Anno Domini millesimo quadringentesimo decimo octavo, statuta sunt haec apud Cistercium in Cisterciensis Ordinis Capitulo generali. ORATIONES. 1.  Pro sanctissimo in Christo patre ac domino domino Martino Divina Providentia Papa V… *etc. ut in anno* 1411. 2.  Pro serenissimo… *etc. ut in anno* 1401. 3.  Pro burgensibus… *etc. ut in anno* 1401. 4.  Pro pace… *etc. ut in anno* 1416. 5.  Pro felicis… *etc. ut in anno* 1401. [DIFFINITIONES GENERALES]. 6.  Editas anno praeterito in generali Capitulo diffinitiones omnes et singulas ratificat et confirmat praesens Capitulum generale pariter et approbat. 7.  Item, cum Ordo noster… *etc. ut in anno* 1411, *n° 7*. 8.  Licet ardua et rationabilia honorem Dei et reformationem totius Ordinis nostri, in utroque heu ! statu multipliciter collapsi, concernentia in praesenti Capitulo tractanda essent et discutienda, tamen propter paucitatem abbatum, in eodem Capitulo comparentium, usque ad sequens Capitulum talia oportet differri. Idcirco Capitulum generale considerans ingratitudinem plurimorum abbatum, gratiis et indulgentiis ipsis concessis abutentium, omnes et singulas gratias aliquibus abbatibus concessas, ut videlicet certis annis per unum vel duo ex ipsis ceteris remanentibus in Capitulo comparere possint, dictum Capitulum revocat, cassat et annullat, citans peremptorie et evocans virtute huius diffinitionis omnes et singulos abbates, ut futuro Capitulo, sub dupli expensarum in via fiendarum et depositionis poenis, personaliter se representent, vel per procuratores idoneos, ipsos et quemlibet ipsorum legitime et rationabiliter excusantes, compareant in eodem. Singulis ergo collectoribus contributionum per Capitulum praesens ordinatis, idem Capitulum in virtute salutaris obedientiae et sub excommunicationis poena districtissime praecipit et mandat, quatinus omnes abbates in terris sive provinciis pro collectura sibi deputatis constitutos, per se vel per alium seu alios peremptorie, ut praefertur, citent, et praesens citatorium quoties poterunt ipsis insinuent et intiment cum effectu. Praeterea omnes abbates, qui in contemptum Ordinis et in dispendium propriae salutis, ad praesens Capitulum per se venire vel per procuratores idoneos se excusare non curarunt, poenam dupli expensarum, iuxta papalia et Ordinis instituta, Capitulum generale decernit incurrisse, et iuxta eadem instituta omnes, qui isto anno et aliis statutis terminis contributiones Ordinis neglexerunt solvere, excommunicatos denuntiat et declarat, mandans et praecipiens dictis collectoribus ut de hoc diligenter inquirant, et ad solutionem dupli et contributionum praedictarum dictos abbates, per poenas et censuras Ordinis, coerceant et compellant, inobedientes et rebelles excommunicatos et per consequens irregulares, si se divinis sic ligati immiscuerunt, vel eadem celebrarunt in ecclesiis et capellis tam Ordinis quam saecularium, singulis diebus dominicis et festis declarent et denuntient et denuntiari faciant publice. Solventes vero quittent et a vinculo excommunicationis, si quod propter dilationem solutionis incurrerunt, absolvant, et super irregularitate quam contraxerunt, sic ligati se divinis ingerendo, non tamen in contemptum clavium, dispensent in plenaria Ordinis potestate. Sed et si dicti collectores negligentes fuerint, et circa commissionem praesentem se remissos exhibuerint, tamdiu a divinis ex decreto praesentis Capituli abstineant quoadusque mandatum praescriptum fideliter exsecuti fuerint, et relationem de omnibus praemissis faciant in futuro proximo Capitulo generali. [DIFFINITIONES SPECIALES]. 9.  Quia abbas de Bello loco regis commissionibus sibi factis per Capitulum generale, prout a fide dignis fertur, abutitur et abusus est, ideo Capitulum generale omnem potestatem visitandi, corrigendi, reformandi, contributiones colligendi, et omnium aliorum, quae vigore dictarum commissionum facere posset et deberet, quousque se legitime et sufficienter coram dicto Capitulo excusaverit, suspendit et in suspenso teneri vult, citans ipsum ob inde ad futurum sequens Capitulum generale, super obiiciendis sibi ibidem personaliter responsurum. 10.  Abbati monasterii de Walkenrede Capitulum generale committit et iniungit, sibi nihilominus in virtute salutaris obedientiae praecipiendo, quatinus omnes et singulos abbates per abbatem de Lanckheim de personali remanentia a Capitulo excusatos, ad solvendum expensas dicto abbati de Lanckheim in via Capituli in progressu et reditu per ipsum factas integraliter et in toto, per poenas et censuras Ordinis viriliter coerceat et compellat. 11.  Abbatem de Walkenrede propter intolerabilia damna sibi et suo monasterio per potentes eiusdem patriae illata, Capitulum generale a missione studentis per sequens continuum triennium absolvit misericorditer et supportat. 12.  Capitulum generale abbates Ordinis Misniae, Thuringiae ab abbate de Lanckheim de remanentia a Capitulo generali legitime excusatos propter imperfectionem domus et officinarum pro studentibus Ordinis in studio Lipzensi Ordini incorporato et confirmato, a missione studentium hoc anno dumtaxat habet favorabiliter excusatos. 13.  Contributionem sex millium florenorum in proximo sequenti Capitulo solvendorum, iuxta quotas et summas quemlibet abbatem contingentes, sub penis contra non solventes a Sede Apostolica et ab Ordine latis, pro diversis negotiis Ordinis procurandis et promovendis, Capitulum generale imponit abbatibus Ordinis universi. 14.  Receptores autem dictae contributionis et antiquarum, Capitulum generale ordinat et instituit venerabiles patres subnotatos videlicet, dominum Cistercii ubique, per se vel per alium seu alios ; in Cistercio bursarium loci ; in Lombardia et tota Italia procuratorem Ordinis generalem ; Parisius cellerarium Sancti Bernardi ; in Anglia, Wallia et Hybernia abbatem de Fontibus, per se vel per alium seu alios idoneum et idoneos ; in regno et dominiis regum Castellae, Portugalliae, Navarrae et Arragoniae, abbatem Populeti ; in tota Provincia et lingua occitana abbatem Grandissilvae ; abbatem de Mullenbrune in Swevia, Alsacia, Wesfalia, Bavaria, Franconia et in partibus Rheni superioribus usque ad Maguntinam civitatem ; abbatem de Valle Sancti Georgii in Misnia, Thuringia, Saxonia et partibus vicinis ; abbatem de Aula regia in Bohemia, Moravia, Lusatia et partibus vicinis ; abbatem de Clara tumba in Polonia, Prussia, Livonia et partibus vicinis. 15.  Causas et negotia Ordinis in Anglia, Capitulum generale committit reverendis patribus et dominis Cistercii, Pontigniaci et Claraevallis monasteriorum abbatibus, ut disponant de hiis secundum serenitatem conscientiarum et dictamen rectae rationis, in plenaria Ordinis potestate. Eisdem committit idem Capitulum videre de statu et provisione procuratoris generalis in Curia romana. 16.  Controversiam quae vertitur inter abbatem de Capella et fratrem Henricum Raspinder, eiusdem monasterii professum, committit Capitulum generale de Lutzella et Salem monasteriorum abbatibus, ut vocatis ambabus partibus in dicto monasterio de Capella vel alio loco competenti, auditis querelis, rationibus et dependentibus hinc inde, utrique parti, iuxta Ordinis statuta et dictamen rationis, auctoritate Capituli, faciant iustitiae complementum. 17.  Capitulum generale committit reverendo patri domino abbati Claraevallis, ut de factis fratrum Gerardi Platarii et Ioannis Laurentii, monasterii Bullencuriae, se informet, et si humilis ipsorum poenitentia et alia devotionis merita exegerint, et ipsis suffragata fuerint, sine irregularitate et inhabilitate, ut ad omnes actus legitimos admitti, et ad omnia officia et administrationes ac dignitatem etiam abbatialem promoveri possint, auctoritate Capituli generalis cum eis dispenset. 18.  Commissionem factam per reverendum patrem dominum Cistercii pro reformatione certorum monasteriorum et collectura contributionum et aliorum debitorum Ordinis, Capitulum generale approbat, ratificat et confirmat. 19.  Pro tribus monialibus de Robertimonte. — Cupientibus secundum iuris et Ordinis nostri dispositionem, inclusione perpetua se mundo subtrahere, sine omni quacumque proprietatis specie, regulam professionis suae sequi sororibus Mariae de Ponseur, Yda de Viseto et Helwida de Nivella, monialibus monasterii de Robertimonte, Leodiensis dioecesis, neque commoditatem invenientibus adimplendi desideria huiusmodi sua facta in dicto monasterio, ut asserunt, et testimoniis efficacibus est compertum, ad preces illustrissimae principissae dominae Ioannae comitissae Namurci, eo digniores exaudiri, quod ad salubrioris vitae frugem interpellant. Generale Capitulum quod liberum sit eis in monasterio Solismontis eiusdem dioecesis, ubi de licentia dicti Capituli residentiam pro nunc habeant hospitalem, professionum suarum vota infra terminum Paschae proximo venturi transferre, subque clausura perpetua et vivendi modo mere communi, nullius conscio proprietatis, secundum regulares nostri Ordinis observantias quoad vixerint, sinceritate pertinaci vitam agere ac reddere Altissimo vota sua, petita licentia a propria abbatissa licet non obtenta ; quo in casu ab omni vinculo professionis, quo vel abbatissae vel monasterio Robertimontis astrictae sunt, Capitulum eas absolvit expresse. Universis dicti monasterii personis regularibus, sub divini attestatione iudicii et excommunicationis sententiae poena inhibendo, ne piam hanc salutis animarum directionem impediant vel in eius gravamen aliquid attentare praesumant. 20.  Pro sorore Yda moniali de Solières. — Devotionis fervori sororis Ydae monialis de Solières, Leodiensis dioecesis, benigno favoris auxilio concurrens generale Capitulum gratiam atque licentiam impertitur eidem mutandi, infra Pascha proximo venturum, professionis suae locum, in quo nec sub decenti clausura, nec sine proprietatis implicatione vivitur, et se transferendi, suamque professionem ad monasterium de Marche in comitatu Namurci, si abbatissam et conventum ad hoc invenerit consentire, et abbatissae de Solières consensum etiam non obtentum expetiverit, ut in dicto loco de Marche cum ceteris Dei famulabus sub irrefragabili clausura mundum effugiat, ab omni quoque proprietatis inquinamento purgata, secundum regulam nostram in communi vivens quaerat, ac ipso praestante inveniat per observantiae regularis exercitia Iesum Christum, qui sponsus est et corona virginibus sacris ; quam licentiam et Capituli gratiam sub excommunicationis sententiae poena impediri prohibemus, praesertim per dicti monasterii de Solières abbatissam vel personas alias regulares, a subiectionis etiam seu obedientiae debito quo virtute professionis astringitur eisdem praefata soror Yda, ex nunc pro tunc eam liberat et absolvit Capitulum si professionaliter in monasterio de Marche recepta fuerit ante Pascha proximum, ut praefertur. 21.  Licentia pro anniversariis concedendis. — Abbatissis et conventibus de Marche et de Solismonte in comitatu Namurcensi, Leodiensis dioecesis, specialem generale Capitulum tribuit licentiam faciendi singulis annis, ab hinc in antea, anniversarium pro illustrissimo principe domino celebris memoriae Guillelmo comite Namurcensi nuper defuncto, in die sui obitus cum vigiliis in praecedenti vespere secundum Ordinis nostri morem ; in quo quidem officio tam ipsius comitis quam inclitae superstitis adhuc consortis pridem suae Ioannae memoria, cum huic saeculo valefecerit, simul fiet, hiis equidem annualium obsequiorum suffragiis dicti monasterii viscerales affectus quod hii principes ad ipsa gerebant, eorum insuper in collatis eleemosinis amplissima recognoscent, cumque gratitudine beneficia, quorum pars est trecenti floreni Hollandiae monasterio de Marche, et ducenti monasterio Solismontis ad dictorum anniversariorum fundationem exhibiti per eosdem. 22.  Confirmatio obligationis ad missam quotidianam. — Debitae gratitudinis oblationem, in qua semetipsos et eorum perpetuo successores obligant abbas et conventus monasterii monachorum de Molinis in comitatu *Namurcensi,* Leodiensis dioecesis, ex nunc in antea quotidie missam unam defunctorum celebrare, pro principibus illustrissimis domino celebris memoriae Guillelmo dudum comite Namurcensi et eius inclita tunc consorte Ioanna, qui dictum monasterium annuis possessionibus multipliciter dotaverunt, oblationem inquam, secundum omnes et singulas conditiones et clausulas in litteris, quibus ex mandato Capituli diffinitio praesens annectitur, expressas, ipsum generale Capitulum attentis mature cunctis circa rem hanc attendendis, acceptat, in perennem quoque roboris firmitatem ratificat et confirmat. 23.  Mandata quaedam et commissio pro abbate de Molinis. — Abbati de Molinis in comitatu Namurcensi, dioecesis Leodiensis, praecipit generale Capitulum indeficienter solvere monialibus de monasterio suo dudum translatis ad alia monialium Ordinis monasteria, pensiones annuas eis auctoritate Capituli cum transmigrarent constitutas, observatis tamen clausulis et restrictionibus quae per litteras super hoc eadem auctoritate solemniter editas declarantur. Abbatissis etiam et conventibus monasteriorum ad quae dispersio huiusmodi monialium facta est, iniungitur districtissime, quatinus eas prout missae sunt et assignatae, recipiant, receptis subveniant in vitae necessitatibus sicut suis ceteris in conventu, summopere semper intendentes ad vitam regularem et honestam eas inducere, ac ab evagandi per saeculum, turpiter vivendi insolentiis cohibere. Porro si dictae abbatissae vel conventuum suorum personae regulares quaecumque negligentes, contradicentesve fuerint in praemissis, aut aliqua monialium huiusmodi translatarum ad hoc invenerint consentire, et abbati extra loca sibi deputata dissolute vivendo, vel monasterium seu personas de Molinis verbis aut factis per se vel per alios molestando, deprehensa fuerit deliquisse, vult et ordinat Capitulum quod praefatus abbas de Molinis in utroque casu cum Ordinis omnimoda potestate provideat, ipsasque moniales translatas vagabundas, aut monasterii sui de Molinis ad redeundi finem turbatrices severissima prorsus animadversione compescat per detentionem, si opus fuerit, corporalem aut alia quaevis opportuna remedia, invocato, cum indiguerit, in Ordinis et iustitiae subsidium, auxilio tam ecclesiasticorum iudicum quam brachii saecularis. 24.  Quoniam abbas de Bello loco regis in Anglia commissionibus per Capitulum generale sibi commissis, prout a fide dignis ad dicti Capituli notitiam perlatum est, enormiter in Ordinis grave scandalum atque detrimentum abusus est, et abutitur, etiam apostolica se fulciens in hoc auctoritate, contra morem Ordinis et libertates a Summis Pontificibus indultas eidem. Idcirco generale Capitulum omnem potestatem visitandi, corrigendi, reformandi, instituendi, destituendi, contributiones colligendi, vel alia quaecumque faciendi virtute commissionum huiusmodi seu Ordinis auctoritate generali, vel a cuiusvis abbatum Ordinis in speciali, suspendit penitus, omnique vult executionis vigore carere, donec se de praemissis coram dicto Capitulo legitime et sufficienter excusaverit, citans ipsum ob inde ad immediate futurum generale Capitulum super obiiciendis sibi ibidem personaliter responsurum. Ei quoque prohibens sub depositionis ab abbatiali praesidentia ac excommunicationis latae sententiae poenis, ne contra praemissa quidquam attentare praesumat. Similiter et sub eadem excommunicationis poena, universas et singulas Ordinis nostri personas regulares cuiuscumque status vel gradus existant, caritative monens ne dicto abbati si, quod absit, in oppositum aliqua praesumeret, obedire quomodolibet, ne sic praesumptis audeant vel favere. 25.  Abbatibus de Navalle [Waverleia] et de Fontibus in Anglia et magistri Guillelmo etiam monacho, s. th. pr., committit generale Capitulum et iniungit, quatinus ipsi vel dictorum abbatum alter cum eodem magistro Guillelmo diligenter inquirant et se ad plenum informent de excessibus, corruptelis et oppressionibus per abbatem de Bello loco regis tam in Anglia quam in partibus vicinis, ut dicitur, commissis, et quidquid super hiis invenerint, ad sequens generale Capitulum deferant vel deferat eorum alter sub publica nota. Denarios sane qui pro dicto negotio rationabiliter expositi fuerunt super communes Ordinis in Anglia contributiones, assignabit dictum Capitulum integraliter et libenter. Si vero malitia temporum dictis commissariis aditum praecluderet ad Capitulum, ea quae recipient et scripta super hoc usque Brugium in Flandria mittant, ibidem in domo de Dunis exhiberi procurent. 26.  Non satis attendens illam beati patris nostri Bernardi sententiam, quod non otium, non turba, non opes, sed labor et latebrae, paupertasque spiritus, monachorum insignia sunt, hiisque vita nobilitatur eorum ; non, inquam, hoc satis attendens frater Rutgherus, monachus de Eysterbach super Rhenum, eiusdem loci quondam abbas, continuam in civitate Coloniensi residentiam ducens, frequentat turbas, otia sectatur, vivit tam pene saeculariter tam indecenter ex pecunia dicti monasterii, titulo cuiusdam pensionis sibi, cum resignaret, improvidae et excessivae, si Ordinis nostri statuta pensantur, assignatae. Quamobrem informatum super hiis Capitulum abbati de Hymmerode, dicti monasterii de Eysterbach immediato patri abbati, committit districtius praecipiendo mandat et iniungit quatinus, per substractionem dictae pensionis ad tempus vel ad semper, et alias Ordinis censuras et poenas, dictum fratrem Rutgherum compellat in monasterio de Eysterbach stabili residentia permanere, ubi liberius, quietius et decentius praeteriti temporis supplere neglectus et omissiones suberit ei, atque in solitudinis congregatione devota propriam perfectionem operari salutem inquirat. Insuper dictus abbas de Hymmerode, si frater ipse Rutgherus pro non soluta pensione sua fecerit per iudicem, qui de Ordine non est, cassum vel interdictum in monasterio suo poni, et si sic invenerit, citet eumdem ad proximum futurum Capitulum generale cum intimatione quod, sive comparuerit sive non, ad instantiam procurationis Capituli prout iuris et rationis fuerit, procedetur. 