A) INDICTIO CAPITULI GENERALISapud Cistercium celebrandi die 14 aprilis 1573 Nos, frater Nicolaus Boucherat, Cistercii abbas in Cabilonensi dioecesi, sacrae theologiae professor, dicti Cisterciensis et Capituli generalis eiusdem plenaria fungens potestate, praecharissimis nobis in Christo fratribus ac reverendis abbatibus etc. salutem per Christum. Cisterciensis Ordo noster, amantissimi fratres ac reverendi patres, ex tenuibus omnino principiis, per immensam Dei bonitatem in tantam monasteriorum copiam succrevit, ut ex uno Cistercio reliquorum omnium capite tamquam a fonte uberrimo quatuor pene monasteriorum millia a quadringentis septuaginta duobus annis derivata fuerint ; quorum quidem monasteriorum multiplicatio, et in eisdem monachorum Deo diu noctuque servientium fervor ac devotio Ecclesiae militanti non mediocre attulit fulcimentum. Quique successus non minus admirabiles quam felices, non alia ratione in ea sententia contigerunt quam spirituali et vere harmonico consensus capitis cum suis membris, cum et caput in suo officio diligentissime praestaret, et membra suo quoque loco et ordine contenta in obsequio suo permanerent. Qui certe consensus tamdiu per universum Ordinem perseveravit, quamdiu antecessores nostri pro debito pastoralis officii Capitulum generale singulis annis coegerunt, et reliqui abbates pro sua in Ordinem obedientia ad ipsum Capitulum convenerunt. At postquam Capitulum generale coepit in biennium, triennium atque etiam quinquennium differri, simul et obedientiae fervor coepit quoque refrigescere, et regularis observantia imminui, et reliqua monastici instituti statuta labescere. De qua quidem rerum inter piae memoriae illustrissimum ac reverendissimum Ieronimum de la Souchière Cardinalem, a Claravalle nuncupatum Dominum, et praedecessorem nostrum, et nos sermo saepius incidisset illudque persuasum haberet. Posteaquam Divino munere nobis concessum est, ut monachorum omnium Cisterciensium consensu in abbatem Cistercii eligeremur, nihil nobis conandum existivavimus [existimavimus] quam in singulis annis Capitulum generale coegeremus vobisque persuaderemus ut ad ipsum alacriter conveniretis. Itaque vos omnes et singulos obtestor atque obsecro, atque pro nostra in vos auctoritate, in virtute salutaris obedientiae praecipio ut ad diem 14 aprilis, quarta videlicet dominica post futurum proximum Pascha, apud Cistercium conveniatis, de communibus totius Ordinis negotiis tractaturi et deliberaturi in Capitulo generli [generali] eodem die celebrando. Hoc si feceritis, rem professione vestra dignam praestabitis, et insigne exemplum obedientiae vestris monachis exhibebitis. Quodsi mandatis nostris inobedientes fueritis, certo sciatis nos more maiorum in vos tamquam in contumaces animadversuros, etc. Datum Cistercii, die 3 ianuarii 1573. * * * B) Ordinatio praesentis Capituli generalis anni Domini 1573, apud Cistercium celebrati, die 21 mensis aprilis. *Diffinitores* : Rmus dominus **Cistercii**, de Sancto Ambrosio, de Stamedio, de Leoncello, monasteriorum abbates ; de **Firmitate**, de Maceriis, de Bullione, de Fristorf, monasteriorum abbates ; loco domini de **Pontigniaco**, de Caladia, s. th. pr., de Alta sylva, de Loco Dei, de Sancto Remigio, monasteriorum abbates ; de **Claravalle**, de Valle clara, s. th. pr., de Monte Sanctae Mariae, de Marciliaco, monasteriorum abbates ; de **Morimundo**, s. th. pr., de Theoloco, de Villario, monasteriorum abbates. *Confessores* : De Loco Dei, de Marciliaco, monasteriorum abbates. *Receptores excusationum* : prior monasterii de Ursicampo, fr. Claudius Royer de Claravalle, s. th. professores. *Magistri caerimoniarum* : de Claravalle, de Leoncello, monasteriorum abbates ; prior et subprior Cistercii. *Promotor causarum* : fr. Natalis Cossart, s. th. pr. *Notarii abbates* : de Valle clara, s. th. pr., de Leoncello, monasteriorum abbates. *Auditores computationum* : de Alta silva monasterii abbas, fr. Nicolaus Cotton, s. th. pr., fr. Claudius Royer, s. th. pr., fr. Claudius Le Roye, s. th. pr., fr. Ludovicus de Divione, Cistercii religiosus. *Portarius diffinitorii* : fr. Nicolaus Cotton, s. th. pr. *Notarii ad pedes* : fr. Petrus de Salinis, fr. Sebastianus de Divione, professi Cistercii. * * * ORATIONES 1.  Pro sanctissimo … Gregorio XIII … *etc.* et maxime pro Rmo cardinali Morono nostri sacri Ordinis in Curia protectore … *etc.* 2.  Praeterea pro serenissimo … etc. 3.  Insuper pro burgensibus … etc. 4.  Ceterum pro pace … etc. 5.  Demum pro felicis … etc.  * * * 6.  Praesens generale Capitulum confirmat et continuat ac renovat diffinitionem factam in praecedentibus Capitulis generalibus de antiquo debito et contributionibus, prout in praecedentibus registris continetur. 7.  Item, reverendo abbati Lupino Lemire de Claravalle idem generale Capitulum dat commissionem levandarum contributionum super certa monasteria Ordinis, sicut et prout scripta eadem commissio in praecedentibus registris. [DIFFINITIONES] GENERALES 8.  Nos, frater Nicolaus Boucherat, Cistercii abbas, ceterique Diffinitores … *etc.* et est talis : Diffinitiones novissimo generali Capitulo anno Domini 1567, die 28 mensis aprilis factas, praesens generale Capitulum ratificat, approbat et confirmat, in plenaria, etc. 9.  Etsi per plurimas Capituli generalis nostri Cisterciensis Ordinis diffinitiones, patrum decreta et visitatorum ordinationes, infensissimum illud monasticae nostrae religioni proprietatis vitium a monasteriis nostris omnibus penitus excludendum esse, perpetuo sancitum sit ac statutum iuxta S. P. N. Benedicti censuram, quae illud a monasteriis amputari praecipit, maligna tamen et perversa consuetudine, seu potius quorumdam pseudo-monachorum contumacia adhuc in multis monasteriis ad maximam regularis observantiae perniciem ac dedecus possunt requiri. Propterea praesens generale Capitulum monasticam integritatem conservare cupiens, ne in religiosum eius corpus tam grave malum longius serpet, antiquis adhaerens statutis ac diffinitionibus, ordinat, diffinit ac statuit, ut in singulis utriusque sexus monasteriis totius Ordinis, cuiuscumque sint conditionis, monachi vitam apostolicam imitantes et paupertatis votum suae professionis essentiae annexum, Domino Deo, cui voverunt, fideliter reddentes in communi vivent. Et ne in posterum illa proprietariorum verba *meum, tuum, suum*, inter eos audientur, nullus eorum privatim sibi proprium quidquam possidebit, nec pro victu ac vestitu seorsim accipiet, sed cuique necessaria fuerint in rei essentia dabuntur. Quod ut fiat commodius, accedente patris abbatis auctoritate, in commendatis monasteriis fidelis quispiam religiosus presbyter … *etc. ut anno* 1567, *n°* 9. 10.  Omnes utriusque sexus regulares personae simul refectionem in refectorio seu aula communi sumant ; pariter in dormitorio seu regulari quodam et communi loco dormiant, neque privata extra dormitorium cubicula habebunt, nec commessationibus, ebrietatibus, ullisve dissolutionibus relinquatur locus. Quam quidem diffinitionem cum praecedenti maxime utilem, ut priores, suppriores, cellerarii faciant in suis monasteriis observari, idem generale Capitulum eis sub depositionis et inhabilitatis ad quaecumque Ordinis officia poenis, praecipit. Monasteriorum autem visitatoribus iniungit, et in virtute salutaris obedientiae ac sub poenis Ordinis et censuris mandat, ut sint sollicti [solliciti] praedictas diffinitiones omnibus visitationis suae monasteriis diligenter significare, ac ut plenius sortiantur effectum, modis omnibus procurare, in plenaria, etc. 11.  Praeterea ipsum generale Capitulum antiquas diffinitiones renovat, quod etiam a sacro Concilio Tridentino cautum est, prohibet abbatibus omnibus, ne ulli regulari personae de quibuscumque suorum monasteriorum aut quorumvis locorum redditibus et bonis temporalibus, sive mobilibus sive immobilibus et stabilibus, ad censam aut aliam quamvis mercenariam conditionem dent. Et ipsae regulares personae hoc ipsum nec facere, acceptare procurantes nullo modo audeant, sub poenis proprietariis debitis et a iure determinatis praecipit. Quod si aliqua eo conventionis genere data sint regularibus vel ab eis accepta, aut in posterum dantur, ex nunc prout ex tunc revocat et nullius roboris esse declarat, in plenaria, etc. 12.  Quoniam vero per praecedentes haereticorum tumultus multi monachi et moniales metu quodam a suis monasteriis fugientes, ne a fidei hostibus interficerentur, ut suae professionis statum occultarent, regularum habitum reliquerunt, vel etiam cum catholicis militibus conscripti arma sumpserunt, praesens generale Capitulum meticulosis eorum conscientiis mederi volens, secundum diffinitionem in generali Capitulo anni Domini 1565 editam, ipsos omnes monachos et moniales a poenis et a censuris atque etiam irregularitate, quam propterea incurrerunt vel incurrisse suspicari possunt, absolvit et absolutos ac absolutas declarat ; quod tamen de his intelligit, qui professionis suae habitum resumpserunt, et in fidei catholicae confessione cum sancta Sede Apostolica communicaverunt. Si vero deinceps monachi aut moniales in saeculari habitu per saeculum devagantes reperientur, curent ipsorum abbates vel priores, aut ipsis negligentibus, Ordinis visitatores eos in monasteria, in quibus professi sunt, vel si magis expediet, in alia reducere, utque revertantur compellere, reversosque pro delicti qualitate et gravitate punire. Abbates autem vel priores et abbatissae monasteriorum, in quae tales monachi et moniales redient, sive pro aliocumque defectu et vitio mittentur, tenebuntur sub poenis et censuris Ordinis, et ipsae abbatissae sub depositionis poena easque recipere, pro tempore praefixo ab eo cuius auctoritate missi fuerint, in plenaria, etc. 13.  Ut autem habitus servetur unitas et diversitas evitetur a nobis praesertim, qui sub uno et electo duce Christo militamus, praesens generale Capitulum statuit et ordinat, tam circa monachorum quam monialium habitum, in primis abbates et monachos omnes debere in suis monasteriis maioribus tunicis indui albis, cum nigro scapulari et capucio super pileum posito. In locis autem regularibus cuculla alba indui ; extra vero qui de sui superioris licentia res Ordinis vel sui monasterii procurabunt, parva tunica alba superinduta nigra in hieme induantur, et residentes in civitatibus cucullis nigris capileo super pileum posito vestiantur, plicaturae omnes tam in pannis laneis quam lineis, caligae ampliores, camisiae extra collum apparentes prohibentur. 14.  Profitentes novitii Ordinis ab abbate non poterunt benedici nisi eos benedicendo cucullis induat. Moniales pariter regularem et simplicem habitum vestiendo sexui convenientem deferent tunicas oblongas, non scissas circa pectus cum manicis amplis, scapulari et velo, quod sericum non sit, depositis bustis et plicaturis omnibus, cum emittent professionem sub Ordinis abbate vel alio, id non valentes facere in dictis cucullis pallio relictis benedictionem accipient. In qua quidem benedictione et vocali professione, abbatis benedicentis nomen nomini abbatissae praeponetur. Annulorum usus monialibus omnibus prohibetur, et abbatissis solis conceditur, sicut non nisi uno uti possint, in plenaria, etc. 15.  Cum notum sit omnibus quam mala multa evenerunt Ordini nostro, quod hactenus tituli seu chartae monasteriorum non satis diligenter custoditi sunt, unde pluraque illorum in summam reducti sunt pauperiem, praesens generale Capitulum ad bonorum iurium titulorumque ipsorum conservationem decernit eos esse custodiendos in monasteriorum archivis seu particularibus archis sub diversis tribus clavibus, quarum unam habebit regularis abbas, in commendatis autem monasteriis prior, supprior et cellerarius, ipsas tres habebunt, quod idem fiet et in monialium monasteriis. Quod si titulorum ipsorum originalia in iudicium producenda fuerint, dabuntur monachis procuratoribus, qui de acceptis scedulam manu propria dabunt subscriptam, quae reservabitur donec in pristinum locum restituta fuerint originalia. Idque observetur ab omnibus abbatibus et abbatissis sub poena suspensionis, et a prioribus sub de positionis poena, in plenaria, etc. 16.  Cum sacrosanctae Synodi Tridentinae decreto statutum sit moniales in suo monasterio debere perpetuo claudi, nec ab eius regulari clausura nunquam exire, homines vero in ea ipsa monasteria nunquam ingredi, sicut et mulieres in monasteria virorum, praesens generale Capitulum ipsius Synodi vestigia insequens statuit, ordinat et diffinit ut tam abbatissae quam moniales in suis monasteriis sub perpetua clausura permaneant, adeo ut nulli earum liceat post emissam semel professionem monasterium egredi, quocumque praetextu, nisi necessaria et maxime urgenti causa, patribus abbatibus aut eorum vicariis exposita et ab eis approbata. Ipsarum autem monialium claustra nemini permittatur ingredi, nisi obtenta superioris licentia, exceptis patre commissario, medico et artificibus, cum necessitas postulabit. Cui quidem diffinitioni si non paruerint tam abbatissae quam moniales, gravissima poena superioris iudicio mulctentur, praesertim si quae abbatissa in hoc transgrediatur, statim eam ab abbatiali dignitate privandam, et in eius locum aliam Ordini non rebellem eligendam esse subrogandamque, secundum Ordinis nostri ordinaria decreta et statuta, praesens generale Capitulum statuit in plenaria, etc. 17.  Praeterea abbatissae singulis annis suas reddent computationes patri abbati aut eius vicario ; quod si, ut id faciant requisitae fuerint, et recusaverint, statim sua dignitate abbatiali et administratione suspendantur. Abbatibus vero ne novitios vel novitias alterius monasterii sibi non subditi admittant ad professionem, nec ut illis benedictionis munus impendant sine licentia patrum abbatum aut vicariorum aut commissariorum Ordinis, prohibet idem generale Capitulum, sicut statuit novitios in monasteriis commendatis non esse recipiendos auctoritate commendatarii, sed prioris et sanioris partis conventus. Caveant autem prior et conventus pro illis admittendis, quodque accipere donum, alioquin in simoniae poena plectendos esse declarat. 18.  Ut autem collegio S. Bernardi Parisiis perlucet quod in eo est bonarum litterarum seminarium, in virtute salutaris obedientiae, praesens generale Capitulum praecipit omnibus abbatibus numerum religiosorum competentem in suis monasteriis habentibus, ut mittant aliquos iuvenes ad ipsum collegium cum iusta et sufficienti pensione. Prioribus commendatorum monasteriorum idem praecipit ut faciant, non tamen alias quam ex seniorum consilio et consensu. Qui quidem priores non instituentur nisi a patribus Ordinis aut eorum vicariis vel generalis Capituli commissariis. Abbates qui ad Ordinem nostrum assumuntur ex alio Ordine, sub ea conditione, quod Ordinis nostri habitum deferant, praecipit iisdem sub poenis et censuris Ordinis, ut ipsum habitum sumant, sumptumque semper et ubique deferant. 19.  Quia vero ex alienationibus monasteriorum bonorum, maxime immobilium et stabilium, plurima gravissimaque mala noster Ordo perfert, atque in dies monasteria nostra ad maiorem inopiam rediguntur. Idcirco praesens generale Capitulum revocat, cassat et annullat omnes contractus alienationesque bonorum immobilium nostri Ordinis, in quibus non praecessit informatio superioris, et inde secuta est Capituli generalis confirmatio ; praecipitque omnibus abbatibus, eorum vicariis et commissariis Ordinis sub poenis et censuris eiusdem, ut per omnes iuris et iustitiae vias prosequantur revocationem talium contractuum et alienationum, et omnes a iuramento super illis contractibus dispensat et absolvit praesens generale Capitulum, in plenaria, etc. 20.  Cum plures olim ab Ordinis patribus factae fuerunt diffinitiones, quibus prohibetur, ne quis contra ipsum Ordinem eiusque personas ad saecularium principum favorem emerendum recurrat, easdem renovans diffinitiones praesens generaele [generale] Capitulum omnibus monachis et monialibus praecipit ne quovis praetextu ad ipsos principes saeculares, nec ad alios cuiuscumque status et conditionis saecularis recurrere audeant contra proprios abbates, praesides, commissarios dicti Ordinis, sed omnia quae in ipso Ordine fiunt, non extra propalari, sed intra eius claustra debere contineri, mandat contrafacientes conspiratorum poena puniri et per tres menses mancipari carceribus, per id tempus ieiunare, et omni sexta feria regularem disciplinam recipere. Si vero, ut canes, ad vomitum redeant, denique ad saeculares fugiant, tum perpetuis tradi carceribus, iubet ipsum generale Capitulum. 21.  Praesumptionem quarumdam abbatissarum et monialium considerans praesens generale Capitulum, prohibet ipsis abbatissis et monialibus appetere quod pertinet ad officium patris confessoris aut capellani, ne videlicet in ecclesia horis canonicis in eorum praesentia dicant *collectas, Pater noster, Fidelium*, etc., legantque *evangelium* ; et ubi moniales grave aliquod crimen admiserint, ratione cuius auferendum sit velum, patribus abbatibus aut visitatoribus Ordinis significabunt abbatissae, quibus interdicitur, ne ipsaemet velum auferant. Quod si contra tentaverint, eas ab abbatiali dignitate suspendendas esse iubet idem generale Capitulum. 22.  Quoniam propter agendorum multiplicitatem, *etc. ut in anno* 1517, *n°* 72. DIFFINITIONES SPECIALES 23.  Pro reformatione collegii S. Bernardi Parisiensis. Ut arbori luxurianti per amputationem succrescentium ramorum et novae terrae ad radices appositionem succurritur, ne putrescat et omnino sterilis efficiatur, ita quondam florentissimae arbori collegii S. Bernardi Parisiis ex suavissimis fructibus doctissimorum simul et piissimorum virorum, qui ex ea arbore prodierunt, per totum orbem cognitae per superfluorum ramorum, quos diuturna superiorum annorum tempestas excrescere fecit, per succisionem et sinceram patrum admonitionem succurendum [succurrendum] videtur, Itaque praesens generale Capitulum omnibus scolasticis eiusdem collegii, tam graduatis quam non graduatis, et omnibus abbatibus in dicto collegio residentibus praecipit, quod eiusdem collegii statuta sancta observent. Quibus provisor veluti bonus hortulanus per auctoritatem sibi … a praesenti Capitulo concessam exemplo et verbo praelucebit, efficietque ut post haec privatis diebus custos eiusdem collegii more antiquo intersit divino officio, quod modestius et sine praecipitatione persolvatur, quem alter praesidentium quotidiana visitatione iuvabit ; ceteros vero ad preces persolvendas cum socio ab eodem provisore praescripto excitabit, nec ullo modo sinent baccalareos ad sextam usque in lectis oscitari, aut per parvum dormitorium sine habitu regulari incedere, aut post chorum dum maius sacrum perficitur, stare, sed eos ut assolet chorum cum ceteris ingredi compellet. Praeterea nulli scolasticorum missas per parochias celebrare permittat, ac sacristam ut ecclesiae supellectilem teneat mundissimam, horasque assueto more pulset, quasi calcare frequenti urgebit. Verum cum boni mores proximi sint devotioni, utrumque autem per frequentiorem et solitam urbis aditionem interrumpatur, praesens generale Capitulum omnibus eiusdem collegii scolasticis, tam graduatis quam non graduatis, prohibet sub poena eiectionis a collegio, ne sine habitu Ordinis per urbem incedant, aut quemquam saecularem in cubiculis maioris dormitorii iacere sinant, tam etiam ne cuiquam liceat iuvenes pensionarios retinere aut urgentibus etiam quibuscumque negotiis sine famulo aut religioso comite urbem adire, quos omnes scolasticos omni honore gradu et promotione praesens generale Capitulum privat, qui post primam monitionem diffinitionique factae de vanis et ridendis morionum caligis, aliisque indecentibus indumentis tollendis non obtemperaverint ; quae diffinitio provisori a reverendis abbatibus notariis tradetur legenda omnibus scolasticis ab ipso provisore convocatis. Denique quia ex eadem arbore patres Ordinis non solum religionis, devotionis et pietatis fructum, verum etiam et studiorum ex eis ramusculis, quos eidem arbori inserendos Lutetiam mittunt expectant, necesse est ut modus adhibeatur promotioni grammaticorum ad dialecticam, qui attendentes tantum tempus et non profectum sine alis grammaticae volare ad philosophiam volunt, licet ignari et prorsus barbari. Hinc fit ut parum eruditi praeceptores sibi similia ova ponant in damnum maximum et dedecus totius nostri Ordinis. Proinde praesens generale Capitulum seriosius provisori prohibet, ne precibus aut minis cuiusquam, etiam si magister regens et studentes convenirent, et tota classis a collegio abire deberet, quemquam ad dialecticam admittat, nisi quatuor partes grammatices, artemque rhetorices apprime noverit, et scribere, componere, loquive congrue valuerit ; quod si inde tumultus aliquis ab improbis quibusdam oriatur, ipse provisor in sui auxilium … Ordinis auctoritatem implorabit. Iam vero quantum detrimenti acceperit iuventus nostra, quod superioribus annis lectore in theologia orbata sit, omnes intellexere et videre, qui idem collegium frequentarunt. Quapropter praesens generale Capitulum utilitati publicae studens statuit, quod singulis annis ex eiusdem collegii redditibus lectori theologo procurator duodecim aureos solares dabit, quod autem supererit distribuendum erit ad theologos … et a fructibus, qui proveniunt ex locationibus quorumdam locorum in usu scolasticorum concessorum assumetur. A cuiusvis lectione vel disputationibus publicis et theologicis, vel ab his quae fiunt in parvis scolis, qui abfuerit pro qualibet vice duos solidos solvet custodi pro recreatione communitatis in die Regum, et eo die erit in pane et aqua in loco respondentis ; nisi per provisorem ab causam urgentem excusetur. Quorum scolasticorum praesens generale Capitulum consulens utilitati prorsus omnia prohibet convivia, quae magistris studentium et domesticis fieri solebant, ac pro labore praesidentis in qualibet responsione statuit, quod a respondente viginti quinque solidos, in singulis vero principiis quindecim solidos, communitas autem solitam recreationem accipiet, similiter in parvis tentativis, et in vigilia Nativitatis Domini, respondens dabit praesidenti viginti quinque solidos, et cuilibet theologo, qui disputaverit pintam vini. At in actibus tentativae maioris ordinariae et Sorbonae respondens solitam recreationem communitati dabit. Verum pro theologorum recreatione in aula communitatis facienda, centum solidos custos distribuet ; ex qua recreatione absentibus ab aula nihil omnino distribuetur. Laborum denique provisoris habens rationem, idem generale Capitulum statuit, quod centum librae eidem dabuntur singulis annis et eius successoribus a procuratore collegii, et a quolibet determinatore, antequam ultimum faciat principium viginti solidos accipiet, dabitque operam, ne fenestrae vitreae capituli et scolarum ita frangantur, ut ne scolastici eo tempore cum saecularibus quibuscumque per eclesiam [ecclesiam] et dormitorium deambulent, sed per scolas aut claustrum modeste sua tractent negotia. Cui tandem provisori sub poenis et censuris Ordinis, ac etiam sub sui officii privatione ut hanc praesentem diffinitionem ab omnibus et singulis, tam graduatis quam non graduatis, diligentissime observari faciat praesens generale Capitulum iubet ac praecipit, in plenaria Ordinis potestate. 24.  Reverendissimo domino Nicolao Boucherat, Ordinis Cisterciensis generali, ceterisque Capituli generalis abbatibus in Cistercio. — Rmo domino generali ceterisque Rdis abbatibus, frater Theophilus noncupatus [nuncupatus] abbas Claraevallis Mediolani, congregationis Lombardiae et Tusciae humilis praeses, ac ceteri nostri provincialis Capituli Diffinitores, salutem. — Cum per litteras Reverendissimae Dominationis tuae praescriptis diebus Capitulum generale nobis indiceretur, ac iisdem paterna admonitione hortaremur, ut aliquos congregationis nostrae dignitate insignitos, qui Capitulo generali nomine nostro interessent iuxta concordatum mitteremus. Propterea nos, pro officio nostro fecimus, ut ad hoc tam celeberrimum frequentissimumque Dominationum vestrarum conventum, nomine nostro ablegaremus Rmum in Christo fratrem Cosmam abbatem monasterii S. Ambrosii Maioris Mediolani, de cuius discretione multum confidimus, cui amplam dedimus auctoritatem generali Capitulo adesse et interesse, et nomine nostro id agere, tractare et concludere, quae nos ipsi, si personaliter interessemus, agere, tractare et concludere possemus. Quem ut benigne recipiatis comprecamur. Bene valete, ac Dominus sit semper vobiscum. Datum in monasterio Morimundi die 4 mensis aprilis 1573. R. Dominationum vestrarum humilis frater Theophilus abbas et praeses. 25.  Supplicatio abbatis S. Ambrosii Mediolanensis. Sunt quaedam bona intitulato nomine abbatiae de Boghera, quibus nullum est annexum monasterium, et redditus ipsorum bonorum non sunt tales, quibus possit contrui [construi] monasterium etiam in multis annis, nec est obligatio contruendi [construendi] monasterii. Propterea ego, frater Cosmas de Plantanidis, abbas monasterii S. Ambrosii Maioris, Mediolani, mandatarius provinciae Lombardiae in Capitulo generali in Cistercio nomine patrum regiminis eiusdem provinciae, peto a Rmo domino generali ceterisque patribus Diffinitoribus abbatibus, quod illa bona uniantur monasterio S. Petri in Viridario prope Papiam, remanente tamen titulo abbatiali in suo robore. In quorum fidem hanc praesentem supplicationem egomet propria manu et scripsi et subscripsi, die 20 mensis aprilis 1573. — Ego fr. Cosmas de Plantanidis abbas et Diffinitor supra. 26.  Diffinitio Capituli generalis responsiva ad supradicta. — Nos, frater Nicolaus etc. Visa supplicatione venerandi patris Cosmae de Plantanidis, abbatis monasterii S. Ambrosii Maioris Mediolani, qua nomine patrum regiminis Lombardiae provinciae Cisterciensis Ordinis, declarat nobis esse bona intitulata nomine abbatiae de Borghera, quibus nullum annexum monasterium, et redditus ipsorum bonorum non sunt tales, quibus possit construi monasterium, nec est obligatio contruendi [construendi] monasterii. Quapropter rogabat nomine quo supra, ut placeret nobis et concederemus quod illa bona unirentur monasterio S. Petri in Viridario prope Papiam dicti Ordinis, remanente tamen titulo abbatiali in suo robore. Praesens generale Capitulum annuit dictae supplicationi, et concedit patribus dictae provinciae Lombardiae unionem dictorum bonorum eo modo faciendam, quo supra declaratum est, in plenaria, etc. Datum, etc. 27.  Requisitio abbatissae de las Huelgas. — D. Francisca Manrique, abbatissa monasterii Regalis B. M. de las Huelgas, prope et extra civitatem Burgorum, vestrae Dominationis obedientialis filia, praesentibus litteris testificor vestrae Paternitati et propono meam et huius monasterii iurisdictionem in infrascripta dilatari et extendi. Primo, huic abbatiae subsunt duodecim monasteria filiationesque monialium, hospitale regium, tam in spiritualibus quam in temporalibus. Praeterea viginti sacerdotes capella ni, qui prope hoc regale coenobium in illius servitio degunt vitam. Insuper in illius vassallos incolas oppidorum in quos omnes et singulos supra contentos, tam venerabiles abbatissae quae me praecesserunt, quam ego, semper exercuimus iurisdictionem spiritualem et temporalem, et quasi episcopalem. In provisione officialium capellanorum et curatorum seu plebanorum, quos omnes in examinationem venire compellimus antequam munera et officia illis committamus et iniungamus. Exercuimus etiam semper iudicium ecclesiasticum et civile iuxta qualitatem negotiorum, etiam iudices creando illis diffiniendis, et hoc ab immemoriali tempore hucusque. Quapropter ut haec omnia, ut antehac in posterum et efficacius exerceri possint a nobis, vestram Rmam Paternitatem deprecor, quatinus has litteras authentice sigillatas et signatas munitasque ad nos transmittere digneris, ut tanti pastoris auctoritate et nostri sacri Ordinis interposita, supradictam iurisdictionem exerceamus, tam in visitandis ecclesiis personisque huic regio monasterio subiectis, quam in examinatione personarum quas supradictis ecclesiis adegerimus. Petimus insuper, si necesse fuerit, in aliquas censuras iussu nostro intimare seu promulgare, id iussu nostro confessarii apud nos residentes exsequantur. Omnia denique ad ornamentum, confirmationem, auctoritatemque iuris nostri et monasterii huius expedientia tuo favore prosequaris, humiliter exhortemur. Vale. Ex tuo monasterio de las Huelgas, 3° kalend. ianuarii 1572. 28.  Praesens generale Capitulum confirmat, approbat et ratificat omnia et singula quae in suprascripta supplicatione exponuntur, vultque ut his privilegiis et gratiis contentis in eadem utatur abbatissa de las Huelgas, cui etiam concedit, ut ubi opus fuerit, censuris in supradictos sibi subiectos, quas censuras pater confessarius illius monasterii nomine abbatissae promulgabit, in plenaria, etc. 29.  Ratificatur a dicto generali Capitulo donatio facta per fratrem Iohannem Lambert, religiosum de Caroloco, ut continetur in contractu super eadem donatione facto. ELECTIONUM SEU PROVISIONUM CONFIRMATIONES 30.  Praesens generale Capitulum confirmat provisionem sive electionem sororis Philibertae Morin, in abbatissam de Brione, dioecesis Taurinensis. 31.  Item, sororis Blesniae de Soleria, in abbatissam S. Antonii de Drogoverio, in dioecesi Saluciarum. 32.  Item, sororis Victoriae, in abbatissam Sanctae Catharinae de Viella, in dioecesi Vercellensi. REHABILITATIONES 33.  Ad instantiam promotoris Ordinis causarum, praesens generale Capitulum rehabilitat et absolvit ab irregularitate fratrem Martinum Ponsio, religiosum de Escarlis, pro homicidio voluntario ab ipso perpetrato, servata tamen iuris et Ordinis disciplina. 34.  Item, rehabilitat fratres Ioannem Dufour, Nicolaum Deslandes, religiosos de Mortuomari, propter contagium carnis. 35.  Item, rehabilitat fratres Petrum Badoullet, Laurentium Dauberner, Iohannem Delatre, Guillelmum Robert, religiosos de Loco Dei in Pontino. 36.  Item, rehabilitatur et absolvitur ab irregularitate Catharina de Guiarnet, religiosa de Pentemonte, propter apostasiam. 37.  Item, soror Maria Loiset de Pentemonte dispensata est de illegitimatione. 38.  Item, rehabilitatur et ab irregularitate solvitur soror Suzanna Vauldre, religiosa de Belmont. In omnibus supradictis, servata Ordinis disciplina, et prout in superioribus et praecedentibus registris forma rehabilitationis continetur. CONTRACTUUM CONFIRMATIONES ET INQUISITIONES 39.  Confirmatur contractus initus inter R. abbatem et conventum monasterii de Firmitate, in Cabilonensi dioecesi, ex una, et venerabiles religiosos priorem et conventum monasterii S. Petri, Cabilonensis dioecesis, Ordinis S. Benedicti, ex altera partibus, super quadam domo situata in suburbio S. Ioanis [Ioannis] du Vieil-mas, et vocata vulgariter la Grande et Petite Ferté ; simul de quodam horto vocato La maison de Presses, situato ante praedictam domum. 40.  Confirmatur contractus inter abbatissam et conventum monasterii monialium B. M. de Pratis, Trecensis dioecesis, ex una, et Ioannem Le Cornuat, mercatorem Trecensem, ex altera partibus, super quibusdam terris, vineis, pratis et domo cum suis dependentiis situatis in finagio appellé [appelé] Sancti Lucae. 41.  Confirmatur contractus initus inter abbatem commendatarium et conventum monasterii de Caroloco, Bisuntinensis dioecesis, ex una, et nobilem virum dominum Claudium de Gicourt, ex altera partibus, super quodam cambio de triginta tribus arpentis lignorum cum viginti quatuor mensuris granorum. 42.  Confirmatur contractus initus inter venerandum abbatem et conventum monasterii de Morimundo, in Lingonensi dioecesi, ex una, et nobilem virum Antonium Du Chatelet, ex altera partibus, super quodam molendino pertinente ad dictum monasterium. 43.  Confirmatur contractus initus inter abbatem et conventum monasterii de Regalimonte, in Belvacensi dioecesi, ex una, et Dionisium Lesourt, mercatorem Parisiensem, supra quadam domo. 44.  Confirmatur contractus inter abbatem et conventum monasterii de Theoloco, in Lingonensi dioecesi, ex una, et Simonem Brunet, de quodam molendino. 45.  Item, alterum contractum inter dictum abbatem et conventum ex una, et habitantes Daunet super limitatione quorumdam subsidiorum. 46.  Confirmatur contractus inter abbatem et conventum de Morimundo ex una, et magistrum Iacobum Gentot, civem Lingonensem ex altera, de grangia et terris de Belfay et Ysonville pertinentibus ad dictum monasterium. 47.  Item, confirmantur infra scripti contractus, scilicet inter abbatissam et conventum monasterii de Gaudio, Senonensis dioecesis, ex una, et nobilem virum Iohannem de Obrosles ex altera partibus. 48.  Item, inter abbatem commendatarium et conventum monasterii de Eleemosina, in Carnotensi dioecesi, ex una, et Iacobum Clery ex altera partibus. 49.  Item, inter abbatissam et conventum monasterii de Maloduno, dioecesis Parisiensis ex una, et dominum Claudium d’Orgemont ex altera partibus, super cambio quatuor arpentorum prati cum septem aliis arpentis prati. 50.  Item, undecim contractus inter abbatem commendatarium Iohannem de la Brosse et conventum monasterii de Fonteneto, in Aeduensi dioecesi, ex una, et Patroclum Mestanier, Simonem Mortier ex altera partibus. 51.  Item, quinque alii contractus inter eumdem de la Brosse et conventum eiusdem monasterii ex una, et Antonium Coquet, Nicolaum Denise, Iohannem Pigeon ex altera partibus. 52.  Item, inter abbatem et monasterium de Villari ex una, et dominum … ex altera. 53.  Item, inter abbatem et monasterium de Lanneo ex una, et Martinum Bouliau ex altera, super quadam domo de Bellovaco. 54.  Item, inter abbatem commendatarium et conventum de Frigidomonte ex una, et Iohannem Duchesne ex altera. 55.  Item, praesens generale Capitulum cassat et annullat tractatum inter abbatissam et conventum monasterii de Ougnens, in Bisuntinensi dioecesi, ex una, et Oudinum et Antonium Roy ex altera partibus, de hortis, domo et furno bannali in oppido de Salino. 56.  Item, cassat contractum monasterii de Bullione cum Petro, Antonio, Claudio Phtolomy, cum quibusdam aliis. 57.  Abbati de Altasilva committit praesens generale Capitulum ad informandum super commodo vel incommodo contractus inter abbatem et conventum monasterii de Fristorf ex una, cum subiectis villae de Chamely, et etiam contractus inter dictum monasterium cum domino Habilium pro villa de Rhemelin. 58.  Item, abbati de Marciliaco et baccalaureo de Escalariis, committit ad informandum super commodo vel incommodo contractus inter abbatem et conventum de Pontigniaco cum Francisco Duguet. EXCUSATI ABBATES 59.  Abbates Caesariensis, de Lucella, de Salem, de Populeto, de Petra, de Campo principum, de Septimo, de Rocamadoris, de Monte amiato, de Nisella, de Boneffia, de Villari, de Iardineto, de Valle Sancti Lamberti, de Ponte frigido, de Clarofonte, de Charitate, de Gratia Dei. CONTUMACES ABBATES 60.  De Regalimonte, de Valcellis, de Bona aqua, de Pietate, de Bullencuria, de Belloprato in Lotharingia, de Strata, de Castellione, de Sancto Benedicto. NOMINA ABBATUM QUI INTERFUERUNT CAPITULO 61.  Rmus a Cistercio, de Claravalle, de Caladia, s. th. pr., de Monte Sanctae Mariae, de Leoncello, de Alta silva, de Loco Dei, de Fristorf, de Marciliaco, de Firmitate, de Morimundo, s. th. pr., de S. Ambrosio Maiori Mediolani, de Maceriis, de Theoloco, de Bullione, de Stamedio, de Villario, de Sancto Remigio. SUFFRAGIA 62.  Associati sunt praesenti generali Capitulo suffragia totius Ordinis nostri qui sequuntur : Invictissimus princeps Lotharingiae cum christianissima domina uxore eius ; optimus dux d’Albe ; cardinalis Parmiensis ; cardinalis Caraffa ; dominus Wiglius praesidens Bruxellis ; dominus de Malleroye orator regius apud Summum Pontificem. Forma autem associationis ad dicta suffragia Ordinis invenitur in praecedentibus registris. COMMISSIONES 63.  Praesens generale Capitulum dat Rmo nostro a Cistercio specialem commissionem visitandi Sabaudiam et Delphinatum. 64.  Rdo abbati a Firmitate dat generalem commissionem visitandi Pedemontanam regionem. 65.  Rdo abbati de Claravalle generalem commissionem visitandi Campaniam, Normanniam, Britanniam inferiorem et superiorem, Andegavenum, Sanctonicam, Turoniam, Bituricam, Senoniam, Pictaviam. 66.  Rdo abbati a Morimundo Guyennam, Averniam, Lemovicum, Linguam occitanam, Gasconiam, totam Hispaniam, et Portugalliam. 67.  Abbati a Caladia, Lotharingiam et Barrum ducis. 68.  Abbati de Valle clara, Briam, Picardiam, Tiraciam, Artesiam, Hannoniam, Flandriam, Hollandiam. 69.  Abbati a Charitate, comitatum Burgundiae. 70.  Abbati de Leoncello, provinciam Provinciae. 71.  Item, continuatur vicariatus datus a praecedenti Capitulo abbati a S. Ambrosio. 72.  Item, continuatur vicariatus datus a praecedenti Capitulo domino Dionisio de Lacheronis. 73.  Item, continuatur commissio data a praecedenti Capitulo Rdis abbatibus de Sancto Iohanne, Caesariensi, de Salem et de Lucella. 74.  Item, fr. Natalis Cossart, s. th. pr., est a praesenti generali Capitulo generalis sindicus et procurator Ordinis cum ea potestate quae in praecedentibus registris scripta est, in ordinatione sindici generalis. Signatum ad finem : Guido abbas Vallis clarae, notarius Capituli generalis. 