Quoniam ea quæ a fidelibus geruntur, ad conservandam memoriam, litterarum solent apicibus commendari, idcirco ego Willelmus, Dei miseratione comes Cabilonensis, præsenti paginæ præcepi inserendum, qualiter inter me et ecclesiam Cluniacensem ad bonum pacis et concordiæ convenerimus, super querelis quas eadem ecclesia Cluniacensis et domus de Paredo adversum me diu habuerant. Noverint igitur universi præsentes et futuri, quod ecclesia Cluniacensis frequenter conquesta fuerat de pressuris vehementibus et exactionibus pessimis quibus ego et pater meus, peccatis nostris exigentibus, domum de Paredo et pertinentias ejus, ac terram ecclesiæ vehementer afflixeramus. Cum autem, tempore patris mei et meo, ab abbatibus Cluniacensibus et prioribus Paredi super hoc esset frustra sœpe numero laboratum, novissime convenimus apud Lordonum, domnus videlicet Theobaldus, venerabilis abbas Cluniacensis, et Johannes prior Paredi, cum quibusdam senioribus Cluniaci, et ego cum quibusdam militibus et hominibus meis; tandem victus ratione et saluberrimis monitis et precibus memorati abbatis adquiescens, simulque peccatorum meorum inmensitatem considerans, ob remedium animæ meæ et antecessorum meorum, guerpivi penitus et quitavi omnes consuetudines et exactiones, quas ego et pater meus in terra ecclesiæ contra justiciam et æquitatem, in periculum animarum nostrarum acceperamus. Recognovi igitur et confessus sum, quod in villa Paredi et pertinentiis ejus et in universa terra ejus, non habeo talliam vel porcellagium, vel besenagium vel messionagium, seu annonagium vel carredum: quæ omnia ego et ministri mei plerumque violenter accipiebamus; præterea homines ecclesiæ quandoque in expeditiones meas ire cogebam et opera mea facere compellebam, videlicet in fossatis meis erigendis et castellis construendis vel destruendis: quæ omnia penitus guerpivi et remisi, ita quod hæc omnia, quæ prædixi, a me vel ab heredibus aut ministris meis deinceps nullatenus requirantur. Et, ut breviter conprehendam, in villa Paredi vel terra ecclesiæ, nullam mihi jurisdictionem vel consuetudinem, exclusa omni concertacione, retinui, præter illa quæ subjecta sunt: quasdam siquidem consuetudines mihi de jure deberi asserebam, quas monachi negabant, quoniam in cartis nobilium virorum Hugonis et Theobaldi, comitum Cabilonensium, non continebantur; dicebam enim mihi a priore Paredi deberi saugmarium et custodem ejus, cum in exercitum regis perrexero, et sciphum corneum cum duabus cocleariis corneis, prædictum saugmarium in reditu meo redditurus nec aliter deinceps alterum recepturus. Porro dum per terram meam simpliciter deambulavero, procurationem semel aut bis in anno in hospicio Paredi mihi deberi asserebam, ita quod in multitudine sociorum domum non gravarem; receptionem quoque plenariam apud Tolonum semel in anno quærebam. Siquando ad clamorem prioris et æcclesiæ Paredi, pro damnis ecclesiæ illatis, cum armata manu super aliquem vicinorum pergere me oportuerit, de singulis domibus Paredi singulos homines cum armis mecum ituros dicebam: ita tamen quod ad domos suas possint ipsa die reverti. Super his quatuor consuetudinibus, quas ego quærebam et monachi negabant, ne bonum pacis inter nos impediretur, ita dictum est quod, si eas habere voluero, non statim violenter extorquebo, set appellabo super his abbatem Cluniacensem et priorem Paredi, quod justicia dictaverit inde accepturus. Licebit quoque abbati et priori Paredi me de guerpicione consuetudinum istarum appellare quando voluerint, et ego eis de jure respondebo, quod ratio dixerit servaturus. Dictum et præterea quod in carredo prioris, quo vinum de vineis suis aut alienis ad usum monachorum de partibus Cabilonensibus adducere solet, non debeo pedagium accipere: si vero prior ad hoc vinum comparatum adduxerit, ut illud denuo vendat, licebit mihi inde accipere pedagium. Procurationem quoque, quam apud Digonz semel in anno quærebam, in manu memorati abbatis Cluniacensis guerpivi et remisi. De hominibus salvamenti diffinitum est, quod homines ecclesiæ, qui terram meam non tenent, nullum omnino servicium mihi vel ministris meis debent per consuetudinem; homines vero ecclesiæ, qui terram meam tenent, servitium quod tenemento inpositum est, mihi persolvent. Decætero, quoniam gratiam et amorem Cluniacensis ecclesiæ mihi plurimum adquirere cupio, statui firmiter et concessi, ut nullus de villa Cluniacensi per terram meam futuris umquam temporibus pedagium solvat, set de me et hominibus meis vadat securus. Ut autem hujus pacis bonum omni tempore inviolabiliter observetur, præsentem paginam sigilli mei impressione muniri præcepi, et ad testimonium hujus mutuæ compositionis rogavi Æduensem et Cabilonensem episcopos, ut et ipsi ad hoc sigillorum suorum firmitatem apponerent. Testes sunt ex parte monachorum: Beraldus prior Cluniacensis, Rainaldus et Nicholaus, custodes ordinis, Petrus de Marciaco et Sofredus, camerarii, Guillelmus Colongarius, helemosinarius, Aimo prior de Sancto Salvio, Girardus decanus de Bellomonte, Berardus decanus de Lordono, Robertus et Seguinus, socii abbatis. Ex parte mea: Girardus de Reun, Letaldus de Calvo Monte, Hugo filius ejus, Hugo de Sancto Albino, Hugo de Petra Campi, Pascherius Avengunz, joculator. De familia abbatis: Durannus de Varennis, Hugo caprarius, Bellus Mons. Actum apud Lordonum, anno ab Incarnatione Domini M’. C. octogesimo, Philippo rege Francorum regnante in Francia, anno regni ejus secundo.