 1  Decimo tertio kalendas decembris fiat commemoratio de sancta Elisabeth per Ordinem universum ; collecta : *Exaudi nos Deus salutaris.*  2  Monachi qui sunt in capellis quas Ordo possidet ubicumque infra festum Purificationis beatae Mariae virginis revocentur, et nec illi nec alii de cetero in ipsis deserviant aut morentur, sed qui capellas habent, per donatos vel per capellanos saeculares, si necessitas id deposcit, in eis faciant deserviri.  3  Universae moniales Ordini nostro sociatae vel etiam de cetero sociandae in singulis domibus habitum habeant uniformem, videlicet cucullam sine mantello, vel mantellum sine cuculla, ita quod illae quae mantellos hactenus habuerunt habeant ipsos, sed cucullis de cetero non utantur ; quae vero cucullis hactenus sunt usae, utantur in posterum, a mantellis penitus abstinentes, velaminibus nigris semper et scapularibus tempore laboris utantur, et sint sine caputiis tam scapularia quam cucullae.  4  Nullus convictus aut publice confessus vel notorie de indicibili vitio diffamatus in abbatem vel priorem de cetero promoveatur quin etiam tales, si iam alicubi sunt promoti, deiiciantur omnino.  5  Sententiae de non emittendis monachis vel conversis de cetero irrefragabiliter observentur, hoc addito, quod nullus mittatur ultra decem dietas vulgares, emissum autem ultra decem dietas nullus recipere teneatur. Abbas etiam qui contra diffinitiones praedictas conscientia remordente emiserit monachum vel conversum omni sexta feria sit in pane et aqua quousque taliter missus fuerit revocatus. Pater vero abbas vel visitator in visitatione inquirat de emissionibus eorum, de quibus teneatur respondere visitatus, si causae fuerint manifestae, de occultis causis suae conscientiae relinquatur.  6  Nobili viro comiti Richardo fratri regis Angliae, conceditur anniversarium post eius obitum per Ordinem universum.  7  Quarto idus iulii fiat anniversarium comitissae Blesensis per Ordinem universum.  8  Venerabili patri domino Roberto episcopo Lingonensi conceditur quod post eius obitum fiat pro eo plenarium servitium per Ordinem universum.  9  Domino Helnensi episcopo cui promissum fuit plenarium servitium per Ordinem universum persolvatur.  10  Nullus monachus aut conversus ad moniales cuiuscumque Ordinis vel reclusas causa colloquendi vel hospitandi divertat nisi de abbatis sui licentia speciali ; qui contravenire praesumpserit, in visitatione graviter puniatur.  11  Domino Radulpho episcopo Nivernensi conceditur quod post eius obitum per totum Ordinem pro eo plenarium servitium persolvatur.  12  Inhibetur ne de cetero in abbatiis nostris aut grangiis coquatur panis extra deferendus pro aliqua religiosa, saecularive persona nec pro blado panis coctus aliquatenus commutetur.  13  Pro comite Tolosano una missa de Spiritu sancto a singulis sacerdotibus Ordinis persolvatur.  14  Nullus in Ordine, de quacumque domo sit, per quamcumque domum transiens et audiens a quocumque peccata vel vitia cuiuscumque, ipsa praesumat scribere, vel scripta recipere, vel secum portare, quia istud pessimum genus detractionis seu infamationis merito reputatur. Qui autem hoc fecerit, tam ille qui scripsit quam ille qui alicui scedulam talem tradiderit, et qui eam receperit, vel recitare praesumpserit, poenam sustineant quae contra illos qui scribunt libellum infamiae vel in medio proiiciunt, in Usibus continetur.  15  In quindena sancti Michaelis per totam Angliam fiat festum S. Eduardi cum duodecim lectionibus, ad preces illustris regis Angliae.  16  Conceditur monialibus Leodiensis dioecesis ut possint festum beati Lamberti martyris in suis tantum domibus celebrare.  17  Petitio regis Navarriae ut post eius obitum associetur matris suae anniversario exauditur.  18  Pro domino Thoma quondam nobili comite Sabaudiae dicatur una missa pro defunctis a singulis sacerdotibus per Ordinem universum.  19  Retractatio, compilatio diffinitionum et ordinatio iterato committitur de Prulliaco, de Savigniaco, de Maceriis et de Quintiaco abbatibus ut conveniant in octava sancti Mathaei apostoli, apud grangiam de Pruliaco quae vocatur Achoos, communibus Ordinis sumptibus, ad hoc opus, et opere consummato referant ad dominum Cistercii et quatuor primos abbates et illi referant Diffinitoribus, et per manus Diffinitorum quod factum fuerit referatur Capitulo generali.  20  Ad honorem Dei et propagandam in Ordine charitatem quae non tam verbis quam operibus comprobatur, abbates congregati in Capitulo generali zelo charitatis accensi sponte et sine aliqua exactione consilium habuerunt inter se sublevandi domum Cistercii, quam tam tempestatibus quam *subtractione* fructuum, morte animalium et aliis afflictionibus, tetigit manus Domini, qui suos taliter tangere consuevit, volentes et inter se statuentes quod haec benedictio quam Domino dante dabunt ad manus trium abbatum deveniat qui solvent ex ea, cum necesse fuerit, debita dictae domus ; et quod maius est, cum manu auxilii ad sublevationem praedictam, manum consilii apponentes ex debito correctionis et restrictionis faciendae in domo iam dicta cui sponte se offerunt et obligant fratres Cistercienses, volunt iam dicti abbates quod in domo Cistercii et in membris nulla fiant aedificia, nec aliqua mutentur nisi ea quae permittit fieri Ordo. Item possessiones non emant ; item debita non augmentent, donec ad summam mille marcarum, minuantur debita dictae domus, hoc proviso etiam promisso quod istud in consequentia non trahetur. Et quia docet veritas primum quaerere regnum Dei, et dicit quaerentibus id principaliter bona temporalia secundario provenire ; volunt et statuunt Diffinitores quod statuta Ordinis serventur et flamma charitatis et devotionis qua succensi sunt in hoc facto abbates, sit flamma ignis devorantis in gyro, et si quid fuit in fratrum moribus spinosum, comburatur ; si quid tepidum vel frigidum, accendatur. Volunt etiam abbates quod singulis annis in visitatione Cistercii coram quatuor primis status huius domus recitetur, et abbates qui tenebunt pecuniam quae dabitur, de ea reddant coram eisdem abbatibus rationem. Haec autem supputatio in perpetuum, sed quousque melioratio domus Cistercii appareat, non durabit.  21  Infamia de crimine hereseos contra abbatem de Oratorio qui nuper cessit ad Capitulum est delata. Domino Cistercii committitur inquirenda qui, assumptis secum abbatibus quos voluerit, ad domum Oratorii personaliter accedens inquirat diligenter de infamia supradicta et corrigat quod decreverit corrigendum.  22  Abbates Fossaenovae et Casemarii accedant personaliter ad dominum Praenestinum et dominum Reinerii cardinales, et insinuent eis se missos a Capitulo generali ad admonitionem episcoporum qui sunt in illis partibus de Ordine nostro, qui non nullos, ut dicitur, in victu et vestitu superfluo etiam quibusdam aliis excessibus scandalisant, et ab ipsis cardinalibus consilium et formam accipiant monendi supra dictos episcopos.  23  Inspectio loci ad quem vult mutare rex Aragonensis abbatiam de Lavaxio committitur de Sanctis Crucibus, de Populeto et de Scarpio abbatibus qui pensatis omnibus quae secundum formam Ordinis sunt pensanda, quid invenerint anno sequenti renuntient Capitulo generali. Abbas Fontisfrigidi hoc eis denuntiet.  24  Inspectio abbatiae monialium prope Trecas quam petit associari Ordini venerabilis episcopus Lingonensis, committitur de Ripatorio, de Bellencuria et de Moris abbatibus, qui abbates recipiant eam in Ordine si viderint expedire, nec expectata licentia Capituli generalis, pensatis omnibus quae secundum formam Ordinis sunt pensanda, et sit filia Claravallis, et quid inde, etc.  25  Praecipitur abbati de Liza in virtute obedientiae quod incontinenti accedat ab abbatiam de Fontibus in Anglia matrem suam, abbas vero de Fontibus assumpto sibi de Rievalle et de Boxleia audiat quid abbas proponere voluerit pro se et quid visitatores voluerint proponere contra ipsum et faciant inde quod viderint faciendum, in plenitudine potestatis.  26  Translatio monialium a loco qui dicitur ecclesia Sanctae Margaretae prope abbatiam Sancti Thomae de Veneciis, quam fecerunt abbates de Caravalle, de Columba et de Serreto, auctoritate Capituli confirmatur, hoc addito quod ad locum praedictum nulla in posterum revertatur. Quia hic locus ad quem translatae sunt, minus competens esse dicitur a quibusdam, inspectio loci illius committitur de Sanavalle, de Victoria et de Sythin abbatibus et, habeant potestatem transferendi moniales iam dictas ad locum quem iudicaverint potiorem, si dante Domini potuerint inveniri, sin alias in loco ad quem sunt translatae maneant quousque dignetur eis divina gratia providere. Paternitatem autem integram in eodem loco ubi sunt modo, vel in loco ubi fortassis mutabuntur perpetuo habeat quicumque pro tempore abbas fuerit Sancti Thomae, servato etiam iure pleno in possessionibus primi loci monasterio Sancti Thomae si quod habet in eisdem.  27  Quoniam constat Diffinitoribus quod abbas Sancti Petri de Gomel anno praeterito renuntiavit quaestioni super visitatione et prioratu, quae dicebat se de iure habere in domo fratrum Calatraviae inter ipsum et patrem suum abbatem Morimundi in audientia Capituli aliquamdiu ventilata, fuit anno praeterito terminata ; constat aliis legitimis documentis quod iniustam fovebat causam contra patrem, cum constet Capitulo quod Calatravia sit propria filia Morimundi immediate pertinens ad eamdem, nunc auctoritate Capituli confirmatur, et imponitur perpetuum silentium tam conventui quam abbati Sancti Petri de Gomel, ita quod quicumque quaestionem super aliquo articulo ad causam pertinente iam dictam ausus fuerit suscitare, si abbas fuerit sciat se esse depositum ipso facto, alii vero si monachi aut conversi de domo propria emittantur non reversuri nisi de licentia Capituli generalis. Monachus autem qui per abbatem Sancti Petri dicitur esse promotus in priorem Calatraviae, et illi qui sunt cum eo revertantur ad domum propriam sine mora, alioquin nisi infra Natale Domini non fuerint reversi, sciant se excommunicatos esse auctoritate Capituli generalis. Abbas de Rivosicco hoc eis denuntiet.  28  Abbas de Borbona qui abbati Morimundi equitaturam unam ab eo petitam in necessitate sua non accommodavit, cum domus eius per Dei gratiam, ut dicitur, sit abundans, tribus diebus sit in levi culpa, uno eorum in pane et aqua.  29  Petitio abbatis Casemarii qui petit quod possit mittere conventum filiae de Matina annis singulis ad grangiam quae dicitur Santbutina, moraturum ibidem tribus mensibus in aestate exauditur, ita quod ordinem teneant et non negligant Ordinis instituta.  30  Pavimentum curiosum quod est in ecclesia de Gardo penitus evertatur et ad antiquam simplicitatem Ordinis redigatur. Abbas qui hoc fieri permisit vel qui factum sustinet, tribus diebus sit in levi culpa, uno eorum in pane et aqua.  31  Querela abbatis de Net conquerentis de abbate de Margan qui, sicut debet, compositionem quae facta fuit inter eos auctoritate Capituli, [non observat], alias ei multipliciter iniuriosus existens, committitur de Boxel, de Beldeluas, de Kinigunde pace vel iudicio terminanda et quid inde fecerint anno sequenti renuntient Capitulo generali. Abbas de Kingude collegis suis hoc denuntiet.  32  Causa quae vertitur inter abbatem Claraevallis et abbatem de Alna super filiatione monialium de Angueres committitur de Prulliaco, de Tribus Fontibus et de Capella in Flandria abbatibus, si interim partes non composuerint, ut causam istam terminent pace vel iudicio, et quid inde fecerint, etc.  33  Querela abbatis et conventus de Tillieto et de Sancto Andrea super pasturis, molendino, possessionibus et rebus aliis committitur in plenitudine potestatis de Columba, de Caravalle et de Fontevivo abbatibus pace vel iudicio terminanda, etiam factum suum faciant auctoritate Capituli generalis firmiter observari, et quid inde, etc.  34  Petitio nobilis comitis Wiltensis de construenda abbatia monachorum nostri Ordinis iterato committitur de Inis de Iugo Dei et de Cumba abbatibus qui ad locum accedentes diligenter inspiciant quae secundum Ordinis instituta inspicienda sunt et quod invenerint sequenti anno referent Capitulo generali. Abbas de Mellifonte hoc eis denuntiet.  35  Abbas de Castro Dei qui non denuntiavit de Tracten, de Voto et de Sancta Maria iuxta Dubliniam abbatibus commissionem eisdem factam a Capitulo generali pro causa abbatis de Castro Dei et abbatis de Magio, faciant poenitentiam in Usibus constitutam et eadem causa iterato eisdem abbatibus committitur, et quid inde, etc. Abbas de Voto hoc collegis suis denuntiet.  36  De abbatia Gratiae Dei in Wallia quae in loco litigioso *constructa* esse dicitur et fundata, iterato committitur de Brueria et de Quingesode abbatibus qui ad locum personaliter accedentes, fundatorem moneant ut locum conferat competentem in quo pacifice possit abbatia fundari, et quid inde, etc. Abbas de Quingesode hoc collegae suo denuntiet.  37  Abbates de Hungaria videlicet de Pelis, de Pasto et de Kerc qui hoc anno venire debuerunt ad Capitulum nec venerunt, poenitentiam faciant in Usibus constitutam. Abbas de Aceyo hoc eis denuntiet.  38  Querela abbatis de Bellabrancha contra abbatem de Caloceyo committitur de Claromonte, de Campania et de Pietate abbatibus, pace vel iudicio terminanda, et quid inde, etc.  39  Causa quae vertitur inter abbatem Savigniaci et abbatem Fontis Danielis committitur de Persenia, de Thyronello et de Pietate Dei abbatibus pace vel iudicio terminanda, si interim partes non composuerint, et quid inde, etc.  40  Inspectio abbatiae prope Priuinum quae vocatur Mons Sanctae Mariae quam Petrus clericus petit nostro Ordini sociari, committitur de Prulliaco, de Ioyaco et de Sigilleriis abbatibus ut ad locum personaliter accedentes, pensatis omnibus quae secundum formam Ordinis sunt pensanda, recipiant eam in Ordine, non expectata ulterius licentia Capituli, si viderint expedire, et sit filia Pruliaci.  41  Monachi de Cella qui certis de causis a domo propria sunt eiecti, non revertantur de cetero ad eamdem, nisi de licentia Capituli generalis, et a matre domo videlicet de Porta penitus emittantur. Abbas autem de Porta qui recepit monachos qui erant incontinenti eiiciendi, cui imponitur quod per negligentiam suam in filia sua tot et tantorum excessuum praeputia excreverunt, et hoc constat per inquisitores missos a Capitulo generali, stet ad voluntatem abbatis Morimundi.  42  Correctio et reformatio abbatiarum de Ardorello, de Caduino et de Sancto Marcello, de quarum excessibus clamosa insinuatio ad Capitulum pluries est delata, committitur de Fresneda et de Grossobosco abbatibus ut ad loca praedicta personaliter accedentes, corrigant et reforment quae corrigenda et reformanda invenerint in plenitudine potestatis, et quod inde, etc.  43  Abbates de Calabria, videlicet Sancti Stephani de Bosco et Aquaeformosae et de Romatoris et de Arcu in Sicilia, quia hoc anno debuerunt venire ad Capitulum nec venerunt, poenitentiam faciant in Usibus constitutam. Abbas de Nucharia hoc eis denuntiet. Similem poenitentiam faciat abbas de Coronata ; abbas Casemarii hoc ei denuntiet.  44  Inspectio loci qui vocatur Paradisus in Postnonensi dioecesi in quo nobilis vir Bronosius palatinus in Polonia vult fundare monachorum monasterium, committitur de Sicham, de Colba et de Cenna abbatibus ut ad locum personaliter accedentes, pensatis omnibus quae pensanda sunt secundum formam Ordinis, de domo de Lenin mittant istuc conventum, non expectato ulterius super hoc mandato Capituli generalis, et quid inde, etc.  45  Abbas Sanctae Crucis in Austria qui monacho suo quem Dominus vocabat ad praelationis honorem, extitit inhumanus, nec voluit honorare, cum non dederit ei novum aliquod vestimentum praecipue cum domus sua sit abundans, tribus diebus sit in levi culpa, uno eorum in pane et aqua.  46  Inspectio abbatiae quam vult fundare N. Th. Franconiae palatinus, committitur de Silea, de Camina et de Coperniceya abbatibus, ut ad locum personaliter accedentes, pensatis omnibus quae secundum formam Ordinis sunt pensanda, illuc mittant conventum de domo Andreo, si viderint expedire, et sit filia de Porta, et quid inde, etc.  47  Querela quae vertitur inter abbatem de Lucela et de Sancto Urbano pro filiatione abbatiae de Orto Dei committitur de Porta Coeli, de Paris et de Wagtejneyo abbatibus pace vel iudicio terminanda, et quid inde, etc.  48  Moniales de Bontebruc ad petitionem domini Papae nostro Ordini socientur. Item petitio domini Papae de abbatia monialium de Hilmetas, similiter de abbatia de Presborc in Hungaria in archiepiscopatu Strigoniensi Ordini sociandis, exauditur, et sint filiae Cistercii.  49  Correctio et reformatio abbatiae de Clamlux auctoritate Capituli generalis, in plenitudine potestatis committitur de Rievalle, de Rupe, et de Salleya abbatibus, qui ad dictam domum personaliter accedentes quae corrigenda et reformanda invenerint, corrigant et reforment, tam in capite quam in membris, et quid inde, etc.  50  Abbas Campiboni qui electionis suae nuncium habuit et alias inutilis est regimini animarum, sicut constat ex testimonio plurimorum, stet ad mandatum abbatis Bonaevallis Ruthenensis. Pater autem abbas ipsius, videlicet Bonaevallis Ruthenensis qui eum taliter promovit, priorem eiusdem domus amovit et alium substituit, electores non per priorem, sed per abbatem socium nominavit, sex diebus sit in levi culpa, duobus eorum in pane et aqua, et extra stallum abbatis per annum.  51  Inspectio coenobii iam constructi ad mittendum illuc conventum de domo Cariloci, pro quo petit illustris ex Hungariae, committitur de Egris et de Pasto abbatibus, qui ad locum personaliter accedentes, pensatis omnibus quae secundum formam Ordinis sunt pensanda mittant illuc conventum de domo Cariloci, non expectata ulterius licentia Capituli generalis, si viderint expedire, et quid inde, etc. Abbas Cariloci hoc eis denuntiet.  52  Querela inter abbates Mansiadae et Aquaebellae super pasturis committitur de Leoncello, Francharum vallium, et de Sinanqua abbatibus auctoritate Capituli generalis pace vel iudicio terminanda, et quid inde, etc.  53  Inspectio loci qui dicitur Montana Sancti Petri in Marchia, iterato committitur de Bochan et de Sancto Gotardo abbatibus qui ad locum personaliter accedentes si viderint expedire mittant illuc conventum auctoritate Capituli generalis de domo Egriensi, non expectata ulterius licentia Capituli generalis, et quid inde, etc. Abbas de Aceyo hoc eis denuntiet.  54  Inspectio coenobii monachorum quod dicitur Fons Beatae Mariae pro quo petit episcopus Monasteriensis committitur Campensi et Bergensi abbatibus ut ad locum personaliter accedentes, quid invenerint sequenti anno renuntient Capitulo generali. 