OFRATERNA charitas,  Deo grata societas, scire nos oportet, quia præsentis diei festiuitas, quæ de affectu Magorum deuotionem iam declarabat gentilium, aliis est etiam decorata mysteriis, ac multiplicibus subnixa priuilegiis:  ideo per totum orbem merito prædicatur celebris. Hodie namque ministerium virginei partus,  gaudium Dominici natalis declaratur aperte, signo noui  perspicui syderis. Claritas enim Dei, quæ, sicut Euangelium loquitur, nato Christo Pastores circumfulsit, de remotis terræ partibus ad præsepium illud hodie Magos adduxit, in quo virgo puerpera Deum infantem posuit. Deus est qui tunc in homine nascebatur, homo est qui a Deo assumptus, hodie a Magis adoratur. Miraris forsitā dixisse me Deum in homine natum, vel hominem a Deo assumptum. Audi Apostolum dicentem, vas electionis Deo plenum. Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi. De hoc B. Augustinus ita sentit,  in suis literis scriptum reliquit. Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi. Deus occultus ex Deo Patre: homo manifestus ex homine virgine. Quē cognouerunt Pastores, Angelo docente, adorauerunt Magi, stella noua ducente. Quod pastores Angelos vident, Bethleem adeunt, infantem, vt eis dictum fuerat, in præsepio positum  pannis inuolutum inueniunt: ammonet vt illi qui Pastores sunt spiritualium ouium, per cœlestis vitæ contemplationem, semper Deo adhæreant,  de Pane illo qui in Bethleem natus est, edant,  subditis ipsum panem vitæ ministrent. Quod Magi nouum sydus cernentes ab Oriente veniunt, Regem natum quærunt, quærendo cum Maria matre eius inueniunt,  apertis thesauris suis munera offerunt: ammonet vt fideles omnes per sanctæ conuersationis exhibitionem,  actiuę vitæ sanctam operationem, semper Deo placere studeant. Succedunt, dilectissimi fratres, spiritualibus gaudiis spiritualia gaudia, sacris iunguntur solemniis sacra solemnia. Inde cumulantur fidelibus (si bene considerant) virtutes  præmia. Doctissimus ille Gregorius, qui apud Græcos vocatur Theologus, sermonem faciens de hac solemnitate, ita inchoauit dicens. Iesus meus,  iterum mysterium. Non ante multum temporis spatium celebrauimus diem, in quo die homo factus exiuit de Virginali vtero, Tanquam sponsus procedens de thalamo suo. Hodie illum celebramus diem, in quo seipsum manifeste innotuit mundo. In illo die cantibus Angelorum est adclamatus, in isto die Magorum muneribus est honoratus. Sicut in illo die ab Angelis, hominibus bonæ voluntatis, teste Euangelio, est pax annunciata: ita hodie Dauidico asserente oraculo, Lux orta est iustis,  rectis corde lætitia. Si vero rectis corde  iustis, pastoribus videlicet  Magis, Zachariæ  Elizabeth, Symeoni  Annæ,  multis aliis mundi salutem deuote præstolantibus, adueniente Christo exorta est lux  lætitia; iniustis  iniquis, Herodi scilicet, Scribis  Pharisęis ipsius crudelitati consentientibus, aduenit ingens mœror atque tristitia. Quale fuit gaudium, dilectissimi fratres, de aduentu Christi iustis,  exultatio, si vultis ad plenum scire, beati Lucæ Euangelistæ fidelissima  sincera præmonstrabit descriptio. Qualis e diuerso accidit iniustis,  iniquis ira  indignatio, hodierna sancti Euangelij sacra manifestat lectio. Quam timida suit de Rege nato, Herodis iniqui  anhela suspicio, testatur ad Magos ipsius nefandi subdola  formidolosa locutio. Dicebat eis. Ite  interrogate diligenter de puero,  cætera. Promittit se Christum subdolus adorare, quem occulte moliebatur occidere, quærebat impius interficere, per quem omnis iustus desiderat viuere,  sine quo nemo potest subsistere. Multos interimendo perdidit, sed vnum quem quærebat inuenire non potuit, non intelligens miser, contra se dictum. Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Et beatus Papa Gregorius adeo concionator festiuus, in Homilia pręsentis dici, ad exprobrandam calliditatem Herodis, suorumque similium, ita affatus est dicens. Qui Deum ficte quærunt, inuenire minime possunt. Quomodo ille illusus, Angelo monente, per aliam viam declarat Magorum reditus. Qualiter post illusionem iratus, paruulorum ac matrū manifestat luctus  gemitus. Quam tumide se extulit contra Dominum, declarat mors preciosa Sanctorum. Quantum sibi malus, quantum suis pessimus, sui suorumque (vt Patrum dicta referam) infœlicissimus demonstrat exitus. Testium Christi lætitiam,  piorum innocentum exultationem  gaudium, Herodis etiam iniquorumque omnium pœnas  interitum Esaias propheta præuidens, breui sententia comprehendit dicens. Addent mites in Domino lætitiam,  pauperes homines in sancto Israel exultabunt, quoniam defecit qui præualebat. Confusus est illusor,  succisi sunt omnes qui vigilabant super iniquitatem. Quam fœlix vates qui prophetica authoritate impios damnat,  diuina promissione pios remunerat,  vt ita dicam, vtramque partem hominum bonorum  malorum condigno charactere notat. O propheta mirabilis! qui vt B. Hieronymus dicit, non tam Propheta dicendus est quam Euangelista, qui etiam omnia nostræ salutis mysteria ad liquidum pandit, alia adhuc futura vaticinando pronuntiat, alia quasi iam peracta Euangelizando prædicat. Virginem parituram promittit, virgam de radice Iesse processuram introducit, paruulum nobis natum asserit,  silium nobis datum ostendit,  quod ipse sit Deus talia ei nomina inserendo perdocuit. Et vocabitur, inquit, nomen eius Ammirabilis, Consiliarius, Deus, Fortis, Pater futuri seculi, Princeps pacis. Quod super solium Dauid sedeat,  regnum ipsius in iudicio  iustitia, modo  in æternum confirmet  corroboret, aperta voce declarat. Hierusalem hortatur, vt surgat, lumen suum iam sibi venisse denunciat; iubet vt oculos leuet,  videat, omnes in fide congregatos sibi iam venisse congaudeat: processuras gentes in lumine suo,  Reges in splendore ortus sui clara voce pronuntiat, quod hodie totus mundus impletum concelebrat. Dauid nempe Rex, ex quo (vt Cyprianus victoriosissimus dicit) secundum carnem Christi natiuitas oritur,  qui tantam gratiam meruit, sicut B. Ambrosius scribit, vt ex eius familia virgo eligeretur, quæ nobis partu proprio Christum ederet: in Psalmo qui recitatus est, sacratissimos Epiphaniarum dies deuote celebrantibus fauet,  quid vnicuique festiuitati prospiciat, plenissime intonat. Dominicæ incarnationis mysteria enarrare cupiens, ita exorsus est inquiēs. Descendet sicut pluuia in vellus,  cætera. Præuidens quoque tempore natiuitatis cum iustitia pacem mundo venturam dicit. Orietur in diebus eius iustitia,  abundantia pacis. Sciebat enim quia per assumptam humanitatem, decreuit Deus totum sibi subdere mundum, Et dominabitur a mari vsque ad mare,  cætera. Et quia non solum Iudæi, sed etiam Gentiles ad fidem vocandi erant,  nigredine peccatorum tecti, ad lucem veritatis conuertendi: subdidit dicens, Coram illo procident Æthiopes. Sacramentum præsentis diei considerans, voce clara pronuntiat dicens. Reges Tharsis  insulæ munera offerent,  cætera. Adhuc etiam magnitudinem potestatis eius admirans, ait: Et adorabunt eum omnes Reges, omnes gentes seruient ei. In huius enim pauperculæ nostræ declamationis exordio, præfati sumus huius diei festum multis diuinorum mysteriorum priuilegiis consecratum,  vt verum esse sciat vestra fraternitas, multifarie Catholicæ fidei commendat authoritas. Hodie Christus mundo manifestus apparuit, hodie Baptismatis sacramentum suscepit,  suscipiendo sua præsentia consecrauit. Hodie vt fides credentium credit, aquas ad nuptias in vinum conuertit. Fit spiritualiter vinum ex aqua, quoniam cessante legis litera, fulget per Christum Euangelij gratia. Baptisatur Christus, renouatur mundus. Christus baptisatur, vetus homo exuitur, nouus homo induitur. Expellitur ille primus homo de terra terrenus: secundus induitur de cœlo cœlestis. Quando Christus baptisatus est, mysterium sacri Baptismatis cōsecratum est, præsentia totius Trinitatis, vox patris intonuit. Hic est filius meus dilectus, in quo mihi complacui: in specie columbæ Spiritus sanctus apparuit,  sicut solus filius a beato Ioanne baptisari voluit. De hac vero sententia beatus Hilarius tam pulchre scribit, quam sane sentit. Et licet tota Trinitas incarnationem Verbi,  mysterium Baptismi operata sit, tamen solus filius baptisatus est a Ioanne, sicut solus natus est de Virgine,  omnes assumptæ mortalitatis passiones, sine peccato transcucurrit,  secundum diuinitatis naturam semper impassibilis mansit. Sed vt ad priora redeamus, est hic dies, vt sæpe diximus, satis per se festiuus, sed ideo nimis perspicuus, quoniam natali Dominico dignoscitur esse contiguus. Cum Deus in puero adoratur, virginei partus honor excolitur. Cum homini Deo munera deferuntur, diuini puerperij dignitas adoratur. Dum Maria cum puero inuenitur, vera Christi humanitas,  Dei genitricis prædicatur integritas. Sic enim dicit Euangelista. Et intrantes domum inuenerunt puerum cum Maria matre eius,  procidentes adorauerunt eum,  apertis thesauris suis, obtulerunt ei munera, Aurum, Thus,  Myrrham. Ea quæ Magi offerunt munera, secreta de Christo produnt sacramenta. Dantes aurum, Regem prædicāt, Thus offerentes, Deum adorant, Myrrham ostendentes, mortalem agnoscunt. Nos ergo ita credamus Christum assumpsisse mortalitatem nostram vt per eius simplam mortem, duplam nostram cognoscamus abolitam. Quomodo Christus mortalis apparuit,  mortis debitum soluit, habes scriptum in Esaia. Sicut ouis ad occisionem ductus est. Et sub persona Hieremiæ de ipso a Iudæis dictum legimus. Morte turpissima condemnemus eum. De morte turpissima, id est de morte crucis, Apostolus. Factus obediens vsque ad mortem, mortem autem crucis. Et in alio loco. Christus resurgens ex mortuis, iam non moritur. Et, Quod mortuus est peccato, mortuus est semel. Et, Quia mortuus est propter delicta nostra. Et B. Petrus de passione eius dicit. Christus passus est pronobis, qui cum pateretur, non comminabatur. Quomodo Christum Regem esse credamus, diuina authoritate approbamus. Ipse enim de se dicit in Psalmo. Ego autem constitutus sum Rex ab eo, id est a Deo patre,  Dauid Patriarcha. Deus iudicium tuum Regi da. Et quod sit Rex Regum, ipse dicit per Sapientiam. Per me Reges regnant,  Principes legum iura decernunt. Et quod vere sit Christus Deus  Dominus, testatur per ipsum conditus totus vndique mundus. Ipse enim dicit in Euangelio. Data est mihi omnis potestas in cœlo  in terra. Et Apostolus asserit ei a Deo patre datum, nomen quod est super omne nomen, vt in nomine Iesu omne genu flectatur, Cœlestium, Terrestrium,  Infernorum. Et in alio loco Apostolus. Quoniam per ipsum,  in ipso creata sunt omnia,  ipse ante omnes,  omnia in ipso constant. Et beatus Euangelista. Omnia per ipsum facta unt,  sine ipso factum est nihil. Si omnia per ipsum facta esse,  in ipso constare noscuntur, consequens est vt aduentum omnia cognouisse credantur. Quid de rationabili creatura, Angelica videlicet  humana dicam? Quæ quantum Creatori suo per cogitationem est vicinior, tantum de aduentu eius extitit lætior. Et non solum illa quæ rationabilis est, Deum in carne venisse cognouit, sed etiam irrationabilis, quibusdam nutibus auctorem suum ipsum esse declarauit,  ei seruitutis obsequium quodammodo præbuit. Et vt pauca de multis dicam, vt maiorum tradit auctoritas, eo nascente cœlum nouum sydus produxit. Pedibus eius mare se calcabile præbuit, ventus eo iubente conticuit, eo moriente terra contremuit. Sol radios lucis suæ retraxit, saxa  monumēta patuerunt, mortui surrexerunt, multi qui tenebantur captiui, ab inferis liberi exierunt. De his Ioannes satis conuenienter Chrysostomus. Omne quod est, necessarie famulatur ei, a quo vt esset accepit originem. Idcirco, fratres, de diuinitate Christi tanta diximus,  adhuc dicere volumus, vt dum illum in præsepio positum, pannis inuolutum, humilem hominem inter omnia cernimus, Deum verum  Dominum super omnia esse non dubitemus. Illud vero singulare nomen deitatis quod est Deus, multoties in diuinis literis ad patrem refertur, aliquoties ad filium. Quoties ad patrem referatur, nullo modo mens humana potest colligere,  quod aliquando ad filium referatur, multis testimoniis edocemur. Vnde est illud. Deus iudex iustus. Cum dicimus, Deus iudex iustus, de filio dictum esse non dubitamus. Ipse enim dixit. Pater non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. Et in alio loco Psalmista, postquam dixit, Domine, addidit, Deus salutis meæ. Iesus saluator siue salutaris interpretatur. Item scriptura clamitat. Dominus ipse est Deus, Dominus ipse est Deus. Quam frequenter Christus Iesus, Dominus vocetur, omnis pagina diuina testatur. Dominus conterens bella, Dominus nomen est illi,  Psalmista. Dominus illuminatio mea,  salus mea. Illuminatio nostra est, quia sicut Euangelista dixit. Ipse illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Et sicut B. Petrus Apostolus ait. Ipse eduxit nos de tenebris in admirabile lumen suum. Salus nostra est Christus, sicut idem ipse pastor Ecclesiæ dicit, Isaiæ vsus testimonio. Cuius liuore sanati sumus. Et B. Petrus. Domine ad quem ibimus? Et ipse in alio loco. Domine bonum est nos hic esse. Et Thomas post resurrectionem eius; Dominus meus,  Deus meus. Sicut sæpissime Christus Iesus Dominus simul  Deus vocitatur, ita aliquando Rex  Deus, aliquando vero Dominus  Rex appellatur. Rex  Deus, in quinto Psalmo, Rex meus,  Deus meus. Dominus  Rex, sicut in vicesimo tertio, Dominus virtutum ipse est Rex gloriæ. His ergo  aliis, fratres dilectissimi, scripturæ diuinæ testimoniis eruditi: si credimus Dominum nostrum Iesum Christum, mediatorem Dei  hominum, Deique  hominis filium in nostra fuisse carne mortalem,  predicamus illum Regem Regum,  adoramus illum Deum Deorum,  Dominum Dominorum, recte credendo  bene operando, viciorum errores declinando, per justitiæ vias incedendo, carnem nostram cum vitiis  concupiscentiis mortificando, visibilia cōtemnendo, inuisibilia concupiscendo, cum illis tribus Magis tres supradictas species munerum, quotidie spiritualiter ad eius portamus præsepium. Cui sit gloria  potestas, honor  imperium, cum Patre  Spiritu Sancto, Per omnia secula seculorum. Amen.