Innocentius Episcopus seruus seruorum Dei, dilectis filiis HVGONI Abbati S. Petri Cluniacensis, suisque fratribus tam præsentibus quam futuris regularem vitam professis, in perpetuum. Religionis Monasticæ modernis temporibus speculum,  in Galliarum partibus documentum, beati Petri Cluniacēse Monasterium, ab ipso suæ fundationis exordio Sedi Apostolicæ in ius proprium est oblatum. Proinde prædecessores nostri Romani Pontifices locum ipsum singularis dilectionis  libertatis prærogatiua donarunt,  vniuersa ei pertinētia priuilegiorum suorum sanctionibus muniuerunt. Eapropter, dilecti in Domino filij, vestris iustis postulationibus clementer annuimus,  præfatum Cluniacense Monasterium, quod specialiter beati PETRI iuris existit, sub eiusdem beati Petri,  nostra protectione suscipimus,  præsentis scripti priuilegio communimus. In primis siquidem statuentes, vt Ordo Monasticus, qui secundum Deum,  beati Benedicti Regulam, ac institutionem Cluniacensium fratrum, in eodem loco institutus esse dinoscitur, perpetuis ibidem temporibus inuiolabiliter obseruetur. Præterea, quascumq. possessiones, quæcumque bona idem Monasterium in præsentiarum iuste ac canonice possidet, aut in futurum concessione Pontificum, largitione Regum vel Principū, oblatione fidelium, seu aliis iustis modis Deo propitio poterit adipisci, firma vobis, vestrisque successoribus,  illibata permaneant. In quibus hæc propriis duximus vocabulis exprimēda. Locum ipsum, in quo præfatum vestrum Monasterium situm est, cū omnibus pertinentiis suis. In Burgundia, Carum-locum, Marciniacum, Paredum, S. Marcellum Cabilon. Virgiacum, Troaldum,  omnes alios Prioratus  Cellas, possessiones  iura quæ habetis in Prouincia Lugdunensi. Vltra Ararim, Nantuacum, Gigniacum, Monasterium de Vallibus, Poliniacum, Monasterium de Alta-petra, Vallem-Clusam, Vltra-Iugum, Romanum Monasterium, Paterniacum, Insulas,  omnes Prioratus  Cellas, possessiones  iura, quæ in illa parte Burgundiæ, siue in Teutonia possidetis. In Prouincia Viennēsi, S. Victorem Geben. Condamin. Borget. Domninam, Lauard.  omnia loca  iura, quæ in pręsentia in Viennēsi Prouincia possidetis. In Prouincia S. Saturninum, Tornacum, Podium,  Canagabia. Extra, Montem Pessulanum, Clunisetum,  cætera vestra loca in Prouincia constituta. In Wasconia, Karenascum, Moriacum, Sanctum Orientientium, sanctum Montē,  omnia loca vestra, quæ in Wasconia possidetis. Pręterea Siluiniacum, Monasterium Celsinien. Sanctum Florū, Voltam, S. Eutropium, Mogon. Agiam, Monasterium de Charitate cum omnib. pertinentiis suis, Sanctum Stephanū, Sanctum Saluatorem Niuer. S. Martinum de Cāpis, Longum-pontem, Gaiam, Sanctam Margaritam in Campania, cum grangiis de Macricuria,  de Sancta Petronilla,  omnib. pertinētiis suis. Crispiacum, Consiacum, Lehunū, cum Prioratibus S. Laurentij,  S. Nicolaj, quos Prior Lehunum Monasterio suo, cū eorum pertinentiis nouiter acquisiuit. Sanctum Margaritam in Codun. Mondiderium, Abbatis-villam, S. Lupum, Monasteriū SS. Cosmę  Damiani. Froeuil. Renangias,  quicquid in Bituricensi, Burdegalensi, Senonensi, Remensi, Treuerensi,  Rothomagensi Prouinciis possidetis. Monasterium Lewen. Lenton. Montem-acutum, Teffordum, Lebdecumbam, Opeford.  Tikesore villas cum omnibus appēdiciis earum. Sanctam Mariam de Nagera, Sanctum Zoilum de Quarrium, Villamfrancam, Sanctam Columbam de Burgis, Cornelian. Monasterium Pontiden. Monasterium S. Maioli Papien. S. Gabrielis Cremon.  Monasterium S. Pauli de Argona, Cellam de Bertreis,  Cellam de Namachia,  quicquid in Anglia, Hispania, Lombardia,  in Leodiensi diocesi possidetis. In Tuscia iuxta criptas, Sanctam Mariam de Aqua-viua. In ciuitate Tuscanen. S. Ioannem de Podio, S. Petrum de Altan. In Episcopatu Tuscul. S. Mariam de Pesclo,  in Sicilia Prioratum de Sacco cum omnibus pertinentiis suis. Sane laborum vestrorum decimas, pro quibus tam vos quam alios Monasticæ religionis viros inquietare Episcopi consuerunt, illorum videlicet quos Dominicaturas appellāt, qui vestro sumptu a Monasterij,  Cellarum vestrarum clientibus excoluntur, sine omnium Episcoporum,  Episcopalium ministrorum contradictione deinceps habeatis quietius, qui vestra peregrinis fratribus  pauperibus erogatis. Liceat quoque vobis clericos vel laicos liberos  absolutos e seculo fugientes, ad conuersionem recipere,  eos absque contradictione aliqua retinere. Prohibemus insuper, vt nulli fratrum vestrorum post factam in Monasterio vestro professionem, fas sit absque Abbatis sui licentia de Clun. claustro discedere. Discedentem vero absque communium litterarum vestrarum cautione nullus audeat retinere. Quod si quis forte retinere præsumpserit, licitum sit vobis in ipsos Monachos vel cōuersos regularem sententiam promulgare. Ad hęc etiam prohibemus, ne aliquis Monachus siue conuersus sub professione vestræ Domus astrictus, sine consensu  licētia Abbatis  maioris partis Capituli vestri pro aliquo fideiubeat, vel ab aliquo pecuniā mutuo accipiat, vltra precium Capituli vestri prouidentia constitutum, nisi propter manifestam domus vestræ vtilitatem. Quod si facere præsumpserit, non teneatur Conuentus pro his aliquatenus respondere. Licitum pręterea vobis sit in causis propriis siue ciuilem, siue criminalem contineant quęstionem, fratrum vestrorum testimoniis vti, ne pro defectu testium ius vestrum in aliquo valeat deperire. Insuper auctoritate Apostolica inhibemus, ne vllus Episcopus, vel alia quęcumq. persona ad Synodos vel Conuentus forenses vos ire compellat, nec ad domos vestras, causa Ordines celebrandi, causas tractandi, vel Conuentus aliquos publicos conuocādi, vel Missas etiam celebrandi, nisi ab Abbate fuerit inuitatus, accedat. Statuimus etiam, vt Ecclesiæ omnes, Cimiteria, Monachi, Clerici,  laici infra terminos habitantes, qui sunt a riuo de Salnay,  ab Ecclesia Rufiaci,  Cruce de Lornant: a termino quoque de Tornesath per villam quæ dicitur Varenna, cum nemore Burserio, a termino etiā qui dicitur Perrois, vsq. ad riuum de Salnay, sub Apostolicæ tantum Sedis iure ac tuitione permaneant. Neque ipsius Clun. loci Presbyteri, aut etiā parrochiani ad cuiuslibet nisi Romani Pontificis, vel eius Legati,  Clun. Abbatis cogantur ire Synodum vel Conuentum. Sane pro Abbatis, Monachorū, seu Clericorū infra prædictos terminos habitantium ordinatione, pro chrismatis confectione, pro sacri olei, Ecclesiarum,  Altarium consecratione,  Cimiteriorum benedictione, Cluniacense Monasterium, quem maluerit Antistitem cōuocet, gratiam  communionem Apostolicæ Sedis habentem. Cluniacenses vero Monachos vbilibet habitantes, nulla omnino persona præter Rom. Pontificem,  Legatum, qui ad hoc missus fuerit excommunicet, aut etiam interdicat: ita tamen vt circa Legatos Apostolicæ Sedis obedientia vel reuerentia debita per hoc nullatenus minuatur. Tibi etiā, fili Abbas,  per te Monasterio Cluniacensi concedimus, vt in processionibus, Missarumque solemniis, tam tu quam successores tui, mitra, anulo, chirothecis, sandaliis,  aliis Pontificalibus insigniis vti possitis: Benedictionemque follemnem super populum facere, ad diuini nominis gloriam,  Monasterij Clun. honorē. Illud autem districtius inhibemus, ne quis possessiones, iura, vel bona Monasterij vestri, pręter Sedis Apostolicæ conscientiam, cui specialiter est subiectū, quolibet modo alienare, vel antiquas  rationabiles ipsius Monasterij cōsuetudines,  hactenus obseruatas violare præsumat. Si quæ vero donationes, aut alienationes aliter quam dictum est, factæ fuerint, eas irritas esse censemus. Decimas præterea  possessiones ad ius Ecclesiarū vestrarum spectantes, quæ a laicis detinentur, redimēdi  legitime liberādi de manibus eorum,  ad Ecclesias, ad quas pertinent, reuocandi, libera sit vobis de nostra auctoritate facultas. Percussuram quoque proprij numismatis vel monetæ, sicut hactenus est obtentum, vobis auctoritate Apostolica confirmamus. Ad hæc adiicimus, vt in omnibus Prioratibus,  Cellis, quæ nunc sine proprio Abbate vestro regimini sunt subiectæ, nullus futuris vmquā temporibus Abbatem ordinare præsumat. Sed tam Prioratus ipsi  Cellæ, quam,  cętera in quibuslibet locis omnia, quibus Clun. Ecclesia, tempore Aruernensis Concilij, quod per felicis memoriæ Vrbanū Papam prædecessorem nostrum celebratum est, inuestita erat, de quibus tunc nulla quæstio mota est, tam tibi, fili Abbas, quam successoribus tuis, in pace semper  quiete seruentur: illis dumtaxat exceptis, quæ per auctoritatem Sedis Apostolicæ sunt ab illo statu mutata. Pro Altaribus  Ecclesiis, siue decimis vestris, nulli Episcoporum facultas sit grauamen vobis indebitum irrogare, sed sicut eorum permissione, quædam ex parte, quædam ex integro habuistis, ita futuris temporibus habeatis. Cæterum omnes Ecclesiæ, quæ vbilibet positæ sunt, seu Capellæ vestræ  Cimiteria libera sint,  omnis exactionis immunia præter consuetam Episcopi paratam,  iustitiam Canonicam in Presbyteros, qui aduersus Ordinis sui offenderint dignitatem. In parochialibus vero Ecclesiis, quas habetis, liceat vobis seu fratribus vestris Sacerdotes eligere,  diocesano Episcopo præsentare, quibus si idonei fuerint, Episcopus curam animarum committat, vt ei de spiritualibus, vobis vero de temporalibus debeant respondere. Quam si committere illis, quod absit, ex prauitate noluerint, tunc Presbyteri ex Apostolicæ Sedis benignitate officia celebrandi, dummodo sint idonei, licentiam consequantur. Ecclesiarum vero, seu Altarium consecrationes, si diocesani Episcopi gratis noluerint exhibere, a quolibet Catholico suscipiatis Episcopo, gratiam  communionem Apostolicæ Sedis habente. Nec Cellarum vestrarum vbilibet positarum fratres, pro qualibet interdictione vel excommunicatione diuinorum officiorum suspensionem aliquatenus patiantur. Sed tam Monachi ipsi, quam  famuli eorum,  qui se professioni Monasticæ deuouerunt, clausis Ecclesiarum ianuis, exclusis excommunicatis  interdictis, non pulsatis campanis, suppressa voce diuina officia celebrent,  peragant debita sepulturæ. Cæterum Abbatias, quas prædecessores nostri Romani Pontifices vestris prædecessoribus concesserunt, nos quoque vobis  successoribus vestris duximus concedendas: vt per industriam vestram religionis status in eis auctore Domino cōseruetur, videlicet Abbatias S. Martialis Lemouicensis, Monasterij Noui Pictauensis, S. Ioannis Angeliacensis, Monasterij Lezatensis, Moysiacensis, Maziacensis, Figiacensis, Tiernensis,  S. Germani Antisiodorensis. Illud nihilominus statuentes, vt in eis sine Abbatis Clun. consilio Abbas nullatenus eligatur. Paci quoque  tranquillitati vestræ paterna in posterum sollicitudine prouidere volentes, auctoritate Apostolica prohibemus, vt infra terminos sacri banni, quos supradictus Vrbanus Papa distinxit, seu infra clausuras locorum, vel grangiarum vestrarum, nullus homo cuiuscumque conditionis aut potestatis existat, inuasionem, prædam, aut rapinam, vel furtum facere, ignem apponere, sanguinem fundere, hominem temere capere, seu homicidium perpetrare præsumat. Præterea omnes libertates,  immunitates a prædecessoribus nostris Romanis Pontificibus Ordini vestro concessas, necnon  libertates,  exemptiones secularium exactionum, a Regibus  Principibus, vel aliis fidelibus rationabiliter vobis indultas, auctoritate Apostolica confirmamus,  præsentis scripti priuilegio communimus. Decernimus ergo, vt nulli ommino hominum liceat præfatum Monasterium temere perturbare, aut eius possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare: sed omnia integra conseruentur eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, vsibus omnimodis profutura: salua Sedis Apostolicæ auctoritate,  diocesanorum Episcoporum canonica iustitia in Ecclesiis non exemptis. Si qua igitur in futurum Ecclesiastica sæcularisue persona hanc nostrę constitutionis paginam sciens contra eam temere venire tentauerit, secundo tertioue cōmonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis, honorisque sui careat dignitate, reamque se diuino iudicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat,  a sacratissimo corpore  sanguine Dei,  Domini Redemptoris nostri Iesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtę subiaceat vltioni. Cunctis autem eidem loco sua iura seruantibus, sit pax Domini nostri Iesu Christi, quatinus  hic fructum bonæ actionis percipiant,  apud districtum Iudicem præmia æternæ pacis inueniant, Amen, Amen, Amen. Ego Innocētius Catholicę Ecclesię Episcopus ff. Ego Octauianus Hostiensis Episcopus ff. Ego Petrus Portuensis,  sanctæ Rufinæ Episcopus ff. Ego Ioannes Albanensis Episcopus ff. Ego Ioannes Episcopus Sabinensis ff. Ego Nicolaus Tusculan. Episcopus ff. Ego Petrus tit. S. Ceciliæ Presbyter Card. ff. Ego Guido S. Mariæ trans Tiberim tit. Calixti Presbyter Card. ff. Ego Hugo Presbyter Card. S. Martini in tit. Equincij ff. Ego Ioannes tit. S. Stephani in Celio Monte Presbyter Card. ff. Ego Cencius SS. Ioannis  Pauli Presbyter Card. tit. Pamachij ff. Ego Benedictus tit. S. Susannę Presbyter Car. ff. Ego Garcianus SS. Cosmæ  Damiani Diaconus Card. ff. Ego Gregorius S. Georgij ad velum aureum Diaconus Card. ff. Ego Hugo S. Eustachij Diaconus Card. ff. Ego Matthæus S. Theodori Diaconus Card. ff. Ego Ioannes S. Mariæ in Cosmedin Diaconus Card. ff. Ego Guido S. Nicolai in carcere Tulliano Diaconus Card. ff. Ego Petrus S. Angeli Diaconus Card. ff. Ego Gualla S. Mariæ in Porticu Diaconus Cardinalis ff. Ego Rogerius S. Mariæ in Domnica Diaconus Card. ff. Datum Romæ apud S. Petrum, per manum Ioannis S. Mariæ in via lata Diaconi Cardinalis, Id. Ianuar. Indict. VIII. Incarn. Dominicæ anno MCCIIII. Pontificatus vero domni Innocentij Papæ III. anno VII.