Vt antequam gratias agā, querelas præmittam, amicabiliter conqueror: quod tantus, tam charus, tam antiquus amicus, vt non visum, vt ignotum, vt non probatum amicum me deseruistis, spreuistis, abiecistis. Hoc non paucis diebus, sed multis iam annis fecisse videmini. Nam a Concilio Pisano, tempore Papæ Innocentij celebrato, cui  vos interfuistis,  ego non defui: nec vestros apices legi, nec nuncios vidi, nec aliquid eorum quæ a partibus amici amicus sperare solet, accepi. Vidi quidem literas, audiui  quosdam nuntios: sed qui negotia communia afferrent, non qui aliquid de vero amici affectu referrent. Iccirco nihil me ex parte vestra vidisse dico, nihil me audisse profiteor. Nonne ergo merito queror? nonne iuste irascor? Dilexit vos,  adhuc diligit anima mea. Et quare? Quia semper in vobis Deum reueritus sum, quia eum semper in vobis colui, quia pro inhabitante habitaculum adamaui. Cum enim omnibus pene Latinis Episcopis, aliqua necessitudine, aliqua de causa plus minusve astrictus tenear: vobis tamen, licet forte hoc ignoretis, singularem iam ab antiquo inter plura cordis mei receptacula mansionem paraui,  adhuc conseruo. Hoc ideo, vt dixi, quia Deum in vobis veneror, quia verum atque sincerum vos semper diuinarum rerum cultorem expertus sum. Quando enim labores vestros, quando cursus, quando recursus, pro Ecclesia Dei, sponsa Christi enumerare potero? Quando religionis amorem,  eius exquisitum vbique augmentum enarrare valebo? Quando  ipsas sacrorum locorum frequentes visitationes describere præualebo? Sed hæc, mi charissime, supprimenda sunt: nec in istis maxime plus iusto stilum effluere decet. Credo enim,  etiam noui: non præstolari vos de piis operibus vestris mortalium fauorem, sed æternam mercedem. Hæc tamen ea de causa breuiter tetigi, vt sciretis,  recordaremini, quia  vos diligo,  qua de causa,  dilexi,  diligo. Iam ad gratias religiosæ reuerentiæ vestræ agendas non sufficio, quia eas merita nostra superasse cognosco. Quid enim dignum referre possim his, quæ per Priorem de Nogento cognoui? Qui mihi scripsit, quantum amoris affectum erga Cluniacensem Ecclesiam seque specialiter ac suos agnouerit, quantumque hoc non affectu tantum, sed  effectu probauerit? Dixit enim Ecclesiam Castriduni, quam Cluniacus olim possedisse dicebatur, a Canonicis eiusdem Ecclesiæ, ab Aduocato Ecclesiæ Vicecomite, ab omnibus tandem qui aliquid iuris in ea se habere dicebant, tam precibus quam vi iustitiæ extorsisse,  vestræ Cluniacensi Ecclesiæ, cuius iuris fuerat, reddidisse. Super his quidem gratias ago, sed longe maiores, quia in hoc opere quanto affectu vestram, quod iterum dico, Cluniacensem Ecclesiam diligatis, agnosco. Agnouissetis olim,  agnosceretis adhuc, si experiri placeret: si, vt dixi, vos diligo, si dilectionem hanc vere in corde conseruo. Et quid his plura dicerem? Verbosus forsitan videri deberem, si non tam diuturno tempore tacuissem. Sed ad tam longi temporis silentium, quod potest videri verbum prolixum? Ergo bone, longæue,  probate senex,  Pontifex Dei, memento (quod tamen semper tibi cordi inesse credo) quod nec tua, nec mea diuturna esse potest vlterius in hac vita misera mora. Es quidem tu senior, sed nec ego iam iuuenis. Quid ergo nobis restat, nisi vt ad summum Pontificem,  Episcopum animarum nostrarum Iesum totus sermo noster recurrat, totus animus suspiret, totus homo noster interior  exterior anhelet? Iam pene, iuxta verba ipsius, fur nocturnus perfodere domum nostri corporis properat. Iam dominus domus venire festinat, iam clamor media nocte factus iacentes in lectis excitat,  dicit. Ecce sponsus venit, exite obuiam ei. Quid ergo vltra iam proderit episcopari? quid, vt sic loquar, abbatiari? Quid sub prætextu rerum cœlestium terrena diligere? Quid sub vmbra æternorum peritura, immo pereuntia amare? Sed insipiens factus sum. Videor, vt dicitur, Mineruam docere, videor ligna ad siluam conuehere, videor flumen maximum lagena aquæ infundere. Sed vere non hoc docens dico, sed hac licet parua occasione suscepta, miseriam meam defleo:  quia quo post mortem (quæ forte non longe abest) rapiendus sim ignoro, tremesco. Valete in Iesu salutari nostro, Domine episcope,  amice charissime:  quia per gratiam Dei vos vobis credo sufficere; mei, qui in nullo mihi sufficio, apud Dominum mementote. Si quid boni spiritualis vel corporalis in Ecclesia nostra est, vestrum est.