Anno Domini millesimo quadringentesimo vigesimo secundo, statuta sunt haec apud Cistercium in Cisterciensis Ordinis Capitulo generali. ORATIONES. 1.  Pro sanctissimo… *etc. ut in anno* 1419. 2.  Pro serenissimo… *etc. ut in anno* 1401. 3.  Pro burgensibus… *etc. ut in anno* 1401. 4.  Pro pace… *etc. ut in anno* 1416. 5.  Pro felicis… *etc. ut in anno* 1401. [DIFFINITIONES] 6.  Editas anno praeterito in generali Capitulo diffinitiones omnes et singulas ratificat et confirmat praesens Capitulum pariter et approbat. 7.  Abbati de Fonteneto iniungit et ordinat generale Capitulum sub poena depositionis, quatinus unum de suis religiosis quem ipse decreverit, mittat ad studium Parisiense tali hora quod sit ibi infra festum Omnium Sanctorum proxime futurum, ibidem remansurum spatio quatuor annorum. 8.  Abbatibus de Rigniaco et de Longovado sub eadem poena depositionis praecipit et iniungit dictum Capitulum, quatinus eidem de Fonteneto, pro dicto religioso in ipso studio manutenendo, subveniant quilibet ipsorum de decem libris turonensibus anno quolibet, quamdiu in studio remanserit ipse religiosus, aut alter loco sui dicto durante termino quatuor annorum. 9.  Capitulum generale misericorditer compatiens monasterio et abbati de Altasilva, eo quod fuit expulsus ab ipso monasterio ipse abbas a suis religiosis, domino de Morimundi et abbati de Theoloco, patri abbati dicti monasterii, committit reformationem, invocato ad hoc, si opus sit, auxilio et consilio reverendissimi in Christo patris domini episcopi Metensis et brachii saecularis. 10.  Capitulum generale praecipit et iniungit abbati de Bellavalle sub poena depositionis, quatinus infra festum Omnium Sanctorum proxime futurum habeat in studio Sancti Bernardi Parisiensi unum scolarem. — Ad idem abbati de Altaripa. — Ad idem abbati de Caroloco. — Ad idem abbati de Monte Sanctae Mariae. — Ad idem abbati de Sancto Sulpitio. — Ad idem abbati de Altacumba. — Ad idem abbati de Alpibus. — Ad idem abbatibus de Stamedio et de Cheseriaco, habeant unum. — Ad idem abbatibus de Alto Cristo et de Bonomonte. — Ad idem abbatibus de Clarofonte, de Lococrescenti et de Bithania, habeant unum. — Ad idem abbatibus de Lutzela et de Sancto Urbano. — Ad idem abbatibus de Buxeria, de Theoloco et de Albaripa. — Ad idem abbatibus de Belloprato, de Claroloco solvant de Bulloco [Belloloco] medietatem. 11.  Domino Cistercii et conventui eiusdem loci conceditur per generale Capitulum, quod molendinum eorum iuxta Salonem Capellam situatum ad annuum censum, prout melius poterunt, attento quod dictum molendinum est oneratum annuo redditu certae quantitatis granorum, propter quod modicum est eidem monasterio fructuosum. 12.  Rehabilitationis gratiam ad omnes Ordinis actus, gradus et honores per dominum Claraevallis, auctoritate domini Cistercii, fungentis potestate plenaria generalis Capituli, concessam fratri Tristanno de Lambertmont, monasterii Vallis Sancti Lamberti, Leodiensis dioecesis, generale Capitulum acceptat, approbat et confirmat. Universis tam dicti monasterii quam ceteris de Ordine personis regularibus inhibendo, ne hanc restituti honoris indulgentiam sugillent, impediant vel perturbent. 13.  Cum Ordo noster… *etc. ut in anno 1411, n° 7*. 14.  Abbati de Roseriis in virtute salutaris obedientiae et sub depositionis ab abbatiali statu poena mandat, praecipit et inungit Capitulum generale, quatinus fratrem Nicolaum de Altomonte monachum suum mittat infra proximum festum Omnium Sanctorum et cum sufficienti provisione teneat in studio Parisiensi. Abbatibus quoque de Miratorio et de Aceyo sub eisdem poenis iniungit, mandat et praecipit idem Capitulum, quatinus pro provisionibus dicti fratris Nicolai per continuum triennium iuvent quilibet eorum, quolibet anno, praefatum de Roseriis de summa decem francorum, domino Cistercii reverenter committens quatinus, si defectum fecerint praedicti de Miratorio et de Aceyo vel eorum alter in dictae summae solutione praedicto de Roseriis, quolibet anno praefati triennii, eosdem negligentes per censuras Ordinis indissimulate coerceat et compellat. 15.  Abbatibus de Bonofonte et de Valle regis et eorum cuilibet Capitulum generale committit iniungendo, quatinus per censuras Ordinis et alia iuris et iustitiae remedia, si sit opus, viriliter et debite compellant vel compellat abbatem et conventum de Ellancio ad restituendum certam vaissellam argenteam et libros quos in vadium seu pignus habent a monasterio Signiaci, quam cito per eos de Signiaco sibi restituta fuerit summa quam super hiisdem vadiis receperunt. 16.  Citatos debite personaliter et peremptorie ad generale Capitulum fratres Eingelinum priorem et Abraham monachum monasterii de Altasilva, quia non comparuerunt, idem Capitulum generale reputat contumaces. 17.  Reformationem omnium et singulorum monasteriorum… in regnis et provinciis et quibuscumque dominiis serenissimorum principum Castellae, Arragoniae, Portugalliae et Navarrae regum… abbati de Populeto… *etc. iuxta formam consuetam* (*cf. ann. 1401, n° 26*, *ann. 1402, n° 27*). Praesenti diffinitione seu concessione per continuum quinquennium in suo robore duratura et non ultra. 18.  Abbatibus de Candelio, s. th. pr. et de Bolbona committit generale Capitulum reformationem monasteriorum in Tolosana, Auxitana, Arelatensi, Aquensi, Narbonensi et Burdegalensi provinciis, ac dioecesibus Ruthenensi, Albiensi et Castrensi, secundum formam per dominum Cistercii ordinandam. 19.  Eidem de Candelio committitur receptio contributionum in locis memoratis. 20.  Reformationem omnium et singulorum monasteriorum aliorumque locorum conventualium cuiuscumque sexus et generationis Cisterciensis Ordinis in Tolosana, Auxitana, Arelatensi, Aquensi, Narbonensi et Burdegalensi provinciis, et in Albiensi, Castrensi, Ruthenensi et Vabrensi dioecesibus ubilibet existentium, ac regularium personarum eorumdem monasteriorum et locorum, committit generale Capitulum abbatibus de Candelio, s. th. pr., et de Bolbona in plenaria Ordinis potestate, eisdem praecipiens et iniungens, quatinus ad praedicta monasteria et loca in quibus plurima… *etc. iuxta formam consuetam*. Praesente diffinitione per continuum triennium in suo robore duratura, et non ultra. 21.  Abbati de Candelio, s. th. pr., committit generale Capitulum, quatinus de contributionibus per abbates et monasteria quaecumque nostri Ordinis in Tolosana, Auxitana, Arelatensi, Aquensi, Narbonensi et Burdegalensi provinciis, ac Albiensi, Castrensi, Ruthenensi et Vabrensi dioecesibus constituta debitis inquirat, et debitores ad ostendendum quittantias de solutis a decem annis citra compellat, easdem contributiones tam antiquas quam per praesens Capitulum impositas, quae est novem millium florenorum et alias durante triennio imponendas recipiat, solventes quittet et absolvat, et sententias quas non solvendo statutis terminis incurrerunt, et cum eis super irregularitatibus eadem occasione contractis dispenset ; negligentes, remissos aut rebelles in huiusmodi contributionum solutione ad solvendum per omnes Ordinis censuras et alias iuris et iustitiae vias auctoritate memorati Capituli viriliter et debite coerceat et compellat, et quaecumque inde receperit anno quolibet generali Capitulo procuret fideliter continuari. Vult etiam et concedit idem Capitulum, quod si ad aliqua praedictorum monasteriorum et locorum non possit personaliter accedere, committere valeat alii vel aliis abbati vel abbatibus, aut monacho vel monachis, ad hoc idoneis et sufficientibus, vices suas. 22.  Quia Ordo noster Cisterciensis in diversis mundi partibus quoad disciplinam regularem et vitam monasticam multipliciter deformatus et collapsus est, cuius causa pro magna parte fuit et est, quod quidam patres abbates et visitatores nec per se nec per certos commissarios monasteria sibi subiecta iuxta Ordinis statuta toties quoties opus fuisset, et tam fructuose tamque fideliter, ut debuissent, visitarunt vel visitari fecerunt, ideo ad supplendum negligentiam et desidiam talium patrum abbatum, Capitulum generale in certis regnis ac provinciis certos reformatores inferius nominandos, de quorum idoneitate constat, et conscientiarum puritate praesumitur, non improvide duxit deputare, eisdem et cuilibet ipsorum praecipiens et iniungens, quatinus ad omnia et singula monasteria cuiuscumque sexus existant, ipsis et cuilibet ipsorum commendata, si securus ad ea patuerit accessus, coniunctim vel divisim personaliter accedant, ibidemque mores reforment, vitia corrigant, statuant et ordinent, instituant et destituant quaecumque secundum Deum et Ordinis formam statuenda, corrigenda, ordinanda, instituenda et destituenda pro Ordinis reformatione cognoverint ; abbates et abbatissas, si sua exegerint demerita, deponant et ad electionem novi pastoris, ut moris est in Ordine, procedant ; abbatibus etiam sponte cedentibus iuxta tenorem papalium statutorum pensionem concedant, ac omnia alia et singula ordinent, praeficiant et disponant tam in capitibus quam in membris, in spiritualibus et temporalibus quae ad actum reformationis praedictae pertinere noverint, et monasteriorum utilitatibus convenire ; faciantque hoc auctoritate Capituli generalis in plenaria Ordinis potestate, invocato ad hoc, si opus fuerit, auxilio iudicum ecclesiasticorum et brachii saecularis. Possintque dicti reformatores unum vel plures abbates Ordinis iuxta exigentiam causarum ad se vocare, ut negotia Ordinis eo efficaciori et meliori fine terminentur. Abbatibus autem et abbatissis ac singulis personis monasteriorum praedictorum regularibus praecipit Capitulum generale in virtute sanctae obedientiae et dans firmiter in mandatis, quatinus dictis reformatoribus in praedictis et ea tangentibus humiliter pareant et devote. Dictique reformatores sint compulsiores abbatum ad mittendum scolares ad studia generalia, sintque collectores contributionum Ordinis antiquarum et novarum, ad quarum solutionem non solventes per Ordinis censuras etiam per poenam depositionis, si opus fuerit, et alia iuris remedia viriliter coerceant ; solventes quittent, et a sententiis quibus propter tardam solutionem inciderunt liberent et absolvant ; habeantque potestatem cum debitoribus contributionum componendi et ad certos terminos astallandi. Et quia plures abbates in vilipendium et contemptum Capituli generalis et sacri Ordinis nostri in dicto Capitulo nec per se, nec per procuratorem idoneum praesenti et pluribus annis praeteritis in Capitulis generalibus comparere curaverunt, eapropter dictum Capitulum dictis reformatoribus sive visitatoribus, sub debito obedientiae et excommunicationis poena, mandat et iniungit, quatinus ab huiusmodi abbatibus qui a Capitulo aliquoties remanserunt, nec se legitime, ut praefertur, excusarunt, duplum expensarum pro qualibet remanentia iuxta papalia et Ordinis statuta, per praedictas censuras et alias iuris et Ordinis poenas quantocius exigant et requirant. Et si aliqui vitium proprietatis, in dispendium salutis animarum, in propriis aut sibi subiectis monasteriis vel commissis succrescere permittunt, hoc idem vitium dicti reformatores iuxta regularia et canonica statuta curent extirpare. Attentis etiam guerrarum turbinibus in omni parte mundi undique saevientium aliisque incommodis et viarum discriminibus, Capitulum generale concedit et indulget, ut singulis annis de qualibet provincia in partibus Alemanniae certi eligantur abbates, qui nomine aliorum abbatum eiusdem provinciae Capitulum generale Cisterciense visitent, contributiones Ordinis et excusationes ceterorum secum deferentes. Habeantque reformatores cuiuslibet provinciae potestatem convocandi ad loca et terminos competentes ceteros abbates, et compellendi eos per censuras Ecclesiae et Ordinis poenas ad conveniendum in locis et terminis praedictis ad eligendum singulis annis abbates ad Capitulum mittendos, ut praefertur. Deputat ergo Capitulum pro provincia Maguntina pro reformatoribus, de Mulebrunne et de Volkolderode monasteriorum abbates. Pro provincia Trevirensi, abbatem de Herdehusen. Pro provincia Coloniensi, abbatem de Menterna in Frisia. Pro provincia Magdeburgensi, abbatem de Cenna. Pro provincia Saltzburgensi, abbatem de Runa. Pro provincia Gnesnensi, abbatem de Clara tumba. Pro provincia Bremensi, abbatem de Doberan. Pro provincia Strigoniensi, abbatem de Pelisio. Praedictarum autem omnium et singularum provinciarum reformatorem Capitulum generale ordinat et deputat abbatem de Lankheim generalem. Qui quidem reformatores negotium reformationis exerceant sine praeiudicio patrum abbatum, videlicet quod in monasteriis in quibus patres abbates annuatim visitaverint et visitare fructuose velint, dicti reformatores non visitent, nec monasteriis vacantibus provideant sine patrum abbatum praesentia, dummodo ipsi patres abbates a monasteriis vacantibus infra sint duas dietas constituti ; faciantque dicti reformatores in proximo et aliis futuris Capitulis generalibus de factis et peractis per eos fidelem relationem. 23.  Quia aliqui monachi et moniales tanta errorum caligine, imo potius malitia excaecati sunt, quod in omnibus factis suis et maxime in electionibus faciendis, quae sua sunt quaerentes non quae Iesu Christi, non iudicium rationis sed motum suarum sequuntur voluntatum, et cum electoribus seu electricibus ad eligendum abbatem vel abbatissam ordinant, non ad honorem Dei respectum habentes, nec suorum monasteriorum profectum considerantes, sed aliqui propter consanguinitatis propinquitatem seu alium commodi inordinatum affectum, indignas et insufficientes personas praeficere nituntur, sufficientibus et dignis scienter dimissis, unde observantia regularis disciplinae destruitur, virtutes minuuntur, vitia augmentantur, dum sic honestae personae deprimuntur, et lascivae quaeque exaltantur, propter quod etiam ipsa monasteria in utroque statu irreparabilem ut plurimum sustineant laesionem. Huic morbo pestifero cupiens generale Capitulum de medela providere opportuna, statuit, ordinat et diffinit, ut *quotiescumque* in monasteriis monachorum et monialium electiones celebrari contigerit, electores et electrices ordinati, antequam ad actum electionis procedant, ad sancta Dei evangelia iurare tenebuntur, quod omni affectione inordinata reiecta, illas personas eligere studeant, quas noverint pro regimine monasteriorum meliores. Et qui contra fecerint et de hoc convinci potuerint, tamquam periurii puniantur. 24.  Attendens Capitulum generale, quod modernis istis temporibus caritas Dei in cordibus, heu ! multorum sic refriguit, quod plures Ordinis personae, abiecto Dei timore, excommunicationis, suspensionis et aliarum sententiarum vinculis se irretire, et in eisdem in dispendium suae salutis diutius sordescere non verentur, se insuper, quod deterius est, divinis huiusmodi sententiis ligatae immiscentes, vel eadem celebrantes, notam irregularitatis incurrunt damnabiliter quoque diutius profanando. Talibus igitur periculis animarum Capitulum generale obviare cupiens, omnes et singulas excommunicationis, suspensionis et interdicti sententias pro certis excessibus et transgressionibus, per Capituli generalis statuta quondam promulgatas et de facto latas, idem Capitulum moderat et relaxat, statuens, ordinans et diffiniens quod omnes dictae sententiae, exceptis aliquibus infra annotatis, de cetero minatoriae sint et reputentur, sic quod nulla persona Ordinis eas incidat vel incidere debeat ipso facto, nisi aliquae earum sententiarum per sacros canones sint latae, vel nisi dictae personae regulares canonice sint pridem per suos superiores monitae vel per eosdem superiores prohibitae, ne in illis casibus excedant, pro quibus dictae sententiae per Ordinis statuta olim sunt latae et decretae, et sic huiusmodi contumaces et rebelles merito censentur incidisse dictas sententias contra eos sic dudum latas. Si vero personae Ordinis non monitae nec prohibitae a suis superioribus, ut praefertur, convictae fuerint de excessibus, pro quibus per Capitulum generale de facto denuntiatae sunt, vel eosdem excessus per se sponte confessae fuerint, declarat dictum Capitulum easdem personas per graviorem vel leviorem culpam, aut habitus et gradus, vel officiorum privationem et alias poenas Ordinis ad nutum propriorum abbatum et seniorum domus, iuxta excessus qualitatem et quantitatem, condigna severitate fore plectendas, quas poenas vel aliquam ipsarum si quae personae Ordinis subire contempserint, vel dictos excessus, quod absit, post peractam poenitentiam reiterare praesumpserint, easdem personas Capitulum generale carceri mancipandas decernit, usque ad nutum suorum superiorum. Abbates vero dictis excessibus pro quibus, ut praefertur, sententiae sunt latae, reprehensi et notati per Capitulum generale vel patres abbates iuxta modum culpae graviter puniantur. Quod si sic puniti vel correcti aut moniti non emendaverint, exinde sine medio et mora per suos superiores ab officiis deponantur. Sententias vero latas contra remanentes a Capitulo sine causa rationabili, et non solventes contributiones debitis terminis, et non mittentes scolares ad studia generalia, propter rebellionem et contumaciam quorumdam abbatum, vult idem Capitulum in suo robore perdurare. 25.  Licet de inclusione monialium Ordinis tam per sacros canones quam Ordinis statuta sufficienter sit provisum et ordinatum, dum tamen episcopi et abbates executores et commissarii ad hoc specialiter deputati in huiusmodi executione hucusque negligentes extiterunt, et dictae moniales honestatis laxatis habenis, et monachali modestia sexusque verecundia impudenter abiectis, extra sua monasteria nonnumquam per habitacula saecularium et religiosarum personarum discurrere, ac balnea naturalia impudenter visitare et frequentare, intra sua monasteria personas suspectas admittere minime verentur, in illius, cui suam integritatem spontanea voluntate devoverunt, gravem offensam, religionis opprobrium et scandalum plurimorum. Quibus malis Capitulum generale obviare cupiens ordinat, statuit et diffinit, ut portae monasteriorum monialium nocte et die firmiter obfirmentur et obserentur, et obfirmatae maneant, sicque ulli virorum cuiuscumque conditionis, status vel eminentiae existat, ingressus vel accessus ad easdem pateat moniales, principibus, episcopis et abbatibus dumtaxat exceptis, et si quos operarios ratione operationis vel laboris necessarii, cum speciali licentia patrum abbatum, ad certa loca monasteriorum oporteat intromitti. Nec alicui moniali de cetero liceat egredi monasterium suum, nisi abbatissae cum duabus vel tribus monialibus, et cellerariae cum una, pro negotiis monasterii expediendis, et hoc fiat cum licentia visitatorum, ut in *Libello diffinitionum* fore dignoscitur exaratum, ut sic dictae moniales a publicis et mundanis conspectibus omnino separatae liberius Deo servire valeant, ac lasciviendi opportunitate sublata, eidem sua corda et corpora in omni sanctimonia diligentius custodire. Quaecumque vero abbatissa vel monialis aliquem virorum aliter quam, ut praefertur, ad monasterium introduxerit vel intromiserit, aut intromitti fecerit, vel balnea naturalia visitaverit, talis excommunicationis sententiam et depositionis ac perpetuae inhabilitatis poenas se noverit incurrisse. Nec alicui moniali cum personis forensibus loqui liceat, nisi secundum antiqua Ordinis instituta, dictasque poenas incidant abbatissae Ordinis et ipsarum officiales, quae sub pacto recipiunt moniales, quod a simoniaca pravitate est nullatenus alienum. 26.  Quia ad aures Capituli delatum est quod plures monachi in scandalum Ordinis et propriae salutis detrimentum, per saeculum divagando et per plura monasteria pluribus annis aliqui ex proprio motu, aliqui, suorum abbatum duritia hoc agente, damnabiliter discurrunt. Eapropter Capitulum generale tanto discrimini animarum remediare cupiens, omnibus et singulis abbatibus Ordinis sub poena suspensionis ab ingressu ecclesiae praecipit et mandat, ne monachos et conversos ad se missos alteri quam propriis abbatibus, ut occasio huiusmodi perniciosae divagationis auferatur, dirigant et remittant ; adiiciens idem Capitulum nihilominus et mandans, ut abbates in partibus Rheni monachos sibi missos, et in capellis sive parochiis locatos, ad monasteria quantocius revocent, prout divinae ultionis districtionem et futuram Capituli generalis gravem animadversionem voluerint evitare. Praesertim cum ecclesiae parochiales et capellae secundum quamdam annalem diffinitionem monachis committit non debent, sine licentia Capituli generalis. 27.  Licet per quamdam constitutionem domini Bonifacii Papae VIII et Ordinis statuta sit dudum provisum, statutum et decretum, quod plures moniales ad monasteria Ordinis non recipiantur, nisi quot poterunt de bonis et proventibus monasteriorum, quoad victum et vestitum, absque penuria sustentari, et quod patres abbates sive visitatores, cum consilio seniorum suorum, numerum personarum secundum facultates monasteriorum taxent, ut per hoc pestiferi vitii proprietatis tollatur occasio, per quod personis regularibus multa delinquendi materia ministratur. Et quia dicti patres abbates sive visitatores in huiusmodi statuti executione nimis negligentes hucusque fuerunt, igitur ad tollendam multorum malorum occasionem et prohibendum perniciosum monialium per saeculum discursum, Capitulum generale omnibus et singulis patribus abbatibus et visitatoribus Ordinis, sub debito obedientiae ac depositionis poena, quatinus ipsos et quoslibet ipsorum praesenti statuto non paruerint, ipso facto incidisse decernit, mandat et iniungit quatinus, infra annum a publicatione praesentis, per se vel per idoneos commissarios, monasteria monialium ipsis subiecta vel commissa accedent, et cum consilio seniorum suorum et aliorum sapientum de Ordine, secundum facultates ipsorum monasteriorum numerum personarum ibidem sine penuria vivere valentium moderent et taxent, mandantes firmiter et districte auctoritate Capituli generalis abbatissis et officialibus sub depositionis ab officiis, et ceteris conventualibus sub infamiae et inhabilitatis poenis, ne talem taxationem et ordinationem in receptione personarum aliquatenus transcendant, nisi proventus et redditus ipsorum monasteriorum adeo notabiliter augmentati et ampliati fuerint, quod merito numerus personarum augeri debeat et possit, et tunc secundum consilium et consensum dictorum patrum abbatum et visitatorum dictum numerum personarum poterunt, ut praefertur, rationabiliter augmentare. Et si dictae abbatissae et moniales in praedictis omnino rebelles et contumaces extiterint, secundum papalia et Ordinis privilegia, exigente earum rebellione, ab Ordinis libertate per praedictos patres abbates et visitatores quantocius rescindantur. 28.  Capitulum generale ex causis rationabilibus permotum annuit et concedit, ut abbates Ordinis uno vel duobus suis fratribus, de quorum idoneitate constat et conscientiarum puritate praesumitur, tempore quadragesimali, dum legitima subest causa, committere suas vices possint, ut personarum regularium ibidem degentium annuales recipiant confessiones. 29.  Ut tollatur occasio ne causae Ordinis in detrimentum monasteriorum extra Ordinem, et ne diutina vacatione monasteriorum sacris canonibus prohibita et ipsis monasteriis molesta in aliquibus monasteriis locum sibi vindicet, et ne statuta Ordinis quorum plura in iure sunt fundata, ipsius iuris dispositionibus obvient vel contrarium sonare videantur, Capitulum generale declarando quoddam statutum *Novellarum* de electione abbatum, quam in discordia contigerit celebrari, declarat et diffinit quod non fuit nec hodie est intentio Capituli per hoc statutum, prout quidam male intelligentes sentiunt, quid iuri derogere vel aliquatenus obviare, ut videlicet de necessitate requiratur, quod confirmandus in abbatem habeat ad minus duas partes electorum, cum sufficiat ut habeat maiorem partem, non respectu aliarum partium discordantium, sed respectu totius congregationis electorum, prout omnia iura disponunt, quae solum volunt habere duas partes electorum illum qui in Summum Pontificem est eligendus. 30.  Sententiam excommunicationis in *Libello* contra ministrantes carnes personis saecularibus latam, licet sit minatoria, Capitulum generale revocat et cassat, sicut quondam per annalem diffinitionem dignoscitur fuisse revocata, cuius tenor talis est : Ad conservandam antiquam Ordinis honestatem generale Capitulum inhibet personis Ordinis universi ne in monasteriis et locis Ordinis carnes saecularibus audeant ministrare, absque visitatoris et abbatis sui licentia speciali, quam comminationem sententiae excommunicationis alias contra tales ab Ordine factam, revocat Capitulum generale. 31.  Capitulum generale volens rigorem et multitudinem poenarum propter fragilitatem humanam moderare, vult et mandat ut personae Ordinis universi de esu carnium inordinato convictae vel deprehensae poenis statutorum papalium mulctentur, omnibus aliis poenis super hoc per Ordinem editis revocatis penitus et abiectis. 32.  Item, ne idiotae et minus religiosi in abbates Ordinis, qui plurimi mali occasio sunt et hucusque fuerunt, amplius praeficiantur, Capitulum generale patribus abbatibus, visitatoribus et commissariis universis, sub debito salutaris obedientiae et districtione excommunicationis, mandat et praecipit, ne aliquem electum confirment nec ad abbatiae regimen admittant, nisi idoneus et sufficiens sit, habens conditiones abbatis, quas abbatem habere canonica et Ordinis statuta determinant et disponunt. In casu vero quo in aliquo monasterio vacante idoneus et sufficiens, ut praedicitur, in abbatem praeficiendus non reperiatur, ex tunc pater abbas vel visitator cum consilio assessorum et seniorum domus vel solum assessorum, si seniores assentire de postulatione renuerint, de alio monasterio dignum et habilem in pastorem possunt postulare, allegationibus plurimorum dicentium quod non nisi de domo sua eis abbas praefici debeat prohibitis omnino et exclusis. 33.  Capitulum generale mandat et praecipit sub debito salutaris obedientiae et excommunicationis poena abbatissis et priorissis et monialibus Ordinis universi, ad contribuendum ista vice pro expensis mittendorum ad proximum Concilium, ad defendendum exemptiones, privilegia et Ordinis libertates. 34.  Quia refrigescente caritate multorum, paucae personae hiis diebus ad Ordinem convolant, cum in nonnullis mundi partibus monasteria nostri Ordinis magnum personarum patiuntur defectum, propter quod etiam cultus divinus minuitur, et monasteria ipsa in temporalibus magnam sustinent laesionem, volens dictum Capitulum ipsis monasteriis de aliquali remedio providere, annuit, concedit, et indulget quod novitii Ordinis, ante annum probationis finitum, per sequens continuum quinquennium ad professionem solemnem admitti et benedici possint, sic tamen quod ipsi novitii antequam benedicantur, psalterium corde tenus et alia de necessitate scienda sciant, et quartum decimum annum suae aetatis compleverint, ac de residuo tempore probationis de facto renuntient et expresse. 35.  Committit Capitulum generale de Ebrach et de Langheim monasteriorum abbatibus, ut ambo accedant personaliter ad monasterium de Fonte salutis, et se diligenter informent, si pro monasterio eodem expediat, quod bona minus fructuosa ab aliis bonis monasterii seorsim et longe sita in oppidis Vorcheim et Membernheim, alienentur et in meliores fructus prope monasterium convertantur, et in futuro Capitulo relationem facient claram et fidelem. 36.  Ad relata de Walkenrede et Vallis Sanctae Mariae monasteriorum abbatum in praeterito Capitulo pro inspectoribus deputatorum abbati et conventui monasterii de Lapide Sancti Michaelis, ut grangiam dictam Campenrode [Crapeniade, 1419, n° 23] desolatam, et quae nullatenus per monasterium vel eius personas propter nimiam distantiam coli potest, certis personis iure emphitetico possidendam pro annuis censibus sive redditibus locare possint, *Capitulum* generale concedit et indulget. 37.  Discordiam inter Paulum, monasterii de Monte Sanctae Mariae, et Ioannem monachum de Sancto Gothardo, de abbatia dicti monasterii Sanctae Mariae contendentes exortam et motam Capitulum generale abbatibus de Hilaria et Campoliliorum monasteriorum ac magistro Bartholomeo de Ebraco, s. th. pr., committit ipsis iniungens et mandans, quatinus dictum monasterium de Monte Sanctae Mariae personaliter omnes tres vel duo ipsorum, altero se licite excusante, accedant, inquirant et diligenter se informent, et quemcumque ex praedictis, iuxta Ordinis et iuris statuta ius habere repererint, eumdem et eius electores auctoritate Capituli generalis approbent, autorizent et confirment, et alterius non habentis ius electores dicta auctoritate cassantes et annullantes sibi super impetitione dictae abbatiae perpetuum silentium imponant. Si vero utriusque electionem invenerint invalidam et minus canonicam, ex tunc ambobus eiectis et repudiatis, dicto monasterio de tertio provideant, qui idoneus et sufficiens existat, ac iuxta canonica et Ordinis statuta abbatum conditionibus praeditus et suffultus. 38.  Capitulum generale de Mulebrune et de Schonaugia et Bebenhusen monasteriorum abbatibus committit et iniungit, ut monasterium de Castro aquilae tempore opportuno, et cum per abbatem et conventum dicti monasterii requisiti fuerint, una cum patre abbate accedant, et claram computationem de receptis et expensis possibiles dictae domus ab eisdem officialibus exigant et requirant, diligenter etiam se informantes, si qua fraus vel cautelositas in computationibus per abbatem defunctum et officiales praedictos pridem factis sit commissa. Ex tunc huiusmodi fraudulentes et periuros, secundum formam Ordinis per poenas patentes, condigna severitate puniant, ut ceteris ne talia vel consimilia attentent, transeat in terrorem. Si vero dictos officiales in rationibus redditis fideles et sinceros repererint, eosdem coram religiosis et saecularibus efficaciter salvent et excusent, accusatoremque patris sui et delatorem secretorum Ordinis ad aures saecularium et eidem adhaerentes et potentum secundum Ordinis statuta puniant indilate. Et si aliqua discordia in electione novi abbatis nuper facta intervenit, eamdem omnibus modis quibus possunt, sedent et sopiant, discordantes ad concordiam reducentes, et ante omnia provideant ne diutina vacatio, sacris canonibus prohibita et monasteriis utique molesta, ibidem sibi vindicet locum, sed si in ipsos compromissum vel electio secundum Ordinis statuta devoluta fuerit, ipsi de persona idonea et sufficienti dicto monasterio provideant, auctoritate Capituli generalis. 39.  Capitulum generale causam quae vertitur inter monasterium de Schonaugia et monasterium monialium in Bullikem committit et Mullobrun et *Bebenhusen* monasteriorum abbatibus, eisdem mandans et iniungens, ut ambabus partibus in certo termino et loco competenti vocatis, dictam causam secundum formam et statuta Ordinis determinent bono fine. 40.  Visitationem monasterii monialium Ramosensis abbati de Uterina valle alias commissario Capitulum generale ex causis rationabilibus revocat, et eiusdem monasterii curam, gubernationem, visitationem, correctionem ac totius paternitatis officium committit abbati de Otterburg, in plenaria Ordinis potestate. 41.  Ad instantes preces abbatissae monasterii monialium de Sancto Spiritu, in ipso cum sorore Barbara dicta Quitzen Dorsserin, eiusdem monasterii professa, de puerperio convicta Capitulum generale dispensat super restitutione gradus, decernens quod ad omnes actus legitimos et ad officia et administrationes Ordinis, citra abbatialem dignitatem, admitti possit et promoveri. 42.  Committit Capitulum generale abbati Vallis Sancti Petri in Heisterbach ut cum fratribus Dilivanno de Sybergh et Winando de Herst, sui monasterii professis, qui aliquamdiu retento habitu sine licentia a monasterio recesserunt, peracta poenitentia secundum formam Ordinis, super restitutione gradus possit dispensare, et ut dicti fratres ad omnes actus legitimos et officia Ordinis, citra abbatialem dignitatem, admitti valeant et promoveri. 43.  Causam vel causas inter abbatissam in Clusorii et abbatissam monasterii in Daylheim motas vel movendas, Capitulum generale committit abbati Vallis Sancti Petri in Heisterbach, in loco ambabus partibus competenti auctoritate Capituli generalis secundum formam et statuta Ordinis bono fine decidendas. 44.  Ex causis rationabilibus Capitulo generali expositis, idem Capitulum generale abbatem monasterii Novi castri a cura monasterii monialium Regispontis absolvit et supportat, ac abbati monasterii de Mullenbrun curam et gubernationem dicti monasterii, qui pridem ipsum gubernare consuevit, committit eiusdem abbatis iurisdictioni, potestati, correctioni, visitationi, et alteri cuicumque ordinationi ad paternitatis officium pertinenti subiiciens, in plenaria Ordinis potestate. 45.  Controversiam et dissensionem inter abbatissam in Buyrbach et abbatissam monasterii in Horto Sanctae Mariae in Colonia exortas, Capitulum generale committit abbati in Heysterbach, qui convocatis partibus supradictis in termino et loco competentibus, et auditis querelis et contentionibus dictarum partium dictam controversiam in amicitia, si fieri possit, decidat, alioquin secundum formam iuris et statutorum Ordinis, ac rectae rationis dictamen, utrique parti auctoritate Capituli generalis faciat iustitiae complementum. 46.  Controversiam et dissensionem inter abbatem de Belloprato ex una parte, et de Novocastro et Pomerio monasteriorum abbates ex parte altera, ratione cuiusdam annuae pensionis vini exortas, Capitulum generale de Morimundo et de Lutzella monasteriorum abbatibus bono fine terminandas in plena Capituli potestate committit et iniungit, quatinus in certo termino et loco competenti ambabus partibus convocatis, ac aliis abbatibus Ordinis, quos quaelibet partium decrevit advocare, et auditis querelis, quaestionibus, rationibus et responsionibus hinc inde, dictam causam in amicitia, si fieri possit, decidant, alioquin secundum formam et seriem iuris ac rectae rationis dictamen, utrique parti faciant iustitiae complementum. 47.  Capitulum generale committit et iniungit abbati de Volkolderode ut associatis sibi duobus vel tribus abbatibus propinquioribus et notabilioribus, qui una secum accedant ad monasterium de Lucka ibidem visitantes, corrigentes, ordinantes, instituentes et destituentes in capite et in membris, ac omnia alia facientes, quae pro reformatione dicti monasterii in utroque statu videntur esse necessaria, vel quomodolibet opportuna, monachos quoque disciplinam regularem in dicto monasterio turbantes, ut fertur, per emissionem et alias poenas Ordinis consuetas condigna severitate puniant et castigent, in plenaria Ordinis potestate. 48.  Reformationem omnium et singulorum monasteriorum Ordinis utriusque sexus ac omnium singularum in Coloniensi et Rhemensi provinciis et partibus circumvicinis consistentium… abbati de Claravalle et abbati quem secum advocare decreverit… *etc. iuxta formam consuetam* (*cf. ann.* 1401, *n° 26*, 1402, *n° 27*). 49.  Capitulum generale committit et iniungit abbati de Claravalle ut dum ipsum ad monasterium de Hymerode sibi immediate subiectum declinare contigerit, quod de moribus, vita et conversatione fratris Petri, quondam abbatis ibidem, diligenter inquirat, et se informent, et si invenerit ipsum excessus et insolentias, quibus pridem dum in regimine esset notatus est, reiterasse, vel alias ipsum vitiosum et scandalosum fore, quod ex tunc ipsum provisione tempore resignationis sibi facta et deputata, iuxta statutorum Ordinis dispositionem, privet, ipsumque per poenas Ordinis iuxta qualitatem excessuum puniat, etiam per incarcerationem, si ipsius exegerint fore facta. 50.  Generale Capitulum, nomine et auctoritate totius Ordinis Cisterciensis, in omnibus et singulis generalibus et particularibus ipsius Ordinis, et abbatum, abbatissarum, conventuumque, monasteriorum tam vivorum quam mulierum, personarumque singularium quarumcumque Ordinis eiusdem causis, querelis, actionibus et defensionibus quibuscumque eorumdem abbatum, abbatissarum, conventuum, monasteriorum et personarum Ordinis memorati, procuratores, negotiorum gestores, sindicos praeconitos, actores, defensores et nuntios speciales in sacrosancto universalis Ecclesiae generali Concilio Papiae vel alibi de propinquo, divina favente clementia, celebrando, nominat, eligit, ordinat, facit et constituit venerabiles in Christo fratres Matheum Claraevallis, Ioannem Ursicampi, Guillelmum Fontis Danielis, Ioannem de Crista, Guillelmum Mortuimaris, Ioannem de Precibus, Petrum de Candeleio, et Guillelmum Belli loci regis, s. th. doct. monasteriorum eiusdem Ordinis abbates. Necnon de Runa, de Mulebrune, et de Herdehusen similiter eiusdem Ordinis monasteriorum abbates, et eorum quemlibet in solidum, ita quod non sit eorum alterius conditio deterior, sed quaecumque per ipsorum aliquem inceptum fuerit, per alterum resumi, continuari, deduci, mediarique valeat et finiri. Eosdemque *constituit,* ordinat et nominat ambaxiatores nomine totius Ordinis ad sacrosanctum Concilium antedictum. Dat insuper idem Capitulum eisdem abbatibus… *etc. ut in anno* 1412, *n° 58*. 51.  Quia praesens Capitulum procuratores et ambaxiatores ad comparendum totius Ordinis in sacro universalis Ecclesiae Concilio Papiae vel alibi de proximo, divina favente clementia, celebrando, constituit et ordinavit nomine quo supra ambaxiatores, procuratores et nuntios speciales dicti Ordinis, attendens idem Capitulum, quod totius Ordinis res agitur, pro sumptibus eorumdem ambaxiatorum in praefato generali Concilio, subsidium sex mille libr. turonensium Ordini et ipsius monasteriis tam virorum quam mulierum imponit, ipsius subsidii receptores constituit, ordinat et deputat idem Capitulum in provinciis Bisuntinensi et Lugdunensi dominum Cistercii et abbatem Bellaevallis et eorum quemlibet. In provincia Rhemensi et dioecesi Leodiensi, de Claromarisco et de Bonofonte monasteriorum abbates et eorum quemlibet. In provincia Rothomagensi, de Bonoportu et de Thorignaco monasteriorum abbates et eorum quemlibet. In provincia Senonensi, de Prulliaco et de Valle Beatae Mariae monasteriorum abbates et eorum quemlibet. In provinciis Turonensi et Bituricensi, de Fonte Danielis, de Precibus, s. th. doct. et de Nigro lacu monasteriorum abbates et eorum quemlibet. Eisdem receptoribus et eorum cuilibet iniungens et committens, quatinus per se vel alium aut alios per eosdem aut eorum alterum deputandum vel deputandos, ab abbatibus, abbatissis et officiariis monasteriorum cuiuscumque sexus dicti Ordinis in partibus sibi commissis existentium quotas dicti subsidii levet, exigat et recipiat, et domino Cistercii fideliter consignet aut consignari faciat praefatis ambaxiatoribus per eum distribuendas. Recusantes solvere, si qui sint, nisi personaliter ad dictum Concilium sint accessuri per omnimodam Ordinis censuram viriliter et debite coerceat auctoritate dicti generalis Capituli praedictorum receptorum quilibet et per eorum quemcumque deputatus invocato, si sit opus, auxilio iudicum ecclesiasticorum, et favore brachii saecularis. Monasteria vero Rhemensis, Rothomagensis, Turonensis et Bisuntinensis dioecesium, ac dioecesis Leodiensis, de et pro dicto subsidio taxat et imponit idem Capitulum ad quotas vel summas contentas in rotulis sub sigillo Diffinitorum missis receptoribus memoratis. Bisuntinae vero et Lugdunensis provinciarum monasteria per dominum Cisterciensem taxanda reverenter sibi committendo relinquit. 52.  Generale Capitulum pro negotiis communibus Ordinis in romana Curia vel alibi prosequendis, et maxime pro libertatibus, exemptionibus, privilegiis et immunitatibus Ordinis eiusdem in sacrosancto generali Concilio Papiae vel ubicumque de proximo divina favente clementia celebrando defendendis, et aliis eiusdem Ordinis oneribus supportandis, imponit contributionem novem millium florenorum, de qua vult, statuit, ordinat et decernit idem Capitulum monasteria sanctimonialium non eximi, sed quotas eis impositas de contributione huiusmodi solvere sicut et monachorum, et quia taxata sunt ab antiquo monasteria monachorum, monasteria sanctimonialium in rotulo abbati de Crista memorati Ordinis, Lingonensis dioecesis, s. th. doct. tradito et sigillo Diffinitorum sigillato nominata taxat idem generale Capitulum, et eisdem summas in dicto rotulo contentas imponit de novem millibus antedictis, receptoremque contributionis praetactae novem millium florenorum et arreragiorum quorumcumque praecedentium constituit et ordinat in eisdem, tam virorum quam mulierum, monasteriis in dicto rotulo contentis, praefatum abbatem monasterii de Crista ipsius Ordinis generalem in romana Curia procuratorem, per se vel alium aut alios idoneum vel idoneos per ipsum ad hoc deputandum vel deputandos, eidem abbati de Crista et ab eo deputandis firmiter iniungens idem Capitulum et districte praecipiens in virtute salutaris obedientiae, quatinus a praedictorum monasteriorum abbatibus et abbatissis, officiariisque requirat et recipiat summas in dicto rotulo contentas, et arreragia praecedentium contributionum ab abbatibus huiusmodi solventes quittet et absolvat. Contradicentes et rebelles in solutione, si qui vel quae sint, auctoritate nominati Capituli per censuras Ordinis et alia quaecumque iuris et iustitiae remedia, viriliter et debite compellat, invocato, si sit opus, auxilio iudicum ecclesiasticorum et favore brachii saecularis. 