Anno Domini millesimo quadringentesimo decimo nono, statuta sunt haec apud Cistercium in Cisterciensis Ordinis Capitulo generali. ORATIONES 1.  Pro sanctissimo in Christo Patre Domino Domino Martino divina Providentia Papa V nunc universalem Ecclesiam gubernante, et pro dominis nostris cardinalibus, pro dominis primatibus, patriarchis, archiepiscopis, episcopis, abbatibus, abbatissis, et pro religiosis omnibus, dicantur tres missae, una videlicet de Spiritu Sancto, altera de Sancta Cruce, tertia de Beata Virgine in singulis monasteriis Ordinis universi. 2.  Pro serenissimo… *etc. ut in anno* 1401. 3.  Pro burgensibus… *etc. ut in anno* 1401. 4.  Pro pace… *etc. ut in anno* 1416. 5.  Pro felicis… *etc. ut in anno* 1401. [DIFFINITIONES GENERALES] 6.  Editas anno praeterito in generali Capitulo diffinitiones omnes et singulas ratificat et confirmat praesens Capitulum pariter et approbat. 7.  Reverendus in Christo pater dominus Cistercii licet ad instantiam plurimorum abbatum petentium ab eo, ut in via Capituli generalis uti possent carnibus a Sede Apostolica licentiam tradendi usum carnium obtinuerit, ipseque obtenta licentia a dicta Sede pluribus personis Ordinis tandem licentiam comedendi carnes concesserit, sed quia dictae personae Ordinis dicta licentia et gratia abusae sunt, dictas carnes in omnibus locis sine verecundia imo sine necessitate in scandalum plurimorum comedendo. Quare Capitulum generale omnes gratias et indulgentias per quemcumque de Ordine quibuscumque personis Ordinis concessas cum consensu dicti domini Cistercii cassat, revocat et annullat, mandans et praecipiens omnibus et singulis personis Ordinis litteras super talibus gratiis et licentiis habentes, quatinus sub excommunicationis latae sententiae poenis et privationis ab omnibus officiis et dignitatibus Ordinis, ut infra triduum a notificatione praesentium, tales litteras superioribus suis praesentent, per tales superiores penitus destruendas. [DIFFINITIONES SPECIALES] 8.  Ad relationem domini Morimundi misericorditer dispensatur per generale Capitulum cum fratre Gerardo de Chavigniaco, monacho monasterii de Claroloco, qui per decem dies vel circa per saeculum apostatavit, habitu regulari dimisso, praesertim cum iniunctam sibi exinde poenitentiam devote peregerit, ad omnes status, honores Ordinis legitimos, citra tamen abbatialem dignitatem promoveri valeat et assumi. 9.  Devolutam in praesenti Capitulo contentionis querelam inter abbatem et conventum monasterii de Lanvaux in Britannia super eo quod dictus conventus, relicto suo praedicto abbate, et retracta sibi obedientia propter emendationis vitae dumtaxat et disciplinae regularis indicationem, non ob aliud, prout praefatus abbas relictus ostendere praesto est, et alterum quemdam eorum vitae dissolutae consonum et conformem sibi praefecerunt et elegerunt, de Precibus, de Buzeyo et de Villanova monasteriorum abbatibus vel eorum duobus committit dictum Capitulum coniunctim, quatinus audito causae merito ac iuribus et rationibus utrorumque, faciant iustitiae complementum, in plenaria Ordinis potestate. 10.  Ut coerceant et compellant per censuram Ordinis et alia iuris remedia abbatem et conventum monasterii de Roseriis, ad satisfaciendum abbati et conventui de Aceyo in viginti et uno rasario salis annui redditus in caldaria sua de Salinis assignatis, prout in quibusdam litteris sigillo Diffinitorum roboratis plenius continetur, de Clarofonte et de Caritate monasteriorum abbatibus et eorum cuilibet committitur per generale Capitulum. 11.  Ut a statutis Ordinis omnis superfluitas, contrarietas et ineptitudo excludatur, dominis de Fonte Danielis, Ursicampo, magistris in theologia, de Reuna, de Lankheim et de Populeto monasteriorum abbatibus ac magistro Bartholomeo Scutiferi, religioso Populeti ac s. th. pr., committit generale Capitulum ut vocatis secum si quos decreverint evocandos, *Libellos diffinitionum antiquarum* et *novellarum* videant et visitent, notantes et conscribentes omnia et singula quae pro salute animarum et honore Ordinis in dictis diffinitionibus Ordinis correctione, mutatione, diminutione vel resecatione indigent. Et quidquid super hoc conceperint, examinandum futuro Capitulo generali studeant praesentare. 12.  Ad supplicationem abbatis de Eberbaco, Maguntinae dioecesis, conceditur per generale Capitulum, quatinus propter corporalis senectutis atque invaletudinis incommoda, necnon propter lamentabilem extinctionem quatuordecim fratrum professorum dicti monasterii per pestilentiam, excusetur a via Capituli generalis per triennium, ita dumtaxat quod singulis annis mittat suas contributiones, et omnibus statutis atque statuendis in dicto Capitulo generali parere humiliter voluerit cum effectu. 13.  Ad idem conceditur abbati Populeti. 14.  Cum fratre Conrado de Bacharaco, professo monasterii de Monte Sancti Disibodi, Maguntinae dioecesis, misericorditer dispensatur per generale Capitulum, ut non obstante quod mentis levitate ductus in saeculum relicto habitu ad modicum temporis apostatando, tandem memor salutis animae suae poenitentiam ab omnibus talibus laudabiliter peregit, ad omnes status Ordinis legitimos etiam abbatiatum assumi valeat et promoveri. 15.  Misericorditer dispensatur per generale Capitulum cum sorore Alheidi de Milwingen, professa monasterii Omnium Sanctorum in Wesphalia, ad supplicationem et requestam abbatis de Monte Sancti Disibodi, quae quadam mentis hebetudine ducta in saeculo per annum vel circa apostatando, et tandem memor facta salutis animae suae reversa ad proprium suum monasterium poenitentiam ab Ordine talibus infligendam patienter et humiliter peregit, ut non obstante praedicto ad omnes gradus Ordinis legitimos promoveatur, etiam si abbatialem includant honorem. 16.  Ut coerceat et compellat per censuram Ordinis et alia iuris remedia omnes personas Ordinis cuiuscumque conditionis vel status existant, quas repererint obligatas esse vel efficaciter teneri, per litteras vel alia legitima documenta, abbati et conventui de Precibus, abbati de Buzeyo committitur per generale Capitulum. 17.  Reformationem omnium et singulorum monasteriorum aliorumque locorum conventualium nostri Ordinis et personarum eorumdem locorum cuiuscumque sexus et generationis existant, in regnis, terris et dominiis serenissimorum principum, dominorum, regum Castellae, Arragoniae et Navarrae, in quibus aut eorum plurimis, prout ad Capituli generalis notitiam fide digno relatu pervenit, multa sunt indigentia debitae reformationis officio, committit idem Capitulum, absque patrum abbatum praeiudicio, abbati Populeti per continuum triennium a praesenti Capitulo numerandum,… *etc. ut in forma consueta*. Vult etiam et committit idem Capitulum memorato abbati Populeti, ut si commode fieri possit, abbates et personas monasteriorum Ordinis praesertim in regnis, terris et dominiis praefati domini regis Arragoniae, in quibus solent uti scapularibus nigris, inducat quod nigrum dimittant et utantur albo, se conformando totaliter in habitu quoad formam et colorem maioribus monasteriis earumdem partium et maiori parti ceterorum, sicut decet et exigit uniformitas Ordinis antedicti. Concedit insuper Capitulum memoratum quoad praemissorum vel eorum alterius executionem, si sit opus, invocet et invocare possit praefatus reformator auxilium et favorem iudicum ecclesiasticorum et brachii saecularis. Quodque ubi personaliter accedere non poterit, alium vel alios idoneum vel idoneos abbatem vel abbates nostri Ordinis vel magistros in theologia substituat, qui quoad praedicta consimilem habeat potestatem. Denique si per cessionem, depositionem vel alias in dictis regnis et dominiis, dicto durante triennio, vacare contigerit aliqua nostri Ordinis monasteria quorum patres abbates distent ab eis ultra quinquaginta leucas et commissarios non habeant vacantibus monasteriis propinquiores, auctoritate praedicti Capituli provideat eisdem ipse de Populeto vel ab eo deputandi, per electionem canonicam aut alias, servatis prius Ordinis regularibus institutis. Et haec omnia fiant sumptibus… *etc.* Universis… *etc.* 18.  Diffinitione anno praeterito factam super facto fratris Rutgeri, quondam abbatis de Eysterbach, Coloniensis dioecesis, super pensione sua et continua habitatione in civitate Coloniensi, per quam dictum negotium fuit commissum patri abbati suo abbati de Heymrode, confirmat, roborat et continuat Capitulum generale. 19.  Fratres Nicolaum de Arkonbarroys et Michaelem de Pregney, monachos monasterii de Albaripa, Lingonensis dioecesis, citatos per dominum Claraevallis ad primam diem praesentis Capituli, et nec per se nec alios comparentes declarat Capitulum contumaces, et poenam excommunicationis cum ceteris poenis, quae contumacibus in simili casu debentur, damnabiliter incurrisse. 20.  Abbatis et conventus monasterii de Fonte salutis petitionem Capitulum generale admittens qua requirunt, ut curiam sitam in villa Sothrini ipsorum monasterio minus utilem, pro bonis utilioribus permutare possint, vel ipsam curiam vendere, et pro pretio inde habito alia bona magis utilia et viciniora comparare, committit idem Capitulum de Ebraco et Caesarea monasteriorum abbatibus, ut super hiis diligenter se informent, et de repertis et visis per eos in futuro Capitulo generali fidelem et efficacem faciant relationem. 21.  Eidem abbati de Fonte salutis concedit Capitulum generale, ut infra sequens continuum triennium novitios ad professionem anno probationis non finito recipere valeat, dummodo ad hoc sint apti et idonei, scientes scienda, et ad minus quindecimum annum compleverint, et residuo anno probationis duxerint renuntiandum. 22.  Eidem abbati de Fonte salutis concedit Capitulum generale, quod personas regulares sui monasterii a sententiis et casibus Capitulo generali reservatis absolvere hac vice dumtaxat valeat, auctoritate dicti Capituli generalis. Conceditur namque eidem ut ipse a sententiis et casibus reservatis Capitulo per confessorem quem elegerit absolvi valeat auctoritate qua supra. 23.  Abbatis et conventus monasterii de Lapide Sancti Michaelis per generale Capitulum admittitur supplicatio qua requirunt quod grangiam dictam Crapeniade desolatam, quae propter distantiam et alia impedimenta per monasterium et eius personas coli non potest, cum ipsius Capituli licentia ad annuum censum et in emphiteosim perpetuam tradere valeant. Committit idem Capitulum de Walkenrede et de Novali Mariae monasteriorum abbatibus, ut de praedictis se diligenter informent, et quidquid pro utilitate et commodo dicti monasterii ipsis expedire videbitur, hoc futuro Capitulo generali referant cum effectu. 24.  Abbati de Caesarea conceditur per Capitulum generale potestas absolvendi dumtaxat personas regulares sui monasterii in omnibus et singulis casibus consistentibus in generalis Capituli potestate. Conceditur etiam eidem ut ipse a sententiis et casibus Capitulo reservatis per confessorem quem elegerit absolvi valeat auctoritate qua supra. 25.  Senio et invaletudini abbatis de Walderbach, qui 55 annos in Ordine complevit, Capitulum generale compatiens a via ipsius Capituli generalis de cetero ipsum habet favorabiliter excusatum. 26.  Attentis guerrarum turbinibus in diversis mundi partibus, proh dolor ! ingruentibus, viarumque periculis et impedimentis aliis, quibus nonnulli abbates Ordinis ne ad praesens Capitulum venirent, impediti sunt, dictum Capitulum omnium abbatum absentiam habet hac vice favorabiliter excusatam, ita ut quod in futuro generali Capitulo, per se vel idoneos procuratores studeant comparare, ad quod per collectores contributionum peremptorie citentur, non sperent de cetero suas excusationes admitti, nisi se excusent iuxta continentiam papalium statutorum. Mandat igitur dictum Capitulum dictis collectoribus contributionum, quatinus diffinitionem anno praeterito editam super citatione abbatum ad praesens Capitulum et receptionem dupli expensarum in via tali et aliorum in eadem diffinitione contentorum continuent et exsequantur, prout gratiam ipsius Capituli consequi volunt et favorem. 27.  Contributionem sex millium florenorum… *etc. ut in anno praec. n° 13*. Receptores autem… *etc. ut in anno praec. n° 14*, *mutatis vel additis quae sequuntur* : abbatem Populeti cum potestate substituendi in Provincia et tota lingua occitana abbatem Grandissilvae… In Bohemia, Moravia, Lusatia et partibus vicinis abbatem de Hilaria… In Hungaria abbatem Sancti Gotardi et de Runa. In Frisia, Westphalia, Hassia et partibus vicinis abbatem de Herdehusen. In partibus Pomeraniae, Prussiae, Saxoniae, Stagnalibus et circumvicinis, abbatem de Doberan. In regnis Daniae, Sueciae, Norvegiae, abbatem de Esrom cum potestate substituendi. In dioecesi Saltzburgensi, Pataviensi et Aquilegiensi, abbatem de Runa. In Coloniensi et Trevirensi provinciis ac Leodiensi et partibus Rheni inferioribus et superioribus infra Maguntiam, abbatem de Eberbach cum potestate substituendi. Mandat igitur Capitulum generale dictis collectoribus contributionum, quatinus diffinitionem anno praeterito editam super citatione abbatum ad praesens Capitulum, et receptione et exigentia dupli expensarum in via Capituli et aliorum in eadem diffinitione contentorum, continuent et exsequantur fideliter prout gratiam ipsius Capituli consequi gestiunt et favorem. 28.  Committit Capitulum generale abbati de Sancto Gothardo, quatinus auctoritate dicti Capituli decernat unam moderatam provisionem fratri Laurentio, professo monasterii de Runa, per monasterium de Cips sibi annuatim ad tempora vitae suae solvendam, qui eamdem abbatiam de Cips de qua per Capitulum generale sibi fuit rite et legitime provisum, libere et sponte ut commodius et quietius Deo famularetur dimisit, et ad dictam annuam pensionem dicto fratri Laurentio porrigendam, ut praefertur, dictus abbas Sancti Gothardi compellat per censuras Ordinis dictos abbatem et conventum monasterii de Cips, praedicti auctoritate Capituli generalis. 29.  Attentis oppressionibus et gravaminibus quibus monasterium de Caesarea iam longo tempore oppressum est et quotidie opprimitur, Capitulum generale abbatem ipsius monasterii a solutione contributionis anno praeterito impositae et in praesenti Capitulo solvendae, absolvit benigniter et supportat. 30.  Sicut alias studium Lipzence per Sedem Apostolicam confirmatum, ad instantiam illustrissimorum principum et dominorum Friderici et Willelmi germanorum, lantgraviorum Thuringiae et marchionum Misnensium, Capitulum generale approbavit et Ordini incorporavit ; et postea studium Cracoviense etiam per Sedem Apostolicam ad requestam serenissimi principis et domini domini regis Poloniae, reverendus pater dominus Cistercii auctoritate Capituli generalis similiter approbavit, ipsum Ordini incorporando. Et ex quo dicta duo studia sibi ipsis sunt satis propinqua et contigua, ideo vertitur in dubium apud multos ad quod illorum studiorum abbates certarum provinciarum, dioecesium et terrarum ambobus studiis in vicinia consistentium mittere debeant, propter quod quaedam simultates et controversiae inter quosdam abbates ortae sunt, et quidam de ipsis ex hoc occasionem sumunt ut a missione studentium abstineant et desistant. Idcirco ad tollendam dictam occasionem et sedandum dictas controversias, Capitulum generale de Lanckheim et de Veteri cella monasteriorum abbatibus committit et iniungit ut bona deliberatione et clara informatione praehabitis, omni immoderato amore vel timore et quavis alia sinistra affectione remotis, solum Deum et quorumlibet monasteriorum Ordinis commodum et honorem prae oculis habentes, auctoritate Capituli decernant, declarent et diffiniant, qui abbates ad illud et qui ad aliud studiorum praedictorum scolares suos mittant et mittere debeant, sic quod tales missiones neutro dictorum studiorum nec aliis studiis ab Ordine approbatis derogent vel praeiudicent quovis modo, habeantque dicti commissarii potestatem deputandi certos compulsores qui utroque studio ad compellendum abbates ad mittendum scolares ad dicta duo studia, iuxta declarationem dictorum commissariorum, non obstantibus quibuscumque litteris *compulsaris* vel approbationis sive per dominum Cisterciensem sive per Capitulum generale ratione dictorum duorum studiorum datis, praesertim cum ipsi quoad dicta studia non fuerint debite avisati imo nec fideliter informati. 31.  Cum in favorem monasterii Populeti, et ut exercitium theologiae magis ibidem vigeret, generale Capitulum alias assignaverit contributionem praefati monasterii annis singulis solvendam magistro in theologia, si ibi aliquis fuerit non abbas aut actu legens theologiam in praefato monasterio, Capitulum generale vult et ordinat, ut dicta contributio magistro vel theologo studii, dato quod non legat, annis singulis ad dies vitae suae, sub poenis latis contra non solventes, ita tamen quod non sit alius magister in theologia ibidem actu legens theologiam, indifficulter persolvatur. 32.  Abbati de Campo concedit generale Capitulum, ut omnes personas regulares utriusque sexus sibi subiectas absolvere possit in foro conscientiae, una vice dumtaxat, in casibus Capitulo reservatis. Et ipse sibi confessorem de Ordine eligere possit, qui similiter in omnibus casibus Capitulo reservatis eumdem absolvat auctoritate dicti Capituli generalis. 33.  Capitulum generale ad instantiam abbatis de Esrom cum fratre Henrico Nigvari, monacho eiusdem monasterii, dispensat, ut non obstante defectu natalium ad omnes Ordinis dignitates, citra tamen abbatiatum, valeat promoveri. 34.  Ad instantiam abbatis de Paradiso dispensat generale Capitulum cum fratre Christophoro monacho et sacerdote dicti loci, ut non obstante quod per quinque annos vel circa apostataverit, et super hoc poenitentiam sibi iniunctam humiliter peregerit, ad omnes actus et gradus Ordinis, citra tamen abbatiatum, si sua suffragentur merita, possit promoveri. 35.  Abbatem de Campo a missione studentis Parisius, dummodo studentem monachum ad aliquod Ordinis studium generale potissime Coloniense teneat, usque ad voluntatem Capituli generalis, dictum Capitulum habet benigniter supportatum. 36.  Abbatem de Heymelrode propter invaliditatem proprii corporis Capitulum generale a via ipsius Capituli, mittendo tamen contributiones, usque ad sequens continuum triennium habet favorabiliter supportandum. 37.  Senio et valetudini abbatis de Comervallio [Wernerivillerio], Metensis dioecesis, compatiens generale Capitulum dictum abbatem, dummodo mittat contributiones suas, usque ad quinquennium ipsum Capitulum habet benigniter supportatum. 38.  Ad instantiam abbatis de Porta cœli, visitatoris monasterii de Münczingen, cum sorore Agnete, sanctimoniali dicti monasterii de Munczingen, non obstante quod diabolo suggerente puerum peperit, dummodo sit de beneplacito et voluntate abbatissae et sanioris partis conventus, dispensat Capitulum generale misericorditer ut ad omnes gradus Ordinis, citra tamen abbatiatum, valeat promoveri. 39.  Conceditur abbati et conventui monasterii de Porta coeli per Capitulum generale, ut si eis videatur expedire recipere fratrem Georgium Schiri, non obstante quod transierit de Ordine Cisterciensi ad Ordinem nigrorum monachorum, in monachum sui monasterii in plenaria Ordinis potestate. 40.  Domino Morimundi committitur per generale Capitulum ut diligenter inquirat super controversia, quam habent inter se abbates de Bellavalle et de Lucella occasione cuiusdam contractus, et partibus auditis faciat auctoritate Capituli generalis iustitiae complementum. 