BALMENSE igitur Cœnobium inter cætera erat tunc temporis omni regulari districtione destitutum. Ad cuius regimen inuitati communi consilio, elegerunt prętaxati Christi tyrones vnum ex suis, vigoris regularis tenore acerrimum, ac sanctitate decoratum, nomine BERNONEM. Qui, vt rerum exitus perdocuit, diuinitus electus extitit. Qui Abbas constitutus in præfati Cœnobij regimine, semper quæ Dei sunt præ oculis habens, magis animarum lucris, quam rebus transitoriis insistens, multiplicem in breui ouilis Christi coadunauit gregem. Cui etiam more solito, vt in cæteris, domnus Hugo Abbas Sancti Martini prædictus, per omnia fidissimus adiutor extitit. Qui creditum sibi talentum a Domino, vt epilata sagacissimus, amplificare studebat. Hoc denique cœnobio domibus, diuersisque bonorum copiis referto, plurima ad ipsius exemplum per eosdem viros aut nouiter fundata, seu in melius reformata claruerunt Monasteria. Erat igitur tunc temporis VVILLELMVS cognomento Pius, Aruernorum Comes,  Dux Aquitanorum primorum Celticæ Prouinciæ, liberalissimus; cuius familiares milites sæpius ipsum Balmensem frequentabant locum. Qui a prædicto Abbate, necnon a fratribus eiusdem loci affectuose excipiebantur; ac ipsi reuertentes ad dominum suum, quicquid boni vel honestatis ibidem conspexerant oppido diligenter illi referebant. At ille, vt erat vir omni bonitate conspicuus, cœpit intra se mente tractare, siquomodo valeret talem reperire locum, huiusmodi Religionis vsibus congruum. Qui protinus mittens ad virum Dei Bernonem, mandauit illi, vt ad se protinus deueniret. Ipse vero illico occurrens ei, deuenit ad eum in locum reuera a Deo bonorum omnium largitore præelectum, atque æternæ saluti prædestinatum, cognomento CLVNIACVM. Ad quem venit habens secum clarissimum Hugonem prædictum, Abbatem Sancti Martini Eduensis, cuius consultu omnia agebat. Statim vero iam dictus Princeps, dum suscepisset eos summo cum amore, patefecit eis suæ mentis desiderium, de constructione videlicet Cœnobij, quod optabat explere, si diuinitatis benignitas illi annueret. Qui dum circumquaque loca circumuicina perspicaciter intuiti fuissent, nullum ad huiusmodi congruentiam tam habilem repererunt locum, sicut Cluniacum. Sed cum diceret idem Dux propter infestationem canum venatoriæ industriæ, qui ibidem semper morabantur, fieri non posse; fertur Abbas facete  iocundanter, vt erat vir prudentissimus, tale eidem Duci responsum dedisse. Tolle, inquiens, canes exinde,  inuita Monachos. Tu enim ipse bene nosti quod præmium restet tibi canum a Domino, vel quæ merces Monachorum. At ipse cum summa exultatione gaudens, suscepit verba viri Dei,  ait: Saniori, Pater,  prudentiori vsus es consilio,  sine fictionis fuco. Nunc quoque fiat, Christo cooperante, vt tua hortatur benignitas. Denique protinus incœptum opus est, atque in breui tempore perfectum,  in honore Principis Apostolorum Petri consecratum. Perparua tamen primitus fratrum conciola est in eodem constituta loco: quoniam idem Princeps dominium in promptu non habebat quod daret. Sed quod ingens, copiosaque seges ex illo paucissimo semine procedens excreuerit, soli Deo notum constat, non cuipiam mortalium hominum optimatum. Loci famam norunt Belgicus,  Celtes, Aquitanus,  Vvester  Auster. Sed iam ad ordinis seriem redeamus. Interea Gigniaco, necnon Vizelliaco, aliisque quamplurimis ditioni illorum subactis atque strenue emendatis, alacriter in Dei proficiebant cultu,  Ludouicus R. F. Simplicis filius, in quodam suo Præcepto MS. Cvnctis tam Regibus, quam reliquarum dignitatum personis præsentibus vel futuris notum sit, quod petiit a nobis quidam fidelis noster, Hugo filius Richardi, vir illustrissimus,  Marchio, quatenus quoddam Monasterium nomine Cluniacum, quod a Vvillermo viro magnifico in honore primorum Apostolorum, Petri videlicet,  Pauli, per manus Bernonis cuiusdam reuerendi Abbatis constructum est, per hoc nostræ authoritatis præceptum, sicut ab Antecessoribus auctum est,  per Priuilegia Apostolica, ab omni inquietudine, vel dominatu omnium hominum absoluamus: sit vero ipse locus, iuxta quod ipse Vvillermus sub terribili  magna adiuratione constituit,  Apostolicæ sedi per Testamentum, ad tuendum, non ad dominandum, subiugauit, ab omnium seculari dominatu tam Regum, quam cunctorum Principum, seu propinquorum eiusdem Vvillermi, quin  omnium penitus liber,  absolutus.  Agapitus Papa in Diplomate MS. Igitur quia petistis a nobis quatinus Monasterium Cluniacēse in illo statu, quo a Guillelmo Duce, per Testamentum manere decretum est, nostra Apostolica authoritate decerneremus, sanctæ Romanæ Ecclesiæ, cui Deo authore deseruimus, Ecclesiæ subiectum est: inclinati precibus tuis, tibi ad regendum committimus. Itaque sit illud Monasterium cum omnibus rebus, vel quas nunc habet, vel quæ deinceps tibi traditæ fuerint, liberum a dominatu cuiuscumque Regis, aut Episcopi, siue Comitis, aut cuiuslibet ex propinquis ipsius Guillelmi. Ioannes Monachus in vita S. Odonis, secundi Cluniac. Abbatis. Arepto tandem itinere, deuenit in finibus Burgundiæ, quæ Balma dicebatur ex nomine. In ea namque erat Monasterium nuper a Bernone Abbate constructum, diuertitque illuc,  ab eo officiosissime secundum Regulam beati Benedicti, intra domum Hospitum est susceptus. Hanc vitam habes infra, vbi plura de eodem Bernone. S. Odilo, Abbas Clun. V. in vita beati Mayoli præcessoris sui. Fauente Vvillelmo, Christianissimo Aquitanorum Principe, beatæ memoriæ Abbas BERNO nomine, in partibus Burgundiæ, cespite Matiscensi, pago qui vocatur CLVNIACVS, Monasterium cœpit construere,  in quantum potuit, in eadem constructione elaborare studuit,  piæ deuotionis affectum laborioso certamine ad laudabilem perduxit effectum. Huius enim merito  exemplo, plures tranquillum portum Monasterij requirentes, conuertuntur de sæculo. Glaber Rodulphus, Monachus Cluniacensis, Lib. III. Histor. Franc. Cap. V. Ad vltimum quoque prædicta videlicet Institutio (Ordinis S. Benedicti) iam pene defessa, authore Deo, elegit sibi Sapientiæ sedem, vires collectura, ac fructificatura germine multiplici, in Monasterio scilicet cognomento CLVNIACO, quod etiam ex situ eiusdem loci adcliuo, atque humili tale sortitum est nomen: vel etiam, quod aptius illi congruit, a cluendo dictum, quoniam cluere, crescere dicimus: insigne quippe incrementum diuersorum donorum a sui principio in dies locus idem obtinuit. Construxit igitur prædictum Cœnobium primitus Pater Monachorum Balinensis Monasterij Berno vocatus, iubente Vvillermo piissimo Aquitanorum Duce, in pago Matisconense, super Graonam fluuiolum. Quod etiam Cœnobium in primo, non amplius quam quindecim terræ colonias dicitur in dotem accepisse, fratres tamen duodecim numero inibi memorantur conuenisse. Ex quorum veluti optimo semine multiplicata stirpe Domini exercituum innumerabilis magnam cognoscitur replesse. Qui quoniam his, quæ Dei sunt, videlicet iustitiæ  pietatis operibus incessanter adhæserunt, idcirco bonis omnibus repleri meruerunt, insuperque futuris mirabile reliquerunt exemplum: nam post præfatum Bernonem suscepit regiminis curam sapientissimus Abbas Odo,  Fragmentum vetus Hist. Francorum. His temporibus Guillelmus Comes Aruernorum,  Dux Aquitaniæ Cluniacum fundauit Cœnobium. Fragmentum aliud Hist. Aquitanicæ, quod a quibusdam tribuitur Ademaro, Monacho S. Martialis Lemouicensis. Eo tempore Vvillelmus Dux Aquitaniæ, Comes Aruernorum, cum non haberet prolem, Cluniacum Monasterium in fundo proprio, quod est in Burgundia, nouiter fecit. Sigebertus Gemblacensis Monachus in Chronico, ad annum DCCCXCV. Hoc tempore claruit in Burgundia Berno, ex Comite Abbas Gigniacensis Cœnobij a se fundati: qui etiam ex dono Auæ Comitissæ construxit Cluniacum Cœnobium in Cellam Gigniacensem. Hæc eadem Vincentius lib. 26. Speculi Historialis, cap. 53.  Antoninus Florent. Archiepiscopus cap. 2. tit. 16. § 8. Chronicorum. Oldericus Vitalis, Monachus Vticensis, Lexouiensis Diœceseos, Lib. XI. Historiæ suorum temporum. MS. Ratum est,  Chartis insertum legentibus liquido patescit, quod G. Aquitanicus Cluniacense Cœnobium in allodio suo construxit,  illud, Romam pergens, Romano Pontifici deuotissime commisit, nec id frustra fieri voluit. Nam ipse tunc XII. aureos Papæ obtulit,  exinde totidem singulis annis dari decreuit,  Scriptor Anonymus Historiæ Francorum, qui vixit tempore Philippi Ludouici Pij filij. MS. Carolo itaque Simplice Regnum Fr. gubernante, G. Dei prouidentia Dux Aquitaniæ, venerabili Abbati Bernoni anno Christi DCCCXC. concessit locum in partes Burgundiæ, qui dicitur Cluniacus, qui per Dei gratiam diuersis temporibus multipliciter adauctus gloriose refulget,  Author Chronici S. Petri Viui Senonensis. MS. Anno Do. DCCCCVIII. Guillermus Pius, Princeps Aquitaniæ, tempore Caroli Regis Francorum, fundauit Monasterium Cluniacense. Et paulo post. Berno primus Abbas Cluniacensis obiit plenus dierum, anno ordinationis suæ sextodecimo,  apud Cluniacum in veteri Ecclesia retro altare Sancti Benedicti sepelitur. Platina, in vita Adriani III. Papæ. Interea vero Guillelmus cognomento Pius, Aquitaniæ Dux,  Aluerniæ Comes, cum stirpe virili careret, CLVNIACENSE Monasterium in fundo paterno Burgundiæ, pago Masticensi, magnificentissimis operibus inchoauit, eidemque loco Bernonem Abbatem præfecit, designatis prouentibus, vnde Monachi viuerent. Author Chronici Chronicorum. Gvillelmus cognomento Pius Aquitaniæ Dux,  Aluerniæ Comes iisdem etiam temporibus, fide, conuersatione, moribus, religioneque, atque doctrina in precio maximo fuit: qui cum virili prole careret, Cluniacense Monasterium Burgundiæ in paterno fundo magnificentissimis inchoauit operibus:  Bernonem virum doctissimum eidem loco Abbatem præfecit, maximis prouentibus ei designatis, vnde Monachi possent viuere. Et paulo post. Berno Abbas Gigniaci Cœnobij, patria Burgundus, ex quadam Comitum clarissima familia natus, his temporibus ob sanctitatem  clarissimam doctrinam mirifice laudatur. Hæc eadem habet Iacobus Philippus Bergomas in Supplem. Chronic. Ioannes Trithemius, Lib. I. de viris Illustribus Ordinis S. Benedicti, Cap. IX. Vnde etiam plures sanctissimi Patres in Ordine instaurato diuersis temporibus postea claruerunt. Equibus BERNO vir integerrimæ conuersationis, Ordinem in Cluniacensi Monasterio gloriose restaurauit. Idem, Lib. III. Cap. CCXIII. De S. Bernone Abbate. Berno fundator  primus Abbas Gigniacensis Monasterij in Burgundia, vir certe fide ac religione præclarissimus, nobili genere ortus, multis virtutibus insignis effulsit. Fundauit etiam Monasterium Cluniacense, toto orbe famosum, cui præfecit Odonem virum totius literaturæ  sanctitatis illustrem. Claruit anno Domini DCCCC. Et in Chronicis Monasterij Hirsaugiensis, ad annum DCCCXCII. His etiam temporibus claruit in Burgundia BERNO ex Comite fundator,  primus Abbas Gigniacensis Monasterij, vir sanctitate  religione venerabilis, qui etiam dono  impensis auiæ Comitissæ Cluniacense Monasterium construxit, cui præfecit in Abbatem primum sanctum Odonem quendam Musicum Turonensem, virum doctum atque sanctissimum, qui scripsit nonnulla ingenij sui præclara Opuscula, 