Omnibus in unitate fidei viventibus Christique misericordiam præstolantibus et Verbi Dei pabulo mentis suæ archana alentibus sermo intonat divinus, quod ita dispensacio Redemptoris quibusque consulit ditibus, ut ex propriis rebus quas transitorie possident, centuplicatum valeant acquirere fœnus; si modo eisdem bene utendo rebus, ea quæ habent studeant erogare pauperibus. Quod videlicet esse possibile ostendens atque ad hoc omnino suadens, dicit: «Divitiæ viri, redemptio animæ ejus»; et juxta egregii prædicatoris vocem, dum adhuc vacat dumque tempus acceptabile, et dies salutis instare videntur et donec hodie cognominatur, currendum et agendum est summopere quod inperpetuum nobis expediat. Qua scilicet causa nulla specie vel modo perfectius geri a quolibet creditur, nisi ab his qui postpositis sæculi impedimentis, abrutisque omnibus retinaculis, sub monachico scemate, sponso qui in cœlis est perhenni abitu, gestu atque actu applicare sese maluerint, quibus tantum vivere Christus est et mori lucrum. Igitur cunctis sanctæ matris Ecclesiæ filiis, tam præsentibus quam futuris, notum esse volumus quod beatæ memoriæ comes Lanbertus, per cuncta laudandus nullique suis temporibus sub clamide terreni imperii in christiana religione secundus, ob amorem Dei Omnipotentis, cooperante in hoc ipsum domno Maiolo abbate, quoddam cœnobium, quod Vallis Aurea dicitur, in proprio construxit solo in Augustudunensi pago, in honore Dei Omnipotentis et gloriosæ Mariæ Virginis, ac beati Johannis præcursoris Christi: ea siquidem fide, ea spe atque devocione ut, quamvis ipse cuncta contemnere nequivisset, tamen dum mundi contemptores, quos justos pro certo credebat, susciperet, mercedem justorum reciperet. Decrevit etiam eundem locum liberum esse ab omni cujuspiam loci subjectione ac sæculari dominacione, ita ut liceret monachis inibi degentibus Deo servire sub proprio pastore, ac pro statu tocius Ecclesiæ Deo infatigabiles preces effundere; qui etiam, quamdiu rebus humanis interfuit, ipsum locum decenter in omnibus adornare curavit, quem quasi quodam amoris privilegio præ omnibus dilexit. Sed cum refrigescente caritate, supercrescens iniquitas jam jamque in quorumdam cordibus principatum sibi vindicat, venerabilis Hugo filius ejus, gratia Dei se præveniente, quæ eum segregavit ac prædestinavit præsulem fore suæ sanctæ Ecclesiæ, alto mentis intuitu perspiciens mundanos casus semper in deterius ruituros, simulque considerans supradictum locum in eodem statu quo pater suus decreverat omnino per se stare non posse, cum consilio gloriosi regis Rodberti atque eorum qui simul aderant episcoporum, necnon Aeinrici ducis, jamdictum cœnobium cum omni integritate tradit beatis apostolis Petro et Paulo et Cluniacensi monasterio, cui præest domnus Odilo: ita ut habeat, tam ipse quam etiam sui successores, firmam auctoritatem eundem locum regere, gubernare ac secundum Dei voluntatem disponere, cum omnibus inibi pertinentibus æcclesiis, villis, mansis, farinariis, servis et ancillis utriusque sexus atque ætatis, vineis, campis, exitibus et regressibus, totum ad integrum. Facit autem hanc donacionem jamdictus præsul Hugo Deo devotus, primum pro amore Dei, inde pro anima patris sui Lanberti ac matris suæ Adeleydis, ac gloriosi Rodberti regis atque Aeynrici ducis, necnon pro animabus fratrum ac sororum, nepotumque ac omnium utriusque sexus propinquorum, pro statu etiam et incolomitate catholicæ religionis, postremo, sicut omnes christiani unius compage caritatis ac fidei tenemur, ita pro cunctis præteritorum scilicet ac futurorum seu præsentium orthodoxis hæc donacio fiat. Eodem etiam voto et desiderio, consilio et auctoritate supramemoratorum principum et episcoporum roboratus, tradit jam dictis apostolis ac præfato abbati fratribusque sibi commissis prælibatum Cluniacense cœnobium incolentibus, necnon successoribus illorum in perpetuum locum Sancti Marcelli in suburbio Cabilonensi positum, scilicet ubi idem ipse sanctus martir requiescit corpore, cum omnibus ad se pertinentibus, sicuti olim a Gausfredo comite, matris ejusdem præsulis conjuge, sancto Maiolo suisque successoribus fuit commissum ad possidendum et ordinandum atque disponendum jure perpetuo, sine alicujus contradictione. Placuit etiam huic testamento inseri, ut ab hac die nec nostro nec parentum nostrorum, nec cujuslibet terrenæ potestatis jugo subiciatur idem locus, sed habeat rectorem ac gubernatorem dominum nostrum Jesum Christum, simulque domnum Odilonem abbatem Cluniensium, ejusque successores in futura tempora et generaciones generacionum. Si quis vero, quod minime per Dei misericordiam evenire credimus, vel ex propinquis vel extraneis, vel ex qualibet conditione vel potestate, qualicumque calliditate contra hoc testamentum aliquam concussionem inferre temptaverit, primum quidem iram Dei Omnipotentis incurrat, auferatque Deus partem illius de terra vivencium, et deleat nomen ejus de libro vitæ, sitque pars illius cum Juda traditore Domini, æternis cruciatibus cum eo in inferno retrusus; secundum mundialem vero legem, his quibus litem intulerit centum auri libras exolvat et conatus ipsius nullum vigorem obtineat, sed hæc donacio omni auctoritate fulta in perpetuum firma permaneat. Actum suburbio Cabilonensi, cœnobio Beati Marcelli, in præsentia regis Rodberti. Signum Hugonis episcopi, qui hanc donationem fieri et firmare rogavit. Signum Aynrici ducis. Signum Ottonis comitis. Signum Widonis comitis. Signum Mauricii comitis. Signum Rodberti vicecomitis. Signum Gaufredi. Signum Richardi comitis. Signum Rodgerii episcopi. Signum Rainaldi episcopi. Signum Gisleberti. Signum Hugonis. Signum Odulgarii. Signum Remigii. Signum Walterii episcopi. Signum Anserici. Signum Giraldi. Signum Wilengi. Signum Bernardi. Signum Widonis abbatis. Data mense maio, indictione duodecima, anno Incarnationis dominicæ DCCCCmo.XCº.VIIIIº, Rodberto rege, anno quarto regni ejus. Aldebaldus, licet indignus sacerdos et monachus, scripsit.