Festinante ad reditum nuncio vestro,  quadragesimalis temporis opportuna importunitate prohibente, respondere nuper literis vestris non potui. Potuissem quidem cuilibet dictanda ingerere, sed malui in cor vestrum ex corde meo, quam ex ore alterius mandanda transfundere. Illud quare maluerim, hæc causa est. Habent vina hunc morem, vt de vase in vas frequenter transfusa, a virtute naturali languescant: si recentia hauriantur, vini saporem integre seruasse probentur. Sic verba per aures alienas, aliorum cordibus committenda, referentium inscitia, incuria, industria: aut non intellectam, aut neglectam, aut deprauatam, quandoque augent, mutant, minuunt veritatem. Vnde quia certius quisque cor suum quam alter agnoscit: verius seipsum quam alter exponit. Illud vt fugiam, istud vt assequar, proposui semper quando vacat, amico, cui me totum debeo, non cuiuslibet, sed mihi ipsi me exponendo committere: vt  falsitatis suspitio tollatur,  dilecto præ cæteris, remotis cæteris per seipsum animus colloquatur. Mandastis quid de Ordinibus apud Charitatem factis, nouo homini noua verba loquenti respondere deberetis. Ad quod respondeo, non debere veterem  expertum vereri inexpertorum nouitatem verborum: quia  frenorum in primis impatiens equus, diuturno cursu paulatim lentescens, nec stimulis ad vltimum proprio iam cruore imbutis obedit,  pugil recenti virtute importabilis, infirmiori persæpe collegæ succumbit,  mucro nouiter exacutus, vel feriens, vel ociosus hebescit. Ita omnium rerum nouarum immoderatus modus se habet, vt ipsa sui nouitate sibi  aliis admirandus, in primis ferueat, citiusque sperato tepescat. Præstringit oculos chorusci instar splendoris, qui sicut se repentinus ingerit, sic vix visus recedit: itaque noctem illustrat, vt densiores tenebras recedens relinquat. Durandum est idcirco,  nouitatis leuitas constanter ferenda: quia qui adhuc recenti spiritu feruens, putat omnia sibi licere, cum exhausto pectore nihil potuerit, discet nunc loquax quandoque silere. Proferentur suo tempore, noua loquenti, de thesauro Romanæ Gazæ priuilegia noua  vetera: quibus vt monachi Cluniacenses a quo maluerint Catholico Episcopo sacros Ordines suscipiant, Apostolica auctoritate decernitur,  omnis contradicens, nisi admonitus resipuerit, anathematis vinculo innodatur. Misissem sanctitati vestræ exemplaria eorum, sed quia ille, de quo agitur, nostrum se amicum hucusque, aut exhibuit, aut dixit, non est lædendus amor: qui si est, apparebit: si non est, non latebit. Eapropter proposui ei scribere,  de his alterum experiri. Qui si amator est, amici gratia querelam deponet: si non, non vobiscum, sed nobiscum de his aget. Non est iustum, vt de re, quam nec vobis, nec pro vobis, sed nobis,  pro nobis fecistis, aliquid molestiæ sine nobis sentiatis. Ero ipse scutum vestrum, quo protectus aut iacula immissa ab hoste non sentietis: aut nisi me transfixo, sentire non poteritis. Sed ecce dum hæc paro, velut futuræ litis diremptor, nuncius interuenit:  rem de qua agebam, pacis transactione, iudiciis exemptam retulit. Dixit, Trecensi cum Antisiodorensi Episcopo de pace conuenisse,  post collatam de re iam dicta quæstionem, omnium sopita simultate, pacifice abinuicem recessisse. Quæ vtrum sic se habeant, rescribite: vt si verum est, adgaudere; si falsum, ad ea quæ præmisi me celerius valeam expedire. De sequenti quod literis indidistis capitulo, id responsi accipite. Missus est a festo Sancti Martini nuncius Romam, vnus ex circumpositis nobis Prioribus, quem quia non agnoscitis, nec nomino: idoneus tamen, qui in hebdomada mediam Quadragesimam proxime præcedente, rediit. Dixit, se lustrando Cellas Cluniacenses,  Monasteria nostra cis Appeninum sita, in Italia moram fecisse: indeque vsque ad mare Veneticum, omnia peragrando, Romam pro iniunctis negociis summo studio contendere voluisse, nec potuisse. Capi monachos, spoliari Episcopos, interfici clericos: nec illis religionem, nec istis dignitatem adesse, vel in modico posse. Itinera obstructa latronibus, raptoribus campos, gladiatoribus siluas oppletas; ipsumque Latium singularem olim Romanæ gloriæ sedem, non ciuibus, sed barbaris  hostibus sæuissimis substratum gemere. Cumque sibi interclusa omnia cerneret, meliore vsus consilio, misit loco sui fratrem quemdam, olim domni Matthæi Albanensis Episcopi Capellanum, virum quem  ipse noui strenuum, Domino Papæ, Cardinalibus,  cæteris, qui supersunt, optime notum: utpote qui multis annis in Curia moratus,  iter eorum per diuersa prosecutus est. Huic omnia iniuncta iniunxit,  illum cum literis nostris vestrisque direxit. Hunc ante Pascha Domini, cum ipsius auxilio Domini rediturum expecto: cuncta reuerentiæ vestræ, quæ retulerit, relaturus. Et si quid, quod non credo, perfectionis negocio illi defuerit, demum executurus. Pro Guarino clerico, monachum nostrum præcurrente, satis sobrium vobis Dominus Papa mandatum imposuit: vt si libera præbenda pateret, ei daretur: si non, prima quæ occurreret præberetur. Sed quæ vel Cluniaco ipsius Domini Papæ precibus  præcepto data prius fuerat, non patet: vel quæ filio Oduini, non patet. Et quia præter has duas nulla, vt æstimo, ad præsens residua est, nulla danda est. Cum dehinc alia occurrerit, aut præceptum implebitis, aut a præcepti auctore sententiam immutari rogabitis. Interim,  si ille, vt audiui, Romam redierit,  illud notum facite.