Soleo plerumque plurima, quæ miranda videntur, mirari:  ea scripto sæpe, prout videtur congruum, commendare. At nunc non quælibet alia, sed me ipsum, quod magis mirum est, miror. Miror plane me tamdiu vobis permansisse mutum: cum præter vos fere omnes alij me sibi hactenus non senserint taciturnum. Scripsi  scribo frequenter aliis, quibus nec ita vt vobis mente adhæreo: nec eis illum, quem vobis in intimis animi recessibus tam dulcem, tam syncerum, tam sublimem veri amoris locum reseruo. Debuissem plane, quod me neglexisse non parum pœnitet, qualescunque libros meos epistolis vobis missis implesse,  rescriptis a vobis velut gemmeis floribus adornasse. Exundabat diues materia scribendi, nec rerum verarum inopia falsa vel adulatoria fingi cogebat. Quid enim magis vel rapere cor meum ad amandum, vel mouere manum ad scribendum poterat: quam tam sancta, tam benigna, tam longuæua in sancto proposito a primis fere adolescentiæ annis vsque ad senilem magis labore diuino quam annorum numero fractam ętatem perseuerantia vestra? Quid magis mouere poterat, quid magis mouere debebat, quam illa iam antiqua, cuius vos non immemorem esse credo, mihi  vobis paucis paucisque aliis nota rerum Cluniacensium recordatio? Non excidit mente, qualiter primo iuuentutis vestræ tempore, inter antiquos illos reipublicę nostræ senatores, vos insignem viderim. Non excidit quantum eruditio  religio vestra sacrum illum ac magnum Cluniacensium ouium gregem decorauerit: quam splendide præ cunctis pene aliis in ordinis commissi custodia effulserit. Taceo, nec viuens obliuisci potero, quod a cœpto sanctæ religionis proposito, in diuersis Ecclesiasticorum honorum gradibus, vultus vestri nō sunt in diuersa mutati: sed tam apud nos quā semotus a nobis, Prior, Abbas, summusque tandem Pōtifex Dei, merito virtutis ac scientiæ bonus semper, iuxta Apostolum, odor Christi in omni loco fuistis. Nō estis reueritus in causa Dei potentes tyrannos, nec ipsos magnos magnique nominis Reges: sed quantum in vobis fuit, Ecclesiam Dei super gentes  regna ab eo constitutam, cuilibet mortalium indecenter ancillari, æquo animo nunquam tulistis. Præter hæc teneo  illud, quod nulla cura, nulla magnarum rerum quantacumque distensio: memoriam nostri, amorem vestræ Cluniacensis Ecclesiæ, aliquo tempore, qualibet occasione, a corde vestro auellere potuit. His de causis, si fieri posset,  hoc dispositio diuina permitteret: mallem vestra quam mortalis cuiuslibet non solum frequenter, sed  continue vti præsentia: vt vobis colloqui, vobiscum in Domino iocundari, immo quod super omnia optarem, quodque vtriusque nostrum professio exigit: cogitando de ipso, loquendo de ipso, disputando de ipso, in mensa sapientiæ, quæ vobis non est ignota, assidue deliciari. Hoc quia non semper nec sæpe datur, vtinam vel raro daretur! Quod saltem vltimum, quia de duobus primis despero, vt a vobis impleatur, summopere postulo. Postulo, inquam, vt desiderabili præsentia vestra, meo vestrorumque filiorum Cluniacensium desiderio in breui satisfiat: quia iustum est vt satisfaciatis in hac parte desiderio, vt dixi, filiorum vestrorum, gratia illius qui implet in bonis desiderium suorum. Et ne forte dicat vel cogitet quisquam, iustius est ire Abbatem inferioris Ordinis ad Archiepiscopum superioris Ordinis, quam econuerso: respondeo. Iustum est, dignum est. Sed non posset sequi Abbatem ille, cuius causa maxime hæc dicta sunt, totus grex suus,  poterit absque grege suo lōge facilius visitare Abbatem Episcopus solus. Valeat sancta  tota iam cœlestis, frater charissime, beatitudo tua. Airaldum clericum, natura nostratem, beneficio vestratē, ex parte mea monete, vt quod mihi promisit nil vltra moratus persoluat. Quod promisit, hoc est, Cantus Prosæ a me in laude matris Domini anno altero factæ:  Cantus Responsorij de eadem materia, a me similiter, compositi, quod sic incipit. Christe Dei splendor, qui splendida cuncta creasti, Hos Cantus quando Cluniaci fuit, se in breui promisit missurum, necdum misit. Monete, aut cogite, vt impleat quod promisit: ne forte Aruerni hominis mendacium, Aruernis innocentibus, quod me esse negare non valeo, imputetur.