Gregorius episcopus servus servorum Dei N. venerabili Cluniacensi abbati et carissimo fratri salutem et apostolicam benedictionem. Si Romani ad vestras partes, sicut vestrates ad nos, sæpe venirent, frequentius tibi literis seu verbis qualiter circa nos geruntur quæ terrena sunt vel cœlestia indicaremus: sed quia dum satis intendis aulicos nutrire, de rusticis parum tibi est curæ, ultra hæc debes ad memoriam reducere, quia pauper noster et pius edemptor sic in cœlo angelos pascebat, ut in terris peccatores non solum non despiceret, sed etiam cum eis cibum sumeret. Cur, frater carissime, non perpendis, non consideras, in quanto periculo, in quanta miseria sancta versatur ecclesia? Ubi sunt qui se sponte pro amore Dei opponant periculis, resistant impiis, et pro justitia et veritate non timeant mortem subire? Ecce qui Deum videntur timere vel amare, de bello Christi fugiunt, salutem fratrum postponunt, et seipsos tantum amantes, quietem requirunt. Fugiunt pastores, fugiunt et canes gregum defensores. Invadunt oves Christi, nullo contradicente, lupi, latrones. Tulisti vel recepisti ducem in Cluniacensem quietem, et fecisti ut centum millia Christianorum careant custode. Quod si nostra exhortatio apud te parum valuit, et apostolicæ sedis præceptum in te obedientiam non invenit, cur gemitus pauperum, lacrymæ viduarum, devastatio ecclesiarum, clamor orphanorum, dolor et murmur sacerdotum et monachorum, te non terruerunt, ut illud quod apostolus dicit non postponeres, videlicet: « Caritas quæ sua sunt non quærit »; et illud, in corde, ut soles, haberes: « Qui diligit proximum legem implevit ». Quid tibi dicent B. Benedictus, et Gregorius, quorum alter præcipit ut per annum probetur novitius, alter vero prohibet ut ante triennium miles non efficiatur monachus: hæc ideo dicimus, quia quod vix aliquis princeps bonus invenitur, dolemus. Monachi vero, Deo miserante, sacerdotes et milites, et non pauci pauperes, per diversa loca qui Deum timent reperiuntur: principes autem Deum timentes et amantes in toto occidente vix aliqui inveniuntur. Omittimus jam de hac re tibi scribere: quia confido de misericordia Dei, caritas Christi quæ in te solet habitare me vindicando cor tuum transfodiet, et quantus mihi dolor esse debeat de bono principe ablato matri suæ ostendet. Quod si non illo pejor ei successit in regimine, possumus habere consolationem. Præterea monemus fraternitatem tuam, ut in talibus cautius te habeas, omnibusque virtutibus dilectionem Dei et proximi præponas. Hæc etiam te compellant ut manum orationis nobis porrigas, omnesque fratres tibi creditos ad hoc provocare studeas, ut merearis de virtute in virtutem proficere, et ad perfectionem summæ caritatis pervenire. Data Romæ quarto nonas januarii, indictione secunda.