffinit quod in omnibus monasteriis utriusque sexus libri quoad dictas seminotas corrigantur, et de ipsis seminotis plenae notae fiant, districte praecipiens et mandans omnibus Ordinis prioribus et cantoribus, priorissis et cantricibus, sub poena depositionis ab ipsorum officiis quas incurrent ipso facto si negligentes in praemissis extiterint, quatinus huiusmodi faciant seu fieri faciant correctionem infra festum Paschae futurum, provideantque diligenter quod de cetero plenae notae fiant de seminotis antedictis. 38.  Licet propter rationabiles et iustas causas observatum hactenus fuerit in Ordine, quod ministri altaris sacratissimum eucharistiae sacramentum sub utraque specie recipiunt, quod tamen a nonnullis plus quam oporteret sapere volentibus vel forte non intelligentibus aut credentibus quod totus Christus aeque veraciter et fructuose sub sola specie panis sicut sub specie panis et vini sumitur, diversos circa hanc materiam seminarunt errores ; idcirco praesens generale Capitulum Ecclesiam romanam merito volens imitari, quae licet olim in certis solemnitatibus praedictum sacratissimum sacramentum interdum sub utraque specie personis in ordine sacerdotali minime constitutis ministraret, ad auferendum tamen de medio omnes errorum occasiones, ipsum nunc sub sola panis specie dicitur ministrare, statuit, ordinat et diffinit, quod de cetero in Ordine ministris vel aliis quibuscumque personis praefatum sacratissimum sacramentum sub specie vini nullatenus ministretur, sed omnes, solis sacerdotibus missam celebrantibus exceptis, ipsum sub sola specie panis recipere sint contenti firmiter et inconcusse tenendo et credendo quod aeque veraciter et salubriter ipse Christus totus sub sola specie panis continetur et sumitur, ac si sub specie panis et vini sumeretur. 39.  Informatum generale Capitulum quod nonnulli diversorum statuum graves et devoti homines in choris monasteriorum Ordinis, tempore celebrationis missae conventualis existentes valde mirantur et interdum dicuntur scandalizari eo quod dum sacerdos in ipsa missa divinam elevat eucharistiam, monachos in eisdem choris existentes stare conspiciunt erectos ipsamque eucharistiam durante ipsius elevatione flexis genibus, iuxta ritum aliorum fidelium minime adorare ; providere volens idem generale Capitulum omnes Ordinis actiones etiam rationabiles et licitas ita disponere, quod nemo ex ipsis offensionis vel scandali occasionem rationabiliter possit accipere, statuit, ordinat et diffinit quod ex nunc in antea in omnibus missis quamcito sacerdos ipsam elevabit sacratissimam eucharistiam, omnes et singuli tam in choro quam extra existentes genua flectant, ipsamque humiliter et devote adorent, prout hactenus propter rationabiles et honestas causas in missis fiebat, ipsa hostia elevata et super corporale reposita per sacerdotem. Vult insuper et ordinat idem Capitulum quod omnes personae Ordinis in quocumque extiterint loco, cum audierint sonum campanae, quae communiter in ipsius eucharistiae elevatione pulsari solet, humiliter et devote capitibus discopertis et genibus flexis, nisi luta aut alia impedimenta legitima id fieri impedirent, eidem sacratissimae eucharistiae omnem quantum poterunt, prout quilibet catholicus facere tenetur, exhibeat adorationem. 40.  Singula divini cultus ampliationem continentia generale Capitulum volens promovere, misericorditer indulget, ut de cetero in omnibus solemnitatibus praecipuis quae habentur in Ordine, monachi Ordinis tam in vigiliis quam missis, bini et bini, versus, responsorium et alleluia possint decantare. Quodque ministri altaris, frigore excessivo urgente, uti possint almuciis pelliceis simplicibus et omni superfluitate et curiositate carentibus. 41.  Cum personae saeculares frequenter eo de personis Ordinis male aedificentur et interdum scandalizentur, quod dum festum Annuntiationis Beatae Virginis accidit in septimana post Ramos ipsum festum usque post Pascha in Ordine transfertur, et in multis dioecesibus idem festum, si eveniat secunda vel tertia aut quarta feria praedictae septimanae, celebratur et solemnizatur, sicque eadem die nos laboramus qua praedictae personae saeculares tantum festum observant, et ab omnibus vacant operibus, et illa die de tanto festo nullam ipsi saeculares in monasteriis Ordinis audiunt fieri mentionem. Idcirco generale Capitulum detractiones et oblocutiones, quae ex huiusmodi singularitate possent adversus Ordinem suscitari, volens repellere, statuit, ordinat et diffinit quod ex nunc in antea per totum Ordinem in huius festi celebratione personae Ordinis se conforment populo dioecesis in qua monasteria sunt vel erunt situata. 42.  Cum in diebus quadragesimalibus citius quam antiquitus fieri solebat, tam in Ordine quam alibi homines prandeant, et a prandio usque ad completorium valde magnum fiat intervallum, in quo monachi paucas occupationes habentes frequenter dormiunt, aut inutiliter tempus ipsius intervalli consumunt, idcirco generale Capitulum provide volens occurrere multis inconvenientibus quae proveniunt ex hoc, quod personae Ordinis in praedicto intervallo utilius non occupantur, statuit, ordinat et diffinit, quod de cetero in Quadragesima singulis diebus quibus non erunt XII lectiones, inter prandium et completorium ad sonitum campanae quam hora ad hoc apta sacrista pulsabit, omnes in choro, ac si vesperae deberent decantari, conveniant, ibique ex integro decantent officium defunctorum, novem videlicet psalmos cum lectionibus et laudibus, prout in Ordine dici et decantari solent, quibus finitis pulsentur et teneantur biberes, deinde completorium celebretur, taliterque praemissa disponantur quod cum luce diei, prout in regula scriptum est, omnia fieri possint et debite consummari. 43.  Ut personae Ordinis amplexandas obtineant indulgentias, quas dominus Martinus Papa V de plenitudine potestatis apostolicae indulsit omnibus in vigilia solemnitatis sacramenti altaris ieiunantibus, praesens generale Capitulum statuit, ordinat et praecipit, quod de cetero in praedicta vigilia omnes et singulae Ordinis personae ieiunent, nec super hoc quisquam praesumat nullatenus dispensare. 44.  Generale Capitulum prae oculis habens grande periculum quod imminet animabus personarum Ordinis quae carnes extra monasteria vel in monasterio extra loca conventualia seu cameras abbatum praesumunt comedere, vel quae a festo Exaltationis Sanctae Crucis usque ad Quadragesimam, ieiunia regularia negligunt seu contemnunt observare, eisdemque periculis et enormibus scandalis, quae adversus ipsum Ordinem propter praemissa suscitantur salubriter volens occurrere, omnibus et singulis ipsius Ordinis personis districte praecipit et mandat ut quemadmodum secundum regulae beati Benedicti puritatem et statutorum domini Benedicti Papae XII ordinationem, ad praemissa sunt astricti, de cetero praedicta observent ieiunia et a carnium esu, praeterquam in locis per eumdem dominum Benedictum permissis, prorsus abstineant. Abbates vero in praemissis culpabiles inventi, seu qui personas sibi subditas in praemissis delinquentes non correxerint, ipso facto sint stallo abbatis in omni loco per annum privati. Priores vero et suppriores, necnon priorissae et suppriorissae permittentes vel consentientes quod monachi vel moniales, quos vel quas aetas vel infirmitas seu alia evidens necessitas non excusabit, praedicta transgrediantur ieiunia, seu in eisdem conventualiter vel publice ultra semel et in refectorio communi refectionem accipiant, vel extra praedicta loca conventualia seu cameras abbatum carnes comedant, ipso facto suis officiis maneant suspensi, et a vino totaliter abstineant, donec personas in praemissis delinquentes debite correxerint, et eadem praemissa sufficienter in seipsis adimpleverint et ab aliis fecerint adimpleri. 45.  Generale Capitulum in amaritudine cordis recogitans esum carnium qui secundum regulae beati Benedicti rigorem monachis sanis est interdictus, eo usque citra pauca tempora in monasteriis Ordinis utriusque sexus esse introductum et communem, ut pene derelicto refectorio claustrali solum in infirmitoriis et aliis locis, in quibus uti possunt carnibus personae ipsius Ordinis suas velint aut consueverint accipere refectiones, volensque ipsum Capitulum inconvenientibus et scandalis, quae ex hoc in Ordine provenerunt et per amplius, si talia diutius fieri tolerarentur, verisimiliter in brevi provenirent, salubriter occurrere, maxime cum multi monachi et conversi, qui libenter a carnibus totaliter abstinerent, si in praedicto *claustrali* refectorio continue refectiones caperentur, ad comedendum cum aliis carnes quasi inviti compellantur, statuit, ordinat et diffinit quod ex nunc in antea in omnibus et singulis monasteriis Ordinis, ubi sunt vel erunt 20 monachi, utriusque sexus, duae partes conventus cuiuslibet monasterii omni tempore in claustrali refectorio et non alibi horis consuetis et debitis, secundum primaevam sanctorum patrum institutionem comedant, et cibariis dumtaxat regularibus utantur, districte inhibendo omnibus et singulis abbatibus et abbatissis Ordinis, ne contra hoc salubre statutum quidquam facere vel ordinare praesumant, seu per suos subditos permittant fieri vel attentari. Quod si abbatibus et abbatissis visum fuerit expedire, ut tertia pars suorum conventuum ad sustentationem et reparationem debilium et aegrotorum aliquando carnibus utantur, idem generale Capitulum temporibus, diebus, locis et horis licitis et debitis id fieri misericorditer permittit et indulget, dum tamen ad comedendum carnes nemo invitus compellatur, aut extra refectorium mittatur claustrale ; neque propter huiusmodi indulgentiam, illi qui carnes comedent sive tempore minutionum vel aliis diebus, a frequentatione chori seu aliarum regularium observationum adimpletione sint absoluti, nisi forte corporalis infirmitas aut alia rationabilis causa aliquos ex ipsis merito reddiderit excusatos, ceteris limitationibus et ordinationibus super esum carnium hactenus factis in suo robore iugiter permansuris. Proviso etiam quod propter quascumque consuetudines fortassis allegandas, quae magis debent corruptelae nominari, monachi numquam petant pro certis diebus sibi carnes ministrari petere praesumant, sed sint contenti carnes comedere quoties, quomodo et quando abbates eorum ipsis voluerint ministrari. 46.  Quia nonnulli Ordinis abbates, monachi et conversi eousque palam et impudenter statuta Ordinis tam apostolica quam regularia transgrediuntur, ut multi contra eorumdem statutorum inhibitionem in dormitoriis cameras habere clausas, seu supra culcitras plumeas, vel linteamina linea in eisdem dormitoriis iacere, vel tunicas nigras, camisias lineas, gippones, manicas botonatas, sotulares minime corrigiatos, ceterosque habitus lascivos et inordinatos gestare, ac per civitates et oppida ceteraque notabilia loca absque cucullis vel cappis deambulare praesumunt. Idcirco praesens generale Capitulum super huiusmodi excessibus, ex quibus totius Ordinis fama, proh dolor ! denigratur, salubre volens remedium adhibere, statuit, ordinat et diffinit quod abbates vel monachi in praemissis amodo delinquentes, attento quod plusquam sufficienter, ut ab eisdem excessibus abstinerent, moniti fuerunt, tamquam deprehensi in habitu saeculari ab omnibus teneantur et habeantur, donec cameras destruxerint antedictas, seu dimissis praedictis culcitris, linteaminibus, camisiis lineis, tunicis nigris, gipponibus, manicis botonatis, ceterisque habitibus lascivis taliter ad imitationem beatissimi patris nostri Bernardi sint in habitus compositi, ut in ipsis nil appareat quod offendere possit intuentes. Sub poenis insuper praedictis inhibet generale Capitulum, ne de cetero aliqua Ordinis persona biretum portare praesumat, praelatis dumtaxat et doctoribus, vel in aliqua scientia nobili graduatis exceptis. Similiter nulli, nisi sint sacerdotes, caputia de cetero portent, et si aliquibus monachis sacerdotibus abbates eorum caputia portare concesserint, illa nullo modo sint duplicata, sed dumtaxat simplicia, et talium caputiorum usus absque magna necessitate nullatenus concedatur. 47.  Diffinitionem adversus abbates Ordinis dudum salubriter editam, qui monachos suos propter quoscumque excessus per ipsos perpetratos in suis monasteriis punire possent, a monasteriis suis expellunt, seu eisdem licentiam conferunt ad aliena monasteria transeundi, praesens generale Capitulum ratificans et confirmans, statuit et diffinit quod abbates super praemissis culpabiles inventi, suorum monasteriorum administratione privati permaneant, donec super tanto excessu cum ipsis per generale Capitulum fuerit dispensatum, praedicta administratione interim penes priores, suppriores et cellerarios ipsorum monasteriorum totaliter remanente. 48.  Ut in monasteriis Ordinis quae sunt vel esse putantur ad fortalitia reducta propter mulieres et alias personas saeculares, quae occasione guerrarum quaerunt securum locum, in quo se et sua conservare possint, nulla possint scandala provenire, praesens generale Capitulum statuit, ordinat et diffinit, quod abbates qui infra ecclesiam, dormitorium, refectorium, ceterasque officinas claustrales suorum monasteriorum, propter quascumque guerras, mulieres receptare seu permittere intrare vel habitare praesumpserint, ipso facto tamquam deprehensi in carnis contagio puniantur. Si autem in eisdem locis aliqua bona suorum vel aliorum hominum ad ipsorum conservationem ipsi abbates poni et locari permiserint, provideant diligenter, quod infra ecclesiam ipsi homines vel eorum pueri nullatenus iaceant vel dormiant, neque infra ecclesiam ipsam vel praedicta loca claustralia equi vel boves aut porci seu animalia quaecumque introducantur vel collocentur, cum ipsa loca, quae specialiter Deo dicata sunt, omni prorsus debeant immunditia carere, nec fas sit cuiquam ipsa ad profanos usus quovismodo applicare. Priores autem et suppriores ceterique monachi et conversi, qui in praedictis locis mulieres seu animalia quaecumque introducere aut intrare vel stare permiserint aut procuraverint, usque ad nutum Capituli generalis habitu priventur regulari. 49.  Adversus abbates et abbatissas Ordinis quos tantum malitiae excaecavit, ut sua monasteria cum aliis eiusdem Ordinis vel alterius auctoritate propria et interdum mediantibus pactis et promissionibus illicitis permutare, seu eadem in manibus personarum saecularium resignare non formidant aut erubescunt, in enorme totius Ordinis scandalum et lamentabilem privilegiorum et libertatum ipsius laesionem, praesens generale Capitulum insurgens praedictas permutationes aut resignationes cassando et annullando, ipsasque nullas et cassas fore declarando, statuit, ordinat et diffinit, quod qui talia fecerint aut facere praesumpserint in futurum, ipso facto abbatiali sint privati dignitate, et ad quaecumque officia vel beneficia in Ordine obtinenda prorsus maneant inhabiles, districte praecipiens patribus abbatibus monasteriorum, ut praefertur, permutatorum vel resignatorum, quatinus de novis abbatibus idoneis et sufficientibus secundum Ordinis statuta eisdem nullatenus omittant indilate providere. Si quis autem abbas vel monachus, abbatissa vel monialis praetextu talium permutationum aut resignationum seu alio quovis modo habitum Ordinis relinquere et alterius Ordinis habitu assumpto ad ipsum alium Ordinem se transtulerint, postmodum ad Ordinis habitum seu in ipso Ordine absque generalis Capituli licentia non admittantur, sed tamquam fugitivi et apostatae ab omnibus evitentur, donec de ipsis et eorum punitione graviori per idem Capitulum fuerit aliter ordinatum. 50.  Temeritatem abbatum et abbatissarum Ordinis in grave praeiudicium privilegiorum Ordinis, suis monachis aut monialibus licentiam transeundi ad alias religiones concedentium, certas religiones nostra arctiores indiscrete iudicando, praesens Capitulum volens refrenare, omnibus abbatibus et abbatissis Ordinis districte inhibet, ne de cetero aliquibus ex suis monachis vel monialibus licentiam ad alium Ordinem pro quacumque causa transeundi conferant, absque generalis Capituli licentia speciali. Secus vero facientes a suorum monasteriorum administratione maneant suspensi vel suspensae, donec hi quibus talem concesserint licentiam ad sua revocaverint monasteria, et pro tanto excessu specialem ab eodem generali Capitulo humiliter petierint et obtinuerint dispensationem. Abbates vero vel abbatissae suis monachis aut monialibus absque legitima causa in litteris particulariter exprimenda licentiam transeundi ad aliud Ordinis monasterium et ibidem profitendi dare non praesumant, providentes etiam, quod illi vel illis quibus huiusmodi licentiam concesserint, pro termino quaerendi monasterium in quo recipientur, ultra duos menses non habeant, ne sub colore *transeundi* ad arctiorem locum et quaerendi monasterium in quo recipientur, sicut hactenus frequenter contigit, per longa tempora in confusionem scandalum totius Ordinis, per mundum discurrendo in civitatibus et oppidis ac aliis locis, facultatem habeant multa scandala perpetrandi. Abbates autem et abbatissae secus facere praesumentes poena percellantur antedicta, et nihilominus tales monachi vel moniales post duorum mensium a die qua sua monasteria egrediuntur computandorum, sub quocumque colore quaerendi monasterium in quo profiteri vel ad tempus remanere possint, per mundum discurrentes tamquam fugitivi et apostatae capiantur et puniantur. Sed et abbatissae, quae absque suorum patrum abbatum licentia speciali quibuscumque suis monialibus licentiam transeundi ad alium Ordinem seu ad aliud Ordinis monasterium dare praesumpserint, poenam ipso facto incurrant depositionis quam praedicti patres abbates confestim ipsis infligere non omittant. 51.  Enormibus scandalis et iacturis Ordini, proh dolor ! imminentibus per abbates et monachos, qui fidelitatem qua Ordini astringuntur temerarie violantes, extra Ordinem appellare, seu causas et lites contra Ordinis personas introducere in praeiudicium grave privilegiorum et libertatum ipsius Ordinis praesumunt, generale Capitulum volens occurrere, statuit, ordinat et diffinit, quod omnes et singulae Ordinis personae, quae de cetero extra Ordinem appellare, seu personas Ordinis coram quibuscumque iudicibus extra Ordinem trahere praesumpserint, donec sufficienter docere poterunt, quod ministratio iustitiae fuerit ipsis in Ordine denegata, ipso facto, prout alias diffinitum fuit et ordinatum, sententiam excommunicationis incurrant et carceribus mancipientur usque ad nutum Capituli generalis. Si autem aliqui abbates vel monachi Ordinis ad tantam, quod absit, pervenirent dementiam ut de privilegiis apostolicis Ordini super hac materia benigne concessis, necnon de statutis ipsius Ordinis super eadem materia toties factis et renovatis minime curantes super iure alicuius vel aliquorum monasteriorum in possessorio vel petitorio extra Ordinem coram quibuscumque iudicibus introducere praesumerent, praesens generale Capitulum statuit, ordinat et diffinit quod pendente lite inter praedictos contendentes, per personas eorumdem monasteriorum, de quorum abbatiatu contenditur, neutri contradicentium obedientia praestetur, seu aliquid de bonis huiusmodi monasteriorum ipsis vel alicui ipsorum, donec lis erit totaliter terminata, ministretur ; neque praedicti contendentes ad standum vel habitandum in talibus monasteriis, de quibus contenditur aut grangiis vel pertinentiis eiusdem, seu etiam in aliquo Ordinis monasterio aut aliis locis ad ipsum Ordinem pertinentibus, habitare seu receptari quovismodo permittantur, sed tamquam excommunicati et privilegiorum Ordinis enervatores ab omnibus et singulis Ordinis personis cautius evitentur et dimittantur, sicut ethnici et publicani. Praedictorum autem contendentium receptores vel eisdem consilium, auxilium seu favores quoscumque impendentes, quamdiu, ut praemissum est, extra Ordinem contenderint, ipso facto sententiam excommunicationis incurrant et conspiratorum poena puniantur. Ne vero talibus litibus pendentibus et occasione talium contendentium, monasteria de quibus contenditur, ad totalem in spiritualibus et temporalibus desolationem perveniant, quemadmodum hiis diebus multa Ordinis monasteria propter tales contendentenes spiritualiter et temporaliter sunt, proh dolor ! desolata, generale Capitulum sub poena depositionis districte praecipit et mandat omnibus et singulis patribus abbatibus Ordinis, quatinus deinceps quamcito intellexerint seu habuerint notitiam, quod super aliquo monasterio ipsis subdito aliqui abbates vel monachi incipient contendere sive in possessorio vel petitorio, sive infra Ordinem vel extra, confestim ad huiusmodi monasterium personaliter accedentes regimen ipsius totaliter committant priori et cellerario seu aliis personis eiusdem monasterii personis, de quibus ipsis expedire videbitur, donec praedictorum contendentium causae et lites fuerint totaliter decisae, et in eodem monasterio erit unus pacificus abbas, nec omittant tales patres abbates ordinationes superius positas de non obediendo vel ministrando aliquid praedictis contendentibus extra Ordinem litigantibus, facere diligenter et inviolabiliter observari. Si vero praedicti contendentes, donec monasteria de quibus contendunt, fuerint ipsis sententialiter adiudicata, quidquam de bonis eorumdem monasteriorum palam vel occulte capere, transportare seu ad suos applicare praesumerent, tamquam de furto convicti habeantur et indissimulanter puniantur, ceteris diffinitionibus super hac materia dudum editis nihilominus in suo robore iugiter permansuris. Praedicti vero patres abbates omnia quae in praemissis fecerint, semper ex nunc sequenti Capitulo generali fideliter et plene non omittant intimare. 52.  Perplexam quaestionem inter personas Ordinis saepe versatam qua hesitatur, an abbati alicuius monasterii, qui de alieno monasterio fuerit assumptus, si suo cedat abbatiatu vel deponatur, et ad primum monasterium, unde assumptus fuerit, redire et ibidem permanere voluerit, per abbatem et conventum eiusdem denegari possit ingressus, generale Capitulum terminare volens declarat et diffinit, quod praedictus abbas, ut praemittitur, ad monasterium in quo primo stabilitatem promisit et professus fuit, libere redire et in eodem permanere et reddere potest Altissimo vota sua, nisi abbas et conventus eiusdem monasterii sufficientem allegarent et probarent causam propter quam in eodem monasterio, a quo fuit assumptus, nullatenus posset remanere. 53.  Generale Capitulum omnibus patribus abbatibus Ordinis districte et sub poena depositionis inhibet, ne de cetero abbatibus monasteriorum ipsis subditorum quantumlibet sponte et libere cedentibus pensionem, quae summam in statutis Ordinis tam apostolicis quam regularibus limitatam excedat, assignare praesumat ; quod si secus per quoscumque hactenus fuerit factum aut fieret in futurum, praesens generale Capitulum illud cassat, irritat et annullat, praedictosque patres abbates tamquam privilegiis apostolicis et statutis Ordinis inobedientes corrigi mandat et puniri. 54.  Omnibus et singulis patribus abbatibus Ordinis praesens generale Capitulum districte praecipit et mandat, quatinus sub poena privationis ipsorum ab omni visitatione monasteriorum monialium in futurum, omnia et singula monasteria monialium ipsis subdita iuxta limitationem et ordinationem antiquorum Ordinis statutorum, necnon decreti Basileensis concilii sub tali faciant et procurent teneri clausula et custodia quoad ipsas moniales quarumcumque personarum saecularium nullus pateat accessus, neque ipsa monasteria egredi permittantur, praeterquam dumtaxat in evidenti et inevitabili necessitate. Moniales vero, quae deinceps extra septa claustri cameras tenere seu in eisdem vel alibi cum personis saecularibus loqui vel conversari absque speciali suarum abbatissarum licentia praesumpserint, postquam quater admonitae fuerint, ut a talibus excessibus abstineant, nisi efficaciter abstinuerint, ipso facto ultimae omnium monialium dicti monasterii constituantur et perpetuo maneant inhabiles ad quaecumque officia vel beneficia in Ordine obtinenda. Et hanc diffinitionem saluberrimam per omnia monasteria monialium Ordinis patres abbates eorumdem sub praedictis poenis promulgari et observari facere non omittant. 55.  Generale Capitulum diutius sustinere non valens exsecrandam duritiam nonnullorum Ordinis abbatum, qui tamquam suae salutis immemores, excommunicationis sententias et alias poenas gravissimas in statutis Ordinis tam apostolicis quam regularibus notorie promulgatas adversus abbates, qui scolares in studio Parisiensi et aliis generalibus studiis iuxta domini Benedicti Papae XII limitationem, non timent incurrere et in eisdem sordescere non erubescunt aut formidant, omnes et singulos ipsius Ordinis abbates in praedictis statutis promulgatas incurrisse declarat, ipsos et quemlibet ipsorum ad solutionem dupli expensarum, quas fecissent in praedictis studiis scolares, expresse condemnando, districte praecipiens idem Capitulum abbatibus ceterisque personis infrascriptis, ut omnes et singulos abbates Ordinis iuxta modum inferius designandum et limitandum per censuras Ordinis et alia iuris et iustitiae remedia viriliter et debite compellant ad solvendum praedictum duplum de toto tempore praeterito, pro quo in eisdem studio Parisiensi vel aliis studiis generalibus scolarem vel scolares non tenuerunt, iuxta limitationem antedictam, invocato ad praemissa, si necesse fuerit, quorumcumque iudicum ecclesiasticorum et saecularium auxilio et favore. Absolutionem omnium et singulorum praedictorum abbatum a sententiis excommunicationis et irregularitatis poenis quas occasione praemissorum incurrerunt et contraxerunt, reservans domino Cistercii, cui etiam praedicta absolutio per Sedem Apostolicam est specialiter reservata. Praefatis insuper abbatibus et personis idem generale Capitulum praecipit et mandat, ut abbates qui praesenti Capitulo non interfuerunt, vel de veniendo ad ipsum se legitime non excusaverunt, ad solvendum duplum expensarum quas ad dictum Capitulum veniendo fecissent, modis praemissis viriliter et debite compellant ; in sequenti Capitulo generali plenam de omnibus quae fecerint in praemissis facturi relationem, et de pecuniis per ipsos occasione praemissorum recipiendis fidelem et integram rationem reddituri. Cuius quidem diffinitionis executionem dominus Cistercii committet illis de quibus sibi videbitur expedire. 56.  Patres abbates, qui monasteria sibi subdita negligunt per se vel alium visitare, vel qui talia monasteria visitantes in eisdem per munera vel alias corruptiones excaecati negligunt facere correctiones, seu qui in promotionibus novorum abbatum per electionem canonicam secundum Ordinis statuta non procedunt, sed auctoritate propria in huiusmodi monasteriis promovent, et instituunt novos abbates, etiam frequenter indignos et ad exercendum pastorale officium prorsus inhabiles, generale Capitulum privat et declarat esse privatos per quinquennium cuiuslibet visitationis officio, dictumque officium visitationis, quod ad ipsos pertinebat, ad immediatum superiorem ipsorum devolvit et declarat esse interim devolutum, statuens et diffiniens quod scienter eligentes indignum, vel electum confirmantes, seu qui praetermissa eligendi forma, nisi ius providendi ad ipsorum manus fuerit devolutum, in aliquo monasterio promovere vel instituere praesumpserint aliquem in abbatem, ipso facto dignitate abbatiali sunt et permanebunt perpetuo privati, neque tales per eos instituti aut promoti sint aut debeant quovismodo abbates reputari, omnibus et singulis monachis Ordinis districte inhibendo, ne tales promotos in suos abbates [recipere], aut eisdem tamquam abbatibus praesumant obedire. 57.  Quia diebus istis malis nonnulli abbates Ordinis in potentia laicorum armatorum plusquam deberent confidentes, et iuramentorum solemnium quae in sua assumptione praestiterunt immemores, bona suorum monasteriorum, videlicet calices, cruces, libros et alia pretiosa iocalia ac interdum census et redditus absque suorum conventuum scitu vel consensu vendere et prorsus alienare praesumunt, imo mala malis accumulando sigillum vel sigilla suorum conventuum penes se retinentes, ipsis etiam conventibus hoc ignorantibus, varias facere obligationes, et sua monasteria in magnis pecuniarum et aliorum bonorum summis obligare non formidant, in grave salutis ipsorum detrimentum et irreparabilem suorum monasteriorum destructionem. Idcirco generale Capitulum super tantis excessibus salubre volens remedium adhibere, declarat, statuit, diffinit quod abbates qui absque suorum conventuum et patrum abbatum expresso consensu, calices, cruces, libros seu vasa vel vestimenta ad usum divini officii dicata aut etiam census vel redditus, seu alias quascumque possessiones ad sua monasteria pertinentes, vendere, obligare seu quovismodo alienare praesumpserint, ipso facto tamquam de furto convicti deponantur et puniantur. Retinentes vero penes se suorum conventuum sigilla, et sub ipsis absque eorumdem conventuum consensu sua monasteria ad quorumcumque bonorum summas obligantes, ipso facto tamquam litterarum falsarii sua dignitate abbatiali sint privati, et graviter puniantur. Et nihilominus tales obligationes scissae sint et nullae, quas generale Capitulum declarat fore nullas, et tales si quae factae fuerint tempore praeterito vel fierent in futurum, ex nunc cassat, irritat et annullat. 58.  Omnia statuta super Ordinis reformatione hactenus per generale Capitulum salubriter edita, praesens generale Capitulum innovat, confirmat, ratificat et approbat. 59.  Abbates Ordinis licentiam suis monachis de cetero conferentes, ut in ecclesiis parochialibus ad ipsa monasteria minime pertinentibus ecclesiastica sacramenta ministrare praesumant, et officium curatorum exercere possint, seu qui propter paupertatem, vel guerras aut dispersionem permiserint, quod iidem monachi in civitatibus, villis aut oppidis, seu aliis locis extra monasteria Ordinis continue resideant, et cum saecularibus in scandalum et dedecus totius Ordinis teneant habitationes, ipso facto sententiam incurrant excommunicationis, donec praedictos monachos ad sua revocaverint monasteria, eorumdem monasteriorum totaliter permaneant privati administratione. Et nihilominus tales monachi tamquam fugitivi evitentur et puniantur. Patres vero abbates, qui delinquentes in praemissis indissimulate non correxerint, praemissas poenas incurrant ipso facto. 60.  Generale Capitulum districte inhibet abbati de Langonio ne de cetero quamcumque pensionem pecuniarum vel aliorum bonorum tribuat fratri Guillelmo Tranchier, quem idem Capitulum, quia ad idem debite citatus non comparuit in ipso, reputat contumacem, donec de causis et rationibus propter quas praedictam pensionem supra ipsum monasterium de Langonio petit aut debet habere, praefatum Capitulum legitime informaverit, et de sententia quam propter praedictam contumaciam incurrisse dignoscitur, efficaciter sit absolutus. 61.  Ut proprietatis vitium super quo vel Summus Pontifex dicitur non posse dispensare, efficacius amputetur ab Ordine, generale Capitulum districte inhibet omnibus et singulis Ordinis personis, ne de cetero pro missis vel quibuscumque officiis defunctorum in monasteriis institutis vel instituendis, pecuniam ad partem petere vel recipere praesumant. Et si qui hoc, quod absit fore, in hoc invenirentur delinquentes, tam recipientes quam abbates et monachi in hoc ipsis consentientes tamquam proprietarii et de simoniaca labe suspecti indissimulanter puniantur. 62.  Desideria carnalia a personis Ordinis generale Capitulum prorsus volens amputare, districte inhibet, ne balneorum usus de cetero personis Ordinis sanis concedatur ultra semel in mense. Si qui vero monachi vel conversi praeter infirmitatem evidentem huiusmodi balneis vel commessationibus aut aliis voluptatibus uti praesumerent, poenitentiam levis culpae in pane et aqua continue sustineant, donec sufficienter correcti fuerint et emendati. 