Anno Domini millesimo trecentesimo nonagesimo sexto statuta sunt haec quae sequuntur apud Cistercium in Capitulo generali. ORATIONES. 1.  Pro sanctissimo in Christo patre, *etc. ut in anno praeced. stat.* 39. 2.  Pro serenissimo domino Carolo, *etc. ut in anno praeced. stat.* 40. 3.  Pro burgensibus, *etc. ut in anno praeced. stat.* 41. 4.  Pro felicis et inclitae, *etc. ut in anno praeced. stat.* 42. 5.  Pro pace et unitate, *etc. ut in anno praeced. stat.* 43. 6.  Item, abbates Ordinis universi, qui ad praesens generale Capitulum non venerunt, etc., ut supra in praeced. Capit. general. quemadmodum in anno 1390 (*stat.* 4). Nota quod nomina abbatum excusatorum in libro omissa sunt. 7.  Pro Cistercio.  Generale Capitulum confirmat, approbat et per se statuit, aliis si quae forsan sint, ipsius Ordinis institutionibus contrariis, non obstantibus quibuscumque, ordinationem salubrem et devotam, imo verius hoc negotio diligentius perpensato, quam ad supplendos suspectos defectus et negligentias in, de et super celebrationibus multiplicum missarum in anniversariis ac aliis certis et quandoque singulis et continuis diebus pro plurimis nobilibus et aliis devotis personis utriusque sexus, quae propter hoc multos annuos et perpetuos redditus et alia multa bona temporalia mobilia et immobilia Cisterciensi monasterio successive temporibus retroactis piissime contulerunt, per quondam dominos abbates et conventum dicti Cisterciensis monasterii concessarum, promissarum et ordinatarum, et etiam ad abundantiorem honorem Domini nostri Dei, cultus etiam augmentum, aedificationem populi, et exercitium salutare personarum ipsius monasterii, cum non, ut in Ordinis exordio nostri, tantum corporalibus laboribus occupentur, reverendus in Christo pater, qui nunc est dominus abbas et conventus dicti monasterii Cisterciensis sancte pro defunctis cogitantes, unanimiter et concorditer fecerunt et constituerunt perpetuis temporibus duraturam, ut videlicet in dicto monasterio Cisterciensi in altari maiori, solemniter per conventum alta voce singulis diebus privatis et aliis, quibus non erant seu sunt vel erunt per et secundum Ordinis nostri statuta, vel alia causa duae missae regulariter in conventu, alta voce in ipso monasterio celebrandae et hoc cum alias ante statuta et ordinata ordinarieque debita missa quotidiana conventuali, celebretur etiam anniversarium cantando missam unam pro defunctis, sicut in omnibus fere cathedralibus et collegiatis, ac etiam regularibus aliorum Ordinum ecclesiis observatur, et a *longissimis* tantisque temporibus, quod de contrario memoria non existit hominum devotius existit observatum, exceptis tamen diebus inter et per octavas festorum Nativitatis dominicae et Resurrectionis eiusdem, ac etiam Pentecostes. 8.  Ad supplendum defectus, si qui fuerint, et negligentias forsan habitas in, de et super celebrationibus multiplicum missarum in et pro anniversariis et aliis certis, et quandoque singulis et continuis diebus, pro nobilibus et aliis devotis pluribus personis utriusque sexus, quae propter hoc multos annuos et perpetuos redditus et alia bona temporalia mobilia et immobilia monasteriis Ordinis successive temporibus retroactis piissime contulerunt, per quondam abbates et conventus dictorum monasteriorum humillime concessarum, promissarum et ordinatarum, et etiam ad abundantiorem honorem Domini nostri Dei et cultus eius augmentum, ac aedificationem populi, exercitiumque salutare personarum Ordinis, cum, non ut in ipsius Ordinis exordio tantum in corporalibus laboribus occupentur, sancte pro defunctis cogitans Capitulum generale, salubriter et devote statuit, ordinat et diffinit ut perpetuis temporibus in omnibus et singulis Ordinis nostri monasteriis, maxime maioribus, et praesertim in quibus sunt, vel esse possunt, erunt vel esse poterunt duodecim monachi sacerdotes ac in aliis etiam ubi commode fieri poterit, in maioribus altaribus solemniter per conventus ipsorum alta voce, singulis diebus privatis, et aliis quibus non erunt per et secundum Ordinis statuta vel alia causa duae missae regulariter alta voce in conventu in ipsis monasteriis celebrandae simul et hoc cum alias ante statuta, ordinata et ordinarie debita alta voce missa quotidiana conventuali celebretur etiam anniversarium, et cantetur una missa pro defunctis, sicut in omnibus fere cathedralibus et collegiatis et etiam regularibus aliorum Ordinum observatur, et a longissimis et tantis temporibus, quod non est contrarii memoria extitit devotius observatum, exceptis tamen diebus inter et per octavas festorum Nativitatis Dominicae et Resurrectionis eiusdem ac etiam Pentecostes. 9.  Contributio. — Cum noster Ordo Cisterciensis specialiter, expresse et iuste domino abbati et conventui monasterii Cistercii ac ipsi monasterio Cistercii in viginti quinque millibus quadringentis octoginta et octo florenis aureis, tribus grossis argenteis, etc. ut supra in Cap. gen. celebrato ann. 1391 (*stat.* 2). 10.  Ad cogendum debitores. Ad requestam reverendi patris domini abbatis et conventus monasterii Cistercii, etc., ut supra in eodem Capitulo anni 1391 (*stat.* 4 ; *seu ann.* 1390, *stat.* 19). 11.  Pro scolaribus. Praebere materiam intendens, felicis recordationis dominus Benedictus Papa XII quod in Ordine nostro per sacrae theologiae studium, etc. ut habetur in Capitulo generali celebrato anni 1390 (*stat.* 14).  Quas sententias abbates supradicti iam per multos annos lapsos sustinuerunt, et adhuc, proh dolor, sustinent, animis induratis, imo de sententiis ipsis videntur omnimode non curare. Capitulum igitur generale praemissis horrendis malis non valens aliter obviare, nec super ipsis de remediis necessariis aliter commodius providere, dominis Cistercii, Firmitatis, Pontigniaci, Claraevallis et Morimundi monasteriorum abbatibus ac provisori et cellerario studii Sancti Bernardi Parisius, et eorum cuilibet in solidum, committendo praecipit benigniter et iniungit pro moderno et futuris temporibus irrevocabiliter, quatinus per se vel per alium seu alios ad hoc idoneos, cogi et compelli supplicent, procurent et faciant per iustitias, curias et iurisdictiones, iudices ac officiarios alios, potentiam et brachium serenissimi domini nostri Regis Franciae, ac aliorum excellentissimorum dominorum regum ac dominorum nobilium ducum, comitum et baronum, ac aliorum saecularium dominorum, omnes et singulos culpabiles, ut praemittitur, qui nunc sunt, et illos si qui, quod absit, fuerint temporibus futuris, ad solvendum omnes et singulas emendas et poenas pecuniarias supradictas, quas incurrerunt et incurrent in futurum, et ad faciendum, complendum et perficiendum omnia et singula supradicta in dictis papalibus et Ordinis statutis contenta, ac ad redeundum humiliter ad gremium, unitatem et communionem Ecclesiae matris nostrae, et hoc per captionem, detentionem, exploitationem et venditionem bonorum mobilium abbatum et conventuum ac monasteriorum praedictorum, et per omnem alium modum, prout iuste fieri poterit et debebit, et hoc etiam ad expensas totaliter abbatum et conventuum ac personarum culpabilium praedictarum. 12.  Reformatio monasteriorum Castellae. Reformationem omnium et singulorum monasteriorum, *etc., ut in anno* 1395, *stat.* 5. 13.  Nonnullorum ambitiosorum de Ordine damnandos impetus, qui repromissae paupertatis propriaeque salutis immemores, ad honores et status, non expectata vocatione divina, inhiantes, ad Curiam romanam, nedum per alios, sed etiam in propria persona accedentes, honestatem Ordinis dehonestant, formosa deformant, dum iuxta Iheremiae vaticinium in capite omnium platearum dispersi suorum monasteriorum bona idolo vanitatis immolant, quaerendo promotiones importune, vulpinose et temere, electos Ordinis et personas idoneas, scientificas et graduatas, exquisitis fraudibus perturbando, et interdum nequiter diffamando, refrenare cupiens Capitulum generale et ad rationis limites revocare, universos et singulos monachos Ordinis, qui culpabiles in praemissis processu temporis reperti fuerint, ex nunc non solum ad petita beneficia per ipsos, verum etiam ad petenda de cetero et etiam obtinenda quaevis alia Ordinis officia inhabiles fore ipsum Capitulum statuit, ordinat et diffinit. Abbates etiam propriis monasteriis non contenti in et super hoc delinquentes pro depositis habeantur ; patribus abbatibus et procuratori Ordinis in romana Curia dans ipsum Capitulum firmiter in mandatis, quatinus omnes et singulas personas in, de et super hiis culpabiles atque reas citent et evocent ad Capitula generalia, visuros et audituros declarationes fieri de praemissis ultionibus, ac ad procedendum acrius contra ipsos, si negotii qualitas hoc requirat. 14.  Quia viri in gradibus ac scientia prae ceteris eminentes sunt in favoribus, licentiis et gratiis rationabiliter attollendi, generale Capitulum universis et singulis sacrae theologiae professoribus concedit favorabiliter et indulget, quatinus monasteria monachorum eisdem ad visitandum commissa, iuxta sibi factae concessionis tenorem visitare valeant, absque eo quod abbatem accessorem evocare vel secum habere, nisi voluerint, teneantur. 15.  Cum Ecclesia non claudat gremium redeunti, et frater Petrus Fortonis, monachus monasterii Montispetrosi, propter alimentorum defectum de praesenti cum parentibus commorans cupiat ad monasterium reverti, ibique repromissum Domino reddere famulatum, abbasque suus eidem renuerit ingressum, committitur abbati Bonae Vallis, Viennensis dioecesis, quatinus auctoritate Capituli generalis compellat et coerceat abbatem Montispetrosi praedictum, ad recipiendum dictum fratrem Petrum monachum, ad providendum eidem in victu, vestitu aliisque necessitatibus consuetis, et eadem auctoritate dictum fratrem Petrum ad missam, cucullam, gradum pristinum et ordinem processu temporis restituat, dum tamen sua merita suffragentur. 16.  Attenta monasterii de Leoncello excessiva nimium paupertate guerrarum turbinibus aliisque incommodis, quibus dictum monasterium diutius existit incredibiliter flagellatum, quotam contributionum sibi et suo monasterio anno praeterito impositam nunc solvendam, de speciali gratia quittat et remittit Capitulum generale, attentoque dicti abbatis condolendo senio ipsum habet a via et accessu Capituli de cetero excusatum. 17.  Perpensa fide dignorum relatu desolatione monasterii de Wastina, committit generale Capitulum domino Claraevallis ut eidem monasterio per dispersionem conventus vel alias provideat, quemadmodum expedientius iudicaverit secundum exigentiam loci et personarum, in plenaria Capituli potestate. 18.  Cum prout ad generalis Capituli notitiam est deductum, pro promotione abbatissae Bonaecumbae Sancti Pauli in romana Curia existit diutius litigatum, quo tempore negotiis existentibus in turbido, inque regulae mensura vel ordine a monasterio praedicto quam plurimo fuerint hinc et inde distracta, et maxime plures litterae obligatoriae, quittatoriae, recognitoriae, terreriae et aliae ex quarum distractione multa monasterii iura deperdita fuerunt, et quotidie perduntur in corpore pariter et in membris, Capitulum generale mandat, iniungit et praecipit universis et singulis personis Ordinis, abbatibus, prioribus, monialium patribus seu confessoribus, procuratoribus, aliisque quocumque officio fungentibus, qui super hoc fuerint requisiti, requirit etiam alios qui de Ordine non fuerint, quatinus in dicto monasterio Bonaecumbae Sancti Pauli aliisque locis circumvicinis, universas et singulas personas utriusque sexus regulares et saeculares, in dicta distractione culpabiles conscias, canonica monitione praemissa, excommunicent et aggravent excommunicatos et aggravatos diebus dominicis et festivis, campanis pulsantibus et candelis extinctis publice denuntient, et ad ulteriora procedant, iuxta sanctiones canonicas et Cisterciensis Ordinis instituta. 19.  Ad petitionem abbatis et conventus monasterii de Eleemosina, Carnotensis dioecesis, committitur abbati de Oliveto auctoritas et potestas plenaria compellendi, per censuram Ordinis et alia iuris remedia, abbatissam et conventum monasterii monialium de Claretis, Cenomanensis dioecesis, ad reddendum et solvendum certum redditum annuum in villa vocata de Firmitate Bernardi dictis de Eleemosina debitum, ut asserunt, faciendique in, de et super praemissis principali et accessoriis, arreragiis, dependentibus et connexis, brevis et plenae iustitiae complementum. 20.  Cum monasterium de Eleemosina, Carnotensis dioecesis, propter guerrarum turbines, aedificiorum ruinas, expensas factas in promotione monasterii abbatis eiusdem, tam in romana Curia quam alibi, sit diversis creditoribus multipliciter obligatum, ad quorum satisfactionem, nisi per venditionem certae portionis de silvis dicti monasterii non caeduis asserunt esse simpliciter impotentes, abbati de Oliveto, licentiato in Decretis, generale Capitulum in plenaria potestate committit, quatinus quam primum poterit, de praemissis se informet cum diligentia, et si habita informatione repererit non posse praemissis incommodis utiliori modo provideri quam per venditionem praefatam, abbati et conventui dicti monasterii det et conferat licentiam vendendi de suis silvis usque ad summam quae trecentas turonenses libras non excedat, servatis in praemissis et singulis papalibus et Ordinis institutis. 21.  Ad petitionem ecclesiae, priorissae, ceterarumque monialium monasterii Vallisbrissiaci continentem quod, cum ipsae habeant in loco de Capriliis quamdam domum sive quoddam tenementum cum nonnullis possessionibus, videlicet terris et vineis modicum fructum afferentibus eisdem, tam propter distantiam loci quam aliter, propter quod dicta domus cum pertinentiis paulatim devenerit ad ruinam, ex eo quod necessitate compulsae de proborum et peritorum consilio ipsam domum cum *pertinentiis* accensaverunt certis personis et in emphitheosim perpetuam tradiderunt, prout in tractatu sive instrumento inde confecto plenius continetur, abbati monasterii Bonaevallis, Viennensis dioecesis, per generale Capitulum et in ipsius plenaria potestate committitur potestas confirmandi et approbandi assensamentum praefatum per informationem in, de et super praemissis habitam et habendam, negotium in commodum monasterii redundare cognoverit et absque relatione fienda in sequenti Capitulo generali. 22.  Committitur abbati de Savigniaco potestas plenaria dispensandi auctoritate Capituli generalis cum fratribus Roberto Gebbani, Iohanne Durandi, Iohanne Gomard, et Laurentio Piperis, monachis de Trappa, restituendi etiam ipsos vel eorumdem alterum ad gradus, administrationes et officia, eorum suffragantibus meritis ac de voluntate conventus monasterii et assensu. 23.  Domino Morimundi committit generale Capitulum in plenitudine potestatis, quatinus tractatum sive instrumentum publicum, per abbatem et conventum monasterii de Vallibus in Ornesio, Tullensis dioecesis, de et super admodiatione seu traditione ad vitam certarum possessionum confectum, si ipsum in commodum monasterii redundare cognoverit, servatis papalibus et Ordinis institutis et sine relatione fienda sequenti Capitulo, approbet, ratificet et confirmet. 24.  Tractatum habendum inter dominum Castribelini et abbatem et conventum monasterii de Roseriis, de et super commutatione cuiusdam grangiae seu tegulariae monasterii ad alios redditus utiliores monasterio, generale Capitulum in omnimoda potestate domino Cistercii reverenter committit. 25.  Domino Firmitatis committitur in Capituli generalis omnimoda potestate, auctoritas inquirendi, si tractatus habitus inter abbatem et conventum monasterii Chassaniae de et super quibusdam possessionibus, terris, pratis, nemoribus, stagnis et vineis, censibus pecuniaris, cum aliis redditibus, de et super quo in praesentia notarii publici tractatum inierunt, ut praefertur, possit ad monasterii commodum confirmari ; quod si repererit ita esse, licentiam eisdem concedat de dicta permutatione fienda, vel alias ipsis inhibeat si hoc cognoverit monasterii detrimentum. 26.  Deducto per fide dignos ad Capituli generalis auditum, quod abbas monasterii Fontis Iohannis suppriorem monasterii Sacrae cellae per potentiam saecularem nititur voluntarie carceribus mancipare, quod honestati Ordinis et institutis regularibus eiusdem obviare videtur, volens igitur Capitulum super hoc de remedio congruo providere, controversiam et querelas inter abbatem et suppriorem praedictos motas et movendas, domino Pontigniaci, sacrae theologiae professori, committit fine debito terminandas, inhibens dicto abbati districtius ne dictum suppriorem coram alio tractare seu alibi aliter molestare praesumat. 27.  Petitionem abbatis et conventus monasterii Rigniaci admittit ad exauditionis gratiam generale Capitulum in substantia continentem, quod cum in civitate Antissiodorensi habeant quamdam domum, super qua recipere solebant annis singulis tredecim libras turonenses, pro occasione cuius redditus praefatae domus ipsis quittata existit et est fere inutilis de praesenti, nam cum ipsis pro praefatae domus reparatione, quae ruinam minatur, non supportant facultates, et cum hoc eis vertatur in dubium, si reparationes forent tutae cum admortificatae non fuerint, nec sperent admortificationem huiusmodi obtinere, liceat eisdem de generalis Capituli licentia vendere dictam domum. 28.  Cum monasterium de Rigniaco in territorio de Chableis et alibi certas possessiones steriles et a quadraginta annis incultas habeat, nullum omnino commodum afferentes, quas libenter traderent cultoribus excolendas praehabita Capituli licentia, domino Pontigniaci, sacrae theologiae professori, conceditur plenaria dandi abbati dicti monasterii licentiam accensandi et in emphiteosim tradendi possessiones praefatas, concurrente voluntate conventus et statutis papalibus et Ordinis observatis. 29.  Ad petitionem abbatissae et conventus monasterii monialium de Claromarisco, Remensis dioecesis, continentem quod suum olim monasterium foris civitatem adeo est in domibus et aedificiis demolitum, quod in eo lapis super lapidem non remansit, ecclesia dumtaxat, quae ruinas minatur consimiles, et hoc occasione guerrarum et ordinationem civium Remensium, qui in recompensationem pulcherrimam domum infra muros civitatis situatam, in qua nunc moram trahunt, concesserunt et donarunt, committitur domino Claraevallis sacrae theologiae professori, quatinus viso personaliter et oculata fide dicti monasterii negotio, si ad reparationes prioris monasterii dictas moniales impotentes esse cognoverit, praecedente fundatorum loci beneplacito, det et concedat dictis monialibus licentiam transferendi dictam ecclesiam de loco priori coniungendam domui, in qua nunc morantur priusquam dicta ecclesia ulterius ruinetur. 30.  Abbates monasteriorum de Alto fonte et de Montepetroso necnon fratres Iohannem dictum Bullin de Abicuvilla, monachum de Vallibus in Ornesio, Dominicum de Henlari priorem et procuratorem, Iohannem dictum Monior de Morleyo et Germanum de Lineyo, monachos monasterii de Escureyo, ex officio domini Cistercii citatos peremptorie et personaliter apud Cistercium ad praesens Capitulum generale, videlicet ad diem secundam ipsius Capituli coram dicto domino Cistercii ac ceteris Diffinitoribus, ad obiicienda et proponenda contra eos pro parte dictorum domini Cistercii et Diffinitorum, vocatos, et de benignitate Capituli usque ad diem sequentem expectatos, non comparentes per se vel alium ad hoc idoneum, generale Capitulum, exigente eorum contumacia, excommunicat in hiis scriptis, et excommunicatos prout sunt, per suos patres abbates et alios quoscumque de partibus illis publice nuntiari praecepit, et ab omnibus evitari. 31.  Cum, prout generali Capitulo expositum extitit, abbas et conventus monasterii de Dunis pia consideratione permoti, ut creditur, cupientes divini cultus obsequia pro viribus augmentare, claustrales et ceteros ipsius cultus pondera sustinentes per amplius animare, de bonis et redditibus monasterii per ipsos noviter acquisitis, hebdomadariis et ministris tam missae conventualis quam aliarum missarum, unicuique certam distributionem de unanimi omnium consensu dari et assignari perpetuis temporibus ordinaverunt inter se, sano freti consilio, ut asserunt, de et super quo licentiam a praesenti Capitulo una cum confirmationis beneficio petierunt. Domino igitur Cistercii per se vel alium in omnimoda potestatis plenitudine reverenter committit, quatinus in, de et super huiusmodi negotio faciat, informatione praehabita, quod secundum rationis ordinem erit possibile faciendum. 32.  Abbati de Alpibus per Capitulum generale committitur quatinus de et super negotio, pro quo abbas Altaeripae eidem Capitulo supplicavit, se informet, et referat domino Cistercii vel sequenti Capitulo generali. 33.  Quoniam, ut beatus testatur Augustinus, nil melius est quod vel animo geramus, vel ore promamus, vel exprimamus calamo, quam Deo gratias, hoc enim nec dici brevius nec audiri laetius nec intelligi gratius, nec agi fructuosius quidquam potest ; hae sunt enim, ut ait sapiens, summae intentiones cum a mortalibus Deo gratiae peraguntur, in omnibus, inquit Apostolus, gratias agentes Deo, quod facere maxime decet fideles, super inenarrabili beneficio quod in sacramento altaris largitor gratiarum Christus Dominus noster seipsum nobis donans affluentissime nos replet omni munere gratiarum ; quod attendentes multi populi nationum dum sacerdos in praefatione missa salubriter eos monet dicens : *Gratias agamus domino Deo nostro*, tunc genua sua humiliter flectunt, quidam se inclinant profundius et devote, scandalizati fere quod similia non faciunt nostri Ordinis professores ; ad hoc igitur evitandum scandalum praecipit et iniungit generale Capitulum universis et singulis personis Ordinis nostri, ut deinceps, dum sacerdos in praefatione *Gratias agamus Domino Deo nostro* proferet, sicut ad *Gloria Patri* in suis sedibus profunde se capitibus discoopertis inclinent humiliter et devote. 34.  Domino Cistercii committit generale Capitulum ut, secundum compertam vel comperiendam, informatione praevia, possibilitatem monasterii de Pratea gratiam seu remissionem de contributionibus faciat abbati dicti monasterii, quantam decreverit, in plenaria dicti Capituli potestate. 35.  Cum illustris miles dominus Franciscus dominus Mallebetti fervore devotionis accensus, a suorum progenitorum clara propagine non degenerans, qui semper ad monasterium Bonae vallis, Viennensis dioecesis, fuerit inter imo et supra nobiles alios de partibus illis in devotione praecipui, in charitatis unione concordes, in amicitia favorabiles, ac in eleemosinis liberales, cupiat et affectet progenitorum ipsorum ac parentum ossa in claustro dicti monasterii inhumata, infra oratorium seu ecclesiam transferre, videlicet in capella sancti Benedicti vacante nec a quoquam occupata, et suam ipsius in eadem extrema mansionis eligere sepulturam. Attendens generale Capitulum dicti domini devotionem, annuit ut abbas dicti monasterii Bonaevallis laudabile dicti domini desiderium in hac parte compleat, concessurus eidem militi, si requisierit super hoc sub sigillo principis vel notarii publici signo litteras sive cartam. 36.  Domino Claraevallis et abbati de Bullencuria, eorumque cuilibet, committit generale Capitulum ut si abbatem de Monasteriis in Argona repererint teneri seu obligatum esse Iohanni Clerc de Cuiz in quinquaginta francis, ipsum abbatem per censuram Ordinis compellant vel compellat eorum alter, ad solutionem dictorum quinquaginta francorum, in plenaria Capituli potestate. 37.  Domino Cistercii et abbati de Moris, eorumque cuilibet, committit generale Capitulum ut omnes et singulas Ordinis personas, quas obligatas esse seu teneri repererint domino Claraevallis et eius conventui in quibuscumque pecuniarum summis aut rebus aliis, ad plenariam et debitam satisfactionem per censuram Ordinis, auctoritate Capituli generalis coerceant et compellant. 38.  Domino Claraevallis et abbati Signiaci, eorumque cuilibet, ad idem committit generale Capitulum pro abbate et conventu de Dunis. 39.  Viarum discriminibus et senio gravitateque personali abbatis de Insula Barrensi compatienter attentis, generale Capitulum ipsum abbatem habet a via Capituli, si et quoties ad ipsum accedere commode non valuerit, benigniter excusatum. Ad idem de abbate Sancti Benedicti in Vepria. Ad idem de Barberyo. Ad idem de Cheminone. 40.  Committit generale Capitulum domino Claraevallis ut, si pro monasterio de Moris fructuosum fore cognoverit peciam quamdam prati valoris sexaginta solidorum annuatim vendi Gerardo scutifero ad suam et Guillelmi eiusdem filii duntaxat vitam, venditionem ipsam auctoritate Capituli ratificet et confirmet. 41.  Generali Capitulo seriose exposuit abbas de Sancto Andrea de Gouferno, quod ipsum monasterium plures possidet terras et hereditagia steriles et infructuosas, quae si saecularibus traderentur ad censum perpetuum, plurimum fructum dicto monasterio redderent et commodum, committit Capitulum generale abbati Savigniaci quatinus super praemissis sese diligenter informet, et quod super huiusmodi terrarum et heriditagiorum traditione repererit ad utilitatem dicti monasterii fieri posse, assensum praebente conventu dicti loci, faciat auctoritate et in plena dicti Capituli potestate ratificet, approbet et confirmet. 42.  Ut vendendi de silvis non caeduis usque ad summam trecentorum francorum licentiam praebere possit abbas Savigniaci priorissae et conventui de Villaribus Queniveti, committit eidem abbati generale Capitulum, dum tamen hoc exegerit monasterii necessitas, et tractatus praecesserit, ut est moris. 43.  Querimoniam abbatis dicti Andreae de Fonservo audiens generale Capitulum asserentis, quod quamvis pro pretio septuaginta quinque solidorum turonensium annui et perpetui redditus, abbati et conventui de Tironnello certam portionem terrae, dictus tamen abbas de Tironnello ipsam septuaginta quinque solidorum summam ei minime concederit solvereque recusat, quia nullas super huiusmodi traditione litteras asserit factas esse. Abbati de Persenia committit idem generale Capitulum quatinus si, per informationem debitam, repererit dictos abbatem et conventum de Tironello ad dictam summam septuaginta quinque solidorum pro dicta terrae portione teneri, ipsos ad illius solutionem compellat per censuram Ordinis auctoritate Capituli memorati. 44.  Abbati de Alneto committit generale Capitulum ut, si abbatem de Valle Richerii compererit per litteras aut documenta legitima teneri et debere abbati de Sancto Andrea viginti francos, ipsum ad eorum solutionem coerceat per censuram Ordinis, in plena dicti Capituli potestate. 45.  Abbati Prulliaci committit generale Capitulum quatinus diligenter inquirat, an ad utilitatem monasterii de Barbello cedat nonnullas eiusdem terras, vineas, prata et possessiones alias ad dictum monasterium spectantes, sub annuo perpetuoque censu tradi, et sequenti Capitulo referat seriose, tractatu etiam conventus non omisso, quidquid super hoc pro dicti monasterii utilitate cognoverit expedire. 46.  Super eo conquestus est generali Capitulo abbas Quinciaci quod assumptus dudum ad abbatiam Vallis lucentis frater Iohannes de Alacrimonte, proprius abbas dicti monasterii Quinciaci, multa bona ipsius dimissi monasterii secum tulit ad monasterium Vallis lucentis praedictum quae reddere differt aut recusat abbas eiusdem modernus ; quocirca domino Pontigniaci committit generale Capitulum, ut si per informationem debitam compererit ita esse, et ipsa bona monasterii Quinciaci versa fuisse in usum et utilitatem Vallis lucentis, abbatem dicti loci et eius officiarios viriliter et debite per monitiones, sententias et aliter per censuram Ordinis ad illorum bonorum seu valoris eorum restitutionem coerceat, in plenaria dicti Capituli potestate. 47.  De Altaripa et de Bono monte monasteriorum abbatibus committit, praecipit et iniungit generale Capitulum quatinus diffinitivam sententiam alias per eos vel eorum praedecessores commissarios Capituli generalis latam contra abbatem et conventum de Thela, ad utilitatem abbatis et conventus de Altacrista, super manutentione cuiusdam aquaeductus, prout in dicta sententia plene contineri vidit idem Capitulum, executioni debitae demandent, dummodo prius eisdem de desertione seu invitatione appellationis pro parte dictorum de Thela pridem interiectae constiterit, ipsosque abbatem et conventum de Thela ad explementum dictae sententiae, necnon ad solutionem expensarum per praedictos commissarios taxatarum, coerceant et compellant per Ordinis censuram, auctoritate dicti Capituli generalis. 48.  Reformationem monasterii de Benedictione Dei, in quo per visitatorum negligentiam, regulares observantias quasi prorsus absorptas et abolitas esse relatum est generali Capitulo, committit idem Capitulum domino Morimundi cum omnimoda ipsius Capituli potestate et clausulis ac modis ut in forma [reformationis]. 49.  In virtute sanctae obedientiae, et sub excommunicationis latae sententiae poena, abbati de Altocristo praecipit et iniungit generale Capitulum quatinus infra Natale Domini proximo venturum domino Claraevallis satisfaciat integraliter in omnibus in quibus ipsum constat dicto domino Claraevallis obligatum, alioquin elapsa die praefixa dictae *excommunicationis* sententiae poenam noverit irretitum. 50.  Inauditum scelus crimenque nefandissimum, quod undecima die septembris novissime lapsa in domo Cisterciensi Divionensis villae perpetravit frater Petrus de Castellione, quondam abbas Pontisthiefridi Metensis, invadendo videlicet gladio munita manu, et atrociter in faciem, quam revereri debuerat, vulnerando reverendissimum in Christo patrem dominum Iacobum abbatem Cistercii, praesidentem Capituli generalis, totiusque Ordinis huius caput et dominum principalem, sciens et veraciter agnoscens, ipsum generale Capitulum tum ex principali contuitu rei gestae, tum ex dicti fratris Petri confessione spontanea ultro fatentis et publice quod gladium absque vagina sub habitu detulerat, ut praedictum dominum Cistercii perimeret et etiam dominum Morimundi, memoratum generale Capitulum habita deliberatione matura, in nomine Domini, praedictum fratrem Petrum de Castellione praesentem in iudicio per diffinitivam sententiam propter expressum superius flagitium iudicat in hiis scriptis, et condemnat ad panem doloris et aquam tristitiae, districtam carceris clausuram, manicas ferreas, compedes et perpetua vincimina *catenarum*. 51.  In nomine Domini Amen. Visis et diligenter inspectis processibus huius causae motae, videlicet inter reverendum patrem dominum Iacobum abbatem Cisterciensem, Cabillonensis dioecesis, et fratrem Girardum de Fonteneto, asserentem se abbatem monasterii Clarifontis dicti Ordinis, Bisuntinensis dioecesis, visis quoque testium pro utraque parte productorum depositionibus seu attestationibus, et aliis quae de iure videnda fuerant, quaeque nostros movere poterant et debuerant animos, nos Diffinitores Capituli generalis, eiusdem Capituli in nomine, Deum prae oculis habentes, per sententiam nostram diffinitivam, quam auctoritate Apostolica nobis in hac parte commissa ferimus in hiis scriptis dicimus, pronuntiamus, et declaramus dictum fratrem Girardum iuste, rite et sancte secundum Ordinis ipsius constitutiones fuisse et esse per dictum dominum abbatem Cistercii ab officio et dignitate abbatiali depositum, tamquam de sodomiae nefando crimine convictum. Quapropter nos eiusdem domini Cisterciensis approbantes sententiam, ipsum fratrem Girardum perpetuis mancipandum carceribus, ad agendum perpetuam poenitentiam, pane doloris et aquae tristitiae sustentandum, ut commissa mala defleat et flenda non committat ulterius, condemnamus. Locum nihilominus misericordiae et gratiae, si quando promeruerit illius compunctio, reservantes, et praedicto domino abbati Cisterciensi adiudicamus expensas in hoc pro parte sua legitime factas, sibi per dictum fratrem Girardum, vel eius fideiussores seu cautores debere refundi, ipsarum taxatione per dominos abbates Morimundi et Fonteneti prius facta, quam ex nunc eisdem auctoritate qua supra committimus faciendam. 52.  Ad dirimendas lites inter monasteria Lubens et Novam cellam, abbates de Porta et de Veteri cella a Capitulo generali diriguntur. 