A) ORDINATIO PRAESENTIS CAPITULI GENERALIS celebrati Cistercii diebus 21, 22, 23 et 24 maii anno 1601. *Quinque primi diffinitores abbates*. *Primus Diffinitor* : Rmus D. N. Edmundus a Cruce, s. th. d., abbas **Cistercii**. Praeses Capituli generalis. — *Secundus* : R. de **Firmitate** s. th. d., Yvo Sauvaiotius. — *Tertius* : R. de **Pontigniaco** s. th. d. Claudius Boucheratius. — *Quartus* : R. de **Claravalle** s. th. d. Dionysius Argenterius. — *Quinus* : R. de **Morimundo** s. th. d. Claudius Masson. — *Abbates quatuor Diffinitores cum primo* : de Salem, Suevus, Petrus Nillec, Vicarius in Super. Germania ; de Ebrach, Hieronymus Holinus Vicarius Franconiae ; de Petra, Hispanun [Hispanus], Petrus Luzon ; de Monte Sanctae Mariae, Philibertus Chareton, Burgundus. — *Abbates quatuor Diffinitores cum secundo* : de Charitate, Burgundus, Claudius de Grammont ; de Gratia Dei, Burgundus, Stephanus Pierad ; de Raithenhaslach, Germanus, Mathias ; de Petris, Gallus, Ioannes de Mominet, s. th. d. — *Quatuor abbates Diffinitores cum tertio* : de Wancosco, Polonus, Stephanus Solla Horoschi ; de Alna, Belga, Henricus Velpen ; de Strata, Gallus, Stephanus Dubois, Vicarius Turoniae ; de Lesinis, Gallus, s. th. d. Nicolaus Profit. — *Abbates quatuor Diffinitores cum quarto* : de Aureavalle, Belga, Remaclus Cerfay ; de Villari in Brabantia, Robertus Henrion, Vicarius in Belgio ; de Bullione, Burgundus, Iacobus de Montrichard ; de Villa nova, s. th. d. Anthonius Bouguier, Gallus, Vicarius Britanniae. — *Abbates quatuor Diffinitores cum quinto* : de Bellavalle, Burgundus, Petrus d’Harbanne, Vicarius in comitatu Burgundiae ; de Lucella, Germanus, Christophorus Pirr ; de Theoloco, Burgundus, Guillelmus de Mandre ; de Villario Betnach, Lotharingus, Mathias Durrus. *Confessores* : Coadiutor abbas de Bodelot, Belga ; Prior prioratus conventualis de Marcilla, Hispanus, s. th. d. ; prior de Populeto, Hispanus, s. th. d. ; Prior de Voto, Gallus, s. th. d. Normanniae Vicarius. *Abbates receptores excusationum* : de Novo Castro, Germanus : de Claro fonte, Burgundus. *Auditores computationum* : de Stamedio, Nicolaus de Rides, Vicarius Sabaudiae ; de Insula Barrensi. *Abbates examinatores contractuum* : D. Coadiutor Rmi Cisterciensis, abbas de Valcellis, s. th. d., Gallus, Nicolaus Boucherat ; de S. Urbano, Helvetius ; de Maris stella, Helvetius ; de Fristrofz, Lotharingus. *Magistri caeremoniarum* : R. de Pontigniaco ; prior et supprior Cistercii. *Promotores causarum* : Xantius Columquanus, th. d. in Gallia ; Vicentius Longue-espée, in romana Curia. *Notarii abbates* : Loco crescenti, Burgundus, Ludovicus Boutechoux ; de Alta Sylva, Lotharingus, Petrus Buerard. *Portarii diffinitorii* : prior prioratus conventualis de Monciaco, Michael Hesselin, Gallus, Vicarius Picardiae ; Stephanus Balnot, s. th. doctores. *Notarii ad pedes* : Prior de Directa valle, Claudius de Calvomonte, professi Cistercii. *Abbates* : de Veteri campo, Germanus, Vicarius Infer. Germaniae ; de Lankein, Franco ; de Esterbach, Germanus ; de Sancta Trinitate in Nova Civitate, Austriacus ; de Schontal, Franco ; de Valle clara, Gallus. — *Pro Congregatione Tusciae et Lombardiae* : de Cerreto ; de Sancta Maria Rousiliani, Itali. — De Bitania, Burgundus ; de Calercio, Vasco ; de Clarofonte, Hibernus ; de Castellione, Lotharingus ; de Campo B. Mariae, Germanus ; de S. Sulpitio, Sabaudus ; de Albaripa, Gallus ; de Ponte Tiefrido, Metensis ; de Stultzebron, Germanus. — *Sex abbates venientes ad Capitulum in itinere per aegritudines remanserunt* : R. de Bona aqua, Ioannes de Montoux [Montroux], Vicarius in Arvernia ; de Fulcardimonte, Gallus ; de Castro Aquilae, Germanus ; de Bredelaria in Westfalia ; de Pietate Dei, Campanus ; de Claromarisco, Belga. — Procurator generalis in Curia romana pro aliis qui ex Italia venire debuerunt. — *Serenissimi Principes qui scripserunt ad R. Patrem generalem pro excusandis a Capitulo abbatibus suarum ditionum* : Sacra Caesarea Maiestas Imperatoris. — Archidux Albertus Belgiae, etc. — Archidux Maximilianus Styriae, Carynthiae, Carniolae, etc. — Archidux Mathias Austriae, etc. — Dux utriusque Bavariae, etc. — *Reverendissimi archiepiscopi* : Treverensis Elector Imperii. — Gnesnensis [Gneznensis] Primas Poloniae. — Leopoliensis in Russia. — Rmus episc. Cracoviensis. — R. abbas Alcobatiae Praeses Congregationis Cisterciensis in Portugalia [Portugallia] — et prior Militiae de Montesia in Hispania se excusarunt. — *Priores monasteriorum* ; F. Petrus Sensac, d. th. Vicarius Aquitaniae ; Rector collegii Avinionensis, Vicarius in Provincia ; de Frigidomonte, th. d. in Gallia ; Adamus de la Fontaine, prior de Valentia, th. d. ; Franciscus Bourgois prior de Valle lucenti, doctor et magister regens ; Michael Triguel, de Fonte Danielis, d. th. ; Petrus Guarier, prior de Villonga, d. th. ; de Marcillia, Hispanus, th. d. ; de Bolbona, Petrus Conardi, d. th. ; de S. Cruce in Austria ; de Veteri monte in Germania ; de Emeraude in Germania ; de Oliva in Polonia ; de Valle Beatae Mariae in Gallia ; de Vallibus Cernay, bachalaureus th. in Gallia ; de Ursicampo in Gallia ; de Karoliloco in Gallia ; de Barbello in Gallia ; de Escalariis, bac. th. in Gallia ; de Buxeria Eduensis ; de Fonte Ioannis in Gallia ; de Feneriis in Arvernia ; de Valle lucida in Arvenia ; de Alto fonte in Campania, bac. th. ; de Bosco cavo ; de Tribus fontibus in Campania ; de Pinu, Vicarius Pictaviensis ; de Theoloco ; de Aceyo ; de Balerna ; de Pratea, bac. th. ; de Fonte Maurum ; de Rigniaco ; de Oliveto ; de Petris ; de Loco regio, bac. th. ; de Claro loco ; de Albaripa ; de Bello prato in Lotharingia ; de Boqueam in Britannia ; de Begario ; de Reliquiis ; de Buzayo ; de Precibus ; de Rupibus ; de Mazan ; de Chambons ; de Valle benedicta ; de Toroneto ; de Alta comba ; de Chassania ; de Cheseriaco ; de Alpibus, de Savigniaco ; de Bonoportu ; de Alneto ; de Trappa ; de Barberio ; de Valle Richerii, de Torigniaco ; de Loco Dei ; de Valloriis ; de Fusniaco ; de Veteri villa ; Supprior de Longo vado. — *Studentes Parisiis* : F. Claudius Ancel, de Escureio, lector Sententiarum ; Modestus Cottereuil, de Persenia, lector Bibliorum ; Ioannes de Landrodie, de Bona aqua, bacc. ; Daniel Palliot, de Claravalle, bacc. ; Anthonius Goyetus bacc. ; Stephanus de Ruptis magister artium ; Ioannes Antenna, de Alta comba, magister artium. *Mandatarii Indictionis Capituli* : F. Carolus Tibonarius, de Voto ; F. Petrus Barinconius, de Grandisilva. — *Procuratores abbatum absentium* : Utriusque Germaniae, Hispaniae, Poloniae, Belgiae, Austriae, Franconiae, Styriae, Carinthiae et Carniolae. Et de Alberiis, de Tennenbach, de Bona aqua, de Albaripa ; Ioannes Salines, Hispanus, d. th. de Sanctis Crucibus ; Petrus Xaveri, de Regali Maiorica, d. th. ; de Sancto Albino, de Reliquiis, de Coronovia, Polonus ; de Bono fonte, de Bonavalle, de Boucheto ; Guillelmus Sirandus Syndicus in Delphinatu. — *Secretarii abbatum* : F. Humbertus, de Firmitate ; F. Iacobus Griffon, de Pontigniaco ; F. Vincentius Desforges, de Claravalle ; F. Claudius Renault, de Morimundo ; F. Valentinus Pathesius, de Bella valle ; P. Ioannes Chruelneval, de Lucella ; F. Ioannes Richard, de Monte S. Mariae ; F. Ioannes Peneveillet, de Gratia Dei ; F. Claudius Jordanus, de Bullione ; F. Edmundus de Cunffin, de Alba ripa. — *Patres confessarii monialium* ; F. Stephanus Bernet, de Thesauro, bac. th. ; De Seyen in civitate Coloniensi ; de Tardo ; de Molesia ; de Loco Dei. — Praeter supradictos R. abbates et Priores adfuerunt praesenti Capitulo religiosi Cistercii ad numerum quinquaginta quinque et plures alii ex diversis monasteriis eiusdem Ordinis centum sexaginta quatuor. — Famuli abbatum, priorum, procuratorum, doctorum et aliorum religiosorum, necnon nobilium saecularium fuerunt supra mille cum equis. — D. D. a supremo Divionis in ducatu Burgundiae senatu et commissi ad dictum Capitulum generale, Regis Francorum christianissimi nomine : D. D. Claudius Bourgeois eques, Consiliarius dicti Regis, necnon in curia dicti Parlamenti Praeses Ill. Baro Dorigni Crespi, etc. — D. Petrus de la Grange, etc. D. Ioannes Quarré nobil. et clariss. Consiliarii Regis christ. [christianissimum] et Syndici pro hoc anno in dicta curia. — Guillelmus Legouz, scutifer ac dominus de Vallepelle, Regis eiusdem christ. [christianissimum] Consiliarius et Actor catholicus primarius seu fisci generalis Advocatus. Dicti Domini stipati quatuor ostiariis seu apparitoribus, in dicta curia cum uno Actuario et cum latrunculatore seu Praefecto a Mareschalibus armato suis quindecim commilitonibus, aut ut aiunt arcuariis et sagitariis. 1.  Nos, frater Edmundus a Cruce, abbas Cistercii totius Ordinis caput, s. th. pr., ceterique Diffinitores Capituli generalis notum facimus universis reverendis nostris confratribus, abbatibus, abbatissis, prioribus, priorissis, ceterisque personis regularibus nostri Ordinis, quod anno Domini 1601, die vero 21 mensis maii, in eodem generali Capitulo, apud Cistercium celebrato, ut vera et legitima Ordinis nostri reformatio instituatur, et in omnibus eius monasteriis stabiliatur, atque adiuvante divina gratia, a nobis singulis eiusdem professoribus, inviolate et absque varietate aut dissimilitudine, sed in summa animorum, rituum ac observantiarum regularium consensione et uniformitate, eodemque modo conservetur. Diffinitiones praesentes, ex regula sancti Benedicti secundum quam profitemur, ex *Charta charitatis, Clementina, Benedictina*, et statutis ipsius Ordinis sacrisque decretis desumptae, instituto nostro consentaneae, ordinatae fuerunt, sequuntur. 2.  Primum statuitur ut Ordo noster non aliter vocetur quam Cisterciensis, siquidem merito denominatur ab insigni monasterio Cistercii, matre et origine totius Ordinis, cuius nomine communia eiusdem privilegia concessa esse constat. 1.  Omnis monasticae religionis professio et observantia regularis eo maxime tendunt ut perfectionem, quae charitas est, nobis acquiramus, et quotidie magis ac magis adaugere studeamus. Itaque hoc unum primum viribus omnibus adniti debemus, ut Dominum Deum toto corde diligamus et mandata eius operibus adimpleamus, ad quod praeceptum christiani omnes obligantur, cum vero nos qui ad hanc obligationem nobis cum illis communem, secundam votis nostris adiunximus nos totos Deo devovendo, et propter eum omnibus quibus licuisset renuntiando, ut expeditius in via mandatorum eius curramus. 2.  Regulam sancti Benedicti secundum quam professi sumus, omnes prout a sanctissimis nostris primis patribus tradita est et a Sancta Sede Apostolica approbata et moderata, accurrate [accurate] et integre quilibet nostrum observet, maxime vero vota quae distinxerunt labia nostra videlicet promptam obedientiam, perpetuam castitatem et paupertatem voluntariam, quanta namque eorum reddendorum professis omnibus incumbat necessitas certa pariter et tremenda divi Benedicti sententia professionis nostrae formam continens, declarat. Tunc, inquit, suscipiendus in oratorio coram omnibus promittat de stabilitate sua, et conversione morum suorum et obedientia coram Deo et sanctis eius, ut si aliquando aliter fecerit ab eo se damnandum sciat quem irridet. 3.  Praeter illa tria vota solemnia religiosis, non debet alia religiosus facere, ut peregrinandi, orandi, ieiunandi et similia, quae sine superioris consensu et permissione compleri non possunt, et quorum imprudenter factorum occasione, multa saepe contingunt, quae fratrum congregationem perturbant. 1.  Regulares personae omnes, superioribus tamquam ipsi Deo perfecte obedire tenentur ; superiores autem sunt vel abbates proprii, et post ipsos, ubi non sunt, priores et suppriores, abbates patres aut eorum vicarii et commissarii Capituli generalis. Ipsorum vero iussa, praecepta aut scripta, sunt, ut Ordinis statuta, diffinitiones, decreta, ordinationes, et alia huiusmodi litteris consignata aut voce aut etiam motu solum dantur. Quae omnia cuiusvis momenti sint, monachus statim sine mora, relictis omnibus cum humili inclinatione, ubicumque sit, suscipere et continuo exsequi quantum quisque potest, debet. Si quis se tardum ac difficilem praebuerit, severe punietur, atque humilietur. 2.  Nullus sub inobedientiae poena convenire audeat deputatum sibi vicarium sine sui superioris claustralis licentia, vel patrem immediatum, vel aliquem ex quatuor primis, vel etiam Rmum Cisterciensem, sine praefati vicarii permissione, quae scriptis constabit. 1.  Regulares omnes utriusque sexus, per votum paupertatis, non tantum facultates, sed etiam voluntatem possidendi, reliquerunt, ideoque nulla omnino bona sive mobilia sive immobilia, cuiuscumque qualitatis et quovismodo acquisita fuerint, tamquam propria, aut etiam conventus nomine, possidere vel tenere, sed ea statim superiori tradere debent, ut incorporentur conventui, non autem licet ulli superiori bona stabilia alicui earumdem personarum regularium concedere, etiam ad usumfructum, administrationem et commendam, nisi officialibus, qui eorum dumtaxat administratores et procuratores sunt, ad nutum amovibiles. 2.  Mobilium vero usus qui conceditur non sit superfluus, nec a voluntaria paupertate alienus, nec nisi causa rationabili et cum proposito reddendi, quod concessum fuerit, ad superioris beneplacitum. 3.  Abdicatio proprietatis sicut et custodia castitatis adeo est annexa regulae monachali, ut contra eam nullus superior licentiam possit indulgere, atque adeo omni sanctimoniae contraria est, ut sit eiusdem pestis et indubitata pernicies. Quapropter qui privatim pecunias apud se servant, retinent et congregant, qui iura possessionis, redditus pensionis, animalia et alia huiusmodi emunt, vendunt, alienant, permutant et de eis negotiantur, aliquando proprio, saepe alieno nomine, et super his figmentis adhibitis tradunt ipsa animalia nutrienda, et cum augmento vel lucro sibi vel alteri reddendo eorum nomine seu pro seipsis, et alios multos contractus tamquam negotiatores exercent ; qui pecunias sive alia bona quibuscumque mutant, sive debere se fingunt quae non debent, qui resistunt vel impediunt per se vel per alios aperte vel occulte, quominus praedicta et alia eiusdem generis bona in utilitates monasterii per superiores convertantur ; qui etiam peculium suum occultant, non declarantes annuatim ante diem Resurrectionis Dominicae suo superiori specifice quae in suo usu habent, additam quantitatem debitorum activorum, et passivorum una cum nominibus debitorum atque creditorum ; illi omnes religiosi, moniales, conversi et conversae excommunicationem maiorem Dominica Palmarum contra proprietarios latam incurrunt, praeterea in carcere detineantur per mensem et sint ab ordinum suorum executione et sacramentorum susceptione suspensi, voce activa et passiva priventur, et sint ad quaecumque officia Ordinis, administrationes, gradus et dignitates incapaces et inhabiles, praemissa omnia restitutioni aliorum non subiaceant iuxta Benedicti XII constitutionem, sed monasterio acquisita sunt. Permittimus tamen superioribus super praedictis poenis dispensare, prout eis videbitur expedire cum eis, qui illis talia revelaverint. 4.  Quod si aliqua persona Ordinis nostri, quod Deus avertat, in hoc detestando crimine, dum vivit et occultat, antequam e vita migraverit, de eo vero poenitens non fuerit, et quod in se erat pro satisfactione non fecerit, quia maiori excommunicationi innodata satanae tradita est, exemplo antiquorum patrum ad ipsius proprietatis maiorem detestationem ecclesiasticae non tradatur sepulturae, nec preces et officia defunctorum pro ea fiant, nec aliis piis suffragiis publico ritu iuvetur. 5.  Caveant igitur omnes ne pecunias quantumvis parvas apud se retineant, nec de his quae ad usum suum permissa sunt vel fuerint, disponant, nisi cum licentia proprii superioris. 6.  Bursarius vero, cellerarius, procurator, granatarius et ceteri officiales qui ratione commissarum sibi administrationum pecunias apud se retinere coguntur…, sed prior, subprior ac alii nullas habere debent. Licebit autem procuratoribus generalibus atque doctoribus theologiae et studentibus theologiae et philosophiae in collegiis Ordinis vel seminariis eas habere pecuniarum summas, quae eis assignantur. Quae autem eis conceduntur, qui adhuc humanioribus litteris dabunt operam, servabuntur vel ab eorum regentibus, vel ab eis quos provisor collegii vel rector deputaverit, qui illas non distribuent nisi pro libris emendis et aliis eorum necessitatibus, et earumdem rationem, quoties opus fuerit, reddant. Itinerantibus vero, pecunia quidem eis pro viatico dabitur, nec aliud omnino ex monasterio secum auferre audeant, nisi cum licentia superioris, sub poena furti. 7.  In emolumentis et honorariis, quae in monasteriis commendatis assignabuntur prioribus, supprioribus et officiariis aliis, visitator in sua visitatione aut quoties opus fuerit, de illis ordinabit, habens discretam eorum officiorum considerationem et onerum, quae ab eis commendatariorum loco supportare debent, ne ipsi inviti et cum tristitia munia sua obeant, et iuxta Apostolum, qui bene praesunt duplici honore digni sunt, cumque in officiorum suorum executione laborant propter Dei amorem, ab eo mercedem copiosum aeternae gloriae in coelis, non retributionem pecuniae in terris expectare debent. 8.  Eisdem officiariis sub poena privationis ab officiis suis, et vocis activae et passivae, prohibetur ne tam pro victu quam vestitu et aliis quibuscumque rebus etiam necessariis viritim et particulariter distribuant pecunias fratribus, sed res ipsas in essentia et natura pro ea, quam Ordinis ferunt instituta, quantitate, et prout opus fuerit, convenienter distribuant. In quo abbas vel alii superiores nulli connivebunt, ne quidquam in contrarium fieri patiantur sub poena suspensionis a sua dignitate abbatiali vel ab officiis suis, donec statutum ipsum exsequi fecerint. 9.  In arca communi conventus pecuniae omnes, eleemosinae piorum pro celebrandis missis, confessionibus audiendis et aliis ecclesiasticis officiis et pensionibus, personis utriusque sexus concessis, et ex aliis quibuscumque rebus et undequaque ad earumdem personarum manus aut quomodocumque pervenerint, servabuntur. Ipsa vero arca in tuto loco custodiatur, claudaturque sub diversis tribus clavibus, quarum unam abbas, secundam prior, tertiam senior a conventu deputatus, et in monasteriis commendatis abbatis loco, alter senior deputabitur. Pecunia vero non extrahatur, nisi in eorumdem trium praesentia vel pro minutis rebus fratrum infirmorum solatiis vel officiariorum functionibus vel pro comparandis ecclesiae ornamentis, vel pro urgentibus monasterii necessitatibus. Qui contra ausus facere fuerit, puniatur ut proprietarius. 10.  Quidquid a quacumque persona in monasterium allatum fuerit, aut alicui donatione, legato, ab intestato, vel quacumque iuris dispositione undequaque obvenerit, id omne, non illius proprium, sed communitatis esse statuitur ; nec ille in illo possidendo, vel utendo plus iuris quam quivis alius habeat. 11.  Denique superiores omnes et singuli admonentur, ne per ullam negligentiam, dissimulationem aut indulgentiam patiantur unquam hanc exitialem luem nostri Ordinis in ipsis monasteriis serpere eaque ipsorum personas regulares infici, sed, ut est in regula, radicitus extirpari procurent ne voluntariae paupertatis proemium perdant, et centuplo repromisso aeternae vitae possessione priventur, sint potius vere pauperes sponte, quia ipsorum est regnum coelorum. 1.  Castitatis votum sancte reddendum est Domino Deo, cui nihil displicet magis in persona sibi dicata quam carnis immunditia, per quam, quia violatur vas illi consecratum, enorme sacrilegium committitur ; propterea curent ut huius angelicae virtutis candorem, ab omni labe purum et intactum quam diligentissime conservent. 2.  Quia turpissimi incontinentiae flagitii gravitatem, quam multi non attendunt, nec fortasse satis censura et correctione in eis animadvertitur licentia, sive immundas et detestandas carnis passiones et spurcitias sectantur cum maxima Dei offensa piorum scandalo et Ordinis vituperio. 3.  Quare ut tam enorme crimen asperius coerceatur ac puniatur hoc statuto decernitur quod, si quis votorum suorum immemor deinceps incontinentiae crimine convictus fuerit, per sex hebdomadas carceri mancipetur, ieiunetque omni quarta et sexta feria in pane et aqua, in iisdem sextis feriis regulari disciplina vapulet in capitulo. Si quis relapsus fuerit in idem sacrilegium, duplicata poena supra ordinata punietur, et ultra caputio exuitur. Si usque tertio reciderit, imo illi detruncabitur scapulare, ac per annum integrum praedictas poenas luet, et praeterea sexta feria torstitium aut cereum accensum cuculla exutus et nudis pedibus in supplicatione septem psalmorum poenitentialium feret, et deinceps inhabilis in perpetuum ad quaecumque officia dignitatesque remanebit. Priores in monasteriis commendatis ea omnia exsequi conentur contra huiusmodi impudicos incontinentes, tenenturque sub poena depositionis ab officiis suis ; abbates vero negligentes per suos visitatores acriter corripiantur. 4.  Abbates qui in suis dominbus [domibus], praediis, aut in quibuscumque locis etiam extra monasterium concubinas seu mulieres suspectas et turpis famae quascumque tenuerint, aut eas frequentaverint, si iuxta *Chartam charitatis* moniti eas non abiecerint et expulerint, contra eos tamquam incontinentiae reos pater abbas vel eius vicarius sine ullo respectu procedat. 5.  Ut pravis suspicionibus praecludatur via, omnisque impudicitiae tollatur occasio, in Ordinis nostri privilegiorum confirmatione Pii V, et Gregorii XIII decretum est, cuius tenor sequitur : Mulieribus omnibus cuiuscumque qualitatis, dignitatis et aetatis ingressus claustri et aliorum locorum regularium etiam aedium partis, quae ab abbatibus commendatariis, prioribus aliisque ministris possidentur, sit penitus interdictus, si tamen intra clausuram regularium aedes ipsae sint. Si secus factum fuerit, tam ingredientes quam recipientes excommunicationem incurrunt. Ne per decreti huius ignorantiam peccent, ipsum hoc statuto declaratur, ut ab omnibus servetur, tantum cum insigni persona, cum ingressus negari non potest, pater monasterii vel eius vicarius, urgente necessitate, dispensare poterit. 6.  Frater qui fuerit de ipsa incontinentia suspectus, et qui cum mulieribus suspectis aut diffamatis colloquium aut commercium habuerit aliquod, ne peius aliquid ei contingat, statim cum suspicio orta et probata fuerit, in aliud monasterium procul transferatur, et in eo usque ad sui abbatis revocationem moretur, et alter eius loco recipiatur, vel saltem sua pensio monasterio ipsum recipienti solvatur. 1.  Quoniam praecipuum pensum nostrum est ut in sanctitate Deo Domino serviamus, divinum officium tam diurnum quam nocturnum, integre, devote et reverenter et septies in die horis propriis quotidie celebretur in choro secundum ritum, usum et formam Ordinis nostri, cum religiosis inclinationibus aliisque cerimoniis regularibus, ut in libro *Usuum* et *Ordinarii* diffuse expressum est. Eidem officio divino religiosi omnes cucullis albis induti semper intersint, demptis existentibus in collegiis Ordinis et seminariis atque in urbibus, qui nigris utantur, et a principio ad finem usque perseverent, nec ullus eorum interim a choro egredi aut absens esse audeat sine praesidentis licentia, contravenientes pro ratione culpae puniantur. Abbates et officiarii quotidie praecipuis divini officii horis intersint ; diebus vero dominicis et festis saltem vigiliis, tertia ac missa maiori, nisi detineantur a iusto impedimento. 2.  Ad *Salve Regina* semper omnes conveniant fratres tam officiarii quam claustrales, conversi, donati et ipsi servitores, si fieri possit, quod in iudicio superioris erit ; sed si venire non possint, ad minus aquae benedictae aspersioni non desint. 3.  Ne quid dedecoris aut etiam scandali amplius in divini officii celebratione accidat, chori praesides, prior, supprior, cantor et succentor observent, ne quis sit somnolentus, male compositus et praeceps, attendantque diligenter, ne cursum oscitanter, praecipitanter, tumultuarie et elatiori voce, sed distincte, clare ac cum intermediis pausis, punctis, gravi moderatoque cantu omnia legantur aut cantentur. Studeantque omnes et singuli quam maxime ut eorum voce conveniant, ne exprobet eis Dominus : populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. 4.  Ingressus in chorum cantato primo psalmo alicuius horae officii post primum *Gloria Patri* interdicitur, nisi satisfactione facta ad gradum maioris altaris, ad quem stabit inclinatus orando, donec ei a chori praeside signo aliquo permissum fuerit ingredi. Satisfactiones pro erratis in cantu, prout est in sancta regula fiant. 5.  Vigiliae pulsabuntur solemnioribus festis hora prima post mediam noctem ; dominicis vero et festis duarum missarum, hora secunda ; privatis tertia, ut decenter et absque praecipitatione divini officii horae celebrari possint, et post ipsas religiosi habeant quaedam intervalla, in quibus studiis, meditationibus aut aliis exercitiis spiritualibus vacare, aut missas celebrare possint. In minoribus congregationibus, vel ubi alia legitima est occasio, praesertim in hyeme, visitatoris discretioni facultas disponendi super hoc relinquitur. 6.  Post primum pulsum vigiliarum, aut saltem statim post secundum sub poena per praesidem deficientibus imponenda, fratres ad gradum altaris conveniant, et flexis genibus usque ad ultimum pulsum orent pro publicis Ecclesiae et eorum, quos suis precibus commendatos habent, necessitatibus, ad id devotius praestandum, seniores exemplo suo iuniores hortabuntur. 7.  In choro nullus privatim dicat officium suum, aut aliud quidquam legat, quo suas horas canendi partes in ipso choro debitas subtraheret, et alios canentes offenderet et turbaret. Sed si quis, urgente causa, officium in choro prosequi non poterit, petita et accepta praesidis licentia, egrediatur et officium suum in loco qui conveniat et evagationi animi occasionem non praebeat, orando persolvat. 8.  In ipsius officii divini celebratione sit moderatus organorum usus, quibus nullum responsorium, graduale, offertorium, nullusque versus et antiphona, nec symbolum fidei modulari, sed viva voce ab utroque choro eaque singula cantari debent. Id vero quod in hymnis et ad cantica *Magnificat* et *Benedictus, Te Deum laudamus, Gloria in excelsis, Sanctus, Agnus Dei, Salve Regina* et aliis, organa concinnant, nihilominus a duobus fratribus in medio choro, alta voce legantur, ne quid divini officii omittatur, neve ulla confusio in eo interveniat et caveatur ne organorum modulationi soni impii vel lascivi, misceantur, et praeter organa cetera instrumenta excludantur. 9.  Probihetur [Prohibetur] singulis abbatibus et prioribus ne in divini officii horis cantu figurato, quem musicum vocant, in ecclesiis monasteriorum suorum cantari permittant, si quis ex religiosis contrarium praesumpserit ipso die vel sequente, vini et pitantiae privatione disciplinaque regulari puniatur. 10.  Omni feria sexta, vel si impedimentum fuerit, proxima, conventus, finito capitulo, per ambitum claustri more processionis eundo in ecclesiam dicat septem psalmos poenitentiales ; et in chorum regressus ante maius altare ordinate prostratus in latus paululum in terram flexus perficiat litaniam cum collectis et precibus, quae sunt in rubrica *Breviarii* et in libro *Usuum* notatae, repetendo id totum quod a praeside dicitur. 11.  In festis solemnioribus, in vigiliis, religiosi bini incipient responsoria et versus eorum integre cantent, quod etiam in utrisque vesperis et maiori missa induti pluvialibus cantor et succentor in medio chori stantes divina officia gravius et lentius quam aliis diebus celebrabunt. 12.  Stationes quae extra stalla fieri debent certis diebus in antiphonis et hymnis observabuntur, prout *Breviarii* rubrica post hymnos indicat. 13.  Praesenti etiam statuto decernitur, ut quando festum patroni deinceps et urbis in qua monasterium existit, occurrit, officium de illo fiat, nisi eodem die fuerit festum B. M. V. aut SS. Benedicti et Bernardi. Quod si festum duarum missarum eodem die occurrerit, transferatur, uniusque missae solum fiet commemoratio. 14.  Stricte et serio mandat Capitulum generale omnibus Ordinis religiosis, ut officium SS. Sacramenti altaris uniformiter et per totum Ordinem celebretur, ut in impressis voluminibus notatu cantu habetur, et in octavis ipsius et festivitatum B. M. V. propter maiorem eorum solemnitatem officium defunctorum intermittitur. 15.  In vigilia Natalis Domini vesperae ante refectionem, sicut in Quadragesima, celebrabuntur. 16.  Deinceps tantum cantetur Alleluia usque ad Septuagesimam, ne a romana Ecclesia discrepemus, et quia tempus tristitiae incipit, carmine laetitiae cessare debet. Ideoque antiphonae ad Cantica, laudes, primam, tertiam, sextam, nonam, convenientes accommodabuntur, ac diebus Septuagesimae, Sexagesimae, Quinquagesimae cantabuntur, privatis diebus illius temporis in secundo nocturno ; eaedem antiphonae quae in Quadragesima dicentur. 17.  Ut in divinis officiis ceterisque ad regularem observantiam spectantibus Cistercio almae matri Ordinis, perpetuo et ubique sint conformes, iuxta Eugenii III papae, SS. P. N. Bernardi discipuli, constitutionem, nulla alia officia, nullae orationes aut collectae, nullae antiphonae, nullaque responsoria, quam quae ab Ordinis initio et progressu eidem propria sint usuque recepta habeantur. Neque cerimoniae novae et ab institutis, moribus et usibus Ordinis aliena, disparitatis vitandae gratia, in hanc familiam nostram introducantur, quin potius omnia imitatione perpetua, similitudinem et conformitatem exprimant, quae sacri Ordinis nostri Cisterciensis professis ubique est communis. 18.  Dies festus sancti Francisci de Paula, Minorum Ordinis institutoris, 2 aprilis, sicut de sancto Francisco, f.m. Gregorii XIII in constitutione indictus celebretur. Festum quoque sancti Roberti cum proprio officio celebrari conceditur in Cistercio. 1.  Quotidie cantetur missa conventualis in singulis monasteriis, et praeter hanc celebrentur privatim duae aliae, videlicet de B. V. M. et pro defunctis, aliaeque piarum fundationum et pro benefactoribus quae celebrari debent, exceptis diebus dominicis, quibus nullae missae de *Requiem* celebrabuntur, nisi praesens defunctus fuerit, sed loco illarum dicatur missa festi occurrentis cum collecta pro defunctis. 2.  Ante missae conventualis, vel cum duae erunt, ante prioris introitum, conventus cantet antiphonam *Sub tuum praesidium*, sacerdos celebraturus unicam collectam dicat scilicet *Pietate tua*. 3.  In elevatione eucharistiae cantetur devote *O salutaris hostia*, etc., *Uni trinoque Domino*, aut alia devota oratio. Immediate post dominicam orationem sacri canonis, dicat conventus psalmum *Laetatus*, sacerdos versiculos et collectas in missalibus descriptas pro indulgentiis consequendis a Ioanne XXII Pontifice concessis. 4.  In ecclesiis monasteriorum ubi plures missae dici solent singulis diebus, ipsarum celebrandarum ea series servetur, et in monasteriis minoris congregationis, in quibus pauciores celebrantur, prima diluculo sit pro defunctis fratribus, benefactoribus, cui conversi, donati, aliique operarii monasterii intererunt. Quae vero de B. V. est, usque ad horam decimam differatur, ut hospites aliique peregrini missam audire cupientes eam paratam inveniant. Reliquae vero successive, ne sacerdotes a divini officii horis avocentur. Ubi vero prae multitudine missarum plures eodem tempore celebrari convenit, celebrantes altiori voce non invicem legendo se perturbent. 5.  Nulli pro celebratione missarum extra monasterium ire concedatur, nisi ad proprias parochias aut grangias monasteriorum, aut nisi insignes personae, quibus hoc officium pietatis honeste negari non potest, aliquem ad celebrandum pro devotione postulaverint, statimque qui mittetur, post celebrationem redeat ad monasterium, prandii refectionem cum aliis sumpturus ; qui contra fecerit, legitima cessante excusatione, de qua priori constabit, ipse per medium annum egrediendi monasterium licentia privabitur. Nec ullus pro missis aut aliis officiis ecclesiasticis quidquam exigere aut pacta inire, aut aliquid expectare audeat, quod simoniae crimen esset. Sed si quae pecuniae in eleemosinam pro missis illis aut pro officiis dabuntur, in arca conventus reponentur, aliter facientes, ut proprietarii, simoniaci pro delicti qualitate puniantur graviter. 6.  Quia monente sacra scriptura, septies in die cadit iustus, etiam si non mortaliter, celebraturus tamen nisi necessitas urgeat, eadem die se probet per sacramentalem confessionem, iuxta nostri Ordinis statutum. 7.  Sacerdos celebraturus decenter composito corporis habitu, totus in tanti mysterii cogitatione sit defixus, ut tantam rem in oculis Dei et hominum absque culpa et scandalo perficiat, accurrate [accurate] legens, intente consecrans, devote offerens, reverenter tractans et non indigne sumens corpus et sanguinem D. N. Iesu Christi. 8.  Et si religiosi sacerdotes a mundi sollicitudinibus liberentur, nihil tantopere curare debent, quam sic vivere ut quotidie celebrare possint, tamen humanae imbellicitati consulendo, illi qui ad missas ordinarias non fuerint ascripti, ter saltem aut bis ad minus in hebdomada celebrent ; idque in spatiis et intervallis horarum divini officii, ne ipsius celebrationi desint, devotione tantum moti, et non lucri causa inducti. 9.  Hebdomadarius a quotidianae missae conventualis celebratione non abstineat, et alii nunquam diebus dominicis et duarum missarum festis, sine expressa et legitima praesidis claustralis indulgentia, alias tamquam nimis negligentes et in amore Dei tepidi, inutiles Ecclesiae et suae dignitatis penitus obliti, integrae portionis perceptione priventur aut punientur quoties defuerint. 10.  A SS. Trinitatis festo usque ad Natale Domini, omni quinta feria vacante, missa de Spiritu Sancto vel de Venerabili Sacramento alternatim cantetur cum duobus ministris. 11.  In omnibus missis in quibus dicuntur plures collectae, dicatur *Deus a quo* ante collectam *Ecclesiae tuae*, quae intermittitur certis diebus in ordinario descriptis. In collecta contra paganos, deinceps semper legatur, *ut gentes paganorum et haereticorum extirpentur*. 12.  Nullus celebret super altare non consecratum, aut in ecclesia polluta aut coram interdicta aut excommunicata persona, sub poena suspensionis trimestris a celebratione missae, quia gravis culpa est, nec nisi in ecclesia aut oratorio dedicato ; in casu necessitatis licentia super hoc a superiore habita et in loco convenienti, et super altare in quo saltem sit tabula lapidea consecrata, et de huiusmodi omnibus priusquam ad altare accedens sacerdos informari et diligenter praeparari curabit. 13.  Sacerdos celebrando missae officium in libro legat, nihilque sine eo, quantumcumque sit peritus, propter animi distractionem et alia impedimenta quae saepe occurrunt, nullos etiam ritus et orationes de suo sensu faciat, sed has tantum, quae in missali Ordinis descriptae sunt, dicat, ne diversitas ubi summa rituum et cerimoniarum consensio et conformitas esse debet, appareat ; sacrumque canonem emendatum legat, ad formam Concilii Tridentini. 14.  Cavendum summopere, ne in missae celebratione ullus defectus accidat, cui ut occurri possit, nulli sacerdoti permittitur primam missam celebrare, nisi prius sciverit bene cerimonias et articulos super hos scriptos in magnis Ordinis missalibus et a sua consecratione non ultra tres menses eiusdem missae celebrationem differat. 15.  Qui fuerit ebrius, tremulentus, scandalosusque aut aliud crimen notum admiserit, praeter punitionem quam meruerit, sequenti die missam non celebret, nec qui usque ad mediam noctem comederit aut biberit. Nec ullus illam incipiet sine ministro, qui nomine Ecclesiae respondeat, et antequam duo luminaria praecipue in maiori missa accensa fuerint. 16.  Canonem missae usque orationem dominicam submissa voce pronuntiet et omnia canonis verba maxima cum veneratione, praesertim infra actionem cum intentione actuali consecrandi, quantum fieri potest, reliquas missae partes reverenter alta voce intelligibili et distincta absque festinatione et prolixitate, sed cum devota saeculari mediocritate proferat. 17.  Nulli vago et ignoto sacerdoti sive regulari sive saeculari sine testimonialibus litteris missam celebrare, nec qui publice et notorie criminosus sit sacro altari ministrare et sacris interesse, permittatur. Cetera in celebratione missae observentur et vitentur, quae Concilium Tridentinum, tota 22 sessione decernit. 18.  Qui die Nativitatis Domini tres missas celebrabunt, ablutionem non sumant, nisi in ultima, ut sint in aliis duabus ieiuni, nec celebrent illas, nisi prius monasterii superiorem consuluerint. 19.  Corporalia non sint de alia materia quam de lino, quia Christus sepultus fuit in sindone munda, propterea debent esse alba et munda teneri, et si eorum extremitates sint cum aliquo ornatu, isdem sit simplex absque dissectionibus et huiusmodi ornatibus, quibus sacrarum hostiarum fragmenta vel particulae retineri possint. 20.  Erigatur crux super unumquodque altare, ubi non est imago sculpta aut ad minus picta Domini nostri Crucifixi. Altaria vero quae corrupta et absque sigillo consecrationis et sanctorum reliquiis, nec necessaria sunt, demoliantur, dummodo tot consecrata remaneant quot pro missarum celebratione opus fuerit. 21.  Cum missa celebranda fuerit, altare tribus mappis cooperiatur seu pallis benedictis, quae postea complicare quo mundius, et ubi necesse fuerit, tutius a periculo serventur in proximo altaris armario vel in sacristia. Et ipsum altare aliquo decenti tapete protegatur a pulverum sordibus. 22.  In dextro latere cuiusque altaris extruantur piscinae seu lavacra, in quibus post sumptionem sacramenti ablutio calicis et manuum celebrantis et alia similia rebus sacris servientia, quae in terram tamquam profana minime abiicienda, deponantur. 23.  In unoquoque altari seu sacello sit campana, quae paulo ante elevationem sacrae hostiae pulsabitur, ut qui fuerint in ecclesia vel proximis locis, de adorando augustissimo Sacramento admoneantur. 24.  Abbates benedicti, diebus in missalibus Ordinis praescriptis, abbatiales missas solemniter celebrent ; ceteris autem diebus curis sepositis, quam saepe poterunt, celebrent, quod frequentius debent pro animarum sibi commissarum salute, iuxta Apostolum dicentem  Omnis pontifex ex hominibus assumptus pro hominibus constitutitur [constituitur] in his quae sunt ad Deum, ut offerat dona et sacrificet pro peccatis.  25.  Abbates benedicti cum ornamentis debitis et mitrati cum pontificalibus diebus solemnibus possunt in choro in sua sede in utriusque vesperis praesidere, ut scilicet in Nativitate Domini, in die Sancto Paschae, Pentecostes, Corporis Christi, Assumptionis B. M., SS. P. N. Bernardi et Omnium Sanctorum. Praeterea in hebdomada sancta debet officio hebdomadarii fungi vel cantori committere secundum laudabilem Ordinis nostri consuetudinem. 26.  Iuniores, non sacerdotes omnibus solemnioribus festis, in Quadragesima et Adventu singulis dominicis, aliis vero temporibus, quindenis singulis ad minus confiteantur et communicent. 27.  Credimus et adoramus in SS. Eucharistiae sacramento, D. N. I. C. verum et unicum Dei Filium ; ideoque ante tabernaculum, ubi est D. N. I. C. corpus, lampas continuo ardet, ut vel hoc signo unusquisque tanto Sacramento cultum quam maxime potest cum profundiori inclinatione exhibere admoneatur. 28.  Tabernaculum praedictum non alibi quam in eminentiori loco super maius altare, si fieri possit, collocetur, quod, ut sit velut gloriosum corporis Christi monumentum, quam decentissime ornetur exterius, et si fieri potest decoretur interius auro et serico panno, et in eo extendatur corporale super quod reponatur sanctuarium, sive vasculum quod ciborium vocatur, quod aureum vel argenteum esse debet mundissima sindone interius circumcinctum, ut in eo dignius quinque aut septem sacrosanctae hostiae omni die dominico renovandae consecrentur. Sanctum vero chrisma et oleum infirmorum in alio decenti atque separato armario, maiori altari proximo, recondantur. 1.  In ecclesia, quae domus orationis est, nihil profanum, nec quod inhonestatis et irreverentiae speciem habeat aliquam, eiusque suppellex, in sacris vasis, vestibus, libris, ornamentis, paramentis, aliisque similibus ad divinum cultum rite celebrandum necessariis, singulis annis augeatur, quousque illis ornamentis instructa fuerit. 2.  In his omnibus sedulam suae ecclesiae curam quisque abbas habeat, et quantum decorem domus Dei diliget, ipso facto ostendat, negligentem compellat. Pater abbas vel eius vicarius, ut inter visitandum certam convenientem pecuniae summam in pios illos usus exponendam sub certa mulcta praescribat. 3.  Indecorum est, ut omnibus indifferenter pateat ingressus in chorum praesertim mulieribus, quibus non licet loca regularia ingredi monasteriorum. Ideoque ubi ingressus ecclesiae est extra regularem clausuram, sit more Ordinis clausura ubi non est, separans a reliqua ecclesiae parte ipsum chorum, extra quem devotae personae devotioni suae satisfacere poterunt. Illius autem clausurae ostia, non nisi urgente necessitate et multitudine eorum qui ad visitandas sanctorum reliquias, quae ibi coluntur et servantur, abbate permittente, aperiantur. 4.  Canes et alia bruta, ne in ecclesiam ingrediantur, caveatur infixis ante ipsius fores cratibus ferreis, et si forte fuerint ingressa, ab aliquo ad id deputato tamquam ostiario statim eiiciantur. Nihilque demum in ea toleretur, quod speciem aliquam turpitudinis aut irreverentiae prae se ferat. In illis et similibus ecclesiae munditiam concernentibus culpabiles repertos, abbas vel claustri praesides severe puniant. 5.  Sacrista ecclesiae ornamenta, sacra vasa, calices, purificatoria, corporalia, sive mappas altarium, tersoria, manutergia, aliaque generis missae sacrificio inservientia saepe lavet ; munda, pura et integra honeste conservet ; nihilque in eis turpe, aut immundum patiatur, curetque sedulo ab ipsis ecclesiasticis utensilibus amoveri sordes omnes et immunditias, quae piorum, imo etiam divinae Maiestatis oculos offendunt. Porro omnium sacristiae mobilium faciat inventarium coram abbate, vel claustri praeside, quo ab ipso sacrista subscriptam in archivo servetur, singulisque sex mensibus, vel quoties opus fuerit, examinetur. 6.  Reliquiae sanctorum ubicumque extiterint, cultu et honore suo non priventur, proinde in festis suis, cum decore debito, afferentur ad maius altare vel ad aliud illis peculiariter dedicatum, lucente coram illis continuo lumine, sacrista eas in scripto habeat, nec huic officio desit. 7.  Sanctuarium, iocalia, ornamenta vel mobilia pretiosa ecclesiae, cum propter bellorum pericula extra monasterium tranferenda [transferenda] fuerint, abbates et seniores monasterii ea loco securo et convenienti recondi sub tribus clavibus diversis, quae sicut archivi claves conservabuntur. 8.  Occurrente festo alicuius sancti in cuius memoria capella aliqua vel altare consecratum est, ipsum altare specialius ornetur, et a primis vesperis usque ad finem diei sequentis ibi continuo lampas vel cereus ardeat. 9.  Ecclesiae altaria et eorum tabulae superiores et inferiores, capellae, oratoria, monumenta et sepulcra singulis hebdomadibus a iunioribus fratribus simul et a conversis ac famulis, nisi necessariis manuum operibus occupentur, a pulveribus aliisque sordibus emundentur. 10.  Post *Salve Regina*, ter tribus ictibus pulsetur maior campana, et ab omnibus ubicumque fuerint, cum sonum audiverint, flexis genibus et manibus terram contingentibus inclinando se, ter dicant *Ave Maria*. 11.  Quia constat in monasteriis nostris singulares confraternitates communitatem quae inter eiusdem monasterii et professionis fratres esse debet, divisione quadam exturbare, dum alii in eis recipiuntur, alii vero ab eis excluduntur et pro sustinendis illis conferendae sunt pecuniae, quas religiosi habere non debent, et alia quaedam agenda sunt et gestanda, quae singularitatem sapiunt, diversitatem inducunt et repugnant monasticae paupertati, ut quod tenentur ferre cruces, cingula, vestimenta et alia insignia portare ; quare confraternitates huiusmodi, in eis quae Ordinis nostri uniformitati et professioni nostrae contrariae sunt, abrogantur et prohibentur. Laudamus vero et approbamus alia omnia pietatis opera quae in eis fiunt, ut celebrare missas de sanctis, orare peculiarius pro visis et defunctis, aliaque religiosa exercere officia, gestare cruces, rosaria et simila, non autem vestimenta aliqua, et modo illud sit ex devotione non ex obligatione, cui nullus religiosus adiungere potest sine permissione sui superioris, quod ut vitetur abusus et dissimilitudo, non facere nec nisi pro maiori bono concedere debet. Sunt et aliae saecularium confraternitates in eorum ecclesiis extra monasteria, quibus nonnulli ex nostris inscribi curant et ordinant certis conditionibus obedientiae voto contrariis, ex qua multa oriuntur inconvenientia ; propterea ipsis, ut a talibus confraternitatibus desistant, ac ne ulli postea inscribantur sub inobedientiae poena praecipitur. 1.  Solemnes processiones in ambitu claustri vel in ecclesia certis diebus festivis debent fieri, et praeter eas etiam dominicis diebus et festis duarum missarum, tempore necessitatis singulis diebus, si commode fieri possit, aut saltem bis ad minus pro pace et tranquillitate Ecclesiae eiusdem necessitatibus et post cantatam antiphonam *Exurge Domine*, aliquod responsorium devotum vel loco illius litaniae, cantabitur cum versiculis et collectis competentibus. 2.  In festo SS. P. N. Bernardi solemnis fiat processio cum tribus stationibus per ambitum claustri, cum duobus responsoriis *Beatus Bernardus*, et *Felix namque*, cum antiphona *Benedictus Dominus Deus Patris nostri*. 3.  Ad effectum indulgentiae plenariae a Summis Pontificibus Gregorio XIII et Clemente VIII Ordini nostro in festo Patris nostri Bernardi concessae maiori cum debito consequendum, omnes utriusque sexus Ordinis nostri personae in vigilia praedictae festivitatis ampliorem ob devotionem ieiunabunt, et orationes in eis in praedicto brevi commendatas facient. 4.  Quando vero fiunt supplicationes in festo alicuius sancti, possunt cantari aliqua responsoria vel antiphonae festo convenientes. Nulla fiet supplicatio aut processio, nisi crux praeferatur cum duobus cereis accensis et aqua benedicta quam subdiaconus fuderit. 5.  Quando contingit per dioecesim supplicationes publicae celebrari, processiones aut orationes pro quibusdam necessitatibus occurrentibus, fient, secundum formam Ordinis, abbas, captat oseniorum [seniorum] consilio, supplicandi modum instituat. Religiosis personis, quae velut Maria sedent secus pedes Domini audientes verbum illius, non cum Martha satagentes circa frequens ministerium, meditatio in primis necessaria et maxime salutaris, ipsa enim parit maiorem notitiam beneficiorum Dei erga nos, ut eorum maior notitia vicissim, ad frequentiorem meditationem nos provocat, unde tanto amplius illa cognoscuntur quanto attentius considerantur et frequentiori meditatione expenduntur, quapropter omnes monastici ordines hoc tam utile meditandi studium ardenter amplectantur, quo in charitate Dei concalescat cor eorum, et ignis devotionis in eis exardescat. Ordo vero noster qui in illo spirituali exercitio olim inter primos, ne modo sit postremus maxime convenit ut in eo excitentur et magis ac magis accendantur qui ipsum profitentur. Quamobrem horae divinorum officiorum et aliarum necessitatum sic disponantur ut singulis diebus diligenter se recolligentes per exactum suae conscientiae et actionum quotidianarum examen, quolibet tempore et accommodato loco, quotidie in spatio matutino, saltem per mediam horam et tantum idem temporis post completorium ; in cellulis omnes utriusque sexus personae regulares vacare possint meditationi alicuius mysteriorum redemptionis nostrae, vel vitae aeternae, vel etiam operis vel beneficii divini, vel alicuius virtutis et gratiae, et contra aliquod peccatum vel vitium, prout Dominus in lege sua et sanctis eloquiis meditantibus inspirabit et suggeret lectio piarum meditationum S. P. N. Bernardi, vel divi Augustini, vel aliorum doctorum. Quod quidem ut nunquam intermittatur, cunctis abbatibus, praesidentibus claustri et senioribus, huius exercitii spiritualis et aliorum similium cura et sollicitudo vehementer commendatur, ne animae suorum fratrum hoc suo alimento destituantur, quod gravius esset crimen quam si illis corporis alimenta subtraherentur. 1.  Quoniam potissima pars verae pietatis comparandae ac retinendae constituta est in bonitate et sinceritate conscientiae, propterea quo melius aedificetur ipsa et instruatur et instituatur a confessariis, necesse est, ipsis casus conscientiae notos et perspectos esse, canones poenitentiales intelligere, ut de poenitentia quam cuique peccato ipsi prescribunt, confitentes admoneant. Probatam vero aliquam confessionis formam sciant, ex qua peccatorum differentias, circumstantias, magnitudines, causasque discant, ut poenitentibus condignas satisfactiones iniungere valeant. 2.  Nulli instituentur confessarii, nisi prius approbati sint idonei et capaces, qui tam religiosorum quam domesticorum et famulorum confessiones audire poterunt. 3.  Confessionem peccatorum suorum qui facturus erit, prius discutiat et examinet diligenter conscientiam de commissis, pro viribus conteratur et humilietur et integre confiteatur peccata sua cum omnibus eorum circumstantiis, non tantum in genere sed specie, credens remitti a Deo quae sacerdotum ministerio remissa fuerunt. 4.  Sacerdotes promiscue sibi invicem sacramentalem confessionem non faciant, sed his tantum quos abbates in iis monasteriis digniores deputaverint ad confessariorum officium probos et idoneos, qui cum magna discretione bonos et malos poenitentes monere, hortari et docere, ac ad veram poenitentiam adducere valeant. 5.  Confessio fiat non in loco profano, sed in capitulo dumtaxat, secundum Ordinis consuetudinem, et casu occurrente, in aliquo ecclesiae oratorio, et graviter infirmi in infirmitorio. 6.  Omnis persona professa Ordinis tenetur semel in anno, idque in Quadragesima, confessionem generalem facere abbati proprio vel alteri ab eo deputato, qui si non possunt per se ipsos, aut videant aliter expedire pro securitate conscientiae sibi subditorum, potestatem quam habent absolvendi a casibus reservatis, aliis confessariis idoneis committant. 7.  Caveant autem confessarii ne verbo aut signo quovismodo prodant peccatum confessi, nam qui peccatum in iudicio poenitentiali detectum revelat gravissime peccat, et hunc non solum ab executione sui officii sacerdotalis suspendendum, sed etiam detinendum esse in arctiori carcere ad agendam poenitentiam, ut iura canonica statuunt. 8.  Non licet personis Ordinis utriusque sexus confiteri saecularibus presbyteris aut aliis alterius Ordinis, sine proprii praelati permissione, prout Ordinis statuto prohibitum est, propter multa inconvenientia quae insequi possunt ; id tantum licebit viatoribus in itinere, ubi confessarius Ordinis defuerit, dummodo id non faciant ad declinandum Ordinis confessarium. 9.  Et si omnes sacerdotes aequalem habeant potestatem ordinis, non tamen iurisdictionem nec aequalem Ecclesiae clavium usum. Proinde nullus sacerdos ex nostris sine auctoritate sui superioris et episcopi concessione, et plebani requisitione, saecularem non subditum absolvere potest ; eorum enim confessiones audire nostris prohibitum est, exceptis monasteriorum familiaribus, nisi in extrema necessitate, aut mortis articulo constitutorum, nec etiam deputati confessarii poterunt absolvere confitentes a casibus reservatis, quorum alii Summo Pontifici, alii Capitulo generali, ipso non sedente Rmo D. Cistercii et quatuor primis cuilibet in generatione sua, alii etiam propriis abbatibus vel superioribus monasteriorum reservari consueverunt. 10.  Casus reservati Summo Pontifici hi sunt, qui illi tum per bullam *Coenae Domini*, tum per canones specialiter reservantur, omnesque habent annexam excommunicationem, quales sunt haeresis, homicidium voluntarium, symonia realis, falsificatio litterarum papalium, delatio prohibitorum ad partes infidelium, excommunicatio papalis, et omnis irregularitas contracta ex his vel aliis capitibus Sedi Apostolicae reservatis, de quibus et eorum numero confessarii ex manualibus et aliis piis libris ad hoc conscriptis plenius instrui debent. 11.  Capitulo generali, et ipso non sedente Rmo D. Cistercii et quatuor primis abbatibus cuilibet in generatione sua, reservantur sequentes casus : occisio, mutilatio membrorum, enormis sanguinis effusio, abbatis vel clerici saecularis percussio, abortus, veneficium, incantationes, sortilegia, exercitium artis magicae, sacrilegium, iuramentum falsum in iudicio adversus famam alterius, conspiratio seu specialis contra Ordinis disciplinam et maiorum instituta confederatio, seu violatio privilegiorum, immunitatum, iurisdictionum Ordinis patrum vel abbatum vel visitatorum, falsificatio ordinationum, expeditionum, seu quarumlibet litterarum Capituli generalis, eius commissariorum vel patrum abbatum, usura, exercitium mercaturae, emptio bonorum immobilium proprio vel alio quam conventus nomine et utilitate facta, voluntaria cuiuslibet loci vel aedificii incensio, incestus, vel sacrilegii commissio, apostasia per sex menses habitu sive demisso sive retento, bigamia vera vel interpretativa, denique perpetratio cuiuslibet criminis non aliter quam capitaliter in saeculo puniendi. 12.  Proprii demum superiores casus aut pauciores, si ita videatur, non autem plures reservare debent. Hi sunt nocturna et fugitiva a monasterio seu conventu egressio etiam animo non apostatandi facta, proprietas ultra votum paupertatis quae sit peccatum mortale, procuratio seu auxilium sive consilium ad abortum faciendum post animatum foetum, etiam effectu non secuto ; falsificatio manus aut sigilli abbatis vel officialium monasterii vel conventus, voluntarius lapsus carnis cum secunda persona opere consummatus, malitiosum impedimentum aut retardatio aut apertio litterarum a superioribus ad inferiores, et e contra. 13.  A supradictis casibus inconsultis illis quibus reservantur et sine eorum licentia generali vel particulari poenitentes absolvere, nisi in casu extremae necessitatis, integrum non erit confessariis ; si quis contra facere praesumpserit, adire poenitentem et ei dicere debet se gravem errorem commississe in confessione, si ei placeat iterato redeat ad confessionem aut facultatem ei det de confessione loquendi et si concesserit, deteget tunc errorem suum et ita abunde satisfaciat pro suo errore praeterito, tunc poenitens tenetur ad confessionem redire, alias si renuerit, culpa in illum transfunditur. Ante omnia caveat confessarius absolvere ab excommunicatione, suspensione vel interdicto in iure positis, alias excommunicationem incurreret Papae reservatam. 1.  Fratres qui in levi culpa sunt, de labore manuum maneant propter satisfactionem, in inferiori choro omnium ultimi stent, qui dum satisfacient toto corpore prosternantur ad gradum presbyterii ante *Kyrie eleison* ; donec dictum fuerit *Deo gratias*, omnibus diebus, quibus conventus prosternitur super formas. Ceteris vero diebus ibidem stantes incurventur. Extra mensam aliorum, loco quo abbati visum fuerit, comedant, omnibus intervallis et spatiis solitariis in claustro permaneant. Prior vel supprior, si in levi culpa fuerint, officia sua in ecclesia cantando vel legendo vel benedictionibus dandis non exsequentur. 2.  Dum vero aliquis gravi culpa subditur, accipiat in ipso iudicio disciplinam, deinde iniuncta sibi poenitentia gravis culpae statim ponat caputium in capite, exiens de capitulo, in locum quem ei competere viderit superior ; deputetur ei senex ad solatium, qui eum consoletur et provocet ad humilitatem, ne ampliori tritistia absorbeatur, et sicut dicit regula, oretur pro eo ab omnibus, iniungaturque pro eo in capitulo oratio specialis. Debet autem superior corporis valetudinem attendere et culpae modum, nam secundum hoc debet minui poena vel gravari. Refectionem solus accipiat, mensura et hora qua providerit abbas ei competere, ante fores oratorii prostratus iaceat in terra, dum completur opus Dei, non habens caputium in capite, quod tamen habere solet in eundo more solito. Quoties autem missa vel officium defunctorum sine intervallo sequitur horam canonicam non prosternatur, donec conventus exeat de ecclesia ; omnes non coguntur exire propter eum, sed qui exierint ante eum transeant. 3.  Cum vero in capitulo recipiendus fuerit, ad superioris iussionem usque ad ingressum capituli, habeat caputium in capite sicut prius, quo deposito, veniat ante abbatem vel praesidem ante cuius pedes super genua et articulos manuum ipse se prosternat, eo modo ante pedes singulorum, illis non inclinantibus nec ipsum adiuvantibus, sed sedentibus in quiete. Deinde ante priorem supercurrens chorum prioris, si prior affuerit, vel aliquis abbas loco illius. Quoties ante abbatem transierit, inclinet se et sic veniens stet ante analogium non petens veniam donec ad abbatis vel superioris imperium est sessum. Nec ponatur eo die in ordine suo, nec usque ad iussionem abbatis vel superioris aliquod officium exsequatur, sed dum completur opus Dei tam in ecclesia quam in labore, prosternat se in terra, in loco quo stat, donec iussus a superiore ab huiusmodi satisfactione conquiescat. 4.  Praeter supradictas poenas sunt imprimis excommunicatio solemnis in dominica Palmarum quotannis in omnibus capitulis fieri solita. Aliae etiam in diffinitionibus et statutis comprehensae, seu quae a iudicibus feruntur, incarceratio, ieiunia in pane et aqua, inhabilitas ad dignitates et actus legitimos, hoc est ad accusationem et testificationem, et quod non possit eligere vel eligi in priorem, confessarium, cellerariumque promoveri, translatio vel eiectio ex proprio monasterio, vel ad tempus vel absque spe reversionis, eliminatio ab Ordine, perpetui carceres. Aliae omnes pro quibus et a quibus, quando et quomodo inflingantur et applicentur per totam fere distinctionem septimam *Libelli Diffinitionum* fuse explicantur, ad quam pro illis convenienter explicandis, in casibus occurrentibus recurrere oportebit, hoc in universum notato quod sola poenarum inflictio non infamat, nisi crimen vel excessus tantus praecesserit, ut ex sui natura infamiam secum trahat. 1.  In capitulo corrigendi emendandique sunt defectus, et quae ad spirituale fratrum regimen pertinent, cum servata custodia tractanda. Quapropter quotidie hora in Ordine solita fratribus cum praeside convenientibus, lecto capite Martyrologii, quod ad usum romanum in omnibus Ordinis nostri monasteriis ipsi Ordini accommodatum, deinceps legetur diei sequentis, convenienter cantetur *Pretiosa in conspectu Domini*, etc. Postea regulae caput recitetur, quod a praeside capituli pro instructione fratrum exponetur. Praeterea a singulis diligenter ac privatim ipsa regula legatur, ideoque eius exemplar unusquisque habeat. 2.  Deinde fiant pro more Ordinis spontaneae proclamationes culparum, et delictorum occurrentium correctiones absque simulatione et personarum acceptione. Si quis iniunctam sibi poenitentiam superbe recusaverit, aut sine praesidis licentia loqui ausus fuerit, in carcerem mittatur, nisi ante exitum Capituli resipiscat, iniunctamque poenitentiam acceptet et praesidi satisfaciat. In ceteris ad praescriptum libri *Usuum* in eodem capitulo se quisque gerat et componat. 3.  Correctiones fiant cum charitate paterna, non ex prava passione, sed misericordia ita temperet iustitiam superior, ut qui corrigit alios eorum conditiones attendat. Mites et patientes, ut in melius proficiant, admoneat et obsecret, negligentes vero et renuentes increpet et durius puniat. In omnibus autem non exorbitet ab ea naturae regula : quod tibi non vis fieri alteri ne feceris. Fraternae correctionis officium non praetermittatur, propterea erga gravius delinquentes, primus qui animadverterit fratrem delinquentem semotis arbitris eum secreto moneat, modum accommodatum ad emendationem ei adhibens, si persistat in peccato coram uno aut altero vocatis, iterum moneat, ut eorum una commonentium consentiente iudicio vel auctoritate vel etiam testimonio moneatur ut poeniteat ; quod si necdum fecerit, tunc palam in capitulo vel ad superiorem separatim eum deferat, ut qui monitis obdurescit, cum debita suae culpae poena superioris arbitrio ei infligenda corripiatur ut resipiscat. 4.  Si quis autem, quod Deus avertat, ea pertinacia fuerit et animo in peccato obstinato nullius remedii vel lenitate vel acerbitate poenae emendari velit, tamquam membrum insanabile et damnosum sit, priusquam ferro abscisionis iuxta regulam abbas vel pater immediatus utatur, huius rei diffinitio ad Rmum D. Cistercii et ad alios quatuor primos abbates deferatur. 5.  Non licet religioso pro quacumque correctione capitulari appellare a sententia proprii abbatis aut praesidis, ad superiorem vel eius vicarium vel primos superiores vel etiam ad D. Cistercii, sed huiusmodi praesumptio et inobedientia ad aliorum exemplum et terrorem severe puniatur. 6.  Si quispiam tamen voce activa et passiva privandus vel ad perpetuos carceres condemnandus est, permittatur ei ad superiorem cum omni modestia et humilitate appellare et interim incarceratus maneat, donec eius causa decisa fuerit. 7.  Capituli praesides exhortationes spirituales saepius habeant ad fratres, praesertim quando ex occasione proponitur argumentum arguendi et corrigendi ad sui ipsius abnegationem, mortificationem et ad alia spiritulia [spiritualia] exercitia et in lege Domini meditentur die ac nocte, et per votorum suorum redditionem et regularis disciplinae districtiorem observantiam salutem suam, quae prima cura omnibus esse debet, sollicite operentur. 8.  Legantur ab uno praeside claustrali, dominicis et festivis diebus, aliquod capitulum *Usuum, Ordinarii* vel *Diffinitionum* Ordinis fratribus in locutorio vel capitulo congregatis, ut intelligant quomodo in divini officii celebratione et observantia regulari se gerere debeant. 9.  In utroque festo sancti Benedicti, singulis annis, in capitulo inchoatur lectio regulae, quam propterea privatim fratres legere et secundum eam, sicut professi sunt, vivere teneantur, et si opus fuerit, debitis poenis compellantur. 10.  Dominica Palmarum, praeses capituli pronuntiet sententiam excommunicationis contra proprietarios, conspiratores, fures et Ordinis secreta revelantes, aliosque casus in dicta sententia contentos, et forma excommunicationis praedicta iuxta antiquum tenorem qui talis est. 11.  Auctoritate Dei Omnipotentis Patris et Filii et Spiritus Sancti, Beatae Mariae et omnium Sanctorum et totius Ordinis et nostra, in his scriptis excommunicamus conspiratores, proprietarios, fures, visitationes, electiones et correctiones, ordinationes seu executiones impedientes, vel ipsis visitatoribus aut patribus abbatibus procaciter aut proterve se opponentes, istaque facientibus consentientes vel per se vel per alios, litteras, preces, minas, insidias, auxilia potentium et saecularium procurantes, nisi intra octo dies se duxerint corrigendos, item illos qui secreta Ordinis revelaverint saecularibus, videlicet quando contributiones fiunt in Ordine pro ipsius Ordinis libertatibus aliisque iuribus defendendis, procurantes a baronibus, principibus, regibus quod huiusmodi contributiones tam Ordini nostro necessariae non solvantur, vel si solutae fuerint, procurent ut ab ipsis potentibus habeantur ; praedictos proditores Capitulum generale excommunicat in his scriptis. Item, illos omnes qui propriis abbatibus in eorum correctionibus regularibus temere obviare praesumpserint, vel qui litteras, minas, preces pro promotione officialium aut receptione personarum in Ordine impetraverint, aut impetratis usi fuerint eadem sententia se noverint innodatos, a qua non nisi a R. D. Cistercii vel a quatuor primis abbatibus, quolibet in generatione sua, beneficium absolutionis obtinere possint. Fiat, fiat. 12.  In capite Quadragesimae iuxta regulam a cantore distribuuntur libri ex bibliotheca fratribus ad praesidis capituli nutum, quos cum legerint, restituant incorruptos et incontaminatos, et alios per ordinem recipiant, idque sub scedulae recognitione, ne libri dispereant. Disciplinas pro devotione saltem omni sexta feria Quadragesimae, Domino Iesu Christo compatiendo in memoriam et venerationem eius passionis in tempore et loco ecclesiae convenienter more Ordinis suscipiant. 1.  In claustro fratres contineri debent in piis studiis, lectionibus aliisque exercitiis spiritualibus, in eo non discurrere, nec loqui, nihilque facere quod religiosum silentium ibidem continuo servandum interrumpat, alias tamquam insolentes puniantur. 2.  Ne per claustri portam extra loca regularia pateat egressus, et in ipsa loca bruta et personae non necessariae passim ingrediantur, nec fratres praesertim iuniores sine praesidis licentia eius ostium egrediantur, clausum teneatur cui appendatur campanula, qua ipsius aperiendi dabitur signum ianitori, qui nemini ingressum debet concedere sub poena, quam suae transgressionis qualitas merebitur. 3.  Et ne fratres liberius quam par sit divagentur, et in usum deambulandi ecclesiam convertant, quae domus orationis vocatur, prohibetur omnis in ecclesia deambulatio. 4.  Ad illud ostium claustri vel portae regularis pro ratione et commoditate loci constituatur religiosus sapiens, maturus moribus, qui sciat, secundum sanctam regulam, responsum dare et accipere. 5.  Ad maiorem fratrum quietem et regularis disciplinae conservationem, saecularium conversatio inter eos et accessus sine abbatis vel unius superioris claustralis licentia interdicitur, et fratres conversi vel saltem donec prospectum fuerit de conversis, famuli probi et honesti non coniungati ad ministralia claustralia assumi poterunt. 6.  In parte claustri ecclesiae contigua, quae ad lectionem aliaque claustralia officia, sedibus, vitreis fenestris, ubi non sunt, accomodabuntur [accommodabuntur] necessaria. Ante completorium habebitur lectio quae collatio dicitur, in qua sub praeside fratribus sedentibus per mediam horam legatur aliquid ex piis libris et auctoribus vel operibus SS. P. N. Bernardi aut alicuius probati Ecclesiae doctoris, unde auditores aedificari possint ; cui lectioni omnes intersint, et cum silentio attente audiant, corripiaturque severe qui abfuerit. 7.  In altera parte claustri, vel in schola capitulo proxima, vel etiam in bibliotheca singulorum monasteriorum sint aliquot boni studii libri et contemplationi utiles, quorum lectioni fratres spatiorum tempore debebunt incumbere ; maxime habeatur sacra biblia, catechismus sanctae Sedis Apostolicae auctoritate editus ; SS. P. N. Bernardi opera, historiae, vitae sanctorum patrum, sancti Benedicti regula cum commentario, martyrologium, liber usuum, ordinarii, qui omnes et alii ad communem lectionem parati cathenis alligentur ne auferantur. 8.  A feria quinta hebdomadae sanctae usque ad festum Exaltationis sanctae Crucis, singulis diebus sabbatinis ante praedictam collationem fiat in claustro mandatum. 1.  In dormitorio, fratres se componant et dormiant secundum regulae praeceptum, finito Completorio, accepta a chori praeside aqua benedicta, statim in ipsum dormitorium ascendant, et singuli in suis cellulis se recipiant, in eisque partem unius horae supra ordinatam meditationem vel studiis, lectionibus, aliisque exercitiis spiritualibus vacent. Prior vero utrumque dormitorii ostium fratribus ingressus claudat et postea per fenestellas videat, quandocumque voluerit an omnes adsint, si singuli honeste et composite in suis cellis resideant et quiescant, postea cellarum ipsarum ea ratione claudenda ostia, ut ab earum ingressu non superiores sed saeculares et alii prohibiti excludantur. 2.  Hyemali tempore, in regionibus frigidioribus, poterit concedi media hora fratribus ut se calefaciant, priusquam cellas suas ingrediantur, calefactorium dormitorio in parte proxima sit, in quo etiam spatiis horarum praedicto tempore, servando silentium semper, ob frigoris rigorem calefieri poterunt. Cellas praedictas saltem singulo quoque mense abbas vel prior visitet et videat, si lectisternia more Ordinis singuli habeant. Non habentibus etiam rebus ad quietem necessariis indigentibus suppeditari curet, caveatque diligenter ne religiosi prohibitos libros, arma, vestes, aut aliquid aliud nostro Ordini indecens aut minus conveniens habeant, ne vel aliquid cibi vel potus asservent ; si quid tale apud aliquem repertum fuerit, ei auferatur et detur pauperibus aut vendatur, et pecunia inde proveniens in arca conventus reponatur, et ille ita puniatur ut ceteris cedat in exemplum. Ad eum effectum abbas habeat communem clavem, et prior similem alteram vel eamdem, qua omnes et singulas fratrum cellas quando voluerint ingrediantur ; eadem quoque clave vel altera omnes eorum arculas aut scrinia aperient et scrutabuntur. 3.  Nullus alterius cellam ingrediatur praeter praesides, quod iunioribus sub regulari disciplina, sacerdotibus sub gravis culpae poena prohibetur. Ne, si qui fuerint parum timorati, magis confabulationibus aut similibus actibus valde indecentibus aliorum studia et quietem turbent ob eamque causam et sub iisdem poenis nullus saecularem in dormitorium sine superioris licentia ex aliqua necessitate introducet. 4.  Lampas paulo antequam fratres exeant a Completorio accendatur, ut cum in dormitorium veniant, lumen ibi reperiant, ipsumque tota nocte usque ad mane iugiter luceat et illuminet, ut quid agatur appareat et improvisis necessitatibus occurri possit. 5.  Fenestellae cellularum ipsius dormitorii muniantur, ubi opus fuerit, cancellis vel virgulis ferreis, ne improbis aliqua per eas transgrediendi occasio relinquatur, et caminae, ubi fuerint, diruantur. 1.  Communem vitam servare debent fratres, propterea in refectorio, omnes sumant refectionem in uno latere mensae, cantetur benedictio ante initium refectionis ; ipsa durante continuetur lectio ; lectione finita, dicantur gratiae maiores per formam processionis eundo in ecclesiam, et ut in Breviarii rubrica habetur, cantent psalmum quinquagesimum, *Miserere*, ceteraque ibi notata. 2.  Post laudes, hebdomadarii culinae ingredientes benedictionem accipiant, ut est in regula, quae studiose quoque servanda est in his quae ad refectionem pertinent. 3.  Dentur fratribus competentes et honestae portiones cibi et potus, habita semper ratione temporum, dierum et locorum, si alicubi defectum aliquem repererit visitator vel vicarius, de eo convenienter ordinabit, maxime in monasteriis, ubi mensa conventualis separatur a commenda, certos et sufficientes redditus, quibus onera fratribus convenientis ferre possint, assignabit, graves poenas abbatibus et praelatis id negligentibus infliget. Servent in omnibus fratres sobrietatem et temperantiam, sine quibus castitas custodiri nequit. 4.  Visitatores vel procuratores Ordinis per iuris et iustitiae vias cogant eos, qui monasteria in commendam recipiunt, quod necesse fuerit, iuxta Pii V constitutionem, ut commendae a ditionibus a Concilio Lateranensi praescriptis ac aliis singulis litteris apostolicis et huiusmodi commendis confectis ad specialem cuiusque rei necessariae significationem appositis integre satisfaciant. Eaque de causa procurent praelati vel visitatores, ut quisque commendatarius coram iudice competenti exhibeat suae commendae provisionem apostolicam, quatinus iuxta tenorem, eius et quae ad monasterii commendati statum et ad fratrum victum et vestitum aliasque necessitates ad ipsorum quoque nostrorum divinorum officiorum celebrationem sufficientem spectant, quaeque pro eleemosinis in Ordine solitis erogandis et pro hospitalitate exercenda, pro infirmorum medicamentis, pro reparationibus aedificiorum, aliisque ordinatis a visitatoribus aut superioribus omnino exsequantur. 5.  Refectiones ordinariae ultra praescriptum horae terminum fratres non protrahant, nec ad eas personas saeculares admittant et, quod prohibet sanctus Benedictus, nemo praesumat ante statutam horam vel post ipsam quidquam cibi vel potus sumere, sed post utramque refectionem abstineant omnes ab intermediis diurnis nocturnisque compotationibus et commessationibus, ne eorum corda graventur crapula et ebrietate. Qui ebrius fuerit, vel contradicta fecerit, tota die sequenti nihil ei nisi panis et aqua detur in sua refectione, quam in subsellio coram refectionis praeside sumet. 6.  Abstineant tam abbates quam fratres a carnibus omni feria secunda et quarta ac toto Domini Adventu et tempore Septuagesimae, nec eisdem diebus ulli concedatur usus carnium, facultate tamen et auctoritate concessa visitatoribus ac Capituli generalis commissariis, secundum exigentiam et necessitates locorum, dispensandi, feria quarta omnino manente indispensabili cum toto Adventus tempore. 7.  Abbates et praelati qui sine necessitate diebus praefatis carnes comederint, tenebuntur ieiunare die sequenti et septem psalmos poenitentiales orando dicere, super quod conscientiam eorum onerantes ; fratres in eodem delinquentes deprehensi disciplina vapulent regulari, sequentique die ieiunent ; quod si recidivi fuerint, duplici eadem poena corrigantur. 8.  Denique prohibetur omnibus monasteriis Ordinis nostri, ne de cetero hebdomadae sanctae, feria quinta convivia ante vel post Completorium parentur, nec usus piscium feria sexta, in qua omnes in pane et aqua ieiunare debent ; tamen propter stomachi debilitatem modicum vini poterit eis concedi, maxime vero senioribus. 9.  Abbas, quoties commode fieri poterit, cum suis fratribus refectionem in conventu sumat, nisi hospitum praesentia vel alia legitima causa impediatur ; occurrente autem rei necessitate praesertim divini cultus occasione, sese subtrahat abbas hospitibus, qui si probi fuerint, non scandalizabuntur, sed aedificabuntur, cum viderint illum servire potius Deo quam hominibus. 10.  Abbatis mensa cum hospitibus et officiariis monasterii honesta, frugalis et religiosa sit, non ministrentur carnes eis, diebus quibus abstinemus, et ita tractentur ut inde monasteria non ingraventur, viteturque propterea omnis excessus, nec ipsi quemquam ad immoderate bibendum invitent, imo vero non patientur ullos sermones indignos ibidem misceri, sed tantum qui honesti sunt et ad aedificationem. 11.  Sumptuosa et dissoluta convivia, quae in diebus vesturarum [vestitutarum] et professionum, primitiarum et installationum abbatum, cum magno parentum aut monasteriorum gravamine, et incredibili disciplinae regularis iactura fieri solent, penitus abolenda decernimus, omni excusatione postposita ; abbates et abbatissae quae id toleraverint, visitatoris arbritrio [arbitrio] corripiantur. 12.  Non liceat fratribus quidquam cibi aut potus seorsim conservare, sed reliquiae a portario vel servitore coquinae colligantur et reponantur, vel pauperibus erogandae, vel in aliquem monasterii usum expendendae, nec etiam cubicula aut alia diverticula petere permittatur, cuiuscumque refectionis captandae gratia ; sed omnes cogantur, qui legitime impediti non fuerint, ad unum simul refectorium convenire. 13.  Nemini fratrum concedatur hospites etiam propinquos vel consanguineos seorsim in privata mensa excipere, sed omnes in communi cella hospitum vel in mensa abbatis vel in alio loco ad hoc deputato reficiantur, non ad commune fratrum refectorium, nisi forte eis superior id propter insignem conditionem praesertim virtutis et religionis esse tribuendum censeat. 14.  Nemo cum hospite extraneo loqui praesumat, neque ei commune vel eorum quae gesta sunt aut gerenda in monasterio, nisi communia et quae ad aedificationem conferunt. 15.  Abbatibus et aliis monasteriorum superioribus districtius praecipitur ut per se vel per alios exercere faciant hospitalitatem erga personas Ordinis pro cuiuscumque conditione et qualitate, provideantque ne de hoc charitatis officio neglecto occasionem conquerendi nullus habeat. Qua de re visitator inquirat diligenter si servetur, ut quos repererit negligentes contra eos cum rigore procedat, ipsi autem hospites sint contenti uno aut altero die commensari in monasterio, nisi necessitas diutius morari eos cogat. 16.  Sanctum Quadragesimae ieiunium et alia quae de praecepto Ecclesiae sunt, sub poena peccati mortalis observent, nisi infirmitatis bene prospecta necessitate dispensandi rationem praelatus dederit, nec eisdem diebus lacticiniis aliisque quam Quadragesimae cibis uti cuiquam liceat, habita tamen provinciarum consideratione, quarum nonnullae carent oleo, butyro uti cogantur, quae indulgentia ad arbitrium patrum abbatum vel vicariorum ordinationibus compensabitur. 17.  Ieiunia Ordinis et regulae praeceptum observentur, sed si quando rationabili causa dispensanda videbuntur, nunquam tamen feria quarta et sexta ab idibus septembris usque ad caput Quadragesimae ; nam a sancto Pentecoste usque ad idus septembris, ut est in regula, abbatis discretioni dispensanda relinquuntur, nisi praecedenti aut sequenti die ieiunium de praecepto evenerit. 1.  Ad ea quae superfuerint ex cibo et potu, adiungatur eleemosina pro modo reddituum monasterii cuiusque et portiones eorum qui in poenitentia fuerint, et ea omnia per portarium vel per dispensatorem conventus pauperibus in porta monasterii palam distribuentur. Per triginta dies solemnis tricenarii tres integrae portiones pro defunctis fratribus et benefactoribus cum portionibus eorum, qui in poenitentia fuerint, pauperibus distribuentur. 2.  Praeter hanc eleemosinam distribuatur alia generalis, secundum Ordinis statuta, singulis annis, in die Coenae Domini, secundum cuiusque monasterii laudabilem consuetudinem. 1.  Abbates iuxta regulae praeceptum valde solliciti sint, ne infirmi aliquam patiantur necessitatem, sed eis omnibus sicut Christo inserviatur, provideat qui de omnibus necessariis tam medicinis quam de cibo et potu aliisque solatiis, et ut commodius omnia eis praestentur, in monasteriis ubi non sunt infirmitoria, praecipitur districtius abbatibus ut infra semestre curent infirmitoria vel cubicula parari, ubi caminae construantur et cetera necessaria praeparentur. 2.  Infirmus antequam cellam infirmorum ingrediatur, praemittat confessionem peccatorum, ut statim commode fieri poterit, sacram communionem sumat, et gravius aegrotanti videat diligenter infirmarius ut extremae unctionis sacramentum mature ministretur. 3.  Infirmitorio praeficiatur religiosus timens Deum, diligens et sollicitus, qui infirmis fratribus quanta poterit cum charitate et munditia serviat. 4.  Quod si visitator in sua visitatione negligentiam erga infirmos committi repererit et intellexerit, moneat abbatem qui, si tertio admonitus huic negligentiae conniveat, aut consensum praebeat vel saltem emendari non curet, assignabitur per visitatorem praesertim in monasteriis commendatis aliqua certa pecuniae summa, quae servabitur in arcula tribus serris obserrata, quarum claves prior et alii duo religiosi a conventu deputati servabunt, ex eaque pecunia comparabuntur necessaria pro infirmis et aliae res minutae in fratrum usus, quibus congregatis expensarum ratio bis in anno reddatur, ut si quod superfuerit, servetur in eadem arcula in usus supradictos ; et si summa illa excreverit consilio fratrum expendatur in usus ornamentorum altarium vel alios similes, auctoritate abbatis ex consilio fratrum ; nihil tamen propterea distrahatur de praedicta summa annua per abbatem danda nisi ex visitatoris ordinatione. 1.  Omnia supradicta loca regularia, ecclesia, sacristia, bibliotheca, capitulum, claustrum, dormitorium, refectorium, infirmitorium et omnes eorumdem locorum partes quoquoversus claudantur, ubi opus fuerit, sedulo reparentur, in bono decentique statu detineantur, portae non necessariae obstruantur, nihil profani patiatur, nec in eis quidquam reponatur, sed illis soli religiosi utantur, prout ad divini officii celebrationem et regularem observantiam fuerint instituta. 2.  In iisdem omnibus locis, secundum regulam, omni tempore silentium servetur, et ubique post Completorium usque ad egressum capituli diei sequentis. 3.  Sint locutoria, unum in maiori claustro aut prope ipsum, et ubi non est in loco maiori proximo et si fieri potest prope infirmitorium, ubi loquantur fratres, quando licentia datur, eaque locutoria sint aperta et sine ostio, et colloquia sint pia et religiosa. 4.  Caveant omnes ab eo defectu, quo plerique solent de suae nationis provinciaeque hominibus quam praeclare sentientes et loquentes in alienae nationis homines procaciter invehi et loqui ; id propterea sub poena gravi prohibetur, complectantur potius omni fraterna charitate se ipsos mutuo laudibusque prosequantur alienas nationes de sua tacentes, atque ut occasio in hoc genere peccandi tollatur, nullus inter ipsos fratres de bellis aut contentionibus principum christianorum sermo inducatur. 5.  Nulli liceat in ulla parte regularis clausurae alere aut habere canes aut aliud animal quod ecclesiam vel claustra aut alia loca regularia immunditiis contaminet. Qui contra fecerit in ieiunio panis et aquae continuo remaneat donec eiusmodi animalia eiecerit. 6.  Sabbati vero diebus ac in vigiliis praecipuarum solemnitatum, eadem loca a iunioribus fratribus emundentur ut mundities, quae religiosos maxime decet, in eisdem locis ubique appareat, nil autem, ibi sit quod possit offendere intuentes. 1.  Quoniam pleraque monasteria multis variisque fundationibus anniversariorum, missarum et aliorum officiorum gravata sunt, nullae deinceps a quoquam abbate et conventu, nisi expresso Capituli generalis vel Rmi D. Cistercii aut abbatum consensu et approbatione, recipiantur. Earum vero quae iam receptae sunt et quibus ipsa monasteria subiecta sunt et obligata, quaedam reperiuntur pro quibus celebrandis eleemosinae sunt adeo tenues, ut ex illis vix eis satisfieri queat, nihilominus nullus praesumat sua privata auctoritate sub gravi conscientiae suae onere easdem fundationes diminuere, et earum missas ad minorem numerum reducere ; haec enim omnia praesens Capitulum generale commisit discretioni commissariorum, qui diligenter praemisso examine circa multitudinem anniversariorum et missarum quibus monasteria gravata sunt, id statuant, quod ab eis expedire videbitur pro qualitate retributionis et numero sacerdotum, ut non tantum conscientiae exonerentur, sed etiam quoad fieri potest, piorum fundatorum intentioni respondeatur. 2.  In ecclesiis nostri Ordinis nemini concedatur sepultura praeterquam aut illud ius habentibus aut his benefactoribus quibus abbas vel superior cum seniorum consilio eam petentibus tribuendam esse duxerit, id tamen non nisi ob pias maximique momenti causas faciant. 3.  Fundatores, parentes, fratres, sorores, nostrique Ordinis benefactores et protectores in societatem meriti omnium bonorum operum, quae divino munere in ipso Ordine fiunt, fientque perpetuo ab omnibus fratribus assumuntur, et pro eis in vita pariter et in morte iuxta statutum Ordinis oretur. Pro exequiis autem eorum, quibus in ecclesiis, claustris vel cemeteriis nostris tumulari conceditur, pro eorum sepultura et celebratione et aliis pietatis officiis quidquam pascisci [pacisci] aut exigere non liceat, aut aliud committere quod simoniae labis aut sordidae avaritiae suspicionem habeat, sed quae eleemosinae nomine et in suscepti laboris gratitudinem ultro data fuerint ea in arca conventus servabuntur. 4.  Nullum monumentum erigatur nec tumulus ullus fiat in circuitu maioris altaris, aut in choro aut in aliquo sacello, unde divinorum officiorum celebrationi aliquando aliquod impedimentum oriatur. Provideatur etiam ne post sepulturas terra tumuli in ecclesia vel claustro remaneat, sed solo statim aequentur et solito pavimento obtegantur. 5.  Cemeteria sepulturis fratrum et aliorum fidelium consecrata diligenter ubique clausa sint, nec pecoribus in eis pateat ingressus, negotiisque indecentibus aut aliis profanis actibus polluantur in eis aliisque monasteriorum nostrorum locis nec haeretici, nec excommunicati, nec alii de iure prohibiti tumulentur, nam in ipso facto illa sacra loca violantur et interdicto subiacent, nec ante reconciliationem eorum divina in eis officia peragi liceret. 6.  In unoquoque cemeterio erigatur crux, ubi non est, deputetur etiam locus honestus pro reponendis mortuorum ossibus et vas cum aqua benedicta et aspergillo semper adsit. Ubi vero ex fundatione lampas nocte lucere debet, sacrista sit sollicitus, ut debito tempore accendatur ut luceat. 7.  Cum frater aliquis morti penitus fuerit proximus, pulsat crebris ictibus tabula in claustro, pulsatoque signo in ecclesia, fratres ad morientem accedant, psalmos poenitentiales, litanias et alias orationes dicant. Cum obierit, eius corpus a deputatis fratribus lavetur et involvatur, vestibusque regularibus induatur et in ceteris de eo et pro eo et pro quacumque Ordinis persona fiat, sicut in libro *Usuum* continetur. Videatque superior, ut priusquam expiret, generalis absolutio iubilaei, ut notatur in *Breviario*, ei conferatur. 8.  Renovatur diffinitio qua praecipitur ut in omnibus monasteriis Ordinis nostri officium celebretur pro Rmo D. Cistercii defuncto, et pro quatuor primis abbatibus in generationibus suis, et eorum obitum annuntiare tenetur prior monasterii vicariis, ut in singulis provinciae monasteriis hanc diffinitionem observari curent. Quilibet sacerdos pro fratre defuncto tres missas privatim dicere tenetur. Alii unum psalterium ; conversi 150 *Miserere*, et qui ipsum ignorant, totidem *Pater noster* et *Ave Maria*. 9.  Si quis nostri Ordinis ad quodvis monasterium pervenerit et ibi obierit, pro eo agatur solemne officium defunctorum et eius obitus denuntietur suae professionis monasterio, ut quod supra ordinatum est, ita observetur ac si in eodem obiisset. 10.  Quolibet anno in festo sancti Lamberti, cantore postulante, fiat absolutio generalis in capitulo, quod Tricenarium more Ordinis appellatur ; primo pro animabus fratrum, familiarium et benefactorum Ordinis nostri, deinde pro animabus patrum, matrum, fratrum, sororum et omnium consanguineorum nostrorum hoc anno defunctorum. Praeses vero capituli, habita exhortatione, iniungat singulis sacerdotibus 20 missas pro defunctis illis per annum dicendis, iunioribus 10 psalteria orando repetenda, et conversis 1500 *Miserere mei Deus*, vel toties *Pater noster* et *Ave Maria*, ipsum psalmum nescientibus. 11.  Occurrente obitu patris, matris, fratris, sororis alicuius religiosi, debet ipse pro unoquoque ipsorum absolutionem in capitulo petere ; praesesque iniungat unicuique sacerdotum dicere collectam specialem pro defuncto in missa, aliis septem psalmos poenitentiales, conversis septies *Miserere*, vel totidem *Pater* et *Ave*. 12.  Praeter generalem commemorationem, quae fit in crastino festi Omnium Sanctorum, quatuor alia anniversaria solemnia celebrentur. Primum, undecimo ianuarii pro summis pontificibus, cardinalibus, episcopis, abbatibus et abbatissis nostri Ordinis ; secundum, 22 maii pro omnibus personis regularibus ipsius Ordinis ; tertium, 18 septembris pro eius benefactoribus ; quartum, 22 novembris pro eorumdem religiosorum parentibus. 13.  In illis quatuor solemnioribus, et in anniversario cuiuslibet mensis pro defunctis unam missam et tres alias de Spiritu Sancto per annum quilibet sacerdos celebrare debet. Haec omnia officia pro defunctis debita complere debemus omnes, nec quidquam de his minuere, sed potius augere, memores quod qua mensura fratribus et proximis mensi fuerimus, remetietur et nobis. 1.  Abbates, qui eo magis trium votorum vinculis tenentur, quod in regulari conversatione debent esse, secundum Apostolum facti forma gregis studeant diligenter, ut religiosis suis pietate, continentia, sobrietate, religionis zelo, ceterisque virtutibus quae praelatos decent, reluceant, eosque tamquam patres filios ament, ac in omni charitate, exemplo vitae, verbo doctrinae, rerumque necessariarum subventione tamquam boni pastores pascant. 2.  Ut igitur talis abbas eligatur, ubi facultas eligendi conservatur, debet eligi de proprio monasterio, vel de altero eiusdem lineae et filiationis, spectatae virtutis et religionis qui iam dudum professus sit, quod sacri Concilii Tridentini decretis est sancitum, et Summorum Pontificum privilegia Ordinisque nostri statuta requirunt, contra quae qui electioni praefuerit, aliter non faciat sub poena animae et suspensionis a sua dignitate et officio. 3.  Abbate igitur defuncto, prior et conventus statim eum obitum patri suo visitatori immediato, vel eius vicario significabunt, eumque rogabunt, ut ad novi abbatis electionem venire festinet, et interim prior cum aliquibus magis idoneis a conventu deputatis vacantis monasterii curam habebit, donec ille venerit. Ubi vero protectores *monasteriorum* occurrente eorum vacatione in eis praetextu custodiae et protectionis ministros suos, milites praesidiarios, cum maximis incommoditatibus et damnis collocare solent, pater abbas vel eius vicarius de convenientiori remedio opportuno provideat, quod si non faciant, viciniorem abbatem ad praesidendum electioni, religiosi in hoc casu advocare poterunt. 4.  Professionem fidei suae orthodoxae, iuxta Concilium Tridentinum, et iuramenta consueta facere tenetur ; et ante susceptionem abbatialis benedictionis quam obtenta sua confirmatione ultra tres menses sine magna necessitate differre non debet ; quod si ab episcopo suscipiat cum ista consueta clausula *Salvo iure Ordinis nostri*, id fiat. 5.  Nullus muneribus aliisque corruptionibus aut pollicitationibus et sollicitationibus procuret se eligi in monasterii vacantis abbatem, alias praeterquam electio de ipso per symoniam facta, ipso iure irrita est et nulla ; talis electus et sic eligentes excommunicati et ad futuram electionem activa et passiva voce declarantur privati. 6.  Confidentiarii qui se praetendunt esse abbates, de iure sunt excommunicati, et omni potestate privatos tales esse declarantur et monachi monasteriorum ab omni eorum iurisdictione eximuntur, nec quidquam de spolio fratrum decedentium sibi vendicare permittatur ; ut si constiterit fratribus eos vere esse confidentiarios his praesentibus tamquam excommunicatis divina officia intermittant. 7.  Quia proprium est abbatis officium animarum sibi commissarum curam gerere et in ipso potissimum occupari, religiosos habeat officiarios quibus temporalium sollicitudinem committat, si tamen tales in monasteriis reperiantur, qui huiusmodi onus sustinere valeant, videlicet cellerarium, bursarium, granatarium, dispensatorem aliosque qui fratribus ministrent et monasterii negotia tractent, et ab eis quoties voluerit, expensae et receptae rationes repetat, et quos infideles dispensatores invenerit, deponat ac puniat, et alios loco illorum instituat. 8.  Ex istis religiosis duos, si fieri potest, eligat quos in suo famulatu habeat continuo, unum secretarium cuius opera utatur in regularibus rebus scribendis et tractandis, his praesertim quae fratrum correctiones, Ordinis disciplinam ceteraque huiusmodi claustralia concernunt, quae cum secrete agenda sint a saecularibus cognosci non conveniant ; alterum sacellarium, qui secum preces horarias dicat, et ad eius mensam quidpiam legat, unde ipse et alii convivae, si adfuerint, possint aedificari. 9.  Cum abbas vel alter superior alicui quidquam denegaverit, ab alio id petere vel recipere non praesumat ; si quid etiam cellerarius recusaverit et id a priore postea postulaverit, caveat ei celare cellerarium istud sibi renuisse ; similiter quod unus ex superioribus vel officiariis non concesserit, si ab altero petierit, nullatenus omittat ei dicere, quam ob causam et quando illius rei ab eo petitae repulsam tulerit, se doli esse reum noverit. 10.  Abbates deferant habitum et tonsuram regularem, et quando subsignant, subscribant fratres ut vel humilitatis signo non iam saeculares sed religiosi esse dignoscantur. 11.  Luxum omnem in vestibus, mensa et famulis fugiant, et considerent bona quae piorum fundatorum charitas et Ecclesiae benignitas eis suppeditat, non tantum ad moderatam vitae suae sustentationem, verum etiam ad communem monasteriorum suorum utilitatem collata. Proinde summo studio caveant, ne bonis illis tamquam Christi crucifixi patrimonio abutentes, non praelati sed elati, non pastores sed depastores videantur. 12.  Non habeant famulos uxoratos, nec alios saeculares nisi bonos catholicos, recte institutos, moribus probatos, cultu et vestitu moderatos, qui apud eos qui foris sunt certum disciplinae monasticae indicium prae se ferant, qui religiosos non contemnant, sed honorent, nullos animo haereticos sub excommunicationis poena quam de facto incurrunt, qui cum talibus conversantur. 13.  Dominicis diebus et festivis nullos ex suis famulis et subditis ad laborem cogant, nec eosdem subditos extraordinariis subsidiis et exactionibus onerent, aut a suis ministris opprimi patiantur. 14.  Abbas ad longam profectionem iter suscepturus, non committat temporale regimen monasterii sui saeculari, nisi ei adiungat priorem vel alterum religiosum de seniorum consilio et consensu, ut si quis casus evenerit, conventus de rebus monasterii informari possit. 15.  Cum potestas abbatum in aedificatione et non in destructione sit, non faciant quidquam aut fieri consentiant quod in Ordinis et monasteriorum suorum incommodum aut etiam in suorum religiosorum vituperium et perniciem cedat, non solum, ut ait Apostolus, digni sunt morte qui faciunt, sed et qui consentiunt facientibus. 16.  Cupiens Sancta Sedes Apostolica privilegiis nobis concessis providere, quatinus omnes ipsius Ordinis personae in charitatis et obedientiae vinculo se cum suis superioribus contineant et conservent, et impunitas maiorem delinquendi licentiam non praebeat, statuit omnes apostolica vel alia quavis auctoritate ad abbatialem dignitatem promoti, patribus et superioribus Ordinis subiiciantur, ut alii in ipso Ordine promoti, similiter prohibuit iisdem abbatibus et abbatissis et quibuscumque Ordinis personis, ne ab iisdem patribus visitatoribus vel ab eorum reformationibus et punitionibus quovismodo appellare extra ipsum Ordinem audeant, sub poena excommunicationis latae sententiae, perditionisque iuris quod praetenderint. Praeter ea omnibus praecipitur visitatoribus, vicariis, syndicis, aliisque superioribus, ut si quos abbates aut abbatissas praefatarum provocationum vel appellationum praetextibus debitam obedientiam in visitationibus, correctionibus, punitionibus et depositionis casibus praestare et parere recusantes invenerint ; nihilominus ad suarum contra eos sententiarum excommunicationem vigore dictorum privilegiorum procedere non desistant. Si quis autem eorum abbatum vel abbatissarum, priorum et priorissarum officii sui immemor pastoralem curam neglexerit, improbae vitae suis exemplum praebuerit, praeter eas poenas quas iudicio divino incurrit cum suae administrationis curam Deo rationem reddet, Clementis IV decreto pro casibus in sua *Clementina* expressis, a patre abbate vel eius vicario de aliorum trium abbatum consilio, re diligenter discussa, deponatur. 1.  Cum Ordo noster ab episcoporum iurisdictione exemptus sit, Sanctaeque Sedi Apostolicae immediate subsit, quotiescumque quid eo maioris potestatis auctoritate constituendum fuerit, id non ad episcopum dioecesanum, sed ad Capitulum generale vel ad Rmum D. Cistercii vel ad abbates superiores referatur. 2.  Indulgentias, libertates, exemptiones, immunitates et privilegia, tam a Summis Pontificibus quam ab Imperatoribus et Regibus nobis concessas et sacri Concilii Tridentini decreto confirmatas, singuli nostri Ordinis professi, et maxime abbates observent ac observari faciant, ac contradicentes, impedientes et impugnantes efficaci defensionis praesidio etiam Sedis Apostolicae et eorum qui potestatem habuerint auctoritatem implorando tueri curent, ac aliquo alio praeiudiciari [praeiudicari] non permittant. Liber eorumdem privilegiorum omnium imprimendus nullique alii quam personis regularibus Ordinis nostri communicandus in monasteriis habeatur. Praedictus autem liber non imprimetur nisi de auctoritate Rmi D. Cistercii, revisus et approbatus a quatuor primis abbatibus. 3.  Archivum in monasteriis, si non est, instituatur, in eoque omnia privilegia Ordinis, iura quoque et monumenta, documentaque, chartae, tituli et alia instrumenta fundationum vel dotationum, clenodia, iocaliaque pretiosiora cuiuscumque monasterii, libri computationum aut rationum recepti aut expensi singulorum annorum bursarii, cellerarii, granatarii, pistrinarii, vinitoris, et aliorum quibus temporalium cura commissa est, diligenter conservetur sub tribus clavibus vel quatuor diversis, quarum unam abbas, alteram prior, alteram seniores a conventu deputati apud se retineant, ipsis iniungendo, ne sine gravi et urgente necessitate ipsa privilegia, iura, documenta, chartas, titulos, ceteraque instrumenta a praedicto archivo extrahant quod numquam faciant, nisi sub scedula eius qui ea vel eorum aliquot recipiet, promittatque talis recipiens quamprimum fieri poterit, se illud reportaturum, vel eorum tantum transumptum [transsumptum] a notario publico authentice confectum exhibeatur ; ubi vero ea omnia in monasterio propter bellorum aut aliorum fortuitorum pericula servari tuto non poterunt, extra ipsum in securiori custodiantur. 4.  Quia non sufficit custodire ea praedicta privilegia et iura monasteriorum, nisi ab impugnatoribus tueantur, idcirco si ulla saecularis aut ecclesiastica persona ipsa privilegia et iura Ordinis in toto vel in parte infringere vel quovis modo molestare tentaverit, abbates provinciae ubi hoc contingeret, diligenter ac prudenter simul iunctis viribus ac sumptibus apud Summum Pontificem, reges, principes, protectores Ordinis et alios iudices ea defendant, procuratoremque generalem, ubi agendum erit, moneant, ut quod officii sui fuerit, praestet in eadem defensione quam etiam suscipient superiores Ordinis, ubi quod ab eis requiratur intellexerint. 1.  Quoniam in domo Dei omnia ordinate debent fieri, officiariorum praecipuorum officia diffuse in his statutis descripta sunt, ex quibus et primum ex regula et aliis constitutionibus facile quisquis eorum intelliget quid sui officii sit, ne in eius administratione per ignorantiam haesitet, sed omnia prompte et expedite exsequatur. 2.  Officiarius quisquis monasterii simul ac susceperit res suae fidei commissas, facto earum inventario, accipiat, ut cum discedet ab officio vel quandocumque abbati vel superiori visum fuerit, fides eius in eis rite conservandis et reddendis appareat. Abbas autem vel superior habeat omnia officiariorum inventaria separatim descripta, ut ea nostris ministris et officiariis tradat ac diligenter excutiat, si quid desit aut dissipatum sit, aut etiam novi accesserit, vel instauratum fuerit. 3.  Procurator regularis monasterii nullam litem alicuius momenti cuiquam intentet per saecularem procuratorem, inscio abbate, et si opus fuerit, de consensu conventus curamque maximam habeat ne quid de iuribus monasterii depereat. 4.  Officiarii rerum temporalium administratores computa et rationem accepti et expensi pecuniae, videlicet grani et vini et alterius cuiuscumque rei, item creditorum debitorumque semel in anno abbati vel superiori simul et communitati vel senioribus, ac saepius si petierint, fideliter reddant, quae etiam patri abbati aut eius vicario in suis visitationibus discutienda, approbanda et corrigenda exhibebuntur. 1.  Priores titulares prioratuum conventualium in suos religiosos iurisdictionem exercere, eosque ad professionem admittere et in casibus propriis abbatibus reservatis eos absolvere possunt. 2.  Priores non eligantur a fratribus, sed ipsos abbas vel in monasteriis commendatis pater abbas aut eius vicarius eliget et constituat. Cellerarius vero et procurator monasterii non nisi ex consensu seniorum constituatur. 3.  Ne extranea cura distrahantur prior et supprior quominus legitime et expedite concrediti sibi in nulla parte exsequantur, nunquam instituatur bursarius communitatis, neque cura vestiarii seu administratio cuiusque rei temporalis ei committatur, et si quidam instituti sunt in huiusmodi officiis, ab eis absolventur, ac in eorum locum alii subrogentur, qui per ipsos priorem et suppriorem compelli liberius poterunt, ut quod sui officii fuerit, cum debita fidelitate et sedulitate expleant et exsequantur. 4.  Cetera vero, quae in libro *Usuum* Ordinis officia sua concernunt, ex integro faciant et observent. 1.  Quia pleraque nostri Ordinis monasteria praeposituras vel parochias habent sibi annexas, eisdem non praeficiantur praepositi sive parochi, nisi probi et docti, et quamvis huiusmodi ecclesiarum visitatio pertineat ad RR. DD. episcoporum iurisdictionem, eas tamen visitent abbates, in quibus ius patronatus habent, eo saltem fine ut eas bene ornari et reparari curent. 2.  Ipsi praepositi et parochi a casibus reverendissimis episcopis reservatis parochianos suos non absolvant, sed ipsos pro eis ad illos vel ad illorum poenitentiarios remittant. 3.  Studeant ipsi sic religiose vivere ut sint irreprehensibiles et iuxta Apostolum nemini dent ullam offensionem, ne vituperetur eorum ministerium ; et si populo scandalum ex sua conversatione dederint, statim ab ea praepositura et animarum cura amoveantur, et digna suis delictis poena corripiantur. 1.  Fratres, qui seipsos in solemni professione obtulerunt Deo, ut mundo mortui ipsi viverent, ad pietatis aratrum manum miserunt, si retro aspexerint non erunt apti regno Dei, hoc ergo in primis caveant, ne suggerente diabolo ad mundum redeant, quia seipsos Domino Deo, ad quem pertinet per detestandum sacrilegium auferunt et iniuriam faciunt, primamque fidem divinae Maiestati et Ecclesiae datam irritando et vota sua perfide violando, aeternam sibi damnationem acquirant. 2.  Cum per charitatem, quae inter eos continua esse debet, dicantur fratres, fraternam in Domino charitatem et pacem servent, et illis sit cor unum et anima una, quod, ut fiat seniores eos moribus suis et exemplis doceant, eorumque defectus amore Dei et salute ipsorum cum charitate et modestia corripiant. Iuniores vicissim seniores suos revereantur et honorent ; et qui eorum in verbum contentiosum et iniuriosum inciderint, cogantur ante solis occasum invicem reconciliari ; qui si recusaverint vel postmodo verbo tantum et non reconciliati apparuerint, suspendantur a divinis, ac in pane et aqua ieiunent, sedeantque omnium ultimi, tam in choro quam in mensa, donec reconciliati fuerint, qui si ultra dies duos distulerint, mittantur in carcerem in eoque detineantur, quousque reconciliationem humiliter petierint et suae proterviae poenas luant. 3.  Qui Deo militat, implicare se negotiis saecularibus prohibetur, ut illi soli placeat, cui se praebere debet. Et proinde nullus se immisceat rerum saecularium negotiationibus, tractatibus et similibus publicis actibus, nec administrationem habeant bonorum monasterii, nisi id eis a superiore iniunctum fuerit ; qui contra praesumpserit, poenalitate elationi contraria humilietur. 4.  Nullus, secundum Concilium Tridentinum, promoveatur ad subdiaconatus ordinem ante vigesimum secundum annum, et nisi prius a suis ordinariis superioribus de vita et moribus ordinandus testimonium habuerit. 5.  Quando erit aliquis promovendus denuntiabitur palam in capitulo ab eo qui praesidet, ut si quis labem aut vitium aliquod in eo sciat, propter quod ordinari debere non videtur, indicet non quidem publice, sed priprivatim [privatim] uni superiori vel alicui seniorum. 6.  Examinetur etiam a superioribus ordinariis vel per idoneos fratres ab eis deputatos, quantis in litteris et doctrina profecerint, priusquam praesententur R. D. episcopo sacros ordines celebraturo, examinaturi autem rationem a Concilio Tridentino scriptam in eo teneant et ordinandi moneantur, uno mense antequam ad ordinem quem sunt suscepturi, dimittantur, ut ad eum digne suscipiendum se praeparent. 7.  Qui ante requisitum aetatis tempus promotus fuerit ad sacros ordines irregularis est, ideoque suscepti ordinis executione suspensus sit, donec dispensationem obtinuerit, vel poenae pro tali transgressione satisfecerit. Qui vero praedictum tempus compleverit, vel per defectum studii vel doctrinae non fuerit capax ordinis quem suscepturus esset, omni sexta feria non detur ei nisi aquae potus in utraque refectione, donec maiori studio et diligentia ordinis suscipiendi se capacem reddiderit. Sacerdotes praecedent diaconos et ceteros in minoribus constitutos, licet ipsi sint maiores professione, qui tamen postquam sacerdotis ordinem adepti fuerint, suae professionis locum obtinebunt. 8.  Iuniores fratres non aequentur sacerdotibus, sed his magis quam illis deferatur, nec se invicem compellant cognominibus, uti saeculares, nec in secunda persona singulari, sed in plurali et propriis nominibus cum praefatione reverentiae secundum regulam adhibendae, ut seniores vocent suos iuniores fratres, et ipsi vicissim illos domnos. 9.  Sigillum officiarii parvum habere poterunt, ut securius negotia monasteriorum tractare valeant. Sigillum vero magnum conventus, quod diversum erit ab abbatis sigillo, servabitur in eodem loco vel modo, quo iura vel privilegia monasterii. 10.  Singulis quindenis diebus omnes rasuram tam capitis quam barbae faciant, nisi quis sit cui medici ipsam rasuram nocere testabuntur, singulis diebus usque ad cutem nudabitur, alii qui rasuram praedictam neglexerint, in gravi culpa manebunt, donec obedierint. Erit autem circulus tonsurae latus mensurae pollicis. 11.  Cum monachorum vagatio tam per vicos et ruralium domos tam per urbes sit periculi damnique plena, fratres non egrediantur monasterium sub poena contra fugitivos statuta, sine licentia praesidis et monasterii superioris, quam ipse dare cavebit, nisi officiariis et conversis pro monasteriorum commodis. Quod si rationabili de causa danda sit claustralibus, non nisi semel in anno et pro brevi temporis spatio in scriptis determinando, concedatur, nunquam autem ut intersint nuptiarum conviviis, publicis spectaculis, paganorum festis, nec ut infantes in baptismate suscipiant. 12.  Qui cum licentia egressi fuerint, cum omni modestia et honestate se gerant et conversentur. Iuniori semper adsit senior comes, qui suarum actionum testis esse possit. Ad hospitia publica nisi necessitate itineris cogente non divertant, nec in tabernas compotandi aut bibendi, aut aliquid aliud turpe agendi causa ingrediantur, ex his enim et aliis similibus actibus indignis et indecoris nostra professio despectui habetur et ecclesiastica dignitas plurimum vilescit, ideoque tamquam pro apostasiae crimine plectantur qui secus fecerint. 13.  Arma clericorum sed magis monachorum sunt preces et lacrimae, idcirco prohibemus arma cuiuscumque generis, exceptis cultellis ad domesticum vitae usum Ordinis more accommodatis et simplicibus absque ornamentis argenteis. Vestes quoque saeculares et alia indecentia religioso statui, quae si apud aliquem reperta fuerint, ex his fiat quod in alio statuto ordinatum est, et delinquentes ex locis regularibus per tres menses exire non licebit. 14.  Nullus cuiuscumque dignitatis, gradus et officii fuerit, audeat ludere aleis, chartis, taxillis vel quibuscumque ludis prohibitis, nec aliis concessis, pro pecunia, trangressores [transgressores] puniantur ieiuniis, disciplinis et officiarii praeterea officiorum suorum privatione prima vice, secunda vero, si in eamdem culpam relabantur, poenae proprietariorum, ut puniantur abbatibus eorum et aliis super eos auctoritatem habentibus, in virtute salutaris obedientia praecipitur. 15.  Admonentur demum fratres, ut non tantum ab omni malo abstineant, et ab his quae speciem mali habent, sed etiam ne sint in actibus insolentes, in moribus impuri, sordidi in vestibus, tepidi in bonis operibus, ut citra reprehensionem vitam degentes ex eorum religiosa conversatione Deus laudetur et populus christianus aedificetur. 1.  Singulis diebus sermonum habeatur sermo in capitulo alternatim a fratribus, qui si possint concionari ad aedificationem populi, id in ecclesia vel in alio loco publico, prout superior ordinaverit, interdum faciant. 2.  In ecclesiis monasteriis nostris non subditis, nullus praesumat praedicationis munus exercere, nisi prius sui superioris permissionem, episcopi quoque vel eius, qui ecclesiae curam habuerit, licentiam obtinuerit ; ipse vero studeat ut sine offensione ad Dei gloriam et auditorum aedificationem salutare ministerium adimpleat. 3.  In singulis monasteriis, ut fieri poterit, sit praeceptor regularis, si fieri commode non possit, sit saecularis probus et eruditus, qui certa diei hora lectionem faciat sacerdotibus vel eis casus conscientiae exponat semel per hebdomadam ; qui lectionibus defuerit, si sacerdos sit, portione pitantiae in proxima refectione privetur, alius vero non sacerdos, praeter eam poena disciplinae corrigatur. 4.  Iuniores vero in pietate, bonis moribus et litteris erudiat eisque quotidie duas lectiones in ea arte et scientia, cuius erunt capaces facere non praetermittat praeceptor, nisi aliquod impedimentum obstiterit. Et si quis eorum aliquam suorum studiorum partem neglexerit, vel in addiscendo et memoria firma retinendo suas lectiones, a praeceptore si regularis sit, corripiatur, a saeculari vero deferatur superioribus qui eos frequenter de suis studiis examinabunt et accusatos negligentes rigide castigabunt. 5.  Qui professionem emiserint, non aliter quam ieiuniis aut disciplina aut regularibus poenis corripiantur, ubi deliquerint, non tamen praesentibus saecularibus, et in eorum correctionibus pium et discretum zelum habeant. 6.  Ad otiositatem fugiendam omnes honestis illis litterarum studiis et sacris lectionibus aliisque spiritualibus exercitiis spatiorum tempore occupabuntur, et si qui rudes sint et ad litterarum studia inepti, aliqua eis opera aut ars iniungatur, ut scribendi, pingendi, texendi, consuendi ornamenta ecclesiastica, ligandi libros et alia similia exercitia, semperque aliquid operis faciant, ne diabolus quaerens quem devoret eos otiosos inveniat. 7.  Cogantur iuniores fratres latine loqui, ut illius locutionis necessariae sibi usus parent, ad quod eos exemplo suo sacerdotes inducent, si cum eis latine loquantur, ut debent, ac ne aliter faciant, admoneantur. 8.  In unoquoque monasterio fiat inventarium omnium librorum eius, et in prima pagina cuiusque libri scribatur nomen monasterii cuius est, a superioribus et a cantore monasterii quandoque visitentur et a pulveribus excutiantur ; catenunlisque [catenulisque], si fieri possit, in libraria affigantur, provideaturque ne dispereant. 9.  Praesides monasterii, quos huc illuc, hinc et inde per claustra, viridaria aut alia loca discurrentes repererint, acriter puniant. Conceditur tamen, si quando superiori expedire videatur, certis diebus solatii gratia in hortis monasterii deambulare et spatiari cum modestia et honestate, ut inde magis ad laudata studia et exercitia spiritualia excitentur. 10.  At quando captandae aurae, recreationis gratia, extra monasterium exire expediat, id non fiat procul, nec diutius quam per duarum vel trium horarum spatium, nec nisi etiam totus cum priore conventus exeat, a quo si quis recesserit, huius recreationis gratia privetur per tres menses et disciplinae subiiciatur. 11.  Quoniam lectio librorum spiritualium non solum simpliciores, verum etiam saepe doctos in varios errores et a fidei veritate alienas opiniones inducere solet, propterea ab omnibus Ordinis nostri personis regularibus sub poena excommunicationis latae sententiae a iure inflicta prohibetur, ne libros apud se habeant, teneant aut legant, ex quibus religio, amor et timor Dei moresque boni corrumpi aut languescere possint, quales sunt ne dum haeresis, verum etiam qui lascivia, scurrilia aut inhonesta et impura contineant, quique superstitionem, magicam artem et divinationem docent, ne illorum librorum lectione seipsos et alios corrumpant, sed qui tales libros habuerint, sub eadem poena eos statim comburere tenentur. Nulli vero licet alios habere libros aut legere, nisi bonorum et piorum auctorum, qui a theologis doctoribus vel a pravitatis haereticae inquisitoribus approbati et a praelatis monasteriorum concessi vel permissi fuerint. Quicumque libros haereticos aut reprobatos, damnatos, reservare compertus fuerit, si abbas fuerit, contra eum visitator vel eius vicarius, si vero monachus, contra eum abbas ut suspectum de haeresi, praemissa informatione procedere teneatur, alias ipse et quivis alius, qui tali crimini connivere repertus fuerit, quisquis sciens ipsum non revelaverit, ac coram proprio superiore talem suspectum non accusaverit, similis suspicionis reus habeatur. 1.  Singuli monasticae religionis ordines, quorum varietate circumdata est Ecclesia, distincti sunt certis institutis, ritibus et vestibus. Noster autem Cisterciensis Ordo eam recipit vestium formam, qua velut nota externa eius professores ab aliorum Ordinum professoribus distinguerentur, ut videlicet sint aliae cucullae, tunicae sive vestes, femoralia, tibialia et pedules, cingulum quo supercingitur et eorum caputia, quibus qui abbates non fuerint vel doctores bireta vel pileos regulares supponant ; extra monasteria propriae professionis cucullas nigras gestare, ne ulla inter fratres sit discrepantia, prohibitum est. 2.  Cucullae usque ad talos protendantur, manicae quoque satis longae et amplae sint ultra manum extensae duos palmos ad minus. Vestes sive tunicae super collum pendeant circumquaque clausae, nec in anteriori parte apertae, manicae ipsarum complicatae super manus in latitudinem unius palmi et largae, ut possint capere alterum pugillum. 3.  Superhumerale soli abbates in suae dignitatis signum gestare possunt, illud vero non sit ex serico panno, sed de laneo vel rasia aut sergia, quae in usu recepta est. 4.  Omnes itaque hoc regulari habitu utantur, si quis sine eo incedere aut ipsum occultare ausus fuerit, nullo praesertim imminente periculo, tamquam Ordinis contemptor excommunicationem incurrit. Similiter qui sunt in via, caputio tegant caput, vel ipsum extra collum super pallium extendant, et qui sine caputio ex itinere ad monasteria divertunt, dantur eorum praefectorum arbitrio puniendi. 5.  In habitu regulari nihil sit neque appareat, quod a simplicitate monastica sit alienum, aut contra laudabilem Ordinis observantiam et statuta ; ideo nullus lineis camisiis utatur, sed laneis, quod ab omnibus regularibus ita observetur ut nullus excipiatur, nisi hi cum quibus dispensandum ex causa aegritudinis vel alia ratione abbati videbitur, et qui collaria rugata et complicata gestaverint, in poenam insolentiae ac damnatae vanitatis suae per mensem omni sexta feria disciplinetur, in subsellio pane et aqua reficiatur. 6.  Unusquisque duas cucullas et duas tunicas, cum aliis necessariis indumentis pro suo usu habeat, propter rationes expressas in regula, tum etiam pro solemnioribus diebus et aliis occasionibus melioribus si honestioribus utatur, quae in vestiario servabuntur ; et abbas vel superior in his fratribus indigentibus vel peregrinis vel etiam pauperibus ea distribui curabit. Si quis aliquod eorum indumentorum sibi concessorum alicui dederit, vendiderit aut quavis ratione distraxerit, aliud loco illius non detur in proximo termino quo habiturus est, et poena proprietariorum puniatur, quam etiam occurret frater qui dederit pro eorumdem vestimentorum emptione. 7.  Nullus pelliceis nisi propter infirmitatem aut necessitatem, non autem ad ostentationem aut luxum utatur et tunicis superinduatur, cum maxime ad chorum aut ad refectorium accedet. Prohibetur usus pellium caprarum aut camelorum aliarumque huiusmodi in thoracibus et femoralibus. Indignum namque est pro religiosis uti huiusmodi pellibus, quae improbis Ordinem fugiendi, regularem habitum deponendi et alia mala committendi facilius occasionem praebere possunt. 8.  Curent superiores fieri vestimenta fratrum ex honesto panno decentique materia, ne laceri, pannosi et sordidi appareant, indeque a saecularibus contemnatur, et de nimia tenacitate eorum, qui de illis providerint, conquerantur. 9.  Si contingat aliquem abbatem suos religiosos ita negligere et contemnere, ut eis de victu, vestitu, aliisque necessariis solatiis, prout convenit, vel ordinatum fuerit a superiore, non bene provideat, duo primi seniores tenebuntur ad petitionem conventus sub poena excommunicationis illum humiliter et reverenter monere sui officii ; quod si non emendaverit, scribant ea de re ad patrem abbatem, ut vel coram, vel per litteras, vel si maluerit per subdelegatum eidem poenae astrictum praedictae sufficienter administrari mandet. 10.  Quoniam prudens et fidelis dispensator pluris facere debet animas sibi commissas quam pecunias, imo quam universum mundum, ideo abbates videant ne tenacius victum, vestitum, ceteraque necessaria religiosis suis dispensent, quia inde eorum plurimi impatientia victi murmurant, proprietariique fiunt indignaque multa committunt et pereunt. 11.  Sunt etiam ex ipsis fratribus, qui non audientes Apostolum monentem, ut habentes alimenta et quibus tegamur contenti his simus, tantum abest, ut necessariis quin etiam vix expleantur superfluis ; ut in utroque defectus et excessus vitetur, provideatur illis secundum regulam communitatis apostolicae, nimirum dividatur singulis prout cuique opus erit, nec quisquam egens sit inter ipsos, non luxuriantur, nec etiam necessariis destituantur. 1.  Cum salus et integritas, vel ruina aut pernicies nostri Ordinis sit in novitiis recipiendis, magna cura adhibenda est, ut ipsi in omni pietate, disciplina et observantia regulari recte instruantur et formentur, qui tales evadent quales requirit professio ad quam aspirant ; propterea in eorum susceptione et institutione regulae praecepta in omnibus serventur. 2.  Nulli suscipiantur ad novitiatum ante duodecim aetatis annum, nec nisi ex honestis, probis et catholicis parentibus procreati, qui fidei rudimentis edocti fuerint, qui latine loqui aut ad minus principia grammaticae et legere ac scribere sciant, nec noti ut spurii seu illegitimi aut notabile vitium habentes in corpore aut valde deformes, aut in eodem monasterio duo fratres aut duae sorores, quae omnia prohibentur. 3.  Suscipiendus aetatem ac legitimam nativitatem suam authentice ac iuridice ante probabit ex libro et catalogo baptismorum in parochia unde exivit, cuius desumptum confirmabit auctoritate plebani, nec nisi de consensu maioris partis seniorum in quovis monasterio suscipiatur. 4.  Praeterea litterae testimoniales pro conditione eius qui ad novitiatum recipi petierit, requirantur, ut constet si praeter praedicta nulla alia impedimenta eius receptioni obstent, ut si aliquando fuerit haereticus, aut de haeresi probabili suspectus, si alieno aere obstrictus aut aliquarum personarum egestati subveniret teneatur. Si qua infirmitate laboret, quae austeritatem Ordinis ferre non possit, de quibus si fuerit interrogatus et mendacio fefellerit, veritate comperta, in fraudis huius poenam, aut nondum professum dimittere, aut si professus fuerit sacris ordinibus interdicere licet, usque ad alicuius superioris ordinationem. 5.  Sunt etiam alia observanda, ut si humana ratione non divini honoris aut animae salutis studio adductus ad religionem sit, conferat, si pertinaci, superbo aut elato animo sit, si diuturna peccandi consuetudine obduracerit, si parum mentis compos aut fatuus videatur, quod utilitati monasterii magis congruit nec charitati repugnabit, id faciendum erit. 6.  Nihil exigat abbas, prior vel quivis alius pro ingressu novitii, sub poena symoniae ; si quae vero paramenta vel ornamenta novitius vel eius parentes vel aliquid in eleemosinam dederint pro necessitatibus monasterii sublevandis, vel ne ipsi ex eius susceptione graventur vel studiorum gratia ad quae mitti poterit, si capax sit, id recipi poterit et in arca communitatis servari, et ne quid in hoc contra Concilii Tridentini decreta fiat, caveatur. 7.  Susceptis ad novitiatum imprimis oportet praefici magistrum qui morum probitate, prudentia et docendi peritia praeditus, illos studiose religioseque instruat, eis regulam integram exacte ter in anno legat et interpretatur, et quam sit arcta via quae per votorum observantiam ducit ad vitam, diligenter exponat. Quilibet novitius exemplar ipsius habeat, eamque legat, ut de his quae profitebitur melius informetur. 8.  Vestiantur vestibus albis, cappisque, sed priusquam novitiorum regularis habitus concedatur, per duos vel tres menses, si ita videatur superiori, in novitiatu probentur spiritus eorum, an ex Deo sint, ne si aliter venerint, postea sint inutiles, instabiles et recedendo piis vivendi institutis detrahant. 9.  Cellam habeant peculiarem vel domum prope claustrum, in qua omnes sub magistri sui directione maneant, studeant et ex ea nunquam exeant, nisi ad horas divini officii in ecclesiam vel ad refectionem sumendam in refectorio cum aliis fratribus licebit, eorum magistro recreandi animi causa ad spatiandum eos educere, ubi abbas vel superior concesserit, verum rarius ne indoles eorum nimia indulgentia corrumpantur. 10.  Non conversentur cum aliis fratribus professis, nec eis loqui praesumant, minus autem cum saecularibus, sive alieni sint, sive propinqui, aut perraro aut cum gravis causa postulaverit. Quod cum eis concedatur, magister eorum vel alius ab eo deputatus, colloquio intererit, ne quiquam a sancto proposito illos revocet. 11.  Illis inter seipsos liberam consuetudinem et familiaritatem habere non permittatur, contineantur in novitiatu et quod conventi et quod officii sui est, faciant ; et si quominus bene servaverint, inquirant et seipsos emendent. 12.  Quia Deo et Ecclesiae prius scire debent servire secundum formam et ritum ecclesiarum Ordinis nostri, quam aliud addiscere dum in novitiatu erunt, mandent memoriae, quantum fieri poterit, totum psalterium, cantica, hymnos et antiphonas quae toto anno cantantur, bisque in die, tam mane quam sero, priusquam ad refectionem accedant, lectionem quam didicerint memoriter magistro suo referant, qui simul etiam curabit ut latine, quantum eorum feret capacitas, loquantur cavebitque ne ullas scribant litteras nisi de sua permissione, et nisi prius eas viderit, nec alios libros quam qui sint suae vocationis legant, donec ipsos sciverint. 13.  Illorum confessiones ipse audiat et conscientiam sollicite ac prudenter instruat. Initium sapientiae timorem Domini illis inculcet, utque se in omni puritate et innocentia custodiant, invigilet, ac nisi quid obstiterit, curet in eadem missa maiori quoties professi toties et novitii confessi post eosdem professos communicent. 14.  Non admittantur ad professionem, nisi consultis et consentientibus senioribus, annoque probationis completo, nec ante 16 aetatis annum, nec antequam diversis vicibus in capitulo supplices petierint in congregationem fratrum accipi, pariterque de illorum moribus libera piaque voluntate constiterit. De his omnibus abbas vel is cui commiserit illum in capitulo coram toto conventu diligenter examinabit. Ad professionem admittendi ante professionem omni rerum suarum cura et administratione se expediant, cumque de bonis suis disposituri erunt, nihil eis nec nutu quidem significetur quo libertas eorum in hac dispositione facienda possit impediri. 15.  Dies professionis mensis et annus in libro ad hanc rem deputato describentur a professo et a praelato eius professionem recipiente, qui servabitur in tuto loco, velut in archivo simul et scedula professionis, ut casibus saepe emergentibus et requirentibus exhiberi possit. 16.  Professio vero non fiat nisi die dominica vel alio festivo, praesertim si nulla requirat necessitas et semper sine conviviis, ut superiori statuto cautum est. Nec nisi a proprio abbate, et in monasteriis commendatis a patre abbate aut eius commissario, prout Sixti IV fert constitutio, recipiatur. 17.  Meliorem partem diei quo professus est, in deputato ecclesiae oratorio intendat orationibus et piis meditationibus, attendatque diligenter suae professionis obligationem et oret Deum ardenter, ut qui sibi dedit velle et incipere, det quoque salutarem progressum in reddendo, quod ei promisit ; eodem die parentibus non loquatur, nisi praesente magistro, aut alio seniore, ne devotionis suae fervorem possit minuere. Refectionem in refectorio sumat. 18.  Qui probationis suae annum impleverit et conditiones requisitas habuerit, professionem emittere poterit, praelatusque eam suscipere non differat, cessante legitimo impedimento, ne ille postea discedat, et sit tantum oneri monasterio, quo in casu ipse vel eius parentes tenentur refundere sumptus quos fecerit ab eo die quo professionem emittere debuerat, quod illis opportune notificabitur, ne ignorantiae occasionem praetendant. 19.  Si quis novitius dimittendus fuerit, id magna cautione adhibita diligenter fiat, ut ea res neque dimissi animae aut famae, neque monasterii et Ordinis existimationi detrimentum afferat ; dimitti autem debent propter has causas : si quis autem ingenio aut natura ad aliquod votorum praestandum ineptus compertus fuerit ; si sit iis moribus quibus conventus concordia et tranquillitas turbari aut infirmior ad peccandum impelli facile possit ; si sit in eo aliquando notabilis deformitas ; si denique Ordini nostroque instituto congruere minime videatur. Quod si novitius sponte sua discedere voluerit, post benignam ei adhibitam exhortationem nemo sit ei molestus, nec invitus retineatur ; qui semel dimissus aut qui voluntarie discessit, denuo recipi petat, nullatenus, nisi in magni momenti causa a superiore discussa, de seniorum consilio recipiatur. 20.  Dimisso restituantur quaecumque attulerit, excepto quod in usum suum sumptum fuerit, aut si quid forte monasterio legitime dederit, quod est tamen restituendum fuerit prior vel visitator iudicabit. 21.  In unaquaque provincia, ubi commodius fuerit, monasterium aliquod novitiorum institutioni destinetur, quod erit velut seminarium, in quo omnes aliorum monasteriorum novitii ab uno aut altero magistro pro multitudinis eorum ratione pariter in regula, in statutis Ordinis, in divinorum officiorum celebratione, in ritibus, cerimoniis, observantia regulari, ceterisque ad uniformitatem Ordinis servandam spectantibus, et in his omnibus quae scire debent, antequam profiteantur. 22.  Abbas vel superior eiusdem monasterii curam geret regiminis eorum vel eis provideat de victu et vestitu aliisque necessitatibus quae omnia recipiet a monasteriis a quibuscumque fuerint missi, pro pensionis parte, quae eis, si praesentes essent, ministrarentur. 23.  Porro monendi sunt continuo ipsi novitii, ut sedulo cogitent ac meditentur, ad quid in monasterium venerint, videlicet ut probent, sciant et intelligant quae vota facturi sunt, ut postquam Domino voverint, reddant, quia Deo displicet stulta et infidelis promissio. 1.  Quaecumque statuta sunt et statuentur, praesertim vero de reddendis votis, de divinorum officiorum celebratione, deque omnibus ad regularem observantiam suis locis, temporibus et modis retinendam, de novitiorum receptione, deque aliis omnibus ad quae omnes utriusque sexus personae Ordinis nostri professae, pari obligatione astringantur. 2.  Pater abbas vel eius vicarius ipsa statuta in vulgari sermone translata in omnibus et per omnia ipsis monialibus tradat et ab eis observari curet. Utrumque monasterii earum regimen spirituale scilicet et temporale bene administrari, et illis de necessariis rebus debet provideri, officioque suo fungi erga illas satisfieri diligenter conetur. 3.  Nulla debet in capitulo proponi ad habitum suscipiendum, nisi de consensu seniorum monialium ; si qua vero reiecta fuerit, non amplius proponetur, nisi concesserit pater abbas, et nisi ob iustam causam ab eo approbatam recipiatur. 4.  Quando vestiendae erunt habitu novitiatus, ad vitandum tumultum et conservandam earum devotionem, vesperi introducantur monasterium et mane induantur habitu in interiori ecclesia et sine pompa saeculari. 5.  Non multiplicentur novitiae ultra numerum quo vel ex redditibus monasterii, vel ex consuetis beneficiis commode sustentari possunt ; eleemosinas vero quae pro earum receptione dantur, recipiat abbatissa vel bursaria in communitatis utilitatem convertendas, prout iudicaverit visitator, et de receptis illis et expensis abbatissa vel bursaria rationem reddent. 6.  Nihil autem de bonis novitiae monasterium recipiet, ne ea occasione ab eo discedere nequeat, eo praetextu quod totum vel partem maiorem suae substantiae monasterium possideret, et ne facile si discederet, recuperare possit, quod propterea, ne fieret, sancta Synodus Tridentina sub anathematis poena dantibus et recipientibus prohibuit. 7.  Nulla etiam recipiatur, quae prius sacro confirmationis chrismate insignita non fuerit, ne tali modo et occasione cogantur moniales introducere episcopos et aperire monasteria saecularibus, et ut virtute illius adversus demonium tentationes puellae minuantur. 8.  Novitiae monialium suscipiantur, probentur et instituantur ut religiosorum novitii, in dormitorio unaquaeque cellam habeat, in eaque pernoctet, et in refectorio cum aliis utramque refectionem sumat. 9.  Ut nullam puellam ad novitiatum, nisi qualitatibus requisitis recipiant, vel semel receptam dimittant, sine auctoritate et consensu patris abbatis vel eius mandato speciali, abbatissis iniungitur sub poena suspensionis, ad arbitrium illius propter inconvenientia quae inde contigerunt. 10.  Confessarii monialium sint religiosi senes Ordinis professi et monasteriorum, quorum abbates supradictarum monialium monasterio immediatam habent paternitatem, inculpatae vitae, boni consilii et in singulis dictarum monialium monasteriis, si facultates tulerint, alter frater etiam Ordinis religiosus, qui confessarium in celebrandis missis, ceterisque ad divinum officium pertinentibus iuvet, non tamen confessiones audiat, nisi ei a visitatore commissum fuerit. Ipsi religiosi, qui confessario adiuncti fuerint, non vocentur aliis nominibus quam primi, secundi, tertii capellani. Ipsis missas celebrantibus non moniales vel puellae, sed aliquis famulus respondeat et ministret. 11.  Offeratur confessarius extraordinarius praeter ordinarium bis aut ter in anno, qui earum confessiones audiat, et ipse sit Ordinis nostri, ut sciat examinare conscientias earum, de his quae sunt suae professionis et Ordinis, de casibus circa vota et similibus in quibus magnam cautionem et prudentiam adhibebit et ei confiteri abbatissa et omnes aliae nulla excepta, teneantur, nec alicui earum vel etiam ipsi confessario malae suspicionis datur occasio. 12.  Religiosis illis competens victus et vestitus, qualem in monasteriis, unde assumpti fuerunt, haberent, ab abbatissis administrabitur. Vigiliis vero, praecipuisque horis divini officii intererunt, in suo choro, et homilias et evangelia et collectas cantabunt, unus etiam eorum semper in monasterio residebit. 13.  Si pater abbas non habeat religiosos idoneos quos monasteriis monialium sibi subditis in confessarios praeficiat, requiret ab aliis nostri Ordinis abbatibus ex eorum fratribus idoneis quot opus habuerit. Ipsi vero abbates omnes in hoc et in ceteris rebus occurrentibus et ad regimen monasteriorum spectantibus sese mutuo iuvent. 14.  Unicuique monasterio monialium praeficiatur peritus religiosus, vel si commode non possit fieri, saecularis aliquis sine defectu bonus catholicus, maturo iudicio, circumspectus et timoratae conscientiae, qui temporalis regiminis administrationem suscipiat, et priusquam ei committatur, tenebitur iuramentum fidelitatis praestare et singulis annis suae administrationis rationem reddere abbatissae et conventui, in confessarii praesentia et visitatoris in visitatione sua, vel quando ipse necessarium esse iudicaverit. 15.  Religiosi qui pie et laudabiliter sine reprehensione monasteriis monialium confessarii vel procuratoris officium diu exercuerint, postquam senuerint, non possunt ad sua monasteria remitti ob suam senectutem, sed qui monasterio profuerint cum valuerint, per aetatem iam senio confecti, ab eodem, si facultates commode fieri possint, usque ad mortem foveantur et alantur. 16.  Nulla monialis eligatur in abbatissam, minor 40 annis, vel si talis haberi non possit, saltem 30, quam ad minimum quinque annos post professionem in Ordine vixerit. 17.  Abbatissae sint monialibus suis vere matres earumque necessitatibus benigne et cum charitate subveniant ; infirmis compatiantur, errores corrigant et in spiritu lenitatis instruant, atque in sua conversatione humilitatis exemplum praebeant. 18.  Eaedem filias suas moniales saepissime conveniant et ad observantiam regulae et disciplinae monasticae exhortentur, de illarum conversatione diligenter inquirant, frequentissime, si continuo nequeant, cum eis simul in refectorio, utramque refectionem sumant, quae omnia ad religionem et concordiam plurimum sunt non vacet. 19.  Moniales vicissim uti obedientiae filiae matrem suam abbatissam ament et revereantur, propterea ei obedientiam reddant ; sine eius scitu nullae personae saeculari loquantur aut scribant litteras, nec munera a quopiam accipiant, aut quidquam dent, et in omnibus voluntati eius cui suas resignarunt, se subdere studeant. Vanitatis vero, singularitatis ac diffidentiae vitandae causa, non alio quam eius cui omnia sua aperta esse debent sigillo utantur, quod illis sicut fratribus proprium habere interdictum est. 20.  Ipsae vero inter se, ut esse et dici mereantur sorores, mutuam charitatem conservent, et in omni tempore, loco et actione auxiliis et suffragiis paribus se mutuo iuvent. Singulis autem quindecim diebus, solemnioribus diebus festis et omnibus dominicis Quadragesimae et Adventus, peccatorum suorum confessiones faciant, et sacram communionem suscipiant, et iis salutaribus praesidiis se muniant ad omnes demonum tentationes superandas. Devotionem earum, quae omnibus diebus dominicis et aliis praefatis diebus communicare cupiunt, laudamus, ac ne ab hoc pio opere abstinere, nec ad ipsum accedere cogantur, prohibemus tantum id faciant non ex singularitate aliqua, sed cum abbatissae permissione et confessarii consilio ; aliter potius vanitati et culpae quam merito tribueretur. 21.  In divinis officiis devotae sint et diligentes, sermocinationes nullas in ecclesia faciant, sed silentium servent, ante missae introitum sacerdoti celebranti et alta intelligibili voce dicenti *Confiteor*, ipsae simili voce in suo choro *Misereatur* et *Confiteor* dicendo respondeant. Quando habetur concio, in attentione et auditione eius persistant, nec illa durante abesse, nec ad cancellos, nec ad turnum aut alio in loco nimis loqui praesumant. 22.  Habeant suas meditandi horas ordinatas post vigilias et completorium sicut religiosi, et tunc orationi et meditationi vacent, alias horas tam mane quam post meridiem per abbatissam ordinatas abeant ad honestas occupationes in labore manuum. 23.  Quo durante earum una ad hoc deputata in loco, quo omnes cum claustri praeside congregabuntur per congruum temporis spatium, leget ex quopiam libro aliquod quod eas ad pietatem incitet, ac de suae professionis observatione, de timore et amore Dei ac proximi instruat. Opera autem earum in usum communitatis cedant, et si quae vendita fuerint, in arca communi servabuntur pecuniae, quae ex eis percipientur. 24.  Lectiones in refectorio, in collatione ante completorium et durante praefato labore non fiant, nisi in propria earum vulgari lingua, ne non intelligentes negligant. Pro communibus et publicis illis lectionibus atque privatis suis, nullos licebit habere libros, quam quos earum visitator vel eo absente confessarius viderit et sub signo manuali probaverit. 25.  Ad sanctimoniam conservandam rarissime nec nisi urgente necessitate loquuntur personis saecularibus moniales, quod eis non concedatur et abbatissa nisi cum eis quorum probitas et catholica fidei professio bene nota fuerit, et per crates locutorii, nec unquam solis sed binis simul et iuniori senior ut custos et testis semper assistat. 26.  Servent conformitatem in habitu regulari Ordinis, nullisque aliis quam albis tunicis, subtunicis et cucullis vestiantur, nigrum velum super album continuo habeant et scapulare nigrum, nihil autem crispum, pomposum, saeculare aut profanum appareat ; nec utantur ullis pannis sericis, nec bavariis, ut vocant, complicatis, sed componantur ad simplicitatem et humilitatem omnem quae pudicas decet virgines, vela sua non elevent nec extendant more saeculari usque ad oculos dimittant, ut vere velatae sint, nec mundus eas nec ipsae mundum videant, et tamquam ipsi mortuae soli Christo suo sponso vivant. 27.  Defectus et negligentiae in capitulo more Ordinis corrigantur, delinquentes regulariter et cum qualitate puniantur ; quae autem in capitulo acta, tractaque fuerint, ne cum quibuscumque personis aut quidquam eorum propalare audeant. Prohibetur abbatissae sub poena suspensionis a dignitate et officio suo per mensem, monialibus vero sub poena abbatissae et senioribus visa. 28.  Si contingeret abbatissam aliquam vel monialem committere quidquam eorum, propter quod abbas deponeretur, vel religiosus puniretur vel incarceretur, vel disciplinae regulari subiaceret, illa quoque abbatissa deponi, et monialis puniri, incarcerari, disciplinae, aliisque poenis regularibus corrigi debet, servata tamen moderatione propter sexus fragilitatem. 29.  Abbatissa, negotia et necessitates monasterii, quae occurrent, proponat monialibus, et ex earum consilio determinet. Ipsae quoque defectus suos illi aperiant, et in amore et mutuo consensu membra capiti et caput membris compatiatur, communique paci et utilitati conventus inserviatur. 30.  Habeant abbatissae ex suis monialibus officiarias per quas tam sanis quam infirmis necessaria omnia ministrari faciat, et non per saeculares. Viduas vero secum minusque coniugatas etiam consanguineas in familia sua, nec cum monialibus infra regularem clausuram non habeant, nisi urgente causa a visitatore approbata. 31.  A Concilio Tridentino decretum est, quod nulli monialium licet post professionem a monasterio exire, etiam ad breve tempus quocumque praetextu, nisi ex legitima causa a suo superiore approbanda. Ingredi autem septum monasterii illarum nemini liceat, cuiuscumque generis aut conditionis, sexus aut status fuerit, nisi cum eiusdem superioris licentia in scriptis obtenta, sub excommunicationis poena ipso facto incurrenda. 32.  Dare autem licentiam ingrediendi vel egrediendi idem superior non debet, nisi in casibus necessariis, qui sunt, quando aliquod periculum est evidens, ut incendii, inundationis aquae et infirmitatis periculosae, vel alia necessitate, quae vitari non possit aliter quam monasterium egrediendo, et tantum ad certum tempus a patre abbate vel eius vicario rescribendum. Cui decreto sicut et ceteris aliis eiusdem Concilii Tridentini, imo Spiritus Sancti nobis per ipsum praecipientis, obedire tenemur. 33.  Quapropter quae contrafecerit, si sit abbatissa, quia excommunicationem, ut praefertur, latam ut debuerat, non reverita est nec timuit, a sua dignitate abbatiali et officio primo suspendatur, et si perseveraverit, deponatur. 34.  Deinceps novitiae antequam faciant in ecclesia professionem suam solemnem, in capitulo praesente visitatore vel abbatissa, promittant obedientiam et se servaturas clausuram regularem et vitae communitatem, alias in professione non recipiantur. 35.  Ideo de illis duabus obligationibus, ut de aliis in suo novitiatu bene informentur, ne se difficiles postea praebeant in earum observationem, et aliae moniales cogantur quoque cum ipsis ad eamdem servandam, nec deinceps in receptionibus novitiarum benedictiones omittantur, quae a praelato vel deputato religioso dabuntur. 36.  Examini novitiarum Deo dicandarum aderit visitator, seu aliquis religiosus Ordinis ab eo deputatus, qui novitiae voluntatem explorabitur, an coacta, an seducta sit, an sciat quid agat, et an voluntas eius pia et libera cognita fuerit, habueritque requisitas conditiones iuxta monasterii statum et Ordinis regulam quam professura est. 37.  Novitiae professionem suam faciant eo modo, tempore, aetate, ceterisque servandis quae servanda esse in novitiorum professione statutum est, et professae in iisdem regularibus observantiis et disciplinis, quibus obligantur professi. Visitatores patres confessarii et alii quicumque nunquam refectionem sumant cum abbatissis et monialibus in locis regularibus, quod eis abbatissis omnibus prohibetur, sub poena qua monasterium earum ingredi pro praefata executione interdicimus. Confessarius earum poterit ingredi, quotiescumque administranda erunt sacramenta infirmis sed non sine cuculla et stola, nec unquam extra hos casus ingrediatur. Medicus quoque ordinarius et pharmacopola, operarii etiam quando aliquid operandum reparandumve fuerit, et curabit unus ex confessariis vel capellanis, qui semper praesens aderit, ut illi non intromittantur nec laborent antequam moniales recesserint. 38.  Una tantum sit porta regularis clausurae et altera si rebus in eam reportandis necessaria sit, utriusque claves apud se continuo abbatissa servabit, ut de his quae fient intus et quandocumque opus fuerit respondere possit. Eas nulli committat quam portariae quae senex erit, prudens et bene probata, quaeque habeat prope regularem portam cellam, in qua interdum in eius custodia manere possit ; nihilominus in dormitorium cum aliis se post Completorium pernoctura recipiat. 39.  Conceditur ut puellae educandae et formandae recipiantur a magistris quae eis praeficientur, in virtutum disciplina pie erudiantur ante duodecimum aetatis annum, quo completo diutius non retineantur, nisi profiteri velle se declaraverint. Pensiones vero illarum quae educationi sustentationique dabuntur, abbatissa recipiet, illisque de victu providebit, cavebitque et earum magistrae, ne moniales in iurgia adducant, easque inter saeculares diffament, vestimenta earum absque curioso ornatu et fastu sint, nec vanitatem sed modestiam redoleant, prout decet puellas inter virgines Christi sponsas conversantes. 40.  Non liceat eis privatim alere bruta, canes et sordida animalia, quod puritati virginum maxime repugnat ; sed talia ubi reperiuntur, a monasterio expellantur, et pretium inde proveniens in usum communitatis conferatur. 41.  Sub poena proprietariorum prohibetur monialibus universis, ne pensiones tamquam proprium quid penes se retinere aut his uti, de cetero praesumant, sed statim tradant abbatissae vel bursariae, quae eas diligenter et fideliter conservet, et de illis illarum necessitatibus convenienter suo loco et tempore succurrat. Rogans et serio admonens Capitulum generale singulorum monasteriorum visitatores, quatinus praesentem constitutionem pro locorum et personarum necessitate executioni demandari procurent. 42.  Ubi sorores conversae non sunt, assumantur quarum opera abbatissae utantur in servitiis suis monialium et monasterii sui, infirmarum habebunt curam, eis ministrabunt et servient in omnibus decentius quam famulae saeculares quae in monasteriis tolerandae non sunt, quia saepius praebent occasionem expensis, damnisque plurimis, etiam diffidiis [dissidiis] et simultatibus inter moniales. 43.  Insuper quae reliquerunt omnia propter amorem sui sponsi Christi, hoc unum superest, ut seipsas relinquant et sit ipse illis unus omnium in omnibus quod divisim possident ; sorores carnales iam factae sorores spirituales communiter et coniunctim habere debent, aemulantes prudentes virgines bonorum operum oleo non sint vacuae, nec in sponsi sui servitiis segnes et fatuae, sint simplices corde et ore et opere, nihil in eis fictum aut fucatum. Illibatam Virginis ac Matris Mariae virginitatem meditentur et imitentur, atque seipsas propter Christum eius filium funditus abnegantes studeant uni ipsi Christo cui sunt desponsatae se ut veras virgines mente et corpore castas exhibere. 1.  Conversi fratres et sorores, qui ad servitium a religiosis in monasteriis sunt recepti, quamvis eorum officium, quod diligenter, fideliter et cum charitate exercere debent, assidue versentur in operibus et ministeriis temporalibus, habent tamen suas officii ecclesiastici horas, quae certo numero orationis Dominicae et *Ave Maria* definitae in *Ordinario* describuntur, ideoque non repetuntur, sed eorum magistri de illis et modo dicendi ipsos sollicite instruant. 2.  Dominicis diebus et festivis, quibus ab opere cessatur, conveniant omnes ad ecclesiam in loco sibi constituto ad omnes horas canonicas, tam nocturnas quam diurnas. Ceteris diebus ad nocturnas ab idibus septembris usque ad Coenam Domini ; alio tempore ad laudes surgant, et persoluto suo officio, audita missa, in crepusculo diei ad opera sua exeant, et reliquarum horarum preces, ubicumque fuerint, flexis genibus ante aliquod oratorium, quantum fieri potest, devote persolvant, nec eas propter ullum opus aut negotium non penitus necessarium differant. 3.  Ad *Salve Regina* post Completorium, qui fuerint in monasterio, adsint in suo loco, et aqua benedicta ordine a chori praeside aspersi recte cubitum cum silentio se conferant. 4.  Quoties feriabuntur, pulsent campanas et praecipue ubi sunt maiores, tam ad signum vigiliarum quam vesperarum. Cum iunioribus fratribus mundent loca regularia, eaque servitia omnia sibi iniuncta prompte faciant ; negligentes et tardi ieiuniis et aliis acrioribus poenis puniantur. 5.  In vestibus formam servent professionis suae in Ordine ab antiquo receptae ; scapulare non protendatur, nisi ad singulum, nec in eisdem vestibus omnibus alio quam griseo colore tam illos quam illas, uti patiatur. Abbates et abbatissas in hoc negligentes visitator vel eius vicarius excitet et moneat, et si opus fuerit, debita poena cogat. 6.  Professionem suam illa forma verborum emittant, quae ab antiquo in Ordine nostro est consueta scilicet : Promitto tibi obedientiam de bono usque ad mortem. Nec inposterum diversa conversorum et conversarum genera admittantur, sed omnes in unam formam per visitatores reducantur. 7.  Donati et donatae professionem non facient, et proinde nullo voto obligantur, sed sufficiet quod coram notario labores suos monasterio spondeant, et monasterium illud vicissim alimenta et vestimenta promittat. Communicent omnibus diebus solemnioribus et festivitatibus B. M. V. et in Coena Domini, in solemnitate S. P. N. Bernardi, nec alteri quam magistro suo, nisi de eius licentia sive superioris, vel si remoti fuerint a monasteriis aliorum Ordinum religiosis et in eorum ecclesia confiteri et communicare licebit. 8.  His qui expedite legere sciverint, horae B. M. V. et libellus de doctrina christiana et alii spirituales tantum vulgari sermone conscripti, et ad suum captum accommodati ab eorum magistro concedi poterunt ; qui eorum in legendo plus sibi assumpserit, arbitrio magistri praesumptio puniatur. Saepiusque ab eo visitentur eorum cellae, ne alios inutiles aut etiam prohibitos libros habeant. 9.  Magister eorum dominicis diebus et festivis eos ad deputatum sibi capitulum saepius convocet, adhorteturque et moneat, ac pro qualitate suarum culparum in eo, quando fuerit opus, puniat, vel etiam in capitulum fratrum pro gravitate delicti, puniendus adducat. 10.  Novitios quos superior admiserit, novitiatus habitu induat, et officiorum suorum admoneat, curetque ut omnes diebus debitis confiteantur et communicent ; non appareant sine habitu suo, observent silentium in locis et temporibus ordinatis, in refectorio cum fratribus reficiantur, quantum fieri poterit, quae eorum professio requirit, observent et faciant. 11.  Si quis tam ipsorum quam conversarum de peccato carnis, furto vel alio crimine semel convinciatur, vel secreta Ordinis vel monasterii revelaverit, ex eoque notabile damnum vel infamia accidat, puniatur sicut fratres, qui talia committerent crimina. Si in eadem similiaque crimina recidant, praeter illas poenas, vestibus regularibus exuantur, et exuti maneant per annum. Si usque tertio incorrigibilis fuerint, ex monasterio et Ordine eliminentur, sine spe reditus, quod tamen non fiet nisi prius consulto et consentiente patre abbate vel eius vicario. 1.  Ut fugitivi et suspecti a non fugitivis et suspectis dignoscantur, fratres qui de causa a suis monasteriis ad alia pergent, deferant secum litteras patentes sui superioris, quas dimissoriales seu obedientiales vocant, subscriptas et sigillo suo munitas, cum expressione loci ad quem mittentur, vel se conferant et cum certo et praefixo eundi et redeundi tempore ; secus facientes ubicumque fuerint inventi, tamquam fugitivi puniantur. 2.  Qui discedendi licentiam obtinuerit, benedictionem itinerantibus dari solitam, ad altaris gradum cum cerimoniis consuetis ordinariam quoque reversis suscipere non omittat. 3.  Itaque qui sine dimissoriis vel obedientialibus litteris vagantur in magnum Ordinis dedecus, abbates vel priores deinceps eos facile non recipiant, sed potius eos capiant et incarcerent, seu capi et incarcerari faciant, et vinctos ad sua monasteria propria remittant, aut in carceribus detineant, donec ab abbatibus vel prioribus, ne in hoc dissimulent, sub inobedientiae poena eo facto incurrenda praecipimus. 4.  Ad hoc faciendum necessarios facere sumptus non recusent, quia abbates monasteriorum quorum professi fuerint illi fugitivi, eos ipsis refundere sub pari poena tenebuntur. 5.  Qui sine abbatum suorum licentia in alia monasteria transiisse modo reperiuntur, ad professionis suae monasteria intra certum tempus eis per abbates a quibus recepti sunt praefigendum, redeant sub fugitivorum poena, ac deinceps si fugerint, in aliis monasteriis non recipiantur. 6.  Post mortem proprii abbatis nemini liceat contra promissam stabilitatem in alio monasterio profiteri ; nam ut habetur in regula, qui susceptus est in congregationem, sciat lege regulae constitutum quod illi ex illo die non liceat de monasterio egredi, nisi contingente legitima causa, cum praesidentis monasterii licentia, ut ex eadem regula conceditur. Et quisquis religiosus debet esse paratus ut ei obedientiam promittat, quem sanior pars conventus in abbatem elegerit et superior confirmaverit ; si tamen abbas consenserit, ut abbati alterius monasterii obedientiam ipse frater promittat, et in eius monasterio stabilitatem firmet ; id quidem ei licebit cum citra praeiudicium alterius nihil fiat et quieti monasterii et fratribus ea ratione sit consultum. 7.  Quia fugitivi, qui deposito habitu plusquam quinque dies extra monasterium remanent, apostatae sunt, et vinculo excommunicationis innodati nulli alii quam proprii superiores, nec vicarius aut quisquam superior, nisi in casu necessitatis et ad cautelam absolvant, nec missam celebrare permittant, aut ad officia et dignitates Ordinis promoveant. 8.  Fugitivi ipsi, qui extra monasterium et Ordinem finierint vitam, nullatenus ad sepulturam fratrum recipiantur ; si tamen laudabilem vitam duxerint et confessi fuerint quia praesumitur ad monasterium eos redire et propterea poenitere voluisse, de consensu maioris partis conventus recipi poterunt. 9.  Omnes fugitivi et apostatae Ordinis nostri excommunicati denuntientur singulis diebus sermonum in capitulo sui monasterii ex quo fugerint, quo magis ac magis apostatae alii deterreantur eosque evitent. 10.  Qui fugitivi et in apostasia fuerint capti, prima vice incarcerentur per octo dies, per quorum tres diversos in capitulo cuiusque monasterii disciplina regulari vapulent, ac in pane et aqua ieiunent. Secunda vice eamdem poenam per sex menses sustineant ; denique tertia vice praedicta poena per annum punientur, et postea ultimi in fratrum ordine remaneant, activa et passiva voce ad superioris discretionem privati. 11.  Quando ipsi post breve tempus sua sponte redierint, poterunt hae poenae secundum discretionem superioris mitigari, scilicet saltem prostrati in terram ad maius altare inter divini officii spatia psalterium integrum dicant. 12.  Ad cohibendam levitatem, inconstantiam imo et duritiem eorum, qui saepius fugerint, nec ullis correctionibus emendantur, ultimo remedio in eos utendum est ferro abscisionis, sicut ordinat S. Benedictus ex Apostolo dicente : auferte malum ex vobis, et infidelis si discedit discedat, ne ovis morbida totum gregem contaminet. Quos si, inquit, semel denuo frater exierit, usque tertio recipiatur, et postea sciat omnem suae reversionis aditum denegandum. Quare qui ex monasterio fugerit, post tertiam vicem, non est recipiendus, nisi forte ex iusta consideratione ad misericordiam commotus abbas redeuntem filium et poenitentem pro quarta vice recipere voluerit. Sed si tanta gratia dignus non fuerit, ablato ei habitu religiosi Ordinis nostri, clericali veste induatur et a monasterio in quo fuerat professus et ab universo Ordine per patrem abbatem vel eius vicarium eliminetur et depellatur, nunquam postea recipiendus, nihilominus ipse non est a suis votis absolutus, sed erit ei liberum convenire episcopum in cuius dioecesi est baptisatus, ut de loco, in quo possit vota sua Deo reddere, sibi provideat. 13.  Si qui fratres, pro privatis suis aut monasterii negotiis dimittantur seu mittantur, eis decenter et congrue de viatico provideatur, ut modeste munus sibi iniunctum exsequi valeant, ne pannosi egentes mendicare et in maximum Ordinis nostri dedecus atque scandalum incedere cogantur. 14.  Monachi et moniales in alia monasteria non transferantur propter suas culpas, quae in propriis monasteriis puniri et emendari possunt. Et si quis in aliud monasterium puniendus mittatur, aut si accipiat licentiam transeundi ad arctiorem religionem, praescribatur ei terminus, sub poena fugitivorum, ne obediendi loco ac arctioris observantiae praetextu vagetur. 15.  Qui in Ordine aut extra ipsum praeter fugam aliquid animadversione dignum perpetraverit, debitae suae culpae poenas recipiat, ac si minime fugisset, ita ut una poena accessione alterius augeatur. 16.  Personae de Ordinibus Mendicantium in nostrum Ordinem transire volentes, non recipiantur, nisi ex gratia et concessione Summi Pontificis ; sic autem recepti ad officia et dignitates nunquam promoveantur. 17.  Ad communionem habitus, victus et conversationis aliorum Ordinum fugitivos nullus recipere audeat sub poena gravis culpae, nec aliis faciamus quod nobis fieri nolumus, et tandem omnia in Ordine contra debitum ordinem per tales confusiones fiant. 1.  Quia contra charitatem est et iustitiam, alteri ad usuram, Christo iubente, mutuum dare nihil sperantes, propterea prohibetur sub poena proprietariorum huiuscemodi usura, quae est casus Capitulo generali vel primis superioribus reservatus, a quo nullus absolvi poterit, nisi prius lucrum ex mutuo exactum restituerit. 2.  Absque urgente monasterii necessitate, nulli religiosi, etiam si officiarii sint, quidquam mutuo dent vel accipiant sine licentia suorum abbatum et consensu conventus, alias mutuum, quod ab eis acceptum fuerit, nullam vim habeat, datum vero recuperabitur et ad monasterii utilitatem cedet. 3.  Nullus pro aliqua persona vel ecclesia, vel pro aliquo monasterio Ordinis nostri nisi de consensu patris abbatis et conventus, fideiussorem se constituat vel cautionem det, alias talis fideiussio et cautio nulla erit. 4.  Quae vero nunnunquam deponuntur in monasteriis custodienda, cuiusvis generis bona vel pecuniae, vina, triticum aliaeque res ad mercaturam pertinentes, talia deposita non nisi prioris, aut trium ad minus seniorum fratrum tamquam testium in abbatis praesentia suscipiant, hoc cum factum est in fraudem et detrimentum monasteriorum cessisse saepius compertum est. Restituantur etiam sub tali testimonio ut nihil inde mali monasterio oriri posset. 1.  Nullos contractus vel pacta, nullasque conventiones nec emptiones procurator monasterii, sive saecularis sive regularis, nisi de abbatis, prioris et conventus consilio, conservatis conservandis, inire debet. Contractus vero emphiteutici illegitime et contra Ordinis privilegia et statuta facti ab abbate vel commendatariis iussis, et non consentientibus religiosis, nulli sint et de facto annullantur et revocantur, quique ab abbatibus vel commendatariis aut eorum nomine a suis procuratoribus supra septem vel novem annos duraturi fiunt aut facti sunt, irriti esse a praesenti Capitulo generali declarantur. 2.  In singulis monasteriis sigillum conventus diversum sit ab abbatis vel abbatissae sigillo, nec aliqui eo abutentur in contractibus et locationibus faciendis, in archivo simul et eo modo monasterii monumenta custodiantur fideliter, nec ex eo sine interventione conventus extrahatur. 3.  Ex praecepto regulae, quoties praecipua aliqua agenda sunt, convocare debet abbas omnem congregationem et de consilio fratrum quod expeditius fuerit concludere et facere ; quod praeceptum transgredi caveant. Abbates nec bona monasteriorum ullo modo distrahere nec unquam dissipare nec in dilapidationis crimen incidant. Alienationes, venditiones, concessiones, locationes, permutationes, quomodo fieri et in quem usum pecuniae inde provenientes converti debeant, videatur et observetur de verbo ad verbum *Benedictina* quae praecepit, ut si quid alienandum extiterit, propter alicuius monasterii debita exsolvenda, vel ut aliquid aliud quod eidem monasterio sit utile, acquiratur ; pecunia quae inde habebitur ad nullos alios usus quam in debitorum solutionem vel huiusmodi acquisitionem, servatis solemnitatibus ad id requisitis, convertatur, et alienationes, venditiones aliter factae, irritae, nullae et inanes. Contra vero facientes tamquam dilapidatores monasteriorum suorum a suis dignitatibus et officiis deponendi sunt, quod a Capitulo generali decernitur. 4.  Sylvae non caeduae custodiantur pro privatis et publicis monasteriorum necessitatibus quibus et aliae arbores aedificationi commodae non abscindantur nec vendantur, nisi prius annotatae fuerint malleo monasterii et insignio venditis arboribus imprimantur, alias pro non venditis habeantur. Ipse malleus in archivo pariter cum scripturis serventur, nec eo quisquam sub poena notabilis furti abutatur. Multa monasteria saepe debitis non legitime contractis ita oppressa sunt, ut non tam de eorum periculo quam excidio timendum sit, idcirco severe singulis iniungitur visitatoribus ut diligenter inquirant de huiusmodi et contra quoscumque qui ea sine necessitate contraxerint, procedant, eosque pro suae culpae gravitate puniant, quando vero maiori cum utilitate monasterii fieri poterit, ipsa debita exsolvi provideant. 5.  Ne ista debitorum contrahendorum licentia et pernicies magis invalescat, de cetero in contrahendo mutuo ab abbatibus pro necessitatibus suorum monasteriorum servetur omnino forma a Benedicto XII Papa in articulo bullae reformationis generalis Ordinis contenta, nisi quod abbates in remotis agentes pro causis ibi expressis usque ad valorem quintae partis annui proventus suae mensae abbatialis mutuum accipere poterunt. 6.  Abstineant omnes ab aedificiis non necessariis construendis, ne graventur monasteria sumptibus quae expedit in usus magis necessarios servare. Si quae erunt extruenda vel etiam diruenda, habeatur prius consilium vel permissio patris abbatis, nisi forte aliquis casus incendii vel ruinae vel alterius praesentis necessitatis aliter exigeret, sed illius occasionis praetextu, grandia et sumptuosa construantur, maxime caveatur. Abbates et abbatissae et omnes Ordinis praelati iuramenti in sua institutione et benedictione praestiti memores sint. Strenui monasterii bonorum, iurium defensores, ac non modo ea quae iusto titulo possident, tueri et conservare, sed etiam quae eidem aliqua vi aut iniquo modo ablata et abstracta vel illegitime vendita et alienata compererint, omnibus suis viribus recuperare conentur. Ea de causa sub praefati sui iuramenti violatione praecipitur, ut prosequantur apud quoscumque iudices rescissionem, annullationem omnium et singulorum contractuum et conventionum in detrimentum suarum ecclesiarum factorum seu factarum. 1.  Pater abbas vel eius vicarius singulo quoque anno, vel quandocumque ei videbitur vel necesse fuerit, suae visitationi subiecta monasteria, commissarius vero Capituli generalis singulo triennio ea, quae suae commissionis sunt, visitabit. Attendant ipsi patres abbates et commissarii, ut officium suum diligenter praestent, alter alterius defectum suppleat, et eorum quilibet reformationis huius praecipuus executor sit, ut quae disciplinae regularis custos eam ab omnibus servari et executioni mandari curet. 2.  Praeterea quae ad legitimam visitationem attinent, inquirant de his quae in proxima visitatione ordinata fuerint, de observatione regulae eorum et praesentis reformationis et summa debitorum, qualitate possessionum, fideli administratione bonorum ab his quibus regimen spirituale et temporale pertinet, in quibus si quos superiores negligentes aut delinquentes repererint, severe puniant. 3.  In omnibus autem suae visitationis actis, formam Ordinis servent, in victu sibi parcius curent ministrari, nec pro visitationibus suspecta munera accipiant, vel aliquod extorqueant a monasteriis, nec ipsas visitationes ultra triduum nisi necessitas postulaverit, protendant, ac ne multis equis et famulis sint oneri monasteriis prohibetur, ne numerum in *Benedictina* permissum excedant. Si quid tamen in aliquo monasterio contigerit, quod illorum praesentiam requirat, ut pro recipendis [recipiendis] professionibus et aliis necessariis rebus, monasterium pro quo venerint, sumptus quos fecerint eis refundere tenebitur. 4.  Ad gerenda communia Ordinis negotia eiusdemque privilegia, immunitates, exemptiones et libertates viriliter tuendas et conservandas, duo erunt procuratores generales, quorum alter in Gallia ubi mater et quatuor primae filiae existant ; alter vero in Curia romana residebit, qui non nisi a Capitulo generali, vel eo non sedente a Rmo D. Cistercii et quatuor primis abbatibus coniunctim instituentur, confirmandi nihilominus per proximum Capitulum generale sequens. 5.  Cavebunt vero imprimis, ne inconsulto Capitulo sedente vel eo cessante, praefatis Rmo D. Cistercii et quatuor primis, indulta, concessiones et privilegia ulla contra primaeva Ordinis instituta, *Chartam charitatis* et priscas constitutiones diffinitionesque ipsius quovis praetextu vel quaesito colore impetrare praesumant, sub poena depositionis ab eorum officiis. 6.  Si quae vero aliter ab iisdem impetrabuntur, ex nunc prout ex tunc irrita et nulla ab eodem Capitulo generali declarantur. Et quoniam diversis in locis et regnis varia nonnunquam emergunt ad quae omnia gerenda personaliter intervenire non valent, procurator generalis agens per totam Italiam, alter vero ceteris in locis et regnis, ubi necesse fuerit, particulares promotores pro rerum illarum occurentium interventione, poterit substituere, quos nihilominus patres abbates vel commissarii Capituli, si sic expedire viderint, ab officiis illis amovere et abdicare valeant. 7.  Ut autem sua munia facilius obire possint, pensio illis assignabitur super fructus monasteriorum in quibus professi fuerint. 8.  Quoniam in plerisque statutis pro qualitate et gravitate culparum, certae poenae seu poenitentiae satisfactionesque factae sunt, pro pace bonorum et ad reprimendum malorum et temerariorum audaciam, quia iustum est ut metus poenae coerceat quos Dei timor et virtutis amor a malo non revocat, poenis illis transgressores inviolabiliter esse mulctandos praecipitur, si transgressio fuerit secreta, similiter poenitentia erit secreta ; et e contrario. 9.  Nullus ad aliquam poenam illarum quae hic statuuntur obligatur, nisi cum superior eius illi nominatim ob admissam culpam indixerit, excepto si in statuto declaratum sit, hoc ipso facto teneri. 10.  Nec ad peccatum mortale, ac nequidem veniale violatione illorum quisque obligatur, nisi vel propter voti transgressionem, vel propter contemptum, aut si aliud ius vel causa aut praeceptum in virtute sanctae obedientiae factum intercesserit, quod superiores non facile faciant, nec sine gravi causa admonemus. 11.  In his autem quae pertinent ad disciplinam et ad communem victum, pro temporum, locorum et personarum conditionibus, patribus abbatibus et eorum vicariis, de seniorum consilio, ad tempus dispensare licebit, eorumque dispensationem pro rei necessitate repetere et revocare non tamen perpetuam facere, nec toti conventui tribuere, nisi gravissima et manifestissima necessitas exegerit, quod cum facient ea religione et amore Dei, ut appareat eos non propria voluntate, sed sola necessitate eam dispensationem concessisse, quae cessabit, cessante necessitate. 12.  Ceterum declarat praesens Capitulum generale non esse nec fore suae intentionis, ut per praesentis reformationis articulos in ullo *Chartae charitatis, Clementinae, Benedictinae, Libello diffinitionum antiquarum* et *Novellarum*, seu antiquorum Capitulorum generalium diffinitionibus derogetur ; quae omnia in suo vigore et robore permanere proinde ac si praesentes constitutiones diffinitae non essent, in plenaria Ordinis potestate decernit. 13.  In summa pater abbas eiusque vicarius aut visitator quaecumque emendanda et corrigenda in suo scrutinio et examine invenerint, in suae visitationis charta, poenis contra transgressores praescriptis, breviter et dilucide annotabunt. Numerum personarum regularium, tam professorum quam novitiorum et conversorum, ubi praescriptus non est, constituet ; constitutum vero nec completum complere praecipiet, et cetera faciet quae in *Usibus* Ordinis et *Libello diffinitionum* de visitationis forma ad suum officium pertinere declarantur. 14.  Ac ne conventus chartarum visitationum graventur multitudine, ultimam dumtaxat patrum abbatum, si adfuerint, cum annexa sua, vel si visitator pater abbas existat, suam et quater in anno legendam relinquet ; praecedentes aliorum visitatorum chartae in archivo cuiusque monasterii futuris visitatoribus, quando et quoties petierint exhibendas, conservare mandabit, tum ut eius filiationis sit monasterium ex earum tenore, in quo id nusquam praetermitti debet, appareat, tum ut praestiti a patribus abbatibus ceterisque visitatoribus visitationis officii fides fiat, tum denique ut eorum memoria, qui sanctae reformationis operi incubuerint, ad posteros qui eum zelum aemulentur per illas cum benedictione transmittetur. * * * 15.  Praesentes Capituli generalis anno Domini 1601 apud Cistercium celebrati diffinitiones, a nobis infrascriptis Lutetiae in collegio nostro Bernardino congregatis revisas et quamprimum promulgandas esse censemus, easdem nihilominus accuratiori Capituli generalis examini discutiendas relinquentes. In huius rei fidem his propriis manibus subscripsimus, die 5 mensis aprilis 1604. Sic signatum : f. Boucherat, abbas Pontigniaci ; f. Dioniosius, abbas Claraevellis [Claraevallis] ; f. N. Boucherat, coadiutor Cistercii ; f. Martinus, abbas Wernevillerii nomine domini abbatis Morimundi. 