Omnibus presentes litteras inspecturis, Milo de Sancto-Florentino, dominus Villaris-Vinosi, salutem in Domino. Notum facimus universis quod cum inter nos, ex una parte, et religiosos viros abbatem et conventum Sancti-Germani Autiss., ex altera, contenciones plurime verterentur; tandem in hanc formam pacis convenimus, nos et ipsi, videlicet: cum asseremus nos in fossatis et porprisia domus Sancti-Germani de Villari-Vinoso jus venandi ab antiquis temporibus habuisse, quod dicti abbas et conventus negabant: nos, in dicta venacione recognovimus nichil juris penitus nos habere. Cumque asseremus quod a quocunque caperetur homo Sancti-Germani de Villari-Vinoso in presenti forifacto, ad nos de eodem forifacto justicia pertineret, et hoc supradicti abbas et conventus negarent; tandem in hanc convenimus formam pacis, scilicet: quod a quocunque serviente nostro nobis jurato, quantum, ad ea que spectant ad justiciam de Villari-Vinoso, homo Sancti-Germani in presenti forifacto captus fuerit, ad nos de illo forifacto justicia pertinebit; si vero ille qui eum ceperit, serviens noster, juratus non sit, vel in presenti forifacto non fuerit deprehensus, ad mandatum abbatis justicia pertinebit. Ceterum, cum diceremus quod si homo noster edificet domum in fundo de costuma Sancti-Germani, et contingat hominem illum tam fundum quam edificium vendere, vente et laudes fundi Sancti-Germani sunt, edificii vero vente et laudes ad nos pertinent; et econtrario dicti abbas et conventus assererent ventas et laudes tam fundi quam edificii ad se totaliter pertinere; tandem, in hoc consensimus, nos et ipsi, quod in hoc casu vente et laudes, tam fundi quam edificii, ad abbatem pertineant et conventum, ita tamen quod si hominem nostrum, qui in dicto fundo edificavit, sine herede contingat descedere, vel dominium nostrum mutare, ad nos non fundi sed edificii excasura devolvetur, sed excasuram illam infra annum ponere teneamur extra manum nostram. Preterea, inter nos et ipsos sic extitit ordinatum quod si homo Sancti-Germani feminam nostram duxerit in uxorem, vel homo noster feminam Sancti-Germani duxerit, sic per omnia judicabuntur ad paria, quod tam pueri quam hereditas per medium dividentur, parentibus penes dominos suos remanentibus, sicut prius, sicut tamen in retroactis temporibus fieri consuetum est usque modo: sic de illis qui in preterito contraxerunt observabitur; sed de illis qui in futurum contraxerunt servabitur ordinatio pretaxata. Item, cum dicerent dicti abbas et conventus nos in defensione posuisse salicetum quod est super Ermentionem situm a Tellariis usque ad vadum de Greves, in hominum Sancti-Germani, qui ibi suum habebant usuarium, prejudicium et gravamen, et hoc ideo nullatenus facere poteramus: concessimus et volumus dictam defensionem in irritum revocari, et hominibus Sancti-Germani ibidem suum usagium concessimus perpetuo habituris. Item, cum nos bannum fecissemus in villa de Villari-Vinoso quod nullus vendemiare presumeret antequam nos vineas nostras vindemiare incepissemus, et ne quis venderet vinum ad tabernam, quamdiu venderimus vinum nostrum ad tabernam, contradicente abbate eo quod in hominum ejus fiebat prejudicium et gravamen, concessimus dicto banno homines abbatis nullo modo obligari. Item, cum diceremus quod sine furnagio et motura coquere et molere in furno et molendino de Villari-Vinoso poteramus et debebamus, et hoc dicti abbas et conventus negarent, econtrario asserentes quod nos quasdam eorum terras ad tercias quasdam ad costumam tenebamus, quod eis invitis facere nullatemus poteramus; cumque adderent quod nos molendinum de Varegnon contra justitiam tenebamus, eo quod nos furnum aut molendinum in potestate de Villari-Vinoso habere non possumus aut debemus; inter nos et ipsos super his ordinatum est in hunc modum: scilicet, quod nos predictum molendinum ecclesie Sancti-Germani quittavimus perpetuo possidendum, ita tamen quod post decessum nostrum anniversarium nostrum in ecclesia Sancti-Germani perpetuo, singulis annis, celebretur. Dicti autem abbas et conventus nobis libere concesserunt quod nos quandiu vixerimus, et post decessum nostrum unus ex nostris heredibus, ille videlicet qui in dominio Villari-Vinosi principaliter nobis succedet, ad molendinum et furnum molemus et coquemus perpetuo, sine furnagio et motura. De terris autem ad costumam Sancti-Germani, quas huc usque obtinueramus, sine solutione costume nobis et heredibus nostris poterimus retinere, pro quanto costuma quinque bichetorum avene consuevit persolvi. Terras, vero, ad tertiam Sancti-Germani, quas, similiter, obtinuimus usque modo nobis et hæredibus nostris, usque ad summam triginta et quinque jugerum poterimus retinere, de quibus tertiam non solvemus. Quittaverunt etiam nobis et heredibus nostris, dicti abbas et conventus, septem solidos censuales quos eis annis singulis solvere tenebamur. Hec autem omnia sub hac conditione facta sunt et concessa, quod nec nos in costuma Sancti-Germani, nec dicti abbas et conventus in costuma et tercia nostra de cetero aliquid acquirere poterimus, quin infra annum extra manum nostram ponere teneamur. Item, declaratum est a predictis abbate et conventu quod in tota villa et potestate de Villari-Vinoso, excepta domo et porpresia Sancti-Germani, omnis justicia tam major quam minor ad nos dinoscitur pertinere, hoc tamen salvo ecclesie Sancti-Germani quod si homo Sancti-Germani citatus fuerit coram nobis qui non fuerit in presenti forisfacto deprehensus, si de querela de qua citatus fuerit coram nobis affirmando vel negando responderit petitioni, per nos se justiciare tenebitur in hoc casu super hoc quod affirmaverit vel negaverit coram nobis. Si, vero, justiciam se per dominum suum exhibiturum obtulerit, per dominum suum homo ille justiciabitur. Si, vero, dominus ejus de illo justiciam facere noluerit, tunc ad nos in hoc casu de querela illa homo ille ad justitiam nostram revertetur; salvo etiam ecclesie supradicte, quod si de fundo suo in censu vel costuma, vel tertia inter quoscumque homines questio oriatur, de questione illa ratione fundi ad mandatum abbatis justitia pertinebit. Declaratum etiam extitit et concessum a nobis quod justiciarius ecclesie Sancti-Germani in potestate de Villari-Vinoso gagiare potest, per se vel per mandatum suum, de censu Beati-Germani et costuma, et tertia, et tallia, et debito suo super fundum, ad censum, vel costumam, vel tertiam dicte ecclesie pertinentem. Item, declaratum est et concessum quod domus Beati-Germani de Villari-Vinoso tenetur nobis in XL solidos pro salvamento, annis singulis, in festo Sancti-Remigii persolvendos. Item, declaratum est quod homines Sancti-Germani de Villari-Vinoso habentes quarrucam debent nobis, singulis annis, corveias de quarruca; et qui quadrigam habent, duas de quadriga, ita quod eadem die domum propriam revertantur. Si autem annus transierit in quo nos dictas corveias non acceperimus, eas in sequenti anno repetere non valemus. Item, declaratum est et concessum quod nemus de Vanneax nobis et ipsis commune de nostro et ipsorum consensu positum est in foresta, et non nisi de consensu communi vendatur. Pasnagium commune est, et venta, cum ipsum vendi contigerit est communis; si vero forestarium nostrum hominem Sancti-Germani in dicta foresta ad forisfactum capere contigerit scindentem quercum, non poterimus levare ab eo nisi quinque solidos pro emenda; si, vero, aliam arborem quam quercum scindentem invenerit, ab eo ultra tres solidos pro emenda non poterimus extorquere. Dampnum, vero, nemoris eisdem abbati et conventui et nobis debet communiter resarciri. Declaratum est insuper quod in hochias Beati-Germani, in quibus non est edificium, nec costumam, nec censum, possumus addere super costumam et censum Beati-Germani, et quicumque hochias Beati-Germani habere voluerit, eam primo debet requerere a mandato Beati-Germani. Si, vero, mandato ecclesie Beati-Germani eam conferre noluerit, tunc nos conferendi habebimus potestatem..... Hec autem omnia et singula, sicut superius sunt expressa, voluimus et concessimus, et juramento prestito promisimus nos in perpetuum servaturos; et quantum ad hec nos jurisdictioni archidiaconi Autissiod., ubicumque nos divertere contingeret subposuimus; volentes et concedentes quod si contra predicta nos in aliquo venire contingeret, in nos excommunicationis sententiam promulgaret. Et quia sigillum proprium non habemus, ad petitionem nostram viri venerabiles Milo, abbas Sancti-Michaelis Tornodorensis et Herbertus, archidiaconus Autissiodor., si gilla sua presentibus litteris appenderunt. Actum, anno Domini Mº CCº quadragesimo-quarto mense aprili.