Anno Domini millesimo quadringentesimo sexagesimo tertio, decima quarta die mensis septembris, apud Cistercium statuta sunt haec in eiusdem Ordinis Cisterciensis Capitulo generali. 1.   Cum obedientia ceteris virtutibus moralibus non immerito praepolleat, et iuxta propheticam eruditionem atque Gregorii sententiam in ultimo moralium, iure victimis praeponatur, hinc est quod Capitulum generale attendens pro conservatione sacrae religionis, quam sponte suscepimus inter cetera hanc scilicet obedientiam, sine qua omnis disciplina regularis corruit, votis praecipuis profitemur obedientiae vinculum esse praecipue observandum. Eapropter communi voto parique consensu Capitulum congregatum statuit et ordinat quod tam maior quam omnes et singuli alii praeceptores, necnon milites et fratres, et beneficiati et quicumque alii de Avis in regnis Portugalliae et Algarbiae constituti, qui nostrum Cisterciensem Ordinem profitentur, ac nobis iure ordinario subesse noscuntur generali magistro, sive gubernatori moderno dictae Militiae et pro tempore existenti humiliter parere et intendere, ac sibi tamquam praecipuo dictae Militiae in ipsis regnis superiori reverentiam et honorem congruentes exhibere, ac secum sub vexillo dictae Militiae, quotiescumque ipsum ad res bellicas accedere, vel in eis interesse contigerit, aut cum capitaneo, quem ad hoc cum dicto vexillo deputaverit, militare teneantur et debeant ; et quoniam regulares personae a consortio principum et aliarum personarum saecularium, in quantum possunt, abstinere debent, eisdem praeceptoribus, militibus fratribus, et professoribus districtius inhibendo, ne quibusvis regibus, ducibus sive aliis principibus quovis quaesito colore adhaerere, ut hanc sanctam obedientiam subterfugere quoquomodo praesumant. Et si contra huiusmodi inhibitionis, statuti et ordinationis tenorem venire praesumpserint, postquam praesentium notitiam habuerint specialem, eo ipso omnibus et singulis praeceptoriis, dignitatibus, officiis et beneficiis eiusdem Militiae, quae obtinuerint, privati existant, liceatque magistro sive gubernatori praedicto de ipsis praeceptoriis, dignitatibus, officiis et beneficiis auctoritate praesentis constitutionis vacantibus, absque alia causae cognitione aliis personis idoneis providere. Item, quia nonnulli ex praedictis praeceptoribus, militibus et fratribus, antequam religionem huiusmodi profiterentur aliorum dominorum familiares erant, alii vero etsi aliorum familiares non fuerint, tamquam inobedientiae filii, ut superiori suo non obediant, ut tenentur, regi et aliis principibus et dominis adhaerent, ac suos se nominant ; ad eorum igitur temeritatem compescendum idem Capitulum statuit et ordinat, quod unusquisque praeceptor, miles, sive frater dictae Militiae, postquam habitum ipsius susceperit nullum alium in praecipuum dominum praeter magistrum sive gubernatorem praedictum habeant, ipsumque omnibus postpositis venerari, et dum in eodem loco sive curia sive extra eam residerint associare teneantur ; si qui vero contrarium fecerint, liceat magistro sive gubernatori pro tempore existenti eosdem in conventu recludere, ac alias secundum rei exigentiam corrigere et castigare. Item, quia nonnulli eiusdem Militiae, postquam praeceptorias, dignitates, officia et beneficia praedicta assecuti fuerint, regularem professionem, per alios milites seu fratres dictae Militiae emitti solitam, emittere negligunt vel recusent ; similiter idem Capitulum generale statuit et ordinat quod omnes et singuli eiusdem Militiae praeceptores, milites et fratres, qui praeceptorias, dignitates, officia seu beneficia huiusmodi pro tempore obtinebunt, infra annum a die pacificae possessionis adeptae ; alii vero qui iam praeceptorias, officia et beneficia ad praesens possident, a die qua praesentium notitiam habuerint specialem, usque ad tres menses immediate sequentes, expressam professionem, ut praefertur, emitti solitam omnino emittere teneantur ; alioquin dictis terminis elapsis, praeceptoriis, dignitatibus, officiis et beneficiis praedictis eo ipso privati existant, illaque tamquam vacantia possit magister seu gubernator praefatus idoneis conferre personis, prout discretioni suae videbitur expedire. Item, quia nonnulli ex praefatis praeceptoribus, militibus et fratribus sibi et dictae religioni inutiles suis negligentia vel malitia bona praeceptoriarum, dignitatum, officiorum et beneficiorum suorum dissipant, et tamquam infructuosa membra universo corpori Ordinis et Militiae praedictorum damnosi existunt, statuit et ordinat idem Capitulum, ut magister sive gubernator nunc et pro tempore existens tales dissipatores salubriter moneat, et si infra certum eis per eumdem magistrum sive gubernatorem praefigendum terminum se non emendaverint, dictos praeceptores, milites sive fratres dissipatores in conventu recludat, et ibi poenitentiam, de qua sibi videbitur, adimplere compellat. Si quis vero propterea se a dissipatione huiusmodi non emendaverint, liceat tunc eidem magistro sive gubernatori praefato dissipatori aliquem coadiutorem decernere religionis professum, cuius consilio et auctoritate beneficia et bona praedicta regere et meliorare possit ad certum tempus deputare ; et nihilominus si post praedicta idem praeceptor, miles sive frater dissipator, aut eiusdem magistri seu gubernatoris salubribus monitis inobediens et rebellis repertus fuerit, praeceptoriis, dignitatibus, officiis et beneficiis, quae in dicta religione obtinuerit, perpetuo privetur, faciatque sibi magister sive gubernator pro tempore existens de victu et vestitu aliisque necessariis in dicto conventu caritative provideri, necnon aliis idoneis personis de praeceptoriis, dignitatibus, officiis sive beneficiis praedictis libere et licite valeat providere. 2.   Item, quia nonnulli praeceptores, milites et alii fratres dictae Militiae in animarum suarum periculum, perniciosum exemplum, et scandalum plurimorum, contra castitatis votum per eos emissum, focarias seu concubinas publice tenere et cum eis cohabitare non verentur, ab huiusmodi perpetrandis excessibus cohibere cupientes, statuimus et ordinavimus, quod nullus ex praeceptoribus, militibus et fratribus dictae Militiae tam praesentibus quam futuris focariam seu concubinam, palam et publice, vel intra domum habitationis suae occulte, secum cohabitando tenere praesumat ; si quis vero contra statutum et ordinationem, atque prohibitionem nostram huiusmodi temere venire praesumpserit, monitione praemissa, praeceptoriis, dignitatibus, officiis et beneficiis, quae obtinent et pro tempore obtinuerint, privati existant, possitque ipsius Militiae magister seu gubernator pro tempore existens personis idoneis de illis libere ac licite providere, ac si formaliter privati existerent. Item, quia nonnulli ex praedictis praeceptoribus, militibus et fratribus et antequam religionem ipsam profiterentur, vel postea voti castitatis immemores filios et filias procrearunt, cum quibus et eorum matribus praeceptoriarum, dignitatum, officiorum ac beneficiorum huiusmodi bona turpiter consumere praesumpserunt, pariformiter statuit et ordinat praefatum Capitulum, quod nullus praeceptor, miles, frater, seu religiosus eiusdem Militiae possit filio seu filiae aut concubinae suis quaecumque bona immobilia ad praeceptorias, dignitates, officia seu beneficia dictae Militiae spectantia arrendare, seu ad firmam vel annuam pensionem, sive in emphiteosim concedere ; quod si secus fecerit, arrendatio seu firma, vel annua pensio sive emphiteosis bonorum praedictorum non tenebit ; ipse vero praeceptor, miles, frater vel religiosus, si canonica praemissione praemissa, arrendationem seu concessionem huiusmodi non revocaverit et dicta bona ad ius, usum et fructum dictae Militiae non restituerit, praeceptoriis, dignitatibus, officiis et beneficiis, quae obtinuerit, privatus existat, possitque ipsius Militiae magister seu gubernator pro tempore existens de illis personis idoneis libere et licite providere, ut praefertur, etc. 3.   Item, quia super observatione statutorum, stabilimentorum et constitutionum Ordinis et Militiae praedictorum, et correctione personarum eiusdem Militiae ac pluribus aliis rebus nonnulli praeceptores, milites et fratres praedicti iugum servitutis et obedientiae respuentes, a magistro sive gubernatore et aliis dictae Militiae officialibus, ad regem, duces, principes et alios dominos temporales eorumque officiales appellant et provocant, necnon ab eisdem litteras, cedulas appodixas et alnareta impetrent, propter quae rex, duces, et domini ac eorum officiales praedicti de negotiis et causis religiosarum personarum huiusmodi, eorumque subditorum et vassallarum contra iuris dispositionem cognoscere nituntur, unde plura scandala orta sunt, ac nisi de opportuno remedio provideatur, possent maiora in posterum verisimiliter exoriri ; ad obviandum igitur scandalis antedictis idem Capitulum statuit et ordinat, quod nullus praeceptor, miles seu frater dictae Militiae praemissa de cetero facere praesumat ; si qui vero contra statutum et ordinationem atque prohibitionem nostram huiusmodi venire praesumpserit, monitione praemissa, praeceptoriis, dignitatibus, officiis et beneficiis, quae obtinent et pro tempore obtinebunt, perpetuo privati existant, possitque ipsius Militiae magister seu gubernator pro tempore existens de illis personis idoneis libere et licite providere. Ipsi vero generali magistro sive gubernatori moderno et omnibus qui pro tempore fuerint, per generale Capitulum districte in virtute salutaris obedientiae et sub excommunicationis poena praecipitur, quatinus omnes et singulas supradictas regulas, constitutiones et ordinationes personis regularibus dictae Militiae salutares observent et observari faciat, omni dissimulatione semota ; omnibus insuper regularibus personis dictae Militiae eidem magistro sive gubernatori subditis per censuras Ordinis et sub poenis excommunicationis latae sententiae praecipiendo et mandando, ut eidem magistro in executione omnium et singulorum praemissorum humiliter pareant et devote obediant ; ceteros autem ipsi Ordini nostro subiectos ex affectu rogando, ut in favorem iustitiae in singulis praemissis favorabiles et adiutores se exhibeant. 4.   Translationem et mutationem monialium monasterii Beatae Mariae de Curia Nostrae Dominae, Senonensis dioecesis, in monachos, et institutionem, promotionem et provisionem fratris Ioannis de Blandinco, monasterii de Sacro portu, alias de Barbello professi, in priorem, rectorem et administratorem perpetuum dicti loci, per abbatem Caroliloci, commissarium domini Cisterciensis, patris abbatis immediati eiusdem monasterii, prout in litteris… *etc.* approbat. 5.   Electionem, promotionem et institutionem fratris Conradi Fogel de Lore, monasterii Beatae Mariae de Brunbach, Herbipolensis dioecesis, expresse professi, in abbatem et dignitatem abbatialem eiusdem monasterii, per abbatem de Speciosa valle commissarium abbatis Mulbrunnensis, patris abbatis immediati… *etc.* confirmat. 6.   Ad idem, pro fratre Ioanne… (*locus vacuus*) monasterii Beatae Mariae de Cella principum, Pataviensis dioecesis, expresse professi in dignitatem eiusdem monasterii, per abbatem de Alderspach, patrem abbatem immediatum eiusdem monasterii. 7.   Ad idem, pro fratre Georgio, monasterii Beatae Mariae de Sancta Cruce in Austria, Pataviensis dioecesis, expresse professi, in dignitatem abbatialem eiusdem monasterii, per abbatem de Runa, commissarium domini Morimundi, patris abbatis immediati eiusdem monasterii. 8.   Ad idem, pro fratre Ioanne Sellatoris, monasterii Beatae Mariae de Sancta Trinitate in Nova civitate, Salzburgensis dioecesis, in abbatem dicti loci, per abbatem de Runa, patrem abbatem immediatum eiusdem monasterii. 9.   Ad idem, pro fratre Ioanne de Bodenhemi, religioso monasterii de Langenstembach, ad dignitatem abbatialem monasterii de Alba dominorum, per abbates de Schonaugia, s. th. pr., et de Mulenbruna, commissarios generalis Capituli, una cum auctoritate abbatis de Novo castro, patris abbatis immediati eiusdem monasterii. 10.   Ad idem, pro fratre Ioanne de Sirck, priore monasterii de Villereyo, ad dignitatem abbatialem de Fristorf, Metensis dioecesis, per dominum Morimundi, patrem abbatem immediatum eiusdem monasterii. 11.   Ad idem, pro fratre Ioanne de Wurssch, in th. lic. monasterii Beatae Mariae Mulbrunnensis, Argentinensis dioecesis, in abbatem dicti monasterii, per abbatem monasterii de Alba dominorum, Spirensis dioecesis, commissarium abbatis de Novo castro, immediate patris abbatis eiusdem monasterii. 12.   Ad idem, pro fratre Guillelmo Acherii, religioso monasterii Beatae Mariae de Bella pertica, Montisalbani dioecesis, in abbatem eiusdem monasterii, per abbates de Grandisilva et de Calercio, commissarios domini Claraevallis, patris abbatis immediati eiusdem monasterii, prout in processu confirmationis, in quo copia processus electionis est inserta, super his confecto, cui haec praesens *etc.* approbat. 13.   Ad idem, pro fratre Albrecto Stas, religioso professo monasterii de Maris stella, Constantiensis dioecesis, in abbatem dicti monasterii Maris stellae, per abbatem monasterii de Salem, patrem abbatem eiusdem monasterii. 14.   Ad idem, pro fratre Michaele de Fonte, religioso Beatae Mariae de Barzella, Bituricensis dioecesis, in abbatem dicti monasterii, per abbatem de Landesio, eiusdem monasterii immediatum patrem abbatem. 15.   Ad idem, pro fratre Petro de Wegel, s. th. pr., religioso professo monasterii Beatae Mariae de Fonte salutis, in abbatem eiusdem monasterii, per abbatem Eberbacensem, patrem abbatem immediatum eiusdem monasterii. 16.   Ad idem, pro fratre Arnoldo, etc. instituto et proviso, etc. Provisionem et institutionem fratris Arnoldi de Novadomo, religioso de Iardineto, in abbatem monasterii quondam monialium Felicis prati, Leodiensis dioecesis, per abbatem de Alna, patrem immediatum eiusdem monasterii. 17.   Ad idem, pro fratre Ioanne de Longoprato, religioso Claraevallis, in abbatem monasterii de Charmeya, Catalaunensis dioecesis, per abbatem de Bullencuria, commissarium abbatis de Valle clara, patris abbatis eiusdem monasterii. 18.   Ad idem, pro fratre Guillelmo Regis, alias de Sagiaco, religioso monasterii de Septem fontinus, Eduensis dioecesis, ad dignitatem abbatialem eiusdem monasterii, per abbatem de Charitate et priorem Cistercii, a domino Cisterciensi Capituli generalis auctoritate fungente, commissarios. 19.   Ad idem, pro fratre Hugone de Bremundam, religioso monasterii de Gratia Dei, Bisuntinensis dioecesis, in abbatem dicti loci, per abbatem Charitatis, patrem abbatem immediatum dicti monasterii. 20.   Ad idem, pro fratre Wernerio, religioso professo monasterii de Caherio, in abbatem dicti monasterii, per abbatem Trium fontium, eiusdem monasterii immediatum patrem abbatem. 21.   Ad idem, pro fratre Ioanne de Slebussch [Slebusch], monasterii Beatae Mariae de Veteri monte, Coloniensis dioecesis, ad dignitatem abbatialem dicti monasterii, per dominum abbatem Morimundi, patrem abbatem immediatum eiusdem monasterii. 22.   Ad idem, pro fratre Nicolao de Sancto Gengulpho, monasterii Beatae Mariae de Bona valle Viennensi, in priorem [de] Penthemont, per abbatem Caroliloci, commissarium Rmi. domini Cisterciensis. 23.   Generale Capitulum misericorditer dispensat cum abbate Burkardo Ebracensi, quatinus possit semel eligere confessorem de Ordine, qui eum possit absolvere a casibus generali Capitulo reservatis, atque excommunicationum sententiis, apostasiis, irregularitatibus contractis, atque pro una vice simile beneficium suis religiosis conferre possit ; insuper propter timores guerrarum benedicere novitios suos infra annum, dum monstrant bene et complete scienda. 24.   Ad idem, pro abbate de Bildhusen. 25.   Ad idem, pro abbate Lanckheim, excepto de benedictione novitiorum infra annum non benedicendorum. 26.   Abbatibus de Mulbruna [Mulbrunna], de Fonte salutis, de Lanckheim et de Ebraco, per generale Capitulum committitur, quatinus cum abbate de Sconovia visitent et reforment collegium Heydelbergense, et illi de sufficienti et idoneo provisore de Ordine, ubicumque inveniatur, provideant in plenaria Ordinis potestate. 27.   Attenta paupertate et desolatione monasterii Beatae Mariae de Fonte salutis occasione guerrarum, unde maximam incurrerat damnationem, praesens generale Capitulum benigne cum abbate et conventu dicti loci dispensat, quatinus iuxta et secundum formam *Benedictinae* possit facere contractus, mutuationes, venditiones et alienationes aliquorum bonorum et possessionum eidem monasterio non multum utilium, quae tamen alienatio aut commutatio, iudicio, arbitrio et discretione abbatum de Ebraco et de Lanckheim, quos coniunctim vel divisim deputat ad hoc commissarios in plenaria Ordinis potestate ; eidem abbati de Fonte salutis misericorditer annuentes, ut ipse pro semel unum de Ordine valeat eligere confessorem, qui eum ab omnibus casibus et excommunicationum sententiis generali Capitulo reservatis absolvere valeat, et hoc idem beneficium possit suis religiosis pro una vice conferre. 28.   Generale Capitulum specialem profectum monasterii Beatae Mariae de Stapharda, Taurinensis dioecesis, dati in commendam, ex affectu desiderans, confirmat fratrem Hilarium de Revello in priorem claustralem dicti monasterii, dando sibi potestatem novitios recipiendi, et eidem committendo et praecipiendo, quatinus coenobia quaedam monialium eidem monasterio subiecta, visitet et reformet, et si opus sit, auctoritate Capituli et Ordinis corrigat et puniat secundum formam et ordinationes regulares Ordinis ; si autem, ut ad aures praesentis Capituli pervenit, abbatissase [abbatissae ] et moniales monasteriorum Pogoliae apud Montemregalem, et Cellaenovae apud Fossanum eidem monasterio Staphardi immediate subiectorum citra modica tempora indebite ab obedientia, humilitate et reverentia dicti monasterii se substraxerunt [subtraxerunt], per ipsum priorem reducantur et compellantur per censuras Ordinis humiliter redire ad praefatum gremium, quodque tam ipse prior quam ceteri religiosi professi de eodem monasterio confessorem de Ordine pro una vice possint eligere, qui eos et quemlibet eorum ab omnibus casibus et excommunicationum sententiis aut irregularitatibus generali Capitulo reservatis possit absolvere ; insuper gratam et acceptam habet generale Capitulum provisionem illorum quingentorum ducatorum per Sanctissimum Dominum nostrum Papam assignatam ipsis religiosis pro mensa et necessariis ipsorum, per manus ipsius prioris recipiendam et distribuendam. 29.   Abbati de Villari per generale Capitulum committitur, quatinus se informet super controversiis et differentiis, occasione quarumdam terrarum de novo culturam, aut alias, inter abbatem et conventum de (Memla) [*Nizella*] et abbatissam et conventum monasterii monialium de Walteribrania, Cameracensis dioecesis, et huiusmodi controversiae pacificet, terminet et diffiniat, in plenaria Ordinis potestate. 30.   Fratrem Robertum de Prulliaco, dictum Beaupère, religiosum monasterii Beatae Mariae de Misericordia Dei, per dominum Pontigniaci personaliter ad secundam diem praesentis Capituli citatum, promotori causarum ipsius Capituli, quod iustum foret responsurum, prout per litteras rescriptionis et relationis super hoc confectas legitime constitit et constat, et debite vocatum et excommunicatum, sed nec per se, nec per procuratorem comparentem, praefatum generale Capitulum reputat et declarat contumacem et excommunicatum, omnibusque et singulis abbatibus et religiosis super hoc requirendis mandando et praecipiendo, quatinus palam et publice tamquam talem ab omnibus devitandum declarent et publicent, in plenaria Ordinis potestate. 31.   Ad idem, contra fratrem Ioannem, abbatem Sancti Leonardi. 32.   Ad idem, contra fratrem Odoynum, monasterii Palacii Beatae Mariae, Lemovicensis dioecesis. 33.   Generale Capitulum sub poena excommunicationis latae sententiae praecipit abbati de Fontemorum, quatinus infra proximum festum Nativitatis Domini solvat et satisfaciat tam in bursaria collegii Sancti Bernardi quam alibi Parisiis in multis locis, de summa 30 flor. 2 solid. et 5 denariorum parisiensium, per fratrem Ioannem Guichardi, nuper suum scolarem in eodem collegio debitorum et contractorum ; alioquin praefato elapso termino generale Capitulum committit abbatibus de Caroliloco et de Regalimonte, s. th. pr., et eorum cuilibet, quatinus per censuras Ordinis dictum abbatem de Fontemorum ad hoc compellant, in plenaria Ordinis potestate. 34.   Domino Morimundi per generale Capitulum committitur, quatinus quantocius commode poterit ad monasterium de Castellione personaliter accedat, et processus, discordias, lites et controversias in eodem monasterio occasione dignitatis abbatialis ortas et motas, audiat, pacificet, terminet, diffiniat et sententiet, religiosos rebelles et inobedientes, iuxta suorum exigentiam delictorum, puniat et corrigat, in plenaria Ordinis potestate. 35.   Dominis abbatibus Cistercii, de Pontigniaco, de Claravalle et de Morimundo praesens generale Capitulum causarum praesentis Capituli discussionem et determinationem, quas propter earum gravitatem et multitudinem terminare non valuit, committit in plenaria Ordinis potestate. 36.   Abbatibus de Monte Sanctae Mariae et de Roseriis committit generale Capitulum, quatinus diligenter et debite se informent super commoditate et incommoditate venditionis cuiusdam domus sitae in Ledone Salinarii, per abbatem et conventum monasterii de Balerna, et prout repererint, in proximo generali Capitulo aut domino Cisterciensi referant. 37.   Provisori collegii de Vienna per generale Capitulum praecipitur, quatinus omni dissimulatione semota, pareat et obediat abbati de Sancta Cruce in his, quae concernunt regimen et reformationem dicti collegii, et quod ipse provisor una cum praefato abbate compellant per censuras Ordinis omnes et singulos abbates debentes mittere scolares, ad mittendum ad praefatum studium, in plenaria Ordinis potestate. 38.   Capitulum generale magno compassionis affectu considerans ruinam et paupertatem monasterii de Sancta Cruce in Austria propter guerras, sibi remittit et moderatur contributiones suas usque ad triennium ad sex florenos renenses, pro quolibet anno. 39.   Abbatibus de Fontibus et de Wardona in Anglia committit generale Capitulum visitationem et reformationem omnium et singulorum utriusque sexus, in provinciis Cantuariensi et Eboracensi, cum clausulis opportunis per dominum Cisterciensem addendis. 40.   Generale Capitulum, ob gravia detrimenta et onera guerrarum Allemaniae, misericorditer dispensat cum abbate Mulbronensi [Mulbronnensi], ut a missione studentis extra monasterium ex nunc usque ad biennium absolvatur et supportetur, secum etiam dispensando, ut pro una vice possit eligere confessorem qui eum absolvat a casibus generali Capitulo reservatis cum poenitentia salutari, et hoc idem beneficium suis religiosis semel impendere possit ; ulterius secundum *Benedictinam* sibi annuendo, quatinus in sublevationem onerum sibi et suo praefato monasterio importabilium possit vendere et alienare certa bona mobilia, iuxta tamen consilium et ordinationem abbatum de Schonauwia, et de Alba dominorum, quibus huiusmodi rei cognitionem committit generale Capitulum, in plenaria Ordinis potestate. 41.   Excambium factum, et passatum inter abbatissam et conventum monasterii monialium de Solismonte, Leodiensis dioecesis, ex una, capitulum et decanum et collegium Sancti Bartholomei in civitate Leodiensi, prout plenius in litteris super hoc confectis continetur, praesens generale Capitulum *secundum sui* formam et tenorem confirmat, ratificat et approbat. 42.   Tractatus, commutationes et conventus factos et factas per abbatissam et conventum de Soleriis et Ioannem Badrion burgensem de oppido Huyense, per abbates de Grandiprato et de Iardineto Capituli generalis commissarios, examinatos et examinatas, de quibus in litteris… *etc.* approbat. 43.   Generale Capitulum ordinat et praecipit et mandat abbati et conventui monasterii de Capella Thosan, quatinus si per commissarios, arbitros et amicabiles compositores in materia et causa decimarum, inter praefatum abbatem et conventum ac capitulum et ecclesiam Tornacensem mota… (*locus vacuus*) ab eorum sententia ad Curiam romanam appellent, ubi etiam sumptibus et expensis communibus provinciae in qua est situm ipsum monasterium de Capella, eiusdem processus prosecutio fiet cum favore et assitentia Ordinis et procuratione et sollicitatione procuratoris generalis Ordinis in eadem Curia romana ; executoremque huius diffinitionis ad supradicta, quoad quotas pecuniarum per abbates provinciae, si opus sit, tradendarum, abbatem de Dunis constituendo, in plenaria Ordinis potestate. 44.   Generale Capitulum cum magna animi displicentia considerans quorumdam abbatum desidiam et incuriam suis scolaribus tempore debito non mittentium, unde bursaria ipsius collegii apud varios creditores in multis pecuniarum summis est obligata, scolaresque huiusmodi occasione materiam discurrendi habent, districte et sub inobedientiae et excommunicationis poena praecipit et mandat abbatibus de Caroliloco et de Regalimonte, s. th. pr., ac provisori ipsius collegii, quatinus per censuras Ordinis, omni dissimulatione postposita, realiter et de facto compellant abbates Parisiis habentes et illuc destinare debentes ad mittendum praefatis suis scolaribus suas bursas et provisiones decentes pro toto anno, ne occasionem vagandi per civitatem Parisiensem et tempus perdendi habeant, et ne pecunias suas, sicut saepe compertum est, inutiliter exponant, cogantur etiam ipsi eorum abbates ad scribendum provisori summam pecuniarum quam eis mittunt aut ipsis tradunt, qui Parisiis destinantur, et ipse provisor easdem pecunias recipiet, fidelem computum ipsis scolaribus de earum pecuniarum expositione reddendo ; fiet autem huiusmodi coercitio expensis et sumptibus monasteriorum et abbatum ipsorum scolarium, ad quarum plenam refusionem per censuras Ordinis compellantur ; ordinatque insuper ipsum Capitulum, ut pensata diligentia et sollicitudine laboriosa servienti et vigilanti affectu moderni provisoris ipsius collegii in profectu morum et scientiae ipsorum scolarium, quamdiu ipse manserit provisor super quantitatem et bursas communes scolarium percipiat quolibet anno 20 flor. pro una bursa loco duarum, quas antiquitus solebat percipere ad supportationem onerum et expensarum, quas dietim pro conservatione honoris Ordinis et personarum facere cogitur, districteque scolaribus de dormitorio prohibetur, ne aliqua dissoluta iura noviter venientibus requirant, aut fieri permittant aut procurent, seu extremas in suis actibus dissolutiones faciant, de quibus rumor ad audientiam praesentis Capituli contra religiosae honestatis morem pervenit. 45.   Tractatum factum et passatum inter abbatem et conventum de Eleemosina, Carnotensis dioecesis, et Ioannem et Stephanum les Malevaux, mercatores Aurelianis commorantes, prout in litteris super hoc confectis… *etc.* approbat. 46.   Generale Capitulum committit domino Pontigniacensi, quatinus se diligenter informet super commoditate vel incommoditate cuiusdam tractatus inter abbatem et conventum de Bonoradio ex una, et Guillelmum Vannier agricolam et alios nominatos ex altera, prout in litteris… *etc.* si eum utilem *monasterio praefato* reperiat, ipsum confirmet… *etc.* 47.   Audita et cognita relatione ferventis et integrae devotionis et praepotenter commendatae iuvenculae Mariae de Houchyn ex illegitimo thoro procreatae, et per Sanctissimum Dominum nostrum Papam rehabilitatae, generale Capitulum ipsam benigne admittit et recipit, ad habitum et conversionem nostrae religionis in loco, quem ex suae devotionis affectu duxerit eligendum. 48.   Attenta paupertate graduatorum nunc in collegio Sancti Bernardi existentium, generale Capitulum retinet in eodem studio tamquam bene ad scientiam dispositos, morigeratos et meritos, usque ad gradum doctoratus inclusive, dummodo in moribus et scientia perseverando continuent, certos nunc nominatos et recommissos per provisorem et ceteros de consilio eiusdem collegii, videlicet de Camberone, de Claromonte, de Caricampo, secundum de Bella brancha, de Insula, de Mortuomari, de Morimundo, secundum de Boudelo, de Villa nova, de Pontigniaco, de Monte Sanctae Mariae, de Firmitate, de Savigniaco, de Alna, de Begar, de Maceriis, de Oratorio. 49.   Abbatibus de Caesarea et de Campo principum per generale Capitulum committitur, quatinus quam citius commodius poterunt, personaliter se transferant ad monasterium monialium Felicis vallis in Laudeshueta, Ratisbonensis dioecesis, et ibidem in plenaria Ordinis potestate visitent et reforment, quae visitanda invenerint et reformanda, realiter et de facto compellendo omnes et singulas eiusdem monasterii religiosas resignare et renuutiare [renuntiare ] vitalitia sua et peculia, et ne personae saeculares intrare valeant aut accessum indebitum ad eas habere, illas tamen faciant sub firmissima clausura, et abbatissam et confessorem dicti loci districte cogant ad eas sic manendum secundum formam et regulares Ordinis observantias. 50.   Abbatibus de Bolbona, s. th. pr., et de Fonte frigido coniunctim committitur per generale Capitulum, quatinus quam cito commodius poterint, se transferant ad monasterium de Bello loco Ruthenensi, et ibidem visitationis et reformationis officium exercentes se diligenter informent de moribus, vita et religione abbatis praedicti monasterii, et qualiter observat et observari facit puncta cartae visitationis sibi factae per dominum tunc Morimundi et modo Cisterciensem, et si eum reperiant culpabilem, puniant et corrigant, etc. usque ad depositionem inclusive, in plenaria Ordinis potestate ; eidem monasterio in casu vacationis de persona Ordinis sufficienti et idonea, electione canonica praemissa, aut alias debite secundum papalia et Ordinis statuta providentes. 51.   Tractatum passatum et initum et factum inter abbatem et conventum monasterii Beatae Mariae de Firmitate, Cabilonensis dioecesis, et Ioannem Loppin et Ioannetam eius uxorem, Belnae commorantes, et eorum liberos, prout in litteris, *etc.* approbat. 52.   Ad idem, pro eisdem dominis abbate et conventu cum Hugone Radondeaut, mercatore, cive Cabilonensi et Stephaneta eius uxore cum liberis, etc. 53.   Generale Capitulum non sine gravi mentis displicentia considerans quorumcumque perversorum monachorum cordis duritiam et obstinationem, qui spretis statutis, regulari Ordinis observantia et diffinitionibus pluribus annis super hoc editis, dissolutissimi in habitu vel cum diploidibus, caligis nigris, biretis rubeis etiam discoopertis, sotularibus rostratis, ceterisque habitibus varii coloris inverecunde contra Ordinis disciplinam incedunt, praecipitur omnibus Ordinis abbatibus, ut quicumque tales invenerint huiusmodi inordinatos habitus gerentes, omni dissimulatione semota, eis removeant et in eleemosinam pauperibus exponant ; prohibeant etiam iidem abbates et caveant, ne suos religiosos talibus vestibus inordinatis aut biretis discoopertis uti permittant, et suis servitoribus et familiaribus, ne intrando Cistercium tempore Capituli, aut quocumque tempore cantent, aut disputationes faciant, sed honeste et composite se habeant ; ulterius priori et suppriori Cistercii mandando et iniungendo, quatinus quoties tales in Cistercio repererint ac omnes apostatas, amotis, ut praemittitur, talibus dissolutis habitibus, pertinaces et apostatas huiusmodi carceribus mancipent. 54.   Super materia et facto appellationis emissae ad praesens generale Capitulum per religiosas abbatissam et conventum monasterii monialium Beatae Mariae de Marqueta, Tornacensis dioecesis, appellantes ab abbate de Iardineto, commissario domini Claraevallis, patris abbatis eiusdem monasterii, propter iniurias et gravamina sibi, ut asserunt, per ipsum illatas et illata, praefatum Capitulum ipsius causae, et omnium inde secutorum cognitionem, decisionem et terminationem vocatis partibus secundum antiqua et hactenus observata regularia nostri Ordinis statuta, eidem domino Claraevallis committit in plenaria Ordinis potestate ; eidem abbati de Iardineto nihilominus inhibendo, ne in praeiudicium huiusmodi appellationis, lite pendente, aut alias aliquid indebite intentet, aut innovet seu innovari faciat, permittat aut procuret, nec potestatem saecularem requirendo praefatas abbatissam et religiosas coram quocumque iudice, qui non sit de Ordine, trahat, tractet, seu alias indebite molestet, sub excommunicationis, inobedientiae et gravis punitionis poena. IUDICES 55.   Abbatibus de Longovado et de Albaripa, tam coniunctim quam divisim, praesens generale Capitulum committit, quatinus omnes et singulas Ordinis personas utriusque sexus, et earumdem monasteria, seu quaecumque loca, quas et quae per testes fide dignos, litteras obligatorias, acta seu alia legitima documenta invenerint domino Claraevallis, eiusdem conventui, singulis religiosis aut monasterio suo debite teneri obligatas sive obligata esse, sive quaecumque eorum bona detinentes, aut indebite occupantes, tam in pecuniarum summis, redditibus, seu quibuscumque aliis bonis aut debitis, ad eisdem plenarie, realiter et de facto satisfaciendum astringant et compellant, in plenaria Ordinis potestate. 56.   Ad idem, abbatibus de Regalimonte, s. th. pr., de Vallibus Sernay et de Valle Beatae Mariae, Parisiensis, Belvacensis dioecesium, et eorum cuilibet per se et in solidum, pro abbate et conventu Beatae Mariae Caroliloci, Silvanectensis dioecesis. 57.   Ad idem, pro abbatissa de Lilio Nostrae Dominae, Senonensis dioecesis, abbatibus de Caroliloco, s. th. pr., de Valle Beatae Mariae et de Vallibus Sernay, divisim et cuilibet in solidum. 58.   Ad idem, pro provisore, cellerario et ceteris scolaribus collegii Sancti Bernardi Parisiensis, abbatibus de Caroliloco, de Regalimonte, s. th. pr., de Valle Beatae Mariae, et de Vallibus Sernay, et eorum cuilibet per se et in solidum. 59.   Ad idem, pro fratre Ioanne de Waisseyo, priore monasterii de Roseriis, ad sopiendum et fine debito terminandum quamdam controversiam inter ipsum abbatem Trium fontium, abbatibus de Bullencuria et de Altofonte, eidem abbati Trium fontium per censuras Ordinis praecipiendo et prohibendo, ne personas quascumque regulares Ordinis trahat coram aliquo iudice, qui non sit de Ordine nostro. 60.   Ad idem, pro fratre Ioanne Fournier, nuper monasterii de Lanneyo abbate, super litteris suae pensionis contra modernum abbatem dicti loci, domino Claraevallis, s. th. pr., et abbati de Longoponte, et eorum cuilibet per se et in solidum. 61.   Ad idem, pro abbate et conventu de Rigniaco, domino Pontigniacensi et abbatibus de Fonteneto et de Quintiaco, et eorum cuilibet per se et in solidum. 62.   Ad idem, pro abbate et conventu monasterii de Caritate, abbatibus de Aceyo, s. th. pr., de Caroloco et de Bitania, et eorum cuilibet per se et in solidum. REHABILITATIONES 63.   Ad instantiam et humilem supplicationem abbatis de Frigido monte, Belvacensis dioecesis, cum fratre Ioanne Sigard, religioso professo eiusdem monasterii, per praesens generale Capitulum misericorditer dispensatur, ut non obstante inhabilitate ac infamiae nota, quam ultra triennium sibi per viaticum dicti abbatis sui extra monasterium vagando et manendo incurrit, ad omnes Ordinis actus legitimos, gradus, voces et officia, abbatiali dignitate seclusa, promoveri valeat. 64.   Ad idem, pro fratre Tossano de Duaco, religioso professo eiusdem monasterii, qui illicentiatus, non dimisso tamen habitu regulari, pluribus diebus fuit et mansit extra monasterium praedictum. 65.   Ad idem, ad supplicationem abbatis Caroliloci pro fratre Ioanne de Sancto Patusio eiusdem monasterii religioso expresse professo, qui relicto castitatis per votum promissae freno, lascivias carnis insequendo pluries in vitio incontinentiae deprehensus fuit, super quo tamen impositam salutarem egit poenitentiam. 66.   Ad idem, pro fratre Philippo Rousseti, religioso monasterii Maceriarum et nuper priore Penthemont, etc. de carnis contagio sufficienter convicto. 67.   Ad idem, pro sorore Antonia de la Court, nuper abbatissam de Curia Nostrae Dominae, Senonensis dioecesis, in contagio carnis deprehensa, puerperio iteratis vicibus inde secuto. 68.   Ad idem, pro sorore Perina Lesthallate, religiosa monasterii de Ponte Nostrae Dominae, Meldensis dioecesis, quae contra nostrae religionis sacra instituta, magnam rebellionem contra dominum Cistercii, patrem abbatem eiusdem monasterii, ibidem visitantem committendo a sua iusta ordinatione ad curiam Parlamenti appellavit. 69.   Ad idem, pro sorore Ioanna Drouyne, religiosa monasterii Beatae Mariae de Maloduno, regalis alias, et quae dimisso suae Professionis regulari habitu, ipsum monasterium de nocte exeundo ultra octo dies, cum duobus viris laicis apostatavit, vitium carnis in quo tunc et alias pluries deprehensa fuit committendo. 70.   Ad idem, cum fratre Ioanne Frouert, religioso monasterii de Fonteneto, Eduensis dioecesis, qui propter symoniam ad dignitatem abbatialem eiusdem monasterii promotus, et ideo per generale Capitulum ab ea destitutus, ab ipsius Capituli sententia indebite appellaverat, abbatiali dignitate seclusa. 71.   Ad idem, pro fratre Ioanne le Marc, religioso de Recluso, eo quod per spatium novem dierum apostatavit, habitu tamen regulari non dimisso. 72.   Ad idem, pro fratre Ioanne Granart, religioso Beatae Mariae de Valle Dei, quia violenter exivit carceres, et relicto habitu regulari mansit in saeculo per annum. 73.   Ad idem, pro fratre Gullielmo [Guillelmo ] Rose, alias monasterii de Barbereyo professo, qui per quadriennium, habitu regulari dimisso, apostatavit per saeculum vagando. 74.   Ad idem, pro fratribus Martino de Leirs et Nicolao Dail, religiosis professis monasterii Villeriensis, Metensis dioecesis, de contagio carnis convictis, dignitate abbatiali seclusa. [DIFFINITIONES] SPECIALES 75.   Ad instantiam… *etc. ut in anno* 1462, n° 56. 76.   Per generale Capitulum… *etc. ut in anno* 1462, n° 57. 77.   Generale Capitulum committit domino Pontigniacensi, quatinus se diligenter et debite informet super contentis in quodam tractatu seu accordo passato inter abbatem et conventum monasterii de Quinciaco et Ioannem Richome et Clementiam eius uxorem, Ioannem Sirede, Margaritam eius uxorem, et Christianum, cui praesens diffinitio annectitur, si eidem monasterio utilem fore invenerit, confirmet et approbet, in plenaria Ordinis potestate. 78.   Provisionem quinque florenorum per dominum Cistercii in favorem studii concessam et assignatam fratri Ioanni Trovart, religioso professo et nuper electo monasterii de Fonteneto, cui praesens diffinitio annectitur, de consensu moderni abbatis eiusdem monasterii Fonteneti, tamquam iustam et rationabilem praesens generale Capitulum ratificat, confirmat et approbat, praecipiendo eidem suo abbati, quatinus illam diligenter et sollicite persolvat, aut persolvi faciat in duobus terminis, videlicet mediam partem in festo Sancti Remigii et aliam mediam partem in Pascha ; huius praesentis diffinitionis domino Claraevallis, s. th. pr., magistro regenti, provisori et cellerario collegii Sancti Bernardi et eorum cuilibet in solidum executionem committendo, in plenaria Ordinis potestate. 79.   Generale Capitulum… *etc. ut in anno* 1462, n° 58. 80.   Generale Capitulum… *etc. ut in anno* 1462, n° 59. 81.   Capitulum generale… *etc. ut in anno* 1462, n° 8. 82.   Generale Capitulum… *etc. ut in anno* 1462, n° 10. ELECTIONUM CONFIRMATIONES 83.   Electionem … *etc. ut un anno* 1462, n° 11. 84.   Ad idem, pro fratre Yvone Trousson, *etc. ut in anno* 1462, n° 12. 85.   Ad idem, pro fratre Iacobo de Fontanis… *etc. ut in anno* 1462, n° 13. 86.   Abbatibus de Iardineto et de Bullencuria… *etc. ut in anno* 1462, n° 29 ; *cui additur* : In casu vero quo alter ipsorum legitime praepeditus fuerit et circa praemissa vacare nequiverit, poterit alter ipsorum alium Ordinis abbatem secum vocare et assumere, qui pro terminatione huiusmodi negotii consimilem habeat potestatem. 87.   Abbati de Charitate… *etc. ut in anno* 1462, n° 31. 88.   Generale Capitulum attentis et pensatis rebellionibus, irregularitatibus, ceterisque criminosis defectibus fratris Guillelmi de Cultreyo, nuper monasterii de Castellione abbatis, per dominum Claraevallis propter huiusmodi sua demerita destituti et depositi a sua dignitate abbatiali, huiusmodi destitutionem et depositionem confirmat, ratificat et approbat, et provisionem, installationem et institutionem ad dignitatem abbatialem eiusdem monasterii factam per dominum Claraevallensem, s. th. pr., de persona fratris Iacobi de Tornaco, bacc. in th., religiosi professi de Claravalle, quem hodie in Diffinitorio idem Capitulum ex abundanti installavit, ipsum tamquam verum abbatem recipiendo et in veram et realem possessionem eiusdem monasterii, tam spiritualem quam temporalem, posuit, contumaces irregulares et excommunicatos declarando illos quatuor religiosos eiusdem monasterii professos, Walterum de Arenceyo, Iacquinum Laudin, Moreginum de Cortreyo et Petrum de Spincuria ad praesens Capitulum personaliter citatos, debite vocatos, expectatos, sed nec per se, nec per procuratorem comparentes, committendo in plenaria Ordinis potestate abbatibus de Theoloco, s. th. pr., et de Vallibus in Ornesio, quatinus quam citius commode poterunt se personaliter transferant ad ipsum monasterium et ipsos irregulares carceribus mancipent in eodem monasterio, aut alibi ubi securius et commodius poterunt, requisito et invocato auxilio potestatis saecularis et praesertim reverendissimi in Christo patris domini episcopi Verdunensis, bonum et honorem Ordinis plurimum zelantis. 89.   Praecipitur… *etc. ut in anno* 1462, n° 48. 90.   Generale Capitulum districte praecipit abbati de Fusniaco… *etc. ut in anno* 1462, n° 49. 91.   Abbatibus de Esrom et de Herivado… *etc. ut in anno* 1462, n° 60. 92.   Lamentabilem litteratorum… *etc. ut in anno* 1462, n° 7. 93.   Universis praesentes litteras… *etc. ut in anno* 1462, n° 61. 94.   Capitulum generale praecipiendo committit abbati de Lucella, patri abbati monasterii de Salem, et abbati de Capella, quatinus se informent super terris dictae abbatiae de Salem per guerras combustis, si sit utilitas dicti monasterii de Salem, quod dentur perpetuo vicinis rusticis pro illis excolendis et proventus aequales prioribus reddendis et solvendis, et ubi invenerint utilitatem dicti monasterii esse, id consentiant et auctoritate Capituli approbent et confirment. 95.   Capitulum generale vult et praecipit abbati monasterii Morimundi, quatinus auctoritate sua et privilegiorum Ordini a Sancta Sede Apostolica indultorum, quod monasterium Bellaevallis eidem immediate subiectum in spiritualibus et temporalibus, secundum dicti Ordinis statuta visitet, reordinet et reformet. 96.   Capitulum generale committit abbati de Alpibus, quatinus citius quam poterit, se ad monasterium monialium de Bons transferat, et se de differentibus et controversiis inter abbatissam et conventum dicti monasterii et abbatem et conventum Sancti Sulpitii se informet, et eisdem cognitis, illas auctoritate Capituli terminet et concordet, praecipiatque sub poenis consuetis eidem abbati, ne dictam abbatissam vel alias Ordinis personas coram iudicibus saecularibus trahat. 97.   Capitulum generale monet abbatem de Tribus fontibus sub poena depositionis, ne trahat et molestet quomodocumque, coram quibuscumque iudicibus saecularibus extra Ordinem, personas quascumque Ordinis nostri. 98.   Capitulum generale pro hac vice abbatem de Tribus fontibus de provisione in monasterio de Castellione sibi immediate subiecto fienda privat, praecipitque ne se de ea quomodolibet intromittat, nisi velit depositionis poenas sustinere. 99.   Capitulum generale praecipit abbati de Belloprato et sub poena depositionis iniungit, quatinus contenta in carta visitationis, et eius annexa per dominum Cistercii, cum abbatiali dignitate in Morimundo fungeretur, peracta quibus haec diffinitio annectitur, de puncto ad punctum et integro observet, et per sibi commissos observari et custodiri faciat, alias domino abbati Morimundi ordinat et praecipit, ut eos taliter puniat quod audientes terreantur, et abbas, ut diffinitum est, deponatur. 100.   Capitulum generale mandat et praecipit abbati et conventui monasterii de Fonte salutis, quatinus Petrum Peerner, monachum professum dicti monasterii, fratrem eorum in monasterio de Lucella incarceratorum, ne propter huiusmodi incarcerationem detrimentum animae suae consequatur, recipiant, et ut haec diffinitio effectum consequatur, idem Capitulum abbati dicti monasterii de Lucella in plenaria Ordinis potestate executionem committit. 101.   Ad idem, abbati et conventui monasterii de Albiniaco, quatinus fratrem Ioannem de Bellomonte, qui diu per saeculum vagans locum mansionis suae reperire non potest, unde magnum animae suae incurrit detrimentum, inter se recipiant, et ut id fiat plenarie, onus executionis abbati de Albis petris committit. 102.   Capitulum generale committit abbatibus de Lucella et de Capella Constantiensi, quatinus se personaliter transferant ad monasterium monialium de Bund, et diligenter se informent de rebellionibus et inobedientiis per moniales dicti monasterii factis abbati de Salem, patri abbati eiusdem monasterii de Bund, et illas secundum casuum qualitatem et quantitatem puniant et corrigant, in plenaria Ordinis potestate, etiam, si opus sit, ad hoc invocato brachio saeculari. 103.   Capitulum generale sub poenis inobedientiae et gravis punitionis praecipit fratri Yvoni Trousson, monasterii de Begario professo, se pro abbate de Claromonte gerenti, quatinus stet et resideat quamdiu fuerit Parisiis in collegio Sancti Bernardi, et se regulariter secundum statuta Ordinis reformet, taliter quod, ut nuper accidit, ab eo amplius dissolutionis rumor aures Capituli non irritet ulterius, sub poena excommunicationis eidem inhibendo, ne contra Ordinis privilegia et statuta quascumque personas regulares ipsius Ordinis coram quocumque iudice, qui non sit de Ordine, conveniat aut trahat, sique aliquas iam traxerit, totum revocet, annullet, revocarique faciat et procuret, praecipiendo abbatibus de Regalimonte, s. th. pr., ac provisori Sancti Bernardi Parisiis, quatinus ipsum ad praemissa implenda diligenter et debite per censuras Ordinis compellant, in plenaria Ordinis potestate. 104.   Capitulum generale mandat abbati monasterii Fontis regis, quatinus recipiat fratrem Ulricum Ottonis monachum dicti monasterii, nec patiatur repulsam. 105.   Capitulum generale reputat et tenet contumaces et excommunicatos fratres Nicolaum de Fintevilla, alias Ponart, per dominum Claraevallensem et Odoynum abbatem monasterii Palatii Beatae Mariae, Ioannem abbatem Sancti Leonardi, et Robertum dictum Beaupère, professum monasterii de Misericordia Dei per dominum Pontigniaci ad praesens Capitulum citatos, qui ibidem non comparuerunt. 106.   Tractatum passatum de alienatione redditus octo librarum parisiensium nuper facta monasterio de Pruliaco [Prulliaco ] per abbatem et conventum de Sacro portu, alias de Barbello, prout in litteris, etc… approbat. 107.   Capitulum generale committit abbati de Loco Sanctae Mariae visitationem monasterii monialium in Rubo Sancti Georgii Coloniensis, perpetuis temporibus exercendam. 108.   Attenta poenitentia, quam devote per longa tempora frater Nicolaus de Munster, professus monasterii de Sturzelbrum, tulit, ad preces abbatis sui, illum ad omnes Ordinis dignitates Capitulum generale rehabilitat. 109.   Ad idem, pro fratre Dominico, sacerdote professo monasterii Caritatis, qui bis ante eius sacerdotium et semel post, per saeculum in habitu saeculari, satis longo tempore apostatando, infamiam incurrit, seclusa dignitate abbatiali. 110.   Ad idem, pro fratre Pontio, professo dicti monasterii, qui per triennium, non tamen relicto habitu, celebrando, baptizando, aliaque sacramenta saecularibus ministrando, etiam apostatavit. 111.   Ad idem, inclusa dignitate abbatiali pro fratre Vincentio, professo monasterii Caritatis, qui cum esset monachus Theoloci, et pro quibusdam casibus sibi impositis in carcere detineretur, Campumlitum, proprium abbatem super sua innocentia et excusatione allocuturus, ipso carcere fracto clandestine et absque licentia perexit. 112.   Ad idem, seclusa dignitate abbatiali, pro fratribus Guillelmo de Villanova, et Nicolao de Lutra, professis monasterii de Bullione, qui apostatantes per mundum spatio duorum mensium vagati sunt. 113.   Ad idem, inclusa dignitate abbatiali, pro fratre Hugone Beruvelle, presbytero monacho monasterii de Nigrolacu, qui relicto habitu per mensem vel circa apostatavit. 114.   Ad idem, pro fratre Ioanne Iobelot, seclusa abbatiali dignitate, monacho monasterii Longivadi in ordine subdiaconatus constituto, qui per quinquennium, habitu regulari derelicto, seipsum diffamavit. 115.   Quia Capitulum generale dolenter intellexit monasterium monialium de Bonoloco in multis deformatum, et quod dicti monasterii moniales tunicas nigras sine scapularibus, et alios habitus irregulares portant, quod novitias per episcopum absque licentia patris abbatis benedici faciunt, quod abbatissa nec victum nec vestitum suis monialibus ministrat, quae ut haec sibi acquirant saepe apud parentes per quatuor, quinque aut sex menses inter saeculares astringuntur commorari, quod eadem abbatissa ad libitum sibi acquirit capellanos dissolutos, et signanter unum ultimate, qui inter eas multum dissolute se habuit, quod denique patri earum abbati, nec eius cartae visitationis secundum Ordinis morem compositae obedire voluerint, abbati monasterii de Benedictione Dei mandando idem Capitulum committit, quatinus sua et Ordinis potestate plenaria super praedictis et aliis, quae expedire videbuntur, dictas moniales, in capite et in membris, taliter reprehendat, increpet, corrigat et emendet, quod Deus et homines, ipsumque Capitulum contententur. 116.   Generale Capitulum praecipiendo committit abbatibus de Bolbona, s. th. pr., et de Mansiade in plenaria Ordinis potestate, quatinus compellant abbatem monasterii Francarum vallium, Nemaucensis dioecesis, ad solvendum quolibet anno summam 12 scutorum auri pro medietate provisionis et bursae fratris Ioannis Casaleti sui religiosi, pro manutenentia et continuatione sui studii in facultate theologiae et non alias in Universitate Avinionensi, et residuum provisionis procuret a suis parentibus dictus frater, qui taliter in gestu et moribus deinceps se gerat, quod sit irreprehensibilis, sicut decet religiosum et maxime studentem ad aliorum profectum ordinatum. 117.   Generale Capitulum praecipit et mandat districte abbati de Frigidomonte, Belvacensis dioecesis, quatinus attenta perversorum nequitita [nequitia ] et in malo perseverantia fratris Ioannis Morel, et Iacobi Larnoux, religiosorum sui monasterii, eorum alter verberator et comminator turbans pacem communem, ab omnibus ceteris timetur, alter vero austerus et superbissimus se abbati suo et ceteris praesidentibus humiliare dedignatur, nisi in brevi signa conversionis et emendationis in eis reperiat, eos strictis carceribus mancipet et retrudat, aut si expediens iudicet, eos ad alia Ordinis regularia monasteria destinet, non obstante sui patris abbatis absentia. 118.   Constitutiones, ordinationes, modumque vivendi per abbatem Lutzellensem pro sororibus laicis in Engental et conversis Ordinis Cisterciensis in conversando, conformiter compilatas, quibus constitutionibus haec diffinitio annectitur, Capitulum generale ratificat, confirmat et approbat. 119.   Capitulum generale dat auctoritatem de Walkenrede, de Rydageshusen et de Lapide Sancti Michaelis, omnes et singulos abbates Saxoniae, Thuringiae, Missenae marchiae, Franconiae, Westphaliae et partium stangnalium [stagnalium], plenarie eos per censuras Ordinis compellendi, ad defendendum libertates et privilegia Ordinis, quae in illis partibus a multis infringuntur, contribuant. 120.   Differens inter abbatem de Grandisilva, et abbates de Bolbona et de Gimondo, occasione collegii Tolosani motum, Capitulum generale eius terminationem domino Cistercii et aliis primis apud Divionem committit, in plenaria Ordinis potestate. 121.   Capitulum generale abbatibus de Cistercio, de Claravalle, de Theoloco, s. th. pr., de Moris, de Bullencuria et de Altofonte, et cuilibet per se et in solidum, omnes personas Ordinis et alias cuiuscumque conditionis, quae iocalia, bona mobilia, fructus et proventus, debita pecuniarum et alia quaecumque ad monasterium Trium fontium pertinentes seu pertinentia, citra reviscellationem per dictum Capitulum sententialiter factam abbatis eiusdem monasterii asportaverunt, detinuerunt, invadiaverunt, receperunt, aut quomodolibet a dicto monasterio alienaverunt, aut eidem abbati iniurias detulerunt, ad satisfaciendum, restituendum, et computationes reddendum et reliqua debita solvendum, summarie et de plano compellant, seu alter eorum compellat, in plenaria Ordinis potestate, invocando, si opus sit, ad hoc brachio saeculari. 122.   Attentis exactionibus quibus abbas et conventus de Alba dominorum aggravantur, illos de mittendo scolares ad studium per biennium dumtaxat excusat, datque illi potestatem suos subditos in foro conscientiae semel de casibus Capitulo generali reservatis absolvendi. 123.   Ad idem abbati monasterii de Bebenhusen. 124.   Capitulum generale dat potestatem abbatibus de Brunbach et de Schonaugia, cuilibet unum confessorem de Ordine eligendi, qui possint eos de omnibus casibus Capitulo generali reservatis pro hac vice absolvere, suosque etiam in foro conscientiae audiendi atque, ut dictum est, de eisdem casibus absolvendi. 125.   Attentis gravaminibus, quibus abbatissa et conventus de Belloprato iuxta Gerardimontem, propter guerras Flandriae adhuc subiacent, ut ab eis possint relevari, Capitulum generale redditus suos usque ad 30 vel 40 annos vel circiter, licentiam diminuendi concedit. 126.   Capitulum generale committit abbati Morimundi, quatinus viis sibi possibilibus recuperet monasterium quondam monialium dictum Rivus Mariae, alias Bruch, extra muros de Sirth, Trevirensis dioecesis, domino Cistercii et eius monasterio immediate subiectum, ibidem priorem instituat et installet, qui monachos ad divinum peragendum officium, secundum modum Ordinis, auctoritate Ordinis inducat, regulet et instituat. 127.   Attento quod abbas de Valeta dedit 80 regalia abbati de Obasina, patri abbati dicti abbatis de Valeta, pro victu et vestitu perpetuo ministrandis fratri Antonio, religioso praedicti monasterii de Valeta, Capitulum generale praecipit dicto abbati de Obesina, ut dictum monachum benigne recipiat et eidem, secundum promissa, necessaria ministret, quodque monachus ipse ad dictum monasterium immediate accedat. 128.   Quia illustrissimus princeps dominus dux Borbonii multum huic monasterio et Ordini devotus est, et precibus ipsius confidit et requirit in suis beneplacitis adiuvari, omnibus et singulis abbatibus monasteriorum Ordinis universi Capitulum generale iniungit et praecipit, quatinus prole legitima princeps hic et eius subditi valeant iucundari, missam unam solemnem de Spiritu Sancto devote faciant celebrari, ipsumque praeterea singulis eiusdem Ordinis monachis in suis orationibus singulariter recommisit. 129.   Commissionem in ultimo generali Capitulo concessam domino Morimundi, pro visitatione et reformatione omnium et singulorum monasteriorum in regnis et dominiis Hungariae, Bohemiae et Poloniae, ac in omnibus provinciis totius nationis germanicae, cuiuscumque generationis existant, et in Hispaniae, Arragoniae, Navarrae et Cataloniae partibus, et in tota sua generatione ubicumque existat, Capitulum generale innovat cum clausulis in eadem contentis, confirmat, roborat et approbat. [DIFFINITIO] GENERALIS 130.   Cum Ordo noster… *etc.* contributionem sex millium florenorum… *etc. ut in anno* 1449. * * * 131.   Nos, frater Hymbertus, abbas Cistercii, ceterique Diffinitores Capituli generalis, notum facimus universis, quod in eodem Capitulo generali die XIV*a* mensis septembris anno Domini M CCCC LX (XX) III° apud Cistercium celebrato, facta fuit quaedam diffinito, cuius tenor sequitur et est talis : Gloriosissimam Dei matrem virginem, totius nostri Ordinis advocatam et patronam cum dignis laudibus nostra fragilitas efferre non sufficit, cuius dignitas inestimabilis et pretium inappreciabile censetur, beatissimo patre nostro Bernardo dicente : Nullus in cœlo locus celsior nec in terris dignior utero virginali, ex quo Deus et homo prodiit. Quod quidem attendentes huius nostri sacri Ordinis primi fundatores et architecti tantae Virginis ardentissimo zelo succensi in eius laudem, reverentiam et honorem olim statuerunt et religiosissima devotione servaverunt, ut quotiescumque tam sacrae Virginis nomen gloriosissimum, tam in divinis laudibus quam aliis, proferretur et pronuntiaretur, ad instar cultus angelici per Gabrielem archangelum novae suae salutationis in ortu accuratissime impensi et exhibiti, omnes humiliter et devote inclinarent. Quae tam sacra et devota patrum religio per incuriam, negligentiam aut ignorantiam iamdiu in desuetudinem abiit, une fortassis sit et evenit, ut tam sacratissima Virgo a qua tam copiosa spiritualium dona noster sacer Ordo suscepit, ingratitudinibus et incuriis [in curiis ] irritata tanta perdema sicut, proh dolor, videmus, non immerito, nos labi permittat. His itaque meditationibus sanctis et devotis affectibus excitati, praesens Capitulum generale hac diffinitione perpetua statuit, ordinat et diffinit, quatinus quotiescumque in laudibus divinis, praedicationibus, sermonibus et aliis, dulce nomen Mariae proferetur, omnes et singulae regulares personae in honorem et reverentiam ipsius Virginis devote inclinent. Praeterea ad uberiorem [gratiae] portionem impetrandam, et ut ipsa Virgo piissima ab unigenito Filio suo singulis noctibus in pace in idipsum nos dormire et requiescere pro sua pietate nobis impetrare dignetur, hac eadem perpetua sanctione statuit idem Capitulum generale, ordinat et diffinit, ut in singulis monasteriis universi Ordinis, dum in completorio dicitur versus *Custodi nos Domine*, etc., certa campana pulsetur, ad cuius pulsum omnes et singulae Ordinis regulares personae ad ecclesiam veniant et devotissimum iucundissimumque ipsius misericordis, simae Virginis canticum, videlicet *Salve regina* omnes pariter congregati, exultantibus animis alacrique spiritu, devotissime decantent et persolvant, sicque iuxta sanctam regulam omnes simul compleant. Et hanc diffinitionem vult et praecipit idem Capitulum generale per omnes abbates et procuratores hic praesentes deportari secum, et quamprimum ad propria redierint suis conventibus et vicinis monasteriis Ordinis utriusque sexus publicari, intimari et facere observari. Datum sub sigillo Diffinitorum ipsius Capituli, anno, die, mense et loco supradictis. 