Anno Domini M.CC.III., Dominus Milo S. Mariani quartus abbas diem claudit extremum. De quo pauca perstringere volumus, arbitrantes dignum ut ejus memoria inscribatur volumini quod fecit conscribi. Ut enim in premio premisimus ipsius ducente ac docente industria, nostraque parvitate pariter annitente ceptum peregimus. Milo ergo patre genitus est Anselmo domino castri Trianguli, viro magnifico, et inter Campanie proceres prepotenti. Mater ejus Elisendis et ipsa prenobilis, que cum diu in seculo floruisset, postea in cenobio quod dicitur Fons Ebraldi se sub professione religionis astrinxit, et longevam in domino duxit vitam. Fuit autem eis numerosa progenies, ex quibus alios rerum amplarum constituerunt heredes, alios sub monasterialibus disciplinis divinis mancipavere servitiis. Quorum Milonem adhuc puerum duodennem, domino Hugoni ex abbate Pontiniaci Autissiodor. tunc presuli tradidit pater suus. Porro presul in ecclesia Sancti-Mariani ubi Premonstratensem ordinem nuper adduxerat, obtulit puerum disciplinis regularibus imbuendum. Sic ergo Milo a puero locatus in Sanctuario in omni religionis et honestatis forma sub claustrali nutritus est impensius disciplina. Quem fratres ob egregiam indolem cum esset annorum duodetriginta promoverunt in patrem. Promotus non juniorum sed seniorum frequentabat colloquia, sic sue precavens juventuti ut nil posset sinistrum de ipso vel malevolus suspicari. Quos maturiores prudentioresque noverat circa se habuit, et eorum sic se agebat consilio ut non tam pater quam socius videretur. Frugalitati studuit, in explenda necessitate sic modicus, ut etiam inter fratres minimos, vix quisquam eo modicior haberetur. Tranquillus moribus, amansque quietis, fugitans publici, fugitans ostentationis et glorie curias principum sive pontificum, et si urgentibus interdum negotiis adiit, quo minus tamen potuit, expetivit. Cum fratres haberet inter Campanie proceres et divitus et potentia preminentes, semper tamen in humilitate se deprimens sic fastidivit generis fastum, quasi se nescierit generosum. Divinis officiis et altaris cultui, omnimodam jubebat diligentiam adhiberi. Circa hospitum susceptionem sollicitus, semper eos voluit et benigne suscipi, et officiose tractari. In corrigendis fratrum excessibus erat vehemens et severus juxta persone tamen et excessuum qualitatem, adhibito moderamine discretionis, ut severitatis vino misceret oleum lenitatis. Consanguineis et propinquis carnalibus nil unquam voluit dilargiri. Dandi parcissimus fuit, nisi cum utilitati domus sue cerneret expedire, petentibus se solitus dicere, se esse pauperem, nec sibi licitum prodigere rem communem. At cum fames ingrueret et plebem teneret prout sibi facultas extitit, manum munificam in pauperum sustentatione profudit. Discretus et gravis erat in consiliis, veritatis amans, tenax justitie, a qua nec metu nec favore deflexit. De omni re plus fidebat orationi quam industrie proprie vel labori. Vitia insectabatur, non homines, amans et provehens illos precipue quos amantes boni et ad bonum crederet aspirare, sed nec in naturalibus minimus fuit; nam et ingenio viguit perspicaci, tenacique memoria, elegantis existens forme, reverendi vultus, mediocrisque stature. Locum quem inhabitabant canonici S. Mariani dictum olim vicum S. Martini, a Guillelmo comite Nivernensi donari obtinuit, et a fundamentis extruxit, transtulitque conventum et per annos circiter xxxiij rexit atque provexit. In conscribendis libris non parcens expensis, insignem confecit bibliothecam, quesitis undecunque voluminibus cumulatam. Planetis, dalmaticis et tunicis, capis et palliis, calicibus et crucibus, textibus deauratis et operose compositis aliisque utensilibus et variis ornamentis suam reliquit ecclesiam multipliciter insignitam. Quandiu ferre se potuit imbecille corpusculum a celebratione non destitit divinorum. Cumque sic et honestate morum et gravitate consilii preniteret, exhibebatur ei ab omnibus reverentie plurimum et honoris; eratque inter Premonstratenses abbates nominis precellentis. Illud quoque arbitramur addendum, utpote memoria non indignum, quod Guidonem priorem et Gocuinum suppriorem habuit, quos habuerat in pueritia nutritores. Quorum Guido annis quinquaginta, alter quadraginta quatuor suis sub eo officiis functi sunt, et in eis sunt defuncti viri religionis amantes, spirituque ferventes, et quos ipse coluit tanquam patres, alterum severitatis, alterum lenitatis merito reverendos. Porro autem cum in senium vergeret, cepit intumescere pedibus et per annum plus solito infirmari. Cumque ingravescente morbo et corpore fatiscente, jam non posset ecclesiam frequentare, salutifere unctionis expetit medicinam, convocat filios, astant omnes, amoris intimi erga patrem testibus lacrymis profluentes. Petit sibi absolutionem, si quid deliquit in aliquem. Testem invocat Dominum, quia universos et singulos semper dilexerit, nec unquam privato vel amore vel odio quemquam repulerit sive provexerit. Hortatur attentius de statutis ordinis propensius observandis, de divino officio instantius prosequendo, fratres grandevos et debiles compatienter et humane tractare, hospites benigne suscipere, exhibere se modicos et frugales, ut pote quibus essent modice facultates, de omni negotio ad Deum recurrere et in ipso confidere, curam non habere parentum sicut nec ipse de suis unquam curaverit, alienumque hoc esse debere ab eo qui parentibus et seculo valefecit. Id quoque perhibet, quia quandiu religionis et continentie bonum vigebit interius, exteriores quoque copie nullatenus defuture erunt. Exemplo esse pleraque cœnobia in quibus religionis defluente bono, bona quoque exteriora dilabi patens est, et jugi defluere detrimento. Addit preterea se nos in bono relinquere statu, nec destituendos fore divini miseratione consilii quandiu in hac boni perseverentia fuerimus radicati. Monet omnimodis unanimitatem servare invicem, et esse in electione concordes. Hec aliaque perplura tam copiose quam salubriter adhortatus, postquam de more inunctus est omnibus ubertim flentibus tanquam ultimum vale faciens, osculum pacis dedit, et paucis diebus postea supervixit. Interim vero dum optatum exitum prestolatur, quam jucunda visione meruerit consolari non debet tacite preteriri. Si quidem videbatur sibi videre Dominum in solio presidentem multitudine innumerabili circumstante, seque ad pedes accedere presidentis et dicere: non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Evigilans quid viderit secum recogitat, et paulo post oculos in soporem revolvens, eandem conspicit visionem, et pedibus Domini se advolvens, Non te, inquit, dimittam. nisi iterum benedixeris mihi. Cui Dominus iteratam illico benedictionem impertit. Alia post hec vice visum est sibi quod Domino assisteret, et Dominus ei preciperet: vade Jerusalem. Et ille: Ignoro Domine viam; et Dominus quemdam ex circumstantibus, digito notans, Hic, inquit, dux itineris erit tibi. Et ille: Quis est hic Domine? et Dominus: Hic est qui Tobiam conduxit. Testis est Deus, quia sicut ab ipso audivimus, ita et scripsimus. Sane pridie quam obiret, dilectos iterum convocat filios, et exhortatis eis ultimo vale dicto singulis suprema dat oscula. Nocte subsequenti lectulum de stramine et cinere quem dicunt aream jubet sterni, et in eo ut moris est, se deponi. Jam conventus de matutinis redierat, cum ecce hora migrationis ejus instante, cepit urgescere dolor, et eum acrius fatigare. Postulat adesse conventum et suscipere disciplinam, dicens per hoc suffragium se illico leniendum. Id nempe more suo egebat in eo illa vis fidei que semper viguit, et de alienis suffragiis quam de suis meritis plus presumpsit. Accedunt et exponunt dorsa filii circa patrem in extremis agentem, et tam lacrymabiliter quam de voto suscipiunt disciplinam. Ipse vero postquam cum eis penitentiales psalmos cantare ceperat, et post breve dum psalmodia interim decantatur, expirat sancto et placido fine migrans a corpore, ipsa quam optaverat et predixerat die, hoc est xvj. kalend. Aprilis, quando predecessorum suorum coabbatum Raineri, Bertoldi, Osberti solet anniversarium celebrari. Migravit autem sicut dierum plenus, ita et meritorum ut credimus, anno etatis sue lxxv. conversionis lxiij, prelationis xlvij. Successit ei frater Bernodalis prior. Hic pater, etc.