In nomine sanctæ et individuæ trinitatis, Karolus gratia Dei rex. Si illius amore, cujus munere cæteris mortalibus prelati sumus, soli Deo sub sancta religione militantibus, ad laudem honoremque ipsius, et ad animarum salutem supernis angelorum cœtibus in æterna beatitudine adscribendarum, terrenæ commoda subsidii temporalis, sine quibus præsens transigi non potest, comparamus; ut illi tantummodo sine impedimento, quantum mortalitatis præsentis sinit fragilitas, libere deserviant, cui se semel mancipasse ad laudem obsequiumque ipsius totum vitæ suæ cursum noscuntur, nostri laboris studium, et pietatis opus apud eum nullatenus fore sine fructu credimus, sine quo nec velle quisquam bene potest, quanto magis perficere? Igitur comperiat omnium fidelium sanctæ Dei ecclesiæ tam præsentium quam futurorum sinceritas, quia venerabilis Wenilo sanctæ Senonicæ ecclesiæ archiepiscopus, ostendit nostræ serenitati preceptum a domno et genitore nostro augusto Hludovico, et petitione reverendi quondam sui prædecessoris Hieremiæ factum, de cellis monachorum sui episcopatus, humiliter petens ut ea nostræ auctoritatis etiam quoque scripto innovare dignaremur. Cujus rationabili petitioni denegare noluimus. Sed pro amore Dei admonitionibus illius libenter nos paruisse cunctis notum esse volumus. Quocirca notum sit omnibus Dei fidelibus et nostris præsentibus atque futuris, quia præfatus dilectus nobis Wenilo archiepiscopus, præfatam domni et genitoris nostri præ manibus tenens ejusdem modi relationis ac rationis præceptionem, humili sucgestione clementiæ nostræ innotuit, eo quod cellæ cœnobiales episcopii, cui auctore Deo præest, id est cella S.-Petri, et cella S.-Johannis, et cella S.-Remigii, in quibus monachi, sub sanctæ regulæ disciplina, religiosam vitam divine pietati toto laboris adnisu debent exibere, variis casibus diversisque indigentiis, quibus humana fulcitur fragilitas, ante addicti sub manibus et potestate antecessorum ipsius, urgente omnimoda inopia, longe a suo proposito oberrantes exorbitaverunt. Dum videlicet memoratarum substantia cellarum per divisionem olim factam inminita fuisset; et qui præerant episcopi, non habentes unde subsidia sumptuum suis usibus necessaria caperent, ex eisdem cellis, quantum extorquere quibant, dum aliunde sufficientiam habere non possent, dari sibi cogebant. Sicque fiebat ut hii qui devota stabilitate mentis et corporis ibidem supernæ pietati laudes persolvere, suamque vitam commendare, pro nostra, quoque conjugis, ac liberorum incolumitate, et pro regni divina nobis miseratione concessi conservatione, proque totius ecclesiæ indulgentia, et felici ad æternam beatitudinem perventione interpellare debeant; dum a monasterii claustris turpiter quæritando ea quibus suam tuerentur inopiam, longe lateque vagarentur, confusa ordine quem servare debuerant, non solum eorum causa quæ præmisimus nobis nihil prodesse poterant; verum etiam sibi suisque prælatis non absurde plurimum crederentur obesse. Cujus rei gratia memorati episcopi precibus admoniti, dignum opus reipsa fieri duximus, ut dum adhuc in hoc mortali corpore substitimus, non solum [iis] qui nunc temporis in eisdem locis divinis cultibus mancipati esse noscuntur; sed illis quoque qui futuris temporibus amore supernæ sapientiæ inlustrati, eadem ad serviendum Deo expetierint loca, prospiciamus; quatinus ex eisdem temporalium solatia sumptuum suo ordini congruentia habeant, quibus in hac peregrinatione interim sustentari queant, donec ad æternæ patriæ gaudia divina misericordia vocati valeant pervenire. Constituentes itaque hoc nostræ auctoritatis præceptum, juxta memorati episcopi petitionem, decrevimus fieri, ut ex rebus quascumque supra jam nominatæ cellæ nunc temporis usibus monachorum ibidem Deo servientium deputatas habent, nullus episcoporum quicumque divina vocatione per tempora successerit, præsumat aliquid subtrahere vel inminuere quolibet argumento vel occasione, neque in beneficium dare, aut suis usibus adplicare: sed ita per omnia conservare studeat, sicuti memoratus episcopus in libelli serie singula loca per ordinem adnotando digessit, et manu sua subscripsit, et in conventu episcoporum eos qui aderant subscribere rogavit, propter cavendas omnimodas contentiones, quæ futuris temporibus poterunt aboriri: sed nec eorum aliud servitium, vel majora munera inde sibi pro tempore usurpet, præter ea quæ in libello eodem idem ipse episcopus inserere putavit. Ac ne hujus decreti causa in eisdem cœnobiis abbates vel monachi constituti contra suum incipiant superbire episcopum, præcavimus omnem occasionem amputandam, neque locum diabolo dandum, salva scilicet in omnibus auctoritate et potestate episcopi in cunctis ecclesiasticæ regulæ disciplinis: videlicet ut easdem cellas sub proprio semper regimine gubernans, secundum institutionem sanctæ regulæ abbates constituat, et si necesse fuerit, mutet, prava quæque corrigat, superflua resecet, virtutes nutriat, eradicet vicia, utque bonus agricola evellens frutices, patrum sequens instituta, discernat qualem cuique terræ sementem mandare debeat. Hanc autem nostræ constitutionis auctoritatem ideo factam, ne religionis ordo in supra scriptis locis, nostris futurisque temporibus, confundatur, sed per omnia in Dei servitio, ad cujus laudem et obsequium conditi sumus, inviolabiliter in perpetuum conservetur, ut pleniorem in Dei nomine cunctis temporibus obtineat firmitatem, manu propria subter firmavimus, et anuli nostri impressione signari jussimus. Signum KAROLI gloriosissimi regis. GISLEBERTUS notarius ad vicem Hludowici recognovit et subscripsit. Data VII kalendas mar. anno VIII regnante Karolo gloriosissimo rege, indictione X. Actum in monasterio S.-Martini in Dei nomine feliciter. Amen.