SERENIOR post nubila dies succedit, dulcedo crescit ex amaritudine præcedenti, ruina statum amplius commendat. Sic in auditu commotionis magnæ, quæ in Cluniacensi electione facta est, non parum concussa sunt viscera nostra, sed rursum in concordia lætata est anima nostra. Ab occasu enim sancti Patris nostri prædecessoris vestri, eatenus tanquam parturiens erat, donec reciperet virum alium, qui consolaretur eam ab operibus suis. In dolore suspirabat, sed ecce iam non meminit pressuræ propter gaudium, quia  libertatem recepit,  vnum de filiis vteri sui cum principibus populi sui collocauit. Filij alieni mentiti sunt ei,  claudicauerunt a semitis suis: quia non ex ore Domini, sed ex propria vsurpatione,  consilio Achitofel regnare attentabant. Odiosa nimirum præsumptio. Cluniacensem tam castam matronam prostituere, tam religiosam publicare, tam honestam deuenustare. Reprimenda temeritas matrimonij, leges tam petulanter infringere, vt non voluntas nobilissimæ puellæ quæratur, sed violentia inferatur, torus immaculatus non cum reuerentia poscatur, sed impudice exigatur. Prorsus inaudita miseria, si hac necessitate mater familias addicatur, vt non tanquam libera, cui vult nubat, tamen in Domino, sed cui respuit nolens succumbat famulari, immo concubinatus obsequio. Vbi est, Non vos me elegistis, sed ego elegi vos? Vbi est, Non sumat quisquam sibi honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron? An non ista libera est, liberam habens electionem in libertate spiritus, cuius  ancilla  sponsa est, ancilla vtique ex deuotione, sponsa ex charitate? Vbi, inquam, reuerentia sponsi, sponsæ gloria, quam loannes baptista reformidat, Moyses velat, Rebecca operit pallio, Cherubim gloriæ obumbrant,  quam caro  sanguis si contingit, vt fumus euanescit? Caro, inquit Apostolus,  sanguis regnum Dei non possidebunt. Idcirco Moyses soluit calciamentum de pedibus suis, ne si forte in terra sancta curis carnis impeditus consisteret, faciem in rubo radiantis Dei offenderet. Non æstimo leue dispendium, flammeum gladium atque versatilem nuda manu accipere, vel cæcis obtutibus fornacem iracundiæ inconsultæ transilire. Culmen huius honoris, vel potius oneris, tam est pendulum ad casum, quam debile ad flatum. Vrit sollicitudine, pungit timore, vrget inquietudine. Fortuna si vtrinque,  vndique versata discutiatur, plus mœroris  minus lætitiæ refert. Iugiter siquidem ratiocinatio supputanda, tam accepti muneris, quam soluendi debiti: hinc æquitas iudicis, illinc difficultas iniunctæ administrationis pensanda. Venia etiam speranda, si non obstiterit punienda negligentia. Tempus numerandum, vsura replicanda, fructus computandi,  summa totius dispensationis colligenda. Si minus inuentum fuerit, danda ante articulum supremum pecunia ad mensam, renouandus ad nummularios virtutum siue fidei cursus. Gratia pro grauitate discriminis imploranda, arbitrium pro posse impendendum, legatio excusatoria pro impossibili mittenda. Ex æquo enim si ad pugnam congrediatur, nulla proportione ad Dominum homo miser,  inualidus subsistet. Pondus terræ, cœli infinita spatia, diffusiones aeris,  maris profusiones intra pugilli angustias facilius coartabis, quam Deo cœli paria respondere possis. O Abbas Cluniacensis, attende quia fecit tibi magna qui potens est,  sanctum nomen eius. Fecit tibi Deus, vt Deus, vt pius, vt bonus. Exaltauit humilem, deposuit potentem. Ecce itaque oculus Monachorum factus es, speculum  exemplar huius ordinis. Si oculus tuus simplex fuerit, totum corpus Monachorum, quod est Congregatio Cluniacensis, lucidum erit. Si autem nequam fuerit, etiam corpus tenebrosum erit. Vide ergo ne lumen quod in te est tenebræ sint, vt sic loquar. Facit audere, quod vestibulum familiaritatis tuæ aliquando penetraui,  religionis tuæ sancta deuotio. Sed de his hactenus. Cæterum more nostro obediens amantissimo,  piæ recordationis viro, Domino Petro Abbati, fideiussi cum Abbate Arremarensi pro eo multam pecuniam aduersus Hulduinum de Vendopera. Priores quatuor proinde secundario, vt regressum ad eos haberemus, accepimus fideiussores. Hi sunt.