BEATVS igitur Odilo, Aruerniæ oriūdus, ex equestri quidem ordine genus duxit, sed terrenæ prosapiæ lineā cœlestis vitæ nobilitate transcendit. Hinc dum adhuc puerili teneretur infantia, tanto repente est omnium fere membrorum languore constrictus, vt incedendi quoque prorsus amitteret facultatem. Accidit autem aliquando vt nutrix eum ante ianuam cuiusdam Basilicæ, quæ in honore beatæ Dei Genitricis erat dedicata, relinqueret:  ipsa suis intenta compēdiis, per diuersa procul abiret. Puer itaq. se conspiciens sine custode relictum, ac nutricæ sedulitatis ministerio destitutum, diuino quodam prouocatus instinctu, tentare cœpit si valuas Ecclesiæ quolibet nisu posset attingere. Fluctuabat igitur innocens reus Dei,  sub diuino verbere constitutus, quid ageret nesciebat. Innocens, inquam, vt puta qui non peccauerat, reus autem Dei, quia cœlesti verbere vapulabat. Tandem repens,  quasi quodam se manuum pedumque remigio fulciens, vix peruenit ad ianuā, paulatimque progressus, intrauit. Iamque spe concepta valentior, pallam Altaris arripuit,  sic se erigere, quibus poterat conatibus, cœpit. Sed dum intempestiue conatur, necdum soluti languoris adhuc nodositate restringitur. Quid plura? Tandem diuinæ virtutis auxilium sensit,  omni languore deposito, factus incolumis, ad referēdas Deo gratias, intuentium animos prouocauit. Et quia tunc alius deerat qui pro se intercederet sanctus, ipse, vt ita loquar, in se signum virtutis exhibuit, ipse pro se interuenit,  de seipso miraculum faciens, medicinam diuinæ curationis obtinuit. Hoc est enim egregium  insigne miraculum, cum homo non per alium, sed ipse sibi consciscit diuinæ virtutis auxilium. Qui præterea dum ad grandiusculæ iam ætatis adolesceret incrementum, prius apud sanctum Martyrem Iulianum factus est Clericus, deinde beati Maioli Confessoris egregij se magisterio tradidit,  in Cluniacensi Monasterio habitum sanctæ Religionis accepit. Vbi dum quietus ac simplex humiliter in sancta conuersatione persisteret,  in ipso rudis atque nouitiæ conuersationis exordio, quædam iam in eo perfectionis insignia prælucerent: vix euolutis quatuor annis, B. Maiolus obdormiuit in Domino. Sed antequam humanitatis debitum solueret, proximus tamen beatæ dormitionis articulus immineret, B. Odilonem sibimet in Pastoralis officij cura substituit, suumque super Dominici gregis custodiam, vicarium dereliquit. In quem protinus omnium fratrum vota concurrunt, omnes se ad obedientiā sibi vnanimi deuotione susternunt; quique se eatenus orbatos remanere defleuerant, iam decessionis paternæ iacturam, in supparis vicarij reformatione compensant. Iam vero in commissi regiminis sollicitudine constitutus, plurimis sanctæ religionis cœpit florere virtutibus. Nimirum vt psalmodiæ studiis vigilanter insisteret, dura corpus inædia maceraret, atque a sacris Altaribus non recedens, quotidianum fere omnipotenti Deo Sacrificium laudis offerret. Inter quas profecto piæ deuotionis excubias, vberibus plerunque lachrymarum compunctionibus affluebat. Porro autē Adraldus Abbas Bremetensis Monasterij, vir videlicet Religiosus, ac sanctæ conuersationis honestate conspicuus, qui discipulus eius extiterat, nobis aliquando retulit, quia vir Dei dum in eo quo postmodum defunctus est languore decumberet, illi præcepit vt ex calcularis abaci supputatione colligeret, quæ posset esse summa Missarum, quas celebrauit per spatium quinquaginta sex annorum quibus Monasterium rexit. In quo facto liquido deprehenditur, quam diuturna, quam indeficiens diuini amoris flamma, beati viri pectus excoxit, quem nimirum ab offerendis quotidie salutaribus hostiis cohibere tot curarum, tot ingruentium negotiorum sollicitudo non potuit. In erogandis præterea eleemosynis ita largus erat, vt nonnulli dum eum omnia dispergentem sine cunctatione conspicerent, non dispensatorem, sed prodigum iudicarent. Præsertim quodam tempore, dum fames valida fines Aquitaniæ vehementer affligeret, ac plurimas Galliarum prouincias pestilenter arctaret, exhaustis iam in pauperum vsus ærariis,  horreis quorumcumque prouentuum non mediocriter profligatis, mox etiam plurima Sacrarij vasa confregit, insignia Ecclesiæ ornamenta distraxit: coronæ quoque quam sibi Imperator Heinricus, ob sui memoriam destinauerat, non pepercit. Vt igitur tam acerbæ famis in quibus valuit temperaret inopiam, quicquid hinc inde corradere potuit facultatum, in sustentationes  alimenta contradidit egenorum. Quadam sane die, dum per publicum pius equitator incedit, duos in itinere pueros fame peremptos reperit. Mox equo desiliens, laneam qua indutus erat ad carnem sibi subduxit interulam, eaque (prout velaminis quantitas permittebat) vtrumque cadauer obuoluens, exhibet mortuis sepulturam. Nam  vespillones mercede conduxit,  funereis vsque ad tumulum prosecutus exequiis, defunctis fratribus debitum humanæ pietatis exsoluit. In eadem quoque gestorum eius reperitur historia, quia corpus suum non modo duris consueuerat attenuare ieiuniis,  asperrimis edomare ciliciis, sed  quibusdam ferreis nexibus coartabat. In percipiendis autem ita se moderabatur eduliis, vt apposita quæque contingens, ac naturali dumtaxat necessitati dispensatiue subseruiens,  vanitatem superstitionis effugeret,  sobrietatis continentiam reseruaret. In promulgandis porro iudiciis, ac modis pœnitentiæ præfigendis tam pius erat,  tanta mœrentibus humanitate compatiens, vt nequaquam districtum patris imperium, sed maternum potius exhiberet affectum. Vnde se reprehendentibus huiusmodi verbis solebat eleganter alludere. Etiamsi damnandus sim, inquit, malo tamen de misericordia, quam ex duritia vel crudelitate damnari. Inter cæteros autem sanctos, circa beatam Dei Genitricem tam ardentissima deuotione flagrabat, vt constitutus in choro psallentium, cum ad illum veniretur ex modulantium alternatione versiculum, Tu ad liberandum suscepturus hominem, non horruisti Virginis vterum, in terram se repente prosterneret: sicque per corpus ostenderet, quibus desiderij cœlestis in mente facibus æstuaret. Vir igitur sanctus cum in bonis moribus per quotidiana piæ conuersationis incrementa succresceret, seseque quotidie melior ad perfectionis culmen ardentius anhelaret, cœpit nonnullis coruscare miraculis, vt qui clarus erat in probitate morum, claresceret etiam in ostensione signorum. Et qui in obtutibus omnipotentis Dei erat lucerna ardens, fieret etiam coram hominibus lucens. Vnde diuino disponente iudicio factum est, vt quia de illis erat quibus dictum est. Vos estis lux huius mundi, dum ipse lux esset, primum de luce miraculum exhiberet. Aliquando siquidem dum esset in quadam sui iuris villa, quæ Bersoniacum dicitur, videt puerum venustum quidem forma, sed cœcum a natiuitate. Super quo consulens didicit, quia filius esset villici,  quia visum numquam penitus habuisset. Cui mox pia benignitate compatiens,  apud se tacitis precibus latenter insistens, vt puta qui talia necdum erat expertus: tandem aduocat paruulum, signum illi salutiferæ crucis in fronte depingit,  confestim visum, quem natura negauerat, puer accepit. Alio quoque tempore dum esset vir Dei, apud suum quoddam Monasterium, quod Vallis-aurea nuncupatur, quarta videlicet feria primæ quadragesimalis hebdomadæ, quæ caput ieiunij dicitur, surgentibus a mensa fratribus, ille pugillum cinere latenter impleuit,  apposito pane discubuit. Cumque cinerem tanquam panem manducaret, vt potum quoque, iuxta prophetam, cum fletu temperaret, præcepit fratri vt clam sibi aquam nullo teste deferret. Ille quod erat iussus impleuit, aquam attulit. Quæ dum labiis adhibetur, austeritatem vini redolere sentitur. Reprimit ergo manum, abigit poculum, atque vt sibi aquam minister afferat, signis  euidentibus nutibus imperat. Ad quod minister obstupuit,  vinum se a mensa referre, qui aquam propinauerat, admiratus expauit. Geminat tamen officium, vinum proiicit, conuasat aquam, denuo porrigit discumbenti. Sed ecce dum aqua potanda repetitur, vinum rursus in poculo reperitur. Iam itaque vir sanctus diuinæ pietatis erga se beneficium recognoscens, quod Deum sibi misericorditer indulgere considerat, cum gratiarum actione percipere non recusat. Præterea cum vir Dei cum Heinrico Rege, qui postmodum factus est Imperator, in Ticinensi simul vrbe consisteret,  Dominicæ Natiuitatis gloriam celebraret, contigit vt velamen mensæ eius artificiosa textrini laboris operatione conspicuum, sacrilega fuisset fraude sublatum. Postquam autem vir Dei cum Rege discessit, fur qui rapuerat iam securus, proposuit velamen in foro venalium. Sed dum illi dispositio cœlestis obsistit, sancta distrahi præda non potuit. Ter igitur quod subduxerat, inter nundinarum merces exposuit, tertio subtiliter attentauit, sed cum emptoribus de pretio penitus conuenire non potuit. Nec inter distrahentem,  coementem pacisci valuit venale commercium; quia diuina dispositio conatibus hominum negauit effectum. Interea sceleris huius authorem vltio diuina corripuit,  manus quæ sacrilegium perpetrauerant, ac pedes quibus raptor aufugerat, arefaciens, intolerabili dolore constrixit. Mox itaque languore compulsus, ad Ecclesiam beati Maioli manibus alienis aduehitur, mantile sublatum, ad commissi reatus indicium coram cunctis appenditur,  diuina clementia ab omni populo qui percitus huius famæ rumore confluxerat imploratur. Sic itaque beati Maioli meritis, ac precibus fratrum sibi seruientium sanus  incolumis factus, velamen reddidit alienum,  recepit semetipsum. Probauit ergo quo præmio dignus esset, qui beatum offenderet Odilonem. Alius quoque fur dum vir Dei in eadem vrbe consisteret, stabulum eius nocturnus irrupit,  equum cui specialiter ipse insidere consueuerat, caute subduxit. Sed quia illis in partibus deprehendi cleptes sacrilegus timuit: concitus ad oppidum Laudense profugit. Securus itaque recognoscentium, proponit equum, emptores inuitat, vehiculum laudat, commercium flagitat. Sed sic hominem diuina dispositio præpediuit, vt nec cum quolibet emptore componere, nec animal potuisset pecunia permutare. Postremo reuersus ad se, ac pœnitentia ductus, bestiam ad locum sui criminis conscium reuocat,  quid sibi contigerit, ad confusionem sui  omnipotentis Dei gloriam, non occultat. Vir idem venerabilis dum esset in itinere constitutus quia causa dictabat, Ticinum festinanter ac sine mora transire cupiebat, sed intumescentibus aquis etiam nauigium deerat. Protinus ergo confisus in Deum, vnum e famulis vocat, seseque in nomine Christi præcedere, per alueum fluminis imperat. Obedit illico famulus, spumantes profluentium vndarum cumulos ingredi non moratur. Deinde vir sanctus cum omni commeantium turba subsequitur,  sic omnes in vlteriorem aluei crepidinem, absque vllo prorsus incommoditatis offendiculo, transponuntur. Quod dum nonnulli qui aderant mirarentur, velut æmuli præcedentium, cœperunt attentare meatum. Sed mox vt adorsi sunt extremos citerioris ripæ fluctus attingere, nisi equos sub celeritate reprimerent, profluentis aquæ submersi voragine, procul dubio naufragium pertulissent. Vnus autem ex his qui tunc aderant, vt tam insigne miraculum vidit, obstupuit: hominemque Dei vt suæ domus dignaretur hospitium, fusis humiliter precibus imperauit. Intempestæ vero noctis silentio, vis venti vehementior irruit,  lucernam, quæ in dormientium cubiculo dependebat, extinxit. Expergefactus autem cubicularius, cum lumen agnouisset extinctum, ad abigendam noctis tenebrosæ caliginem, diuini luminis infulgere postulat claritatem. Deus, inquit, omnipotens, qui lumen es verum, pro amore serui tui Odilonis, ab hac domo tenebras dimoue, eamque gratiæ tuæ luce persunde. Confestim de cœlo coruscæ lucis splendor emicuit,  totam domum superni splendoris claritas illustrauit. Si ergo hoc agebat Odilo tunc sopore depressus, quid putas nunc apud Deum potest, carnalis sarcinæ corruptione solutus? Paulo ante natiuitatem Domini per hyemalium inclementiam imbrium, sanctus senex ad beati Marcelli Martyris Monasterium festinabat. Venerunt autem ad quoddam flumen, quod ita fluctibus exundantibus inhorruerat, vt prorsus intransmeabile videretur. Confisus tamen in Domino, dirigit præuium qui vada pertentet,  ipse mox cum comitibus subsequens, pertransiuit inlæsus. Sed in hoc vadantium transitu, illud mirabile fuit, quia cum cæteros aquæ pertingerent vsque ad femora, viro Dei nec corrigia quidem pedis, aquarum est inundatione perfusa. In illo scilicet solo, madoris sui perdidit vnda vires, in reliquis autem, naturalem ingeniti iuris exhibuit facultatem. Istum aqua tangere potuit, humidare non nouit, illos autem (quod natura dictauerat) vndique madefecit. Præterea dum vir Domini apud Monasterium beati Martini, quod ad publicam stratam dicitur, receptus esset hospitio, sicut moris erat vt vbicumque maneret, quocumque se verteret, monachorum illico frequentia non deesset, non paruus ei fratrum cœtus adfluxit. Quos ille cum alacritate suscipiens,  prius eis in affabilis eloquij familiaritate communicat,  postmodum vt sibi pro charitate conuescantur, inuitat. Sed dum in longum sermo protrahitur, semotim quosdam ex familia serios accipit, vtrum sit, vnde refici fratres valeant inuitati, solerter inquirit. Qui de cæteris alimentis constare quidem vtique perhibent quantitatem, de piscibus autem pene nihil esse, quod ad tantam hominum perueniat multitudinem. Ad quos ille. In nomine, inquit, illius qui nouit quinque millia hominum ex pane modico,  gemino pisce reficere, non quasi nihil vt dicitis, sed vberrimam nobis  hospitibus nostris piscium copiam ministrate. Cum igitur mensæ discumbentium pauci qui aderant pisces a dapiferis inferuntur, cœpit esca in manibus comedentium crescere,  quo magis a conuescentium turba cōsumitur, exuberantius abundare. Adeo vt satiatis omnibus, plurima superessent, quæ nō modo seruitorib. cunctis sed  aliis, si superuenirent, oblata sufficerent. Cui protinus famuli. Ecce Pater, inquiunt, quod pusillanimitas nostra non credidit, vestræ fidei meritum diuinitus impetrauit. Iam non dubitare didicimus, si promissionem vestram in articulo cuiuslibet difficultatis audimus. At ille (vt semper erat mitis,  humilis) non suæ fidei, quod diuinitus factum erat, adscripsit; sed illorum potius obedientiæ,  sanctorum hospitum meritis imputauit. Huic etiam illud non dissimile est, quia cum Dei famulus in Romana vrbe consisteret,  hospitium in monte Auentini, apud Monasterium beatæ Dei Genitricis haberet, contigit, vt sicut illius vrbis familiare est, omnino tale vinum deesset, quod sancto viro saporis habilitate congrueret. Inquirit ergo Abbatem loci vtrum melius habeat. Qui se confestim  profitetur habere,  quantum ipse præcipit, libenter afferre. Vir autem Domini, modicum quod ante se erat vasculum dedit,  vt sibi plenum deferretur, expetiit. Allatum ergo, ante se posuit,  ipse potissimum more pincernæ sibi dumtaxat,  Abbati qui iuxta se discumbebat, expendit. Cumque iam a mensa surgendum, refectio completa dictaret,  paululum adhuc vini in vasculo superesset, Pater sanctus blande subridens. Non, inquit, fratres mei, plene circa vos officium charitatis exhibui, qui vinum quod mihi sapuit, vobiscum participare neglexi. Arripiens ergo cyathum, infundit merum,  singulis singulum pro benedictione largitur. Res mira, cum fratres essent fere duodecim,  eis bibentibus, potus copia non defecit,  eorum completo numero, nihil omnino superfuit. Illis itaque quod factum fuerat ammirantibus, vir veræ humilitatis custos, vt in alium diuinæ gratiæ munus impelleret,  ipse fauoris humani gloriam declinaret, charitati dumtaxat illius qui vinum dedit, miraculum supernæ benedictionis applicuit. Dehinc dum egressus Roma, reuerteretur ad propria, quidam intra Taurinensem vrbem, nimium febris patiebatur ardorem. Hic furtiue per ministros aquam, qua vir Domini manus abluebat, accepit, fideliter bibit,  sic absque mora, deposita prorsus omni febricitatione, conualuit. Iamque Iouini montis prærupta conscendens, obuios habet pauperes, præ difficilis viæ lassitudine potum æstuanti desiderio flagitantes. Pius itaque Pater sui negligens, aliis in necessitate compatiens, iussit vt quicquid vini propriis haberetur in vasculis, absque vlla reseruationis industria, vel potius diffidentia, præberetur egenis. Paulo post naturæ necessitate cogente, discumbunt omnes vt capiant cibum. Et ecce vtres qui studio fuerant piæ compassionis exhausti, vino reperiuntur, Deo scilicet debitum persoluente, repleti. Nam iuxta scripturam, Qui dat pauperi, Deo fœneratur. In hoc ergo fœlici commercio, vbi Dominus debitor, famulus fuerat fœnerator, quod a seruo fideliter est depositum, a bono debitore non segniter est solutum. Aliquando Imperator Heinricus dum apposita mensa discumberet, vas illi holo-vitreum valde pretiosum,  Alexandrini operis arte compositum cum tritis est pigmentis allatum. Mox aduocat duos aulæ regiæ Capellanos, Albericum videlicet  Landulfum, quorum alter Cumanæ, alter vero Taurinensis Ecclesiæ postmodum Episcopi facti sunt. His itaque vasculum tradidit,  per eos beato viro odoriferi nectaris exenium destinauit. Quod profecto vasculum, Capellani sancto viro, prout decebat, humiliter offerunt, ac pro eo postmodum redituri ad Regis interim conuiuium reuertuntur. Paulo post vero (sicut humanæ curiositatis mos est, vt noua quælibet  insueta inhianter aspiciat) cœperunt monachi præfatum vas sub admirationis intuitu contrectare,  de manu in manum solerter inspiciendo transponere. Cum ecce de manibus incaute se tenentium labitur,  (vt fragilis est naturæ) continuo frangitur. Quod mox vt vir sanctus accidisse cognouit, grauiter tulit,  præsertim Clericis, qui reliquerant, paterna pietate condoluit, ne videlicet Augustum innocentes offenderent,  non modo iacturam gratiæ, sed  regij motus periculum sustinerent. Mox ergo cum fratribus Ecclesiam pius Pater ingreditur,  ne hi qui erant immunes a culpa, motum regiæ indignationis incurrant, orationibus  Psalmis incumbens, clementiam diuinæ pietatis implorat. Iam igitur oratione completa, vir Dei fractum sibi vas iubet offerri, manibus contrectat, oculis vndique subtiliter inspicit,  ecce nulla prorsus in eo fracturæ vestigia deprehendit. Tunc indignatus in fratres, eos cum austeritate redarguit, cur vas conquererentur effractum, quod omnino permanserat illibatum. Illi vero vehementer attoniti, tam euidentis ostensione miraculi,  austeritatem corripientis libenter accipiunt,  ad referendas omnipotenti Deo gratias, feruentius accenduntur. Præterea religiosus quidam vir, oriundus de pago Rotenensi, reuertebatur a Hierosolymis. Qui dum mare transiret, quod a Sicilia versus Thessalonicam per plurima fluctuum periculosa loca protenditur, eumque cum multis aliis furentium ventorum horror impelleret, applicuerunt ad insulam quandam siue rupem, vbi sanctus quidam seruus Dei manebat inclufus. Rotenensis itaque vir, illic aliquandiu commorans,  transquillitatem sedandi maris expectans, delectabatur cum seruo Dei frequenter habere colloquium. Sed dum hinc nonnulla dicuntur, illinc plurima referuntur, perquisitus hospes a viro, vnde genus duceret, originaliter Aquitanum se esse respondit. Requisitus insuper vtrum Cœnobium illud, quod dicitur Cluniacum,  Odilonem eiusdem loci nosset Abbatem, optime quod quærebat se nosse perhibuit. Sciscitatur homo, cur hoc ab eo Dei seruus inquirat. Ad quem ille. Sunt, inquit, vicina nobis loca, ex quibus grauissima flammarum furentium euomuntur incendia, in quibus etiam locis animæ reproborum diuersa luunt pro meritorum qualitate tormenta. Ad quorum semper exaggeranda supplicia, innumerabiles sunt dæmones deputati, qui intolerabiles eorum pœnas quotidie renouant,  eos ad rediuiua supplicia indesinenter instaurant. Quos tamen ego frequenter audiui querulis lamentationibus eiulantes,  lachrymabili vociferatione deflentes, quod orationibus  eleemosynis quorumdam aduersus eos infœderabiliter concertantium, frequenter ex eorum manibus eriperentur animæ damnatorum. Inter cętera quoque, permaximam de Cluniacensium cœtu,  eorum Abbate, querimoniam faciunt, quia quam sæpe per eos sui iuris vernaculos perdunt. Quamobrem per terribile te Omnipotentis Dei nomen obtestor, vt sanctis fratribus illis hæc quæ tibi dixi fideliter referas,  ex nostra quoque parte illis denuncies vt eleemosynis,  orationib. magis ac magis insistant,  præsertim huius intentionis intuitu, vt de manibus dæmonum, eos qui ab illis cruciantur, educant: quatinus de quotidianis eorum rapinis,  luctus inferatur humani generis inimico,  gaudium multiplicetur in cœlo. Aliquanto post homo regressus in patriam, quicquid ex viri Dei relatione didicerat, beato Patri  sanctæ congregationi fideliter narrat. Tunc venerabilis Pater Odilo, per omnia Monasteria sua constituit generale decretum, vt sicut die primo mensis Nouembris iuxta vniuersalis Ecclesiæ regulam, omnium Sanctorum solemnitas agitur, ita sequenti die, in Psalmis  eleemosynis,  præcipue Missarum solemniis, omnium in Christo quiescentium memoria celebretur. Si quis autem non generalitate contentus, quis specialiter per B. Odilonem de pœnis vltricibus sit ereptus, inquirit, quid de reliquis sentiat, in Papa Benedicto euidenter addiscat, vt in Romano Pontifice (qui Christianorum omnium caput est) valeat liquido coniici, quid de cæteris merito debeat æstimari. Apostolicus igitur iste quem diximus, dum aduiueret, beatum virum affectuose dilexit, reuerenter excoluit,  Apostolorum limina frequentanti, necessarij sumptus opima sæpe subsidia ministrauit. Huic plane mox vt obiit, germanus eius Ioannes in Apostolica dignitate sucessit. Iam vero postquam humanis rebus exemptus est, non parui temporis euoluto curriculo, iam dictus Papa Ioanni Portuensi Episcopo,  aliis duobus, quorum nomina nobis nota non sunt, per speciem nocturnæ visionis apparuit: eisque quia pœnalibus esset constitutus in tenebris indicauit. Hoc insuper addens, quia B. Odilonis venerabilibus meritis eum superna censura liberare decreuerit a tormentis. Obsecrat itaque per eos  humiliter flagitat, vt frater eius ad præfatum vnicæ pietatis virum agilem quantocius veredarium dirigat, eumque suppliciter obsecrans pro se orare deposcat. Protinus idem Ioannes Portuensis Episcopus [...]