Sed postquam Christus litterarum vestrarum, o Iudæi, auctoritate, Dei esse filius ac Deus probatus est: fortassis adhuc solita improbitate instabitis,  aliis diuinitatem eius exemplis vobis mōstrari clarius exigetis. Et quid, inquam, clarius ostendi potest? Quid in rebus mundanis luce clarius? quid Sole fulgentius? Cęcis tamen  lux nox est,  Sol tenebræ sunt. Sic vobis, sic plane vobis, scripturarum sacrarum claritas splendet: vt quæ alios illuminant, vobis lucere non possint: quæ aliis fulgent, vobis obtenebrescant. Cui enim, præter vos, non sufficeret, ad Christi Deitatem comprobādam, tam lucidum diuini Psalmi, quod pręmissum est, testimonium, Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis,  reliqua? Cui, præter vos, non sufficeret, ad Christi Deitatem comprobandam, tā splendida Salomonis sententia: qua nomen filij Dei sicut ipsius Dei exquirens, ostendit, non solū Christum esse Dei filium, sed etiam Deum? Cui, præter vos, non sufficeret sola ipsa ratio, qua quia Christus auctoritatibus sacris filius Dei esse ostensus est, eadem quoque Deus esse probatus est? Et hoc quo modo? Audite. Si enim Dei filius est, aut naturaliter, aut tantum vocaliter Dei filius est. Sed, vt supra posui, vocaliter tantum, non naturaliter gratia aliqua, vel merito aliquo, dicti sunt quidam Angelorum, dicti sunt quidam hominum, filij Dei. Quidam Angelorum, vt in libro Iob, Quadam die cum venissent filij Dei vt assisterent coram Domino. Quidam hominum, vt per Ezechielē loquitur Deus, Habui eas,  pepererunt mihi filios  filias. Christus vero quia ante omnem creaturā ex ipsa Patris essentia genitus esse supra probatus est, naturaliter Dei filius est. Quod si naturaliter Dei filius est, vtique non aliud quam Pater est. Pater autem Deus est. Non igitur aliud Filius quam Deus esse potest. Nam vt de ipsa carnali generatione, licet longe impar, aliquod tamē exemplum trahatur: sicut genitus de homine homo est, sicut genita de aue auis non nisi auis est, sicut accensum de lumine lumen non nisi lumen est: sic natus de Deo Deus, non nisi Deus est. An non sufficit hæc sola ratio vobis? Succedant ergo rationi  alia scripturarum vestrarum exempla:  ad probandam Christi veram Deitatem, de ipso Legislatore vestro Moyse euidens testimonium proferatur. Accede ergo, sancte Moyses, tu, inquam, singularis amice Dei, tu quem ipse Deus ex nomine se nosse dicit, tu qui in velamen Iudæis datus es, sed nobis reuelatus es: accede non iam ad populum Dei, sed contra hostes Dei,  expone tam nobis quam ipsis, deitatē filij Dei. Pluit, inquit, Domin9 super Sodomam  Gomorram sulphur  ignem a Domino de cœlo. Quis est iste Dominus, o Iudæi, qui ab alio Domino pluit sulphur  ignem de cœlo? Audistis iam dicentem Dauid, Dixit Dominus Domino, audite  Moysen dicentem. Pluit Dominus a Domino. Nolite confugium facere ad Angelos qui præcesserant, qui sero Sodomam venerant, qui mane Loth cum vxore  filiabus de Sodomis abduxerant. Iā abierant, iam recesserant: iam ad quod missi fuerāt impleuerant. Nullus eorum Dominus dici potest, quia vterque Angelus, vterque nuncius dicitur: quia vterque non Dominus, sed minister vocatur. Missi sunt illi in ministerium, vt Loth iustum educerent, vt eum ab impiis secernerent: non vt, quod suum non erat, deitatis seu Dominationis nomē assumerent. Nec mouet nos quod eos Loth Dominos vocat, quod adorat, quod precatur. Mos est iste humanus, vt quādoque a paribus pares, quādoque a minoribus maiores, Domini honoris causa vocētur. Mos fuit antiquus  modernus, vt præter illum singularem adorationis cultum, quo deitas honoratur, inuicem se homines quodam venerationis genere, vel ex parte supplices, vel toto corpore prostrati, adorent. Mos est communis neminem latens, quo  mutuas preces pro quibuslibet causis homines sæpe frequentāt:  sibi mutuo, quæ rogantur indulgent. Legitur sæpe hoc sanctos homines fecisse,  talibus obsequiis, vel apparentes Angelos, vel se inuicem honorasse. Hoc modo, non illo, quo diuinitas adoratur: hoc, inquā, vsitato humanæ venerationis obsequio, Loth illos angelos adorauit, Dominos vocauit, ac deprecatus est. Nam quod Angeli fuerint non Deus, non Domini, sed ministri: declarant ipsorum verba ad Loth. Delebimus, inquiunt, locum istum, eo quod increuerit clamor eorum coram Domino, qui misit nos vt perdamus illos. Qui ergo missi sunt ut perderent locum, vtique non Domini, sed ministri mittentis Domini sunt: licet non solum per bonos, sed etiā per Angelos malos, læsiones vel plagæ diuersæ hominibus inferri legantur. Probatur hoc de ipso Iob: probatur  de illis, quib. scribitur. Misit in eos iram indignationis suæ: indignationē,  iram,  tribulationē, immissionē per Angelos malos. Sed nec illud mouet, quod vnus ex illis, qui apparuerant, Angelis, ait. Ecce etiam in hoc suscepi preces tuas: vt non subuertam vrbem pro qua loquutus es. Hic enim velut Angeli metas excedens, Dei personam sibi assumere videtur, vt ille, quem Abrahæ loquentem eadem Genesis scriptura introducit, dicens, Ecce Angelus Domini de cœlo clamauit, Abrahā, Abraham. Et versu interposito, Nunc cognoui, quia times Deum:  non pepercisti filio tuo vnigenito propter me. Sed tamen Abraham, non propter Angelum, sed propter Deum filio suo non pepercerat. Videtur ergo in his verbis, personam Dei eundem sibi Angelum assumpsisse: vel Deum in Angelo loquutum fuisse. Sic fortassis  hic. Sed siue hoc sit, siue non: Angeli apparētes Loth Angeli, vt dictum est, fuerunt, non Deus: ministri, non Domini: seruientes, non imperantes: obsequentes, non dominantes. Ex his apparet, quod de nullo eorum dictum est: Pluit Dominus a Domino. Nā Angeli non dicūtur Domini, administratorij spiritus nō dicūtur Domini: sed ille tantū, ille vere, ille sūme dicitur Domin9: qui patribus vestris, o Iudæi, per Moysen loquutus est. Audi Israel, Dominus Deus tuus Deus vnus est. Ille certe est Deus vnus, ille est Dominus vnus: de quo Apostolus noster, quamuis vos ei non credatis, loquitur. Vnus Deus pater, ex quo omnia:  vnus Dominus Iesus Christus, per quem omnia. De hoc patre Domino, de hoc filio Domino, hæc vestra scriptura loquitur, cum dicit. Pluit Dominus a Domino. Pluit plane Dominus a Domino, filius a patre, Deus a Deo: qui sicut habet, vt a Deo Deus sit, sicut habet vt a Domino Dominus sit: sic ab ipso essentialiter habet, vt remuneret iustos, puniat peccatores, glorificet bonos, condēnet prophanos. Quod  tunc fecit, quando pluit super Sodomam  Gomorram sulphur  ignem, a Domino, de cœlo. Nā nec verba ista, pluere, ningere, tonare,  similia, alicui creaturæ congruunt: sed ad solum creaturæ auctorē spectant, qui facit ista quando vult, prout vult,  producit. Hoc sonant  verba libri Regum. Dedit Dominus voces  pluuias in die illa. In Psalmis etiam ad literam legitur. Intonuit de cœlo Dominus,  Altissimus dedit vocem suam. Et in Exodo. Cūctus populus audiebat voces  lampades,  sonitum buccinæ, montemque fumantem. Aduertite igitur, o Iudæi, Christum in scripturis vestris, Dominum ac Deū vocari. Nolite ipsum negare Dominum, nolite negare  Deum: ne forte vt super illos impios, sic  super vos blasphemos pluat sulphur  ignem a Domino de cœlo:  impleatur in vobis quod legitur in Psalmo, Pluet super peccatores laqueos ignis, sulphur,  spiritus procellarum, pars calicis eorum. Sed forte dicetis, Christum quidem vocari Dominū, prout tibi videtur, ex scripturis affirmas: atque vt inde illum etiam Deum fateamur, cogere vis. Sed intermisso aliquādiu hoc Domini nomine, ex eisdem scripturis etiam Deum aperte vocari ostende. Et faciam hoc plane, si vos auditores: immo si, quod totum est, intellectores habuero. Audite ergo rursum sæpe nominatum, ac sæpe nominandum Dauid vestrum, immo multo magis nostrum. Sedes, ait, tua Deus in seculum seculi: virga directionis, virga regni tui. Dilexisti iustitiam,  odisti iniquitatem: propterea vnxit te Deus, Deus tuus oleo lætitiæ præ consortibus tuis. Quis loquitur? Secundum nos Deus pater: secundum vos ipse Dauid. Cui loquitur? Secundum nos Deus Pater filio suo: secundū vos ipse Dauid regi filio suo. Sed intermisso ad præsens nostro intellectu, iuxta hunc vestrū Psalmus exponatur. Videatur si verba ista regi Salomoni, vel alicui ex posteris eius: siue cuilibet, præter Christum, alteri congruere possunt. Loquitur, inquam, iuxta vos, vt dictum est, Salomoni filio suo Dauid, vel alicui ex consequentibus. Sedes tua Deus in seculum seculi. Et certe præcedentia vel subsequētia Psalmi verba peruertere,  more vestro, in alios vel alios intellectus fortassis intorquere potestis. Sed de verbis istis quid? Quo sensu, quo astu, qua nimium nimiumq. desudata interpretatione, sacra hæc verba cuilibet mortalium, præter Christū, adaptare valebitis? Sedes, inquit, tua Deus. Qua ratione, quo ausu a Propheta homo vocatur Deus? Sed dicetis. Moysi loquutus est Deus. Constitui te Deum Pharaonis. Et addetis. Scriptum in Psalmis. Deus stetit in Synagoga deorum,  in medio deos diiudicat. Nec illud omittetis. Ego dixi, dij estis. Et nos, o Iudęi, nouimus ista. Clara sunt, aperta sunt: latere nos nō potuerunt. Vocantur illi dij, non quod aliqua deitas in eis fuerit: sed quia principatu aliquo, dignitate aliqua, vel sanctitate, quibusdā aliis a Deo prælati fuerint. Nostis hoc  ipsi, quia non quod dij erant, dij a Deo vocati sunt: sed quoniam excellenti gratia a Deo aliis prælati sunt. Sed non isto sensu iste, cui Dauid loquitur, Deus ab ipso vocatur. Indicat hoc quod sequitur: In seculum seculum seculi. Sedes, ait tua Deus in seculum seculi. Nullius enim Regis, nullius terreni Principis sedes manet in seculum seculi. Contradicite, si potestis:  ostendite sedem alicuius mortalis manere posse in seculum seculi. Sed non potestis, resistit natura, reclamat mūdus, denegat omnis homo. Necesse est ergo vt fateamini, sedem hanc non cuiuslibet Regis esse posse, sed ipsius tantum Dei. Hunc autem Deum non alium esse, quam ipsum, de quo agitur, Christum. Nam  hoc sequentia versus huius declarant. Nulla namque mutata persona, eidem Deo loquitur: Virga directionis virga regni tui. Ac statim. Dilexisti iustitiam,  odisti iniquitatem: propterea vnxit te Deus, Deus tuus oleo lætitiæ. Si ergo vnctus iste Deus est, vtique Christus Deus est. Quē enim nos vnctum, quem vos Messiam, hunc plane tam nos quam vos Christum dicimus, Christum prædicamus. Linguæ tantum diuersæ sunt, sensus linguarum idem est. Sonus duplex est: intellectus vnus est. Deus ergo iste vnctus Christus est:  vnctus. j. Christus Deus est. Vnxit te, inquit, Deus, Deus tuus. Attendite Iudæi. Non semel tantum illum vocat Deum. Deum illum prius vocauerat, quando dixit, sedes tua Deus. Nunc rursum vocat illum Deum, cum dicit: vnxit te Deus. Quod enim sequitur, Deus tuus: iam alius casus est. Nam quod primo dicit, Deus, vocatiuus est: quod secūdo, nominatiuus est. Ac si diceret. O Deus, vnxit te De9. Videtis adhuc, non semel tantum, sed bis, in duobus continuis versibus a tanto Propheta Christū tam lucide, tam præclare vocari Deum? Confitemini ergo, confitemini licet sero, Christum Deū: quem summus Prophetarum vestrorum tā splendide prædicat Deum. Nec qualemcunque, sed talem: cuius sedes, iuxta eundem Prophetam, permanet in seculum seculi. Sed quis est  ille Deus, a quo vnctus est iste Deus? Sic enim lego. O Deus, vnxit te Deus tuus. Agnouistis vnctum Deum: agnoscite  vngentem Deum. Videte, si tamen datum fuerit vobis, quod hactenus videre nō potuistis. Aduertite nunc tandem necessario alterum oportere esse qui vngit, alterum qui vngitur. Alter tamen iste,  alter ille, Deus a propheta vestro vocatur. Nam  qui vngitur, Deus dicitur:  qui vngit, Deus vocatur. Quid laboratis? Nusquam patet fuga. Scriptura vestra est quę recitatur, Propheta vester est qui loquitur: immo Dei sunt verba, quæ loquitur. Obmutescite igitur,  diuina virtute vndique angustati, intelligite nunc saltem, Deum  Deum esse non posse alium, nisi patrem  filium. Patrem, qui, sicut probatum est, in aliis scripturæ locis loquitur filio: Ego hodie genui te. Filium, qui eundem patrem inuocat, sicut ipse pater de eodem filio alibi ait. Ipse inuocauit me, Pater meus es tu. Ab hoc Deo patre vnctus est Deus silius, vnctus est Christus: non inquantum Deus est, sed inquantum homo est. Quantum enim ad Dei naturam pertinet, nihil filio Deo potest addi a patre Deo. Cui quantum ad eandem diuinam essentiam spectat, nihil Deus Pater potuit conferre donando: qui simul omnia contulit, eum æternaliter  ineffabiliter generando. Sed vere contulit multa, vere dedit multa humanæ naturæ susceptæ a filio suo: qua mediante proiectus a facie Dei, eiectus de paradiso Dei, factus de seruo pessimus hostis Dei, Deo rursum redditus  cōiunctus est homo. Vnctus est igitur a Deo patre Deus Christus, inquātum homo est, oleo: non illo quo apud vos olim reges vngebātur, sed oleo lętitiæ, oleo gratię, qua  homo ille a Deo assumptus, eadem assumptione deificatus est:  mundus totus Deo reconciliatus, glorificatus  saluatus est. Sic ergo, sic, nō Iudaico errore, sed Christiano more legite, intelligite, exponite: Sedes tua Deus in seculum seculi, , vnxit te Deus, Deus tuus oleo lætitiæ. Et licet ista ad probandam Christi deitatem brutis etiam pectoribus sufficiant: veniat tamen vel Propheta vel propheticus homo in medium, Hieremiæ prophetæ notarius, seu collega Baruc. Veniat,  quamuis de alterius, tamen de prophetico Hieremiæ corde, spiritum hauriens, quid de Christi deitate sentiat, velut Prophetæ consecretalis, nō per inuolucra, sed nude ac lucide aperiat. Hic certe post multa, quę de Deo præmiserat, subdit. Hic, ait, Deus noster est,  non æstimabitur alter ad ipsum. Hic inuenit omnem viam disciplinæ,  dedit eam Iacob puero suo,  Israel dilecto suo. Post hæc in terra visus est,  cum hominibus conuersatus est. Quid clarius? quid apertius? Deū vocat. Quem? qui inuenit omnem viam disciplinæ. Quam viam? Illam scilicet, quam dedit Iacob puero suo,  Israel dilecto sibi. Et quam viam disciplinæ dedit Deus Iacob vel Israel, nisi præcepta quæ primis Patribus vestris tradidit: nisi legem quam per Moysen dedit? Hic plane Deus, qui omnem viam disciplinæ inuenit, qui eam per Patres, qui maxime per Moysen Israeli dedit: In terris visus est,  cum hominibus conuersatus est. Soluite hoc, exponite alio si potestis modo, qualiter Deus, qui legem per Moysen Israeli dedit, in terris visus est: exponite qualiter cū hominibus conuersatus est. Sed forte respondebitis. Visus est Deus Iacob, conuersatus est cum Iacob, quando, vt scriptura loquitur, vir quidam luctabatur cum eo vsque mane:  de quo ipse Iacob dixit. Vidi Dominū facie ad faciem,  salua facta est anima mea. Dicetis forsitan, hoc modo in terris visū Deū a pluribus. Addetis vt puto, quod tunc Deus ab hominibus visus est,  cum hominibus conuersatus est: quando Moyses in montem ascendit,  quadraginta diebus cum Deo fuit: quando Deus de monte Sinai, populo in inferioribus constituto, corporali vel audibili voce insonuit. Sed vt breuiter obiecta destruam, nec Iacob, nec Moyses, nec populus, nec aliquis, ipso Deo teste, Deū videre potuit. Recolite, sic Deum loquutū Moysi. Non videbit me homo,  viuet. Si ergo isti in carne viuebant, Deū videre nō potuerūt. Sed credo quod conceditis eos, de quibus sermo est, in carne vixisse. Necesse est ergo vos concedere, quod nullus eorum Deum videre potuit. Sed vere quasdā imagines Dei personam præferentes viderunt: quasdam voces sonumque corporeum, non ex essentia, sed præcepto Dei prolatum, audierunt. Nā quod ipsum Deum non viderint, quod vocem illius diuinæ  incircunscriptæ essentiæ non audierint, non solummodo probat hoc quod præmisi, Non videbit me homo,  viuet, sed  illud quod de populo Israel legitur in Exodo, Descende, ait Moysi,  contestare populo, ne forte velint transcendere terminos ad videndum Dominum:  pereat ex eis plurima multitudo. Et post aliqua. Sacerdotes autem  populus, ne transeant terminos, nec ascendant ad Dominum, ne forte interficiat illos. Quomodo ergo dicere poteris, o Iudæe, Deum tunc in terris visum,  cum hominibus conversatum: quando sic prohibebat non transcendi terminos ad videndum se, quando interitum transgressoribus minabatur, quando non solum de populo, sed  de ipsis sacerdotibus dicebat, Non transeant terminos, nec ascendant ad Dominū, ne forte interficiat illos. Non ergo illo tempore in terris visus est,  cū hominibus conuersatus est. Quo igitur tempore? Quo nisi illo, quando, iuxta Euangelium nostrum, Verbum caro factum est,  habitauit in nobis:  iuxta verba Sapientiæ, quæ Salomon vester scripsit, dicentis, Delitiæ meæ esse cum filiis hominum, Sapientia Dei carne induta, conuersata est cum filiis hominum? Tunc ergo vere, tunc, non ante, nec post, Deus ille vester, qui inuenit omnē viam disciplinæ,  qui dederat eam Iacob puero suo,  per Moysen Israel dilecto suo, in terris visus est,  cum hominibus conuersatus est. Manet tamen sententia suprascripta. Non videbit me homo,  viuet. Non enim mortalibus inuisibilis Deus, qui, iuxta Apostolum nostrum, in Christo erat mundū reconcilians sibi, in terris visus est: sed secundum hominem quem induerat, quo immensam maiestatem suam texerat, vere  absque dubio in terris visus est,  cum hominibus conuersatus est. Hūc plane ab hominibus visum, inter homines cōuersatum, vocat homo propheticus Deum: non Deū alienum, sed suum, sed vestrum, sed omnium Iudæorum: cum dicit, Hic Deus noster,  non æstimabitur alter ad ipsum. Quid amplius? Nonne iam plenissime vobis satisfaciūt tot diuina testimonia, quod Christus, quem colimus, quem prædicamus, Deus noster, Deus vester, Deus vniuersorum sit? An vultis adhuc  alia proferri testimonia? Infinita equidem sunt illa, nec breui opere explicari possent, quæ magis multis voluminibus egerent. Sed quantum proposita breuitas patitur, audite post alios quos audistis, non solum virum propheticū, sed Prophetarum maximum Esaiam. Redi ergo ad nos, magne Esaia,  qui Christum ab æterno Dei esse filium prodideras; etiam in terris de virgine natum, Deum esse, Iudæis declara. Iudæi quidem sunt,  lapidei sunt:  sicut ipse expertus es, non auditores Prophetarum, sed proditores  interfectores sunt. Dic tamen, loquere, fac quod tuum est, vt vel credant tibi Iudæi,  conuertantur: vel si credere noluerint, iuxta Psalmum suum auertantur retrorsum,  confundantur. Non poterit optimo successu carere diuina secreta reserās sermo tuus, quem si spreuerit Iudęus, audiet Christianus: si abiecerit paucitas incredulorum, suscipiet  venerabitur infinitas orbis terrarum. Paruulus, ait, natus est nobis, filius datus est nobis. Quid post? Hoc commune est. Multi enim paruuli nascuntur hominibus, multi filij a Deo dantur hominibus. Factus est Principatus super humerum eius. Et hoc multorum esse potest. Multi enim in terris  principati sunt,  principantur. Et vocabitur nomen eius admirabilis. Hic iam paruulus, quem dixeras, filius quem nominaueras, a communi aliorum principatu secernitur. Consiliarius. Et hic, magnum quiddam  singulare innuitur. Sed prosequere. Deus. Audistis Iudæi? Paruulus iste natus, filius iste datus: super cuius humerum principatus fact9 esse dicitur: qui  admirabilis scribitur, qui consiliarius nominatur, etiam Deus a Propheta vocatur. Quid vltra quæritis? Quid vel mussitare poteritis? Erubescite miseri, erubescite:  veritati tam lucidæ, tam [...]