† Anno ab incarnatione Domini DCCCLXIV, indictione XII, anno vero regni gloriosi regis Karoli XXIV, positis nobis diversarum provinciarum et urbium Galliæ præsulibus, in loco qui Pistas vocatur, quo nos generalis necessitas traxerat instituendi munitiones contra Nordmannos; quo etiam pro regni statu confirmando regia nos præceptio evocavit: Adierunt nos legati monachorum sancti Germani Autisiodorensis monasterii, quibus præest memorati regis filius venerabilis abbas Hlotharius, supplicantes, ut ad loci sui religionisque stabilitatem, ac securitatem perpetuam optinendam, de facultatibus ipsius monasterii eorum usibus specialiter deputatis, decreti nostri auctoritatem emitteremus, ne aliqua deinceps immutandi ea, quæ juste petita et concessa sunt, cuiquam pateret facultas. Quippe ut prudentes viri atque religiosi tenentes in memoria illud quod recte præcipitur: in die bonorum ne memor sis malorum; et suspectam habentes rerum incertarum mutationes; sibi per nos consuli optaverunt, ut inter varias mutationum vicissitudines, ipsi divino munere, nostroque consensu freti, nulla umquam necessitatis occasione paterentur suæ religionis dispendia, sed potius ipsius Dei, nostraque provisione assiduis immutabilibusque beneficiis ad meliora incitarentur. Eorum igitur studium approbantes, prudentiamque penitus amplectentes, facilem votis præbuimus assensum, optatumque impendimus favorem, ut sanctorum operum, quæ illis divinitus conferentur, non adjutores solum, verum etiam efficiamur participes. Quæcunque igitur regia magnificentia ad conservationem sui propositi sunt adepti, quæque præcepto ejus nominatim expressa et collata sunt: id est mansa in gyro monasterii sita, et ut vulgo loquamur, clausi vinearum, scilicet ille qui adhæret monasterio et campaniæ, plantæ habundantia, curticanus et clausellus de Patriniaco, cum aliis vineolis, Ariacus ad integrum, Altaripa cum integritate; mansella in Fontaniliis, que cum Wenilone, metropolitano episcopo, permutaverunt pro rebus Sancti-Remigii, Colonias, Villare, quod cum Agliniaco, villa cameræ eorum deputata, regio præcepto per commutationem habere decretum est, cum manso indominicato, et appendiciis suis ad integrum; mansella in Mariaco; Pons Maxentus ad integrum; mansella quæ Hildeburgis dedit in Monasteriolum medium, Desimiacus ad integrum, Albus-Cippus media cum eclesia; mansum unum in Ripa, et alia mansa in Sorgiaco et Laugromo, Orgiacus, Pauliniacus, Buculiacus, Valens, et Quintiacus mediæ quam commutaverunt pro Ledismo, Patriniacus ad integrum, quam de rebus Sancti-Stephani ad comitatum pagi Autissiodorensis pertinentibus, cum Chuonrado comite, propinquo regis, et Christiano episcopo, pro Festiniaco, Lestralio, et Graniolo, regali auctoritate commutaverunt; Rochonorus, quam cum præfato comite pro Modolagio commutaverunt; Sediliacus, Nabriacus, Vendilus, et in Belnensi pago vinea una, que Morga dicitur; Urus, Modolagius, Luciacus, Monstalaunus; Magniacus etiam, in quo sunt in diversis locis mansa viginti quatuor, et regio præcepto destinata sunt usibus monachorum. Vultumniacus cum coloniculis; in Agliniaco mansa tria cum farinariis, et piscatione, pro quibus ipsi dederunt mansa quatuor in diversis locis. In Tricassino pago mansum unum et diversæ terræ in eleemosyna illis datæ. Cella Melredensis, quam, ipsis deprecantibus monachis, regia liberalitas sociavit, cum quibus et unam villam, Abundiacum nomine, pro Auloniaco commutaverunt. Præterea Quintiacus media, et Cociacus, quas ipsi monachi de portione sua ad portam deputaverunt excipiendis monachis et cæteris familiaribus suis: sed et ad thesaurum mansella, quæ sunt in Vogrado et Castaneto, et mansum unum in Sigliniaco, cum terris et vineolis, in Lineriliis, et in Nantilla, et Blariaco cum appendiciis suis, et in Villari mansa duo cum vineolis et terris, quæ diversi homines pro elemosina, vel loco sepulturæ, largiti sunt; et in Badesia mansum unum. Res quoque quas dedit Herimarus, vir nobilis, ad stipendium matriculariorum, quos nonnones vocant, hoc est in Nigronto, et in Lacunis, seu Linerolis, et Ferrolis. Item ad hospitale pauperum Vendonsa cum appendiciis suis, Calniacus, et in Guuarchiaco mansum unum, in Bassao mansellum unum cum vineolis, in Vogrado mansum unum, in Valariis similiter, in Creauso similiter, in Crepto similiter; sicut etiam regia magnificentia consensit, ita et nos concedimus, ut intra annum per quadraginta dies certos, ex collatione recenti bonorum hominum, in festivitatibus sanctorum benedictiones fratribus a præposito vel decano sollemniter procurentur. Precipimus quoque ut, ex omnibus reliquis facultatibus monasterii, quæ vel dominico jure vel beneficiorum consuetudine detinentur, decimæ hospitalibus divitum vel pauperum, sicut olim statutum est ad integrum conferantur, et sarta tecta totius monasterii, ex his axiliis quæ mansa debent, certis et opportunis temporibus, instaurentur. Nos, Deo et ipsi domino regi uberes gratias referentes, statuimus in perpetuum immutabiliter conservanda, nec unquam ullum defectum, imminutionemque passura quamdiu Deus et Dominus noster in hac peregrinatione ecclesiam suam dignatus fuerit gubernare. Optamus etiam ut gloriosus Dominus noster beneficiorum suorum, cum Dei cultoribus, Deo conferente, quandoque percipiat præmium, quibus congruum suæ largitionis præbere non distulit munimentum. Nos vero, memores nostri officii, eosdem venerabiles fratres monemus, ut in sancta religione, quam Deo professi sunt, cotidie proficiant, et suæ sanctitatis exemplo ad se accedentes instigent, famaque laudabili ad Dei gloriam absentes quoque esse studeant imitabiles, ut eorum merito et sæcularis respublica dirigatur, et infatigabili intercessione cunctæ res ecclesiasticæ fulciantur. Si quis autem abbas, vel alia quælibet contraria persona hanc nostram constitutionem aliqua impedire astutia, vel corrumpere subreptione molitus fuerit, aut censum sive commodum aliquod imponere temptaverit, quæ nos, ne Dei servi gravarentur, penitus exclusimus, hac nostra admonitione comperta nisi continuo se a malo subtraxerit, et competenti penitentia texerit, eum velut turbantem pacem atque salutarem concordiam a perceptione sacratissimi corporis et sanguinis Domini nostri Jesu Christi separamus, et anathemate, quo dignus est, plectendum, donec ex corde resipiscat, decernimus, ut qui scandalum intulerit quieti ac refrigerio Deo famulantium, ipse ab eis exclusus dampnationem debitam perferre cogatur. Ut autem hoc privilegium certum jugiter obtineat vigorem, Deique famulis plenam semper conferat securitatem, subscriptionibus id propriis præsentes roboravimus, et absentes fratres et coepiscopos nostros ut idem facere dignentur, seque nobis etiam in hoc unanimes exhibeant, obsecramus. † WANILO munere divino Sennensis episcopus, hoc privilegium recognovi, et subscripsi. HINCMARUS nomine non merito Remorum episcopus, ac plebis Dei famulus, subscripsi. FROTHARIUS sanctæ Burdegalensis ecclesiæ episcopus subscripsi. RODULFUS Bituricensis episcopus subscripsi. AGIUS sanctæ Aurelianensis ecclesiæ episcopus subscripsi. CHRISTIANUS Autisodorensis episcopus egrapsi. LIUDO vocatus episcopus sanctæ Nivernensis ecclesiæ sub. FOLCHRICUS indignus episcopus augustæ Tricorum subscripsi. ISAAC sanctæ Lingonensis ecclesiæ indignus episcopus subscripsi. HERPUINUS sanctæ Silvanectensis ecclesiæ episcopus subscripsi. GIRBALDUS indignus Kavillonensis episcopus subscripsi. HILDUINUS divina miseratione vocatus Ebrocensis episcopus. INGENALDUS Pictavorum gratia Dei episcopus subscripsi. ODO Bellovacensis episcopus in nomine trinitatis subscripsi. ROTLANDUS episcopus ecclesiæ Arelatensis hoc privilegium firmavi, et subscripsi. ERCHENRAUS sanctæ Catalaunensis ecclesiæ indignus episcopus subscripsi. RAGENELMUS sanctæ Tornacensis ecclesiæ indignus episcopus subscripsi. LIUTBERTUS sanctæ Mogontiacensis ecclesiæ episcopus subscripsi. ALTFREDUS Hildenisheimensis episcopus subscripsi. FRICULFUS sanctæ Santonicensis ecclesiæ indignus episcopus subscripsi. BERNALDUS sanctæ Matisconensis æcclesiæ episcopus subscripsi.