Anno Domini millesimo quadringentesimo nonagesimo quinto, in generali Capitulo apud Cistercium statuta et diffinita sunt quae sequuntur. ORATIONES 1.  Pro sanctissimo… *etc. ut in anno* 1492. 2.  Praeterea pro serenissimo… (*locus vacuus)… necnon, *etc. ut in anno* 1493. 3.  Insuper pro burgensibus… etc. ut 1494. 4.  Ceterum pro pace… etc. ut 1494. 5.  Demum pro felicis… etc. ut 1490. [DIFFITINIONES] GENERALES 6.  Cum Ordo noster… necnon in summa 8002 francorum, 3 grossorum, 3 denar. turon. pro resta computationum Capituli generalis anni immediate praecedentis et praecedentium de et pro toto tempore praeterito, et oporteat, etc. ut 1494. 7.  Omnes et singulas… *etc. ut in anno* 1492, *n°  7. 8.  Et ad obviandum variis et multiplicibus discriminibus dietim de novo emergentibus, damnis et inquietationibus Ordinis generale Capitulum ordinare permittit, ut in omnibus et diversis regnis et provinciis orbis universi laudentur et passentur [pascentur] certae procurationes, et deputentur iudices sive procuratores ad succurrendum et defendendum iura, libertates et privilegia Ordinis, ordinandi secundum reverendissimi domini nostri beneplacitum et dispositionem. 9.  Et quia praesens generale Capitulum propter multiplices et varias Ordinis materias, ipsas omnes in hoc loco non potuit diffinire et terminare materias, et omnia quae a praesenti Capitulo non sunt diffinita et terminata, Divionem remittit per Rmum D. N. Cisterciensem, ceterosque quos secum assumpserit Diffinitores, diffiniendas et terminandas, diffinienda et terminanda, eisdem vigore et auctoritate, quibus ad praesens terminarentur et diffinirentur. 10.  Frater Ioannes, etc. generale Capitulum non sine maxima animi perturbatione gravissime ferens nonnulos [nonnullos] Ordinis religiosos seu eorum abbates contra ipsius Ordinis statuta et privilegia, quae ipsi tamquam ipsius Ordinis veri filii usque ad mortem non solum conservare, verum etiam viriliter defendere et pro ipsis certare deberent in electionibus, provisionibus et confirmationibus procedere, ac hucusque in multis nostri Ordinis monasteriis processisse, suos instituere processus, quod deterius est, tam in ecclesiasticis quam saecularibus iudiciis iniuste maximis monasteriorum expensis, in ipsius Ordinis statutorum et privilegiorum vilipendium et detrimentum defendere satagant, ita ut propter prolixos et damnabiles processus monasteria ipsa finalem ruinam minentur, nisi de remedio provideatur opportuno. Hinc est quod generale Capitulum omnes et singulas diffinitiones annis retroactis super huiusmodi forma et modo providendi dictis monasteriis utriusque sexus Ordinis nostri, iuxta statutum Basileensis Concilii super hoc specialiter et laudabiliter confectum, tam in electionibus seu aliis promotionibus, tam in confirmationibus quam infirmationibus electionum irrefragabiliter procedatur, diffinit et declarat omnes provisiones quarumcumque personarum in ipso Ordine aliter factas, irritas et inanes, et insuper omnes tam promoventes quam promotos, seu tales confirmantes et eorum fautores denuntiat incurrere et incurrisse censuras et poenas in ipsis diffinitionibus et privilegiis contentas ipso facto. Et insuper quia in multis diffinitionibus, quod quicumque electus in aliquo Ordinis nostri monasterio, seu confirmatus, nisi decretum suae promotionis in propria persona eodem anno quo fuerit promotus, ad Capitulum generale dicti Ordinis nostri, nisi inevitabili excusatione praepeditus fuerit, qui eam tamen per nuntium certum mittere tenebitur, attulerit, ipsa electio, confirmatio seu promotio redditur cassa et nulla, ipsas diffinitiones vigore praesentis diffinitionis renovando, approbando et confirmando, in plenaria Ordinis potestate. [DIFFINITIONES] SPECIALES 11.  Generale Capitulum excusat abbatem et monasterium de Bellavalle propter certas causas a mittendo scolari ad Parisiense studium hinc ad decennium, non obstante diffinitione in contrarium de mittendis scolaribus facta. 12.  Idem generale Capitulum remittit dicto abbati et monasterio medietatem contributionum ; itaque per decennium non solvat nisi dimidium contributionum ; facta sunt anno Domini 1495, teste signo abbatis pro tunc notarii Capituli. 13.  Super requesta et supplicatione Perenetae, relictae quondam Ioannis Richarderii defuncti, contra et adversus abbatem de Chassenia super quadam pensione per praedictam Perenetam praetensa super monasterium ipsum de Chassenia, prout in ipsa supplicatione, cui praesens diffinitio annectitur, plenius continetur ; generale Capitulum singulis iustum iudicium facere volens, committit et mandat abbati de Miratorio, quatinus quam brevius et commodius poterit, partibus et quos noverit vocandos, vocatis et auditis, ipsis iustitiam ministret, praedictum abbatem, si ad eamdem pensionem affectum et obligatum invenerit, compellendo ad dictae relictae solvendum, aut si liberari debuerit et exonerari, ipsum liberandum, in plenaria Ordinis potestate. 14.  Ad praesentis generalis Capituli notitiam devenit, fratrem Ioannem Periny super promotione sua ad monasterium de Altofonte longis temporibus et in diversis iudiciis, ac monasterium ipsum de Altofonte multipliciter gravasse et abbatem modernum molestasse et inquietasse, adeo quod suis exigentibus demeritis, in monasterio Claraevallis per annum vel citra carceribus mancipatus nunc usque permansit, qui sua supplicatione ab ipsis liberari et sibi pensionem gratiosam super praedicto monasterio assignari possit et humiliter requirit. Idem generale Capitulum misericordiam rigori iustitiae anteferre volens, committit abbatibus de Tribus fontibus et de Chyminione, quatinus ipsum fratrem Ioannem Periny ad reddendum omnes libros, iocalia et alia quaecumque quae abstulit aut a praedicto monasterio auferri fecit, sub censuris Ordinis, et antequam ipsos carceres exeat, in primis compellendo, et postea eidem quamdam pensionem, non ipsi monasterio nimis onerosam, iuxta id quod invenerint assignent, in plenaria Ordinis et praedicti Capituli generalis potestate. 15.  Generale Capitulum gravissime ferens fratrem Symphorianum de Belvaco, monasterii de Belloprato expresse professum, exigentibus demeritis, per Rmum D. Cisterciensem ad monasterium de Salem pro tempore emissum, qui ad ipsum monasterium licet iverit, nihilominus tamen in eo nullo tempore manere curavit, sed nunc usque vagabundus per saeculum discurrit, et in suo regressu quosdam suos complices in sua malitia solidavit et firmavit, in suae animae periculum et Ordinis detrimentum non modicum. Quibus finem imponere volens idem generale Capitulum in praedicti fratris Symphoriani et suorum complicum punitionem et aliorum exemplum, praecipit et mandat abbatibus, Reverendissimo domino, de Firmitate, de Ursicampo, de Caroliloco et de Regalimonte, et cuilibet eorum in solidum, quatinus praedictum fratrem Symphorianum comprehendant quambrevius, et in altero monasteriorum de Caroliloco, de Regalimonte, aut de Valle B. M. strictis carceribus mancipent, quantum temporis noverint esse mancipandum, in panis et aquae poenitentia, qua expleta, ad ipsum monasterium de Salem iuxta Rmi D. Cisterciensis decretum remittant ; ceterosque suos complices iuxta sua demerita sic puniant, quod ceteris cedat in exemplum, etiam [expellendo], si expediens fuerit, prius tamen de locis congruis eis providendo, in plenaria Ordinis et praedicti Capituli generalis potestate. 16.  Pestiferum virus quorumdam pseudoreligiosorum per orbem apud saeculares principes et alibi in animae suae periculum et Ordinis denigrationem damnabiliter vagantium, quam graviter et moleste ferens generale Capitulum, et super fratris Kiliani, monasterii de Eberbaco expresse professi, dissolutionem et inhonestam conversationem admodum, et quantum satis est, informatum, ut in eius emendationem et ceterorum in terrorem puniatur et emendetur, expressius praecipit et mandat abbati praefati monasterii de Eberbaco, et abbatibus de Benken [Lankheim ?] et de Fonte salutis, et aliis quibuscumque, quatinus praedictum fratrem Kilianum comprehendere satagant, et a saecularitate ad proprias caulas reducant, eumdem strictis carceribus ibidem, et expensis dicti monasterii mancipando, et iuxta demerita puniendo, ipsumque in posterum quietum, obedientem, morosum, et in praedicto monasterio de Eberbaco religiose conversari faciant et omnibus iustitiae viis compellant, in plenaria Ordinis et Capituli generalis potestate. 17.  Cum retroactis diebus per fratris Iacobi de Fonte resignationem a dignitate abbatiali monasterii de Barzella, in personam fratris Ioannis Praeponti, nunc ipsius monasterii abbatis, sit ipse frater Iacobus ab ipso destitutus, praesentique Capitulo praedictus frater Iohannes supplicet gratiosam pensionem ad Capitulo generalis beneplacitum eidem assignari ; idem generale Capitulum ceteris in posterum exemplum bonitatis praebere volens, committit abbatibus de Fontemorum et de Oliveto, ut super praedictae pensionis assignatione se diligenter informent, praedictoque fratri Iacobo de Fonte pensionem gratiosam, et non monasterio minium onerosam assignent, praecipiantque fratribus Adam Bodin et Ioanni Naul, monasterii de Landesio professis, ne contra iuris rationem praedictum abbatem de Barzella amplius molestent, sub Ordinis censuris et in plenaria eiusdem Ordinis et Capituli generalis potestate. 18.  Capitulum generale multis certis et rationabilibus ex causis ad hoc inductum, dat et concedit abbati de Aceyo plenariam facultatem, auctoritatem et potestatem omnia et singula dicti monasterii de Aceyo bona mobilia et immobilia obligandi in banchis, sive ubi commodum fuerit, ad summam 163 scuta regia pro redimendis bullis ex parte dicti monasterii in Curia romana exponendam, ita dumtaxat, ut ea quae obligaverit in dicti monasterii bonis diligenter et quamprimum poterit, redimat et exoneret. 19.  Ad Capitulum generale pervenit, quod nulla habita occasione, sicut iam ad plenum informatum est, admodiatores saeculares monasterii de Alpibus, fratrem Matheum de Byslesio, priorem institutum in dicto monasterio per bonae memoriae dominum Hymbertum, quondam Cisterciensem abbatem, deposuerunt, et quemdam fratrem Ioannem de Marigniaco instituerunt ; qui et ipsis admodiatoribus dicti monasterii et conventus in detrimentum Ordinis per dicti monasterii… (*locus vacuus*). Ideo praesens generale Capitulum tales abusus ferre nolens ; eo maxime quod neque commendatarii neque saeculares aut alii ab Ordine potestatem habent super religiosos monasteriorum sibi commendatorum aut admodiatorum, mandat et expresse praecipit sub poena excommunicationis latae sententiae, omnibus monitionibus necessariis praemissis et habitis, praedicto fratri Ioanni de Marigniaco officium prioratus dicti monasterii occupanti, ne ultra de praedicto officio se intromittat, sed infra novem dies ab exhibitione praesentis diffinitionis omnino desistat et ab ipso officio abstineat ; alias dicto termino eidem fratri Ioanni pro omni monitione elapso, si, quod absit, rebellis aut inobediens fuerit, praesens generale Capitulum ipsum excommunicatum de facto declarat et pronuntiat ; praesentis diffinitionis executionem abbatibus de Balerna, de Tela et de Altaripa, et cuilibet eorum, in plenaria Ordinis et praedicti Capituli generalis potestate committendo. 20.  Ad audientiam praesentis generalis Capituli pervenit quod abbates monasterii B. M. de Bullione defuncti a 12 annis, absque licentia Capituli generalis, bona mobilia et immobilia in notabili numero ac etiam census vendiderunt et alienaverunt, in ipsum monasterii damnum et gravamen non modicum ; super quibus remedium apponere volens, praedictum generale Capitulum ipsas venditiones et alienationes a 12 annis factas tamquam damnosas et inutiles cassat, annullat et penitus revocat, declarando ipsos super his tractatus factos, initos et passatos, nullius roboris et efficaciae fuisse et esse, praemissis attentis mandans abbati moderno, ut per omnes iuris et iustitiae vias, omnia quae per huiusmodi abbates sic vendita et alienata fuerunt, recuperet et ad proprietatem dicti monasterii reducat. 21.  Ad supplicationem abbatis de Theoloco rogantis, ut certa pensio per ipsum super ipsos fructus et proventus monasterii praedicti de Theoloco, fratri Vincentio de Vario, quondam abbati de Aceyo, assignata, per generale Capitulum confirmetur, prout in litteris desuper confectis, quibus praesens diffinitio annectitur plenius continetur ; idem generale Capitulum committit et ordinat domino de Morimundo et abbati de Bellavalle, et eorum cuilibet in solidum, ut super ipsa assignanda et consignanda pensione, vel cassanda et revocanda, se diligenter informent, et iuxta id quod invenerint faciendum, faciant, habita consideratione ad facultatem et onere praedicti monasterii, in plenaria Ordinis et dicti Capituli generalis potestate. 22.  Serenissime et illustrissime rex, humillima devotarum orationum virorum commendatione praemissa. Serenissime et inclytissime rex, non dubitamus vestram regiam maiestatem minime latere, quoniam monasterium de Plaz in inclytissimo regno vestro situm, sit immediate monasterio et abbati de… (*locus vacuus*), Ordinis Cisterciensis, Herbipolensis dioecesis, paterno iure subiectum, quam ob causam quilibet dicti monasterii de… (*locus vacuus*)  abbas plenam iurisdictionem, dispositionemque et hactenus habuit et imposterum habere debet. Sed cum proximus abbas dicti monasterii de Plaz vita fuisset functus, aliusque in loco eius more solito instituendus esset, quaedam supervenerunt impedimenta, propter quae minime dicto monasterio potuit provideri, perinde atque ipse abbas de… per se vel per suum certum nuntium exponet. Quamobrem, serenissime rex, vestram inclytam excellentiam humilibus votis rogamus et petimus, dignemini excelso animo vestro et regia maiestate dignissimo dicto abbati, aut eius commissario, in causa praedicti monasterii assistere, eumque potenti manu adiuvare, ut iam quasi perditum monasterium, sub umbra ac defensione regii nominis vestri restituatur, quod quamquam de vestrae celsitudinis ingenita benignitate confidimus ; nihilominus tamen petimus, ut ad effectum maturius deducatur in hoc etsi non dubitamus Omnipotenti Deo vos gratum servitium facturos ; nos tamen vestra regia maiestas ad perpetuas gratiarum actiones apud Deum Omnipotentem nuncupandas obligabit. Et nos cum toto Ordine nostro pro perpetua pace et incolumitate… semper orabimus. 23.  Cum pro honestate sacri Ordinis, et monasteriorum ipsius honore ac profectu, generale Capitulum semper desideret, ut docti et eruditi viri in Ordine nutriantur, qui et ipsum Ordinem decorent, et pro tempore necessitatis doctrina et consilio adiuvent ; quamobrem generale Capitulum religioso fratri Ioanni Maurret, monasterii de Bellobecco professo, honesto scolari venerabilis collegii Sancti Bernardi, et pro anno instanti sententiarum lectori, favere cupiens, non ignorans dictum monasterium expensas, quas idem scolaris pro theologicis actibus necessario est facturus sufficere sine magno detrimento non posse, praecipit et mandat abbatibus monasteriorum de Alneto, de Fulcardimonte et de Lanneio, ut quoniam nullos scolares in dicto collegio Sancti Bernardi mittunt, quilibet eorum det et realiter persolvat praefato fratri Ioanni Maurret decem libr. turon., quamprimum requisitus fuerit, ut tali pecuniarum summa praefatus frater Ioannes adiutus, suos actus pro honore Ordinis decentius principiari et prosequi possit ; praesentis diffinitionis executionem committens cuilibet abbati desuper per fratrem Ioannem praedictum requirendo, dando eidem sic requisito abbati plenariam Ordinis auctoritatem praefatos abbates, si summam praefatam solvere nollent, sub omnibus Ordinis censuris compellendi et compelli faciendi. 24.  Generale Capitulum graviter ferens multorum monachorum suae professionis oblitorum insolentias et suorum abbatum super faciliori licentia indiscretiones, super quibus licet iam multae diffinitiones ediderit, nihilominus ab his tam active quam passive minime abstinent. Inde quidam frater Anthonius, professus monasterii B. M. de Chassania, satis abbati suo infestus obtinuit licentiam extra proprium monasterium in Ordine per sex annos manere ; et inde plurima Ordinis monasteria circumiens nullum invenit benevolum receptorem ; quapropter veniens ad dictum Capitulum ad monasterium suae professionis de Chassenia remitti petiit, ad eius supplicationem idem generale Capitulum inclinatum nolens animas fratrum sic girovagando deperdi, Ordinemque propter fratrum discursus inordinatos denigrari, committit, praecipit et mandat sub censuris Ordinis eiusdem praedicto abbati de Chassania ut, omni excusatione cessante, recipiat praedictum fratrem Anthonium, et suum et dicti monasterii religiosum professum, sicut ceteris suis filiis necessaria ministrando, et si quae digna correctione commisit, corrigenda, nec illi amplius nec ceteris licentiam tribuat evagandi, mandando abbati de Miratorio, quatinus omnibus iuris et iustitiae viis praedictum abbatem de Chassania ad ea et singula observanda compellat, in plenaria Ordinis et praedicti Capituli generalis potestate. 25.  Generale Capitulum in tantum excrevisse hominum malitiam non mediocriter admirans, quod non solum extranei, verum etiam intranei Ordinis… (*locus vacuus*)  et honoribus elati contra suae professionis vota, viscera materna rodentes, et ipsius membra lacerantes personas et causas Ordinis ad tam ecclesiastica quam saecularia iudicia trahant, immensis molestationibus tam caput quam membra… Idcirco generale Capitulum omnes diffinitiones retroactis temporibus contra huiusmodi inconcussa matris fundamenta molientes, renovat, ratificat et confirmat, in plenaria Ordinis potestate, declarando omnes tales poenas et censuras in dictis diffinitionibus et privilegiis contentas incurrere et incurrisse. Datum, etc. 26.  Generale Capitulum gravi cum animi iactura quasdam informationes a quibusdam regiis officiariis virtute quorumdam mandatorum secundum formam iuris factas audiens, venerabilibus dominis abbatibus de Igniaco, de Valle regis et de Bonofonte, Remensis dioecesis, expresse mandat et praecipit, quatinus diligentes et exactas informationes faciant tam in monasterio de Elantio quam extra, super quibusdam minis illatis per fratrem Ioannem de la Haye et suos complices contra Rmum D. N. Cisterciensem et suam concomitivam, fratrem Ogerium de Divione, abbatem eiusdem monasterii de Elantio, et morte domini Ioannis de Montiny [Montigny], ultimi et pacifici abbatis et possessoris eiusdem monasterii de Elantio, praedictas informationes eidem Rmo D. N. Cisterciensi fideliter clausas, aut suo deputato, quamcito poterunt transmittendo. Datum, etc. 27.  Ad generale Capitulum per abbatem de… (*locus vacuus*)  deductum est quod ipsum monasterium de… (*locus vacuus*)  quaedam bona immobilia hactenus habuerit et possiderit, quae minus ipsi monasterio utilia videntur, quamobrem supplicabat idem praefatus abbas licentiam sibi impertiri dicta bona vendendi et alienandi pro maiori fructu dicto monasterio, ex tali venditione proventuro. Ideo generale Capitulum committit iuxta *Benedictinam* abbatibus de Ebraco et de Bildhusen, et cuilibet eorum in solidum, ut se diligenter super praemissis informent, habitoque respectu ad sacri Ordinis statuta, licentiam, si ita expedire viderint, dicto abbati de… praefata bona vendendi et perpetuo alienandi dent et concedant, in plenaria Ordinis potestate, ita dumtaxat ut pecunia ex dicta venditione collecta ad alia ipsius monasterii bona vel redimenda vel de novo emenda convertatur. 28.  Non sine magna displicentia ad generalis Capituli notitiam est deductum, quod quidam frater Anthonius Combabessosa, professus monasterii de Valeta, se multis variis gravibus et enormibus excessibus implicaverit, prout in informationibus desuper factis ad plenum continetur ; nihilominus tamen, idem frater Combabessosa ab Ordinis commissariis ad curias regias appellaverit, eoque modo, ne de suis excessibus puniri possit, hactenus subterfugerit, in non modicum scandalum ipsius Ordinis, ac animae suae grave discrimen et periculum. Quamobrem generale Capitulum ad petitionem abbatis de Valeta volens tot enormibus insolentiis pro sua possibilitate finem imponere, et quia dictus frater Anthonius Combabessosa aliter non potest neque comprehendi nec corrigi, dat et concedit praedicto abbati de Valeta praesentis diffinitionis vigore plenariam auctoritatem et potestatem processum seu processus quoscumque contra dictum fratrem Anthonium in curiis et parlamentis regiis quibuscumque prosequendi, per se vel per suos procuratores, ipsumque fratrem Anthonium comprehendendi, seu comprehendi faciendi, puniendi, corrigendi, incarcerandi, aliaque omnia et singula contra praedictum fratrem faciendi, agendi, tractandi et terminandi, quae iuxta excessuum gravitatem et enormitatem criminum secundum diffinitiones et statuta Ordinis cognoverit punienda et corrigenda ; omnes et singulas appellationes per dictum fratrem Anthonium factas aut fiendas, pro nunc et ex tunc in plenaria Ordinis potestate, cassando et tamquam frivolas annullando ; invocato ad praemissa et ea quomodolibet tangentia quorumcumque iudicum ecclesiasticorum seu saecularium potentum auxilio, consilio et favore in omnibus et singulis praedictis, libertatibus et privilegiis Ordinis semper salvis. 29.  Diffinitores Capituli generalis Cisterciensis, notum facimus universis, quod in eodem generali Capitulo die decima tertia mensis septembris anno Domini 1495 apud Cistercium celebrato facta est quaedam diffinito cuius tenor sequitur et est talis : Abbatibus monasteriorum de Balerna, de Bellavalle et de Charitate, et cuilibet eorum in solidum, salutem et in commissis fidelem diligentiam adhibere. Gravem Rmi D. abbatis monasterii Cistercii religiosorumque fratrum eiusdem conventus monasterii querimoniam generale Capitulum accepit continentem, quod licet monasterium de Caroloco praedicti Ordinis, Bisuntinae dioecesis, certis, iustis, legitimis et probabilibus causis in litteris apostolicis desuper confectis insertis, et consensu eiusdem Capituli generalis fuerit et sit Ordinis auctoritate, iuxta ipsius Ordinis privilegia, ac demum apostolica auctoritate praedicto monasterio Cistercii unitum, annexum et incorporatum, non obstante quod a monasterio Claraevallis eiusdem Ordinis immediate dependeat, seu illi quovismodo subesse noscatur ac cum aliis non ob… (*locus vacuus*)  et clausulis necessariis et opportunis, fuerintque dicti dominus Cisterciensis eiusdemque loci conventus praedictae unionis vigore possessionem assecuti, illoque et eius fructibus etiam ultra annum usi pacifice et gavisi. Nihilominus quidam frater Matheus, praedicti monasterii Claraevallis assertus religiosus, nescitur quo spiritu ductus vel quo titulo munitus, a duobus mensibus citra, praedictum monasterium ab eisdem conquerentibus pacifice, uti praemittitur, possessum de facto, nullo sibi saltem canonico suffragente titulo, ingressus est praetendens contra veritatem illud sibi competere, talem qualem licet nullam eiusdem monasterii possessionis formam apprehendendo, obedientiasque monachorum cum certis fructibus et emolumentis perperam usurpando ; et ob id praefatos reverendissimum et venerabiles conquerentes indebite praeter omnem iuris formam et contra saluberrima dicti sacri Ordinis privilegia et instituta, et alias indebite inquietando, et in sua iusta possessione dicti monasterii Cariloci molestando in grave eorumdem conventuum praeiudicium, vilipendium et contemptum ; et propterea petierunt a dicto generali Capitulo praedicti monasterii Cariloci detentionem sic iniuste occupatum sibi ante omnem principalem negotii cognitionem restitui, ac in integram possessionem reintegrari, sibique bonam et brevem de praemissis iustitiam ministrari. Hinc est quod idem generale Capitulum tam praefatis conquerentibus quam ceteris Ordinis personis unicuique secundum iustitiae et aequitatis viam debitum reddere volens, cupiensque, quantum ex alto concessum fuerit, tales insolentias reprimi, et unicuique reddere et restitui facere quod suum est, ac quemlibet sua iusta gaudere possessione ; attendens etiam materiam reintegrandi, necnon quaestionem spoliationis usque adeo privilegiatam, ut ante omnia terminari debeat ut praedo spoliatus, etc. sit et veniat restituendus. Vobis praefatis abbatibus et cuilibet vestrum in solidum, praesentium tenore, committimus et iniungimus et districte praecipiendo mandamus, quatinus si vobis aut alteri vestrum, quem ad hoc vocari contigerit, summarie, simpliciter et de plano constiterit praedictum monasterium de Caroloco fuisse et esse sacro Cistercii monasterio, totius nostri Ordinis matri, auctoritate apostolica annexum, ut praemittitur, unitum et incorporatum, etiam de consensu eiusdem Capituli generalis, illudque fuisse a praelibatis dominis conquerentibus praedictae unionis vigore, seu alio iusto et canonico, vel saltem colorato titulo ultra annum et diem pacifice possessum, et exinde dictos conquerentes fuisse et esse a praefato fratre Matheo molestatos indebite aut spoliatos de facto et eiectos, vos aut quilibet vestrum… praefatos conquerentes ad praetacti monasterii integram possessionem de Caroloco per sententias et censuras ecclesiasticas, aliisque viis iuris remediis opportunis primitus et ante omnia restituatis seu restitui faciatis, saepefatum praetensum intrusum et alios quoslibet spoliatores, seu illicitos detentores, etiam per suarum personarum, si opus sit, et personae regulares dicti Ordinis et professionis extiterint captionem, incarcerationem, et brachii saecularis invocationem, a praedicto monasterio amovendo, et exinde in negotio et materia principali auditis ad plenum partibus, vocatisque omnibus quorum interest canonice et iuridice, servatis tamen praedicti Ordinis ordinationibus et statutis cum auctoritate procedatis usque ad diffinitivam sententiam, illiusque debitam executionem de et super quibus omnibus ac dependentiis ac accessoriis quibuscumque vobis et cuilibet vestrum plenariam dicti Capituli generalis potestatem et auctoritatem committimus expresse et demandamus. Datum in diffinitorio nostro sub appensione sigilli Diffinitorum eiusdem Capituli generalis, die, mense, anno et loco praedictis. 30.  Capitulum generale benigne favens devotioni abbatis et religiosorum monasterii de Fontibus in Anglia, quam habent ad sanctum et gloriosum martyrem Oswaldum, regem quondam Angliae, dat et concedit dicto abbati et conventui, eorumque successoribus auctoritatem, ut in primis vesperis et ad laudes habeatur commemoratio una et in missa collecta, sicut de uno martyre fieri consuetum est, maxime attento quod sacra pignora seu reliquiae eius in ecclesia dicti monasterii venerabiliter conserventur. 31.  Ieronimo in quadam epistola dicente,  devotio et litterae pepererunt divitias Ecclesiae , praesens generale Capitulum attendens singularem affectionem et diligentiam abbatis de Fontibus ad solemne collegium Ordinis Oxoniense, ut illud non solum in aedificiis, sed etiam in libris pro bibliotheca conficienda, in ornamentis ecclesiae, in clenodiis et aliis utensilibus instauretur, adornetur et compleatur. Ideo praesens generale Capitulum dicto abbati de Fontibus dat plenariam auctoritatem et potestatem requirendi ab omnibus et singulis abbatibus in partibus regni Angliae et partium Walliae, ut unusquisque pro sua facultate conferat et donet pro bibliotheca octo vel decem libros bonos et honestos, qui digne possint in armario reponi, et insuper pro reliquiariis et aliis ornamentis componendis et disponendis aliquod gratiosum subsidium conferant ; ita tamen ut unusquisque abbas, quid et quantum contulerit aut tribuerit sub sigillo suo diligenter scribi et annotari faciat, ipse quoque abbas de Fontibus aut eius commissarii teneantur de receptis sufficientia documenta dare, et de his omnibus etiam in particulari proximum generale Capitulum per scriptum conveniens informare, ad rerum veritatem fideliter declarandum. 32.  Praesens generale Capitulum suae considerationis oculos ad multa circumferens et monasteriis Ordinis in inclytissimo Angliae regno, de sufficientibus et idoneis commissariis providere semper cupiens, commissiones anno immediate superiori abbatibus de Fontibus, de Gratiis et de Stratfordia deputatis et transmissas ad venerabiles patres dominos Marmaducum, modernum praelibati monasterii de Fontibus, Ioannem de Stratfordia, et Willermum de Gratiis monasteriorum abbates secundum dictarum commissionum tenores continuat, renovat et confirmat, dando ipsis et cuilibet eorum plenariam potestatem dictae commissionis pro tempore in ipsis… exsequendi in plenaria Ordinis potestate ; ita tamen ut debitum in omnibus iuxta Ordinis diffinitiones et statuta in sibi commissis, facere, exorbitationes a forma sacrae religionis nostrae pro viribus expugnare, Ordinis privilegia pro viribus defendere, collegium apud… in spiritualibus et temporalibus iuxta Ordinis intentionem instaurare, possibiles reformationes secundum expressum S. D. N. Papae mandatum ac christianissimorum principum salutare desiderium facere, contributionesque omnes Ordinis fideliter levare, et ad generale Capitulum pro eorum et totius Ordinis… annis singulis, cum restis seu arreragiis, sub censuris apostolicis et Ordinis transmittere, et de veritate praemissorum Capitulum proximum fideliter et diligenter sub dictis censuris informare. 33.  Committitur abbatibus de Tela et de Sancto Sulpitio, ut se debite informent super vita et moribus fratris Mathei de Byslesio, quondam instituti prioris monasterii de Alpibus per bonae memoriae dominum Hymbertum, quondam abbatem Cisterciensem, et si ipsum invenerint utilem et idoneum dimittant eum ; sin autem eum deponant et alium instituant. 34.  Discordiis et contentionibus, quae iam dudum inter abbatem modernum monasterii de Victoria et alterum qui resignaverat, multipliciter vertuntur, non sine magno Ordinis et monasterii gravamine, informent… legendo et examinando litteras et monimenta, quae cum praesentibus eisdem Capitulum generale transmittit, committendo et mandando, ut finem tandem tam longis discordiis imponant, partibus utrisque praecipiendo ut sententiis et decisionibus dictorum abbatum acquiescant, silentium perpetuum partibus imponendo, in plenaria Ordinis potestate. 35.  Generale Capitulum abbatibus de Vallibus in Ornesio et de Crista committit, ut se diligenter et debite informent super id quod frater Claudius Ponthin, monachus et professus monasterii de Sancto Benedicto exposuit, videlicet quod ab octo annis, vel eo circa expulsus est a monasterio suo per suum abbatem… unde cogitur ipse religiosus per saeculum discurrere et Ordinis disciplinam infringere, coniunctim committit quod debita super praemissis informatione per eos facta, decidant et terminent partibus coram eis, si expedierit, iuridice vocatis ; et si invenerint dictum fratrem Claudium reum aut culpabilem, ipsum secundum sua demerita puniant, et in suum proprium monasterium remitti et recipi praecipiant. 36.  Cum Rmus D. Cisterciensis post electionem et promotionem liberam piae memoriae Ioannis Vivien ad dignitatem abbatialem monasterii Morimundi, paterna benignitate ad praefati monasterii restaurationem motus et inclinatus responderit seu fideiussisset in bancho pro pecuniis ad expeditionem bullarum necessariis tandem ventum fuit, ut bonis viris intervenientibus, modernus abbas praefati monasterii Morimundi cum banchario qui dicitur Remordey composuerit ad summam 1200 scutorum diversis terminis solvendorum, de quibus iterum dictus Rmus D. Cisterciensis respondit et fideiussit, dignum est, ipsum et ecclesiam suam aliquam desuper habere securitatem. Quamobrem generale Capitulum ad instantiam procuratoris Cistercii praefatum dominum Morimundi attentius hortatur, et nihilominus districtius in virtute salutaris obedientiae et sub excommunicationis latae sententiae ac emissionis perpetuae poena a dicto monasterio, priori, cellerario, procuratori et tribus aliis de senioribus monachis dicti monasterii Morimundi mandat et praecipit, quatinus bonam, competentem et sufficientem… securitatem sub sigillis abbatis et conventus infra proximum festum Omnium Sanctorum praefato Rmo D. N. expensis eorum transmittant et realiter tradant, ne pro tanta gratitudine pio patri abominabilem reddant ingratitudinem, monasterioque Cistercii pro beneficio damnum referat, quod siquidem Deus avertat ! religiosi ipsi salutarem aequissimamque hanc ordinationem non impleverint, generale Capitulum primo abbati vel priori ac monacho Ordinis in sacerdotali instituto executionem praesentis diffinitionis committit et iniungit, in plenaria Ordinis potestate. 37.  Generale Capitulum ex relatione abbatis de Bellavalle intelligens dictum monasterium Bellaevallis, propter solutionem annatae, aliaque gravamina, mutuo accipiendi pecunias a quibuscumque personis ecclesiasticis aut mercatoribus usque ad summam libr. turon. sexcentum, multis debitis esse innodatum, nec posse se et monasterium redimere, nisi certam pecuniarum summam super redditus antiquos ipsius monasterii recipiat ; idcirco generale Capitulum dat et concedit praefato abbati de Bellavalle auctoritatem et potestatem, donec interim summam sic acceptam solvere valeat et quittare, et pro securamento eorum, qui pecunias sic commodaverunt, dat idem generale Capitulum licentiam et auctoritatem praefato abbati de Bellavalle posse assignare huiusmodi persolvendos de sexcentum libr. turon. annuos redditus super redditus quos dictum monasterium apud Bisuntium habet et possidet. 38.  Ad aures praesentis Capituli generalis non sine gravi displicentia deductum est, quod nonnulli religiosi monasterii Sancti Andreae in Gouferno, qui iam ab aliquo tempore multas insolentias, nequitias, disturbationes in eodem monasterio faciunt, sintque simul omnes in nequitia colligati, quod abbas eorum nequaquam eos corrigere possit et emendare. Quamobrem generale Capitulum huiusmodi insolentiis et controversiis finem imponere volens et cupiens, committit abbatibus de Savigniaco, de Barbereyo, s. th. pr., et de Claromonte, et cuilibet eorum in solidum, districte sub poenis et censuris Ordinis praecipiendo et mandando, ut se ad dictum monasterium, vel si tutus non patuerit accessus, ad locum propter hoc per alterum ipsorum propius eligendum et nominandum, accedant seu accedat eorum alter, citatisque citandis et auditis audiendis, dictos fratres si eos conspiratores et rebelles eorum abbati et Ordini, ut praefertur, invenerint, corrigant ac severe carcerali poena vel dispersione, seu perpetua expulsione a dicto monasterio eiiciant, castigent et corrigant, prout iuxta excessuum qualitatem et dicti monasterii pacem et tranquillitatem viderint expediendum ; diligenter tamen omnia perquirendo et investigando, si dicti fratres informationem virtute commissionis Rmi D. N. Cisterciensis contra dictos fratres factam per se vel per suos complices, dum per dictum abbatem Sancti Andreae et dictum abbatem de Claromonte per proprium nuntium transmitteretur, et cuidam monacho nigro, ius in dicto monasterio praetendenti favorabiles, in ipsa via interceperint et sustulerint ; et si ita invenerint, gravissima punitione castigentur, et ne magnum laborem in informationibus faciendis necesse sit impendere, Capitulum generale mittit cum praesenti diffinitione informationes super praedictis insolentiis factas, cuilibet praedictorum commissariorum praecipiendo, ut diligenter sine excusatione hanc diffinitionem exsequantur, finem tot nequitiis, ut praefertur, et insolentiis imponendo, in plenaria Ordinis potestate ; invocato, etc. Datum, etc. 39.  Praesens generale Capitulum debite et sufficienter informatum super illicitis et a iure reprobatis obligationibus et promissionibus per nonnullos abbates et abbatissas in ducatu Normanniae existentes, et potissime per seniorem abbatem et conventum monasterii nostri de Barbereyo, eorumdem sigillis munitis et roboratis, de et super beneficiorum seu parochialium ecclesiarum in sua praesentatione, dispositione et provisione existentium nonnullis personis presbyteris et clericis factis et poena vallatis ; quae quidem promissiones seu obligationes, non solum statutis, privilegiis et diffinitionibus nostri proprii Capituli generalis, imo etiam contra omnem iuris dispositionem contraveniunt. Huic morbo et consuetudini ac periculosae viae in providendo de ipsis beneficiis a longo tempore et in eodem monasterio introductae obviare et securitati conscientiae eorumdem consulere, et male per eos acta et facta reformare et retractare, prout et nostro incumbit officio, cupientes et desiderantes, modernum et pro tempore existentem abbatem et eiusdem loci de Barbereyo conventum, singularesque personas ipsius praesentes et futuras a praedictis obligationibus et promissionibus tamquam iniuste et invalide factis et relevatis ab eorum iuramento, in eisdem et virtute eorumdem de non contraveniendo praestito et vallato absolventes et cum ipsis et quolibet eorum, si et in quantum opus est, dispensantes, prout praesentium tenore ipsos, et quemlibet ipsorum absolvimus, tergimus et relevamus ; praemissas et singulas obligationes seu promissiones, etiam sub quibusvis verborum expressionibus et cum efficacissimis et insolitis clausulis, in eisdem apponi solitis factas, passatas et concessas, cassat, revocat et nullas fore et esse declarat, districtius moderno et pro tempore existenti abbati, et dilectis filiis ac eiusdem loci de Barbereyo conventus, in virtute salutaris obedientiae ac sub excommunicationis latae sententiae poena praecipiendo et mandando, ne a cetero similes obligationes aut promissiones, quibusvis personis et ad quorumvis instinctum facere aut expedire praesumant ; et nihilominus per eos factas, ut praemittitur, non observent, seu personis in dictis obligationibus nominatis virtute et efficacia dictarum obligationum seu promissionum de primis vacantibus beneficiis provideant. Executionem praesentis diffinitionis abbati monasterii de… (*locus vacuus*), ac cuilibet abbati Ordinis super hoc requirendo, mandando, et si necesse fuerit, committendo, quatinus praemissa omnia moderno abbati de Barbereyo s. th. pr., et eiusdem loci conventui intiment et insinuent, inhibeantque et faciant, quae in praesenti diffinitione continentur, in plenaria nostra et dicti Capituli generalis auctoritate ; invocato, etc. Datum, etc. ELECTIONUM CONFIRMATIONES 40.  Resignationem et cessionem a dignitate sua abbatiali fratris Iacobi de Fonte, quondam abbatis monasterii de Barzella, electionemque, substitutionem, promotionem, nominationem et installationem fratris Ioannis Praeponti, praefati monasterii de Barzella ad dignitatem abbatialem dicti monasterii, prout ad longum in decreto cui, etc. 41.  Electionem, promotionem et installationem in abbatialem dignitatem monasterii de Sancto Sulpitio de persona fratris Ludovici Regis, factam ac per R. D. abbatem de Pontigniaco, ipsius monasterii patrem immediatum, acceptatam et approbatam, generale Capitulum recipit, acceptat, approbat et confirmat in plenaria Ordinis potestate, supplendo, etc. 42.  Electionem, promotionem, nominationem et installationem religiosi fratris Ioannis… monasterii de Salem, professi in eodem monasterio de Salem, ad dignitatem abbatialem, prout plenius… *etc*, confirmat, *etc.*, supplendo, *etc.* 43.  Resignationem, provisionem et installationem sororis Annae Petit, abbatissae monasterii monialium de Loco Dei, ad dignitatem abbatialem dicti monasterii, prout in decreto… confirmat, supplendo, *etc.* 44.  Praesens generale Capitulum mature considerans quod propter bonum, commodumque monasterii de Eberaco, frater Nicolaus Angeli, quondam dicti monasterii abbas, agente praesentialiter R. D. Morimundi, s. th. pr., patre immediato dicti monasterii, ac totius Germaniae tunc generali visitatore, dignitatem suam abbatialem resignaverit, atque electionem pro altero pastore fiendam admiserit, in adiuncto generale Capitulum resignationem praefati Nicolai, electionemque, nominationem et promotionem venerabilis fratris Viti… (*locus vacuus*)  tunc dicti monasterii Eberacensis prioris, prout plenius in decreto, etc. 45.  Institutionem seu promotionem fratris Ogerii de Divione dicti de Grangia, in theol. bacc. formati Parisiis, factam par dominum abbatem de Curia Dei, Aurelianensis dioecesis, ad dignitatem abbatialem monasterii de Elantio, tamquam iustam, *etc.* 46.  Ad praesens generale Capitulum pervenit quod fratre Petro de… nuper abbate monasterii de Sancto Sulpitio defuncto, conventus illius monasterii rite et canonice, iuxta Ordinis decreta, ad electionem novi pastoris processerunt, et via Spiritus Sancti vota sua in personam fratris Ludovici Regis, eiusdem monasterii religiosi professi, unanimiter direxerunt, ipsamque suam electionem per patrem immediatum dicti monasterii, videlicet dominum abbatem monasterii B. M. de Pontigniaco, confirmari fecerunt, prout in copiis a veris originalibus, et per notarios publicos signatis cum lineis, quod ut ipsa electio maioris efficaciae et roboris quemadmodum dicitur, habeatur, praedicto Capitulo illam gratam et ratam haberi velle, approbari et confirmari humillime proposuerunt, ad quorum iustas requestas et preces tamquam rationabiles idem Capitulum inclinatum, dictam electionem, vocationem, promotionem et installationem acceptat, ratificat et confirmat, suppletque, etc. 47.  Ad praesentis Capituli notitiam pervenit, et dolenter accepit, quod contra apostolica indulta, diffinitiones et statuta dicti generalis Capituli et Ordinis, quidam frater Hugo dictus… dudum monasterii B. M. de Gondonio abbas, in manus Summi Pontificis ad utilitatem et favorem magistri Iacobi de… presbyteri saecularis, non obstante praecepto sub poena excommunicationis latae sententiae eidem abbati per abbatem de Caduino commissarium Ordinis facto, resignavit, absque voluntate et consensu conventus dicti monasterii et religiosorum ibidem existentium ; qui ob hoc nullam eidem Iacobo presbytero professionem facere noluerunt, sicut nec debuerunt, sed ad praedictum abbatem de Caduino, ipsum monasterii patrem et Ordinis commissarium mittentes, eiusdem licentia, assensu et auctoritate, praesente religioso viro fratre Roberto de la Cousture, eiusdem abbatis de Caduino commissario praesidente in monasterio iam dicto, prius per eumdem commissarium vacatione declarata, observatis observandis ad electionem novi pastoris processerunt, et via Spiritus Sancti elegerunt in suum patrem et dicti monasterii abbatem fratrem Petrum Brassat, religiosum dicti Ordinis, professumque ac sacristam dicti monasterii de Caduino, cui omnibus rite perfectis, professionem fecerunt fratres conventus ipsius monasterii, factumque fuit praedictae electionis decretum, quod postea una cum electione iam dicta praedictus abbas de Caduino, pater abbas dicti monasterii de Gondonio et commissarius Ordinis, acceptavit, ratificavit et approbavit, quemadmodum omnia in praedicto decreto et iam dicta confirmatione, quibus praesens diffinitio annectitur ad plenum continetur. Quibus visis et mature consideratis, idem generale Capitulum iuxta praedicta apostolica privilegia et Ordinis diffinitiones et statuta, primitus dictam resignationem per praedictum fratrem Hugonem Pensa tunc abbatem, et ipso facto excommunicatum et inhabilem ad praemissa, tamquam frivolam, irritam, cassat, annullat et revocat, ac nullius fuisse et esse roboris, vigoris et efficaciae pronuntiat et declarat ; praedictamque electionem et confirmationem eius per patrem abbatem recipit, acceptat, ratificat et confirmat, suppletque de gratia speciali omnes et quoscumque defectus, si qui quomodolibet in dicta electione intervenerint, in plenaria Ordinis potestate. 48.  Ad idem, pro abbate de Lanckeim. 49.  Ad idem, pro abbate de Campo liliorum. REHABILITATIONES 50.  Generale Capitulum misericorditer agere volens cum fratre Stephano sacerdote et monacho in monasterio de Bildhusen professo, et ab omnibus et singulis infamiae et irregularitatis nota eximit et sublevat, ut non obstante, quod publico periurio se maculaverit et coram R. P. D. Morimundi, s. th. pr., ac tunc in praefato monasterio de Bildhusen visitante, de huiusmodi convictus fuerit ; ad petitionem tamen proprii abbatis sui generale Capitulum, attenta eius poenitentia, quam devote implevit, secum dispensat, ut ad omnes Ordinis actus legitimos, voces, officia et dignitates, abbatiali seclusa dignitate, admitti possit et valeat ; omnibus et singulis personis districte praecipiendo, ne dicto fratri super praemissis quidquam improperare aut imponere praesumant, alioquin se noverint talionis eos poena fore plectendos. Datum etc. 51.  Generale Capitulum ad plenum informatum et dolenter accipiens fratres Petrum Coquille et Ludovicum… monasterii B. M. de Callovio expresse professos, cuidam homicidio, dum perpetraretur, interfuisse, et inde carceribus mancipatos et a perceptione divini corporis prohibitos fuisse usque ad elargitionem a R. D. de Pontigniaco ; qui quidem fratres ab ipso Capitulo rehabilitari et divinis mancipari humillime poscunt ; idem generale Capitulum factum ipsum multipliciter detestans, ceterisque volens in exemplum correctionis trahi, mandat et praecipit praedictos fratres ultra ea quae iam in poenitentia gesserunt per tres menses in levi culpa detineri, quartis scilicet et sextis feriis, in quibus quidem feriis in capitulo vapulabunt, panis et aquae poenitentiam nihilominus facientes ; executionem praesentis diffinitionis abbati dicti monasterii committendo in plenaria Ordinis et Capituli generalis potestate ; quos quidem fratres idem Capitulum praedictis tribus mensibus cum poenitentia tali peractis rehabilitat, et ad omnia officia divina et temporalia, gradus et dignitates assumit, abbatiali tantum dignitate non comprehensa. 52.  Generale Capitulum misericorditer agere volens cum fratre Roberto Obichard, professo monasterii de Gardo, quod non obstante quod apostataverit et per aliquot dies habitum religionis dimiserit, et quamdam mulierem dissolutam in dormitorio dicti monasterii aliquo tempore tenuerit, habita relatione abbatis de Regalimonte super sua emendatione et correctione delictorum, bonoque proposito vivendi deinceps religiose et caste, possit assumi ad omnes gradus et officia Ordinis, abbatiali dignitate non comprehensa, cum ipso charitative dispensat ; et ne per saeculum vagus contra Ordinis stabilitatem discurrat, idem generale Capitulum remittit ipsum ad dictum monasterium de Gardo, deinceps commorandum, et ut bonum fratrem decet conversandum, mandando praedicto abbati de Gardo sub Ordinis censuris in ipsum ex nunc pro tunc nisi fecerit quod mandatur, inflictis, monitione praemissa, omni appellatione remota, ut ipsum in suum religiosum recipiat, nec amplius per saeculum vagari permittat, et iuxta demerita, si defecerit, emendet et puniat. 53.  Generale Capitulum misericorditer agere volens cum fratre Petro de Barteto, professo monasterii de Bardonis, ad supplicationem tam proprii sui abbatis, quam abbatis de Candelio, attento etiam quod una cum poenitentia peracta, mores etiam mutavit, misericorditer dispensat, ut non obstante carnali petulantia qua una vice incestum commisit, prole etiam inde secuta, ad omnes et singulos Ordinis actus, voces, gradus et dignitates, abbatiali dignitate non comprehensa, admitti possit et valeat, omnibus et singulis personis Ordinis inhibendo, ne super praemissis eidem fratri quidquam improperent aut imponant. 54.  Generale Capitulum misericorditer agere volens cum fratre Anthonio Larux, monasterii B. M. de Nigrolacu professo, ad supplicationem abbatis dicti monasterii et abbatis de Fontemorum, attento quod poenitentiam egit patienter et a longo tempore et nunc usque bono testimonio a commissis pridem abstinuit, ut non obstante quod mulieres in dictum monasterium saepius et reiteratis vicibus introduxerit, ibidem tenuerit, et inde proles fuerit secuta, exieritque multiplicibus et iteratis vicibus ab ipso monasterio, die et nocte, illicentiatus, deprehensus etiam fuerit in furto alienando bona monasterii, ad omnes gradus, dignitates et voces, dignitate abbatiali non comprehensa, admitti possit et valeat ; omnibus et singulis Ordinis personis sub poena talionis inhibendo ne quidquam de praemissis eidem improperent. TRACTATUUM CONFIRMATIONES 55.  Super tractatu facto, inito et passato inter abbatem et conventum de Pratea ex una, et fratrem Ioannem Nepotem, professum praedicti monasterii ex altera, super retentione ad vitam quarumdam grangiae et vinearum, committit et mandat praesens generale Capitulum domino de Fontemorum, ut quamcitius poterit, super ipso tractatu et aliis in ipso contentis, se diligenter informet ; et si ipsum iustum, nec contra Ordinis statuta factum invenerit, in plenaria Ordinis et Capituli generalis potestate confirmet, aut si infringendum et reiiciendum noverit, infringat et reiiciat. 56.  Tractatum factum, initum et passatum inter abbatem et conventum monasterii de Monte Sanctae Mariae ex una, et Iacobum Maestre, Iehan de Poulet partibus ex altera, super traditione ad perpetuum censum quarumdam et diversarum terrarum, prout in litteris desuper confectis, et quibus praesens diffinitio annectitur, plenius habetur, generale Capitulum committit abbatibus de Balerna et de Miratorio et cuilibet eorum, ad terras et ipsarum traditionem mature et deliberate videndum, ac praedictum tractatum, si dignum et iustum viderint, confirmandum, aut si damnosum, cassandum, et in plenaria Ordinis potestate revocandum. 57.  Generale Capitulum accipiens supplicationem abbatis monasterii B. M. de Charitate, super solvendo summam sexcentum francorum pro comparatione, emptione et acquisitione perpetua duorum stagnorum, quae stagna in magnam utilitatem praedicti monasterii acquisita sunt, et nunc usque pacifice possessa, pro quorum solutione conveniens medium non invenit dictus abbas nisi ex aliqua ex membris et proprietatibus ipsius monasterii, impignorentur, et desuper praedicta summa accipiatur, sive una vice sive diversis ; et quia idem generale Capitulum super his informari vult, ante omnia committit et mandat domino de Morimundo et abbati de Bellavalle coniunctim, ut super contentis in requesta ipsa se diligenter informent, quam requestam praesenti diffinitioni sub affixione sigilli Diffinitorum voluit annecti et claudi ; et si invenerint ipsa stagna iusto pretio et ad ipsius monasterii utilitatem et commodum comparata, tractatum desuper factum confirment, et dent praedicto abbati auctoritatem, facultatem, et plenum posse, quod possit accipere ab una aut a diversis personis summam praedictam sexcentum franc. aut quam necessario invenerit pro praemissis accipiendam, pro quibus obligare et in pignus dare valeat et possit aliqua ex membris ipsius iuxta eorum discretiones, et desuper suas litteras expediant bona forma, in plenaria Ordinis et Capituli generalis potestate. Datum, etc. IUDICES 58.  Abbatibus de Bonoportu, de Mortuomari et de Trappa et cuilibet ipsorum in solidum, mandat generale Capitulum, ut abbatem monasterii de Barbereyo, si per litteras obligatorias seu scedulas, testes fideles, dignos, aut alia sufficientia documenta, iuste teneri et obligari venerabili viro magistro Pedro Reynardi, ecclesiae capellae divitum de Divione canonico praebendato, in aliquibus pecuniarum summis, aut quibuscumque rebus aliis invenerint et pervestigaverint ipsum abbatem teneri, ipsum abbatem ad plenarie, integraliter solvendum et satisfaciendum eidem magistro Petro, sub censuris eiusdem Ordinis compellant et compelli faciant, in plenaria Ordinis auctoritate. 59.  Ad idem, pro abbate de Balerna, ad abbates de Monte Sanctae Mariae et de Roseriis. 60.  Frater Ioannes, abbas Cistercii in Cabilonensi dioecesi, ceterique Diffinitores Capituli generalis Ordinis cisterciensis, notum facimus universis, quod in eodem generali Capitulo die 14 mensis septembris anno Domini 1496 (*sic*)  apud Cistercium celebrato, facta fuit quaedam diffinitio cuius tenor sequitur et est talis : Licet in computationibus Ordinis pro certis annis praecedentibus in expensis computati fuerint redditus debiti per Ordinem monasteriis Firmitatis et Claraevallis ; verumtamen quia Ordo neque illos redditus, neque alia plura debita solvit adhuc domino Cistercii, praesens generale Capitulum veritati intendens declarat Rmum D. et monasterium Cistercii nullatenus obligari seu teneri, aut quomodolibet posse compelli ad solutionem huiusmodi reddituum iam lapsorum et non solutorum, sed nec futurorum, donec, ut iustum est, Ordo solverit domino Cistercii restam computationum Ordinis pro anno novissime lapso, scilicet nonagesimo quinto, quae est 14006 librarum turonensium seu francorum, 1 den. turon., in qua dicti redditus iam debiti comprehenduntur ; similiter declarat idem generale Capitulum nulla bona sive mobilia sive immobilia praefatorum domini et monasterii Cistercii teneri seu obligari aut quomodolibet hypothecari vel expletari posse aut potuisse pro debitis Ordinis ; non obstante quod dictus praefatus Rmus pater ex innato amore paterno ad sacrum Ordinem nostrum quandoque aliquas pecuniarum Ordinis summas recipiat aut distribuat, de quibus generale Capitulum et patres Ordinis fideliter certificat. Datum in diffinitorio nostro Cisterciensi, sub appensione sigilli Diffinitorum eiusdem Capituli generalis, anno, die mense et loco praedictis. Sic signatum : fr. Symon, abbas, Balernae ; fr. Iohannes de Fontemorum. 61.  *Iudices pro Cistercio.* Abbatibus de Firmitate, de Caroliloco et de Regalimonte pro regno Franciae ; similiter abbatibus de Maceriis de Balerna et de Aceyo pro Burgundia. EXCUSATIONES ABBATUM 62.  Generale Capitulum attendens quod propter varietatem et turbationem temporum, tam in guerris quam aliis, multi abbates Ordinis a praedicto Capitulo remanserunt, quorum aliqui se nominatim excusaverunt, alii autem non excusati manserunt ; idem generale Capitulum rationibus et causis praemissis praedictos abbates ab ipso Capitulo sic vel sic remanentes de speciali gratia pro anno praesenti excusatos et supportatos habet ; his autem qui excusationes suas nominatim miserunt, dat facultatem, quod possint ab omnibus casibus ipsi Capitulo reservatis semel absolvi, suosque eadem auctoritate absolvere ; et nihilominus per praesentem diffinitionem citat omnes ad proximum personaliter comparituros, nisi legitimis causis et rationibus iustis ac nominatim excusentur. 63.  Nomina abbatum qui a via Capituli hoc anno 95 excusationes suas miserunt. Dominus abbas de Igniaco, qui propter gravedinem senectutis et armatos de novo in patria introductos, insuper et inimicos patriae vicinis limitibus eorum, humillime requirit excusari. Item, ad idem, abbas de Valle regis, Remensis dioecesis. Item, ad idem, abbas de Fusniaco. Ad idem, abbas de Laude. Ad idem, de Scalariis. Ad idem, dominus de Charmeya. Ad idem, dominus de Recluso. Ad idem, abbas de Vallibus Sernay. Ad idem, dominus de Pratea. Ad idem, dominus de Nigrolacu. Ad idem, dominus de Callovio. Ad idem, abbas de Oliveto. Ad idem, abbas de Clarofonte. Ad idem, abbas de Bithania. Ad idem, abbas de Belloloco Lingonensi. Ad idem, dominus abbas de Bebenhusen. Ad idem, dominus de Mulbrona [Mulbronna] per fratrem Conradum. CONTUMACES 64.  Abbatem de Bellabrancha, ad instantiam promotoris causarum praesentis generalis Capituli peremptorie et personaliter ad ipsum Capitulum generale citatum et compariturum debite vocatum, non comparentem, aut alium pro ipso, idem generale Capitulum inobedientem et contumacem reputat et declarat, ac poenas et sententias in citatione ac relatione contentas, quibus praesens diffinitio annectitur, renuntiat. 65.  Ad idem, contra abbatem de Chalocheyo, ad eiusdem promotoris instantiam, sufficienter citatum, nec comparentem per se vel alium, contumacem ac defectum declarat et pronuntiat. DIFFINITIO SPECIALIS 66.  Frater Ioannes, abbas Cistercii, in Cabilonensi dioecesi, totusque coetus seu conventus omnium et singulorum abbatum Capituli generalis, universum Ordinem nostrum Cisterciensem representantes, universis Christi fidelibus cuiuscumque dignitatis, excellentiae, gradus, vel sexus fuerint, praesentes litteras visuris et audituris, salutem et sanctae devotionis suffragium salutare. Lacrimabiliter nobis exposuerunt abbas et conventus monasterii nostri B. M. de Bellavalle, Bisuntinensis dioecesis, quod occasione multarum et variarum commendarum ex multis annis consequentibus guerrarumque, necnon litium, processuum, et controversiarum super dignitate abbatiali eiusdem loci, ac plurium adversitatum tam humanarum quam naturalium, monasterium nostrum libris, calicibus, clenodiis, ornamentisque ecclesiasticis, ceterisque bonis temporalibus privatum seu spoliatum et pene ad extremam paupertatem, etiam usque ad miserabilem aedificiorum tam regularium quam aliorum ruinam deductum sit, non in modicam divini servitii diminutionem, et quasi totalem observantiae regularis enervationem, nec est vis devotum illud coenobium reparandi, nisi per gloriosissimi Dei confessoris et amici beati Petri, primo in sacra religione nostra professi, deinde Tarentasiensis ecclesiae archiepiscopi, in eodem monasterio honorifice quiescentis, reliquiarum in diversis locis delationem et publicationem, sicut de multis Summi Dei famulis in sancta militanti Ecclesia fieri videmus, cuius precibus omnipotentis Dei bonitas evidentia crebro miracula, tam circa febrium quam innumerabilium aliorum morborum extinctionem operatur in maximam totius populi christiani aedificationem simul et consolationem, humilius rogant ipsis licentiam dictas reliquias, seu amici Dei pignora per diversas mundi regiones, ut praemittitur, exportandi concedere dignaremur. Hinc est quod religiosi eiusdem monasterii miseriae et desolationi ex corde compatientes et propter miserabilem aetatis nostrae tempestatem aliter providere non valeamus, eorumdem abbatis et conventus, et praesertim venerabilis coabbatis nostri Morimundi, s. th. pr., religiosis supplicationibus benigne inclinati, eisdem tenore praesentium damus et concedimus licentiam et facultatem pretiosissimas omnique veneratione dignissimas Dei confessoris beati Petri reliquias ad quaeque fidelium loca, per omnes et singulas provincias et praesertim cisalpinas, per se vel per suos certos fideles securos, honestos, et veraces nuntios et deputatos, honorifice secundum iuris dispositionem et Ordinis nostri formam, deportandi, deportarique faciendi, ac fidelibus populis ostendendi et publicandi. Ut autem dictae reliquiae in locis ad quae eas deferri contigerit, a Christi fidelibus devotius visitentur et honorificentius ad omnium Conditoris *laudem et* gloriam, debitamque sanctorum suorum venerationem frequententur, fidelesque populi maiorem accipiant occasionem iuvandi relevationem dicti monasterii, omnibus et singulis ipsas reliquias devote visitantibus et pro restauratione praefati monasterii de suis facultatibus pias eleemosinas contulerint, de Omnipotentis Dei misericordia confisi, auctoritate Ordinis et Capituli generalis, tenore praesentium confraternitatem Ordinis et plenariam omnium bonorum spiritualium, videlicet missarum, horarum canonicarum, vigiliarum, penitentiarum, ieiuniorum, eleemosinarum, hospitalitatum, laborum, ceterorumque divini cultus obsequiorum, plenariam conferimus participationem. Praesentibus per immediatum sequens decennium in suo vigore duraturis. Datum in diffinitorio nostro, sub appensione sigilli Diffinitorum, die 14 mensis septembris, anno Domini 1495. 