Antiquorum huius seculi sapientum laudabile ac imo imitandum fuit studium, ut non solum ea que acciderent in diebus eorum, sed etiam fortia priscorum facta heroum, ad memoriam posterorum traderent monumentis scripturarum. Que utilis res et eis exstitit magnum humane laudis argumentum, et futuris hec legentibus vel audientibus exemplum incitamentumque emulationis. Talia considerantes, nos Divionensis sacri Monasterii a parvulo habitatores et amatores, ne forte nobis iuste succenseant nostri successores (sicut et nos de incuria merito culpamus nostros antecessores) agrediemur cum adiutorio Dei describere, licet rusticana et minime polita narratione que de prefati loci antiquitate prodita, seu devotorum Deo fidelium gregi eidem donata sunt largitione, videlicet Regum, Pontificum, Ducum, Comitum, ac illustrium virorum ut potuimus addiscere veraci relationi. Quatenus et honori et cenobio nostro possessionum ipsi colatarum et memorandarum rerum in eodem gestarum descriptio cedat. Et cum divina laudis debito, exoptanda benefactoribus eius celestis glorie remuneratio.¶Verumtamen primo dicendum quo in tempore ipse advocatus et pecularis christianus noster sanctus martyr Benignus venerit in Galliam, vel quot annos eidem ferocissime genti predicaverit sanctum Christi Evangelium, seu quo die vel quo persecutore consummaverit agonis sui martyrium nec non et quando post multa tempora fuerit sacrum eius corpus revelatum atque translatum.¶Anno igitur ab Incarnatione Domini nostri Iesu Christi centesimo nonagesimo quinto, Indictione tertia, imperante Severo sub terribili eius persecutionis procella directus est hic testis Christi cum suis sociis Gallice genti que per id tempus erat mancipata demonum cultui. Huius autem servi Dei directio ita est divinitus iussa atque suasa Metropolitano Asie Polycarpo Episcopo et a beato Hyreneo Lugdunensium Archiepiscopo, septimo die passionis ipsius que patrata est anno tredecimo imperii Severi. Siquidem Claudio Albino (qui se apud Lugdunum Cesarem fecerat) interfecto, Severus civitatem omnem tradidit in ore gladii; ibique sanctus Hyreneus martyrizatus est cum omni populo christianorum decem et octo milibus: tantaque fuit strages cesorum, ut sanguine fluente a vertice montis (super quem civitas sita erat) Rhodanus et Araris qui ibi pariter coniunguntur, per plurima miliaria rubentes fluere viderentur. Hoc ergo peracto martyrio sanctus Hyreneus cum multitudine martyrum apparuit beato Polycarpo, monuitque ut sanctos sacerdotes Benignum ac Andochium, Tyrsum diaconum, et Andeolum Subdiaconum transmitteret Galliam ad predicandum. Qui sancti Dei missi a sancto Polycarpo, Angelo Domini ducente, pervenerunt Lugdunum que est urbs Metropolis Galliarum. Illic sanctum Presbyterum Zacariam reperiunt, qui ob persecutionis procellam latenter in crypta inter martyrum latitabat sepulcra, fluctuantique Ecclesie divinum advenire precabatur auxilium. Hic denique post sanctum Ireneum prefatam rexit Ecclesiam. Cum eo igitur verbum Domini meditantes, atque in Spiritu sancto gaudentes, Dominum precabantur ut eorum dirigeret gressus. Et dum ibidem morarentur, Angelo Domini monente, visum est eis ut sanctum Andeolum ad Carpentoracensem urbem predicationis gratia destinarent: sancto vero Andeolo ad predictum locum iter arripiente, verbum Dei gentibus ubique predicando, non longe post a Severo Imperatore multis afflictus tormentis, martyrio est coronatus. Hii autem Christi testes a beato Zacaria multis adhortationibus, ut intrepide verbum Dei et nomen Christi omnibus adnuntiarent, corroborati, benedictione etiam et potestate omnis ecclesiastici et divini cultus peragendi ab eo accepta, ad Augustidunensem properant urbem, comitante Christi virtute et signorum gratia. Ad hanc itaque urbem itinere attingentes, Faustum virum nobilissimum ac prefectorie dignitatis ac christianitatis verissimum amatorem reperiunt; ad quem angelo monente advenerunt. Qui suscipiens eos cum omni gaudio, ut cognovit sacerdotes existere, suppliciter petiit ut filium suum Simphorianum, annorum trium vel quinque existentem, pariterque amicos et familiam, baptismatis gratia consecrarent. Quod audientes, sanctus Benignus eum baptizavit: sanctus vero Andochius eum de sacro fonte excepit. Habebat denique illustris vir Faustus sororem germanam, Lingonice civitatis matronam, nomine Leonillam, christianam cui erant parvuli gemini nepotes ex filio tres viri pulcherrimi aspectu sed animo pulchriores. Itaque ut ad eam sanctus Benignus venire dignaretur impendio deprecatus est, quem sicut manna celeste Leonilla suscepit. Tandem hii tres gemini fratres fide sancte Trinitatis imbuti, baptismatis gratia cum omni familia ac populi multitudine per sanctum Benignum consecrati, non longe post martyrio coronati sunt. Sanctus vero Benignus perambulans universam longe lateque predicando regionem, et multos ad Christum convertens, pervenit ad castrum Divionense. Severo itaque decimo octavo anno Imperii in Britania defuncto, successit Antoninus Caracalla cognomento, filius eius, in imperium: quod tenuit annis septem. Quo mortuo imperavit Macrinus anno uno. Post quem Marcus Aurelius Antoninus obtinuit imperium annis quatuor. Hic omnibus flagitiis plenus, etiam in persecutione christianorum nulli priorum inferior principum, dum Galliam pervagatur populum in Deum credentem persequendo, a Senonum civitate devenit ad rus predicti viri Fausti, qui dicitur Sede-locus, ubi sanctis Dei Andochio et Thyrso per martyrium consummatis, ipse Divion petens misit Eraclium similem sui sanctorum persecutorem ad Augustidunum urbem. Eraclius itaque sanctum Simphorianum, primo diris flagellis cesum et carceris custodia maceratum, gladio plecti precipit. Erat autem quando martyrium passus est sanctus Simphorianus, annorum viginti quinque, ut in passione ipsius atque in gestis sanctorum supradictorum martyrum invenitur. Hinc cognosci potest tempus predicationis sancti Benigni viginti circiter annorum fuisse, in quibus istam Galliam predicando multos ad fidem Christi convertit, et baptismatis eos unda sanctificans, ecclesias in aliquibus sacravit locis, sacerdotesque ac ministros ad divinum cultum instituit.¶Imperator ergo Aurelius, qui et Aurelianus vulgo dicebatur, Divion castrum ingressus, comperta sancti martyris predicatione et virtutibus, quas per eum divina operabatur clementia, assistente crudelitatis sue ministro Terentio Comite, sanctum Benignum perquiri iussit, ac vinctum et cesum conspectibus suis presentari. Quem in catasta extensum et nervis diutissime cesum, ita ut corporis interiora paterent, rursum in carcerem coniecit, ubi ministri et carnifices pedes eius in lapide cum plombo remisso confixerunt, et in digitos manuum subulas decem acutissisimas et igne candentes infixerunt, ac per sex dies canes duodecim ferocissimos cum eo incluserunt. Angelus autem Domini adveniens dedit panem celestem, subulas abstulit, et eum de plombo eripuit. Ad ultimum collum eius vecte ferreo tundi, et corpus lancea perforari iubet. Quo facto columba nivea de carcere christianis aspicientibus ad celos ascendit, et odor suavissimus quasi paradisi secutus est. Veniens autem beata Leonilla conditum aromatibus corpus eius non longe ab ipso carcere sepelivit in magno sarcophago: in quo loco christiani cryptam construxerunt. Sed ob gentilium timorem non ei exhibebatur honor tanto martyri condignus, persecutionis immanitate, que a principibus reipublice christianis inferebatur, fideles in Christum credentes deterrente. Multis igitur transactis annorum curriculis, ex tunc si quidem ab ipsius Imperatoris tempore usque ad finem Diocletiani, et imperium Constantini computantur anni octoginta unus; et a Constantino usque ad Zenonem Imperatorem, et regnum Clodovei regis anni fere centum octoginta, qui sunt in summa ducenti sexaginta unus. In quo annorum decursu, illius evi christianis ex hac luce subtractis, locus sepulchri sancti Martyris ita fuit neglectus atque oblivioni datus, ut non iam corpus Martyris sed potius alicuius prepotentis crederetur in eo quiescere gentilis. Solummodo rusticorum docta simplicitas, sagax inquirere notitiam veterum per relationem antiquorum hominum, ipsi rustici vota inibi dissolvebant, et que petebant velociter impetrabant. Hec ignorantia quotidie crescendo per multa annorum curricula duravit, usque ad tempora sancti Gregorii Episcopi, qui sextus decimus in catalogo Pontificum Lingonensium continetur. Qui Pontifex sicuti ceteri hominum credens ibi aliquem positum fuisse gentilem, virtutes ibidem fieri nullomodo credebat, sed magis ne ibi adorarent detestabatur. Tandem Dei martyr beato se Confessori revelat et dicit: Quid, inquid, agis? Non solum est quod me tu despicis, verum honorantes me spernis? Ne facias, queso, sed tegmen super me velocius prepara. De qua ille visione concussus beatum sepulchrum adiit, ibique cum fletu veniam deprecatur: et cetera que sequuntur in dictis vel factis beati Gregorii Turonensis Episcopi. Quoniam ille pleniter translationem corporis eius et aliorum in hoc loco quiescentium descripsit, nobis non est necesse repetere. Quapropter hiis sepositis que deinceps gesta sunt intimamus.