Vniuersis presentes litteras jnspecturis, abbas monasterii sancti Benigni dyuionensis ordinis sancti Benedicti lingonensis diocesis, et decanus ecclesie cabilonensis exequtores seu conseruatores, vna cum venerabili et discreto viro domino officialis trecensis cum illa clausula quatenus vos duo aut vnus vestrum, etc., a sede apostolica deputati, salutem in domino. Noueritis nos jn presentia notariorum et testium jnfrascriptorum, litteras venerabili et discreti viri domini officialis lingonensis sanas et integras, vero et integro sigillo curie lingonensis sigillatas prout prima facie apparebat recepisse (suit la charte n° 27). Quibus litteris nobis per fratres Johannem de Burgilles cantorem dicti monasterii sancti Stephani et Johannem Viomgiis priorem prioratus de Thardo, canonicos dicti monasterii sancti Stephani, procuratores et procuratorio nomine religiosorum virorum abbatis et conuentus dicti monasterii sancti Stephani ex vna parte, ac per discretos viros dominos Petrum de Corbigneyo et Petrum de Loya canonicos dicte capelle, procuratores et procuratorio nomine dictorum decani et capituli eiusdem capelle ex parte altera; exhibitis iisdem procuratores procuratoriis nominibus quibus supra, exhibuerunt coram nobis litteras apostolicas quarum tenores inferius continentur, petentes ac humiliter supplicantes vt cum esset eis periculosum et difficile dictas litteras apostolicas totiens exhibere, et de loco ad locum transferre quotiens et vbi dicte partes et earum altera contra alteram vellet eis vti, quatenus tam auctoritate apostolica quam dominum officialis lingonensis nobis in hac parte commissa per personam publicam exemplari et transcribi faceremus, decernentes exempla seu transcripta dictarum litterarum apostolicarum sit facta eandem vim et auctoritatem cum ipsis originalibus auttenticis habitura, et fidem facere perpetuo inter partes jta que auttenticis originalibus in tuto loco repositis possint dicte partes et earum quelibet dictis exemplis seu transcriptis, vt publicis et auttenticis vti quotiens opus erit. Qua supplicatione sit facta, nos dictas litteras apostolicas vidimus et inspeximus, ac per jnfrascriptos publicos notarios et alios fidedignos videri et jnspici fecimus diligenter. Et quia dictas litteras sanas et integras ac omni suspitione carentes prout prima facie apparebat, inuenimus ipsas per infrascriptos auctoritate apostolica publicos notarios percepimus et fecimus exemplari et transcribi, ac in publicam formam redigi decernentes exempla seu transcripta huiusmodi sit facta eandem fidem facere et eandem firmitatem habere perpetuo cum auttenticis originalibus antedictis. Quarum litterarum apostolicarum prima cum vera bulla domini pape in filo serico bullata prout prima facie apparebat continet talem formam: Johannes, episcopus, etc. (Voir la confirmation de la transaction, supra, n° 20). ...Tenorem vero dictarum litterarum super compositionem huiusmodi confectarum de verbo ac verbum presentibus inseri facimus quum talis est. (Voir la copie de la transaction de 1311, Cartulaire de Saint-Etienne, édit. Parisot, n° 27). ...Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre confirmationis, commitionis et suppletionis, insi augere uel ei ausu temerario contrarie, si quis ante hoc attemptare presumpsit jndignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum eius se nouerit incursurum. Datum Auinione X° kalendas januari, pontificatus nostri, anno nono, alia vero littera apostolica cum vera bulla prefati domini pape in filo canapis bullata prout prima facie apparebat formam continet infrascriptam... (Nouvelle copie de l’acte confirmatif, voir supra, n° 20). Preterea nos abbas dicti monasterii Sancti Benigni et decanus Cabilonensis conseruatores prefati attendentes quod parum esset compositionem huiusmodi factam esse insi et partibus seruaretur ac teneretur cum effectu, et quod hactenus plures compositiones inter partes predictas facte sunt, quas ipse partes pro eo quod non seruantibus ipsas seu quantum eas vementibus pena non erat inflicta dicte partes seruare non curarunt. Nos dictarum partium quieti, paci et concordie prouidere volentes et compositionem huiusmodi firmiter obseruare auctoritate apostolica nobis in hac parte commissa. Abbati et conuentui ac omnibus et singulis canonicis dicti monasterii Sancti Stephani necnon decano et capitulo et omnibus et singulis canonicis capellanis et clericis dicti capelle, tam presentibus quam sustituendis imposterum, tenore presentium districte percipiendo mandamus, et nichilominus ipsos et eorum singulos monemus quatenus ipsi et eorum singuli quantum in ipsis est, et ad eos spectat tam communiter quam diuisim jnfra quindecim dies a tempore, quo presentes ad eorum notitiam peruenerint nunciandos quorum quinque pro primo quinque vero pro secundo et alios quinque pro tertio et perhemptorum termino, assignamus compositionem predictam et omnia et singula in ipsa contenta recipient, approbent, et perpetuo infuturum obseruentiam et teneant cum effectu jnhibemus etiam ipsis et eorum singulis, ne contra tenorem dicte compositionis vel contentoris in ea aliquid facere vsurpare, retinere vel attemptare presumant per se vel per alium, seu alios tacite vel aperte, alioquin in abbatem, decanum ac singulares personas predictas qui mandatis, monitionibus et jnhibitionibus nostris predictis parere contempserint infuturum excommunicationis vero et capitulum suspensum. Et in eorum ecclesias interdicti summas ex causa predicta canonica monitione premissa ferimus in hiis scriptis. Et ne pretextu ignorantie se valeant excusare Sancti Johannis et Sancti Philiberti de Dyuione presbiteris, necnon omnibus et singulis publicis notariis qui super hoc fuerint requisiti. Damus tenore presentium in mandatis quatenus hunc nostrum processum in ecelesia Sancti Stephani et in capella domini ducis predicta, et alibi vbi videbitur expedire publicent, insinuant atque legant. Per hunc autem nostrum processum, seu alios a nobis uel nostrum altero faciendos non volumus, nec interdimus nostro preiudicare college predicto videlicet officialis trecensis quominus possit ad exequtionem mandati apostolici predicta procedere sicut procedere posset, si nullum fecissemus processum saluo quod presente processum aut aliqua de contentis in ipse seu summas per nos latas reuocare, suspendere aut relaxare seu quomodolibet eis preiudicare non possit, insi de dictarum partium seu legittimi procuratoris earum ad hoc habentis suffitiens et speciale mandatum processerit voluntate. Quibus sit actis procuratores prenominati, nominibus quibus supra, omnia et singula predicta approbauerunt et recepereuerunt predictis omnibus suum prebentes assensum volueruntque et expresse consenserunt predicta procuratores dictarum partium, nominibus quibus supra, quod supradicte littere apostolice nobis abbati Sancti Benigni predicto ad presens tradantur in deposito fideliter obseruare in dicto nostro monasterio nomine dictarum partium, et pro ipsis quamdiu ipsis partibus visum fuit expedire. Ita tamen quod quotiens eisdem partibus aut earum alteri opus fuerit, vel nocte ostendantur et parti petenti fiat copiam earumdem prefati quoque procuratorie dictorum decani et capituli dictis procuratoribus dictorum abbatis et conuentus Sancti Stephani, nominibus quibus supra, corporalem et vacuam possessionem vel quasi bannorum, reddituum, et jurium ex tenore dicte compositionis et concessione dictorum decani et capituli vel predecessorium suorum ratione compositionis vltimo inter ipsos decanum et capitulum ac abbatem et conuentum predictos facte, et per sedem apostolicam confirmate, nominibus quibus supra, tradiderunt et ipsos inuestierunt de ipsis per traditionem vnius cerotece, et vsauice dicti procuratores abbatis et conuentus Sancti Stephani dictis nominibus prenominatis procuratoriis dictorum decani et capituli, nominibus quibus supra, similiter corporalem et vacuam possessionem, vel quasi bonorum, reddituum et jurium, que debent habere ex concessione dicte. Abbatis et conuentus vel predecessorum suorum ratione compositionis predicte facte vltimo inter ipsos, et per sedem apostolicam confirmate tradiderunt et ipsos inuestierunt de eisdem per traditionem vnius cerotece, et permiserunt iidem procuratores bona fide nominibus quibus supra contra, predictamcom positionem non venire nec aliquid de cetero attemptare, sed eam penitus obseruare. Tenores vero procuratoriorum virtute quorum prenominati procuratores se gerebant pro procuratoribus et supra presentibus inseri fecimus vnde sequitur. Tenor procuratorii per prefatos fratres Johannem de Burgilles et Johannem de Viomgiis, coram nobis exhibiti sigillis dictorum abbatis et conuentus Sancti Stephani sigillati prout prima facie apparebat: Nos frater Poincardus abbas humilis monasterii Sancti Stephani dyuionensis, ordinis Sancti Augustini lingonensis diocesis, totusque eiusdem loci conuentus, notum facimus vniuersis presentibus et futuris, quod nos fratres Johannem de Burgilles cantorem ecclesie nostre, et Johannem de Viomgiis priorem prioratus de Thardo, concanonicos nostros latores seu exhibitores presentium nostros, facimus, constituimus et ordinamus procuratores generales et nuntios speciales, et eorum quemlibet jnsolidum ita quod non sit melior conditio occupantis, sed quod per vnum ipsorum inceptum fuerit per alium valeat terminari et finiri. Jn omnibus et singulis causis et negotiis nostris motis et mouendis, tam pro nobis quam contra nos, contra quascumque personas ecclesiasticas et seculares, coram quibuscumque judicibus delegatis, subdelegatis, ordinariis, extraordinariis commissariis seu amicabilibus compositoribus, et omnibus aliis judicibus ecclesiasticis et secularibus quibuscumque et quocunque nomine censeantur. Dantes et concedentes prefatis procuratoribus nostris et eorum quilibet jnsolidum plenariam potestatem et mandatum speciale, agendi pro nobis et nomine nostro, nos et dictum nominem nostrum deffendendi, excipiendi, proponendi, replicandi, duplicandi, triplicandi, quadruplicandi, littem seu littes contestandi, jurandi in animam nostram de calumpnia et de veritate dicenda tam super principali quam accessori, et expensi ac prestandi cuiuslibet alterius, sacramentum ponendi, positionibus... testes et instrumenta in modum probationis producendi, dicendi in testes et eorum dicta de jnstrumenta, contra nos productos et exhibita conchidendi, renunciandi, jntelloqutores et diffinitias omnias audiendi ab eisdem et a quolibet granamine appellandi appellationem suam, seu appellationes suas persequendi et jnnouandi libellum, et articulos offerendi, appellos petendi et recipiendi, expensi, petendi taxare, videndi et recipiendi easdem, super eisdem que jurandi, beneficium absolutionis nostre si necessarie fuerit jmperandi, curiam hominum et recredentiam bonorum nostrorum petendi, nec non tradendi venerabilibus et discretis viris dominibus decano et capitulo capelle domini ducis Burgundie de Dyuione, aut eorum procuratoribus pro ipsis corporalem et vacuam possessionem, vel quasi bonorum reddituum et jurium que debent habere ex concessione nostra, vel predecessorum nostrorum ratione cuiusdem compositam vltimo inter nos et ipsos facte, et per sedem apostolicam confirmate, ac eciam recipiendi pro nobis, conuentu et monasterii nostris corporalem possessionem uel quasi bonorum, reddituum et jurium que habere debemus virtute compositionis predicte, ac omnia alia et singula faciendi que nos faceremus, facere possemus et deberemus si presentes essemus, et specialiter ad petendum procurandi et consentiendi quatenus littere super confirmatione compositionis inter nos ex vna parte, et dominos decanum et capitulum capelle domini ducis ex altera, et ipsius compositionis exequtione, et obseruatione ab apostolica sede obtente auctoritate competentis judicis per manum publicam exemplentur et transcribantur firmitatem perpetuam, cum ipsis originalibus habituris quod que contenta in ipsa compositione et apostolica confirmatione teneantur, seruentur et exequtioni debite demandentur, necnon super ipsa compositione obseruanda prestandi in animam nostram abbatis predicti si necessarie fuerit corporale juramentum ratum et gratum, ac firmum plenius habentes et habituri quicquid per dictos procuratores nostros aut eorum alterum super premissis et ea tangentibus factum fuerit seu etiam procuratum. Promittentes bona fide et sub ypotheca rerum nostrarum, et dicti nostri monasterii ad opus omnium quorum interest seu intererit si necessarie fuerit judicatum solui, cum suis clausulis opportunis. Jn cuius rei testimonium, etc. Datum et actum anno Domini millesimo trecentesimo vicesimo quinto mense januarii. Item sequitur tenor procuratorii per prefatos dominos Petrum de Corbigneyo et Petrum de Loya coram nobis exhibiti dictorum decani et capituli sigillati prout prima facie apparebat: Nos Henricus decanus et capitulum capelle illustris principis domini ducis Burgundie de Dyuione, lingonensis diocesis ad Romanam curiam nullo medio pertinentis, notum facimus vniuersis presentibus et futuris, quod nos dominos Petrum de Corbigneyo ac Petrum de Loya concanonicos nostros, latores seu exhibitores presentium nostros facimus, constituimus et ordinamus procuratores generales ac nuntios speciales, et eorum quemlibet jnsolidum ita quod non sit melior conditio occupantis, sed quod per vnum ipsorum inceptum fuerit per alium valeat terminari et finiri, jn omnibus et singulis causis et negotiis nostris motis et mouendis, tam pro nobis quam contra nos, contra quascumque personas ecclesiasticas et seculares coram quibuscumque judicibus delegatis subdelegatis ordinairis, extraordinariis commissariis seu amicabilibus compositoribus et omnibus aliis judicibus ecclesiasticis et secularibus quibuscumque et quocumque nomine censeantur. Dantes et concedentes prefatis procuratoribus nostris et eorum quilibet jnsolidum plenariam potestatem et mandatum speciale, agendi pro nobis et ecclesia nostra dicte capelle, nos et dictam ecclesiam nostram deffendendi, excipiendi, proponendi, replicandi, duplicandi, triplicandi, quadruplicandi, littem seu littes contestandi, jurandi in animam nostram de calumpnia et de veritate dicenda, tam super principali quam accessori et expensi ac prestandi cuiuslibet alterius generis sacramentum ponendi, positionibus... testes et jnstrumenta in modum probationis producendi, dicendi in testes et eorum dicta ac jnstrumenta, contra nos productos et exhibita conchidendi, renunciandi, jntelloqutores et diffinitias omnias audiendi ab eisdem, et a quolibet granamine appellandi appellationem suam seu appellationes suas persequendi, et jnnouandi libellum et articulos offerendi, appellos petendi et recipiendi, expensi, potendi taxare videndi et recipiendi easdem super eisdem que jurandi, beneficium absolutionis nostre si necessarie fuerit jmperandi, curiam hominum et recredentiam bonorum nostrorum petendi nec non tradendi religiosis viris abbati et conuentui monasterii Sancti Stephani dyuionensis aut eorum procuratoribus pro ipsis corporalem et vacuam possessionem vel quasi bonorum reddituum et jurium que debent habere ex concessione nostra vel predecessorum nostrorum ratione cuiusdem compositionis vltimo inter nos et ipsos facte ex per sedem apostolicam confirmate, ac etiam recipiendi pro nobis capitulo et ecclesia nostris corporalem possessionem vel quasi bonorum, reddituum et jurium que habere debemus virtute compositionis predicte, ac omnia alia et singula faciendi que nos faceremus, facere possemus et deberemus si presentes essemus, et specialiter ad petendum procurandi et consentiendi quatenus littere super confirmatione compositionis inter nos vna parte, et dictos abbatem et conuentum ex altera, et ipsius compositionis exequtione et obseruatione ab apostolica sede obtente auctoritate competentis judicis per manum publicam exemplentur et transcribantur firmitatem perpetuam cum ipsis originalibus habituris, quodque contenta in ipsa compositione et apostolica confirmatione teneantur, seruentur et exequtioni debite demandentur, necnon super ipsa compositione obseruanda prestari in animam nostram si necessarie fuerit corporale juramentum ratum et gratum, ac firmum plenius habentes et habituri quicquid per dictos procuratores nostros aut eorum alterum, super premissis et ea tangentibus factum fuerit seu etiam procuratum. Promittentes bona fide et sub ypotheca rerum nostrarum et dicte nostre ecclesie, ad opus omnium quorum interest seu intererit si necessarie fuerit judicatum solui cum suis clausulis opportunis. In cuius rei testimonium, etc. Datum et actum anno millesimo trecentesimo vicesimo quinto mense februarii. In quorum omnium testimonium premissorum et euidentiam pleniorem, nos prefati abbas Sancti Benigni, et decanus Cabilonensis exequtores seu conseruatores ut supra, presentes litteras fieri et publicari fecimus per publicos notarios jnfrascriptos, eorumque signis cum subscriptionibus signari vna cum sigillis nostris que ipsis presentibus litteris duximus apponenda. Datum et actum anno Domini currente more curie gallicane, millesimo trecentesimo vicesimo quinto, jnditione nona, pontificatus sanctissimi patris ac domini domini Johannis diuina prouidentia pape vicesimi secundi, anno decimo, prima die mensis februarii, videlicet die sabbati in vigilia festi purificationis beate Marie Virginis apud Dyuione jn hospitio quod fuit Guillermi de Alto Villari, assistentibus jbidem et in premissis consentientibus prefato decano dicte capelle, ac pluribus canonicis eiusdem capelle presentibus, quod religiosis viris fratribus Renaudo priore prioratus de Larreyo monacho, et celerario dicti monasterii Sancti Benigni, Petro de Corbeton ordinis fratrum minorum de conuentu dyuionense, magistri Johanne de Villeyo, Johanne dicto Bouhot, de Dyuione clericis jurisperitis, ac Petro de Jaho et Clementio Guillermi de Lingonense, Dyuionem commorantibus clericis, et multis aliis testibus ad premissa vocatis specialiter et rogatis. Et ego Guido de Vergeyo eduensis diocesis sacrosancte romane ecclesie auctoritate publicus notarius, qui vna cum Johanne Piquardi de Longo Vico et Regnaudo Raterii de Dyuione clericis auctoritate apostolica notariis publicis infrascriptis, litteras originales apostolicas domini officialis lingonensis et procuratoribus supradictis quarum tenores superius conscribuntur, vidi, legi, diligenter inspexi, tenui et palpaui quia ipsas litteras originales cum presenti exemplo seu transcripto concordare, mueui diligenti collatione facta, predicto Regnaudo legente, ac me Guidone et Johanne Piquardi prefatis assistantibus, inspicientibus et intelligentibus concordare mueui, vel additto vel muctato quod mutet sensum aut variet intellectum quia etiam exhibitioni dictarum litterarum apostolicarum domini officialis lingonensis ex procuratororium predictarum modo premisso facte, ac omnibus aliis premissis dum per dominos abbatem Sancti Benigni diuionensis, et decanum Cabilonensem executores seu conseruatores prefatos, et coram eisdem agerentur presens fui vna cum testibus supradictis. Ideo presens instrumentum ex inde confectum de mandato eorumdem dominorum seu conseruatorum in hanc publicam formam redegi, signosque meo solito signam rogatus vna cum appositione sigillorum ipsorum dominorum abbatis Sancti Benigni diuionensis et decani Cabilonensis executorum seu conseruatorum predictorum, necnon et signorum ac subscriptionum notarorium suprascriptorum... Ego Johannes Piquardi de Longo Vico, clericus lingonensis dyocesis auctoritate apostolica publicus notarius, vna cum magistro Guidone de Vergeyo et Renaudo Raterii notariis predictis litteras originales tam apostolicas quam prefati domini officialis nec non et procuratoria supradicta vidi, tenui et legi et diligenter jnspexi, ipsasque litteras originales cum presenti exemplo seu transcripto diligenti collatione factam de ipsis, prefato Renaudo legente, me quod et dicto magistro Guidone assistantibus, jnspicientibus et jntelligentibus concordare mueui vel muctato addito, vel remoto quod sensum jmmitet, aut variet jntellectum exhibitioni quod predictorum originalium et aliis premissis dum sic per prefatos dominos exequtores seu conseruatores, et coram ipsis agerentur presens fui vna cum testibus suprascriptis hinc, quod presenti jnstrumento jnde confecto signum meum consuetum, vna cum signis et subscriptionibus dictorum magistri Guidonis et Renaudi, nec non sigillis dictorum dominorum exequtorum seu conseruatorum apposui vocatus et rogatus... Et ego Renaudus Raterii de Diuione clericus lingonensis diocesis, auctoritate apostolica publicus notarius vna cum magistris Guidonis de Vergeyo et Johanne Piquardi de Longo Vico, notariis supradictis litteras originales tam domini pape quam domini officialis ac procuratorium supratranscriptium vidi, tenui, de verbo ad verbum legi et diligenter inspexi sanas et jntegras, et de ipsis cum earum presenti transcriptione facta collatione diligenti de eisdem, me Renaudo legente, prefatis Guidonis et Johanne assistantibus et jnspicientibus concordantiam jnueni nil in ipsis mutato, addito uel remoto sensum mutate aut intellectum variante exhibitioni, vero dictorum originalium et aliis superius contentis dum ut premissum est tam per prefatos dominos exequtores seu conseruatores quam coram ipsis agerentur presens vna cum testibus prenominatis fui, istud que presens instrumentum super premissis consuetum signis magistrorum Guidonis et Johannis notariorum predictorum signatum signo meo consueto signaui ad premissorum certitudinem vocatus et rogatus.