Ivxta testimonium iuris, nihil est quod Ecclesiæ Dei tantum officiat, quam quod indigni assumantur ad regimen animarum. Idcirco nos, nostrique ordinis Abbates  Priores statutis Apostolicis salubriter astringimur, ad promouendum personas ordinis idoneas, sine personarum acceptione,  ad conferendū Prioratus  beneficia ordinis talibus qui sciāt  possint spiritualiter  tēporaliter prodesse, iuraque commissorum sibi Prioratuum  beneficiorū prouide conseruare. Exhortamur igitur omnes dicti nostri ordinis Abbates, Priores, aliosque administratores, præcipientes eisdem districtius, quatenus de consilio sapientum  seniorum ordinis, Prioratus, Decanatus cæterasque administrationes dum vacauerint, gratis  libere, absque venalitate  pactione aliqua conferant. Committantque personis de ordine idoneis  discretis. In conferendo autem, seu committendo huiusmodi Prioratus, Decanatus, seu officia,  potissime beneficia curam animarum habentia, non sequantur carnalem affectum: sed Deum præ oculis habentes, imitentur in hac promotione personarum, legem Dei, quæ saluberrime præcipit  docet regimē animarum, quod est ars artium, tradi non sanguini, non propinquo, sed merito vitæ, homini digno  grato Deo, in quo sit claritas legis  scientiæ morum honestas. Qui sit prudens non solum literarum peritia, verum etiam sæcularium negotiorum dispositione fœlici. Qvi vtilitatem omnium, non sua nec suorum lucra, quærat. Qui sit etiam sacerdos  expresse professus,  iuxta formam statutorum Apostolicorum; Nullus qui Cluniacensem ordinem non fuerit professus, habeat eiusdē ordinis Prioratum. Nec Prioratus vel Decanatus, seu beneficia curam animarum habentia, personis sæcularibus, clericis, prælatis, laicis, vel monachis alterius ordinis aliquatenus conferantur. Item, propter vtriusque status, spiritualis scilicet  temporalis locorum nostri ordinis prosperitatem ampliorem, Ordinamus  statuimus, vt Prioratus, Decanatus,  alia ordinis beneficia  officia diu non maneant in suspenso, sed infra sex menses ad tardius, committantur personis suprascriptis. Is vero qui cessante impedimento Canonico, infra dictum tempus non commiserit vel ordinauerit, potestatem conferendi  ordinandi illa vice amittat,  ad Superiorem immediatum conferendi  ordinandi potestas transferatur ipso facto. Itē, ordinamus  statuimus, quod Abbates ordinis,  quinq. maiores Priores, videlicet de Charitate, S. Pancratij Leuuensis, S. Martini de Cāpis Parisiis, Siluiniacensis,  Celsiniensis præcipue,  omnes alij Priores, in nouitatibus, præstare teneantur in manibus Abbatum Cluniacensium, sacramenti  iuramenti formam talem, videlicet: quod nihil alienabunt, alienata pro posse reuocabunt, iurisdictiones  iura Monasteriorum  nostra, successorumque nostrorum defendent  manutenebunt, de fructibus, redditibus  prouentibus Monasteriorum sibi commissorum immensam donationem reprobatam a iure non facient. Item, fideles, deuoti,  obedientes quamdiu vixerint, dictaque Monasteria regent, erunt nobis, Ecclesiæ Cluniac.  successoribus nostris. Item, ab obedientia  subiectione nostra successorumque nostrorum,  dictæ Cluniac. Ecclesiæ personas suas ac Monasteria sibi commissa non eximent, aut subtrahent, nec eximi, aut subtrahi procurabunt vel consentient. Quinimo volentibus facere, aut procurare contrarium, seipsos bona fide  pro viribus opponent,  huiusmodi impedient pro posse, nobisque, Ecclesiæ Cluniac. ac nostris successoribus nuntiabunt. Item, quod obedientiam  prærogatiuas solis Abbatibus Cluniac. in ordine debitas,  exhiberi consuetas sibi non appropriabunt,  præsumentibus appropriare se opponent pro posse, ac nobis successoribusque nostris,  Cluniac. Ecclesiæ istud fideliter nuntiabunt. Item, libertates  iura Cluniac. Ecclesiæ illæsa seruabunt. Item, quod brachium sæculare contra nos successoresque nostros, Cluniacensem Ecclesiam,  personas ordinis non inuocabunt. Item, quod non contrahent mutuum, si sint Abbates, vltra ducentas libras monetæ currentis. Si Priores Conuentuales locorum vbi erunt viginti Monachi  supra, vltra centum. Si Conuentuales locorum, vbi erunt duodecim Monachi  supra: vltra quinquaginta libras. Si vero Conuentuales locorum, vbi erunt sex Monachi  supra, vltra viginti libras;  alij minores Priores, vltra decem libras, sub sigillis dominorum sæcularium,  Prælatorum sine nostra,  successorum nostrorum licentia speciali. Item, nec redditus aliquos vltra terminum accensabunt, sine nostra  successorum nostrorum licentia speciali. Item, quod contra nos  successores nostros non appellabunt minus iuste, nec iniuste appellantibus adhærebunt, eis auxilium, consilium  fauorem præstando. Item, quod aliquid de bonis immobilibus Monasterij, seu loci sibi commissi, personis sæcularibus,  personis alterius professionis, seu ordinis, dabunt. Nec præbendam Monachalem, seu pensionem, nec ad vitam, nec ad tempus, sine nostra  successorum nostrorum licentia speciali. Item, alios articulos in forma fidelitatis,  in iure Canonico comprehensos, salua Sedis Apostolicæ authoritate, nobis  successoribus nostris seruare promittent,  iurabunt ad sancta Dei Euangelia, corporaliter tacto libro. Item, quia iura Canonica, singula officia Ecclesiastica singulis personis iubent committi,  decenter. Sicut enim varietas membrorum in corpore naturali per diuersa officia,  robur corporis seruat,  pulchritudinem repræsentat: ita varietas personarum, per diuersa nihilominus distributa officia,  fortitudinem  venustatem sanctæ Ecclesiæ Dei manifestat; iuxta statutorum Apostolicorum tenorem, districtius inhibemus, ne quis Abbas vel Prior, aut administrator nostri ordinis, plures Prioratus, aut Prioratum cum Abbatia eiusdem ordinis vel alterius habere præsumat. Nec aliquem de subiectis sibi Prioratibus, aut domibus, curam animarum habentibus ad manus suas retinere: sed singulis Prioratibus  domibus huiusmodi Priores,  rectores singuli deputentur. Item, ille qui præficitur, illis quibus præficitur superintendere debet, curam eorum gerens. Adiicientes huic statuto inhibemus districtius, ne aliquis cum Prioratu vel domo, curam animarum habente, teneat officium in aliqua Abbatia, seu Prioratu Ordinis nostri, nisi vrgens necessitas vel euidens vtilitas id exposcat. Super quo  conferentium,  recipientium conscientias oneramus: liquido etenim patet, quod dum habens beneficium  officium simul, negotiis disponendis sibi commissi officij vacat, tunc nequit intendere regimini animarum sibi commissarum, de quarum salute debet curam gerere peruigilem,  de quibus est rationem Deo in die iudicij redditurus. Item, quia proprium est homini nihil agere sine ratione, decet summopere Prælatos Ecclesiæ, vt in agendis sequantur iudicium rationis, non impetum voluntatis, quoniam secundum iura Canonica, illa Præpositorum solicitudo est laudabilis, illa cura vtilis, in qua sibi ratio totum vendicat,  voluntas seu potestas, nihil. Adhærentes igitur statutis Apostolicis, inhibemus districtius ne aliquis Abbas, Prior, aut Decanus ordinis nostri, Priores  administratores institutos sub eis, contra eorum voluntatem, remoueant de locis sibi commissis, sine causa rationabili  iusta. Causam autem intelligimus iustam, si dilapidatores, inobedientes, aut rebelles, infames, vel alias criminosi existant. Quibus casibus, si conuicti fuerint vel diffamati, se purgare debite non valentes, per eorum Superiores poterunt remoueri. Item, tanta est vnio  affinitas naturalis inter membra in eodem corpore coniuncta, quod bona recepta,  eis a natura concessa, quadam vicissitudine amicabili, sibi inuicem communicant,  ministrant. Sicut, gratia exempli, oculi luminis corporalis, seu naturalis visionis gratiam acceptam, membris aliis eiusdem corporis administrant. Vt ergo inter fratres  membra nostri ordinis, sit vnio spiritualis,  perfectio charitatis vsquequaque, omniaque in charitate, quæ non solum suum, sed  proximorum quærit commodum  honorem, fiant: Sit etiam,  esse debeat exemplo primorum Cœnobitarum, beatorum videlicet Apostolorum, a quibus Cœnobitæ religionis exordium susceperunt, inter fratres,  Cœnobitas eiusdem corporis mystici, quia eiusdem ordinis, Cor vnum,  anima vna,  inter eos nullus aliquid esse suum dicat, sed sint eis omnia communia: ordinantes statuimus, quod omnes Monachi de nostro ordine idonei, sine personarum acceptione, in quouis loco nostri Cluniacensis ordinis ad obtinenda beneficia fauorabiliter admittantur. Inhibentes districtius ne in huiusmodi beneficiis obtinendis, etiam si alibi in ordine commorentur, aut habitum receperint monachalem, dum tamen facultas se offerat, aliquam patiantur repulsam. Et si alicubi in ordine contrarium teneatur, vel pro consuetudine habeatur oppositum, istud tamquam abusum  corruptelam decernentes, auctoritate qua possumus,  virtute penitus irritamus. Absurdum est enim, vt rei temporalis possessio eos diuidat, quos vnire  coniungere debent vnitas professionis,  eiusdem ordinis, vnitas animæ  voluntatis,  fraternæ dilectio charitatis. Item, ad ambitiosos appetitus ambientium indecenter beneficia ordinis nostri,  loca regiminis, quæ sunt desiderantibus deneganda, efficacius refrenandos, atque ad preces secularium personarum, mores  merita fratrum,  Monachorum dicti nostri ordinis verisimiliter ignorantium, propulsandas: præcipimus in virtute obedientiæ, quod nullus dicti ordinis nostri Monachus, cuiuscumque conditionis, aut status existat, a personis secularibus, seu de extra ordinem, procuret aut impetret preces, procurari aut impetrari faciat, pro beneficio in ordine obtinendo. Contrarium autem præsumentes quoquomodo, volumus ipso facto excommunicationis vinculo subiacere. Item, pro communi  euidenti vtilitate totius ordinis nostri Cluniacensis, ordinantes  præcipientes statuimus, in qualibet Prouincia, seu Cameraria ordinis nostri, per Camerarios ipsarum Prouinciarum, de consilio tamen maiorum  discretiorum in dictis Prouinciis, seu Camerariis commorantium, institui  ordinari procuratores idoneos. Qui iura, causas, facta  negotia communem ordinis vtilitatem tangentia, in Curiis Romæ  Franciæ,  in aliis, coram iudicibus quibuscumque fideliter,  prospere prosequantur, ad expensas communes Abbatum, Priorum  aliorum administratorum, regentium in huiusmodi Prouinciis, seu Camerariis. Volentes  ordinantes, quod taxandi expensas procuratorum huiusmodi, consiliariorum, aduocatorum,  aliorum necessariorum ad prosequenda prædicta, contribuendique in his expensis, per Abbates, Priores  administratores ipsarum Prouinciarum iuxta sibi commissorum facultates locorum, idem Camerarij cum consilio maiorum commorantium in dictis Prouinciis, vice  auctoritate nostris, plenam  liberam habeant facultatem,  si opus fuerit, ad contribuendum contradicentes  rebelles secundum censuram Ecclesiasticam compescendi. Item, quoniam, Non minor est virtus quam quærere parta tueri, pro tuitione,  conseruatione prospera fidelique dispensatione rerum  bonorum, nobis  nostro Cluniacensi ordini, in diuersis mundi partibus pia deuotione fidelium, ad sustentationem famulantium auctori salutis,  pauperum Christi concessorum, prouidaque industria venerabilium Patrum prædecessorum nostrorum in parte acquisitorum: obsecrantes exhortamur omnes  singulos nostri ordinis Abbates, Priores,  cæteros administratores ordinis nostri, quibus sicut  aliis Ecclesiæ Prælatis, concessa est potestas, facultates ipsius Ecclesiæ sanctæ Dei dispensandi, non distrahendi, vel dilapidandi: quatenus rebus,  bonis huiusmodi tanquam commendatis, non tanquam propriis vtendo, res ipsas  dicta bona fideliter dispensent. Expendantque in vsus pios, licitos  honestos, nihil de rebus  bonis dictis, quæ sunt ministrorum  pauperum Christi bona, alienando, dilapidando, aut venditione illicita distrahendo. Si enim quidam in Episcopum electus, a beato Gregorio pro sua simplicitate repellitur, ne occasione eius res Ecclesiæ dilapidarentur, quantomagis temere alienantes  malitiose dilapidantes Ecclesiæ facultates suæ fidei commendatas: violantesque in detrimentum suæ salutis, Sacramentum proprium, De non alienando, super sancta Dei Euangelia, præstari in nostro ordine consuetum, sunt ab honore status,  a loco regiminis repellendi. Vt ergo huic temerariæ  damnosæ præsumptioni, grauique  dispendioso periculo oportunius occurratur; in hoc præsenti statuto excommunicamus omnes  singulos Abbates, Priores, cæterosque administratores ordinis nostri, de bonis immobilibus siue mobilibus eiusdem ordinis, ad tempus vel ad vitam, alienationes facientes. Seruos  ascriptios, ancillasque seu fœminas conditionis locorum ordinis nostri manu tenentes, manumissionum  libertatum, huiusmodi litteras  priuilegia concedentes. Pensiones vel præbendas monachales aliquibus personis ad vitam, vel ad tempus sine nostra,  successorum nostrorum speciali licentia, damnose conferentes. Insuper huiusmodi excommunicationis sententiæ subiicimus istis alienationibus consentientes, literasque  priuilegia, seu chartas in casu huiusmodi sigillantes. Conuentus vero locorum nostri ordinis, sua sigilla in talibus apponentes, Ecclesiastico supponimus interdicto. Rursus, excommunicamus res sacro ministerio dedicatas, sicut calices, cruces, imagines, vasaque huiusmodi sacra,  libros Ecclesiæ impignorantes,  vendentes; consentientesque in huiusmodi  fauentes. Præcipientes in virtute obedientiæ, Prioribus Claustralibus, Subprioribus  aliis sociis in ordine locorum Conuentualium nostri ordinis, quatenus prima die mensis cuiuslibet statutum istud quod in Martyrologio, seu libro Capituli scribi præcipimus, tunc Præsidens in Capitulo regulari, coram Conuentu legat integre, seu legi faciat  distincte, ante orationem, seu absolutionem in Capitulis nostri ordinis fieri consuetam. Ac post dicti statuti completam lecturam, Præsidens in. Capitulo, præfatos alienantes, manumittentes, pensiones  præbendas monachales concedentes, vasaque sacra impignorantes, seu vendentes, nostra  præsentis statuti auctoritate excommunicatos publice denunciet cum consiliariis,  fautoribus eorumdem. Item, præcipimus in virtute obedientiæ,  sub pœna beneficij amittendi, ne aliquis Abbas, Prior, aut administrator ordinis nostri, cuiuscumque status existat, nemora domorum  locorum dicti nostri ordinis scindere, vendere, aut scindi vel vendi facere præsumat, nisi scissioni  reuenditioni temporibus oportunis. Siluas autem non cæduas vendentes, aut distrahentes quoquomodo sine nostra,  successorum nostrorum licentia speciali, excommunicamus,  excommunicatos volumus publice nunciari. Item, quia religiosos quoscumque absque Abbatis sui,  maioris partis Capituli, seu Conuentus licentia fideiubentes, vel vltra summam ab eis taxatam, pecuniam mutuo ab aliquo accipientes, Ecclesiasque sibi commissas sub litteris,  sigillis obligantes iura subdunt grauiori disciplinæ. Inhibemus districtius ne aliquis Abbas, Prior, Decanus, aut administrator quicumque, sub suo sigillo, vel sub Principis seu alicuius Domini sæcularis, aut Ordinarij Prælati sigillis, locum sibi commissum,  bona dicti loci obliget a modo, seu mutuum contrahat; Conuentualem locum tenens, vltra viginti libras,  vsuris cessantibus: non Conuentualem vero locum tenens, vltra decem libras, sine sui Superioris immediati licentia speciali. Contrarium autem attentantes ab administratione spiritualium,  temporalium suspensos esse volumus,  statuimus ipso facto. Præcipientes in virtute obedientiæ Subprioribus locorum Conuentualium,  officialibus  sociis aliorum non Conuentualium locorum, qui possunt  debent, poterunt  debebunt huiusmodi obligationes  mutua, contra huiusmodi inhibitionem nostram temere facta, quod talia facta mutua sic de facto contracta, nobis vel Camerario Prouinciæ indilate reuelent. Qui Camerarius hoc audito, mox ad ministrandum in loco commisso sic ab administratione suspenso, vice  authoritate nostris, quod ad loca nobis immediate subiecta, deputet Monachum de nostro ordine idoneum  maturum. Item, quia fideles cum infidelibus alicuius familiaris contractus fœdere communicare non decet, districtius inhibemus quod nullus a modo recipiat mutuo pecuniam a Iudæis, nisi in casu necessitatis vrgentis. Quo casu recipienti sic in virtute obedientiæ præcipimus, vt citius quam poterit, soluat  reddat creditori pecuniam mutuatam. Item, ordinantes statuimus, vt mutuo recipiens pecuniam de sui Superioris licentia, ab Abbate, Priore, aut ab aliquo quocumque administratore ordinis nostri, absque alicuius difficultatis obstaculo creditori persoluat prompte mutuatæ pecuniæ quantitatem. Nec dictus creditor, seu pecuniæ mutuatæ receptor talis, probare cogatur pecuniam mutuatam esse conuersam in vtilitatem Abbatiæ, Prioratus, seu administrationis quam tenet, seu tenebat. Sed eo ipso debitum sit probatum, ac debitor seu talis debitoris successor ad soluendum integre huiusmodi mutuum teneatur, cum de confessione ipsius debitoris, licentiaque  auctoritate sui Superioris super contractu dicti mutui constabit. In hoc tamen casu, Superior si expedire nouerit, a creditore  debitore huiusmodi de veritate, scilicet an talis pecunia mutuata fuerit, an non, poterit exigere iuramentum. Adiicientes huic statuto, quod contra litteras dicti mutui, nulla exceptio admittatur, nisi de solutione, quittatione, seu litteræ falsitate. Et tunc cum iuramento videlicet, quod talis exceptio nullatenus maliciose proponitur, sic excipiens audiatur. Item, vt personæ nostri ordinis ad bene agendum, prospereque ministrandum efficacius inducantur, ordinantes statuimus, quod Abbates, Priores, cæterique administratores  Monachi ordinis nostri, aliqua bona acquirentes in ordine, perpetuo vel ad tempus, seu sua industria  circumspectionis virtute, aliqua recuperantes de bonis ordinis, quæ quasi deperdita videbantur, ipsa bona acquisita sic  recuperata teneant,  possideant ad vitam suam sine contradictione cuiusquam, vbicumque, etiam tanquam simplices Monachi se duxerint in dicto ordine transferendos. Nos vero personis talibus, prout melius possumus, administrationem committimus in huiusmodi rebus, talesque administratores  procuratores in rem suam constituimus in prædictis. Item statuentes in virtute obedientiæ præcipimus, ne aliquis de nostro ordine, decimas, oblationes, iura patronatus  sepulturas quæ in aliquibus locis dicto ordini nostro competunt de consuetudine, vel de priuilegio speciali, aut alias, amodiet, amodo inuestiat quoquomodo, aut tradat Curato dicti loci, sine nostra  successorum nostrorum licentia  assensu, nisi prædicta iura per litteras sub sigillo ordinarij fuerint primitus declarata, cum sine talibus litteris, iura locorum ordinis simpliciter Curatis tradita,  admodiata per longam ipsorum Curatorum detentionem, possent futuris temporibus deperire. Præcipimus etiam sub pœna suspensionis, quam transgressores huius statuti incurrant ipso facto, quatenus dicta iura non admodientur, nisi modo superius declarato. Item, inhibemus districtius Prioribus non Conuentualibus nostri ordinis, ne ad titulum domorum sibi commissarum, aliquem Clericum præsentent ad ordines recipiendos: quod si contrarium attentatum fuerit, domos ipsas  etiam tenentes easdem, decernimus præsentationibus huiusmodi non teneri. Sicut ex Pastoralis debito officij bono Pastori incumbit diligenter agnoscere conuersationis,  morum suarum ouium qualitatem, circumspicereque pro salute, tranquillitate,  libertate ipsarum ouium profutura. Sic oportet eumdem Pastorem dictas oues a nociuis,  ab exactionum, concussionum, nouarumque impositionum oneribus congrue prouisionis remedio præseruare. Statuentes igitur inhibemus in virtute obedientiæ Abbatibus, Prioribus, cæterisque administratoribus ordinis nostri, cuiuscumque status,  dignitatis existant, ne in locis sibi commissis, nobis immediate vel mediate subiectis, nouum onus aut cuiuscumque impositionis, seu subuentionis genus imponere, aut dicta loca tenentes, ad concedendum talia, inducere, quouis exquisito colore præsumant, sine nostra  successorum nostrorum speciali licentia, petita debite  obtenta. Contrarium vero attentantes, ad idque inducentes, consentientes  fauentes quoquomodo, sententia excommunicationis feriri volumus ipso facto. Item, quia decet Monachos in interiori,  exteriori homine sobrietatem  modestiam, omni superfluitate  immoderantia semotis, demonstrare. Exhortantes præcipimus Abbatibus, Prioribus cæterisque administratoribus ordinis nostri, vt in expensis  in numero seruientium, equitum,  peditum seipsos temperēt,  opportunius quam poterunt, restringant; curentque habere seruientes ætate maturos  vita honestos, non comptos, aut alias notabiles nec nimis sumptuosa veste indutos, quoniam maturitas seruientium, honestatem insinuat Dominorum. Item, quia militantes Deo indecens est secularibus negotiis implicari, affectantes nostri ordinis fratres in sanctis desideriis, operibusque diuinis  spiritualibus feruere, eisdem a seculi vanitatibus omnino auersis, inhibemus districtius, quod nullus de ordine nostro, cuiuscumque status  conditionis existat, accipitres, falcones, seu alias aues ad gibicendum habeat aut teneat, nec canes ad venandum, his dumtaxat exceptis, qui in aliquibus locis suis ius, vsum,  vsagium habent venandi. Quo casu, canes eis permittimus pro venando, iniungentes eisdem quod in huiusmodi actu modestiam teneant,  decentiam opportunam. Item, quia renunciantes huic seculo debent mori mundo, viuereque delectabiliter soli Deo, atque a curis  negotiatione mundi subtrahi, turpe lucrum,  pestiferæ auaritiæ vitium ante omnia fugiendo inhibemus districtius, ne aliquis Abbas, Prior, administrator aut Monachus nostri Ordinis, blada, vina, aut alia bona quæcumque, emere præsumat, ea intentione principaliter vt carius ipsa vendat. Istud enim reprehensione dignum in personis Ecclesiasticis,  præcipue religiosis, non caret macula turpis lucri. Item, quod nullus claustralis Monachus habeat, seu teneat seruientem, aut equum,  si habuerit, per Superiorem suum immediatum auferatur eidem, alias eum nihilominus puniendo. Item, præcipimus quod nullus de ordine, etiam Prior Cluniacensis, vel Prior Claustralis Monachos in Prioratibus nostri Ordinis, nobis immediate subiectis, commorantes remoueat, aut de vno loco in alium transferat, vel permutet sine nostra  successorum nostrorum licentia speciali. Volumus tamen propter continuum concursum Monachorum apud Cluniacum, quod dicti Prior Cluniacensis, aut Prior Claustralis, Monachos in Conuentu nostro Cluniacensi commorantes, vagabundosque  fugitiuos, ac alios certas mansiones in ordine non habentes, dum tamen in dicto nostro ordine recepti fuerint, iuxta regulæ beati Benedicti,  nostri ordinis disciplinam, pro exoneratione Conuentus Cluniacensis, possint mittere ad alios nostri Ordinis Prioratus. Item, iuxta statutorum Apostolicorum tenorem statuimus, quod in Prioratibus nostri Ordinis, vbi pro Priore  Monacho vno congrue sustentandis,  loci oneribus supportandis non sufficiunt facultates, [...]