In nomine sancte et individue Trinitatis. Ego Alanus, Dei gratia Autissiodorensis episcopus, et ego Willelmus, comes Nivernensis, notum esse volumus tam futuris quam presentibus quod Sancta-Maria et Beatus-Stephanus et episcopus Autissiodorensis dinoscuntur habere et habuisse, in pace, apud Conadam hec omnia que per capitula in presenti carta subscripta sunt. Quicquid in castro et in castellania Conade continetur, de casamento vel de dominio episcopi est; fossetum de firmitate Conade et piscatura episcopi est, et forisfactum de fosseto si fuerit: empiramentum fosseti, comitis est cum piscatura de fosseto castri. De omnibus hominibus, ubicumque steterint, qui mercaturam faciunt apud Conadam, justicia episcopi est; forum et theloneum episcopi est, et quicquid de foro exit, et justicia de omnibus hominibus qui venient. Infractura castri, et rapina et incendium est episcopi; quicumque clamorem fecerit, episcopi est; quicumque stat in terra episcopi, si bovem habet, curvatam debet episcopo bis in anno: si bovem non habet, duos homines habebit pro curvata ubi prepositus episcopi mittet eos: censum habet episcopus solus in dominio suo de terra sua tota intra castrum, et de foris per Ligerim a rivo Alveriac, usque ad terram Villechau; ubicumque navis ad vendendum aliquid portabit, venditure et consuetudines sunt episcopi, de hoc quod vendiderit vel applicuerit. Omnes homines qui stant a Villechau usque ad rivum Alveriac, quicumque rethe miserint in Ligerim, submonebit prepositus episcopi ad piscandum, et panem et vinum habebunt: quod si facere noluerint, rectum inde facient per legem qua vivunt. Boscus de Culdreyo, B. Marie et S. Stephani et episcopi est: credentiam suam habet episcopus in omnibus qui vendunt panem et vinum, et carnem, et quicquid est necessarium ad comedendum. Si episcopus venerit in villam, vel hospites ei supervenerint, accipiet patellam, cacabum, scutellas, cyphos, culcitras, cuissinos et pannos ad jacendum: mel et cera que exit de bosco predicto, et pasnagium, et quercus, et fagus, et omnes arbores qui fructum portant, episcopi sunt; et justicia tocius bosci episcopi est. Marescalcus episcopi hospitabit equos dominorum qui sunt post episcopum, et de uno quoque illorum habebit panem, vinum et carnem, apud Villamchau, que est in casamento, habebit episcopus curvatam boum. Ad custodiendas messes et prata que sunt in terra episcopi, prepositus episcopi ponet ibi custodem, et si aliquid forisfactum fuerit, justiciam habebit episcopus. A Cona usque ad saxum de Gevris et usque ad quadrivium Cistilliaco, et quantum terra episcopi durat ultra fosseta, et boscum et planum: si bestia vel aliquid ibi venditur, venditure sunt episcopi a duodecim nummis. Insuper duella Conade sunt episcopi a planea de Rivo usque ad Villamchau; et usque ad Ligerim justicia totius castellanie Conade episcopi est. In burgo Sancti-Aniani, nec ecclesia in aliqua terra episcopi que sit extra municionem Conade, ego comes consuetudinem aliquam, nec justiciam, nec censum, nec pedagium habeo. Infra municionem nec extra, talliam vel questam licet michi facere, nisi in meis hominibus de corpore. Hec que superscripta sunt, ego Willelmus, Nivernensis comes, sigillaveram, postea vero dominus meus A., Autissiodorensis episcopus et ego, que subscripta sunt concordavimus et huic cartule apposuimus, et eam tam meo quam suo sigillo signavimus. Nullus hominum episcopi qui manent extra munitionem Conade, consuetudinem vel justiciam mihi debet aliquam. Si quis hominum meorum de Conada, vel de aliis castris, scilicet Castro-Novo, Mailliaco, S. Salvatore, Bitriaco, Ulmo et eorum castellariis que ab episcopo teneo, perrexerit ad villam que sit episcopi, quamdiu ibi manebit, episcopi erit, nec res ipsius saisire potero: cum autem redierit, meus erit; si tamen ad Conadam rediens fiat feodatus, serviens episcopi erit. Terram que de feodo est, non licet mihi vel decimam aliquam acquirere, nisi per episcopum Autissiodori, non licet mihi inducere vel denuere aliquas consuetudines, nisi per episcopum de cujus feodo omnes eas habeo. Quecumque habeo Autissiodori in foro, et in aliis consuetudinibus, et in circuitu, preter clausuram murorum, de episcopi feodo est, preter illud modicum quod teneo a duce Burgundie ultra pontem. Liberi homines nostri qui se transferunt ad aliquam villarum episcopi, episcopi sunt. Hujus rei testes sunt: R., archidiaconus; G., cantor; Stephanus, cellararius; Ra., de Tociaco; Herveus, prepositus; Olanus; hi ex parte episcopi. — Ex parte comitis, magister Stephanus; magister Gaufridus; Gaudricus, capellanus; Odo Grossus, Brienus de Cona; Rauudus; Robertus, et alii quamplures ex utraque parte. Actum Autissiodori, anno incarnationis Domini millesimo centesimo quinquagesimo septimo.