[Urbanus Episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis Hugoni Abbati et Conventui Cluniacensi, salutem et Apostolicam benedictionem. Justis petentium desideriis dignum est nos facilem præbere consensum et vota, quæ à rationis tramite non discordant, effectu prosequente complere. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus grato concurrentes assensu, compositionem inter Monachos vestros Aienses, et Petrum Archipresbyterum de Rochella, à bonæ memoriæ Bernardo quondam Sanctonensi Episcopo factam, et ab utraque parte receptam, sicut in ejus scripto authentico continetur, vobis et Ecclesiæ vestræ auctoritate Apostolica confirmamus, et præsentis scripti patrocinio communimus; quam ad majorem imposterum firmitatem præsentibus duximus litteris annotandam, Cujus tenor talis est. In Nomine Sanctæ et individuæ Trinitatis. Ego Bernardus Dei gratia Xantonensis Episcopus notum fieri volo successoribus meis, et omnibus hanc chartam legentibus, qualiter discordia pacificata est, quæ inter Petrum Archipresbyterum de Rochella, et Monachos Aienses innata erat. Audieram enim multoties clamorem Monachorum super Petro Archipresbytero, quem Reginaldus Aiensis Prior nobis præsentaverat in Capellanum, hic jura oblationum, quæ eis competere videbantur, ut ipsi asserebant, eis injustè subtrahebat. Quod amplius sufferre non valens, tum propter ammonitionem Domni Gaufridi Archiepiscopi Burdegalensis amici tamen Ecclesiæ Cluniacensis; tum propter jussionem Eugenii Papæ, qui mihi hoc in Remensi Concilio viva voce injunxerat, satisfeci clamori et voluntati Monachorum. Dicebant Monachi, quod tempore Guillelmi Gardradi Xantonensis Episcopi inter Arnaudum Priorem de Aiis, et Reginaldum Durannum Capellanum, solebant dividere per mediam oblationes, quæ in prædicta Ecclesia fiebant. Hoc autem nobis testificati sunt viri fide digni, Giraudus videlicet de Alodio Capellanus, Gaufridus veritas Capellanus de Castro-Alione, Maurinus de Comnia, Stephanus Bernardi, et Stephanus de Fonte, ipsius Ecclesiæ Parochiani, Audoinus et Aimericus Ajenses famuli, qui de manu ipsius Capellani ad altare solebant oblationes suscipere. Horum testimonio animati Statuimus et Corroborauimus utriusque partis assensu, ut oblationes, quoquomodo fierent in Ecclesia Sanctæ Mariæ de Comnia, inter Capellanum et Monachos per medium dividerentur: excepto solo nummo, quem Capellanus pro Capellania accipiet, si fuerit ad Missam quam cantaverit: similiter et Monachi facient ad Missam, quam cantauerint. Si qua oblatio in visitatione infirmi facta fuerit Capellano, ut est solus nummus, ipsius erit. Si verò infirmus de pecunia sua, aut de aliquo censu mobili Ecclesiæ de Aiis, aut Capellano aliquod Beneficium conferre voluerit, per medium dividatur: terræ, vineæ, domus, atque alia ædificia Monachorum sint. Confessiones Parochianorum, sive aliorum adventantium, qui in Quadragesima, vel Adventu, sive alio tempore fuerint, per medium dividantur de Cera atque Candelis, quæ in Ecclesia offeruntur, à Capellano et Monachis Ecclesia communiter serviatur. Quod verò Cerei Paschalis et Candelarum residuum fuerit, per medium dividatur. Si verò Monachi habere voluerint medietatem illius oblationis, quæ fit secunda feria post Missam Parochialem, non eis prohibeatur. Ipsi autem de Procuratione Episcopi communiter cum Capellano provideant. Oblatio, quæ ad manum Sacerdotis offertur, si quis Monachorum accipere voluerit, vel cui Prior jusserit, accipiat: posteà super altare palam ponatur, quousque post Missam absentibus Clericis per medium dividatur. Diebus Festis, si Prior Ajensis ibi affuerit, vel Prior de Rochella, commoneatur à Capellano, ut Missam solemnem cantet: si quis illorum cantare voluerit, non eis prohibeatur. Diebus Festis in quibus est consuetudo aliquid dare Clericis, ne à Capellano solummodò sine voluntate et assensu Monachorum eis aliquid detur, prohibemus. Si Monachi matutinas, et alias horas diei sonare voluerint, sicut mos est illorum, sonabunt, et cantabunt absque impedimento Clericorum. Cantabunt et Clerici absque impedimento Monachorum. Capellanus subcapellanos suos consilio Prioris Ajensis in Ecclesia introducat. Quod si aliquid commiserint, unde removeri debeant, Prioris consilio removeantur, et alii in loco illorum restituantur. Porrò, ne hoc Decretum nostrum ita Statutum, aliqua supervenientium Capellanorum, seu Monachorum posset cavillatione convelli, litterarum nostrarum adhibita est privilegialis auctoritas. Facta sunt autem hæc apud Gratiam Dei X. Kal. Octobris Dominicæ Incarnationis anno M. C. XLIX. Romano Pontifice Eugenio III. regnante in Francia Rege Ludovico; eodem Duce in Aquitania. Testes sunt prænominati viri Arnaudus Abbas Gratiæ Dei, Gaufridus Archidiaconus, Willelmus Aleardi Eleemosynarius Xantonensis, Jordanus Prior de Anesio, Aimericus Prior de Boeth. De Monachis Ajensibus, Stephanus, Constantinus, Joannes de Mogun, et alii quam plures. Prætereà concessionem à venerabili fratre nostro Ademaro Xantonensi Episcopo vobis Canonicè factam, sicut in ejus scripto authentico continetur, nihilominus auctoritate vobis Apostolica confirmamus, et præsentis scripti patrocinio communimus. Cujus Authentici tenor talis est. Ego Ademarus Xantonensis Episcopus precibus venerabilis Tebbaudi Abbatis Cluniacensis inclinati, paci et tranquillitati fratrum Cluniacensium intendentes, Monasteria, et Ecclesias, atque capellas in nostro Episcopatu sitas, necnon et omnes decimationes Ecclesiarum vestrarum, et aliarum, si forte à Laicis revocare potueritis, sive donationibus, sive transactionibus, sive commutationibus, vel emptionibus, seu aliis justis modis, ubicumque sint; necnon et universa omnia, quæque Deo propitio acquirere poteritis: insuper omnem donationem et largitionem, quam Dominus Hisembertus de Castro-Alione Ecclesiæ Ajensi consilio virorum prudentum noscitur dedisse, sicut tenor authentici scripti sui declarat, vobis vestrisque successoribus habenda et tenenda in perpetuum Pontificali auctoritate concedimus et confirmamus. Et ut Concessio atque confirmatio perpetuæ firmitatis robur obtineat, sigilli nostri munimine præsentem paginam fecimus communiri. Ad majorem quoque cautelam, ut omnis quæstionis scrupulus de medio tollatur, damus et concedimus vobis decimas, quas à Laicis acquisitis, vel acquirere poteriris, inhibemus etiam sub pœna excommunicationis Laicis omnibus, qui habent decimas in Parochias vestras, ne aliquo titulo ad alias Ecclesias transferre præsumant: quod si facere præsumpserint, sepultura, et omni divino officio careant. Sicut supra scriptum est, fecimus consilio Aluiciensis Henrici Archidiaconi. Porrò ne hoc Decretum nostrum ita statutum aliqua supervenientium posset cavillatione convelli, sigilli nostri impressione muniri fecimus. Facta est autem hæc charta apud Xantonas XIII. Kal. Julii. Dominicæ verò Incarnationis anno M. C. LXXXII. Romano Pontifice Lucio III. Regnante in Francia Rege Philippo, Henrico Rege Anglorum gubernante Ducatum Aquitaniæ per Richardum filium suum. Testes sunt prædictus Archidiaconus, Magister Willelmus Testaudus Notarius noster, Willelmus Viviani, Arnaudus Monachus nepos noster, Giraudus Archipresbyter de Archiaco, Bernardus Abbas Nantolii, Magister Henricus Domni Abbatis Cluniacensis socius, Siguinus, Robertus ejusdem Abbatis Notarius, Helias de Preacar Prior de Aiis, Helias de Fory, Magister Colombus, Durannus Cambarlengus, Hugo Marescalcus, Robertus Sacerdos qui chartam scripsit. Nulli ergo omninò hominum liceat hanc paginam nostræ confirmationis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare præsumpserit, indignationem omnipotentis Dei, et Beatorum Petri et Pauli Apostolorum ejus se noverit incursurum. Datum Veronæ IV. nonas Martii. Est et aliud Privilegium ejusdem Pontificis ad eumdem Hugonem Abbatem de subjectione Abbatiæ Balmensis cum titulo Prioratus sub Ordine Clun. Datum Veronæ IV. nonas Martii anno M. C. LXXXV. cùm signis Cardinalium quæ habentur in præcedenti Privilegio est que omnino simile Privilegio dato per Adrianum Papam IV. ad eumdem effectum, quare vide supra pag…]