PATRI serenissimo Cluniacensi Abbati Pontio domino suo seruus Hugo. Dum tuam, Pater, excellentiam penso, iniussus coram te loqui non audeo. Sed quoniam memoranda quædam de magno Hugone sancto præcessore tuo tacita video, si tua iubeat me fari dignatio, pauca de plurimis, parua de maximis, breui expedio. Ista quidem diffusos Scriptores illos miror obmisisse, qui de eo tanta volumina conscripsere. Quæ refero, præsentibus notissima sunt, sed posterorum memoriæ, vt iubes, mandata sunt. Beatus Hugo ad Francigenas, eos visitaturus, olim exiuerat. Veniens autem Belluacense territorium, intrauit Gornacum super Aronam fluuium. Ibi eum Albertus vir illustris honorifice suscepit. Vxor viri nomine Ermengardis,  ipsa toto hospiti reuerenter occurrit. Quam sanctus vt vidit, prophetico afflatus spiritu dixit. Domina, tu grauida es, filium paries, qui sic, vt Deo placuerit, Monachus erit. Audiens mulier quæ de se ante non nouerat, mirabatur. Præsentes audita signantes oracula, lætabantur. Postmodum iuxta serui Dei verbum, grauida illa peperit filium. Creuit puer,  armatorum deputatus officio, militiam adeptus, vt id hominum genus male consueuit, perniciosus euasit. Interea sanctus plenus dierum pariter  virtutum, diem in Domino clausit extremum. Erat tunc in Italia apud Papiam decus Pontificum Godefredus Ambianensis Episcopus, doctrina præclarus, sanctitate perspicuus. Dum itaque beatus Hugo præsenti vita defungitur, æterna donatur, vidit Episcopus ad procedendum conuentus eximios præparari cum luminaribus,  cæteris quæ in processione solemniter solent exhiberi. Episcopo inquirenti quis esset, quem tantæ triumphus gloriæ expectaret: Responsum est quia ad deducendum Dominum Hugonem Cluniacensem Abbatem, illa sanctorum deuotio festiua procederet. Quod cum Episcopus admirans sociis reuelaret, tempusque quo id viderat annotaret, in Galliis reuersus, eodem inuenit tempore in Cluniaco sanctum migrasse, quo sibi fuerat monstratum Papiæ. Postquam vero sanctus decessit, tu feliciter electus,  in officium tanti Patris digne subrogatus, Domino ducente ad supradictas Franciæ partes descendisti. Vbi pro tua illa nobili consuetudine, quibusque bona prædicans, istum de quo sanctus prædixerat, iuuenem inuenisti, inuentum vocasti, vocatum eduxisti. Ipsum in Cluniaco Monachum nomine Landricum plurimis annis vidimus bonis pollentem moribus. Sic, Pater benignissime, sic præcessor tuus Abbas Hugo sanctissimus, quem plurimum dilexisti, immo quem diligis, sic inter alias virtutes suas etiam prophetia claruisse probatur: sic in sui dissolutione corporis, Pontifici reuelatus, supercœlestium conciuis esse dignoscitur. Sed mea modo sileat paruitas, tua magis ista quam alta sint, perpendat charitas. De hac enim altitudine loqui, ego tam infimus timere debui. Anno denique Verbi de Virgine nati M. CXVIII. defuncto Papa Paschali, qui Romanæ sedis apicem X.  VIII. annis,  eo amplius gubernauit, assumptus est electione Catholica,  consecratus est Gelasius Papa vir adprime eruditus, eleemosynis largus, consilio prouidus. Hic Henrico IIII. Romanorum Imperatore contra Ecclesiam sæuiente, declinans ad mare, descendit, nauigio Gallias expetiuit. Tibique primum Cursore a Pisis emisso, suum prænunciari fecit aduentum. Te enim, Cluniaci scilicet Abbatem, in partibus Galliarum habet Pontifex Romanus proprium  specialem filium. Huic apud Sanctum Ægidium occurristi, huic  multo comitatui suo equitaturas,  alia quam maxima elegantissime ministrasti. Hūc pro maris molestia infirmatum, in tuæ solo natiuitatis, quod pater tuus Petrus potens  nobilis Comes Merguliensis iuri Apostolorum Petri  Pauli contradidit,  inde accepit, tu Papam officiosissime confouisti. Qui denuo conualescens,  Cluniacum suam peruenire desiderans, Lugdunum Galliæ pertransit, Matisconam descendit, vbi grauissima ægritudine confectus se Cluniacum perferri instantissime præcepit. Quo deportatus, summaque reuerentia susceptus, completo episcopatus sui anno I.  diebus iiij. in medio fratrum circumstantibus Episcopis Cardinalibus in propria domo, proprius Pastor in pace Cluniaco quieuit. Post hunc reuerendus Wido Viennensis Archiepiscopus ab Ecclesia Catholica est in Clun. electus, sicque in Papam Calixt. ordinatus. Hic terrenæ nobilitatis celsitudine præcellit, sed cœlestium nitore charismatum pulchrius elucescit. Hic secundo Cluniacum rediit, ibique festum Dominicæ Circumcisionis  Apparitionis deuote peregit. Qui dum inter cætera sæpius ageret de vita  miraculis B. Hugonis, non quorumlibet chartulas super his profusius exaratas attendit, sed personas authenticas in medio Cluniacēsis Capituli præsentatas, de sancto quæ viderant  audierant validius attestatas, gratanter accepit. Episcopis vero  Cardinalibus pariter assentientibus ad laudem  gloriam Domini nostri Iesu Christi natalem tanti Confessoris tot  tantis virtutibus approbati festiuum fieri Papa decreuit. 