[Gregorius Episcopus, servus, servorum Dei, dilectis filiis Abbati et Conventui Cluniacensi, salutem et Apostolicam benedictionem. Behemoth nos contentus quasi bos comedere paleas, sed escas electas avidè concupiscens, venatur instanter animas delicatas: non solùm simpliciter gradientibus ponendo pedicas et laqueos in capturam: sed etiam contemplationis gratia in solitudinem advolantibus prætendendo, decipulas et retia extendendo. Sanè dolore confodimur in occulto, et rubore perfundimur in aperto, quia cum ordo Clun. in Ecclesiæ paradiso dextera divina plantatus, à mari usque ad mare protensis palmitibus gratos flores, et uberes fructus producere soleret honestatis: nunc in amaritudinem alienæ vitis converversus producit labruscas stuporem dentibus facientes: factus in laqueum et ruinam, in lapidem offensionis et petram scandali duabus domibus Israël, contemplativis videlicet et activis. Domus quoque vestræ in multis locis desolatæ sunt, sicut in vastitate hostili: et multæ derelictæ sunt sicut umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario, et velut civitas quæ vastatur. Quare cupientes deformatum ordinem reformare, et instaurare collapsum, imprimis statuimus ut generale Capitulum Abbatum et Priorum tam Conventualium quàm Minorum ordinis Cluniacensis, sive immediatè sive aliquo medio sint subjecti, apud Cluniacum annis singulis celebretur. Vbi sine personarum acceptione secundum Deum et beati Benedicti Regulam et Cluniacensis ordinis instituta, delinquentium corrigantur excessus, et de salute animarum, et de conservatione Ordinis Cluniac. et domorum indemnitate tractetur: statuatur quod fuerit regulariter statuendum. Nec in hoc Priores vel Camerarii invicem sibi parcant. Sed unusquisque quod viderit in alio corrigendum, timorem Dei habens præ oculis in Capitulo publice vel privatim (prout melius viderit expedire) in charitate proponat: et correctus hoc molestè non ferat, sed correctionem fratris accipiat patienter. Hoc autem capitulum, in quo volumus ut nullæ fiant exactiones ab aliquo, nulla dentur munera vel accipiantur seu etiam promittantur; sed omnia in sinceritate procedant; ad instar Cistercien. ordinis celebretur. Et in eo Diffinitores de Abbatibus et Prioribus Cluniacensis ordinis statuantur, et Visitatores per singulas provincias ordinentur visitationes forma et correctionis modo juxta Cisterciensem consuetudinem observatis. In eodem quoque Capitulo, cui tres Priores Cartusiensis ordinis volumus interesse vocandos à Cluniacensibus; non ut aliquam jurisdictionem exerceant: sed ut ipsos instruant et dirigant: et diligentiam ipsorum vel negligentiam rescribant sedi Apostolicæ annuatim, omnes causæ quæ inter personas ordinis Cluniacensis emerserint, et per Abbatem Cluniacensem non fuerint terminatæ, delatæ ad Capitulum per Diffinitores (prout fit in Cisterciensi Capitulo) terminentur: et ea statuantur quæ provenire ad conservationem et restrictionem, non ad relaxationem ordinis vel Regulæ videbuntur. Omnes verò Abbates et Priores annis singulis ad Capitulum venientes, diffinitiones (si quæ factæ fuerint) in suo reditu habeant bis in anno in suis Capitulis, et visitationis tempore nihilominus recitandas: ut nullus prætextu ignorantiæ se valeat excusare. Visitatores etiam à personis et locis quæ visitant, præter moderatas expensas victui necessarias recipere nihil omnino præsumant: sed excutientes ab omni munere manus suas, cum paucis equitaturis incedant: secundum quod in ipso capitulo fuerit ordinatum. Prima autem vice omnes Abbates et Priores conveniant ad capitulum, recepturi reformationem præsentibus annotatam: et postmodum illi qui sunt ultra mare Angliæ vel ultra Alpes uno anno intermisso, cum moderato familiæ ac equitaturarum comitatu, ne domus ad quas eos venire continget aggraventur, accedant: super his in primo capitulo superfluitate qualibet resecanda, et certo nihilominus moderamine adhibendo. Statuimus insuper, ut quolibet anno in capitulo per Diffinitores quatuor personæ discreta ac Deum, timentes, videlicet duo Abbates et duo Priores Cluniacensis Ordinis eligantur: qui semel in anno statuto termino ad Cluniacense Monasterium accedentes, tam de persona Cluniacensis Abbatis, quàm de Monasterii, et locorum circumadjacentium statu in spiritualibus et temporalibus diligenter inquirant: et quæ corrigenda invenerint ad ipsorum consilium corrigantur. Ea vero quæ majore Concilio indigent referantur singulis annis ad Capitulum generale: ut Cluniacensis Ecclesia in bono statu per visitationem hujusmodi perseveret. Et si Abbatis exigerent merita (quæ celari non debent) per visitatores moneatur ut cedat: et liceat visitatoribus et Conventui Cluniacensi hujusmodi recipere cessionem. Quod si fortè Abbas sibi cessionis remedio noluerit providere: quæ de ipso Visitatorum inquisitio comprehendet, ad sedem Apostolicam referantur. Cæterum quia ex mala ordinatione Prioratuum et obedientiarum, et frequenti mutatione Priorum multa evenisse detrimenta noscuntur: districtè præcipimus ut Prioratus, Decanatus, et omnes aliæ administrationes conferantur gratis absque venalitate ac aliqua pactione: et Prioratus conventuales nonnisi sacerdotibus committantur. Hæc autem nolumus ad illas grangias seu administrationes extendi, quæ curam animarum non habent, et laïcis consuevere committi. Si quis autem propter hæc dedisse vel recepisse aliquid convictus extiterit: extunc nunquam in Ordine Cluniacensi dignitatem habeat vel honorem. Et si adversus aliquem super hoc apud Visitatores vel Diffinitores vehemens habeatur præsumptio: ipsum per eos à Prioratu vel administratione sic obtenta volumus amoveri. Et si quis ponens carnem brachium suum, per interventum sæcularium personarum committi sibi obedientiam vel Prioratum poposcerit: nunquam illum obtineat, sed nec alium infra annum. Conventuales quoque Priores quamdiu in spiritualibus et temporalibus bene administraverint, non nisi ex certis causis debent amoveri: videlicet si dilapidatores, vel inobedientes, aut rebelles, seu infames, vel incontinentes extiterint, seu ad majorem dignitatem fuerint promovendi: quod etiam de minoribus Prioribus volumus observari. Nullusque litteras confirmationis habeat, quod de suo Prioratu vel obedientia non debeat amoveri. In destitutione verò Abbatum vel Priorum conventualium, videlicet octo Monachorum et supra, modus, forma et causa serventur, quæ consueverunt circa Abbates Cistercien. Ordinis observari: et qui removetur se inclinet humiliter, nec appellet. Quod si absque justa causa remotus extiterit, et hoc per alios innotescat: Capitulo generali tam amoventes quàm consentientes more Cisterciensis Ordinis puniantur. Et quidem ut plenum adhibeatur huic morbo remedium, ita duximus providendum: videlicet quod singulis annis in generali Capitulo Diffinitores scribant et retineant nomina singulorum Abbatum et Priorum qui tunc in eodem fuerint congregati: et in sequenti Capitulo lectis eorum nominibus in quibus Ecclesiis sint Abbates vel Priores mutati diligenter attendant: et qui mutaverint, causam mutationum proponant. Quæ si justa fuerit, approbetur ab ipsis: alioquin mutatoribus pœna secundum Cisterciensis ordinis consuetudinem infligantur: si quis fuerit ab Abbatia vel Prioratu sua culpa remotus; ad illud monasterium, in quo dignè defleat quod commisit superioris providentia transmittatur. Quod si propter senectutis defectum, aut aliam causam honestam spontaneus cesserit, revertatur ad claustrum: illo sibi quod eligere maluerit deputato. Ad institutionem namque Priorum conventualium absque duorum Priorum conventualium consilio minimè procedatur: quatenus talis præficiatur qui noverit et possit præesse pariter et prodesse: cum in Cisterciensi ordine absque Abbatum consilio non instituatur aliquis in Abbatem. Verum quia interdum monachi Abbatum vel Priorum suorum delicta revelare formidant, ne ad ignotas et remotas provincias quasi in exilium relegentur, huic morbo sic duximus providendum: quod videlicet Visitatores cum accesserint ad monasteria visitanda, diligenter inquirant si quis monachus fuerit illo anno à monasterio cui officium visitationis impendunt emissus, et propter quam causam. Et si causa rationabilis extiterit, approbetur: alioquin et revocetur monachus, et et qui eum emisit visitatorum arbitrio puniatur. Adhuc districtius inhibemus, ut nullus plures Prioratus seu Prioratum cum Abbatia ejusdem ordinis vel alterius habere præsumat: nec Abbas Cluniacensis vel aliquis alius Abbas vel prior ejusdem Ordinis aliquem de subjectis sibi prioratibus ad manum suam retineat: sed singulis Prioratibus Priores singuli deputentur. Nec aliquis qui ordinem Cluniacensem non fuerit professus, habeat ejusdem ordinis Prioratum, nec in aliquo Prioratu unus solus Monachus commoretur: sed ei, qui solus est, unus vel plures Monachi socii adjungantur, si loci suppetant facultates: alioquin revocetur ad claustrum: proviso quod in eodem loco divina celebrentur honestè. Circa qualitatem verò ciborum et potus servare præcipimus: ut omnes Monachi in uno reficiantur refectorio de eodem pane et potu ac una coquina: nisi fortè ipsorum aliquem comedere cum Abbate vel Priore, seu in infirmaria contingat. Abbas autem vel Prior in refectorio cum fratribus comedat, nisi propter hospites mutet locum. Et in infirmaria nullus comedat nisi propter infirmitatem vel debilitatem illuc fuerit destinatus. Præcipimus etiam (juxta quod in beati Benedicti Regula continetur) ut nullus Monachus in quovis loco vel domo Cluniac. ordinis aut extra, nisi in infirmaria (ut prædictum est) carnes manducare præsumat. Quod qui præsumpserit, si claustralis fuerit, gravi pœnæ subdatur: vel si dignitatem vel administrationem habuerit, privetur eadem. Illud quoque observari præcipimus ut Monachi sicut in claustro ita et foris honestè se habeant, nec incedant sine cuculla et flocco: vel sine cuculla et capa regulari, non bloia, non sumptuosa; sed tali quæ triginta solidorum pretium non excedat, et nullus Abbas vel Prior sine postella et sella regulari, non tamen pretiosa, equitare præsumat. Nec aliquis Monachus equitans capellis filtreis, vel aliis omnino capellis, seu calceis non corrigiatis utatur: nec quisquam in quovis loco tunicis, vel coopertoriis de bruneto, aut pellibus sylvaticis, seu camisiis, vel linteaminibus lineis uti præsumat: nec deferat vestes scissas ante vel retrò, nec aliquis claustralis habere propriam capam pluvialem, vel equitaturam sibi deputatam attentet. Circa equitaturas namque et familiam omnem superfluitatem amputare volentes, mandamus ut Abbas Cluniac. equitaturis sexdecim contentus existat: et alii Abbates ejusdem ordinis, ac Prior de charitate octo. Prior sancti Martini sex. Priores alii conventuales tribus vel quatuor; et cæteri Priores minores duabus evectionibus sint contenti. Et Abbas vel Priores, servientes, non pueros, non nobiles, non vestibus sumptuosis sive diversi coloris, sed maturos habeant et honestos. Quia verò ad desolationem domorum plurimum operatur laxa debita potestas contrahendi, et quod ratio non reddatur de debitis vel receptis: præcipimus, ut singuli Abbates et Priores de consilio fratrum et familiæ quibus præsunt, cum testimonio bonorum virorum, qui ad locum pertinent, cum contrahendum vel innovandum est mutuum; ita id faciant diligenter: quod omnibus liqueat quanta summa, quibus personis, quibus conditionibus, quibus terminis debeatur, et in quos usus contractum mutuum sit conversum. Et ut domorum status certior habeatur, singulis duobus mensibus coram Abbate vel Priore (si non est ibi Abbas) et senioribus reddant singuli officiales de suis officiis rationem, de omnibus receptis et expensis computationem fideliter facientes. Abbas quoque Cluniacensis et cæteri Abbates et Priores, quater in anno statum suæ domus in suo capitulo, et etiam coram visitatoribus cum venerint plenè declarent. Nec aliquis Abbas vel Prior prioratum vel grangiam, pensionem, aut præbendam Monachalem sæcularibus personis concedere, seu possessionem aliquam, venditionis, aut donationis, seu aliquo alio titulo alienare absque patris Abbatis vel patris Prioris et conventus sui decreto de verbo et consensu præsumat. Monachis proprietariis etiam pœna, juxta morem Cisterciensis ordinis infligatur: et in proprietarios excommunicationis sententia promulgetur: nisi Monachi proprietarii deposita restituerint quæ suis fuerint Monasteriis resignanda. Ad hæc quoniam Abbas Cluniacensis, necnon Abbates et Priores ejusdem ordinis, Prioratus sibi subjectos exactionibus et extorsionibus consueverunt adeo aggravare, quod in eisdem Prioratibus antiquus et consuetus Monachorum numerus est nimium diminutus: nos id de cætero fieri sub attestatione divini judicii prohibemus: cum liqueat Prioratus ipsos non ad destructionem, sed ad conservationem ordinis et correctionem sibi esse subjectos: et eisdem Prioratibus pro sustentatione Monachorum inibi Domino famulantium possessiones pia devotione fidelium fuisse concessas. Cæterùm quia non est in primogenito bovis arandum; districtius inhibemus, ne pueri ante quintum decimum annum completum in Monachos admittantur: illis duntaxat exceptis, quibus in Clun. Monasterio, ex antiqua consuetudine, certum est officium deputatum: mulieribus ingressu claustri vel chori penitus interdicto. Et cum secundum Evangelicam veritatem, qui mandata Dei propter traditiones transgrediuntur humanas à Deo arguantur: strictissimè interdicimus, ne propter traditiones vel constitutiones nostras regularia statuta B. Benedicti aliquatenus omittantur. Ut igitur hujusmodi mandatum lucerna sit vobis, et lex, lux, et via vitæ increpatio disciplinæ, universitatem vestram monemus attentè, et per Apostolica vobis scripta, et in virtute obedientiæ districtè præcipiendo mandamus: quatenus quodcumque necesse est providè cupientes, præscripta statuta studeatis inviolabiliter observare: ut ad frugem melioris vitæ conversi, ascensionibus in corde dispositis, de gratia in gratiam, et de virtute proficientes salubriter in virtutem, bonus in omni loco efficiamini odor Christi: nosque in vestris meritis delectati, ad profectus vestros merito intendere debeamus. Datum Anagniæ, Idibus Januarii, Pontificatus nostri anno sexto.]