Legi nuper literas tuas, charissime frater, in quibus aduerti magnum inter te, aliosq. pene omnes tui ordinis chaos esse firmatum, lōge te ab illorum studiis esse diuisum. Nam cum, vt dictum est, illorum fere omnium corda, omnium verba, omnium scripta, ea quæ mundi sunt, sapiant: cor tuum, lingua tua, literæ tuæ longe diuersa sapere,  sentire videntur. Indicant hoc illę, quas, vt pręfatus sum, mihi pridem misisti: quæ, vt quod verū est fatear, nil mortale sonabant, nil eorum quæ in frequentissimis aliorum literis legere soleo prætendebant. Non erat in eis quęstio de quęstu, non mentio de causis, non de dānis deploratio, non de lucris exultatio. Quicquid in illis a primo apice vsque ad vltimum legere potui, totum aut tibi cōmissorum paternam curā, aut quęstiones de scripturis, aut de bonis ad meliora, gratia diuini spiritus tibi collatum proficiendi appetitum sonabāt. Hanc quippe sententiarum petitionem in literis illis distinctā agnoui. Primo enim rogasti, vt fratres de Charitate, qui tecum erant, quique veram philosophiam, hoc est, Cluniacensem disciplinā, (sic enim philosophiā interpretatus es) filiis tuis tradiderant: in Monasterio tuo esse,  vices tuas illic exequi concederem. Secundo quæsisti, cur vnctio infirmorum sola,  hoc apud Cluniacū solūmodo, reiteretur:  qualiter somnium Ioseph, quo se a Sole,  Luna,  stellis vndecim adorari, hoc est a patre,  matre,  vndecim fratrib. somniauerat, verum sit: cum mater iam ante principatum eius defuncta, eum cum fratribus non adorauerit. Tertio postulasti, vt consolatoria verba in Epistola a me tibi mittenda, vel adderē, vel intersererem: ac talia, quæ inter tot Hierosolymitani itineris, quod iā Deo vouisti, discrimina de proximo impendentia, ferrent forte pręsidium, ac inter amaros casus dulce terra, mariq. solatium. Et ego quidem non sum tanti, vt ad tanta sufficere, ac de tantis tibi me posse congrua satisfacere credam. Quia tamen laudabili ac deuoto studio tuo, maxime vero religiosa vita,  fama tua, non nunc primum valde delector: facio hoc, vt possum, quia vt postulasti non possum. Et primo plane capitulo precum tuarum, iam plus factis quam verbis respondi: quia, cuncta quæ de monachis supra scriptis rogaueras, concessi. Esset ergo superfluum, re iam concessa verbis diutius immorari. Vnde ad vnctionis propositæ quæstionē sermo procedat,  cur apud Cluniacum plusquā semel sacro infirmi oleo inungantur, ostendat. Arbitror autē, quod qui vnctionem infirmorum iterādam nō esse, aut cogitat, aut dicit: causam hanc sibi ipsi obiicit, cum vnctio baptismatis, cū vnctio confirmationis, cum vnctio sacerdotalis, cū vnctio Pontificalis, cum vnctio Ecclesiarum, cum vnctio Ecclesiasticorū vasorum, simplex sit, cū nullo deinceps tempore iteretur: qua ratione sola infirmorū vnctio, non solum apud quosdam geminatur, sed insuper quibusdam infirmis frequēter per diuersa tempora in morbum recidentibus nullo seruato numero datur? Qui hoc cogitat, vel qui hoc obiicit, attēdat non solum vnctionum illarum simplicitatem: sed, quod maius est, ipsius simplicitatis scrutetur,  intelligat rationē. Vt quid enim iam baptizatus inungitur, nisi vt iam collata, non conferenda baptizato per Spiritum Dei peccatorū remissio demonstretur? Hoc, quia semel factum sufficit, quia semel remissa peccata simplex sacri chrismatis vnctio ostendit, iterandū esse, nulla ratio persuadet. Sed cur  illa, quæ ab Episcopis fit, confirmationis vnctio non iteratur? Non iteratur plane, hac ratione: quia semel Christianus post baptismum armis Spiritus Dei per illam vnctionem aduocati, cōtra Satanæ, mundique bella munitus: alio rursum spiritu, vel aliis armis illa simplici vnctione muniri non posse mōstratur. Et potest quidem segnitie propria, ab hoste his armis depositis vinci, potest  eisdē resumptis iterum hostē vincere: nec tamen ea de causa vnica vnctio iteranda est, quia quotienscumq. hostem superat, non per alium,  alium spiritum, sed per eūdem Spiritum sanctū hoc fieri, simplicitate sua vnctio sacra designat. Sed cur nō iteratur  illa, qua sacerdoti cœlestia sacrificia sacraturo,  tractaturo manus inūguntur: illaq. qua Pōtificis caput dum ordinatur, largiore chrismatis inundatione perfunditur? Sed nulla est causa hoc rursum agendi: nulla ratio Sacerdoti vel Pontifici, iterum manus vel caput vngendi. Sacramentū enim, quod semel a spiritu Dei accipiūt, etiam iudicio Ecclesiæ ab officio suspēsi vel depositi, nullo pacto perdere, nulla ratione amittere possunt. Indicat hoc ipse communis,  publicus Ecclesiæ vsus, quæ nec presbyteros post quantūlibet prolixum degradationis tēpus officio restituens, iterū cōsecrat: nec in Episcopis de primis sedibus ad alias quandoq. trāslatis vnctionis sacramenta iterat. Eadē fere,  de ipsarum rerum insensibiliū vnctione ratio redditur: quia nec corporalis Ecclesiarū fabrica, nec sacrorum vasorum præparatio, bina vel terna vnctione indiget: quæ semel Pōtificali officio spiritus Dei benedictione congrua, ac semper dum illa manserint mansura, replet. His de causis, in Dei ecclesia nulla iā dictarū vnctionum vnctio iteratur. At de infirmis, alia lex, alia de illorū frequenti vnctione ratio demōstratur. Iterari enim, prout mihi videtur, necesse est infirmorū vnctionē: quia iterari necessariū est peccatorū, propter quā illa fit vnctio, remissionē. Istud indicant  ipsa verba hoc præcipiētis Apostoli, Infirmatur, ait, quis in vobis? inducat presbyteros Ecclesiæ,  orent super eū, vngentes eū oleo in nomine Domini. Ac sequitur. Et oratio fidei saluabit infirmū,  alleuabit eum Dominus. Et si in peccatis sit, dimittentur ei. Cum igitur certū sit causā vnctionis hāc esse vt oratio fidei saluet infirmū, vt alleuet eū Dominus, vt si in peccatis sit, dimittantur ei: cur nō iterabitur vnctio, præcedēte vnctionis causa? Nā si æger post semel redditā sanitatē, nunquā deinceps in morbū incideret, si nunquam post primā vnctionē in peccata corrueret: fateor quod nunquā deinceps vnctionē iam dictam iterari fas esset. Quod si rursū infirmatus fuerit, si rursum peccauerit: quæ ratio vt rursum alleuiatur, vt rursum ei peccata dimittantur, denuo eū inungi prohibebit? Nonne  Apostolus hoc se indicat velle, vt quoties quis infirmatus fuerit, toties inūgatur? Nā quid aliud sonant verba illa illius, Infirmatur quis in vobis? inducat presbyteros Ecclesiæ. Non enim, ait, infirmatur quis in vobis semel, aut, Infirmatur quis in vobis? inducat presbyteros Ecclesiæ semel: sed nulla mētione vni9, binæ, vel ternæ vnctionis facta, iubet nullo præfixo numero, induci ad ægrū presbyteros Ecclesiæ, fidei orationē fieri, ad alleuationē  peccatorū remissionē eum oleo sacro inungi. Nō igitur mihi videtur dicendū esse, quod Apostolus nō dixit: addendū esse, quod ipse non scripsit: sentiendū, quod ipse, vt verba eius indicant, nō sensit. Nō videtur plane in illis suis verbis Apostolū, vel sensisse, vel fieri præcepisse simplicē vnctionē: cū sciret non tantū semel in varios morbos homines incidere, sed  frequēter in eosdē, vel diuersos post adeptam sospitatē recidere: cum nosset prioribus dimissis peccatis, iterū  iterū, ac multotiens, miseros mortales peccare. Nam eiusdem, de quo loquor, Apostoli, id est Iacobi, verba sunt. In multis offendimus omnes. Qui ergo priorib. morbis ac peccatis medicinalē vnctionē prouidit: nunquid eam sequētib. morbis ac peccatis negauit? Nō est plane hæc Apostolica fides, non est hæc Apostolica prædicatio, vt vel ægro cōgrua miseratio, vel pœnitēti peccatorū negetur absolutio. Hæc vero absolutio, quāuis sæpissime sine cuiuslibet vnctionis sacramento, tā in ægris quā in sanis Ecclesiastico ministerio fiat: nō debet tamen ægris cum absolutione vnctio sacra subtrahi, quib. iuxta intellectū supra scriptum, quotiescunque infirmantur, eā iā dictus Apostolus iubet impēdi. Nā  hæc sola in toto noui testamēti Canone inuenitur, non more aliarum vnctionū a veteri testamēto mutuata: sed iam in tēpore gratię, Apostolica suasione  imperio instituta. Vnde, quia nō in vmbra veteri, sed in veritate noti Euāgelij, hæc institutio facta est: non alio  alio modo interpretanda, sed sicut tradita, nullis inuolucris tecta, nullis allegoricis signis velata, a fidelibus intelligenda,  obseruanda est. Iam ad somnium Ioseph, quod proposuisti, stylus accedat: super quo mirari te dicis, quod nō sic ad literam sit impletum, quomodo a patre est interpretatum. Nā cum Ioseph in somnis viderit se a Sole,  Luna,  stellis vndecim adorari, ac pater referētem increpans dixerit: se Sole, matrem Luna, vndecim fratres vndecim stellis signari: adoratus sit quidem Ioseph ab vndecim fratribus, non tamen, quia iam ante principatū eius defuncta fuerat, etiam a matre. Ad quod ego cito respondeo, quia nec a patre. Nusquam enim hoc legitur. Sed nec benignum,  in sacris literis laudatum virum decebat, vt a tanto tamque semper sibi dulcissimo patre se adorari permitteret: cum magis pater a filio, iure diuino, atque humano honorādus esset. Nec ideo tamen dici potest, vel somnium falsum fuisse, vel falso Iacob illud interpretatū esse. Licet enim eū non adorauerit pater, paterna hoc dignitate prohibente: licet nō adorauerit mater, morte intercedente: licet, inquam, non adorauerint eum personaliter, adorauerunt tamen, vt a patribus dictū est, in integra domo vel progenie sua, quæ illū tota adorauit vniuersaliter. Et ne talis propositæ quæstionis solutio vim inferre literæ videatur: producatur de eodem, in quo hęc scripta sūt Gen. libro clarissimū absq. aliquo obscuritatis nubilo exemplū. Nonne hęc verba sunt patriarchę Isaac, loquentis Iacob filio suo? Esto, ait, dominus fratrum tuorum,  incuruentur ante te filij matris tuæ. Dominum tuum illum constitui:  omnes fratres eius seruituti illius subiugaui. Nunquid aliquando personaliter Iacob Esau dominatus est? Nūquid aliquando personaliter Esau fratri Iacob subiectus est? Nunquid aliquando personaliter ante eū incuruatus est? Relege sacrū illud volumen,  nusquā hoc contigisse, nusquā ab Esau personaliter Iacob adoratū inuenies. Immo e conuerso tibi legēti occurret, Iacob reuertenti de Mesopotamia cum vxoribus  filiis  gregib. Esau occurrisse: ipsūq. Esau Iacob suppliciter adorasse. Sic enim scriptū est. Et ipse, id est, Iacob, progrediens, adorauit pronus in terrā septies, donec appropinquaret frater eius. Quomodo ergo manebit prophetia iā dicta: Dominum tuū illum constitui? Quomodo manebit: Ei omnes fratres eius seruituti illius subiugaui? Quomodo manebit: Et incuruentur ante te filij matris tuæ? Non enim aliquando, vt præmisi, Iacob fratri suo Esau dominatus est, vel aliquando Esau ante eū incuruatus est: sed e cōtrario quando idem Iacob pronus in terrā septies adorauit, vtiq. coram fratre suo incuruatus est. Nō enim nisi incuruatus in terram septies prosterni, non plane nisi incuruatus, adorare fratrem potuisset. Quid ergo? Falsa-ne tanti Patriarchæ prophetia credetur? Vides-ne quam caute incedendum sit per tot angustas semitas eloquiorum Dei? Similia quippe huic obscuritati sæpe contingunt, quæ nisi lector prudenter cauerit, offenso ad lapidem pede sæpe procumbet. Sic  de arcto propositæ quæstionis loco, non erit qua exeas: nisi te non ad ipsum Esau, sed ad progeniem eius conuertas. Non enim per se ipsum fratri Iacob seruiuit, nō per se ipsum ante eum incuruatus est: sed vere in posteris suis, hoc est, in gēte Idumęorum, posteritati Iacob, hoc est, Iudæis, aliquāto tēpore subiectus est. Subiectos vero veros aliquādo fuisse Idumæos Iudæis, docet ipsa excussio seruitutis. Quam excussionem etiam iam dictus Isaac flenti Esau prædixerat. Tempus, ait, veniet, ut excutias  soluas iugum eius de ceruicibus tuis. Hoc tunc impletum esse, liber Malachim indicat, cum dicit. In diebus illis recessit Edō, ne esset sub Iuda. Sicut ergo Esau fratri suo Iacob, non in persona propria, sed in successione generis sui seruiuit; sicut nō personā propriam, sed genus proprium; non ante Iacob, sed ante Iudæos eius posteros incuruauit: sic nō in persona propria, sed in progenie sua, Iacob pater,  Rachel mater Ioseph filium adorauit. Possem similia huic exēplo exempla alia proponere, si non crederem istud vnū posse sufficere. Sed quia, vt credo, istud, vnum plene illud ad quod firmandum assumptum fuerat, roborat: ad ea quæ restant, sermo procedat. Quod igitur aliquid vel interseri, vel addi Epistolæ voluisti, vnde robustior,  ad tolerandos terra marique Hierosolymitanæ viæ labores promptior esses: nescio quid aliud congruentius proponere, nescio quid vehementius ad vires animi reparandas suggerere possim, quam propriæ testimoniū conscientiæ. Hæc enim semper consolatur sanctos in omni tribulatione sua, hæc reddit eos cōstātes in omnibus laborib. suis, hæc reddit eos victores in vniuersis congressib. suis. Recolūt enim Christum suum dixisse,  certissimam humanis operibus regulam præfixisse, cum per Euangeliū suum locutus est. Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Vnde si oculus tuus, charissime, in hoc negocio simplex est, si intentio tua in hoc itinere pura  sincera est: Veritate, vt audisti, hoc affirmante, totum corpus tuū, hoc est omnia opera, omnes labores, omnes in hoc itinere sudores tui lucidi, non tenebrosi erunt. Credo autē,  ex præteritæ vitæ tuæ optima fama coniicio, isto oculo te tā laboriosū iter aggressum: vt quia Saluatoris tui in hac adhuc vita corporali pręsentia cares: eum saltem in sacris illis locis, in quibus natus, cōuersatus, passus, mortuus ac sepultus est: de quibus resurrexit, de quibus in cœlo ascendit, sanctis animi affectibus contempleris. Arbitror plane hac de causa de vltimis Occidentis nostri partibus, ignotas tibi adhuc Orientis plagas intrepide te adire: corpus laboribus, vitā periculis cunctis exposuisse: vt in Nazareth Christi conceptum, in Bethleem ortum, in sepulcro triduanam sepulturam: in singulis redemptionis humanæ locis, ipsum redemptorē beatis, vt dictum est, fidei oculis intuearis. Adorabis in loco, vbi etiā corporaliter iuxta Prophetiā steterunt pedes eius: nec dissimili affectu, immo certiore fide, vt Euangelicæ mulieres, Domini dilectrices, Saluatorē æternæ Patris maiestati in cœlis assidentē, in eius sepulcro, pio affectu, scrutaberis. Nō minoris, vt æstimo, precij apud benignum cordium inspectorē,  iustū sanctorum affectuum iudicem, ad tam remotas mūdi partes erit tua peregrinatio: quam iā dictarū mulierum vel discipulorum ad Christi sepulcrum de proximo venientium visitatio. Currebant illi de proximis latibulis ad quæ confugerant, ad salutarem nuper sepulti Domini specum: curris tu per terræ marisque discrimina, ad idē ad quod illi speleum. Puto quod cursus prolixior, via laboriosior, affectus non inferior: etsi non maiorem, saltē parem saluo Apostolico priuilegio promerebitur mercedem. Quod, vt contingere possit, oculus ille, de quo præfatus sum, quo cuncta opera mortalium vel lucida vel tenebrosa sunt, summopere tibi purgandus est: ne leuitas, instabilitas, curiositas, quæ frequenter se huiusmodi discursibus immergūt, nisu quolibet illum obscurare, illum obnubilare præualeant. Cauendum est, ne de spoliis forte vincendorū hostium spes lucri subintret:  seruū Dei, postposita commissarū animarum cura, huc illucque non iam deuotio, sed auaritia vagari cōpellat. Videndum est, ne vanæ laudis amor præcordia tangat:  militarem se ac bellicosum, contra propositum  ordinem, monachus  Abbas ostentet. Ab his  similibus oculus mentis purgandus est: ne sorte dum ea quæ facimus, qua de causa fiāt subtiliter discutere negligimus, oculus noster nobis pro luce tenebras ingerat,  totum corpus nostrum tenebrosum fiat. Timendum est, ne lampas nostra, dum plena oleo æstimatur, veniente sponso vacua appareat,  nos a nuptiis felicibus  æternis excludat. Stultus est,  vere fatua virgo, qui quod ædificat destruit, qui fructus quos collegerat spargit: qui fruges, quib. æterna, ne deficiat, pascitur vita, iam in arca congregatas, ventis furentibus  vndique irruentibus prodit. Hoc faciunt superbiæ, hoc vanæ gloriæ, hoc auaritiæ sectatores: quibus de collectis vitæ necessariis, nihil imposterum residui esse potest: dum aut ea ventus vanæ gloriæ per aera dissipat, aut auaritia, ne vel sibi vel cuiquam prodesse possint, manu adunca in imis terræ visceribus occultat. Sed absit, vt hoc de sanctitate tua, mi charissime, suspicer: quem nec lucri, nec gloriæ, nec leuitatis, Dei tantum causa, hoc tam sanctum iter arripuisse cōfido. Nam valde absurdum est, vel suspicari, vt tu, qui iam a multo tempore sacris ieiuniis, multis vigiliis, variis carnis cruciatibus te ipsum torquēs, Deo cum Propheta dicere potes, Propter te morte assicimur tota die, tantos tantoque tempore partos labores, vilissimo vanitatis commercio, stultissime perire permittas. Sed quia ipse hoc voluisti, quia hoc ipse rogasti: ad memoriam charissimi mei, quæ tam fructuoso itineri possent prodesse vel obesse, monstraui. Sit igitur hic finis Epistolæ, vt tu tibi ipsi labores tuos sapienter conserues:  me, qui bonorum virorum adiutoriis non parum egeo, bonis tuis, sudoribus tuis, sanctis maxime ad sepulcrum Domini orationib. tuis, studiose, quod valde precor  postulo, adiuues.