Memini me superius promisisse, quod visiones siue reuelationes defunctorum, quas in Cluniaco vel circa contigisse audieram, primo ad medium deferrem:  sic illis, quæ de proximo cognoueram præmissis, pedetentim ad remotiora stilum transferrem. Quod quidem vt institueram agere cœpi, sed aliis de eodem loco narrandis miraculis inuitatus, aliqua non minoris vt credo vtilitatis interserere volui. Quibus explicitis, iam ad ea quæ proposuerat stilus ordinate recurrat. Superest adhuc in Viennensi pago Presbyter Stephanus nomine, vir inter multos sui ordinis viros honestatis  religionis fama præcellens, qui mihi ea quæ dicturus sum vera esse, fide interposita coram multis, qui mecum erant fratribus, retulit. Quæ quia se vidisse dicebat, ipsum introduco loquentem, vt non a me, sed quasi ab ipso qui mihi primo retulit, audiatur. Miles, ait, quidā de castello Moras Guido nomine, in prælio vulneratus, indeque domum reportatus, ad extrema peruenit. Ad quem cum lecto decumberet, proprius eius Episcopus, Viennensis scilicet Archiepiscopus Guido, qui postmodum Romanæ Sedi præfuit, visitandi gratia venit, atque pastorali solicitudine, vt peccata sua confiteretur, admonuit. Aderam  ego, ad quem cura illius post Archiepiscopū spectabat,  quem secum ad illam confessionem audiendam retinuerat. Confessus est æger fideliter peccata sua, quantum ei ad confitendum memoria suffragari potuit, atque a Domino Archiepiscopo solēniter absolui meruit. Qui paucis interpositis diebus defunctus est,  iuxta quandā Cluniacensis iuris ecclesiā Mantulam nomine, tumulatus. Contigit post hæc, non multo tempore elapso, iuxta syluam, quæ supra dicto castro de Moras adiacet, meridianis horis me iter agere, cum ecce subito quasi immēsi exercitus strepitum post terga mea audio. Cuius timore perterritus, contiguā syluam occultandus ingredior. Cumque in condensa illius me immergens, tali vt putabam in loco resedissem, vnde videre transeuntes, nec videri a transeuntibus possem: multo armatorum agmine prætereunte, astitit repente coram me miles quem supra defunctum commemoraui equo insidens, scuto pectori anteposito, hastæ militari innixus. Quem vt vidi primo, exhorrui. At ille me perterritum intuens: noli, ait, metuere, quia nō ad incutiendum tibi timorem, sed ad rogandam misericordiam huc veni. Pro peccatis meis dira tormenta patior,  maxime pro duobus, quæ dum cetera confiterer, oblitus sum. Horum vnum hoc est, quod olim cum quibusdam aliis militibus cimiterium quoddam, in quo quam plurimi vulgarium ob maiorem securitatem se ac sua contulerant, infregi, ac bouem vnum rustico cuidam violenter abstuli. Item terræ quæ mei iuris non erat, iniustas exactiones imposui, quas ab inhabitantibus multo tempore mihi reddi coegi. Rogo ergo vt fratrem meum Anselmum adeas, eumque ex me depreceris, quatenus ablata vice mea restituat, eisque quibus iniurias intuli, pro me satisfaciat. Quod si fecerit, a pœnis quas patior absque dubio liberabor. Sed noui ego fratris duriciam,  quod tibi ista referenti nullatenus acquiescet. Sit ergo quod dicturus sum tam tibi quam illi in signum, vt de rei certitudine nulli vestrum liceat dubitare. Scis ipse pecuniam, quam in arca repositam habebas,  qua ad sanctum Iacobum ire disponebas? Hanc cum domum redieris, inuenies furto sublatam. Apparui insuper antequam ad te venirem, Guilielmo noto tibi militi de castello Moras in ipsa domo sua, a quo vniuersa quæ tibi nūc a me dicta sunt, postquam requisieris, audies. Dixit hæc,  statim ab oculis meis euanuit. At ego timore cumulatus,  quia cum mortuo verba contuleram de vita diffidens, inde quam citius potui, recessi. Domum vt veni, arcam meam fractam,  pecuniam, quam dixerat, sublatam inueni. Militem cui se loquutum indicauerat adij,  ab eo cuncta quæ dicta fuerant, vera esse cognoui. Fratrem autem defuncti adire facultas nō fuit, quia per dies aliquot absens extitit. Interea dum quadam die re familiari vrgente, iter agerem, diuerti in amœnum locum secus viam, vbi salicum magna multitudo quasi cuiusdam syluę secretum æmulabatur. Ibi ergo paululum requiescere volens, consedi. Nec mora conspicio iam dictū militem arma solita præferentem, mihi astare. Cumque ego duplicato timore turbatus, in verba prosilire tentarē, prior ille: Ha, inquit, Domine Stephane, quam bonum nuncium quem pro salute mea fratri dirigerē, vos elegi! Putabam equidem vos mihi cōpati, sed vt video, quomodolibet me habeam vos non curatis. At ego multomagis adaucto timore, vt potui respondi. Nō, inquam, dissimulando quæ rogaueras distuli, sed quia fratrem cui me direxeras non inueni. Iam vero vt discesseris, absque mora aliqua ad eum ibo,  quæ primo rogaueras indicabo. Obsecro tantum, vt celeriter discedas, quia valde cor meum tui visione turbatur, neque me tecū diutius confabulari patitur. Nihil (ait) tibi formidandum est, quia vt iā dixi, non vt ego tibi noceam, sed vt tu mei miserearis ad te venire permissus sum. His dictis, disparuit. Ego autem multa formidine compulsus,  nequaquam vltra legationem iniunctam differre audens, ad sæpe nominatum fratrem defuncti cum milite cui se reuelauerat accessi, eique cūcta per ordinem quæ frater mandauerat narraui. Ille vero, vt homo totus mundo deditus, aut non credens, aut paruipendens quæ a me audiebat, respondit. Quid ad me de anima fratris mei? habuit ille sua quamdiu vixit. Quare non pro se his quibus iniurias intulerat, satisfecit? Videat sibi. Ego peccatorum eius pœnitentiam agere nolo. Hoc ab illo accepto responso, discessimus. Pauci dies transierant,  ego in domo mea solus residens, ea quæ videram mecum mente versabam. Cum ecce subito sæpe nominatus defunctus non iam in equo, sed pedes, non armatus, sed inermis mihi assistere visus est. At ego nimio terrore fere in amētiam versus, in hæc verba prorupi. Ex parte omnipotentis Dei  omnium sanctorum eius, adiuro te quicunque es spiritus, vt discedas, meque tantis terroribus exagitare desistas:  ille. Quia, inquit, taliter de aduentu meo turbaris, scito quia me vlterius in hoc seculo non videbis. Adhuc tamen tertio me tibi Deus apparere voluit, vt quod per fratrem nequeo, per te consequi merear. Debes  tu si bene perpendas, plus fratre, mei misereri. Ille enim frater carnalis, tu pater in Deo fuisti spiritualis. Et ego. Faciam, inquam,  ipse pro te quod potero, festinato tantum, oro, discede. Post quæ verba, statim ab aspectu meo subtractus est. Mox ego inde discedens, ad rusticum, cuius se bouem abstulisse dixerat, iui, eique bouis ipsius pretium reddidi. Nam  quis esset dixerat,  vbi maneret indicauerat. De sequenti autem negocio, quoniā vires meas excedebat, nihil agere præualui. Collecta tamen Presbyterorum multitudine, in dicta die, solennia Dei offerri sacrificia feci, eleemosynasque pauperibus pro posse distribui, multosq. tam clericalis quam monastici ordinis viros, vt pro eo Domino supplicarent oraui.