Kopja Informali ta' Sentenza

Seduta tat-3 ta' Dicembru, 2014

Citazzjoni Numru.

Ċitazzjoni Numru 683/94LM

Joseph Fenech Massa għan-nom u in rappreżentanza tas-socjetà Air Malta Company Limited u b'nota tad-9 ta' Mejju 1997, Louis Gove! bħala Chairman għan-nom u in rappreżentanza tas-soċjetà Air Malta Company Limited, assuma l-atti tal-kawża minflok Joseph Fenech Massa vs Georgina Camilleri Bowman ghan-nom u in rappreżentanza tas-socjetà British Shoe Store Company Limited

Il-Qorti, Rat iċ-ċitazzjoni ppreżentata fil-11 ta' Mejju 1994 li taqra hekk:-

Illi s-socjetà attrici skont Tender Numru 2529 ħarġet sejħa għall- kwotazzjonijet għal żraben għall-istaff femminili tal-Air Malta;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi s-soċjetà konvenuta kkwotat ir-rati korripsondenti għal dawn iż-żraben, liema kwotazzjoni ġiet approvata mill-attur nomine skont Purchase Order datata 27 ta' Jannar 1993; Illi skont it-termini tal-istess tender 'inter alia' item Numru 9, kif ukoll tal-purchase order, iż-żraben kellhom ikunu 'real leather material: kid or calf or full grain, with anti slip soles'; Illi wara li saret il-konsenja tal-istess fis-26 ta' April, 1993, u wara li l-konvenuta nomine kienet tħallset l-ammont kollu pattwit, irriżulta illi in effetti ż-żraben kienu manifatturati minn 'synthetic plastic material reinforced with textile' u dan skont eżami analitiku kondott mill-laboratorju tal-Istandards tad-Dipartiment tal-Industrija; Illi għalhekk iż-żraben ma kienux konformi mal-patt espress fil- ftehim; Illi tagħmel tajjeb għad-danni, baqgħet inadempjenti;

interpellata biex

li ġiet

Tgħid għalhekk l-istess konvenuta nomine 'l għaliex m'għandhiex din il-Qorti:-

1) Tiddikjara u tiddeċiedi illi ż-żraben suppliti mis- socjetà konvenuta, senjatament dawk magħrufa bħala 'Female Navy Blue Court Shoes' (item 9 tat-Tender), ma kienux jikkorrispondu fil-kwalità u manifattura għal dak pattwit fl-istess tender u li għalhekk l-attur nomine għandu dritt jirrifjutahom; 2) tikkundanna lill-konvenuta nomine biex fi żmien qasir u perentorju li jiġi lilha ffissat, tirtira mingħand l- attur nomine ż-żraben minnha suppliti, prevja okkorrendo d-dikjarazzjoni tar-riżoluzzjoni tal-bejgħ; 3) nomine b'effett konvenuta nomine kif fuq ingħad; lill-istess 4) konvenuta nomine tħallas lill-attur nomine s-somma hekk likwidata in linea ta' danni;

tillikwida okkorrendo d-danni hekk subiti mill-attur tal-

tal-inadempjenza kuntrattwali

konsegwentement

Bl-interessi u bl-ispejjeż, kompriżi dawk tal-protest ġudizzjarju tal- intavolata 15

ta' Lulju, 1993,

ta' Depożitu

taċ-Ċedola

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

kontestwalment u tal-ittri legali tal-5 ta' Lulju 1993 u 26 ta' Lulju 1993 kontra issa għas- subizzjoni.

l-konvenuta nomine

inġunta minn

Illi bin-nota tal-eċċezzjonijiet tagħha ppreżentata fil-15 ta' Ġunju 1994 is-soċjetà konvenuta eċċepiet:

In-nullità tal-att taċ-ċitazzjoni stante li mhix miktuba kif jistipula Artikolu 176 (1) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta u li l- kwalità rappreżentattiva tal-partijiet mhix indikata u kwindi s- socjetà konvenuta għandha tiġi liberata mill-osservanza tal- ġudizzju bl-ispejjeż.

Illi subordinatament u mingħajr preġudizzju għas- 2. suespost, it-talbiet tas-soċjetà attriċi huma kollha nfondati fil-fatt u fid-dritt stante li s-soċjetà attriċi aċċettat l-offerta li għamlitilha s-soċjetà konvenuta a bażi tal-kampjun minnha sottomess.

Illi meta s-soċjetà attriċi aċċettat l-offerta tas-socjetà konvenuta, kif ammess ukoll mis-socjetà attriċi fid-Dikjarazzjoni Ġuramentata ppreżentata mal-att taċ-ċitazzjoni, proprju f'dan l- istadju, seħħ bejn il-partijiet dak li jsejjaħ fid-dottrina Ingliża "sale by sample".

Illi dejjem subordinatament u mingħajr preġudizzju, is- socjetà attriċi kellha okkażjoni teżamina l-kampjun tas-socjetà konvenuta qabel ma aċċettat l-offerta tagħha u qabel ma ssaldat il-prezz għal erba' mija u għoxrin par żarbun, iżda madankollu xorta waħda aċċettat l-offerta u issa ma tistax tippretendi tħassar u tirrevoka l-aċċettazzjoni tagħha għaliex tkun qiegħda tħassar kuntratt li kkonkludiet mas-socjetà konvenuta mhux abbażi ta' Tender Nru 6216, iżda abbażi ta' "offer and acceptance".

5. miċħuda bl-ispejjeż.

Illi t-talbiet tas-socjetà attriċi kwindi għandhom

Salvi eċċezzjonijiet oħra.

jiġu

Ikkunsidrat: Illi b'sentenza in parte ta' din il-Qorti kif diversament presjeduta

datata l-1 ta' Ottubru 1996, il-Qorti laqgħet l-ewwel talba tas-soċjetà

attriċi, u (i) iddikjarat illi ż-żraben suppliti mis-socjetà konvenuta,

senjatament dawk magħrufa bħala "Female Navy Blue Court Shoes"

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

jikkorrispondu

fil-kwalità u

manifattura għal dak pattwit fl-istess tender u li għalhekk l-attur

nomine għandu dritt jirrifjutahom; (ii) iddikjarat riżolt il-kuntratt

finalizzat bil-Purchase Order tas-27 ta' Jannar 1993 – mertu tal-

kawża u dan minħabba inadempjenza kuntrattwali da parti tas-

soċjetà konvenuta.

Illi dwar it-tieni talba, din il-Qorti kif diversament ippresjeduta fis-

sentenza tagħha tat-13 ta' Jannar 1996 kienet irritjeniet li: "Jirriżulta

illi dik il-parti tal-ordni li ma ġietx imqassma u li kienet għadha f'idejn

is-soċjetà attriċi ġiet b'ċedola ta' depożitu depożitata taħt l-awtorità

ta' din il-Qorti.

Mhux allura l-każ li jiġi ffissat terminu li fih is-soċjetà

konvenuta għandha tiġi kkundannata tirtira dik il-merkanzija.

Dan ir-

rilaxx jista' jsir biss b'ordni oħra ta' din il-Qorti fil-proċeduri appożiti".

Illi din il-Qorti kif diversament ippresjeduta bis-sentenza in parte

tagħha tal-1 ta' Ottubru 1996 iddeċidiet li tastjeni milli tieħu

konjizzjoni tat-talba għall-kundanna tas-soċjetà konvenuta li tirtira l-

merkanzija minnha kkonsenjata mingħand is-soċjetà attriċi u dan

stante li rriżulta illi l-istess merkanzija tinsab iddepożitata b'ċedola

taħt l-awtorità ta' din il-Qorti.

Illi s-soċjetà konvenuta kienet appellat minn din is-sentenza in parte,

imma l-appell tagħha kien ġie dikjarat irritu u null mill-Qorti tal-

Appell b'sentenza tat-13 ta' Jannar 2000 u konsegwentement ma

ħaditx aktar konjizzjoni tiegħu.

Illi din il-Qorti kif diversament presjeduta kienet ħalliet l-kawża għal

sentenza dwar it-tielet u r-raba' talba tas-soċjetà attriċi dwar id-

danni subiti mill-attur nomine b'effett tal-inadempjenza kuntrattwali

tal-konvenuta nomine.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi qabel xejn għandu jingħad li ġaladarba din il-Qorti kif diversament

ippresjeduta bis-sentenza tal-1 ta' Ottubru 1996 kienet iddikjarat

riżolt il-bejgħ skont il-kuntratt finalizzat bil-Purchase Order tas-27 ta'

mertu ta' din

il-kawża minħabba

inadempjenza

kuntrattwali da parti tas-soċjetà konvenuta, konsegwentement is-

soċjetà konvenuta għandha tiġi ordnata minn din il-Qorti, tirrifondi

lis-soċjetà attriċi s-somma ta' LM5250 ekwivalenti għal €12,232.50, li

tħallset lis-soċjetà konvenuta mill-istess soċjetà attriċi bħala prezz

tal-imsemmija żraben.

Illi s-soċjetà konvenuta m'għandhiex titħalla żżomm il-prezz għal

merkanzija li ma kenitx konformi ma' dak illi ġie miftiehem bejn il-

partijiet u li ġiet konsenjata lura lill-bejjiegħ permezz taċ-Ċedola ta'

Depożitu li ġiet ippreżentata kontestwalment maċ-ċitazzjoni attriċi.

Illi għalhekk, din il-Qorti issa sejra tiddeċiedi wkoll jekk huwiex il-każ

li jiġu likwidati danni favur is-soċjetà attriċi u jekk dan ikun il-każ, din

il-Qorti tgħaddi biex tillikwida d-danni li għandhom jitħallsu mill-

istess soċjetà konvenuta lis-soċjetà attriċi.

Illi fil-fehma ta' din il-Qorti, minbarra r-rifużjoni tal-prezz tal-bejgħ, is-

soċjetà konvenuta għandha tiġi ordnata tagħmel tajjeb għad-

differenza fil-prezz bejn dak illi ħallset is-soċjetà attriċi biex xtrat

mingħand terzi (Edwards) iż-żraben tal-kwalità stipulata fit-tender

inkwistjoni, u l-prezz li ħallset is-soċjetà attriċi meta kienet xtrat iż-

żraben mingħand is-soċjetà konvenuta.

Illi mill-provi jirriżulta li kull par żarbun mixtri mingħand is-soċjetà

konvenuta kien jiswa LM12.50 u kull par żarbun mixtri mingħand

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Edwards ġie jiswa LM16.20.

Is-soċjetà attriċi kienet kostretta,

minħabba l-inadempjenza kuntrattwali tas-soċjetà konvenuta, illi

tmur fis-suq u tixtri mill-aktar fis possibbli ż-żraben li kellha bżonn

għall-istaff tagħha mingħand ħaddieħor u bi prezz ogħla.

Illi jirriżulta wkoll mill-provi li meta kienet kostretta tissostitwixxi ż-

żraben li xtrat mingħand is-soċjetà konvenuta, is-soċjetà attriċi ma

ħarġitx tender peress illi fiċ-ċirkostanzi li sabet ruħha fihom, ma

kellhiex biżżejjed żmien biex tagħmel dan.

Illi is-soċjetà attriċi inqabdet f'sitwazzjoni fejn ma setgħetx tagħmel

użu miż-żraben illi xtrat mingħand is-soċjetà konvenuta peress li

kienu ta' kwalità inferjuri u l-istaff kienu ressqu diversi ilmenti

dwarhom, u fil-istess ħin riedet tara kif tagħmel biex tfittex tipprovdi

lill-istaff tagħha bi żraben tal-kwalità mixtieqa mill-aktar fis possibbli.

Illi minkejja li s-soċjetà attriċi ġabet ħames stimi differenti għaż-

żraben illi kellha bżonn, u dan skont il-Memorandum (a fol.

204), fiċ-

ċirkostanzi hija ma kinitx f'qagħda li tikseb l-aktar prezz vantaġġjuż

għaż-żraben permezz ta' ħruġ ta' tender.

Illi għaldaqstant, din il-Qorti tikkonkludi li s-soċjetà konvenuta

għandha tiġi ordnata tqiegħed lis-soċjetà attriċi fil-pożizzjoni li kienet

tkun fiha li kieku iż-żraben mertu ta' din il-kawża li ġew mixtrija

mingħand is-soċjetà konvenuta, kienu tal-kwalità pattwita skont it-

termini u l-kundizzjonijiet miftehma bejn il-partijiet.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi sabiex tagħmel dan, is-soċjetà konvenuta għandha tħallas lis-

soċjetà attriċi bħala danni kuntrattwali d-differenza fil-prezz bejn dak

li ħallset is-soċjetà attriċi lil Edwards u l-prezz illi s-soċjetà attriċi

kienet ħallset lis-soċjetà konvenuta, u ċjoѐ Lm3.70 għal kull par

żarbun.

Illli din il-Qorti tosserva li mingħand is-soċjetà konvenuta s-soċjetà

attriċi xtrat 420 par żarbun, filwaqt illi mingħand Edwards, is-soċjetà

attriċi spiċċat xtrat ammont inqas, u ċjoѐ, 355 par żarbun peress illi

irrealizzat illi ma kellhiex bżonn l-ammont kollu ta' żraben li kien ġie

mixtri mingħand is-soċjetà konvenuta.

Illi għalhekk għat-355 par żarbun mingħand Edwards, is-soċjetà

attriċi ġiet ħallset

l-ammont ta' Lm1,313.50 (ekwivalenti għal

€3,021.05) aktar milli kienet ħallset lis-soċjetà konvenuta għal 420

par żarbun.

Għaldaqstant, fil-fehma ta' din il-Qorti t-talba tas-soċjetà attriċi għal

danni kuntrattwali hija ġustifikata peress li s-soċjetà konvenuta

nstabet illi kienet inadempjenti fl-eżekuzzjoni tal-obbligazzjonijiet

kuntrattwali fil-konfront tas-soċjetà attriċi.

Għal dawn il-motivi, din il-Qorti taqta' u tiddeċiedi l-kawża billi:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Tordna lis-soċjetà konvenuta tirrifondi lura lis-soċjetà attriċi il-

prezz ta' tnax-il elf mitejn u tnejn u tletin ewro u ħamsin

ċenteżmi (€12,232.50) li kien ġie mħallas għaż-żraben skont kif

mifthiem bil-kuntratt finalizzat bil-Purchase Order tas-27 ta'

Jannar 1993, mertu ta' din

il-kawża u dan minħabba

inadempjenza kuntrattwali da parti tas-soċjetà konvenuta,

liema kuntratt ġie iddikjarat riżolt b'sentenza in parte ta' din il-

Qorti kif diversament ippresjeduta tal-1 ta' Ottubru 1996;

Tilqa' t-tielet talba tas-soċjetà attriċi u tillikwida d-danni fis-

somma ta' tlett elef u wieħed u għoxrin ewro u ħames

ċenteżmi (€3,021.05);

Tilqa' r-raba' talba tas-soċjetà attriċi, u tikkundanna lill-istess

soċjetà konvenuta tħallas lis-soċjetà attriċi s-somma hekk

likwidata, bl-imgħax mil-lum.

Bl-ispejjeż kontra s-soċjetà konvenuta.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja


Qorti Civili (Sezzjoni tal-Familja) Onor. Kiernan Robert G. Pelinku, LL.D. Dip.Tax (MIT), P.G.Dip.

Mediation (Melit.) - MATRIMONIUM RATUM SED NON CONSUMMATUM - - ARTIKOLU 19A(1) TAL-KAP.

255 - Illum 3 ta' Dicembru 2015

Rikors Guramentat Nru. 111 / 14RGM Kawza fil-lista: 20

Rat ir-rikors guramentat ipprezentat mill-attrici li permezz tieghu ppremettiet u talbet is-segwenti:- Illi l-kontendenti kienu nghaqdu fiz-zwieg nhar it-23 ta' Lulju,2000 fil-Knisja Parrokkjali ta' Haz-Zabbar kif jidher mic-certifikat taz-zwieg; Illi minn dan iz-zwieg il-kontendenti ma kellhomx tfal;

Illi l-kunsens tal-kontendenti kien vizjat b'difett serju ta' diskrezzjoni ta' giudizzju fuq il-hajja mizzewga, u fuq id-drittijiet u d-dmirijiet essenzjali taghha, jew b'anomalija psikologika serja li ghamlitha impossibbli ghall-kontendenti li jaqdu l-obbligazzjonijiet essenzjali taz-zwieg u dan ai termini tal-artikolu 19(1 d) tal- Kapitolu 255 tal-Ligijiet ta' Malta; Illi dan iz-zwieg hu null minhabba impotenza tal-intimat u dan ai termini tal- artikolu 19(1 e) tal-Kapitolu 255 tal-Ligijiet ta' Malta; Illi l-kunsens tal-kontendenti kien vizzjat minhabba l-eskluzjoni pozittiva taz- zwieg innifsu jew ta' wiehed jew aktar mill-elementi essenzjali tal-hajja mizzewga, u tad-dritt ghall-att taz-zwieg u dan ai termini tal-artikolu 19(1f) tal- Kapitolu 255 tal-Ligijiet ta' Malta; Illi l-kunsens tal-intimat kien vizzjat ghax ghalkemm mhux interdett jew marid b'mohhu, ma kellux fiz-zmien li sar z-zwieg, ukoll minhabba raguni temporanja, setghat intelletwali jew ta' rieda bizzejjed biex jinholoq kunsens ghaz-zwieg u dan ai termini tal-artikolu 19(1 h) tal-Kapitolu 255 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi z-zwieg tal-partijiet huwa wkoll null a bazi tal-artikolu 19A(1) tal-Kapitolu 255 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi minhabba r-ragunijiet premessi u minhabba ragunijiet ohra kontemplati fl-Att XXXVII tal-1975 li jirregola z-zwiegijiet, iz-zwieg bejn il-kontendenti kien null u bla effett fil-ligi.

Jghid ghalhekk l-intimat ghar-ragunijiet premessi ghaliex ma ghandiex dina l- Onorabbli Qorti: 1.

Tiddikjara u tiddeciedi illi z-zwieg kuntrattat bejn il-kontendenti fit-23 ta' Lulju,2000 huwa null u bla effett fil-ligi ai termini tal-Art.19(1)(d), (e), (f ) u (h) u tal-Art.19A(1) tal-Att XXXVII tal-1975 (Kap 255) tal-Ligijiet ta' Malta.

Bl-ispejjez kontra l-intimat li jibqa' ngunt minn issa ghas-subizzjoni.

Rat r-riferta pozittiva lill-konvenut li pero' ma pprezentax risposta guramentata u

ghalhekk baqa' kontumaci.

Rat n-nota tal-attrici tal-1 ta' Lulju 2014 li permezz taghha ppresentat l-affidavit

Mc Carthy li dina n-nullita' tigi registrata fuq l-att taz-zwieg relattiv fuq

Rat il-verbal registrat fis-seduta tal-1 ta' Lulju 2014 fejn giet nominata Dottor Fransina Borg Gusman bhala Assistent Gudizzjarju, Rat n-nota tal-attrici tat-22 ta' Lulju 2014 li biha pprezentat l-affidavit ta' Charles B u ta' Frances B, u n-nota tas-7 ta' Ottubru 2014 li biha pprezentat l-affidavit ta' Laurabelle B, Rat x-xhieda tat-tabib Dottor Josie Attard Portughes li xehed fis-seduta tal-20 ta' Novembru 2014 mizmuma mill-Assistent Gudizzjarju, u c-certifikat mediku minnu ppresentat fl-istess seduta market Dok JM1, fol 33 tal-process, Rat n-nota ta'sottomissjonijiet tal-attrici pprezentata fil-5 ta'Marzu 2015, Rat r-riferta tal-4 ta'Mejju 2015, li minnha jirrizulta li l-konvenut gie notifikat personalment bl-imsemmija nota, izda ma pprezentax nota responsiva, Rat li l-kawza thalliet ghas-sentenza.

Ikkunsidrat; Provi.

Fl-affidavit taghha1 l-attrici kkonfermat li ma tantx harget ma' guvintur, li bdiet tohrog mal-konvenut fin-1997 meta hi kellha tnejn u ghoxrin sena u hu kellu hamsa u ghoxrin sena.

Hi ddikjarat li l-konvenut kien passiv u taciturn.

Wara laqgha kazwali mal-kappillan attendew ghall-kors ta' Kana, izda dahlu ghaz- zwieg b'mod awtomatiku, minghajr li normalment ikollhom namrati herqana biex jizzewgu.

Il-genituri tal-attrici offrewlhom id-dar tan-nanna taghha, izda kemm missier il-konvenut, kif ukoll l- istess konvenut ma kienux kuntenti, ghalhiex missieru ppretenda li l-post ikun fuq ibnu wkoll, u l-konvenut ha antipatija mal-post, li ddeskrivih bhala 'imbarazz'.

L-attrici tikkonferma li waqt l-gherusija kienu jkunu dejjem fil-kumpanija tal- genituri taghha, u qatt wahedhom, u dan kien il-kagun li qatt ma saru jafu sew lil

L-attrici tammetti li kieku ddedikaw aktar hin ghal xulxin, probabilment

kienu jirrejalizzaw li ma kienux kompatibbli u ma kienux jizzewgu.

l-ebda diskussjoni u entuzjazmu

Inqalghet kontroversja dwar il-post, il-konvenut ma riedx jirranga l-post tan-nanna tal-attrici, u nsista li jifittxu post ghal rashom.

F'Awissu 1999 sabu post f'Marsascala, l-attrici tiddikjara li l-konvenut dahaq biha, billi bl-iskuza li hu kien impjegat fil-Bank u li seta' jibbenefika minn kondizzjonijiet vantagjuzi, partikolarment l-imghaxijiet, il-kuntratt sar f'ismu biss u mhux f'isem it-tnejn.

Il-post kien jiswa Lm30,000, li minnhom l-attrici hallset Lm9,000 mill-Lm10,000 li kienet taghatha n-nanna taghha.

Izzewgu fit-23 ta' Lulju 2000, marru honeymoon fl-Isvizzera izda z-zwieg baqa' ma giex ikkunsmat.

L-attrici tixhed li fl-intimita' taghhom qatt ma kien hemm penetrazzjoni u li hi baqghet vergni.

Lura mill-honeymoon, l-konvenut ddikjara li ma riedx jmur id-dar, cioe' Birkirkara, izda ried jmur Hal Caruso fejn joqghodu l- genituri tieghu.

Anke missieru stess irrimproverah, u qallu li postu hu ma' martu.

L-attrici tikkonferma li l-konvenut ma kienx kuntent fid-dar f'Marsascala, u li fl-ewwel sena 'konna niggieldu hafna'.

Dwar l- intimita' ta' bejniethom tghid hekk: 'Sesswalment C qatt ma kien jidher komdu u kollox qisu nofs qalb.

Konna nersqu lejn xulxin mhux aktar minn darba fix-xahar, dejjem il-Hadd filghaxija f'xi l-10pm u kien idum ftit minuti kollox.

C qatt ma kien ippenetrani.'

L-attrici tiddikjara li kienet tipprova tattirah izda kien jirrifjutaha u kienet tibki sakemm torqod.

Wara li ghaddew seba' snin u l-post kien thallas, l-attrici tiddikjara li bdiet tipprepara ruhha biex forsi ikollhom tarbija.

Attendew ghall- kors ta' family planning, bdiet izomm chart u tiehu t-temperatura, izda fl-att sesswali baqa' qatt ma kien hemm penetrazzjoni, u l-konvenut kien jgib l-iskuza tax-xoghol biex ma jkollux x'jaqsam.

Marru ghand it-tabib Dottor Josie Attard Portughes li ghamlilha 'smear test' u sab li l-attrici kienet vergni ghalkemm kien ilhom is-snin mizzewgin.

L-attrici ddikjarat li tant kienet tixtieq l-ulied li kkovincit lill-konvenut sabiex jaghmlu l-IVF, izda anke hawn, il-konvenut ma kkoperax u kien igerger u jirrabbja.

L-ewwel okkazzjoni ma rnexxitx, l-attrici ppruvat tikkonvinci lill-

konvenut biex jergghu jipprovaw izda dan ma ridx, u billi kienet tibza' minn certu

hars tieghu, irrasenjat ruha u ma baqghetx tinsisti.

L-attrici kkonfermat li r-relazzjoni ta' bejniethom baqghat hazina minghajr l-ebda

manifestazzjoni ta' mhabba bejniethom, li kienet taghmel kollox ghalih.

l-facendi tad-dar kienet tiehdu x-xoghol u terga' tmur ghalih.

japprezza xejn u jghidilha 'xejn specjali dak xoghol il-mara’.

L-attrici xehdet li fi tlettax-il sena ta' zwieg ma kien hemm l-ebda mumenti ta' ferh, kull jum fit-8pm kien jmur jaqra' fuq is-sodda u jorqod, kien dejjem biered fil-konfront taghha u kienu qishom ahwa u mhux koppja mizzewgin.

Bhala l-ahhar tentattiv, l-attrici rrikorriet ghand 'marriage counsellor', fejn irrizulta li l-konvenut kellu bzonn ghajnuna psikjatrika.

L-konvenut kien ibati minn fissazzjonijiet ta' precizzjoni u ezattezzi li ghamel il-konvivenza mpossibli.

Wara beda joffendi u jghajjar lill-attrici, partikolarment meta skopriet li missierha kien qed ibghati minn kancer u kienet qed tqatta' hafna mill-hin taghha ghand il- genituri taghha.

Il-partijiet sseparaw fit-8 ta'April 2014.

L-attrici tikonkludi li soffriet hafna kemm psikologikament kif ukoll emozjonalment; dahlet f'relazzjoni li qatt ma bdiet ma' bniedem impossibli li qatt ma ried jiehu responsabilita' ta' xejn, li ried seftura u mhux siehba fiz-zwieg, u li ma kienx kapaci jiehu l-ebda decizjoni, tant li kien ikun dejjem akkumpanjat minn missieru f'kull laqgha waqt is-separazzjoni.

L- attrici tixtieq li wara dan l-inkubu jkollha l-opportunita' li jkollha familja taghha u tghix hajja trankwilla.

Charles B, missier l-attrici, ddikjara fl-affidavit tieghu2 li l-konvenut kien l- ewwel guvni li bintu harget mieghu bis-serjeta'.

Ma kienx jitkellem meta kien jkun id-dar ghandhom, kien stramb u ffissat fil-festi u ma kien juri l-ebda sinjali ta' affezzjoni lejn bintu.

Hu wkoll rrakkonta l-incident tal-ajruport meta l- konvenut ma riedx jmur Marsascala mal-attrici, izda ghand il-genituri tieghu.

Hu ddikjara li ma kienx sorpriz meta bintu qaltlu li ser tissepara billi kien konvint li l-konvenut ma kienx jhobb lill-attrici, kien jittrattha hazin, u ma kienx jaf x'jinvolvi zwieg, x'kienu r-responsabilijiet fiz-zwieg u wisq anqas jassumi tali responsabilitajiet.

Frances B, omm l-attrici, fl-affidavit taghha3 ikkonfermat li l-konvenut kien l- ewwel boyfriend bis-serjeta' tal-attrici, li kemm hi kif ukoll zewgha ddubitaw minn din r-relazzjoni billi la kienu jitkellmu u wisq anqas jinhabbu bhal namrati normali.

Hi irrikonoxxenti u f'xi

okkazjonijiet partikolari nsolenti.

Hi ddikjarat li l-konvenut ghandu fissazzjoni fuq

l-istatwi u l-festi u xejn aktar, jghix hajja ghar-rasu, ta' 'single', mhux kapaci

jhobb u jerfa' r-responsabiltajiet taz-zwieg.

L-attrici dejjem kienet mdejqa

mieghu, u kien biss wara li sseparat li rrkuprat il-karattru ferriehi u generuz

Laurabelle B, oht l-attrici, fl-affidavit taghha4 ikkonfermat li l-konvenut kien l- ewwel guvni li kellu relazzjoni serja ma' ohtha, l-attrici.

Hi wkoll rrakkontat ic- cirkostanzi biex wasslu li l-konvenut ma riedx id-dar li offrietilhom in-nanna, li ghamel zmien ma jkellimhomx u jiskarthom u li wara l-honeymoon lanqas ried imur fil-post ta' Birkirkara, izda ried imur ghand ommu Hal Caruso.

Hi kkonfermat li kienet 'close' hafna ma' ohtha qabel iz-zwieg, pero' wara il- komunikazzjoni bejniethom naqset drastikament.

Hi ffurmat l-opinjoni li l- konvenut kien bniedem stramb, solitarju u bla ebda affezzjoni fil-konfront tal- attrici, li mieghu saret nervuza u dejjem imdejqa.

Kien biss wara li sseparat li ohtha regghet ghal li kienet cioe' ferrieha u thobb il-kumpanija.

Il-konvenut kien esigenti u rikonoxxenti mal-attrici, kien jesigi kollox minnha.

Kienet issajjarlu, isseftirlu, u anke twasslu x-xoghol u terga tigbru wara x-xoghol, izda hu flokk kelma tajba kien igerger, jmaqdarha u jimbarazzaha quddiem il-membri tal- familja.

Hi tghid "Qatt ma smajt lil C jikkumplimenta lil ohti f'xi haga".

Hi kkonkludiet li l-konvenut hu egoist hafna, passiv u jbaghti minn fissazzjonijet partikolarment, li ma ssirx hsara fuq l-ghamara.

Fis-seduta tal-20 ta' Novembru 2014, quddiem l-Assistent Errebsy, xehed it- tabib Dottor Josie Debono Cachia Castelletti li kkonferma li l-partijiet marru ghandu peress li wara tmien snin zwieg ma kellhomx tfal.

Irrizultalu li l-att sesswali ma kienx qed isir b'mod korrett billi ma kienx hemm penetrazzjoni.

Hu kkonferma u esebixxa c- certifikat tat-2 ta' Novembru 2013, fejn spjega lir-ragel x'ghandu jaghmel biex il- mara tohrog tqila, u li t-tnejn kienu f'sahhithom u seta jkollhom it-tfal.

Hu kkonferma, in oltre, li qabel sar dan ic-certifikat kien ezamina lill-attrici u rrizulta li kienet ghadha vergni.

Ikkunsidrat; L-Azzjoni Attrici.

L-attrici qed titlob li iz-zwieg bejn il-kontendenti kuntrattat fit-23 ta' Lulju 2000 ghandu jigi ddikjarat null u bla effett fil-ligi u dan fit-termini tal-Artikolu 19(1) (d), (e), (f) u (h) u tal-Artikolu 19A(1) tal-Att XXXVII ta' 1975 Kap 255 tal-

Ligijiet ta' Malta.

B'zieda mal-kazijiet fejn zwieg jkun null skont xi disposizzjoni ohra ta' dan l-Att,

- omissis - (d) jekk il-kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun vizjat b'difett serju ta' diskrezzjoni ta' ġudizzju fuq il-ħajja miżżewġa, jew fuq id-drittijiet u d-dmirijiet essenzjali tagħha, jew b'anomalija psikoloġika serja li tagħmilha impossibbli għal dik il-parti li taqdi l-obbligazzjonijiet essenzjali taż-żwieġ; (e) jekk xi waħda mill-partijiet jkun impotenti, sew jekk dik l-impotenza tkun assoluta jew relattiva, iżda biss jekk dik l-impotenza tkun teżisti qabel iż-żwieġ; (f) jekk il-kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun inkiseb bl-esklużjoni pożittiva taż-żwieġ innifsu, jew ta' xi wieħed jew aktar mill-elementi essenzjali tal-ħajja miżżewġa, jew tad-dritt għall-att taż-żwieġ;

(h) jekk xi waħda mill-partijiet, għalkemm ma tkunx interdetta jew marida b'moħħha, ma kellhiex fiż-żmien li sar iż-żwieġ, ukoll minħabba raġuni temporanja, setgħat intelletwali jew ta' rieda biżżejjed biex jinħoloq kunsens għaż-żwieġ.

Artikolu 19A(1): Zwieg validu jista jigi annullat fuq talba ta' parti mizzewga wahda minhabba li l- parti l-ohra tkun rrifjutat tikkonsma l-istess zwieg.

Konsiderazzjonijiet tal-Qorti.

In tema legali jinghad illi l-gurisprudenza nostrana dejjem qieset l-istitut taz- zwieg bhala wiehed ta' ordni pubbliku.

Fil-kawza fl-ismijiet 'Anna Grech Pisani vs Alexander Grech Pisani' deciza mill-Qorti tal-Appell fis-6 ta' Novembru 1991 ntqal s- segwenti: "F'materja ta' zwieg li hu ta' ordni pubbliku, ma tistax taghamilha daqshekk facili li parti tirrepeti kliem il-ligi u l-parti l-ohra tammetti u b'hekk jirrendu z-zwieg annullabbli bl-iktar mod facili u espedjenti.

Hawn m' ahniex fil-kamp ta' kreditu likwidu jew responsabilita' ta' xi kollizjoni imma fil-kamp l-iktar delikat u serju u l-Qorti ma tistax thalli nies li kappriccjozament wara xi zmien ta' zwieg jiddeciedu li kellhom nuqqas ta' diskrezzjoni fuq iz-zwieg u meta jkollhom siehba jew sieheb iehor jergghu jakkwistaw malajr din id-deskrizzjoni u jsiru maturi.

Fejn jirrizultaw verament ragunijiet ghall-annullament tieghu, l-istess zwieg ghandu jigi annullat pero' dan ma ghandux ikun sabiex jkunu akkomodati l- kapricci ta' dak jew l-iehor.

Ghalhekk il-kawzali ghall-annullament ghandha tirrizulta cara u minnghajr dubju."

Fil-kawza fl-ismijiet A. T. xebba V vs A. T. deciza mill-Prim Awla tal-Qorti Civili fis-17 ta' Frar 1988 ntqal: "Talba ghan-nullita taz-zwieg ma tistax tigi milquha semplicement ghax il- konvenut jaghzel li jammetti t-talba.

Il-kawza tan-nullita' trid tigi ppruvata mill- partijiet ghas-sodisfazzjon tal-Qorti."

Matrimonium Ratum Sed Non Consummatum Il-Qorti issa ser tghaddi sabiex tezamina t-talba attrici msejsa fuq l-Artikolu 19 A(1) tal-Kap 255 li jipprovdi illi zwieg validu jista jigi annullat fuq talba ta' parti mizzewga wahda minhabba li l-parti l-ohra tkun rrifjutat tikkonsma l-istess zwieg.

Dan ghaliex jekk tali kawzali tirrizulta ma jkunx mehtieg li jigu ezaminati l- kawzali l-ohra mressqa mill-attrici.

Rilevanti jigi osservat illi l-Artikolu 19 A (1) jitratta dwar zwieg validu u cioe' illi huwa applikabbli anke f'dawk il-kazijiet fejn fil-mument tal-kontrattazzjoni taz-zwieg il-kunsens taz-zewg partijiet kien validu.

L-attrici fl-affidavit taghha tikkonferma li l-konvenut sesswalment, qatt ma kien jkun komdu, la kien hemm inizzjattiva da parti tieghu u l-anqas partecipazzjoni attiva, f'kliemha " kollox qisu nofs qalb" apparti l-fatt li mumenti ta intimita' bejniethom kienu rari "mhux aktar minn darba fix-xahar".

Ripetutament tiddikjara li waqt l-intimita' taghhom qatt ma kien hemm penetrazzjoni, tipprova tattirah, jirrifjutha u taghmel lejl tibki.

Dan kollu gie kkonfermat mit-tabib Dottor Josie Attard Portughes li ezamina lill-attrici u seta' jiccertifika li wara li l-partijiet kienu ilhom tmien snin mizzewga l-attrici kienet ghadha vergni.

Importanti li jigi rilevat li t-tabib ezamina lill-koppja, u mhux lill-attrici biss.

Dan iffisser li z-zwieg ghandu jigi annullat ai termini tal-artikolu 19A(1).

Mill-kumpless tal-provi jirrizulta wkoll fil-fehma tal-Qorti illi fil-mument tal- kontrattazzjoni taz-zwieg il-konvenut kien qed jeskludi b'mod pozittiv mhux biss id-dritt ghall-att taz-zwieg izda wkoll iz-zwieg innifsu fit-termini tal-Artikolu 19 (1) (f) tal-Kap.

255 li jipprovdi illi zwieg huwa null jekk il-kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun inkiseb bl-esklużjoni pożittiva taż-żwieġ innifsu, jew ta' xi wieħed jew aktar mill-elementi essenzjali tal-ħajja miżżewġa, jew tad-dritt għall- att taż-żwieġ; Gie ritenut illi "Irid mill-ewwel jigi senjalat principju fundamentali fil-ligi civili, u cjoe' li z-zwieg bejn il-kontendenti ghandu jkun prezunt li jkun wiehed validu.

Ghalhekk huwa dover assolut ta' kull parti fil-kawza li taghmel prova sodisfacenti tal-allegazzjonijiet rispettivi taghha dwar l-allegazzjoni, u cjoe' li z-zwieg huwa null ghaliex l-oneru tal-prova huwa dejjem fuq spallejn min jallega.....Rigward id-disposizzjoni kontenuta fis-sub-inciz (f) fuq imsemmi biex dan id-difett ikun jirrizulta jkun jehtieg li jigi ppruvat sodisfacentement li z-zewg partijiet jew wahda minnhom fil-mument tal-ghoti tal-kunsens matrimonjali tkun eskludiet iz- zwieg innifsu jew eskludiet element essenzjali tal-hajja mizzewga jew id-dritt ghall-att taz-zwieg u din l-eskluzzjoni tkun saret b'att pozittiv tal-volonta ta' dik il-parti."

("Joseph Zammit Pace vs Bernardette Zammit Pace" – Qorti tal-Appell – 27 ta' Jannar 2006).

Dan is-subinciz (f) jirreferi ghal dawk ic-cirkostanzi fejn xi hadd mill-partijiet ikun ha decizjoni ghalkemm kien ser jippartecipa fic-certimonja taz-zwieg huwa kien qieghed jeskludi jew izzwieg innifsu jew xi wiehed mill-elementi essenzjali taz-zwieg b'tali mod li z-zwieg ikun qieghed jigi eskluz.

Fis-sentenza "Sharon Grixti Cachia mart Francis Galea Taylor vs Francis Galea Taylor" (Prima' Awla - ta' Marzu 2000) inghad: "Il-kunsens taz-zewg persuni fir-rabta taz-zwieg jehtieg att volontarju li wiehed konxjament jinghaqad ma' persuna ohra bl- intenzjoni li jghix hajtu kollha ma' dik il-persuna u bejniethom jikkreja shubija fejn jaghtu lilhom infushom lil xulxin," "Meta wiehed jitkellem dwar l-eskluzjoni taz-zwieg jew wahda mill-elementi essenzjali tieghu, wiehed irid jifli jekk il- kontendenti jew wiehed minnhom, allavolja hu kapaci jaghti kunsens validu ghaz- zwieg, pero' bl-atti tieghu qabel u fil-bqija tal-hajja mizzewga, jew bl-ammissjoni tieghu eskluda a priori certu obbligi essenzjali tal-hajja mizzewga...........jew inkella fejn waqt il-kunsens hu jew hi eskluda xi wahda jew aktar mill-elementi

essenzjali tal-hajja mizzewga..."

Ikkunsidrat;

Mill-kumpless tal-provi jirrizulta abbundantament illi fil-mument li l-partijiet

resqu ghac-celebrazzjoni taz-zwieg il-kunsens tal-konvenut kien vizzjat billi

volontarjament u pozittivament kien qed jeskludi miz-zwieg tieghu mal-attrici

element essenzjali tal-hajja mizzewga fit-termini tal-artikolu 19(1)(f) tal Kap 255 meta huw manifest li a priori kien qed jiddeciedi, ad insaputa tal-attrici, illi ma jkunx hemm l-att taz-zwieg bejniethom wara z-zwieg.

Ghandha tinghata d-debita importanza ghall-fatt, li wara il-konsultazzjoni medika li sehhet tmien snin wara z-zwieg tal-partijiet fejn stabbilit li l-attrici kienet ghadha vergni, l-konvenut xorta wahada baqa' jippersisti fid-determinazzjoni tieghu li ma jaghmilx l-att taz-zwieg mal-attrici.

It-talbiet attrici, ghalhekk jirrizultaw abbondantement ipprovati a tenur taz-zewg artikoli tal-ligi fuq citati u jimmeritaw li jigu milqugha.

Fic-cirkostanzi mhux il-kaz li l-Qorti titratta kawzali ohra imressqa mill-attrici.

Spejjez Gudizzjarji.

Fir-rigward tal-ispejjez il-Qorti hi tal-fehma illi tenut kont li r-ragunijiet ghall- annullament taz-zwieg de quo kollha huma imputabbli lill-konvenut, huwa ghandu jaghmel tajjeb ghall-ispejjez gudizzjarji ta' dawn il-proceduri.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeciedi din il-kawza billi: 1.

Tilqa' l-ewwel talba u tiddikjara li z-zwieg ccelebrat bejn il-kontendenti fit-23 ta' Lulju 2000, huwa null u bla effett fil-ligi ai termini tal-Artikolu19(1)(f) u tal-artikolu 19A(1) tal-Kapitolu 255 tal-Ligijiet ta' Malta.

2. l-annotazzjoni opportuna fl-att taz-zwieg fuq imsemmi.

Bl-ispejjez kontra l-konvenut.

Tilqa' t-tieni talba u tordna li r-Registratur tar-Registru Pubbliku jaghmel

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI TA' MALTA MAGISTRAT DR FRANCESCO DEPASQUALE Seduta ta' nhar il-Hamis tlieta (3) ta' Dicembru 2015

Rikors Numru 169/15 FDP Fl-atti ta' l-Ittra Ufficjali 947/15 Fl-ismijiet Reuben Zammit Pace (ID 588503M) ghan-nom u in rapprezentanza tas-socjeta Automated Revenue Management Services Ltd vs Godwin Pace Sari (ID 601044M)

Il-Qorti:- Rat ir-rikors ippresentat fil-21 ta' Mejju 2015 fejn ir-rikorrenti, filwaqt illi ghamel referenza ghall- Ittra Ufficjali fuq imsemmija ippresentata fit 30 ta' April 2015 u lilu notifikata fis-6 ta' Mejju 2015 mibghuta a tenur ta' l-Artikolu 466 tal-Kap 12 tal-Ligijet ta' Malta talab lill-Qorti tiddikjara l- pretensjonijiet tas-socjeta Automated Revenue Management Services Limited bhala infondati fil- konfront tieghu u dana ghar-ragunjiet segwenti:

preliminarjament, ghax is-socjeta ARMS Limited ma tistax taghmel uzu minn dak pprovdut fl-Artikolu 466 tal-Kap 12 stante illi ma huwiex applikabbli ghaliha;

preliminarjament ukoll, ghax Charmaine Pace Sari ma gietx inkluza fil-proceduri odjernu u ghalhekk tali proceduri kienu nulli, stante illi l-Qorti Civili (Sezzjoni Familja) ordnat illi l-istess Charmaine Pace Sari kellha thallas il-kontijiet tad-dawl u ilma;

fil-meritu, ir-rikorrenti kien kostrett illi jitlaq mid-dar matrimonjali f'April 2011 u di fatti, fit 2 ta' Mejju 2011 ir-rikorrent kien hallas l-konijiet kollha pendenti, u wara dakinhar kienet Charmaine Pace Sari illi kellha thallas il-kontijiet tad-dawl u ilma.

Ra ir-risposta tas-socjeta Automated Revenue Services Limited fejn sahqet illi l-Artikolu 466 tal- Kap 12, u partikolarment il-proviso illi hemm fiha, jaghti d-dritt lis-socjeta ARMS Limited tadopera

l-applikazzjoni taghha.

Sahqet ukoll illi, filwaqt li ma kellhiex oggezzjoni illi Charmaine Pace Sari tiddahhal fil-kaz, huwa ir-rikorrent Godwin Pace Sari illi applika originalment ghas-servizz tad-dawl u ilma, li l-kont tieghu fl-ammont ta' €8,385.83 huwa dak dovut bhala kirjiet u imghax sas 27 ta' Mejju 2015.

Sahqet, finalment, illi d-digriet tal-Qorti Civili imsemmi mir-rikrorent japplika biss 'inter partes' u ma japplikax ghas-socjeta ARMS Limited.

Ra illi fid 19 ta' Ottubru 2015 il-partijiet qablu illi kellhom jingiebu l-provi unikament dwar l- eccezzjoni imqajjma mir-rikorrent illi l-Artikolu 466 tal-Kap 12 ma' japplikax ghas-socjeta ARMS Limited.

Sema t-trattazzjoni tal-abbli difensuri tal-partijiet moghtija fis 26 ta' Novembru 2015 wara illi l- istess partijiet iddikjaraw illi ma kellhom ebda provi x'jippresentaw u li l-kwistjoni kienet purament kwistjoni legali.

Ikkunsidrat Ir-rikorrenti, fl-eccezzjoni preliminari tieghu, jishaq illi l-azzjoni naxxenti mill-Artiklu 466 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta, ma hijiex azzjoni illi setghet tadopera s-socjeta ARMS Limtied.

Huwa ghalhekk necessarju illi jigi ezaminat l-Artikolu 466 tal-Kap 12 ftit aktar fir-reqqa, partikolarment is-subartikolu (1) ta' l-istess artikolu, Dana jipprovdi illi

Meta kap ta' dipartiment tal-gvern jew il-persuna vestita bir-rappreżentanza legali ta' korp magħqud stabbilit bil-liġi jew b'rappreżentanza legali ta' xi kumpannija jew korp ieħor li jkun hekk awtorizzat, bi jew taħt kull liġi, sabiex jiġbor kull ammont dovut lil dipartiment tal-gvern jew lil korp magħqud stabbilit bil-liġi, ikun irid jaġixxi sabiex jinġabar lura dejn dovut lil dipartiment tal-gvern jew lil xi uffiċċju amministrattiv tiegħu jew lil korp magħqud stabbilit bil-liġi, dwar kull servizz, provvista, penali, kera, ċens, piżijiet oħra fuq beni, kumpens għall-okkupazzjoni u jew għal dritt ta' xi liċenza jew dritt jew taxxa oħra dovuti, huwa jista' jagħmel dikjarazzjoni tiegħu maħlufa quddiem ir-reġistratur, imħallef jew maġistrat li fiha huwa għandu jiddikjara xi tkun ix- xorta tad-debitu u l-isem tad-debitur u jikkonferma li dak id-debitu jkun dovut: Iżda d-dispożizzjonijiet ta' dan l-artikolu għandhom ukoll japplikaw fir-rigward ta' ammonti dovuti għall-provdiment ta' ilma u elettriku u għall-kiri ta' meters relatati iżda ma għandhomx japplikaw meta qabel ma tingħata n-notifika meħtieġa taħt is- subartikolu (2), il-persuna li mingħandha l-ammont qed jiġi mitlub tkun avżat lir- rikorrent sew permezz ta' att ġudizzjarju jew permezz ta' ittra reġistrata li qiegħda tikkontesta l-metering, il-kalkolu jew l-ammont dovut fir-rigward ta' dak il-provdiment jew il-kiri ta' dak il-meter.

Minn harsa akkurata tal-Ligi fuq imsemmija, jidher illi huma tlett kategoriji ta' persuni illi jistghu jadoperaw tali azzjoni:

- kap ta' dipartiment tal-gvern, jew

- persuna vestita bir-rappreżentanza legali ta' korp magħqud stabbilit bil-liġi, jew

- persuna vestita bir-rappreżentanza legali ta' xi kumpannija jew korp ieħor li jkun hekk awtorizzat, bi jew taħt kull liġi, sabiex jiġbor kull ammont dovut lil dipartiment tal-gvern jew lil korp magħqud stabbilit bil-liġi

Il-Ligi imbghad tikkontempla illi tali azzjoni tista ssir ghal gbir tas-segwenti:

- kull servizz, - provvista, - penali, - kera, - ċens, - piżijiet oħra fuq beni, - kumpens għall-okkupazzjoni - dritt ta' xi liċenza - dritt jew taxxa oħra dovuti

Il-Ligi tikkontempla dritt iehor illi jista jingabar, u dana fil-proviso fejn jinghad illi tali azzjoni tista tittiehed ukoll ghall "ammonti dovuti għall-provdiment ta' ilma u elettriku u għall-kiri ta' meters relatati".

F'dan il-kaz, madanakollu, il-ligi tipprevedi li f'kaz illi kien hemm xi kontestazzjoni bil- miktub b'mod legali jew registrata da parte ta min minn qed jintalab il-hlas, liema kontestazzjoni issir qabel ma tali persuna tigi notifikata bl-azzjoni a tenur ta' l-Art 466, allura, f'dak il-kaz l- azzjoni a tenur ta' l-Art 466 ma tkunx possibbli.

Ikkunsidrat Fil-kaz odjern, jirrizulta ampjament ippruvat illi s-socjeta Automated Revenue Management Services Limited hija kumpannija awtorizzata sabiex tigbor dak dovut lill korp stabbiliti bil-Ligi, ossija l-Enemalta Coropration u il-Water Servies Corporation, u ghalhekk hija possibbli ghall-istess socjeta tadopera l-azzjoni kkontemplata fl-Artikolu 466 tal-Kap 12 sabiex tigbor il-flejjes dovuti minn utenti ta' l-Enemalta Coropration u il-Water Services Coropration.

Ir-rikorrent, da parte tieghu, ma ressaq ebda prova sabiex juri illi qabel ma gie notifikat bl-Ittra Ufficjali meritu tal-kaz odjern, huwa kkontesta l-kont b'xi mod, u ghalhekk is-socjeta ARMS Limited kellha kull dritt illi tadopera l-azzjoni naxxenti mill-Artikolu 466.

Ghalhekk, l-eccezzjoni preliminari imqajjma mir-rikorrent ma hijiex wahda gustifikata.

Konkluzjoni Il-Qorti, Wara illi rat illi l-partijiet qabblu illi tinghata sentenza preliminari fuq l-ewwel eccezzjoni illi kienet tghid li l-Artikolu 466 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta ma japplikax ghas-socjeta Automated Revenue Management Services Limited, Wara illi semghet it-trattazzjoni ta' l-abbli difensuri tal-partijiet, Wara illi rat il-Ligi

Tghaddi biex taqta u tiddeciedi dina l-kwistjoni billi

Tichad tali eccezzjoni preliminari u Tiddikjara illi s-socjeta Automated Revenue Management Services Limited ghandha dritt tadopera l-azzjoni naxxenti mill-Artikolu 466 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta biex tigbor ammonti dovuti għall-provdiment ta' ilma u elettriku u għall-kiri ta' meters relatati Deciza tali vertenza, il-Qorti tordna illi l-proceduri odjerni jitkomplew sabiex jigu decizi b'mod finali.

Il-Qorti ser tiddeciedi dwar spejjez fl-ahhar tal-kawza.


Qorti tal-Appell Kriminali

Il-Pulizja

Illum 3 ta' Dicembru, 2015

Maltija bin-numru 934218M, Mark Joseph Scotto, detentur tal-karta tal-identita'

bin-numru 496504M u James Mukhtar Ali, detentur tal-karta tal-identita' bin-numru

273439M akkuzati quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura

Kriminali talli:

Fil-kwalita'

ta' diretturi u/jew segretarji

ta' kumpanija u/jew

03334), b'indirizz registrat 'Settembrina', Triq M. Debono, Iż-Żebbuġ (Ghawdex), Malta u/jew bhala l-

persuni li kienu nkarigati mill-istess socjeta' kummercjali sabiex ihallsu l-pagi

dovuti, naqsu billi naqqsu mill-paga, parti minn Notice fil-perjodu ta' bejn l-1 ta'

Marzu, 2014, u l-21 ta' Marzu, 2014, ammontanti ghal €184.56, naqsu li jhallsu parti

mill-weekly allowance dovut ghall-perjodu ta' bejn l-1 ta' Dicembru, 2013 u l-21 ta'

Marzu, 2014, ammontanti ghall-€64.21 u naqsu li jhallsu parti mill-Bonus Statutorju

dovut ghall-perjodu bejn l-1 ta' Dicembru, 2013 u l-21 ta' Marzu, 2014, ammontanti

ghal-€70.24, li b'kollox jammontaw ghal tlett mija u dsatax il-ewro u centezmu

(€319.01) versu liema ammont kien sar pagament ta' €17.28 fejn l-ammont dovut

rimanenti huwa dak ta' tlett mija u ewro u tlieta u sebghin centezmu (€301.73),

inkluz it-taxxa u l-bolla, u li kienu dovuti lill-ex impjegata taghhom, u cioe lil

056248M), fil-21 ta' Marzu, 2014.

Ghaldaqstante, il-Qorti giet mitluba bir-rispett tordna lill-imputati, ai termini tal-

Artikolu 45(1) tal-Kap.

425 tal-Ligijiet ta' Malta sabiex thallsu il-penali skond il-ligi,

kif ukoll tordna lill-imputati, ai termini tal-Artikolu 45(2) tal-Kap 252 tal-Ligijiet ta'

Malta, sabiex ihallsu lil Nadesh Joslin (ID Nru. JOSLIN) l-ammont ta' tlett mija u

wiehed ewro u tlieta u sebghin centezmu (€301.73), ghar-ragunijiet hawn fuq

Rat is-sentenza tal -Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali,

tal-25 ta' Marzu, 2015, fejn il-Qorti wara li rat 5, 22(1), 22(2), 23, 25, 36, 45, 46 u 47(2)

tal-Kapitolu 452 tal-Ligijiet ta' Malta, sabet lill-imputati hatja tal-akkuzi kif dedotti

kontra taghhom u kkundannathom twiddiba u canfira.

Rat ir-rikors tal-appell tal-Avukat Generali, pprezentat fir-registru ta' din il-Qorti fit-

8 ta' Mejju, 2015, fejn talab lil din l-Onorabbli Qorti, tirriforma s-sentenza appellata

billi filwaqt li tikkonfermaha fil-parti fejn sabet lill-imputati ħatja tal-akkużi dedotti

kontrihom u kkundannathom twiddiba u ċanfira, tgħaddi sabiex tikkundannahom

iħallsu multa ta' mhux inqas minn mitejn u tnejn u tletin euro u erbgħa u disgħin

c entez mu (€232.94) u mhux iz jed minn elfejn u tliet mija u disgħa u għoxrin euro u

sebgħa u tletin c entez mu (€2,329.37) hekk kif imposta mil-liġi konsiderando ċ-

ċirkostanzi kollha tal-każ odjern, u kif ukoll tgħaddi sabiex tordnalhom iħallsu lil

Nadesh Joslin l-ammont dovut minnhom u ċioe' ta' tlett mija u wieħed ewro u

tlieta u sebgħin ċenteżmu (€301.73).

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Rat il-fedina penali aggornata tal-appellati esebita mill- prosekuzzjoni fuq ordni tal-

Rat illi l-aggravji tal-appellant Avukat Generali huma s-segwenti w cioe':-

Illi fis-sitta (6) ta' April tas-sena elfejn u ħmistax (2015) l-esponent irċieva mingħand

il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali l-atti proċesswali

fl-ismijiet premessi u ħassu aggravat bihom b'mod ċar u manifest in kwantu li kien

hemm enunċjazzjoni u applikazzjoni kompletament żbaljata tal-liġi meta l-Ewwel

Onorabbli Qorti, wara li sabithom ħatja tal-akkużi kollha dedotti kontrihom u

kkundannathom twiddiba u ċanfira, naqset milli tikkundannahom iħallsu l-multa

stipulata fil-liġi u kif ukoll sabiex iħallsu l-ammont dovut minnhom lil Nadesh

Joslin u ċioe ta' tlett mija u wieħed ewro u tlieta u sebgħin ċenteżmu (€301.73),

hekk kif se jiġi spjegat f'dan ir-rikors t'appell;

Illi fis-seduta tal-ħamsa u għoxrin (25) ta' Marzu tas-sena elfejn u ħmistax (2015)

kemm Nadesh Joslin u kif ukoll Jonathan Spiteri Holt, li huwa case officer fi ħdan id-

Dipartiment tar-Relazzjonijiet Industrijali u tal-Impjieg, xehdu u kkonfermaw li

Nadesh Joslin kienet għadha ma tħallsitx is-somma ta' tlett mija u wieħed ewro u

tlieta u sebgħin ċenteżmu (€301.73) dovuti lilha, u dan minkejja l-interpellanzi min-

naħa tad-Dipartiment tar-Relazzjonijiet Industrijali u tal-Impjieg biex jitħallas tali

ammont hekk kif anke jixhdu id-dokumenti esebiti a fol.

3 et seq. tal-atti proċesswali;

Illi artiklu 22 tal-Kapitlu 452 tal-Ligijiet ta' Malta jistipula li:

(1) Kull princ ipal għandu jħallas jew jara li jitħallsu l-pagi lill-impjegati tiegħu

f'intervalli regolari li ma għandhomx ikunu aktar minn erba' g imgħat b'lura:

(2) Mat-tmiem ta' kuntratt ta' servizz il-pagi kollha li jkunu għadhom ma tħallsux u

kull kumpens li għandu jitħallas lill- impjegat għall-leave mhux meħud għandhom

jitħallsu mad-data tal- jum tal-paga li tig i minnufih wara iffissata skont is-

subartikolu (1) bħallikieku l-kuntratt ma ntemmx.

Illi rigward iż-żmien ta' avviż artiklu 36(10) tal-Kapitlu 452 tal-Liġijiet ta' Malta

jistipula li:

(10) Jekk impjegat taħt kuntratt ta' servizz għal żmien bla limitu jonqos li jagħti

avviż kif jingħad hawn qabel, huwa jkun suġġett li jħallas lill-prinċipal somma li

tkun daqs nofs il-paga li jkun imissha titħallas dwar iż-żmien tal-avviż.

Jekk il-

prinċipal jonqos li jagħti avviż kif imsemmi hawn qabel, huwa jkun suġġett li jħallas

lil dak l-impjegat somma li tkun daqs il-paga li jkun imissha titħallas dwar iż-żmien

tal-avviż.

(Sottolinear u enfasi tal-esponent)

Illi minkejja li l-artiklu suċitat jistipula li f'każijiet bħal fil-każ odjern, l-impjegata

Nadesh Joslin kellha tħallas lill-appellati qua imputati somma li tkun daqs nofs il-

paga li jkun imissha titħallas dwar iż-żmien tal-avviż, fir-realta' ġara kompletament

Dan għaliex l-appellati qua imputati qatgħu somma li hija iktar min-nofs il-

paga li kien missha titħallas dwar iż-żmien tal-avviż, u għalhekk qatgħu mill-paga

ta' Nadesh Joslin somma li hija iktar minn dik li kienu ntitolati legalment;

Illi, di piu' rigward il-ħlas ta' bonus statutorju u supplimenti tad-dħul artiklu 23 tal-

Kapitlu 452 tal-Liġijiet ta' Malta jistipula li:

(1) Kull princ ipal għandu jħallas, jew jara li titħallas, lil kull wieħed mill-

impjegati whole-time tiegħu dawk il-bonuses statutorji fl-ammont li jista' jig i

stabbilit b'avviz legali maħrug mill-Ministru tal-Finanzi bis-saħħa ta' dan l-artikolu

jew kif il- Gvern jista' jħabbar fl-estimi g enerali ta' xi sena partikolari:

Iz da l-princ ipal għandu wkoll iħallas, jew jara li jitħallas, lil kull wieħed mill-

impjegati whole-time tiegħu xi supplimenti tad- dħul fl-ammonti u fiz -z minijiet li

jistgħu jig u stabbiliti b'avviz legali maħrug mill-Ministru tal-Finanzi bis-saħħa ta'

Iz da wkoll illi, meta xi persuna tkun impjegata whole-time ma' xi princ ipal

partikolari għal perjodu ta' inqas minn sena, dak l- impjegat għandu jkun

intitolat li jirc ievi mingħand il-princ ipal, jew minn xi princ ipali tiegħu, ammont

proporzjonat tal-bonus jew ta' supplement tad-dħul u għal għanjiet ta' dan l-

artikolu, il- kalkulazzjoni pro rata għandha ssir fuq il-baz i tas-sigħat maħduma

f'sena: (Sottolinear u enfasi tal-esponent)

Illi bħala stat ta' fatt rriżulta u ġie ppruvat lil hinn minn kull dubbju dettat mir-

raġuni li s-somma ta' tlett mija u wieħed ewro u tlieta u sebgħin ċenteżmu (€301.73)

ma ġietx imħallsa lil Nadesh Joslin mill-appellati qua imputati u li għalhekk dawn

tal-aħħar kisru inter alia d-disposizzjonijiet ta' Kapitlu 452 tal-Liġijiet ta' Malta.

Artiklu 45(1) tal-istess Att tassativament jistipula li f'tali ċirkostanzi kull principal

għandu jeħel multa ta' mhux inqas minn mitejn u tnejn u tletin euro u erbgħa u

disgħin c entez mu (€232.94) u mhux iz jed minn elfejn u tliet mija u disgħa u għoxrin

euro u sebgħa u tletin c entez mu (€2,329.37).

Is-sentenza mogħtija mill-Ewwel

Onorabbli Qorti naqset milli teroga tali multa minkejja li hija sabithom ħatja tal-

akkużi dedotti kontrihom;

Illi di piu', konsegwentement u in vista tas-suespost, l-Ewwel Onorabbli Qorti wara li

sabet lill-appellati qua imputati ħatja tal-akkużi dedotti kontrihom kellha tgħaddi

sabiex flimkien mal-multa tordna lill-appellati qua imputati sabiex iħallsu lil Nadesh

Joslin l-ammont ta' tlett mija u wieħed ewro u tlieta u sebgħin ċenteżmu (€301.73)

hekk kif tassattivament stipulat fl-artiklu 45(2) tal-Kapitlu 452 tal-Liġijiet ta' Malta u

hekk kif ġie mitlub fit-taħrika tal-Pulizija.

Illi bħal fil-każ tal-multa, is-sentenza

mogħtija mill-Ewwel Farrugia Camoin Qorti naqset milli tikkundanna lill-appellati qua

imputati sabiex iħallsu l-imsemmija flus dovuti minnhom lil Nadesh Joslin u dan

minkejja li hija sabithom ħatja tal-akkużi dedotti kontrihom;

Ikkunsidrat,

Illi fis-seduta ta' llum Jonathan Spiteri Holt ghad-Dipartikment tar-Relazzjonijiet

Industrijali u Mpieg, informa lill-Qorti li l-parte leza giet imhallsa l-ammont kollu

dovut u ma fadlilha l-ebda pretenzjoni ulterjuri.

Illi madanakollu l-Avukat Generali ghandu ragun fl-impunjattiva minnu mressqa illi

b'mod tassattiv ta' bejn €232.96 u €2329.57.

Kwindi dan l-aggravju jisthoqqlu

akkoljiment izda fid-dawl tal-fatt illi l-appellati rregolaw ruhhom u hallsu dak dovut

minnhom, il-Qorti ser tinfliggi l-piena fil-minimu taghha.

Ghaldaqstant il-Qorti qed tilqa' l-appell tal-Avukat Generali, tikkonferma s-sentenza

appellata fil-mertu, izda tvarjha fir-rigward tal-piena inflitta u wara li rat l-art.

tal-Kap 452 tal-Ligijiet ta' Malta, tikkundanna lill-appellanti ihallsu in solidu u

bejniethom multa ta' €232.96.