PATRVM Cluniacensium Conuentui sancto, seruus Hugo. Charitas quę libera seruit, piis me iussionibus parere compellit. Præcepto igitur, nō præsumptione, suscepi de Beato Hugone, licet indignus aliquid dicere. Nec eis præiudico, qui ante me de Sancto, eleganti scripsere calamo: sed nostris seruio, dum quędam ab eis omissa colligo, profusius edita cōtraho, ne occupatos onerem, multa prætereo. Hugo iste, quem debitus sermo proponit, ex illustri nobilium prosapia Burgundionum originem duxit. Pater eius fuit Dalmatius, princeps egregius, Samurensis Dominus. Mater eius Aremburgis, genere insignis, vita laudabilis. Hic puer intemperantiam curialium sectari noluit, mansuetudinem cum simplicitate retinuit. Impudicos  raptores abhorruit, pietati seruire deuotus elegit. Vnde factum est, vt inuitis parentibus ad Monasterium fugeret, seque sanct Odilonis Cluniacensis Abbatis magisterio commendaret. Factus itaque Monachus, tantum statim religionis apicem ascendit, vt quos imitari venerat, his imitandus extiterit. Pro meritis igitur Prior congregationis effectus, quam discrete, quam strenue sui debita peregit officij, nostræ compendium narrationis fari non sufficit. Tandem pius Odilo viuens in Chrito, carne solutus est,  Prior Hugo electione cōsona in Abbatem assumptus est. Qui sanctitate præclarus, doctrina magnificus, miraculis coruscus, quibusque prædicans Dominum offerebat, sua sæpe præsentia dæmones effugabat. Hic namque Stephano Papa apud Florentiam decumbente, dum visitaturus accederet, eumque sanctis cōsolationibus  oratione releuaret, dæmon qui morituro manifestus aduenerat, territus exiit, sāctoque a Papa recedente iterum rediit. Qua de causa, sæpius ad se prædictum patrem Papa reuocauit, sæpiusq. dæmonem reuocatus abegit. Hoc ipse Papa præsentibus reuelauit. Qui postmodū sanctis se commendans precibus, inter manus eiusdem exiuit, sancta confessione præmunitus. Mirandis plus miranda subiungo, quæ referentibus viris autenticis probata cognosco. Hæc sane referunt Gaufredus de Monte sancti Vincentij,  Rainaldus Eduensis, qui adhuc præsentes sunt. Dux Burgundiæ Rotbertus Haganonem Eduorum Episcopum nimia infestatione grauabat, variisque prædonum incursibus passim Burgundia laborabat. Eapropter Episcopi Gaufredus Lugdunensis, Hugo Bisontinensis, Accardus Cabilonensis,  Drogo Matiscensis, Eduam conuenerunt, magnique patrem consilij prædictum Hugonem Cluniacensem Abbatem venire rogauerunt. Aderat illustrium multitudo copiosa virorum, populus confluebat infinitus, pro pace supplicans indefessis clamoribus. Adueniens ipse dux, immo tyrannus, Eduā intrauit, sed fastu maligno interesse conuentui recusauit. At Pater Hugo feruore charitatis concitus tyrannum adiit, quem vehementer increpans, cunctis mirantibus tamquam ouem mitissimam secum adduxit. Episcopis autem supplicantibus, vt Pater Hugo pro pace agenda loqueretur, turbis vndique conticentibus,  ex eius ore pendentibus, sic ait. Qui pacē quærunt, qui Deum diligunt, nos audiant, nobiscum agant. Qui vero filius pacis non est, qui non ex Deo, sed aduersarius est, huic ex parte omnipotētis præcipio, vt a nobis exeat,  operi diuino non noceat. Vix dicta compleuerat, cum ecce quidam statura procerus, facie truculētus, multis eum sequentibus egressus, disparuit. Non fuit in tanta multitudine hominum, qui aliquem nosset egredientium. Mirabantur singuli, stupebant vniuersi. Quęrentibus inuicem super his, non erat aliud respondere nisi, interdicente sancto, dęmones visibiliter exiisse, egressosque de turbis simul euanuisse. His ita depulsis, tantam mox prędicatio sancti efficaciam habuit, vt eo iubente, dux ipse sui mortem filij, interfectoribus condonaret,  Ecclesia pacem reciperet. O Beatum virum, cuius præsentiam Sathanas ferre non poterat, cuius imperium inuitus agebat. Res equidem mira, sed altiori miraculo cumulata. Quamdiu enim in conuentu illo vir sanctus sancta perdocuit, sicut columba candida super caput eius, præsens apparuit. Quibus id videre datū est, Deū glorificauerunt, non enim omnes hanc videre gloriam meruerunt. Stephanus Archipresbyter de Parriceio, sub omni assertione itidem se, licet indignū, testabatur vidisse. Dum huius miraculi magnitudinem mirari vos video,  hoc vestræ mirandum charitati propono. Hildebrannus Romanæ Ecclesiæ Diaconus, Apostolicæ sedis Pontifex Gregorius vij. mox futurus, Galliarū legatione suscepta, Cluniacū venerat. Hic quadā die sedēs in Capitulo, cū B. Hugone fratrū negligentias pietatis gladio corrigente, aspexit Dominū Iesum præsētem, prædicto Patri assidentē, eiq. de singulis quid agere deberet, suggerentē. Idem Hildebrannus Capitulū egressus, quæ viderat, humiliter referebat, sanctiq. merita prædicans, in Domino famulū, in famulo Dominū collaudabat. Paredum venerat Hugo Pater, vt ibi festum Baptistæ Ioannis deuotus ageret. Ad quē mulier quædam, cū turba pro ea supplicante peruenit, quia eius vterū irruptio violenta virulenti tenebat serpentis. Tū sanctus misericordia motus, aquā afferri præcepit, quā precibus sacris  benedictionibus præsignauit, acceptoque cocleari, ter de aqua illa in ore mulieris orando insudit. Quo facto, statim serpens cunctis qui aderant videntibus per os mulieris horrendus exiuit. Qui cum mœrore venerant, cum gaudio reuertentes Dominum collaudabant. Gaufredus vir fidelis, quo præsente sanctus apud Eduam dęmones de turba fugauit,  hoc de serpente per eum eiecto se vidisse solet attestari. Alio quoque tēpore pacis agendæ gratia, præfatus Pater cum Episcopis Rocleno Cabilonensi,  Drogone Matiscensi, in campo venatorio pariter affuit. Turbis vero circunstantibus, quidā pessimo fœdatus crimine, non timuit interesse. Quē sanctus, sancto edoctus spiritu a longe intuens, ait præsentibus. Videtis, inquit, miserum illum? Videtis dęmone plenum? Statimque eum designauit,  ad se venire mādauit. Quo pręsentato, quomodo, ait, huc ad nos intrasti, qui hoc crimine (crimenque exposuit) te sordidare voluisti? Cur miser nobis in te dæmonem præsentasti? Pacem quærimus, dæmonem nolumus. Confusus ille negare non potuit. Quod factum videntes plurimi qui aderant, adinuicem summissa voce dicebāt. Diuertamus ab isto homine, qui nouit hominū occulta videre, ne  in nostris nos peccatis, sicut istū in suis, valeat deprehēdere. Inquirēti denique sancto, de cuius esset Episcopatu ille homo, inuenit quod parrochię cuiusdā esset Cabilonēsis. Tunc sanctus miserū illum pariter  peccatum Episcopo Rocleno proposuit, quē Episcopus seorsū tulit,  pro officio correxit. Testes sunt qui interfuerunt, venerabiles viri Rotbertus Sedunēsis,  Gaufredus quē supraposui. Quāta sint hæc, vestra perpēdat charitas, mea interius sileat paruitas. Simili modo eodem reuelante Spiritu sancto, dum apud Charitatem veniens, fratres in sancto susciperet osculo, quendam sibi inter alios occurrentē subito abhorruit,  ab osculo suspēdit. Fratribus itaque factum mirantibus, illum qui vt nouitius susceptus fuerat, vnde venerit quamve sectam tenuerit sollicitus inquirere cœpit. Et quia spiritualis omnia iudicat,  a nemine iudicatur, hunc ex ore suo Mechanicū fore conuincit, cōuictumque eum infidelitatis macula, lupum ab ouibus Pastor abegit,  infidelem a consortio fidelium fidelis eiecit. Turonis venerat Hugo Pater, vt pro Abbatia Maioris monasterij quā violentia Comitis Andegauēsis Gaufredi, cognomēto Barbati, nimis oppresserat, intercessor adesset. Cum omni itaque humilitate Comitem exorans, quia duriorem inuenit, nec eius aduolui pedibus sāctus erubuit. Quem dum nullatenus ab oppressione Monasterij compescere posset, ipsumque cum indignatione recedentem retinere vellet, fibula qua chlamys stringebatur Comitis disrupta est. Abeunte itaque, prophetica voce illud Samuelis ei illico inclamauit. Scissum est regnum tuum a te hodie. Qui mox iuxta viri Dei vaticiniū perdidit Consulatum. Tentus enim a fratre suo Fulcone, positusque in carcere, sensu quoque debilitatus, non exiuit captiuus nisi morte solutus. His  aliis prophetico spiritu ab eo prædictis,  hoc vestræ charitati referendum censui. Marciniaci erat aliquando vir sanctus,  cum eo gloriosus Doctor Anselmus Cantuariensis Archiepiscopus,  cum eis venerandus sanctorū Comitum cœtus. Quadam itaque die, Pater Hugo sancta satiatus meditatione,  diuina refertus reuelatione, fratribus conuocatis, ait. Annuntio dilectioni vestræ, in Willelmum Regem Anglorum transacta nocte sententiam proscriptionis datam fuisse, eumque permodico tempore regnaturum esse. Dixit,  iuxta verbum ipsius, secutus est rei prædictæ exitus. Talem namque Rex ille proscriptionem accepit, vt dum venatum exiret, subita percussus sagitta, morte citissima expiraret. Sic  veritas prophetantis apparuit,  Cantuariensi Archiepiscopo, persecutore eius Rege perempto, reditum ad sedem Deus aperuit. Ad Francigenas visitator pius Pater Hugo descenderat. Quem vir illustris Albertus de Gornaco in Beluacensi pago honorifice suscepit. Vxor viri nomine Hermengardis  ipsa tanto hospiti occurrit. Quam intuens sanctus prophetico afflatus Spiritu dixit. Domina grauida es, masculus erit quem paries. Hic sicut Deo placuerit  Monachus erit. Audiens mulier quæ de se ante non nouerat, mirabatur: qui præsentes aderant, lætabantur. Denique grauida illa masculum peperit. Landricus dictus est, creuit, militari deputatus officio gladium accepit,  vt id hominum genus male consueuit, flagitiosus euasit. Interim B. Hugo præsentis vitæ cursum compleuit in Christo. Cui dum eius Patris pij pius filius domnus Pontius successit, Cluniacensis Abbas assumptus,  ipse Franciam visitaturus intrauit. Vbi pro sua nobili consuetudine errantes reuocans plurimos secum adduxit, inter quos  me peccatorem,  hunc de quo loquimur, iuuenē inuenit, vocauit,  vt sanctus prædixerat, Monachū fecit. Præsens est in Cluniaco, sacerdotali fungitur officio. O prædicanda Patris huius prophetandi gratia, qui non solum de præsenti occulta hominum vere reuelauit, sed etiam longe post futura fideliter intimauit. Crispeium venturus, vt Monasterium ibi susciperet, Rotbertum quendā acri febrium ardore laborantem obuium habuit. Cui sanctus valde compatiens ait. Si rapinas exercere cessaueris, crimenque prædonis abdicaueris, promitto  ego tibi quia in nomine Domini cito sanaberis. Dedit miles cessandi a rapina sponsionem, dedit sanctus, pulsis prece febribus, ægro sanitatem. O quot eius oratione sanati sunt! o quot de reliquiis ciborum eius sumentes, tam se quam alios impensis inuicem particulis, a morbo citissime curauerunt! Aqua, qua sanctus manus abluit, sanitatem pluribus impēdit. Dum ad alia festino, fateor quam plura taceo. Parisiorum vrbem sanctus intrauit. Vbi ad Ecclesiam sanctæ Genouesæ Missas celebraturus ascendit. Quibus expletis, accepta Petri Apostoli planeta, quæ ab Antiochia olim delata, in præfata seruatur Ecclesia. O, inquit, vtinam haberemus ægrotum, in quo virtutis Apostolicæ caperemus experimentum! Quibus relatis Rotbertus sua probitate illis in partib. satis notus, sed diutino morbo membrorum officio destitutus, illuc se deferri præcepit, quo sanctum adesse cognouit. Deponitur debilis ante Sanctum, prece supplici quærit ab eo suffragium. Pater Hugo miseretur, tenensque Apostoli planetam, Dominum deprecatur, quam super ægrum planetam eleuauit,  cum dulci melodia ait. Petrus Apostolus dixit paralytico: Rotberte sanet te Dominus Iesus Christus, surge  sterne tibi, qui continuo surrexit. In his verbis Rotbertus illico totus cōualuit, sanus egreditur,  gratias agit. Res ista notissima est, fere tota ciuitas illa testis est. Super hoc controuersia laudabilis exorta est. Parisienses dicunt, quia Petri est miraculum, qui per Hugonem Rotbertum sanauit. Cluniacenses e contra asserunt quod Hugoni suo factum hoc debeat imputari, qui meritis Petri in nomine Christi debilem erexit. Vtrorumq. causam suspicio, pro captu meo vtrisque respondeo. Fides Domino pręsentat affectum, Dominus fidei largitur impensum. Rotbertus rogauit Hugonem. Hugo Saluatorem. Petrus ascitus est. Saluator operatus est. Hoc vobis pensandum impono, ad maiora festino. Per Wasconiam sanctus iter agebat. Secus viā in tugurio elephātiosus quidam fœdus vlceribus decumbebat. Homo iste ante nobilis, formosus  diues iacebat abiectus, leprosus  pauper. Audiēs seruus Dei, condoluit miseriæ viri, assumptisque secum duobus Monachis suis, Durānum scilicet, qui Tholosanus fuit Episcopus,  Hunaldum, qui fuit Abbas Moysiacensis, vir eloquentissimus, intrauit ad pauperem, vlceroso prædicauit patientię consolationem, missa consolatione, fudit orationem, oratione completa dedit benedictionem, agninam exuens tunicam vestiuit pauperem. Res mira, pauper vestitus pellicia, lepram exuit, incolumis factus decorem induit, gratias referens alacer exiit. Religioso viro Vincentio referente didici quod narraui, ipse huic facto interfuit, vidit,  testimonium perhibuit. Quidā frater, nomine Willelmus, obedientiā sibi a S. Hugone cōmissā regebat, sed crure suo grauiter intumescente decumbens, iniunctum facere non poterat. Qui dolore grauius vrgente, mortem sibi sentiens imminere, totum se cōuertit ad Hugonem quamuis absentem, tota fiducia requirit Abbatem, a quo velut a præsente postulat sospitatem. Morbum vero respiciens, adiurauit dicens. In nomine Iesu Christi, ex parte Patris qui me huc venire præcepit, præcipio  ego tibi vt recedas,  pro iniuncta operari obedientia me vltra nō impedias. Dixit,  ecce in sōnis duo ei in albis apparuere Monachi, dicentes se venisse præcepto Hugonis Abbatis. Vnus eorū crus tumidū attrectauit, oleum superfudit, alter liniendo perunxit. Sic ęgrotus euigilans, dolorem amisit, plenarie sospitatem recepit. Ammiranda patris est virtutis efficacia, quæ non solum pręsentibus, sed etiam absentibus pręsens impendit auxilia. Cluniaci erat quidam Theodericus ante miles, tūc monachus, ante magnus nobilitate, tunc modicus humilitate. Huius articulum pedis lethalis infirmitas quæ cancer dicitur, occupauit: qui cum nullum inueniret remedium, fide plena ad patris Hugonis se conuertit auxilium. Abbate itaque Missas peragēte, de aqua qua digitos suos post Eucharistiam lauit, Theodericus clanculum accepit,  de magistri virtute confisus, infudit exæsis articuli partibus statimque pes totus conualuit, caroque depasta ilico recurrit. Rata res est, plurimi nouerunt. Apud antiquam Chiricam, locus est non longe a Basilea situs, suscepit patrem Hugonem Comes Ludoicus. Accessit ad seruiendum viro sancto Sophia Comitissa, paratum est conuiuium cum sollicitudine promptissima. Sed subito turbatus aer imbribus, turbauit ministros. Exorta tempestas molestabat dominos. At Pater turbatos videns, anxiisque compatiens, contra tēpestatem eleuauit manum, opposuit sanctæ crucis signum, factumque est vt miro in modo conuiuātes  mensas eorum nequaquam pluuia tangeret, quæ in circuitu largius effluens, cætera occuparet. Nouum, fratres, Heliam video, qui tempestati imperat,  pluuiæ obediunt ei. Romam proficiscens aliquando Pater Hugo arctissimam in dependentis latere rupis viam intrauit. Erat inferius terribile profundum præcipitij, quod vix viatorum aliquis vnquam audeat intueri. Præcedentibus itaque seriatim prę timore sociis, sequebatur Pater mente  oculis dextraq. pariter ad cœlum leuatis, sinistra sui habenas subsellij tenebat, oratione suspensus Domino totus inhiabat. Pertranseuntibus autem, quædam paupercula ibi in breuissimo rupis arduæ concauo sese receperat, mulaque sancti baiula dum latitantem illam subito respicit, misere pauefacta subito resilit, resiliens tota in profundum immane cadit. Ibi sanctus vt ante agebat, sic etiam cadendo mētem  oculos dextramque ad cœlum leuatam tenebat. Cadebat corpore, sed immotus stabat cum Domino, mente. Præualuit itaque stabilitas mētis, suoque sedens subsellio inuisibiliter reportatus ab infimis, viæq. redditus est totus incolumis. Videte charissimi, videte patrem de morte redeūtem, ammiraminique eum de funere resurgētem. Sed qui Ionam in mari præcipitatum, de profundo abyssi, de ventre ceti clamantem ad se liberare voluit,  hunc orātem omnipotenti misericordia sanum a ruina leuauit. Vidit Vincētius, qui adhuc in laicali habitu fideli sedulus obsequio sanctum sequebatur. Superest: se vidisse testatur. O admiranda orationum Hugonis instantia, qua non solum saluari meruit, sed Andefonsum Hispaniæ Regem liberauit! Hunc namque frater eius Sancius regno priuauerat, captum  cathenatum carceri manciparat. Huic pius Hugo compatiēs, pro eo ad Dominum precibus anhelabat, quem Apostoli Petri confisus meritis, a Domino solui requirebat. Nec mora, Petrus Apostolus cuidam fratri in Cluniaco apparuit, preces Hugonis pro Andefonsi erectione Dominum suscepisse reuelauit, fecit  hoc Andefonso in carcere nunciari. Ipse vero Apostolus, Sancio in somnis sub graui comminatione præcepit, vt cito Andefonsum restitueret, nec differre præsumeret. Sancius terrore correptus Andefonsum statim restituit, restitutus ille, Deo  liberatori suo Hugoni gratias egit, censumque quod pater suus Rex Fredeldāus quotannis Cluniacensi Monasterio soluendum instituit, iste duplicauit,  ducentas  quadraginta auri vncias annuatim reddidit. Sic sic Pater Hugo Berardum de Reortherio, qui Chauariacum, quod est iuris Cluniacensis, graui exactione oppresserat, cū nec suis admonitionibus, nec amicorum suorum consiliis refrenare potuisset, ad Deum precibus se conuertit, orando superauit. Dum enim Pater pro oppressis preces fundit ad Deum, oppressor subito incolumitatem perdidit membrorum. Suis itaq. turbatis concutitur homo vrgentibus malis. Deponit contumaciam, assumit pœnitentiam. Tandem sāctus requiritur, satisfactio promittitur. Hugo miseretur, orādo subuenit, sospitatem impendit, oppressi liberantur, oppressor emendatur. Sed etiam hoc sollicitudini prælatorum video referendum. Apud sanctum Ioannem de Angeliaco, Abbas Hugo venerat, qui licet absens corpore, præsens tamen spiritu, Cluniaco non deerat. Vidit itaque in somnis quasi fulgur impetu ruere,  Cluniacēse auditoriū scindendo irrūpere. Perpendens Pater quod viderat, intellexit quod talis in Cluniaco causa contigerat, quę nisi cito recideretur, grauissima loci iactura sequeretur. Incœptis itaq. prętermissis, Cluniacum festinus rediit, vocauit priores  ordinis custodes, de negligentiis fratrum inquirit, sed nihil huiusmodi per eos inuenire potuit. His ita dimissis, ad Dominum solito recurrit, soluit vota precum, Capitulum intrat, fratres circunspicit, res mira, spiritu reuelante, occultum inter alios reum deprehendit, arguit, conuincit: reus ille Petrus erat, qui de Taderniaco venerat. Confitentem iudex pius digne flagellat, misericorditer sanat. His visis, seipsos circunspiciebant singuli ne aliquid in eis indebitū spiritualis oculus cognosceret patris. Sic  per visionem cōmonitus, Monasterium S. Marcelli Cabilonensis sāctus intrauit, mala quædam inueterata,  iam pene insanabilia, Spiritu sancto edocente cognouit, rescidit,  sanauit. Operæ pretium est pro monachis ista vaniloquis subnotare. Tholosanum Episcopum Durannum, in cuius præsentia leprosum sanauerat, Dei seruus sæpe commonendo reprehendit,  reprehendendo commonuit, vt ridiculosa quæ male consueuerat postponeret verba, addens quod nisi in præsenti vita corrigeret, post mortem tumentibus labiis,  spumeo ore deformis appareret. Episcopus non correxit, defunctus est, cuidam sacerdoti Siguino apparuit,  vt sanctus dixerat, vlcerosis tumida labiis ora præferebat. Petit auxilium Patris flebiliter, quem audire noluit, dum eū olim pie corriperet. Siguinus refert patri quod viderat, miseretur Abbas,  excessum oris septem fratrum silentio sanare festinat. Septem fratres elegit, quibus septem diebus pro Episcopo silere præcepit, vnus transgreditur, silentium soluit. Redit Episcopus ad Siguinum, fractum accusat silentium, de transgressore conqueritur, de dilata oris sanitate pro inobedientia septimi causatur. Siguino iterum ista referente, Abbas inquirit de transgressione. Transgressio inuenitur,  septenarius alius silentio dedicatur. Quo completo tertio præsul apparuit, gratias agens Abbati, Pontificali indutus chlamyde, os sanatum ostēdit. Pēsate, fratres charissimi, nouum prophetantis huius miraculum, qui non solum occulta viuorum, sed  abscondita prædicit defunctorum. Præstat viuentibus ægris sanitatem, præbet  mortuis sospitatem. Erat Sanctus apud Nanctoacum, venit nuncius qui diceret obiisse Wilencum. Wilencus iste, prior fuit de Charitate. Pro defuncto pius Pater dum Missam celebraret, more solito viuam seipsum hostiam Domino præsentauit,  sic tenens in manibus filium Patri obtulit, oblatum ore suscepit, quo edoctus, ad fratres egreditur, reuelat sociis, quod apud Charitatem, non Wilencus, sed Orius obiit. Erat ibi Odo, qui fuit prior Cluniēsis, post Episcopus Hostiensis, deinde Apostolicæ sedis Pontifex summus, Vrbanus secundus. Qui legatione transmissa, inuenit iuxta viri Dei verbum, non Wilencum obiisse, sed Orium. His, aliisque signorum titulis publicatus Hugo Dei seruus, apud summos Pontifices magnus habebatur; hunc Imperatores, hunc Reges, certatim venerabantur. Italicis, Hispanis, Gallis notus  Anglis, passim apud eos noua fundabat Monasteria, reparabat vetera. Hic non solum viris, sed  mulieribus claustra Cœnobialia posuit, in quibus fragilis earum conditio sexum vincens  seculum, sancta reclusione ligata, limitem non egreditur præstitutum, sed mente libera perambulat cœlum. Dixi, fratres, de signis eius aliqua, omisi plurima, virtutes viri magis mirandæ sunt, referendas ex parte censeo, nam imitandę sunt. Habitus eius forma religionis, vita ipsius, bene viuendi documentum fuit, orationem Deo, lectionem sibi, consilium proximo sedulus exsoluebat, mendacium  simulationem penitus abhorrebat, torporem  otium condemnabat. Pauperes opulenta manu pascebat, infirmos pia sollicitudine refouebat. Tribulatos consolabatur, pupillos  viduas tuebatur. Contra vitiosos tyrannus, erga pœnitentes erat mitissimus. Iudex disciplina, magister doctrina, charitate pater, obsequio minister, sic pluribus impendebatur, vt vix ad singula minor haberetur. Qui eius opera nouerunt, minus me dixisse conuincunt. Sed  hoc meritis eius impensū, video referendum. Bertinus de Varenis in agro remanserat solus, rem nescio quam peracturus, vidit ibi personas præmaximæ dignitatis, præcedebat eos Domina splendoris  gloriæ inæstimabilis, quam [...]