Omnibus presentes litteras inspecturis, magister Petrus, officialis curie Senonensis: salutem in Domino. Notum facimus quod coram mandato nostro: videlicet, coram magistro Adam de Gressio, clerico jurato curie Senon. ad hoc audiendum a nobis loco nostri specialiter destinaio, constituti nobilis mulier Heluisis, domina Calvimontis, et Petrus de Barris, miles, filius ejus, recognoverunt quod tpsi quittaverant imperpetuum omnes homines suos ab omni servitute corporis, et a qualibet alia exaccione, videlicet, tallie, ablacionis, rege et corveie, ita, videlicet, quilibet dictorum hominum tenebitur reddere annuatim, ubicumque eat vel maneat, dnodecim denarios Tur., ratione dicte liberratis, ipsis et heredibus suis, vel eorum mandato, in crastino Omnium-Sanctorum, videlicet, homines de Villamanesche cum pertinenciis usque ad Senonas; scilicet, de Pontibus et de Gisiaco apud Villammanesche, et homines de Capella, de Campigniaco, de Villanova-Guiardi, et de Villablovain usque ad Moretum, tam citra Yonam quam ultra commorantes, et homines de Calvamonte, cum pertinenciis apud Calvummontem, ac homines de Dyante apud Dyantem. Preterea homines singuli dictorum hominum, qui erunt extra avoeriam, tutelam seu curacionem, sive sint cubantes in terra dictorum Heluisis, Petri, et heredum suorum sive extra, tenebuntur reddere dictos duodecim denarios turon., pro dicta libertate, ipsis seu heredibus eorum, aut mandato suo. Poterunt etiam, dicti homines maritare filios suoa et filias suas, ubicumque et quibuscumque voluerint: verumtamen ubicumque ibunt, vel manebunt, tenebuntur reddere, ut dictum est, dictos duodecim denarios tur., pro dicte libertate, ipsis seu heredibus eorum, aut mandato suo. Si, vero, ad dictum terminum, dictos duodecim denarios non redderent, quilibet ipsorum deficiens in solucione, ut dictum est, facienda, teneretur reddere quinque solidos turon. pro emenda. Si autem facere voluerint de filiis suis clericos, poterunt hoc facere sine licencla dictorum Heluisis et Petri, seu heredum suorum; ita tamen, quod si clericus ad maritagium recurreret, vel clericalem habitum deposuerit, tenebitur similiter ad solucionem dictorum duodecim denariorum ad terminum supradictum concesserunt eciam dictis hominibus suis, quod forefacta sexaginta solidorum, venient ad quinque solidos tur., et forefacta quinque solidorum, ad duodecim denarios tur.; et clamor prepositi, ad quatuor denarios tur. Si vero de legitimis hominibus duellum factum fuerit, obsides devicti centum et duodecim solidos tur. persolvent. Si, autem, aliquis equos vel animalia dictorum hominum, in nemoribus dictorum Heluisis, Petri, et heredum suorum invenerit, non debet ea ducere nisi ad prepositum ipsorum; et si aliquod animal a tauris fugatum vel a museis coactum, intraverit boscum suum, nichil ideo debebit emendare ille cujus animal fuerit, si custos ejusdem animalis poterit jurare quod custode invito illud intrasset: sed si aliquo custodiente scienter illud inventum. fuerit, quatuor denarios tur. pro illo debebit, et pro unaquaque ove, unum denarium tur. Si, vero, plura fuerint animalia ibi inventa, quatuor denarios tur. reddet ille cujus eadem erunt animalia pro unoquoque animali. Dicti quoque homines communi assensu eligent messores ad custodiendum fructus et exitus suos, ac bona ipsorum: qui messores dicte Heluisi et Petro, et heredibus suis, seu preposito ipsorum, jurabunt quod dictorum fructus, exitus et bona fideliter conservabunt, et quod omnia forefacta de quibus debebit emenda haberi, dicto preposito revelabunt, et capciones ei adducent. Si, vero, non placuerit eis eligere messores, nec habere, ipsi jurahunt eisdem Heluisi et Petro, et heredibus suis, seu preposito ipsorum, quod alter alterius fructus et bona fideliter servabit, et forefacta seu preposito revelabit, et capciones ei adducet, sicut esr predictum. Si, vero, contigerit quod forefactum ad prepositum devenerit, prepositus faciet illi cujus forefactum fuerit dampnum suum restaurare, et si forefactum ad prepositum non pertineat, messeres ad illum cujus dampnum fuerit, gagia repertabunt, et ille, messoribus, messariam suam reddet; videlicet, unum denarium tur. pro messaria. Nullus dictorum hominum in expedicionem, vel equitacionem, seu citacionemve tenebitur, quin ad domum suam si velit, redeat ipsa die: si autem amplius pernoctare vel amplius moram facero quinquam contigerit, ipsi Heluisis et Petrus, et heredes eorum tenebuntur ipsum racionabiliter procurare. Quilibet dictorum hominum tenebitur habere armaturam secundum possibilitatem suam. Dicti homines pascua in nemoribus dictorum Heluisis et Petri, et heredum suorum, habebunt post quintum folium, ad oves, animalia et equos suos. Nulius dictorum hominum legitimus seu fidelis captus tencbitur, si plegium veniendi ad jus dare poterit. Si quis dictorum hominum, debite seu forefacto ipsorum Heluisis, Petri, seu heredum suorum, detentns fuerit, ille pro cujus debito seu ferefacto detentus fuerit, cum suis sumptibus tenebitur eum servare indempnem. Si quis dictorum hominum detentns fuerit pro suo debito vel forefacto, dicti Heluisis et Petrus, ac heredes ipsorum tenebuntur eum liberare cum sumptibus ejus qui debuerit debitum seu commiserit foaefactum. Ipsi eciam Heluisis et Petrus, et heredes sui tenentur, et juramento solempniter prestito promiserunt se servaturos inviolabiliter omnia et singula supradicta, heredesque et successores suos ad ea omnia imperpetuum observanda obligarunt et esse voluerunt obligatos. Voluerunt eciam quod quociens alter ipsorum heredum suorum, unus post alium successerit, et eciam prepositi et heredum suorum, quociens mutabuntur, jurent se fideliter servaturos omnes dictas consuetudines cum omnibus et singulis prenotatis. Nobilis, siquidem, mulier Aalidis, uxor dicti Petri de Barris, et Guillelmus ac Guido, liberi eorum, coram dicto mandato nostro predicta omnia et singula concesserunt spontanei, et juramento solempniter prestito promiserunt se ea omnia firmiter et fideliter servaturos, ita quod dicii liberi renunciaverunt excepcioni minoris etatis, beneficio restitucionis in integrum, et excepcioni que posset objici pro eo quod tunc temporis essent in avonea seu tutela prefata: quoque Aalidis renunciavit expresse excepcioni si que posset in posterum ei competere racione dotis, hereditatis, conquestus, sive pro eo quod non habebat pro hoc commutacionem alterius rei. Promiserunt eciam et tenentur dicti Heluisis et Petrus, cum sumptibus suis perquirere et dare dictis bominibus litteras domini regis Navarre, sigillo ipsius sigillatas, continentes quod ibidem dominus rex gratas habet et acceptas convenciones has, quantum ad ea que movent de feodo ejusdem domini regis, seque supposuerunt quantum ad predicta, sepedicti Heloisis et Petrus, Aalidis, Guillelmus et Guido juridicioni curie Senon. In cujus rei testimonium. presentibus littetis, ad peticionem ipsorum Heloisis, Petri; Aalidis, Guillelmi et Guidonis, sigillum curie Senon. duximus apponendum. Actum, apud Calvummontem, coram dicto mandato nostro, anno Domini millesimo ducentesimo quadragesimo-septimo, mense marcio, dominica qua cantatur Letare Jerusalem. Quod autem in dictis litteris vidimus contineri, de verbo ad verbum transcribi fecimus, et sigilli curie Senon. sigillari. Datum, anno Domini millesimo ducentesimo quinquagesimo-septimo, mense augusto.