Incipit Synodus Autissiodorensis. CANONES. I. Non licet kalendis januarii vecola, aut cervola facere, vel strinas [streneas] diabolicas observare: sed in ipsa die sic omnia beneficia tribuantur, sicut et reliquis diebus. II. Ut omnes presbiteri [ante] Epiphania missos suos dirigant, qui eis de principio quadragesime nuntiet [nuntient], et (in) ipsa Epiphania ad populum indicetur [interdica]. III. Non licet compensas [us] domibus propriis, nec pervigiliis [us] in festivitatem sanctorum facere; nec intresentius, aut ad arbores sacrivos vel ad fontes vota dissolvere, nisi quicumque votum habuerit, in ecclesia vigilet, et matriculis [matricolæ] ipsum votum aut pauperibus reddat: nec sculptilia [subtilia] aut pede aut homine lineo fieri [pœnitus] præsumat. IV. Non licet ad sortilocus [sortiligos] vel [ad] auguiria respicere, nec ad cartigios [caragius] nec ad sortes quas sanctorum vocant, vel quas de lignum, aut de pane faciunt, aspicere, nisi quicumque homo facere, vult omnia in nomine Domini faciat. V. Omnino (et) inter supradictis conditionibus pervigilius, quos in honore domni Martini observant, omnimodis prohibere. VI. Ut post [a] media quadragensima presbiteri crisma petant. Et si quis infirmitate detentus venire non potuerit, ad archidiacono suo vel archisubdiacono transmittat, sed cum crismario et lintheo, [lenteo] sicut reliquiæ [requiæ] sanctorum deportare solent. VII. Ut medio maio omnes presbiteri ad synodum [o] in civitate veniant, et kalendis novembris omnes abbates ad concilium [con]veniant. VIII. Non licet in altario in sacrificio divino mellita, quod mulsa appellant, nec ullo alio poculo, absque vino cum aqua mixtum, offerre, quia ad grande reatum et peccatum pertinet presbytero ille quicumque alio poculo absque vinum, in consecratione sanguinis Christi [offerre] præsumpserit. IX. Non licet in ecclesia chorus sæcularium, vel puellarum cantica exercere, nec convivia in ecclesia præparare, quia scriptum est: Domus mea, Domus orationis vocabitur. X. Non licet in altario ubi episcopus missas dixerit presbiter in illa die missas non dicat. [Non licet super uno altario in una die duabus missas dicere, nec in altario ubi episcopus missas dixerit, presbiter in illa die missas dicat]. XI. Non licet (in) vigilia paschæ ante hora secunda noctis vigilias perexplere [perexpedire] quia ipsa nocte non licet post media noctæ bibere, nec manducare, nec in Natale Domini, nec reliquas solemnitatis. XII. Non licet mortuis, nec eucharistiam, nec osculum tradi, nec de vella vel pallas corporum eorum [scapulas suas] involvi. XIII. Non licet diacono, de vela vel pallas scapulas suas involvi. XIV. Non licet in baptisterio corpora sepelire. XV. Non licet mortuum super mortuum mitti. XVI. Non licet die dominico boves jungere, vel alia opera exercere, nisi pro causis constitutis. XVII. Quicumque se propria voluntate aut in aqua jactaverit, aut collum ligaverit, aut de arbore precipitaverit, aut ferrum percusserit, aut qualibet occasione voluntate se morte tradiderit: istorum oblatio [oblata] non recipiatur. XVIII. Non licet absque paschæ solemnitatum ullo tempore baptizare, nisi illos quibus mors vicina est quos grabatarios dicunt. Quod si quis in alio pago, contumacia facientem, post interdictum hunc infantes suos, ad baptismum detulerit, in ecclesias [non] recipiantur usque ad satisfactionem. Et quicumque presbiter ipsos extra nostro premisso recipere præsumpserit, tribus mensibus a communione ecclesiæ sequestratus sit. XIX. Non licet presbitero aut diacono, aut subdiacono, post accepto cibo vel poculo, missas tractare; aut in ecclesia, dum missas dicuntur stere [stare]. XX. Quod si presbiter, quod nefas est dicere, aut diaconus, aut subdiaconus, post acceptum benedictionem, infantes procreaverint, aut adulterium commiserint et archipresbitero hoc episcopo aut archidiaconus non innotueri[rint] sicut integro anno non communicet: illi vero qui hoc commiserunt deponuntur. XXI. Non licet presbitero, post acceptam benedictionem, in uno lecto cum presbiteria (sua) dormire, nec in peccato carnali miscere nec diacono, nec subdiacono. XXII. Non licet relicta presbiteri, nec relicta diaconi, nec subdiaconi, post ejus mortem maritum accipere. XXIII. Si monachus in monasterio adulterium commiserit, aut peculiarem habere præsumpserit, aut furtum fecerit, aut hoc abas per se non emendaverit, aut episcopo, vel archidiacono, non innotuerit, ad penitentiam agenda, in alio monasterio retrudatur. Non licet abbate, ne monacho ad nuptias ambulare. XXIV. Non licet abbati filios de baptismo habere, nec monacho [monachus, nec] commatris habere. Quod si quis abbas mulierem in monasterio suo ingredi permiserit, aut festivitates aliquas ibi expecta [spectare] preciperit, [a] tribus mensibus in alio monasterio retrudatur, panem et aqua contentus. XXV. Non licet ut aliquis suam novercam accipiat uxorem. XXVI. Non licet ut filiam uxoris suæ quis accipiat. XXVII. Non licet ut relictam fratris sui quis [in] matrimonium ducat. XXVIII. Non licet duas sorores, si una mortua fuerit, alteram in conjugium accipere. XXIX. Non licet consubrinam, hoc est qui de duobus fratribus, [quod de duos fratres] aut de duas sorores procreantur, in conjugium accipere, ne qui de ipsis nati fuerint, in conjugio socientur. XXX. Non licet ut neptis avunculi uxorem accipiat. XXXI. Non licet presbitero, aut diacono, ad trepalum, ubi rei torquentur stare. XXXII. Non licet presbitero in judicio illo sedere, unde homo ad mortem tradatur. XXXIII. Non licet presbitero, aut diacono vel quemquam clericorum, de qualibet causa. XXXIV. Conclerico suo adjudicium secularem trahere. XXXV. Non licet mulierem [mulieri] nuda manu eucharistiam accipere. XXXVI. Non licet mulier manum suam ad palla dominica mittat. XXXVII. Non licet [cum] excommunicato communicare, nec cum eo cibum [o] sumere. XXXVIII. Si quis presbiter, aut quilibet de clero, aut de populo cum excommunicato absque voluntate ipsius, qui eum excommunicavit, sciens receperit, aut cum illo pane manducaverit, vel ad conloquium habere decreverit [simile] sententia subjacebit. XXXIX. Non licet presbitero inter epulas cantare nec saltare. XL. Non licet presbitero, nec diacono quemquam inscribere sed in vice sua, si causa habuerit, aut fratrem, aut quicumque roget secularem. XLI. Ut unaquis mulier, quando communicat, domiicalem suum habeat, quod si qua non habuerit, usque in alio die dominico non communicet. XLII. Quicumque judex, aut secularis, presbiterum aut diaconum aut quemlibet de clero, [aut de junioribus], absque voluntate [audientia] episcopi, vel archidiaconi, vel archipresbitero, injuriam inferre præsumpserit, anno ab omnium christianorum consortio habeatur extraneus. XLIII. Si quis ex secularibus institutionem aut ammonitionem archipresbiteri sui contumatia faciente audire distulerit, tamdiu a liminibus sanctæ ecclesiæ habeatur extraneus, quamdiu tam salubri institutione adimplere deberit. Insuper et multa quam gloriosissimus domnus rex precepto suo instituit, susteneat. XLIV. Si quis hanc definitionem, quam ex auctore canonica cum communi [communione] consensu et convenientia [coniventia] conscripsimus atque instituimus, tam ad clero, quam ad populo commonendo, vel ad id quod constitutum [scriptum est] conservandum neglegens, inventus fuerit et hoc observare distulerit, aut eos qui ipsum audire neglexerit, celaverit aut subpresserit [subpræserit] aut in notitia episcopo non disposuerit [deposuerit], anno, a consortio fratrum, vel ab omnium christianorum communione, habeatur extraneus. XLV. Si quis presbiter, aut diaconus, aut quislibet de numero clericorum, relinquens propriam parochiam, pergat ad alienam et omnino demigrans, præter episcopi sui conscientiam in alienam parochiam commoretur, hunc ulterius ministrare non patimur; precipue si vocatus ab episcopo, redire contempserit, in sua inquietudine perseverans. Verumtamen quam laicus ibi communicet, episcopus vero apud quem moratus fuerit esse constituerint contra eos decretam cessationem pro nihilum reputans, tanquam clericus forte susceperit velut magister inquietudinis, communione privetur. SOUSCRIPTIONS. Unacharius in Dei nomen episcopus, constitutionem hanc subscripsi. Vinobaudus abbas subscripsi; Virgilius, presbiter; Gregorius, p.; Aprovius, diaconus; Claudius, p.; Baudovius a.; Francolus, a.; Amanus, p.; Cæsarius, a.; Saupaudus, p.; Audovius, p.; Rendulfus, p.; Roricius, p.; Nobaudis, p.; Antonius, p.; Sevardus, p.; Addo, p.; Audovius, p.; Sindulfus, p.; Vinobaudus, p.; Medardus, p.; Badericus, p.; Agrius, p.; Friobaudis, p.; Cominus, p.; Illadius, p.; Theodomodus, p.; Launovius, p.; Leonartis, p.; Desideratus, a.; Barbario, d. in vice; Amandus, a.; Leodogisilus, d., in vice Medardo, p.; Tegridius, a.; Eunius, p.; Filmatius, p.; Nonnovius, p.; Ballomeris, p.; Romacharius, p.; Medardus, p.; Audila, p.; Genultus, p.; Sagrius Explicit Autissidiorensis synodus (f° 120, Manuscrit 1455).