Henricus, miseratione divina, tituli sancte Pudentiane presbyter cardinalis Caetanus nuncupatus, S. Romane ecclesie cameriarus, ac ad regnum Francie, illiusque provincias, dominia, ducatus, civitates et loca eadem regno subjecta, et cetera alia ad que nos declinare contigerit, sanctissimi in Christo patris et domini nostri domini Sixti, divina providentia pape v, et sedis apostolice de latere legatus, reverendo nobis in Christo Jacobo, episcopo Autissiodorensi, salutem in Domino sempiternam. Decet sedis apostolice legatos pro injuncti sibi muneris debito fidelium omnium presertim pontificali dignitate preditorum statui et conscientie puritati libenter providere. Nuper, si quidem, pro parte tua, fuit propositum, coram nobis, quod alias cum quondam Henricus Valesius, tunc Francorum rex, bone memorie Ludovicum S. Romane ecclesie presbyterum cardinalem, et Henricum, Guisie ducem, fratres germanos crudeliter interfici, seque desuper a quodam Jacobo Coulon, pro canonico ecclesie S. Salvatoris oppidi Blesensis, Carnotensis diecesis, et magistro in theologia, se gerente, previa sacramentali confessione absolvi curasset, et kal. januarii tum proxime sequentibus, institutum equestris ordinis Sancti-Spiritus regni Francie solemnisando, sanctissimum eucharistie sacramentum de manu reverendis nobis in Christo episcopi Lingonensis suscepisset, tu qui etiam dicti regni major eleemosinarius, et de equitum torquatorum ipsius ordinis ac consiliariorum regiorum numero et consortio existebas, et cui ratione officii majoris eleemosynarii hujusmodi, apud ipsum Francie regem horas canonicas recitandi, sibique semper in ecclesia tempore celebrationis divinorum officiorum ad dextrum latus assistendi, inserviendi et ministrandi onus incumbebat, eidem Henrico Valesio juxta predicti officii tui debitum, in non-nullorum sancte Romane Ecclesie cardinalium ac plurium archiepiscoporum, episcoporum et aliorum spectatorum presentia et coram maxima populi multitudine astitisses, inservivisses et ministravisses, missaque peracta in solemni convivio tunc facta, cum Henrico Valesio ac cardinalibus, prelatis, equitibus predictis discubuisse, et in fine convivii gratias solemniter Deo egisses, et successive videlicet de mense februario antequam monitorium predicti sanctissimi domini nostri pape adversus eundem Henricum Valesium publicaretur, pretextu absolutionis predicte cuidam Claudio Trahy, ordinis Fratrum-Minorum professori, qui in suis concionibus publicis prefatum Henricum Valesium satis proterve infectabatur, precepisses ut in illis modestius sese gereret; preterea a vicario tuo certior factus, quod cives Autiss. publico decreto prefatum Henricum Valesium dicto regno abdicaverunt, nec se eum unquam pro rege habituros, neque illi obedientiam exhibituros jurejurando professi fuerant, decano ecclesie Autiss. similiter ante publicationem dicti monitorii familiariter inter alia scripsisses te nolle Autissiodorum venire, ac dictos cives secisse contra preceptum apostoli, dicentis: necessitate subditi estote non solum propter iram, sed etiam propter conscientiam, et quod ipsi cives timere deberent parabolam ubi legitur: inimicos meos illos qui noluerunt me regnare super se, adducite huc, et interficite ante me. Quodque concionatores asserentes in suis sermonibus ad populum omnes regios consiliarios necem Ludovici cardinalis et Henrici ducis hujusmodi prescivisse, consuluisse et signasse, illique consensisse, ac Henricum Valesium, Ecclesiamque Dei in suo regno destruere statuisse, erant similes iis de quibus fertio Regum scribitur in hec verba: ero spiritus mendax in ore omnium prophetarum, premissis sic per te factis et scriptis permoti dicte ecclesie decanus et canonici et capitulum te posmodum ad eandem ecclesiam Autissiodorensem cui preesse dignosceris, redeuntem in chorum ipsius ecclesie Autissiodorensis, et ad pontificalia officia recipere et admittere recusarunt, donec ab excommunicationis sententia quam cum dicto Henrico Valesio, tanquam a sacris canonibus ratione cedis Ludovici cardinalis hujusmodi excommunicato, nec sufficienti absolutione apostolica suffulto in divinis, ac cibo, potu et colloquiis conversando et participando incurrisse pretendunt, opportune absolutionis beneficium a Romano pontifice merueris obtinere. Cum autem, sicut eadem propositio subjungebat, tu nunquam Ludovicum cardinalem et Henricum ducem predictos, aliquo odii vel simultatis affectu prosecutus fueris, nec in illorum necem conspiraveris, neque in ea consilium, auxilium, vel favorem prestiteris, quinimo illam gravissime prestiteris, quinimo illam gravissime exhorrueris, et per viginti continuos dies immediate precedentes in lecto acerbissimus podagre et articulorum doloribus distentus neque pedibus consistere, nec domum egredi potueris, semperque hactenus omni studio et sollicitudine operam tuam in predicte Sedis autoritate, et catholice religionis sinceritate, ac ecclesiastice jurisdictionis libertate tuenda et propaganda, hereticorumque contagione reprimenda, nec-non sacri concilii Tridentini decretorum receptione procuranda navaveris, pro parte tua fuit nobis humiliter supplicatum, quatenus tuo et dicte ecclesie tue, que a multis mensibus proprii antistitis sui presentia specialibus functionibus quadammodo destituta existit, ac alias in premissis opportune providere benigne dignaremur. Nos igitur, attendentes quod dicte sedis exuberant clementia gremium sue pietatis petentibus claudere non consuevit, sufficienti ad infra scripta per litteras ejusdem sedis, ad quarum insertionem non tenemur, facultate muniti, tuis in hac parte supplicationibus inclinati, te a quibusvis excommunicationis et suspensionis, etiam a divinis et interdicti etiam ingressu ecclesie, aliisque sententiis, censuris et penis ecclesiasticis ac etiam temporalibus per te, propter premissa omnia et singula, juxta sacros canones et constitutiones apostolicas, ac aliis quomodolibet incursis et excessibus hujusmodi in utroque foro, in forma ecclesie consueta, apostolica autoritate qua fungimur in hac parte, tenore presentium absolvimus et totaliter liberamus, dictasque penas tibi gratiose remittimus et condonamus, ac tecum super quacumque irregularitate per te ratione premissorum, ac etiam eo quod censuris hujusmodi sis forsan ligatus, missas et alia divina officia, non tamem in contemptum clavium celebrasti seu alias illis te quomodolibet immiscuisti quomodolibet contracta, ita quod clericali caractere, omnibusque etiam sacris et presbyteratus ordinibus, ac etiam munere consecrationis per te ante premissa sic per te facta et scripta rite susceptis, nec-non pontificalibus et aliis que ad episcopos pertinent officiis uti, illaque exercere, ac in eisdem etiam in altaris ministerio ministrare, nec-non ecclesie Autissiodorensi hujusmodi preesse, illamque in spiritualibus et temporalibus regere et gubernare libere valeas, autoritate et tenore premissis dispensamus, omnemque inhabilitatis et infamie maculam, sive notam, contra te ex premissis forsan quomodolibet insurgentem abolemus, teque ad famam, honores, ac pristinum et eum in quo ante premissa sic, ut prefertur, per te facta nec scripta quomodolibet eras, statum restituimus, reponimus et plenarie reintegramus in omnibus et per omnia, perinde ac si illa nunquam per te facta nec scripta fuissent, et nihilominus omnes et quoscumque processus contra te desuper forsan formatos ac inde secuta quecumque cassamus et annullamus, ac per eos ad quos spectat cassari et annullari, nec-non pro cassis et annullatis haberi volumus et mandamus, districtius inhibentes tam decano, canonicis et capitulo, nec-non civibus et Claudio predictis, quam quibusvis aliis verbis Dei concionatoribus et personis cujuscumque status, gradus, ordinis, dignitatis et conditionis existentibus, ne premissorum occasione vel causa seu pretextu, te in persona vel rebus, publice vel occulte, directe vel indirecte quovis quesito colore se pretextu, molestare, perturbare vel inquietare audeant seu presumant, ac decernentes irritum et inane, si secus super his a quoquam quavis autoritate, scienter vel ignoranter contigerit attentari, non obstantibus premissis et apostolicis, ac in provincialibus et synodalibus conciliis editis specialibus et generalibus consitutionibus et ordinationibus, nec-non predicte ecclesie Autissiodorensis etiam juramento, confirmatione apostolica vel quavis firmitate alia roboratis statutis et consuetudinibus, ceterisque contrariis quibuscunque. Datum, Parisiis, anno incarnati Verbi millesimo quingentesimo octuagesimo nono, octavo idus februarii, pontificatus ejusdem sanctissimi domini nostri Pape, anno quinto. Signatum: Henricus. cardinalis Caetanus, legatus, Julius Cesar Ricardus, secret., Laurentius Blanchettus, rote auditor regens, Lambertus Ursinus de Vivariis, abbreviator, et A. Lombart.