Avdite ergo Iudæi,  ex scripturis vestris Christum, vel iuxta vos Messiam, esse agnoscite filium Dei. Veni ergo inprimis, eximie Prophetarum Esaia,  genti nec tuo tempore, nec nostro veritati credenti, rursum sua verba propone. Dic quid Deus de filij sui æterna generatione dixerit. Nunquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam, dicit Dominus? Nunquid ego, qui generationem aliis tribuo, sterilis ero, ait Dominus? Quid clarius, o Iudæi, ad probandam generationem filij Dei? Si enim Deus genuit, quantum ad illum quem genuit, necessario pater est:  filius Dei, quantum ad illum qui genuit, necessario filius est. Sed nolo vos, non credo vos, tam stulte, tam insensate desipere: vt æternam deitatis generationem carnali generationi, aliqua vel tenui similitudine comparare nitamini. Absit a vobis, absit ab omni intellectu tam asininus animus, vt æterna, vt ineffabilis, vt incogitabilis omnipotentis Patris generatio, omnipotentis Filij natiuitas, alicui terrenæ vel vsitatę generationi, seu natiuitati, modo quolibet comparetur. Si quid tamen præter corporalium generationum similitudines, de tam ineffabili re, ab aliquo simili trahi potest: sic Dei filius de Deo dicitur genitus, sicut lumen de lumine, radius a Sole, splendor ab igne. Hoc breuiter dixerim, o Iudæi: ne vel vos intelligatis, vel nos intelligere putetis insulse vel bestialiter, natiuitatem Filij Dei. Vnde hoc propheticum testimonium cogit vos, non iuxta quod homo est, sed iuxta quod Deus est, intelligere  confiteri, Christum esse filium Dei. Nulli enim hoc homini, nulli hoc Angelo, nulli hoc prorsus creaturæ congruit: vt vel genitus a Deo, vel Dei filius, quantum ad deitatis naturam pertinet, sentiatur. Quod si hoc nulli creaturæ in quantum creatura est, congruit: soli hoc Christo, qui in quantum Deus est, de Deo natus est, conuenit. Sed succedant prolato testimonio lucidiora exempla:  Christum Dei esse filium, Sole clarius manifestetur. Dic, o Dauid Propheta Dei, Rex populi tunc Dei, pater secundum carnē filij Dei: dic si Christum sentis esse filium Dei. Ego, inquit, constitutus sum Rex ab eo super Sion montem sanctū eius. Dic  quod sequitur. Dominus dixit ad me, Filius meus es tu: ego hodie genui te. Quid ad ista, ludæi? Ecce ex persona Christi loquens, dū ipsum Regem a Deo constitutum dicit, Christum fatetur, vnctum prędicat, hominem affirmat. Dum Deum ei dixisse subdit, Filius meus es tu: ego hodie genui te: deitatem ipsius, qua naturaliter est Dei filius, indicat. Sed negatis, subsannatis. Dicitis verba illa non ad Christum, non ad quemlibet alium, sed ad ipsum tantūmodo Dauid pertinere: qui super Sion olim vestram, super Hierosolymitanum montē, olim sanctū, a Deo Rex constitutus sit. Dicitis eundem Dauid a Deo vocari filium, vocari genitum, non quia vere Dei filius, vel a Deo genitus fuerit: sed quia sanctis moribus, multis ei placens virtutibus, nomine hoc honorari meruerit. Sed non fugit nos, o Iudæi, non fugit nos sensus iste, intellectus iste: quo etsi non hic, tamen alibi sæpe homines a Deo vocari filios legimus. Scimus hoc dictum Pharaoni, de patribus vestris. Filius meus primogenitus Israel. Dimitte filiū meū, vt sacrificet mihi. Et iuxta quendā Prophetarū. Et puer est Israel,  dilexi eum,  ex Ægypto vocaui filiū meū. Hoc licet magis de Domino nostro voce prophetica dictū sit, qui Herodē secundum hominē in Ægyptum fugiens, inde congruo tempore a Patre Deo vocatus est: accipitur tamen hoc  de illo, a quo carnis propaginem trahitis, populo. Qui quōdam in Ægypto de paucis patribus in magnum populum adauctus, diu moratus, valde oppressus, ad Deum clamans exauditus, indeque vocatus, filij nomine a Deo honoratus est. Ac iuxta Esaiam, congruenter de vobis. Filios genui,  exaltaui: ipsi autem spreuerunt me. Non fugit nos, non fugit nos etiam intellectus ille, non solum homines gratia aliqua, merito aliquo, vel Dei filios, vel a Deo genitos dici: sed insuper ipsa quoque insensibilia, huiusmodi nominibus signari. Vnde est illud. Quis est pluuiæ pater, vel quis genuit stillas roris? Item. De cuius vtero egressa est glacies,  gelu de cœlo quis genuit? Nolite ergo, nolite putare, o Iudæi, ista tam lucida videre non potuisse Ecclesiam Dei. Videt hoc, discernit hoc. Discernit similia nomina in rebus dissimilibus dissimiliter intelligenda esse: nec vno tantum, vel eodem modo, licet idem sonantia, semper intelligi oportere. Habetis hoc in innumeris scripturarum vestrarum exemplis: habetis eadem nomina non idem semper signantia. Et quando possent hæc sigillatim proferri? Sed verbi causa, ponantur aliqua, vt ex his paucis facile possint colligi plura. Certe caput, oculus, auris, manus, brachium, pes, nomina sunt aliquas corporis partes proprie significantia, quæ tamen  ipsa ad alia sæpe trahuntur diuersa. Stare, sedere, iacere, dormire, vigilare, ambulare, volare, verba sunt accidens aliquod proprie designantia, quæ tamen  ipsa ad alia diuersa ducuntur signanda. Et quia etiam mediocriter doctis ista clara sunt, exemplis non egent. Hoc ergo modo, nomen generationis cum in Deo accipitur, non semper idem, sed quandoque longe diuersa designat. Monstrant hoc lucide testimonia prophetica quę præmisi, quibus generatio longe diuersa significare docetur. An non tibi, o Iudæe, videtur differre generatio illa, de qua scribitur, Filios genui,  exaltaut: ipsi autem spreuerunt me, ab illa, de qua dicitur, Quis est pluuiæ pater, vel quis genuit stillas roris? vel ab illa, vnde legitur, De cuius vtero egressa est glacies,  gelu de cœlo quis genuit? Puto te non ita obsurduisse, non ita desipuisse, vt quod cunctis clarum est, tibi soli obscurum sit: quod cunctis lux est, tibi soli tenebræ sint. Nam patet vniuersis magnam, non paruam, certam, nō ambiguam, in hoc, quod dictum est, generationis nomine, diuersitatem inesse. Dicitur enim Deus generare homines diligendo, fouendo, prouehendo, saluando: dicitur generare pluuiam, stillas roris, glaciem, gelu, volendo, creando, producendo, constituendo. Sicut igitur in hoc vno generationis nomine, tam varia  discreta signari, iam vt æstimo vides: sic in eodem nomine, abstersa veteri ab oculis tuis caligine, aliud quiddam longe sublimius intuere. Intuere, inquam,  quod non nisi Deo demonstrante potes, respice:  in verbis illis, quæ legis. Dominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te, nec hanc nec illam, quæ præmissa est, generationem, sed naturalem de essentia Patris, Filij Dei natiuitatem intellige. Nam sicut omnipotens Creator, pater dicitur pluuiæ, genuisse dicitur stillas, glaciem,  gelu producendo, sicut pater dicitur Israel, sicut genuisse dicitur filios confouendo: sic Pater scribitur vnigeniti Filij sui, sic eum genuisse prædicatur, non aliunde, non ex nihilo, sed ex propria substantia proserendo. Ad hoc credendum, o Iudæi, licet vos non nisi eiusdem Patris  Filij spiritus trahere possit: si tamen scripturis sacris, vt decet, defertis, si eis pertinaciter, si more vestro Iudaico non repugnatis, rationi saltē sequenti cedetis. Quid enim sequitur? Postula a me,  dabo tibi gentes hæreditatem tuam,  possessionem tuā terminos terræ. Ecce hoc, si potestis, Dauid illi olim super Iudæos regnanti adaptate. Iniunctum est ei, vt postularet dari sibi gentes in hæreditatem,  terminos terræ in possessionem. Et quia iniunctum est, eum non obedisse putandum non est. Postulauit ergo,  vt præmissum fuerat, datæ sunt ei gentes in hæreditatem:  termini terræ in possessionem. Sed quæ gentes? Fortasse secundum vos Philistæi, de quibus scriptum est. Tulit Dauid frenum tributi de manu Philistinorum. Fortasse  opinio vestra esse potest, Syria Damasco adiacens: de qua legitur, Et erat Syria Damasci, Dauid seruiens sub tributo. Fortassis iuxta tortuosam interpretationem vestram, filij Amon, vel quædam circumpositæ gentes, quas bello domuisse scribitur. Sed relegite, scrutamini sollicite Malachim vestrum,  inuenietis repressisse quidem Dauid Philistæos, sed non subiugasse: seruisse illi ad tempus Syriam Damascenam, sed non multo elapso tempore rebellasse: ac statim in ipsa Damasco, reges superbos ac potentissimos successisse: filios vero Amon, seu reliquos quos separauerat, statim respirasse:  toto tempore, quo gens Iudaica Reges habuit, proprios Reges vsque ad ipsam patrum vestrorum transmigrationem Babylonicam habuisse. Non ergo ad Dauid illum illa Dei verba facta sunt: quia nec istæ, nec illæ præter Iudæos gentes ei in hæreditatem datæ sunt. Sed quid ad huius diuini versus vltima verba dicetis? Postquam enim dixit, Dabo tibi gentes in hæreditatem tuā: statim subiecit,  possessionem tuam terminos terræ. Terminos, inquit, terræ. Qui sunt termini terræ? Nonne vbi terra terminatur, ibi inhabitatio humana finitur? Dati sunt ergo illi Dauid hi termini terræ in possessionem. Si isti termini terræ Dauid in possessionem dati sunt:  totus orbis terrarum ei in possessionem datus est. Hoc si ita est, Indi, Persæ, Galli, Germani, Scythæ, Aphri:  tandem quicquid gentium orbis continet, ei in possessionem datum est. Videtis adhuc tam notum  absurdum ipsis etiam pecoribus inconueniens? Cur non sentitis miseri, iuxta verba Apostoli nostri, literam vos occidentem? Cur pene soli in orbe non sequimini spiritum viuificantem? Nunquid orbi terrarum Dauid ille dominatus est, cuius regnum satis breui Syriæ particula coartatum est? Quærite ergo, quærite alium, ad quem ista Dei verba facta sint:  cui gentes in hæreditatem, termini terræ in possessionem dati sint. Et quem alium inuenire poteritis, nisi Christum? Quem alium, quam illum, quem hucusque negastis, Dei filium? Illum plane, illum Christum, illum Dei filium, illum Iesum, in cuius nomine velitis, nolitis, flectitur omne genu, cœlestium, terrestrium,  infernorum: illum qui dicit, Data est mihi omnis potestas in cælo  in terra, ad quem vox Patris facta est, Filius meus es tu, ego hodie genui te. Sed procedat sermo ad alia etiam his clariora:  ipse Dauid quid adhuc de ipso Dei filio sentiat, audiatur. Introducit enim Dominum cuidam Domino suo loquentem,  inter alia dicentem. In splendoribus sanctorum ex vtero ante Luciferum genui te. Quis est iste Dominus, quem alter Dominus ante Luciferum genuit? Currite, o Iudæi, cogitate, fatagite, desudate, corrodite vngues: peruertite  hanc si potestis sententiam,  tam diuinum  admirabile verbum, more vestro in aliud  aliud deriuate. Hic plane vos figere pedem, hic nobiscum manum conferere, hic vel aliquid rationabile respondere: vel sicut olim Patres vestri Christo Psalmi huius principium eis proponēte, obmutuerunt, obmutescere vos necesse est. Illi quidem, vt dixi, primo Psalmi versu sibi proposito conticuerunt: vos fortasse patribus sapientiores, huic si valetis, nostro versui respondete. Ex vtero ante Luciferum genui te. Quis est iste Dominus Dauid, qui ab alio eius Domino, ante Luciferum genitus est? Ostendite, ostendite mihi Dominum Dauid, ab alio, vt dictum est, Domino genitum:  hoc ante Luciferum. Ostendite eo tempore, quo hæc verba prolata sunt, præter Deum, tanti regis Dominum regē aliquem, Prophetā aliquē, magnum aliquem,  vt breui sermone multos concludam, a primo Adam vsque ad nouissimum, qui in fine seculi nasciturus est, filiorum Adam. Inuestigate, si vultis,  ipsa cœlestia,  de diuersis sanctorum spirituum ordinibus, qui vsitato nomine Angeli vocantur, Dauid mihi Dominū inuenite. Nam licet quidā Patrū priorū, apparentes sibi angelos, Dominos vocauerint: non sunt tamē Angeli hominū Domini, nec subiiciuntur quantū ad naturæ dignitatē, dominatui ipsorum, qui ad æqualitatē creati sunt angelorū. Quod si hoc modo nullus Angelus alicui hominū dominatur: claret quod nullus angelorū a Dauid Dominus nuncupatur. Sed neq. Angelos ex vtero Deus genuit, sed eos, sicut  alias creaturas, omnipotēti volūtate creauit. Hunc vero, cui loquitur, non se creasse, sed ex vtero asserit genuisse. Vnde quia præter Deum, nec in angelicis spiritibus, nec in humana propagine, hic Dominus Dauid inueniri potest: vel Psalmum vestrum diuinum esse negate, vel aliquem, quem Dominum Dauid credere ratione compellamur, proferte. Ante Luciferum, inquit, genui te. En rursum vobis angustiæ, en rursum laqueus, en rursum fouea, in quam insana vestra cæcitas corruat, præparata. Hinc plane nullus vobis patet egressus, nisi ab eo educamini, qui educit vinctum de domo carceris: qui aperit  nemo claudit, claudit  nemo aperit, Ante Luciferū genui te. Quis est hic Lucifer? Si dixeritis sidus illud esse, quod quia aliis siderib. præter principalia clarius rutilat, atque inde velut maiorem ferens lucem, lucifer dicitur: Respondeo. Ante Luciferum illū nullus hominum creatus est. Nostis enim Moyse indicante, quod quarto die cum stellis aliis sidus illud creatum est. Homo vero post, hoc est, sexta die factus est. Nulli ergo hominum a Deo dictum est, Ante Luciferum genui te. Sed nec alicui Angelorum hoc dictum est, quoniam præmissa ratione cogente, hoc non nisi Domino Dauid dictum est. Nullus vero Angelorum, iuxta eandem rationem, Dauid Dominus est. Cōstat igitur, quia nec alicui angelorum dictum est. Ante Luciferum genui te. Quod si Luciferum apostatam Archangelum esse dixeritis, cui sumpta ab hac stella similitudine, sub Babylonici regis nomine Propheta Esaias loquitur, Quomodo cecidisti Lucifer de cœlo, qui mane oriebaris? Respondeo. Ante Luciferum illum non solum nullus hominum factus est, sed nec vllus Angelorum conditus est. Sic enim se habent de illo verba diuina ad Iob. Ipse est principium viarum Dei. Quod si principium viarum, hoc est, operum Dei est: nullum opus Dei ante ipsum creatum est. Si vero nihil operum Dei ante ipsum creatum est, nec alicui hominum, nec alicui Angelorum dictum est a Deo. Ante Luciferum genui te. Nam non puto adeo vos esse amentes, vt de ipso Babylonico rege, vocabulo Luciferi designato, dictum a Deo suspicemini, Ante Luciferum genui te. Nec enim aliquid magni sermo diuinus diceret, si quod omnibus notum erat, Dauid ante Babylonicum regem genitum narraret. Nunquid ergo, o miserrimum genus hominum, tam perspicua non cernitis, tā clara non videtis? Aperite tandē oculos, reserate aures:  soli cæci in mūdo apparere, soli surdi inter mortales remanere erubescite. Nolite tandiu ostentui fieri orbi terrarum: nolite tam diuturnis seculis vos fabulam exhibere. Aduertite Dominum Dauid non nisi Deum esse potuisse: agnoscite ipsum Dauid Dominum suum non nisi Deum vocasse. Et quia primo Dominum dixit,  statim alium Dominum nominauit: intelligite non posse esse alium  alium, nisi patrem  filium. Hunc ergo Dominum Patrem in Psalmi iam dicti principio introducit loquentem Domino filio, quando dicit. Dixit Dominus Domino meo. Nam iuxta præcedentia, quia nullus in creaturis Dauid inuenitur Dominus, vt non nisi Creator eius dicatur Dominus. Et quia nomen Creatoris, nomen Dei, idem significant: Dominus Dauid, Creator est: Dominus Dauid, Deus est. Huic ergo Domino Dauid, huic Creatori, huic Deo: alius Dominus, vtique  ipse Creator, vtique Deus, dicit. Quid dicit? Sede a dextris meis. Et cui hoc a Deo dici potuit, nisi Deo? Cui, inquam, a Deo dici potuit, Sede a dextris meis, nisi illi, qui tantæ dignitatis extitit, vt ei possit a Deo dici, Sede a dextris meis? Et vbi tanta dignitas inueniri poterit, quæ consessu Deitatis digna esse possit? Quæ plane natura tantę erit dignitatis, vt mereri valeat solium Deitatis? Nulla certe, o Iudæi, nisi diuina,  quæ propter diuinā hoc meruit in solo Christo humana. Quod si quemlibet alium in sede Dei præter Deum, electio vestra siue de cœlestibus, siue de terrestribus creaturis collocare potest: indicet, proferat, demonstret. Sed non poterit, non præualebit: quia nullum recipit parem Deitas, nisi Deum: nullum thronus Deitatis suscipit, nisi Deum: nullus Patri Deo adæquatur, nisi Dei filius,  ipse cum eo Deus. Et quidem par est Patri  Filio vtriusque Spiritus: sed nō dirigitur vox ista Patris ad ipsum, quia non est a Patre genitus. Huic vero, cui dictum est, Sede a dextris meis:  istud adiunctum est, Ex vtero ante Luciferum genui te. Ex vtero, inquit, vt eum non ex aliena, sed ex propria Dei essentia natum agnoscas. Ante Luciferum: vt eius etiam natiuitatem, ante omnem creaturam esse aduertas. Genui te: vt non ex aliqua materia factum, non ex nihilo creatum: sed a Patre æternaliter genitum intelligas. Ecce qui in prima quadriformis partitionis parte, non aliud Christum probare proposueram nisi Dei filium: nunc, o Iudæi, diuini huius Psalmi virtute probaui  Deum. Sed dicetis. Psalmus, quem contra nos protulisti,  quē ad probandam Domini tui Deitatem, in medium adduxisti: nil agit pro parte tua, nil iuuat propositionem tuam. Non enim prolatus est in persona Dauid, sed ex persona Eliezer serui Abrahæ, scriptus est Dauid. Cuius Psalmi, hic sensus est. Dixit Dominus. j. Deus, Domino meo, Abrahæ: sede a dextris meis. Magnum, o Iudęi, vt  ipsi fatemur, apud Deum meritum Abrahæ: magna  multiplex apud ipsum prærogatiua Abrahæ. Magnum meritum, quia credidit Abraham Deo: magna gratia, quia reputatum est ei ad iustitiam. Magnum meritum, quia præcipiente Deo extendit manum,  arripuit gladium, vt immolaret filium. Magna gratia, quando ei inhibito ne filium occideret, dictum est, Per memetipsum iuraui, dicit Dominus, quia fecisti rem hanc,  non pepercisti filio tuo vnigenito proper me: benedicam tibi,  multiplicabo te sicut stellas cœli,  sicut arenam quæ est in litore maris. Magnum vere,  non simplex tantum, sed multiplex apud Deum meritum Abrahæ: magna, immo  omnibus donis ei a Deo collatis maior illa singularis gratiæ excellentia, qua ei promissum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Sed nunquid tanta, vt ei a Deo iniunctum sit, Sede a dextris meis? Nunquid tanta, vt, sicut ante non multa dictum est, quod Dei est singulare, fieret Deo hominique commune? Homini dico tantum, quod Abraham fuisse scimus, non homini simul  Deo, vt Christum esse nouimus. Nunquid ergo huic, qui nihil plus homine erat, a Deo dictum est: Sede a dextris meis? Vbi est illud quod solum, ne in Christū Iudæus credat, Iudaicū cor retrahit, contemplatio humilitatis humanæ, indigna, vt dicitis, consortio maiestatis diuinæ? Vbi est zelus ille Dei quidem, vt Apostolus noster ait, sed non secundum scientiam? Nonne propter hæc verba quæ Abrahæ ascribitis, Stephanum primum martyrem nostrum continentes aures vestras velut ad blasphemiam,  stridentes dentibus velut in vindictam, homines sacri semper sanguinis auidi lapidastis? Quid dixit Stephanus de Christo? Video cœlos apertos,  Iesum stantem a dextris Dei. Quid dicit Iudæus de Abraham? Dixit Dominus. j. Deus, Domino meo, Abrahæ, sede a dextris meis. Quid est quod pati non potuistis, tunc saltem semel audire Iesum stantem a dextris virtutis Dei:  nunc quotidie pati æquanimiter potestis audire Abraham sedentem a dextris Dei? Nolite, nolite quæso consortem Deo dare, nisi Deum: nolite in sede diuina aliquem constituere, nisi Deum. Hoc si conceditis, quod nequaquam hactenus negare consuestis: falsa sunt verba in persona Eliezer prolata, Dixit Dominus. j. Deus, Domino meo, Abrahæ, sede a dextris meis. Nec solum falsa esse quæ dicta sunt ostendunt: sed  cuncta Psalmi sequentia lucide idem declarant. De quibus est proxime sequens versus. Donec ponam inimicos tuos: scabellum pedum tuorum. Sede, inquit Deus secundum vos, o Abraham, a dextris meis. Donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum, hoc est, donec subiiciantur tibi inimici tui. Et quos hostes dum viueret habuit Abraham? Scrutare, Iudæe, totum textum sacri Canonis tui: , nisi fallor, non dico [...]