Domno Vgoni Archāgelo Monachorum, sanctoque Conuentui, Petrus peccator Monach. quidquid seruus. Postquam feram semel vænator illaqueat, si nexum eius pedibus iniicit, iam sine perdendi formidine longius eam euagari sub quadam libertate permittit. Is etiam, qui aucupio delectatur, dum iniecto funiculo pedibus tenet volucrem, securus auolādi datam simulat facultatem:  illa quidem fugam tentat, alarum librat ex more remigium: sed dum exilire conatur, aucupe funiculum stringente, retrahitur. Vos etiam me tuto ad propria remisistis, quem videlicet glutino vestræ charitatis astrictum insolubiliter retinetis. Nam recedere quidem corpore potui, sed mente de vestris manibus non exiui. Ita nempe mirandæ conuersationis vestræ me viscus obstrinxit, angelicæ vitæ coagulus agglutinauit, sinceræ charitatis laqueus irretiuit, vt facilius suimet obliuisci, quam a vestra memoria mens mea possit auelli. Vidi siquidem paradisum quatuor Euangeliorum fluentis irriguum, immo totidem spiritualium riuis exuberare virtutum: vidi hortum delitiarum diuersas rosarum, ac liliorum gratias germinantem,  mellifluas aromatū, ac pigmentorum fragrantias suauiter redolentem, vt de illo vere valeat Deus omnipotens dicere: Ecce odor filij mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus. Et quid aliud Cluniacense monasterium, nisi agrum Domini plenum dixerim, vbi velut aceruus est cœlestium segetum, chorus tot in charitate degētium monachorum? Ager ille quotidiano sanctæ prædicationis ligone proscinditur,  in eo cælestis eloquij semina consperguntur. Illic spiritualium frugum prouentus aggeritur, vt horreis postmodum cœlestibus inferatur. Vnde cum te, fœlix Cluniace, considero, hoc tibi nomē impositum, non sine diuini præsagij dispositione perpendo. Hoc quippe vocabulum ex clunibus,  acu componitur, per quod videlicet arantium boum exercitium designatur. Bos enim in clunibus aculeo pungitur, vt aratrum trahat,  arua proscindat. Illic enim humani cordis ager excolitur, vnde seges illa colligitur, quæ promptuarij cælestis ædibus infercitur. Illic aculeus ille bobus infligitur, de quo superbienti adhuc Saulo dictum est: Durum est tibi contra stimulum calcitrare. Ille siquidem tamquam superbus,  ferox adhuc taurus aream Domini, quæ est Ecclesia, superbiæ cornibus ventilabat: sed iugo Fidei diuinitus subditur, vt aratrum in agro Domini trahere compellatur. Vnde postmodum de Euangelizantibus, tamquam de arantibus dicit: Debet enim in spe, qui arat, arare:  qui triturat in spe fructus percipiendi. De hoc aratro Dominus: Nemo, inquit, mittens manum suam in aratrum,  respiciens retro, aptus est regno Dei. Legis aratrum trahebat Israeliticus populus per desertum, cum hinc eum Pharao durissimæ seruitutis aculeo pungeret, illinc autem Moyses præceptis cælestibus, quasi quibusdam funibus prouocaret. Ille construendo luto atque lateribus vrbes, eum quasi post terga cædebat; iste promittendo terram lactis ac mellis, præuius attrahebat. Nos autem, qui in agro Ecclesiæ, quasi Dominici boues aramus, tunc in posterioribus aculeo pungimur, cum vltima postremi iudicij discussione terremur. In posterioribus nos aculeus terroris exagitat, vt ceruix nostra iugo diuinæ leges attrita, in laboribus non lassescat. Conueniēter itaque Cluniacum agrum dixerim, in quo videlicet Dominici boues infatigabiliter arant, dum eos diuini terroris aculeus stimulat:  velut acu clunium pars postrema transpungitur, cum vltimi terrore iudicij mens humana terretur. In posterioribus pungitur, vt in anteriora cōtendat, quia transacta cor nostrum vita terrificat, vt discussionem vltimi examinis pauescat. Hoc Paulus aculeo pungebatur, vt in anteriora contenderet, cum dicebat: Ego me non arbitror comprehendisse: vnum autem, quæ retro oblitus sequor ad brauium supernæ vocationis: sequor, si comprehendam. Datus enim illi fuerat stimulus carnis, vt nō in labore succumberet, sed in agro Dominicę segetis indesessus araret. Hic bos insignis, atq. mirabilis duo gerebat in capite cornua, quia duo vētilabat per prędicationis officiū testamenta; qui cum ad Galatas diceret: Vnum Abrahæ filium ex ancilla natum, alterum ex nobili legitimi coniugij libertate progenitum; protinus addidit: Hæc enim sunt duo testamenta. Hic etiam more bouis ligatus arabat, qui vincula sua sæpe commemorat. Numquid enim tunc in vinculis non arabat, cum ad Philemonem catena constrictus aiebat: Obsecro te pro filio meo, quem genui in vinculis, Onesimo? Qui etiam tamquam bos egregius ad victimam ducebatur, cum dicebat: Ego enim iam immolor,  tempus meæ resolutionis instat. Merito ergo venerabilis locus sortitus est vocabulum, vbi nūc  spiritualium bonorum trahitur aratrum,  cœlestium segetum vsque ad vnum granum, quod est Christus Iesus, accuminatur aceruus. Qui de semetipso dicit: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, nullum fructum affert. Cluniacus pręterea spiritualis quidam campus est, vbi cœlum,  terra cōgreditur, ac velut arena certaminis, vbi spiritualis more palęstræ caro fragilis aduersus potestates aereas colluctatur. Non est enim nobis colluctatio aduersus carnem,  sanguinem; sed aduersus mundi rectores tenebrarum harum, contra spirituales nequitias in cœlestibus. Illic Iosue non ille * Benun, sed cælestis ductor exercitus,  qui spiritualium instructor est bellatorum, suos edocet milites, superbas quinque Regum calcare ceruices: super quos nimirum triumphalem noscuntur obtinere victoriam, qui totidem sensus corporum per districtæ custodiæ cohibent disciplinam. Illic mœnia Iericho tubarum clangoribus corruūt,  habitatores eius Israelitarum gladiis perimuntur. Illic Iosue terribiliter imprecatur: Maledictus, inquit, vir coram Domino, qui suscitauerit,  ædificauerit ciuitatem Iericho. In primogenito suo fundamenta illius iaceant,  in nouissimo liberorum ponat portas eius. Ille scilicet Iericho in primogenito suo suscitator ædificat, qui mundum hunc Apostolicæ tubæ clangore collapsum, principaliter amat. Ille vero portas eius ponit in nouissimo liberorum eius, qui mundum despiciens, paruipendit; qui eum omnibus, quæ vere sunt amanda, postponit. Qui scilicet hoc sęculum ad vsum habet, in amore non habet:  dum amorem cœlestis regni tamquam primogenitum sibi nutrit hæredem, mundum despicit velut sordentem puerum in cunabulis vagientem. Primum, ait Dominus, quærite regnum Dei,  hæc omnia adiicientur vobis. Vt regnum Dei in corde nostro sit primogenitum, mundus habeatur quadam extremitatis adiectione nouissimus. Illic etiam Adonibezech manuum ac pedum summitate præciditur; dum malignus inter Sanctos viros spiritus,  incedendi,  operādi virtute priuatur. Qui nimirū dum sua vulnera patitur, hæc eadem sese aliis intulisse gloriatur: Septuaginta, inquit, Reges amputatis manuum ac pedum summitatibus, colligebant sub mensa mea ciborum reliquias; sicut feci, ita reddidit mihi Dominus. Septuaginta scilicet Reges septuaginta sunt linguarum discrepantium nationes, quibus vsque ad Saluatoris aduentum antiquus hostis  recte gradiendi,  bona faciendi prorsus abstulerat facultatem. Cui nimirum vtrique gemino vulneri medetur animarum medicus Paulus, cum dicit: Remissas manus,  dissoluta genua erigite,  gressus rectos facite pedibus vestris; ne claudicans quis erret, magis autem sanetur. Adonibezech quippe Dominus fulminis, vel Dominus contentus vani interpretatur. Fulmen mox vt micare incipit, subito deficit. Per quod Iudaicus potest intelligi populus, qui nimirum quodam quasi fulgore micant, cum dicerent: Omnia quæ præcipit nobis Dominus,  audiemus,  faciemus; sed mox deficiens lux ista cadebat, cum ceruices suas tenebrosis dæmonibus inclinabant. Per id vero, quod dicitur contentus vani, Gentilitas designatur, quæ contenta visibilibus idolis, non curabant reuerti ad misericordiam Creatoris:  dum veritatis ignorabant cultum, vanis insistebant cerimoniis idolorum. De quibus dicit Apostolus: Quia Deum non glorificauerunt, aut gratias egerunt, sed euanuerunt in cogitationibus suis. Horum igitur duorum populorum ex maxima parte dominatus est Adonibezech, id est, reprobus nequitiæ spiritus; quia  iste quasi fulmen micare cœpit,  desiit:  ille dum vanitate dæmonum contentus extitit, proprij Creatoris auxilium non quæsiuit. Et, vt ad propositum redeam, illic Eglon in typo luxuriæ, fortis Aoth infixa ventri sica perfoditur: illic clauo tabernaculi superbi Sisare cerebrum perforatur: Illic in auaritiæ signum, Achar filium Charmi lapides obruunt, omniumque vitiorum pestes, tamquam rebelles hostium acies, fortium Israelitarum gladios non euadunt: illic verus Dauid, velut in arcis Sion culmine constitutus, bicipiti gladio, qui ex eius ore procedit, vndique sibi reluctantes aduersarios iugulat, omnium sibi resistentium ceruices obtruncat: in his Galgalis quæ reuelatio dicitur, a nouis Israelitis Ægypti opprobrium tollitur, dum per lapideos cultros secunda circumcisio celebratur: illic paschalis solennitas colitur,  a velamine Moysi ad reuelationis speculum, Iesu duce, transitur. Nostis præterea, dilectissimi, pro tuenda salute vestra quantus me labor attriuerit, quod in vltima senectute mea tot præripia montium, tot inhorrescentium Alpium iuga transcenderim: , vt breui cuncta complectar, ego mortis acredinem pertuli, vt vos suauiter viueretis: vitam meam in manibus meis posui,  vos per eius, cui seruitis auxilium, de persequentium manibus liberaui. Quamobrem omnes in capitulo residentes communi iudicio statuistis,  schedulis inseri per rescriptionis articulum decreuistis: vt  vos,  posteri vestri semper in anniuersario mei obitus insigne aliquid ageretis: quatenus  tubæ omnes festiuius clāgerent,  fratres pro fratre solemnes orationum, atq. sacrificiorum exequias celebrarent. Hoc astipulationis vestræ decretum, ne quandolibet intercipere possit obliuio, in vestri cordis margine reperitur insertum. Vnde sanctæ charitatis vestræ dulcedinem lacrymabiliter obsecro, meque vestris prono corde vestigiis prostratus aduoluo: vt quod seruo vestro promisistis, mox vt vocationem meam pro certo noueritis, efficaciter impleatis. Dominus etiam meus, ac venerabilis Pater Abbas vester Vgo, sicut mihi pollicitus est, hunc eundem suæ sponsionis indiculum viuo sermone per propria faciat monasteria prædicari,  in eorum codices stylo iubeat currente transcribi: vt veritatis omnino discipulus teneat fidem, nec stipulati fœderis violet cautionem. Rogo per Iesum, qui sub Pontio Pilato testimonium reddidit: per terribile iudicium eius, quo viuos, ac mortuos iudicabit: per Angelos,  Archangelos, per Petrum,  Paulum,  omnes Apostolos, ac martyres deprecor: per sanctæ omousion Trinitatis nomen obtestor: vt  vos,  posteri vestri mei memoriam in vestris sanctis orationibus habeatis:  quod a vobis mihi per intentationem Anathematis scriptum est, veraciter impleatis, quod, vt faciatis, huius quidem vobis obtestationis adiurium pono: si vero non feceritis, cum per auctoritatem Apostolicæ Sedis competenter id possem, tamen super Angelicæ militiæ chorum tam terribilis sententiæ iaculum non intento. Sit tantum, qui mihi in hac petitione mea fauere contempserit: sit, inquam, reus mendacij, sit debitor violatæ sponsionis in vltimo iudicio veritatis. Titillat, vt addam, deleatur de libro: sed dum reuerentiam vestram præ oculis habeo, proferre, quod mens suggerit, non præsumo. Quod si petitioni meæ non denegatis effectum,  post obitum meum per anniuersarium semper, sicut condictum est atque præscriptum, sanctæ orationis vestræ mihi præbueritis auxilium, omnipotentis Dei custodia super hoc Monasterium semper inuigilet, quæ  vos ab inuisibilium hostium defendat insidiis,  bona vestra ab exterioribus tueatur aduersis. Omnipotens Spiritus corda vestra possideat,  feruore continuo suæ dilectionis accendat: templum sibi nunc in vestris pectoribus construat,  postmodum vos supernæ Hierusalem mœnibus introducat. Amen.