Kopja Informali ta' Sentenza

Seduta tat-3 ta' Dicembru, 2014

Citazzjoni Numru.

Id-Direttur tal-Kuntratti u l-Kap tad-Dipartiment tal-Manifattura u Servizzi

'Plant & Equipment Limited' bħala mandatarja tas-soċjetà Taljana 'Moro Compact System

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Permezz ta' ċitazzjoni preżentata fit-22 ta' Ottubru 1999, l-atturi ippremettew u talbu:

Illi b'ittra ta' aċċettazzjoni tat-tender numru LA34/96 tal-15 ta' Jannar, 1996, kopja hemm annessa u mmarkata Dok 'A', id-Direttur tal-Kuntratti aċċetta l-offerta tas- soċjetà konvenuta "Moro Compact System S.r.L" magħmula tramite l-aġenti tagħha hawn Malta, is-soċjetà Maltija Plant & Equipment Limited sabiex tixtri street washing bowser bil-prezz tal-Lit 115,861,000 Cif Malta u hydraulic control of the front mounted washing bar għall-prezz ta' Lit 1,008,700 u top mounted suction boom għall-prezz ta' Lit 2,768,000.

Illi skont l-offerta, kopja hemm annessa u mmarkata Dok 'B', l-imsemmija oġġetti kienu garantiti għall-perijodu ta' tnax-il xahar mid-data tal-kummissjoni, liema kummissjoni saret fit-2 ta' Ġunju, 1996.

Illi l-oġġetti kollha tħallsu kwantu għal ħamsa u sebgħin fil-mija (75%) mal- preżentata tad-dokumenti tal-ispedizzjoni u ħamsa u għoxrin fil-mija (25%) fi żmien ħamsa u erbgħin (45) ġurnata mid-data tal-polza ta' karigu.

Illi skont klawżola numru tlettax (13) tal-'ispecifications' li jiffurmaw parti mit-tender, kopja hemm annessa u mmarkata Dok 'C', it-tank tal-bowser inkwistjoni kellu jkun magħmul minn 'rust-proof material'.

Illi skont l-offerta mressqa mis-socjetà konvenuta, it-tank tal-bowser inkwistjoni kien ser ikun stainless steel (Dok 'B').

Illi għal ħabta ta' Ottubru, 1996, u ċjoè wara li sar il-bejgħ iżda qabel ma għadda l- perijodu tal-garanzija, it-tank inkwistjoni beda joqtor u deher fih ħafna sadid fil- partijiet fejn hemm il-welding.

Illi s-soċjetà konvenuta Taljana 'Moro Compact S.r.L' kif ukoll is-soċjetà konvenuta Maltija 'Plant & Equipment Limited' ġew mgħarrfa b'dan id-difett u nterpellati sabiex jirrimedjaw għal dan id-difett.

Illi għal interpellazzjonijiet tal-atturi, s-soċjetà konvenuta rrispondiet li s-sadid seta' kien frott ta' ilma mielaħ jew aċiduż, ħaġa li l-esponenti qatt ma użaw fil-bowser u li jinnegaw li setgħet ġrat.

Illi l-allegazzjonijiert tal-konvenuti rriżultaw nfondati meta ftit taż-żmien wara l-

ewwel inċident, beda joqtor ukoll it-tank tad-diesel tal-istess vettura, meta d-diesel

ċertament mhuwiex korrużiv iżda minnu nnifsu jipproteġi kontra s-sadid.

Illi ż-żewġ soċjetajiet aġixxew jew dolożament jew b'negliġenza grossolana fil-

konfront tal-attur b'mod illi huma jew biegħu l-apparat inkwistjoni lill-attur meta

kienu jafu li huwa ma kienx tal-kwalità rikjesta u pattwita jew biegħu l-istess apparat

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

b'indifferenza u mingħajr id-debita konstatazzjoni dwar jekk dan kienx tal-kwalità pattwita jew le.

Illi l-aġir taż-żewġ soċjetajiet konvenuti ikkaġuna danni inġenti lill-atturi konsistenti fl-ammont imħallas ghall-bowser inkwistjoni u għall-aċċessorji fuq imsemmija b'telf ta' użu u f'kiri ta' bowser alternattiv sabiex jagħmel dak ix-xogħol li l-apparat mixtri kien intiż li jagħmel.

Jgħidu għalhekk is-soċjetajiet konvenuti għaliex, din l-Onorabbli Qorti, m'għandhiex: -

Tiddikjara li l-kuntratt ta' bejgħ bejn l-atturi u s-soċjetajiet konvenuti jiġi

1. rexxiss u annullat u dana għar-raġunijiet fuq imsemmija;

Tikkundanna lis-soċjetajiet konvenuti jew min minnhom jirrifondu l-

2. prezzijiet imħallsa għall-istess oġġetti bl-imgħax;

Tiddikjara lis-soċjetajiet konvenuti jew min minnhom responsabbli għad- danni sofferti mill-attur bħala konsegwenza tal-ksur tal-kuntratt da parti tagħhom;

Tillikwida, okkorrendo b'opera ta' perit, id-danni msemmija fit-tielet

4. talba ta' din iċ-ċitazzjoni;

5. tad-danni hekk likwidati.

Tikkundanna lis-soċjetajiet konvenuti jew min minnhom, għall-ħlas

Bl-ispejjeż inklużi dawk tal-protest datat 25 ta' Ġunju, 1997 kontra s-soċjetajiet konvenuti u bl-inġunzjoni tal-konvenuti għas-subizzjoni.

Il-konvenuti wieġbu:-

il-proċedura użata mhijiex dik

Preliminarjament il-fatt illi s-soċjetà Taljana Moro Compact Systems hija persuna li hija assenti minn Malta u għalhekk idoneja kontemplata fil-liġi; Preliminarjament ukoll il-fatt illi Plant & Equipment Limited ma hijiex mandatarja tas- socjetà Taljana Moro Compact Systems S.r.l., u tali rappreżentanza ma tistax tiġi preżunta bil-manjiera kif ġiet intavolata ċ-ċitazzjoni; Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-uniku rwol illi kellha s-soċjetà Plant & Equipment Limited kien limitatament dak ta' intermedjarja sabiex is-soċjetà Taljana Moro Compact Systems S.r.l. setgħet tagħmel offerta għat-tender LA 34/96, liema tender fil-fatt ingħatat direttament lis-soċjetà Taljana, u għalhekk ma teżisti l-ebda relazzjoni ġuridika bejn is-soċjetà Plant & Equipment Limited u l-atturi, stante li l- bejgħ sar direttament bejn is-soċjetà Moro Compact Systems S.r.l. u l-atturi.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, it-talbiet attriċi huma preskritti ai termini tal- artikoli 1407 u 2153 tal-Kodici Civili (Kap. 16 tal-Edizzjoni Riveduta tal-Liġijiet ta' Malta).

Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, il-fatt illi r-rimedju f'każ ta' bejgħ ta' merkanzija huwa dak provdut fl-artikolu 1390 tal-Kodiċi Ċivili (Kap. 16 tal-Edizzjoni Riveduta tal-Liġijiet ta' Malta), liema rimedju mhux rispekkjat fl-ewwel żewg talbiet tal-atturi.

Illi fil-mertu t-talbiet attriċi huma nfondati fil-fatt u fid-dritt stante li l-ħwejjeġ mibjugħa u kkonsenjati mis-soċjetà Moro Compact Systems S.r.l. kienu tal-kwalità pattwita u skont l-"ispecifications" kontenuti fit-tender li ingħata lis-soċjetà Moro Compact Systems S.r.l. Illi l-allegati danni sofferti mill-atturi mhijiex, bl-ebda mod, responsabbli għalihom is- soċjetà konvenuta nomine, stante li kienu l-atturi stess li kkaġunaw l-allegati ħsarat fil-ħwejjeġ mibjugħa, kif ser jiġi ppruvat fil-kors tal-kawża.

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Il-kwistjoni

L-atturi qegħdin jitolbu r-rexxissjoni ta' kuntratt ta' bejgħ ta' street washing bowser u

Barraminhekk l-atturi qegħdin jitolbu wkoll ir-

rifużjoni tal-prezz u l-likwidazzjoni tad-danni u dan stante li qegħdin isostnu li l-bowser u l-

apparat inkwistjoni ma kienux tal-kwalità miftehma, u cjoè tal-istainless steel u rust free.

at l-a proċesswali.

Ħadet konjizzjoni tal-provi kollha miġbura.

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tal-atturi.

at is-surroga datata 1 ta' e embru 2 1 fejn din il-kawża ġiet assenjata lil din il-Qorti kif

Qrati tal-Gustizzja

at il-verbali tas-seduta tas-1 ta' ejju 2 1 u tas-seduta tal- ta' ovembru 2 1 fejn il-

Kopja Informali ta' Sentenza

kawża tħalliet għas-sentenza.

Ikkunsidrat:

Illi b'rikors datat 1 ta' ejju 2 21 , is-soċjetà konvenuta nomine, għarrfet lill-Qorti li s-

soċjetà estera oro Compact ystems kienet qiegħda tiġi likwidata, u talbet illi tressaq

eċċezzjoni ulterjuri, fis-sens illi wara t-tielet eċċezzjoni għandha tiddaħħal eċċezzjoni ġdida li

"Illi, mingħajr preġudizzju għas-suespost, anke jekk jirriżulta illi s-soċjetà konvenuta Plant and Equipment Limited kienet il-mandatarja speċjali tas-soċjetà estera Moro Compact Systems SPA, tali mandat ġie awtomatikament terminat u s-soċjetà Plant and Equipment Limited għandha tiġi liberata mill-osservanza tal-ġudizzju".

Illi ma' dan ir-rikors, ġie preżentat dokument konsistenti f'kopja ta' fax immarkat bħala Dok

KB 1, li jikkonferma illi s-soċjetà estera oro Compact ystems qiegħda fi stat ta'

likwidazzjoni.

Illi fis-seduta ta-9 ta' Lulju 2 2, il-Qorti laqgħet it-talba li tiżdied din l-eċċezzjoni.

Illi s-soċjetà konvenuta nomine ppreżentat2 nota b'dokument konsistenti f'Verbale di

Assemblea Straordinaria tas-soċjetà oro Compact ystem PA li permezz tagħha ġie deċiż

li din is-soċjetà tiġi likwidata, u dokument fax, immarkati bħala Dok KB3, mibgħut mill-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi ġiet ippreżentata n-nota tal-eċċezzjonijiet ulterjuri ta' Plant & Equipment Limited3.

Illi permezz ta' sentenza in parte deċiża fis-2 ta' Ottubru 2 12, din il-Qorti kif diversament

ipprjeseduta, ċaħdet l-eċċezzjoni ulterjuri tas-soċjetà konvenuta nomine u ħalliet il-kawża

għall-kontinwazzjoni għas-seduta tal-11 ta' Diċembru, 2 12.

Illi skont kif irriżulta mix-xhieda ta' Charles Mc Elhatton, Principal Officer fid-Dipartiment tal-

Kuntratti mogħtija fis-seduta tat-3 ta' Jannar, 2 3, fl-1995 kienet inħarġet tender għax-xiri

ta' street washing bowser biex jintuża mid-Dipartiment tal-Manifattura u Servizzi.

Ciantar xehed "nagħmel referenza wkoll għall-klawżola tlettax ta' dan it-tender fejn ġie

speċifikat illi l-water tank għar-rigward ta' dan il-bowser kellu jkun magħmul minn rust proof

F'dan ir-rigward nagħmel referenza għad-dokument li jinsab a fol.

18 tal-proċess, u

nikkonferma wkoll li meta għamlet l-offerta s-soċjetà konvenuta ġie speċifikat illi t-tank kien

se jkun magħmul minn stainless steel plates"4.

Illi permezz ta' ittra ta' aċċettazzjoni tat-tender numru L/A4/96 tal-15 ta' Jannar, 199 , kopja

tagħha ġiet esebita mix-xhud Charles Buhagiar Porsella-Flores, l-attur Direttur tal-Kuntratti aċċetta l-offerta

tas-soċjetà konvenuta oro Compact ystems .r.l. magħmula permezz tal-aġenti tagħhom

hawn Malta, is-soċjetà Plant and Equipment Limited, sabiex jinxtara street washing bowser

ta' Lit 1, ,7 u top mounted suction boom għall-prezz ta' Lit 2,7 , .

74 u 75.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi skont l-offerta magħmula mis-soċjetà Plant and Equipment Limited għan-nom tas-soċjetà

estera oro Compact ystems .r.l. esebita bħala Dok.

"B" maċ-ċitazzjoni, l-oġġetti fl-offerta

kienu garantiti għall-perijodu ta' tnax-il xahar mid-data tal-kummissjoni, liema kummissjoni

saret fit-2 ta' Ġunju, 199 .

Illi skont klawżola 13 tal-ispecifications li kienu jiffurmaw parti integrali mit-tender

document, esebit bħala Dok.

"C" maċ-ċitazzjoni, it-tank tal-ilma tal-bowser inkwistjoni kellu

jkun magħmlu minn rust proof material.

Illi f'dan ir-rigward, fis-seduta tas-27 ta' arzu 2 03 xehed ukoll Aurelio Graham, prodott

mill-atturi, li fiż-żmien inkwistjoni kien ic-Chief Engineer fid-Dipartiment tal-Manifattura u

Servizzi, illi kkonferma li skont l-offerta magħmula mis-soċjetà konvenuta (eżebita bħala

"B" maċ-ċitazzjoni), it-tank tal-ilma tal-bowser in kwistjoni kellu jkun wieħed tal-

Illi mix-xhieda tal-Inġinier Conrad Maniscalco mogħtija waqt is-seduta tal-5 ta' Ġunju 2 37,

irriżulta li l-attur Dipartiment tal- anifattura ħallas is-somma globali ta' Lit 119, 3 ,700,

ekwivalenti għal Lm27, 92. , permezz ta' żewġ pagamenti li saru lil oro Compact ystem

.r.l, skont kif jirriżulta mid-dokumenti eżebiti bħala Dok.

Illi mix-xhieda tal-Inġinier Aurelio Mikolay waqt is-seduta tas-27 ta' arzu 2 38, jirriżulta li

ftit xhur wara li beda jintuża dan il-bowser, beda joqtor l-ilma u bdew jidhru traċċi ta' sadid,

b'mod partikolari fejn kien sar il-welding tat-tank.

Dan ix-xhud ippreżenta wkoll numru ta'

ritratti, li juru s-sadid li kien hemm fejn kien il-welding, kemm fuq ġewwa tat-tank, kif ukoll

fuq barra tat-tank9.

84 u 85.

84 u 85.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi l-Inġinier Aurelio Mikolay xehed ukoll illi "… mil-literature li bagħtulna għar-rigward tal-

bowser, kien irriżultalna li l-istainless steel li ntuża ma kienx tajjeb biżżejjed sabiex jista'

jingħad li t-tank kien rust proof.

Il-grad ta' stainless steel li ntuża fil-fatt jippermetti li jkun

Illi minkejja talba formali da parti tad-Dipartiment attur sabiex dan il-bowser li kien għadu

taħt garanzija jiġi rimpjazzat, din it-talba baqgħet ma ġietx milqugħha minn oro Compact

Systems S.r.l., li min-naħa tagħha bdiet isostni li s-sadid seta' kien konsegwenza tal-użu ta'

ilma mielaħ jew aċiduż, allegazzjoni li l-atturi dejjem ċaħdu.

Illi eventwalment sabiex id-Dipartiment attur ikun jista' jagħmel użu mill-bowser inkwistjoni,

kienu saru xi modifiki meħtieġa biex il-bowser ikun jista' jintuża.

L-Inġinier Aurelio Mikolay

xehed li bil-"modifiki li semmejt, cjoè li għamilna dan il-lining tal-fibre, il-bowser għadu

jintuża sal-ġurnata tal-lum.

Għal dan ix-xogħol tal-lining bil-fibre aħna nfaqna s-somma ta'

elf, tliet mija, ħamsa u tmenin lira u tletin ċentezmu (L 1,3 5.3 c) u dan f'din is-somma

hemm inkluż kemm il-materjal li ntuża, kif ukoll ix-xogħol li kellu jsir fil-garaxx tal-Gvern".

Illi fil-11 ta' Diċembru 2 12, permezz ta' nota10 l-atturi ppreżentaw l-affidavit tal-attur

Francis Mikolay, Direttur tal-Kuntratti, li xehed li "minn faxes li diġà ġew ippreżentati (a fol.

84-85 tal-proċess) li ftit wara li t-trakk wasal Malta u ġie kkunsinjat lill-Gvern Malti, dana

beda joħroġlu is-sadid u saħansitra ttaqqablu t-tank tal-fuel".

Illi fit-22 ta' Frar 2 13, permezz ta' nota11 l-atturi ppreżentaw l-affidavit tal-Inġinier artin

Grech li xehed li "ladarba dan il-bowser rriżulta li kellu l-imemmija problemi (kien qiegħed

joqtor l-ilma u beda joħroġ is-sadid), konsegwenza tagħhom id-Dipartiment tal-Manifattura

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

u ervizzi nkorra diversi spejjeż sabiex jittranġa dan il-bowser.

L-ewwel spejjeż li jirriżultali li

nkorra d-Dipartiment tal-Manifattura u Servizzi kienu fis-sena 1998 fl-ammont ta'

L 1,3 5.3 , illum ekwivalenti għal €3,22 . , li dwarhom ninsab infurmat li xehed l-istess

Inġinier Aurelio Mikolay fejn esebixxa wkoll il-fatturi u l-irċevuti relattivi. a' dawn l-ispejjeż

nixtieq inżid li saru tiswijiet ulterjuri fuq it-tank tal-ilma ta' dan l-istreet washing bowser

matul is-sena 2011.

Dan ix-xogħol ukoll kien meħtieġ kawża tad-difett oriġinali fil-welding

tal-istainless steel tat-tank tal-ilma tal-istess vettura.

Qiegħed nesebixxi flimkien ma' dan l-

affidavit sett ta' dokumenti li minnhom jirriżulta li d-Dipartiment nefaq somma ulterjuri ta'

€2,123.37, kwantu għal €127.31 materjal u €1,2 9 (mingħajr VAT) xogħol ta' tiswija

mwettaq fit-tank tal-ilma kwantu nqala' t-tank l-antik u reġa' twaħħal wieħed ġdid f'postu

mill-ħaddiema tad-Dipartiment tagħna stess, .… u kwantu għal €7 7. ) (bil-VAT)

rappreżentanti spejjeż oħra li nefaq id-Dipartiment għand kuntrattur kompetenti għat-

tiswija fl-imsemmi tank kwantu għamel tank tal-fibre ġdid u dan skont il-fattura u l-

pagament relattiv maħruġ mid-Dipartiment....Illi għalhekk jekk wieħed jieħu l-ispejjeż li saru

fis-sena 199 ammontanti għal €3,22 . u dawk li saru fis-sena 2 11, ammontanti għal

€2,123.37, għandu jirriżulta li dawn l-ammonti magħduda flimkien iwasslu għall-konklużjoni

li d-Dipartiment tal- anifattura u ervizzi nefaq total ta' €5,35 .25 bħala spejjeż u xogħlijiet

rimedjali fuq l-imsemmi street washing bowser, konsegwenza tan-nuqqasijiet li rriżultaw fil-

materjal u l-welding tal-imsemmi bowser".

Illi min-naħa tagħhom il-konvenuti ma ressqu ebda provi li jikkontradixxu l-provi mressqa

mill-atturi dwar il-ħsarat li żviluppaw fil-bowser konsegwenza tal-materjal użat u l-welding li

sar fl-immanifatturar tal-istess bowser.

Barraminhekk is-soċjetà konvenuta ma ressqet ebda

provi biex isostni l-allegazzjoni tagħha li l-atturi kienu kkontribwew għall-ħsarat fil-bowser

għax għamlu użu minn ilma mielaħ jew aċiduż.

Kunsiderazzjonijiet legali

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

L-atturi fiċ-ċitazzjoni qegħdin jitolbu (i) ir-rexxissjoni u l-annullament tal-kuntratt ta' bejgħ

bejn l-atturi u s-soċjetà konvenuta nomine, (ii) ir-rifużjoni tal-prezz imħallas (Lit 119, 37,7

ekwivalenti llum għal € ,5 7.06) bl-imgħax u (iii) il-likwidazzjoni u (iv) il-ħlas tad-danni

konsegwenzjali u dan peress li qegħdin isostnu li l-bowser u l-apparat inkwistjoni ma kienux

tal-kwalità miftehma u rikjesta.

Din il-Qorti tixtieq tirrileva qabel kull konsiderazzjoni oħra l-fatt li fl-1998 (ara x-xhieda tal-

Inġinier artin Sant Portanier), u ċjoè qabel ma ġiet intavolata ċ-ċitazzjoni attriċi fit-22 ta' Ottubru

il-konvenut Dipartiment tal- anifattura u ervizzi

iddeċieda

jwettaq xi

modifikazzjonijiet fuq il-bowser inkwistjoni sabiex ikun jista' jużah għall-iskop li għalih kien

L-Inġinier Grech xehed ukoll li tnax (12)-il sena wara, ċjoè fis-sena 2011, saru xi

tiswijiet oħra fuq il-bowser in kwistjoni sabiex dan jinġieb fi stat li jibqa' jintuża.

Il-Qorti tosserva li miċ-ċitazzjoni ma jirriżulta xejn ċar fuq liema kawżali eżattament huma

msejsa t-talbiet attriċi, jekk l-atturi humiex qegħdin jibbażaw l-azzjoni tagħhom fuq talba

għar-rexxissjoni u annullament tal-kuntratt tal-bejgħ (ara t-talba numru wieħed (1) fiċ-

ċitazzjoni attriċi), jew jekk din hijiex imsejsa fuq talba għar-riżoluzzjoni ta' kuntratt ta' bejgħ

minħabba nuqqas ta' twettiq tal-kuntratt (inadempjenza kuntrattwali) (ara n-nota ta'

sottomissjonijiet tal-atturi 13).

Fil-premessi tagħhom għaċ-ċitazzjoni attriċi l-atturi qegħdin isostnu li l-konveuti "aġixxew

jew dolożament jew b'negliġenza grossolana fil-konfront tal-attur b'mod illi huma jew

biegħu l-apparat inkwistjoni lill-attur meta kienu jafu li huwa ma kienx tal-kwalità rikjesta u

pattwita jew biegħu l-istess apparat b'indifferenza u mingħajr id-debita konstatazzjoni dwar

jekk dan kienx tal-kwalità pattwita jew le" (ara -l għaxar (1 ) premessa taċ-ċitazzjoni attriċi).

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi rimedju legali ieħor li ċertament setgħu jirrikorru għalih l-atturi huwa dak stipulat fl-

Artikolu 1390 tal-Kap.

16 tal-Liġijiet ta' alta, li x-xerrej għandu dritt li jirrifjuta, jirritorna

lura lill-bejjiegħ jew jiddepożita taħt l-awtorità tal-Qorti l-oġġett mibjugħ u jitlob ukoll id-

danni, inkella seta' jżomm il-ħaġa mibjugħa bi prezz imnaqqas skont stima esperta.

Illi jirriżulta li l-atturi la rrikorrew għall-ewwel għażla li jipprovdi l-Artikolu 1390 tal-Kap.

ir-rifjut tal-oġġett u talba għad-danni, u lanqas ma għamlu użu mit-tieni għażla, ċjoè li

jżommu l-oġġett u jitolbu tnaqqis fil-prezz skont stima ta' esperti.

Illi din il-Qorti ttenni li ma jirriżultax b'mod ċar miċ-ċitazzjoni attriċi fuq liema bażi legali l-

atturi qegħdin isejsu l-azzjoni tagħhom.

Fiċ-ċitazzjoni l-atturi jitolbu r-rexxissjoni ta' kuntratt,

li skont ma titlob il-liġi, trid tkun b'riżultat ta' vizzju tal-kunsens jew ta' żball fuq is-sustanza

jew il-kwalitajiet essenzjali (l-azzjoni redibitorja).

Illi mill-banda l-oħra fin-nota tas-sottomissjonijiet tagħhom, id-difensuri tal-atturi iddeċidew

li jimbarkaw fuq binarju legali differenti, u ċjoè r-riżoluzzjoni ta' kuntratt minħabba in-

nuqqas ta' twettiq ta' xi kundizzjoni riżoluttiva fil-kuntratt.

Illi bħal f'kull kawża oħra, il-Qorti trid tiddeċidi l-kawża esklussivament abbażi tat-talbiet fiċ-

ċitazzjoni attriċi, filwaqt li tagħti qies xieraq tal-eċċezzjonijiet ippreżentati mill-konvenuti, u

mhux abbażi ta' sottomissjonijiet legali li m'għandhomx l-għeruq tagħhom fl-istess talbiet

attriċi jew fl-eċċezzjonijiet tal-konvenuti.

Illi f'dan ir-rigward din il-Qorti tagħmel riferiment għas-sentenza fl-ismijiet John Zammit Pace vs.

Joseph Hafiz Saadallah Hafiz Saadallah et noe (P.A. deċiża fit-22 ta' Ġunju 2 1) fejn ingħad li:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"Il-kawżali taċ-ċitazzjoni hija dik li hemm espressa fiċ-ċitazzjoni u ma tistax tinbidel.

Jekk imbaghad il-Qorti tiddeċiedi fuq kawżali diversa, id-deċiżjoni tagħha tkun extra petita.

Il-Qorti għandha toqgħod għat-termini tad-domanda jew domandi; u s- sentenza għandha tkun konformi għad-domanda."

Illi kif ġie ritenut fis-sentenza Emmanuele Mercieca Galea vs Joseph Borg Tanti (P.A. deċiża fl-1 ta'

Ġunju 1965 – Vol.

"....l-Qorti ma tistax tieħu konjizzjoni ta' kawżali u ta' domandi barra miċ-ċitazzjoni".

Illi hawn issir riferenza għall-kawża ismijiet Anthony Hafiz Saadallah Hayman Anthony et vs D’Ancona

Joseph et (P.A. deċiża fit-2 ta' Jannar 2 ) fejn intqal:

" inn dak rinvenut fil-Kodici Ċivili jirriżulta li r-rimedji miftuħa lix-xerrej f'każ ta' vendita huma essenzjalment dawk dettati mill-Artikolu 1390 u 1427, rimedji li fil-każ tal-ewwel artikolu bażat fuq in-nuqqas tal-kwalità mwegħda, jakkorda lix-xerrej fil- mument tal-konsenja tal-oġġett mibjugħ, li jagħżel jew li jirrifjuta l-ħaġa u jitlob ukoll id-danni, jew li jirċievi l-ħaġa bi prezz anqas fuq stima ta' perit.

Fil-każ tat-tieni, bażat fuq il-garanzija għad-difetti li ma jidhrux, il-liġi wkoll tassenjalu d-dritt tal-għażla wara r-riċezzjoni tal-oġġett, jiġifieri jew li jirreċedi mill-bejgħ bl-azzjoni redibitorja jew li jżomm il-ħaġa u jitlob lura dik il-biċċa mill-prezz li tiġi stabbilita mill-Qorti u li tirrappreżenta imsejha tad-difett estimatorja.

Huma dawn ir-rimedji li l-liġi tipprrovdi lix-xerrej".

riskontrat, bl-azzjoni proprjament

Illi fl-istess sens hija s-sentenza fl-ismijiet Anthony Formosa Bellizzi vs. Alfred Marinelli (Qorti tal-

Kummerċ deċiża fl-1 ta' Diċembru 1992), fejn ġie kkonfermat li l-azzjoni ta' danni ma tistax

tirnexxi minflok l-actio aestimatoria u/jew redhibitoria jew l-azzjoni skont l-Artikolu 1390.

Illi fis-sentenza Ivan Abdel Nabi et vs JJ Scerri Company Limited (Appell Ċivili, deċiża fis-27 ta'

Ottubru, 2 11) ġie għal darb'oħra ikkonfermat illi:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"...l-azzjoni attriċi kif inhi mposta bħala azzjoni merament ta' danni ma għandha ebda bażi ġuridika u t-talbiet hemm kontenuti ma jistgħux jintlaqgħu peress illi tali azzjoni hi improponibbli, u dan dejjem fl-ambitu ta' azzjoni naxxenti minn bejgħ, fejn l-uniċi azzjonijiet li huma disponibbli għall-kompratur huma l-azzjoni dwar il-paċifiku pussess u difett latenti skont l-artikolu 1427 u l-azzjoni fuq indikata li l-oggett mhux tal-kwalità pattwita abbażi tal-artikolu 1390 tal-Kap.

Illi dan kien ġie sostnut ukoll fis-sentenza fl-ismijiet Nadia Marinelli et vs Charles Hafiz Saadallah noe (K.

deċiża fit-13 ta' arzu 1995), fejn ingħad illi:

"...l-azzjoni ta' danni proposta mill-kompratur huma biss dawk elenkati fl-istess Kodici Ċivili taht it-Taqsima 2, Titolu 6, Sub-titolu 4 tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' alta, u dan abbażi tal-insenjament magħmul fis-sentenza Dam vs Inskip (K. 1 ta' Jannar 1958 – XLII.ii.

55), fejn ingħad illi: "l-opinjoni preponderanti hija li si tratta ta' regoli speċjali li għandhom għalhekk jipprevalu għad-disposizzjonijiet ġenerali li jirregolaw il-kuntratti; u li ladarba l-liġi stess iddeterminat l-effetti tal-vizzji, m'għandhomx jiġu mogħtija lix-xerrej, drittijiet, u lill-venditur imposti oneri, akbar minn dawk indikati bil-liġi".14

Illi għandu jingħad ukoll illi skont is-sentenza G.T. Shirts Company Limited Alfred Grech vs

Godwin Caruana Brandon (P.A. deċiża fit-2 ta' Ottubru, 2 1 ):

"illi l-azzjoni attriċi hi waħda ex contractu skont il-prinċipji ġenerali tal-kuntratti peress illi ġie eskluż specifikament id-difett latent.

L-azzjoni l-oħra tal-kwalità pattwita ma ġietx imsemmija mill-atturi u lanqas tidher li tifforma parti jew hi deżunta mill-premessi jew talbiet tant li anki fin-nota hi respinta s-sottomissjoni tal- konvenut illi kien hemm il-bżonn ta' xi depożitu tal-oġġett mibjugħ.

Fil-fatt l-oġġetti nżammu mill-atturi u ġew utilizzati.

Tali talba hi estranea għal liġi speċjali tal-bejgħ u azzjonijiet ad hoc permissibbli taħt dan l-istitut (ara Micallef Bremec vs Farrugia Costa, App Ċiv deċiża fis-27 ta' ovembru 1957).

14 Il-Qorti fil-kawża JC Hydraulics Limited vs Waste Control Services Limited (PA deċiża fit-2 ta' Ġunju 2 1) imxiet fuq l- istess prinċipji legali.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Il-punt tat-tluq tal-azzjoni kien il-bejgħ magħmul mill-konvenut lill-atturi u għalhekk il-vinkolu ġuridiku hu dak ta' bejjiegh/kumpratur bir-regoli speċifiċi u esklussivi tal- istitut tal-bejgħ.

Ir-rimedju mitlub mill-atturi mingħajr ma jigi allaċċjat ma' dak id- dispost tal-liġi jirreferi ghall-obbligi tal-venditur hu ghalhekk ġuridikament mankanti.

Il-principju ġenerali tal-kuntratti huma subordinati għal dawk speċjali li jirrigwardaw kuntratti speċifiċi msemmija fil-ligi.

Hu biss fin-nuqqas ta' dawn il-liġijiet speċifiċi u speċjali li wieħed jista' jirrikorri għal prinċipji ġenerali waħedhom u mhux viċi-versa".

Fis-sentenza Carmelo Inskip et vs Joseph Cassar Agius et (P.A. deċiża fis-2 ta' Ġunju 2 12) jsir

riferiment għal diversi sentenzi oħra dwar din il-materja u speċifikament għal dak li jgħid il-

ġurist Musumeci

Anki l-ġurist Taljan Francesco Vancell huwa tal-fehma li fejn il-leġislatur ipprovda rimedji

speċjali u speċifiċi, huma dawn ir-rimedji li għandhom japplikaw u mhux il-prinċipji ġenerali

tad-dritt dwar dwar il-kuntratti:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi għalhekk skont id-duttrina u l-ġurisprudenza prevalenti, ir-rimedji speċjali li tipprovdi l-liġi

tax-xiri u l-bejgħ ta' oġġetti mobbli, għandhom jipprevalu fuq id-dispożizzjonijiet ġenerali tal-

liġi li jirregolaw il-kuntratti.

F'ċirkostanzi fejn l-atturi f'din il-kawża naqsu milli jirrikorru għar-

rimedji speċifiċi li tipprovdi l-liġi tal-bejgħ, huwa evidenti li ma tistax tirnexxi azzjoni li tkun

ibbażata fuq ir-regoli ġenerali tal-kuntratti.

Fil-fehma ta' din il-Qorti, mhuwiex legalment sostenibbli u possibbli li f'ċirkostanzi fejn

jeżistu regoli speċifiċi u speċjali, l-atturi jinvokaw regoli ġenerali, li jistgħu jkunu aktar

vantaġġjużi għax-xerrej u aktar onerużi għall-bejjiegħ, għal dak li jirrigwardja per eżempju l-

preskrizzjoni.

Illi f'sitwazzjoni fejn l-oġġett mibjugħ ma kienx skont il-kwalità rikjesta u mifthema, l-atturi

f'din il-kawża kellhom l-għażla li (i) jew jirrikorru għall-actio redhibitoria/actio aestimatoria

skont l-Artikolu 1424 u 1427 tal-Kap.

1 , liema dritt ta' azzjoni fil-każ ta' mobbli jaqa' bl-

egħluq ta' si xhur minn dakinhar tal-kunsinna tal-ħaġa mibjugħa (ara l-Artikolu 1431(1) tal-

Kap. 1 ); jew (ii) jirrikorru għar-rimedju taħt l-Artikolu 1390, li jew jirritornaw l-oġġett u

jitolbu rifużjoni tal-prezz, inkella jżommu l-oġġett u jitolbu tnaqqis fil-prezz skont stima ta'

Illi għal raġunijiet tagħhom, l-atturi f'din il-kawża la aġixxew entro t-terminu ta' sitt xhur

għall-finijiet tal-actio redhibitoria/actio aestimatoria, u lanqas irritornaw l-oġġett lill-bejjiegħ

u talbu r-rifużjoni tal-prezz jew żammew l-oġġett u talbu tnaqqis fil-prezz għall-finijiet tal-

Illi l-atturi f'din il-kawża ddeċidew li jżommu l-oġġett, isewwu fih u jużawh għal diversi snin,

u minflok ir-rimedji speċifiċi li tipprovdi l-liġi tal-bejgħ li kienu applikabbli għall-każ tagħhom,

għażlu

jinvokaw

ir-regoli ġenerali tal-kuntratti (danni msejsa fuq

inadempjenza

kuntrattwali), f'kuntest fejn kien ikun applikabbli perijodu preskrittiv ta' ħames snin.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi dak li pproponew l-atturi fiċ-ċitazzjoni tagħhom mhux biss huwa legalment improponibbli

skont il-ġurisprudenza prevalenti, imma anki li kieku għas-saħħa tal-argument ir-rimedju li

pprospettaw kien legalment sostenibbli, l-atturi xorta waħda ma ottemperawx rwieħhom

mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 1066 tal-Kap.

1 , 'il għaliex ma raddewx lura lill-bejjiegħ l-

oġġett mibjugħ, biex ikunu jistgħu jitolbu r-rifużjoni tal-prezz tal-oġġett.

Illi l-fatt li ma rritornawx lura l-oġġett lill-bejjiegħ, imma baqgħu jagħmlu użu minnu għal

snin twal wara xi tiswijiet li għamlu fl-1998 u fl-2011, kien ifisser li l-atturi setgħu kieku riedu

jirrikorru biss għar-rimedju li jitolbu tnaqqis fil-prezz a tenur tal-Artikolu 1390 jew l-Artikolu

1427 tal-Kap.

16, rimedju li l-atturi jinsistu li assolutament ma fittxewx li jingħataw.

Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti qiegħda tiċħad it-talbiet attriċi u tilqa' it-tielet eċċezzjoni

tas-soċjetà konvenuta nomine, u dan peress li l-azzjoni attriċi kif impostata fil-kuntest ta'

bejgħ ta' mobbli li "ma kienx tal-kwalità rikjesta u pattwita", ma għandha ebda bażi

ġuridika u t-talbiet hemm kontenuti ma jistgħux jintlaqgħu peress illi tali azzjoni hi

Bl-ispejjeż a karigu tal-atturi.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Imħallef

Qrati tal-Gustizzja


Kopja Informali ta' Sentenza

IMHALLEF JACQUELINE PADOVANI GRIMA Seduta tat-3 ta' Dicembru, 2014

Citazzjoni Numru.

U b'digriet tas-6 ta'Mejju 2010

assumiet l-atti Solidsan Limited (C20299)

Rat ir-rikors guramentat ta' Marka Furniture Limited tad-9 ta'Marzu 2007, li jaqra hekk:

1. "llli s-socjeta rikorrenti akkwistat taht titolu ta' sub-enfitewsi perpetwa proprjeta u

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Company Limited" u dan permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Gerard Cassar Gatt

Eldridge li jgib id-data tat-13 ta' Marzu 1981, kopja legali ta' liema tinsab hawn

annessa u mmarkata Dokument "MF1";

Illi permezz ta' l-istess kuntratt "MF1", ir-rikorrent akkwista wkoll, taht l-istess titolu,

Illi permezz ta' kuntratt iehor datat 24 ta' Awissu 1993 fl-atti tan-Nutar Victor John

Perotti, kopja legali ta' liema tinsab hawn annessa u mmarkata Dokument "MF2, il-

konfini tal-proprjeta imsemmija fil-paragrafu 1 gew korretti sabiex jaqraw skond dan

akkwistaw diversi porzjonijiet ta' art adjacenti mal-proprjeta akkwistata mir-

rikorrenti u dan permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Victor Perotti tat-28 ta' April

1993, kopja legali ta' liema tinsab hawn annessa u mmarkata "MF3";

Illi l-intimat Rudolphe Lateo akkwista minghand il-konjugi Arrigo "l-villa bil-gnien

anness il-Madliena limiti tal-Gharghur, Triq il-Fortizza bla numru jisimha 'Santa

Vimy' tal-kejl superficjali l-imsemmi gnien u l-art li fuqha tinsab mibnija l-istess villa

ta' cirka elfejn mija hamsa u tmenin metri kwadri (2,185sqm) u konfinanti l-istess

villa u gnien flimkien mill-Grigal ma l-imsemmija triq, minn Nofsinhar ma triq

pubblika minghajr isem u mill-Punent ma beni ta' l-aventi kawza ta' Jean West"

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

u dan skond kuntratt fl-atti tan-Nutar Gerard Cassar Gatt Eldridge datat 21 ta' Mejju

1999, kopja legali ta' liema tinsab hawn annessa u mmarkata " M F4".

Illi s-socjeta Ta' l-Ibragg Development Company Limited hija wkoll proprjetarja ta'

porzjonijiet ta' art ohra fil-vicinanzi ta l-proprjeta ta r-rikorrenti ;

Illi l-intimati jippretendu li partijiet mill-art li r-rikorrent jghid li akkwista permezz

tal-kuntratt anness u mmarkat "MF1", hi proprjeta taghhom;

Illi nonostante diversi tentattivi matul is-snin sabiex jintlahaq xi ftehim bonarju, dawn

it-tenattivi ma kellhom ebda ezitu posittiv;

Illi ghaldaqstant hemm bzonn illi jsiru l-posti u s-sinjali permanenti biex jifirdu l-art

tar-rikorrenti minn dak ta' l-intimati;

Illi safejn il-premessi fuq esposti jirrelataw ghall-fatti, l-esponenti ma jafx dawn il-

fatti personalment, izda jafhom kif gew relatati lilu mir-rapprezentant tas-socjeta

Jghidu ghalhekk l-intimati ghaliex din l-Onorabbli Qorti m'ghandhiex:

1. tistabilixxi l-konfini bejn l-art tar-rikorrenti u dik ta' l-intimati u jigu mwahhla posti u

jsiru sinjali permanenti biex l-istess art ta' l-intimati tigi delinejata minn dik tar-

rikorrent, u dan bl-opera ta' periti nominati;

2. tordna li jigi ppubblikat att li permezz tieghu jigu dikjarati l-konfini hekk stabbiliti; u

3. tinnomina Nutar sabiex jippublika l-atti notarili relattivi f'jum, post u hin li jigu

ffissati minn din l-Onorabbli Qorti u kuraturi sabiex okkorrendo jirraprezentaw lill-

eventwali kontumaci fuq l-atti;

Bl-ispejjez u b'rizerva ta' kull dritt u rimedju iehor spettanti lir-rikorrenti."

Rat il-lista tax-xhieda ndikati mis-socjeta' rikorrenti u l-elenku ta' dokumenti esebiti mar-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

lill-intimati skond il-ligi;

Rat li l-atti tar-rikors promotur, d-digriet u tal-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati

Rat ir-risposta Tal-Ibragg Development Company Limited (C-1038) ta' Neville Testa (ID

60 et seq.) li taqra hekk:

Illi huma ma jopponux ghat-talba li jigu stabbiliti l-konfini bejn l- art taghhom u dik

tas-socjeta'rikorrenti izda jinsistu li ma jbatux spejjes gudizzjarji stante li kienet is-

socjeta rikorrenti li invadiet l-art ta' l-esponenti biex tipprova telimina l-ixtur u

Illi l-esponenti ilhom zmien twil jinsistu mas-socjeta rikorrenti li tohrog mill-art

okkupata illegalment u kienu sahansistra offrew ukoll li jbieghu l-art okkupata

illegalment lis-socjeta rikorrenti bhala soluzzjoni amikevoli.

Illi Maria Testa taf b' dawn il-fatti personalment kif permezz ta' binha Neville

Agius k/a Zahra ir-risposta ta' Rudolphe Lateo (ID 28149M) tal-10 t'Awwissu 2007 (a fol.

"Illi l-konfini tal-proprejta tal-esponenti tirrizulta kemm fattwalment u kif ukoll mid-

deskrizzjoni u l-pjanti annessi mal-kuntratt tal-akkwist tal-esponenti tal-awturi

Illi ghalhekk l-esponenti ma ghandu ibaghti ebda spejjez in konnessjoni ma dawn il-

Salvi kontestazzjonijiet ulterjuri;"

Qrati tal-Gustizzja

taqra hekk:

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat ir-rikors mahluf kontenenti kontro talba tal-intimat rikonvenzjonat Rudolphe Lateo (ID

28149M) tal-10 t'Awwissu 2007 (a fol.

1) Illi originarjament, Tal-lbrag Development Limited kienet il-propjetarja tat-territorju

mertu tal-proceduri odjerni.

2) Illi permezz tal-kuntratt fl-atti tan-Nutar Joseph Yarovoy tas-17 ta' Frar 1976, John

villa bil-gnien anness maghha, bl-isem "Santa Viny", mibnija fuq plot numru 10,

Madliena limiti tal-Gharghur, tal-kejl superficjali ta' 21,500sqft. konfinanti nofs inhar

ma' triq li taghti ghal Gharghur. tramuntana ma' triq bla isem u punent ma' propjeta

appertenenti lil Jean mart Charles Cranmer (ezibit mir-rikorrenti bhala Dok MF5).

3) Illi l-uniku access ghall proprjetajiet ta' John sive Jack Camilleri Podesta, ta' Jean nrart

Charles Cranmer u tal-lbrag Development Limited, liema proprjetajiet jikkonfinaw

mat-triq bla' isem (fuq imsemmija), kienet tramite l-imsemmija triq bla isem. u

ghalhekk tali triq kienet intiza u desinjata bhala triq komuni, li sservi l-propjetajiet

fuq imsemmija.

Infatti sa minn dan iz-zmien (u ghalhekk ferm qabel ma' s-societa'

Marka Furniture limited akkwistat il-passagg / triq permezz tal-kuntratt fl-atti tan-

Nutar Gerard Cassar Gatt Eldridge tat-l3 ta' Marzu 1981), din it-triq bla isem kienet

tintuza liberament u kostantement kemm mill-awturi tal-esponenti Rudolphe Lateo u

kif ukoll minn Tal-Ibrag Development Limited u Jean Cranmer.

Eventwalment, sa

mill-1979, din it-triq bla isem kienet tintuza wkoll mis-socjeta' rikonvenzjonata Marka

Furniture Limited, wara li akkwistat Villa Jay-Emm minghand Jean Cranmer,

permezz tal-kuntratt fl-atti tan-Nutar Joseph Yarovoy tat-3 ta' Awissu 1979.

4) Illi permezz tal-kuntratt tan-Nutar Gerard Cassar Gatt Eldridge tat-13 ta' Marzu 1981

(ezibit mir-rikorrenti bhala Dok MF.1), Marka Furniture Limited akkwistat minghand

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Din il-path hija it-triq bla isem fuq imsemmija. li minnha

l-propjetajiet kollha maghha konfininati kellhom l-access taghhom, liema triq kienet

5) Illi permezz tal-kuntratt fl-atti tan-Nutar George Mejlaq du Puis tas-26 ta' Lulju

Villa bil-gnien

anness maghha. bl-isem "Santa Vimy", mibnija fuq plot numru 10, Madliena limiti

tal-Gharghur, tal-keil superficjali ta' 21.500sqft, konfinanti nofisinhar ma' triq li

taghti ghal Gharghur" tramuntana ma' triq bla isem u punent ma' propjeta

Limited porzjoni art adjacenti ghall-gnien fuq indikat konfinanti nofsinhar mat-triq li

taghti ghal Gharghur, tramuntana u lvant mal- propjeta' fuq imsemmija, tal-kejl ta'

6) Illi permezz tal-kuntratt fl-atti tan-Nutar Gerard Cassar Gatt Eldridge tal-21 ta' Mejju

Arrigo, villa bil-gnien anness maghha, bl-isem "Santa Vimy", Triq il- Fortizza,

Madliena limiti tal-Gharghur, tal-kejl superficjali komplessiv ta' circa elfejn mija

hamsa u tmenin metri kwadri (2,185sqm). konfinanti mill-Grigal ma' Triq il-Fortizza.

nofsinhar ma' triq pubblika minghajr isem u mill-punent ma' beni tal-aventi kawza ta'

Jean Cranmer, bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha taghha.

7) Illi nonostante il-premess, is-societa' Marka Furniture Limited qieghda tippretendi illi

l-esponenti Rudolphe Lateo ma ghandux dritt ta' access u passagg mill-imsemmija

triq bla-isem, liema triq, kif diga' ntqal. kienet tintuza mill-awturi tal-kontendenti

bhala access ghall-propjetajiet taghhom.

Ghaldaqstant l-intimat rikonvenzjonant Rudolphe Lateo jitlob bir-rispett illi din l-Onorabbli

tiddikjara illi Rudolphe Lateo, bhala l-propjetarju tal-villa bil-gnien anness maghha,

Triq il-Fortizza, Madliena limiti tal-Gharghur, tal-kejl

superficjali komplessiv ta' circa elfejn mija hamsa u tmenin metri kwadri (2,185sqm).

konfinanti mill-Grigal ma' Triq il-Fortizza, nofsinhar ma' triq pubblika minghajr isem

u mill-punent ma' beni tal-aventi kawza ta' Jean Cranmer, bid-drittijiet u l-pertinenzi

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

kollha taghha u l-eventwali aventi kawzi tieghu ghandhom id-dritt ta' passagg u

access liberu mill-passagg/triq maghrufa bhala triq bla isem, konfinanti nofsinhar

ma' propjeta' ta' Rudolphe Lateo, tramuntana ma' propjeta' ta' Marka Furniture

Limited u tizbokka in parti fuq Triq il-Fortizza u minn naha l-ohra ma' propjeta' ta'

Marka Furniture Limited, jew irjihat verjuri, bordurata bil-kulur ahmar, fuq il-

pjanata hawn annessa Dok RG3, okkorrendo bl-opera ta' periti nominandi;

tordna lill-Marka Furniture Limited tipprovdi l-access u l-passagg liberu mit-triq bla

isem fuq deskritta, lil Rudolphe Lateo u l-eventwali aventi kawza tieghu,

tordna li jigi ppublikat att pubbliku li permezz tieghu jigi dikjarat u rikonoxxut id-dritt

ta' access u passagg liberu favur Rudolphe Lateo u l-eventwali aventi kawza tieghu

mit-triq bla isem fuq deskritta u

tinnomina Nutar sabiex jippubblika l-att relattiv f'jum, post u hin li jigu ffissati minn

din l-Onorabbli Qorti u tinnomina kuraturi sabiex jekk ikun il-kaz, jirraprezentaw lill-

eventwali kontumaci fuq dan l-att- kollox skond kif intqal fuq u ghar-ragunijiet fuq

B'riserva ta' kull azzjoni ohra spettanti lill-intimat rikonvenzjonant Rudolphe Lateo."

Rat ir-risposta s-socjeta rikonvenzjonata tal-5 ta'Dicembru 2007 Marka Furniture

Limited ("Marka Furniture") ghall-kontro-talba ta' Rudolphe Lateo (a fol.

91 li taqra

hekk:

It-talbiet tar-rikonvenzjonant Rudolphe Lateo ghandhom jigu michuda stante illi

l-istess Lateo m'ghandu ebda dritt ta' access u passagg kif jippretendi li ghandu

fuq il-passagg / triq maghrufa bhala triq bla isem u deskritta fil-kuntratt ta' l-

akkwist ta' Marka Furniture tat-13 ta' Marzu 1981, fl-atti tan-Nutar Gerard

Bowey tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Salv kontestazzjonijiet ulterjuri.

Bl-ispejjez.

L-esponenti taqbel mal-fatti fil-paragrafu numru 1 tal-kontro-talba ;

L-esponenti taqbel ma l-fatti fil-paragrafu numru 2 ta l-kontro-talba ;

L-esponenti ma jaqbilx mal-fatti kif dikjarati fit-tielet paragrafu tal-kontro- talba

u dan ghaliex mhuwiex minnu illi l-uniku access ghall-proprjeta ta' John sive

Jack Camilleri Podesta kienet dik kif deskritta f'dak il-paragrafu.

principali ghall-proprjeta tieghu minn Fortizza Road, minbarra l-access bir-rigel

biss mit-triq bla isem imsemmija mir- rikonvenzjonat Lateo.

L-unika okkazjoni li

s-Sur Camilleri Podesta kien jghaddi mill-imsemmija triq bla isem bil-vettura tieghu kien

kemm-il darba kien jehtieg li ssir manuntenzjoni fil-fossa (cesspit) li kienet tezisti.

ls-socjeta Marka Furniture Limited ma tistax tikkummenta dwar l-access ghall-

proprjetajiet ta' Jean mart Charles Cranmer u Ta' l-lbragg Development

Company Limited, u dan ghaliex mhux indikat precizament dwar liema artijiet

qieghed jirreferi ghaliha mir-rikonvenzjonat Lateo.

L-esponenti taqbel mal-fatti esposti fil-paragrafu numru 4 tal-kontro-talba;

L-esponenti taqbel mal-fatti esposti fil-paragrafu numru 5 tal-kontro-talba;

L-esponenti taqbel mal-fatti esposti fil-paragrafu numru 6 tal-kontro-talba;

L-esponenti ma taqbilx mal-fatti esposti fil-paragrafu numru 7 tal-kontro-talba;

kwalunkwe uzu li seta sar mill-predecessuri tal-partijiet ma sarx bi dritt.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi safejn il-premessi fuq esposti jirrelataw ghall-fatti, is-sur Andrew Hollington ma

il-fatti personalment,

lilu mir-

rapprezentant tas-socjeta Marka Furniture Limited,is-Sur Carl fox Mifsud Ganney."

Rat id-digriet ta' din il-Qorti kif diversament preseduta tal-5 ta'Dicembru 2007 (a fol.

fejn innominat lil Perit Godwin Mercieca Said;

Rat id-digriet ta' din il-Qorti kif diversament preseduta tas-16 t'April 2008 (a fol.

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet ta'Marka Furniture Limited tal-24 ta'Marzu 2010 a fol.

Rat ir-relazzjoni tal-Perit Tekniku Godwin Mercieca Said prezentat fit-2 ta'Settembru 2010 u

mahluf fis-17 ta'Mejju 2011 (a fol.

Rat ir-risposti in eskussjoni tal-Perit Godwin Mercieca Said tal-25 t'April 2011 (a fol.

649 u 652);

Rat id-digriet ta' din il-Qorti kif diversament preseduta tal-1 ta'Novembru 2011 (a fol.

664) fejn innominat lil Perit Alan Arab, il-Perit Valerio Borg Darmanin u l-Perit Joe Etim Grech

Agius Betts bhala Periti Perizjuri;

Rat in-nota ta' kritika tal-intimati tal-Ibragg Development u tal-ahwa Testa (a fol.

Rat in-nota responsiva tat-3 t'April 2012 ta'Marka Furniture Limited (li wara digiret tas-6

ta'Mejju 2012 l-atti gew assumi minn Solidsan Limited minflok Marka Furniture

Limited) wara n-nota ta' kritika tal-Ibragg Development u tal-ahwa Testa (a fol.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat ir-relazzjoni tal-Periti Addizzjonali il-Perit Alan Arab, il-Perit Valerio Borg Darmanin u l-

Perit Joe Etim Grech Agius Betts prezentat fit-2 t'Ottubru 2012 u mahluf fil-14 ta'Jannar 2013,

fis-16 ta'Jannar 2013, u fil-14 ta'Jannar 2013 rispettivament (a fol.

Rat in-nota tal-Periti Addizzjonali il-Perit Alan Arab, il-Perit Valerio Borg Darmanin u l-Perit

Joe Etim Grech Agius Betts tal-11 ta'Gunju 2012 (a fol.

Rat in-nota ta'sottomissjonijiet tal-konvenut Rudolphe Lateo tad-9 ta'Settembru 2013 (a

Rat in-nota ta'sottomissjonijiet tas-7 ta'Novembru 2013 ta'Marka Furniture Limited (li

wara digiret tas-6 ta'Mejju 2012 l-atti gew assumi minn Solidsan Limited minflok Marka

Rat id-dokumenti u l-atti kollha tal-kawza; Semghet it-trattazzjoni tal-partijiet;

Ikkonsidrat:

Illi mill-provi prodotti mis-socjeta'attrici, mix-xhieda tal-Perit Adrian Najm a fol.

seq, jirrizulta illi fis-sena 2007 gie nkarigat mis-socjeta attrici sabiex jiehu serje ta'ritratti fuq

sit fil-Madliena (Villa Santa Vimy) li jinsab adjacenti ma'propjeta ta'l-istess socjeta attrici.

Illi dawn ir-ritratti (vide ritratt minn 1 sa 6 li jidhru minn fol.

xoghol ta'skavar li kien qed isir fuq is-sit in kwistjoni.

228, illi kienet tiehu hsieb il-villa

tas-socjeta attrici stante li Faure Boulter Sceberras Trigona kien ikun imsiefer ta' spiss.

Ohtha kienet tiehu hsieb il-

villa Santa Vimy li kienet proprejta' ta' Camilleri Podesta.

Farrugia indunat darba fost l-ohrajn f'1992 illi kien qed isir skavar ezatt mal-hajt tal-

proprejta' ta' Faure Boulter Sceberras Trigona u cioe' il-villa Jay-Emm.

Dan ix-xoghol gie mwaqqaf wara li

Buhaglar Bugeja kienet infurmat lil Carl Faure Boulter Sceberras Trigona.

Illi meta l-villa adjacenti inbieghet lis-sinjuri

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Arrigo mis-sur Camilleri Podesta, l-istess Matysik Magro bena hajt minn quddiem il-palma hdejn il-fetha tal-

garaxx ta'Villa Jay-Emm sa isfel nett fejn hemm sigra tal-harrub fuq Gharghur Road u dan

bil-kunsens ta'Van Sceberras Trigona.Illi l-passagg li jaghti minn Triq il-Fortizza ghal Villa Jay Emm

dejjem kien meqjus bhala parti mill-istess villa u ma kienx jintuza hlief rarament minn

Camilleri Podesta u Matysik Magro li kienu juzaw l-entrata principali ghal Villa Santa Vimy fuq Triq il-

Illi Villa Santa Vimy ghandha access mill-istess passagg.

300 et seq., xehed illi hu kien il-Managing

Illi fis-sena 1979 is-socjeta attrici akkwistat Villa Jay Emm

Van Marke kompla jixhed li fit-13 ta' Marzu 1981 l-istess socjeta attrici kisbet, b'titolu

ta'sub-enfitewsi perpetwa minghand is-socjeta intimata Tal-Ibragg Development Company

Ltd., bicc'art adjacenti mal-villa hawn fuq imsemmija u cioe:' "A building site forming

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

426 fl -atti tan-Nutar Gerald Cassar Gatt Eldridge.

Illi fis-sena 1992 is-socjeta intimata bieghet lill-terzi cioe' lil Perit Anton Micallef Briggs, l-art li

ta'koncessjoni b'titolu

ta'subenfitewsi.

Eventwalment dan il-bejgh gie rexiss permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar John Perotti datat

Permezz tal-istess kuntratt saret is-segwenti kjarifika:

Fuq din l-art diga kien hemm progettata villa.

Illi permezz tal-kuntratt datat 28 t'April 1993 fl-atti tan-Nutar John Perotti tal-Ibragg

Developments Limited ittrasferit diversi plots tal-art maghrufa bhala tas-Sajtar lil diversi

Illi permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Gerald Cassar Gatt Eldridge datat 30 ta' Gunju 1999

Vimy minghand Robert u Marina Matysik Magro li , fis-sena 1984 kienu xtraw din il-propjeta

Illi fis-sena 1997 is-socjeta rikorrenti bdiet bl-izvilupp fuq l-art

koncessa b'titolu ta'sub-enfitewsi, ghal liema xogholijet kien gie nkarigat il-Perit Paul

Spiteri Axiak gie mqabbad ukoll bhala surveyor Randolph Theuma sabiex jindika l-

konfini tal-art tas-socjeta rikorrenti.

Illi Matysik Magro, wara li kien akkwista il-propjeta ta'Hansen,

Villa Santa Vimy, kien bena hajt baxx mill-passagg jew access tal-garaxx l-isfel lejn Triq il-

Gharghur fejn il-harruba li ghada hemm sallum.

Illi l-izvilupp tas-socjeta rikorrenti inzamm

tlett metri l-gewwa min dan il-hajt pero fil-kors ta'dan l-izvilupp kien inhareg mandat

ta'inibizzjoni Dok.

CVM2, kontra s-socjeta rikorrenti minn Tal-Ibragg Development

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Company Ltd. biex jieqaf l-izvilupp peress li s-socjeta intimata qalet li l-art kienet taghha,

wara li sar ftehim biex ma tigix zviluppata dik il-parti tas-sit kontestata, l-izvilupp kompla.

Illi fuq il-konfini tal-Vant tas-sit hawn fuq imsemmi kien hemm 'overlap' bejn l-art

koncessa in sub-enfitewsi ma l-art originarjament akkwistata mis-socjeta rikorrenti, u cioe li

l-istess bicc'art inxtrat darbtejn u l-istess gara fir-rigward tat-trejqa li taghti access ghal

Villa Jay Emm kif ukoll fir-rigward ta'art tas-socjeta intimata.Illi kien inkariga lil Perit

David Abdilla Scurrah biex jaghmel rapport dettaljat u indika ezzattament fejn kien hemm dawn l-

overlaps fil-konfront ta'terzi w jindika wkoll l-art kollha li kienet propjeta tas-socjeta

rikorrenti li, ghal diversi snin u ragunijiet, ma kienitx rikonoxxuta bhala tali – vide Dok

Illi fil-kaz tal-intimat Lateo, dan beda jiskava sa hdejn il-hajt divizorju tas-socjeta rikorrenti

u cioe fuq art li kienet tappartjeni lill-istess socjeta rikorrenti nkluz il-hajt baxx mibni mis-sur

Permezz tal-proceduri tal-inibizzjoni is-socjeta' Tal-Ibragg Developments Company Limited

kienet qed tallega li l-art taghha kienet icken mill suppost u li kellha tigi kkumpensata tan-

nuqqas tal-art; li kellha dritt ta'passagg mit-trejqa in kwistjoni; u kellha tieqaf milli taghmel

xogholijiet ta' kostruzzjoni fl-area indikata fuq pjanta indikata F. Din l-inibizzjoni giet

irtirata in segwitu ta' dikjarazzjoni li ebda xogholijiet ta' kostruzzjoni ma kienu ser jigu

esegwiti fl-area indikata fi plan f, izda ebda koncessjoni dwar l-art jew dritt ta' pasagg ma

363 sa 365 illi hu kien sar Direttur

tas-socjeta intimata fis-sena 1990 ftit war l-mewt ta'missieru Lawrence Testa fis-sena 1989.

Illi wara l-mewt ta'missieru, is-socjeta intimata ntebhet li kien ghad fadlilha 5,770 metri

kwadri ta'art fil-Madliena f'post maghruf bhala Ta'Wied id-Dies.

Illi porzjon minn din l-art

kienet inbieghet lil Perit Anton Micallef Briggs fl-24 ta'Lulju 1992 pero ftit wara indunaw li din l-

art kienet diga mibjugha minn missierhom lis-socjeta rikorrenti fis-sena 1981 u allura l-

Xuereb kien jaf li s-socjeta rikorrenti diga kienet akkwistat

Villa Jay Emm li kienet adjacenti mal-art mibjugha lilha f'1981 u fil-fatt porzjon art tal-kejl

ta'85.27 metri kwadri mill-bejgh ta'1981 gie inkorporat f'Villa Jay Fenech Melillo.

Illi l-art mibjugha

lis-socjeta rikorrenti f'1981 kellha forma irregolari li tirrifletti l-htiegijiet ghall-permessi kif

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

ukoll il-contours u l-hbula tal-art kollha.

kien inkarigat mis-socjeta rikorrenti, biex l-art mibjugha lis-socjeta rikorrenti tinghata

konfini aktar regolari w dan permezz ta'skambju ta'artijiet, dwar dan intlahaq ftehim verbali.

Illi sabiex l-affarijiet isiru sew qabbad lis-surveyor Randolph Theuma biex jinkwadra l-art

mibjugha f'1981 mal-proposti tal-Perit Theuma.

Illi l-ftehim ma sehhx u beda proceduri

biex jinhareg mandat ta'inibizzjoni kontra s-socjeta rikorrenti biex din ma tizviluppax art li

ma kienitx inkluza fil-bejgh lilha li sar f'1981; fil-fatt dan il-mandat gie rtirat wara li s-socjeta

rikorrenti ddikjarat li ma kienitx se tibni fuq din l-art kkontestata.

Illi l-access ghall-garaxx tal-villa tas-socjeta rikorrenti ghadu propjeta tas-socjeta intimata.Illi

l-art mibjugha lis-socjeta rikorrenti f'1981 kellha kejl ta'1011.436 metri kwadri meta mkejlin

mis-surveyor pero l-istess socjeta rikorrenti qatt ma lmentat dwar dan u ma kellix dritt

tkabbar l-art taghha billi testendi l-konfini.

Illi hu kien direttur biss wara 1990 u ma kienx jaf

b'dak li gara fuq l-artijiet in kwistjoni qabel dik is-sena, l-anqas ma kien jaf jekk is-socjeta

kellhix records tal-artijiet in kwistjoni.

371 sa 381 xehed, illi kien xtara l-

propjeta tieghu ta' kejl 6141 mk minghand Matysik Magro fil-21 ta'Mejju 1999 permezz ta' kuntratt

fl-atti tan-Nutar Gerald Cassar Gatt Eldridge, Dok.

tieghu ta is-sekwenza tat-trasferimenti illi sehhew fuq l-imsemmija proprejta':

Illi Jean lavarone akkwistat il-villa Jay-Emm permezz tal-kuntratt fl-atti tan-Nutar

Alexander Abdel Nabi Brignoli fl-14 ta' Lulju 1973 – Dok.

Illi Carl Faure Boulter Sceberras Trigona (Marka Furniture Limited) akkwistat l-istess villa minghand

lavarone permezz tal-kuntratt fl-atti tan-Nutar Joseph Yarovoy fit-3 t'Awwissu 1979

Limited permezz ta' kuntratt tat-13 ta'Marzu 1981 fl-atti tan-Nutar Gerald Cassar Gatt

Il-proprjeta Spanish House inbieghet minn tal-Ibragg Developments Limited lil

Xuereb Construction Limited permezz ta' kuntratt tal-11 ta'Frar 1981 fl-atti tan-

Nutar Frans Mejlak ta 'kejl ta' 0711m.k. – Dok.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Gaerty xhed li insegwitu tal-akkwist tad-dar kien inkariga lil Perit tieghu, Paul Theuma, li

isugerixxa l-hatra ta' Randolph Theuma surveyor u kien hawn li intebah bid-diskrepanzi

sostanzjali li kienu jezistu.

Illi ghaldaqstant apparti il-kuntratti ezebiti huwa ezebixxa aerial

surveys tas-sena 1968 Dok.

Il-pjanti mehmuza mal-kuntratti RG1 A, RG1 B, RG1 C, il-pjanti tal-land registration Dok.

Gaerty ikkonferma illi kien hemm kontestazzjoni bejn il-partijiet in kawza ukoll dwar id-

Illi ghalhekk inkariga lill-Perit Mario ‘Teuma Carabez biex jirridigi rapport dwar kif kellhom

jigu l-konfini tal-varji propjetajiet.

505 prodott mill-intimat Rudolph Lateo, xehed, illi kien gie

nkarigat mill-intimat Lateo biex jhejji rapport li kien gie pprezentat fl-atti tal-Mandat

ta'Inibizzjoni numru 1222/07 GC fl-ismijiet Tal-Marka Furniture Ltd. vs Rudolph Lateo u

Santangelo kien qed jesibixxi set ta'aerial photographs li jindikaw il-hajt

divizorju ta'bejn il-propjetajiet tas-socjeta rikorrenti u dik tal-intimat Lateo – vide Dok.

MCRG1 sa 4 minn fol.

507 sa 510 u ghamel referenza specjali fuq l-aerial photograph

Illi kien ibbaza r-rapport tieghu fuq is-survey sheet numru 5076 u fuq

pjanti mehmuzin ma'kuntratti u land survey.

Il-perit arkitett innominat minn din il-Qorti kif diversament preseduta kien acceda fuq il-post

flimkien mas-surveyor Peter Madatli nominat u fil-presenza tal-partijiet u l-avukati taghhom.

Is-surveyor inghata struzzjonijiet ta'dak li kellu jaghmel biex jipproduci survey tal-area bil-

binjiet ezistenti kif ukoll jorbot is-survey ma diversi punti u karrateristici taz-zona li sallum

baqghu jezistu bhal diversi hbula u l-pont li jaghti ghal Gharghur.

Peress illi talba tas-socjeta rikorrenti kif ukoll l-inkarigu tal-Perit Tekniku kien li jistabilixxi

l-konfini tal-varji propjetajiet, sar ezami tad-diversi kuntratti ta'akkwist tal-proprjetajiet in

kwistjoni sabiex jkun jista jiddelineja l-istess proprjetajiet fuq l-art in kwistjoni u gew

iddentifkati d-diskrepanzi li nqalghu.

Illi l-kuntratti tal-partijiet fuq l-artijiet in kwistjoni, il-kejl tal-artijiet akwistati u l-konfini tal-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

A. Kuntratt datat 18 ta'Gunju 1968 fl-atti tan-Nutar Alexander Abdel Nabi Brignoli li

permezz tieghu s-socjeta intimata Tal-Ibrag Development Co. Ltd. akkwistat

minghand Victor u Vincent ahwa Theuma, b'titolu ta'utili dominju perpetwu,

ghalqa imsejha Tal-Fajtar sive ta'Wied id-Dies fil-limiti tal-Gharghur tal-kejl

ta'cirka 4,790 qasab kwadri (circa 21,028 metri kwadri) konfinanti mit-

Tramuntana ma sqaq tal-awtorita militari li jaghti ghal Madliena Road u in

parti ma'propjeta tal-eredi tal-Kaptan Charles Abdilla Scurrah u in parti ma beni ta'Frank

Cremona, mill-Vant in parti ma Madliena Road u in parti ma sqaq tal-Qajjarun

u in parti ma beni ta'Frank Cremona, mix-Xlokk ma Sqaq tal-Qajjarun u minn

Nofsinhar in parti ma Wied id-Dies u in parti ma triq li taghti ghall-fortizza tal-

Madliena w in parti ma beni ta'Frank Macrae.

191 annessa ma dan

il-kuntratt giet esibita mill-Perit Legali.

B. Kuntratt datat 1 ta'April 1971 fl-atti tan-Nutar Alexander Abdel Nabi Brignoli li

permezz tieghu Nina Jimenez akkwistat minghand is-socjeta intimata Tal-Ibrag

Development Co. Ltd.,villa minghajr swimming pool tal-kejl ta'cirka tomna jew

1,124 metri kwadri fi triq progettata minghajr isem liema propjeta hi konfinanti

mill-Punent mat-triq progettata w mill-irjiehat l-ohra kollha minn propjeta tas-

Il-pjanta annessa ma dan il-kuntratt giet esibita.

C. Kuntratt datat 14 ta'Lulju 1973 fl-atti tan-Nutar Alexander Abdel Nabi Brignoli li

permezz tieghu Jeanette Fraser akkwistat minghand is-socjeta intimata villa

minghajr numru bil-gnien anness maghha fil-Madliena limiti tal-Gharghur b'kejl

ta'cirka tomna jew 1,124 metri kwadri, konfinanti mill-Vant ma' triq progettata

bla isem u minn Nofsinhar u Punent ma propjeta tal-istess socjeta intimata.

D. Kuntratt datat 17 ta'Frar 1976 fl-atti tan-Nutar Joseph Yarovoy li permezz tieghu

John Borg Nicolas Virtu’ akkwista minghand is-socjeta intimata il-villa bl-isem Santa Vimy bil-

gnien maghha liema propjeta kellha kejl ta'cirka 21,500 piedi kwadri (c. 1,998 metri

kwadri) u tikkonfina minn Nofsinhar ma triq li taghti ghal Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, mit-

Tramuntana ma triq gdida bla isem u mill-Punent ma propjeta ta'Jean

MUNOZ JEAN BAPTISTE ABELA'dan il-kuntratt ma jissemmix xi dritt ta'access mill-passagg

Ma dan il-kuntratt kien hemm pjanta annessa a fol.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

E. Kuntratt datat 3 ta'Awissu 1979 fl-atti tan-Nutar Joseph Yarovoy li permezz tieghu is-

il-villa fil-Madliena limiti tal-Gharghur bl-isem Villa Jay-Emm u l-gnien anness

b'kejl komplessiv ta'cirka 1,124 metri kwadri, konfinanti mill-Vant minn triq

progettata bla isem, minn Nofsinhar u Punent ma beni tas-socjeta intimata.

F'dan il-kuntratt hemm referenza ghall-pjanta annessa mal-kuntratt datat 1 ta'April

1971 fl-atti tan-Nutar Alexander Abdel Nabi Brignoli.

F. Kuntratt datat 11 ta'Frar 1981 fl-atti tan-Nutar Francis Mejlak li permezz tieghu

intimata bicc'art fabbrikabbli f'post maghruf bhala Tal-Fajtar jew Ta'Wied is-Dies

fil-limiti tal-Gharghur, b'kejl ta'cirka zewgt itmiem jew 2,248 metri kwadri,

konfinanti mit-Tramuntana minn Villa propjeta ta'John Borg Nicolas Virtu’, mill-Punent

ma triq li taghti ghal Gharghur u mill-Vant minn triq propjeta tas-socjeta

Site plan annessa mal-kuntratt giet esibita.

G. Kuntratt (Dok.

6) datat 13 ta'Marzu 1981 fl-atti tan-Nutar Gerard Cassar Gatt

Eldridge li permezz tieghu is-socjeta rikorrenti akkwistat minghand is-socjeta

intimata, b'titolu ta'sub enfitewsi perpetwa, bicc'art fabbrikabbli tal-kejl ta'cirka

1,124 metri kwadri, konfinanti minn Nofsinhar ma'Gharghur Road, mill-Vant

ma'propjeta tal-istess socjeta rikorrenti w mill-Majjistral ma'propjeta ta'l-istess

socjeta intimata; ma dan il-kuntratt giet esibita l-pjanta a fol.

19, formanti parti mill-

istess kuntratt.

F'dan il-kuntratt is-socjeta rikorrenti giet moghtija d-dritt

ta'passagg li jinsab bejn il-propjeta tas-socjeta rikorrenti u dik ta'John Camilleri Podesta,

liema passagg jaghti access mit-triq li kienet qed tigi ffurmata fix-Xlokk tal-area in

kwistjoni sa fuq l-art koncessa f'dan il-kuntratt, il-passagg kellu kejl ta'cirka 125

Il-passagg kien jikkonfina mill-Grigal ma'propjeta tas-socjeta

rikorrenti w minn Nofsinhar u Punent ma'propjeta ta'John Camilleri Podesta.

H. Kuntratt (Dok.

386) datat 26 ta'Lulju 1984 fl-atti tan-Nutar George

Mejlaq Micallef-Grimaud li permezz tieghu Robert Matysik Magro u martu akkwistaw minghand John

Borg Nicolas Virtu’ il-villa bl-isem Santa Vimy u l-gnien taghha fil-Madliena limiti tal-Gharghur,

liema propjeta kellha kejl ta'cirka 21,500 piedi kwadri ekwivalenti ghal circa 2,000

metri kwadri, konfinanti minn Nofsinhar ma triq li twassal ghal Gharghur, mit-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Tramuntana ma triq gdida bla isem u mill-Punent ma propjeta ta'Jean

Buhagiar Brincat ta'dan l-istess att Robert Matysik Magro akkwista minghand is-socjeta

intimata bicc'art tal-kejl ta'cirka 185 metri kwadri adjacenti mal-gnien tal-istess

Villa Santa Vimy, liema art tikkonfina minn Nofsinhar ma triq li twassal ghal

Gharghur, mit-Tramuntana ma triq gdida bla isem u mill-Punent ma propjeta

ta'John Borg Nicolas Virtu’.

Dan it-trasferiment sar bhala kumpens ghall-tiswijiet li saru fil-

Il-pjanta annessa ma dan il-kuntratt ma gietx esibita.

I. Kuntratt datat 24 ta'Lulju 1992 fl-atti tan-Nutar Victor Perotti li permezz tieghu il-

ta'1,124 metri kwadri fil-Madliena limiti tal-Gharghur, liem'art ghandha access mit-

triq li taghti ghal Gharghur, konfinanti mill-Majjistral minn propjeta tas-socjeta

intimata, mill-Bic mit-triq gja msemmija w mix-Xlokk minn propjeta ta'Robert

Il-pjanta annessa ma dan il-kuntratt giet esibita.

J. Kuntratt (a fol.

29) datat 28 ta'April 1993 fl-atti tan-Nutar Victor Perotti li permezz

tlett'bicciet art b'kejl komplessiv ta'3,265 metri kwadri, formanti parti mill-artijiet

maghrufin bhala Tas-Sajtar jew Ta'Wied id-Dies, Kappara, San Ġwann fil-limiti tal-

Gharghur skond kif murija f'pjanta (a fol.35) annessa mal-kuntratt.

K. Kuntratt (a fol.

23) datat 24 ta'Awissu 1993 fl-atti tan-Nutar Victor Perotti li

permezz tieghu kien gie rexiss il-kuntratt li kien sar fl-atti tal-istess Nutar fl-24

ta'Lulju 1992 li permezz tieghu l-Perit Anton Micallef Briggs kien akkwista minghand is-

socjeta intimata Tal-Ibrag Development Co. Ltd. bicc'art formanti parti mill-art

maghrufa bhala Tas'Sajtar jew Ta'wied id-Dies, Kappara, San Ġwann fil-limiti tal-Gharghur, tal-

kejl ta'cirka 1,124 metri kwadri; din l-art kienet diga giet trasferita lis-socjeta

L. Kuntratt (a fol.

44) datat 21 ta'Mejju 1999 fl-atti tan-Nutar Gerard Cassar Gatt Eldridge

martu l-villa bil-gnien fil-Madliena limiti tal-Gharghur fi Triq il-Fortizza bl-isem

Santa Vimy b'kejl superficjali ta'cirka 2,185 metri kwadri, konfinanti mill-Grigal

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

ma'Triq il-Fortizza, minn Nofsinhar mat-triq pubblika minghajr isem u mill-

Punent ma' propjeta tal-aventi kawza ta'Jean Fraser.

Il-Perit Tekniku Godwin Mercieca Said ezamina u ha konjizzjoni tar-rapporti ta' diversi periti, u l-

pjanti minnhom mhejjija ezebiti in atti fosthom ir-rapport tal-Perit Adrian Najm, tal-Perit

Il-Qorti rat ukoll l-

affidavit tal-land surveyor Mark Rutter u kostatazzjonijiet minnu maghmula – vide fol.

Il-Perit Arkitett Godwin Mercieca Said, ezamina l-kuntratti u d-dokumentazzjoni esibita f'dawn il-

proceduri, acceda fuq il-post u kkompleta s-survey bl-assistenza tas-surveyor nominat Peter

Il-Perit Godwin Mercieca Said, ikonduca ezercizzju u ipproduca serje ta'pjanti annessi mar-rapport

Din hija s-survey li ghamel is-surveyor Peter Madatli li turi l-izvilupp ezistenti w turi wkoll

certi karatteristici topografici li jghinu biex kollox jigi relatat ma'l-art kif kienet fl-istat

Hemm indikat il-profil tat-triq u l-pont li jaghti ghal

Gharghur u certi hbula fil-vicinanzi tal-izvilupp.

Permezz ta'dan is-survey seta' jigi kkalkulat

b'metodu digitali l-kejl superficjali tal-propjetajiet tal-partijiet f'din il-kawza.

Jirrizulta li s-socjeta rikorrenti qed tokkupa art, inkluz il-passagg, b'kejl superficjali

ta'2,499.76 metri kwadri waqt li l-intimat Gaerty qed jokkupa art b'kejl superficjali

Din hija s-survey maghmula minn Peter Madatli superimposta fuq is-survey sheet ufficjali li

turi li taqbel perfettament mas-survey ufficcjali partikolarment fil-profil tat-toroq u fejn

ta'2,219.92 metri kwadri.

hemm hbula originali.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Din hi pjanta li tikkonsisti fis-survey li saret minn Peter Madatli superimposta fuq is-survey

ufficjali w kollox inkwadrat fil-konfini tal-art kollha akkwistata mis-socjeta intimata murija

bil-linja hadra.

Din il-pjanta tindika mill-ewwel id-diskrepanzi bejn kif gie progettat l-

izvilupp u dak li fil-fatt gie kostruwit ghar-rigward tal-profili w konfigurazzjoni tal-plots kif

ukoll l-orjentazzjoni tal-binjiet jew villel.

Dak li hu attwali hu muri bl-ahmar waqt dak li

kien originarjament progettat hu muri bil-linji arancjo cari , dan kollu kif diga gie spjegat

aktar fuq f'din ir-relazzjoni f'paragrafu j) f'pagna 19.

Din hija pjanta bbazata fuq is-survey li tindika il-profili attwali tal-plots akkwistati mill-

partijiet fil-kawza kif ukoll il-passagg, muri bl-ahdar, b'kejl ta'125 metri kwadri li jaghti

ghall-propjeta tas-socjeta rikorrenti, liema passagg inghata b'uzu ta'access lill-istess socjeta

rikorrenti pero mhux b'titlolu iehor.

Minn din il-pjanta jidher car li l-kejl effettiv, nieqes il-

kejl tal-passagg, tal-art okkupata mis-socjeta rikorrenti hu ta'2,355.53 metri kwadri, liema

kejl jaqa'fil-parametri ta'+/- 5% tal-kejl indikat fiz-zewg kuntratti tal-akkwist taghha li hu

ta'cirka 1,124 metri kwadri + circa 1,124 metri kwadri ghall-total ta'cirka 2,248 metri

L-istess pjanta tindika li l-kejl effetiv tal-art okkupata mill-intimat Lateo hu

ta'2,219.92 metri kwadri li jaqa'fil-parametri ta'+/- 5% tal-kejl indikat fil-kuntratt tal-akkwist

tal-awtur tal-intimat Lateo u cioe ta'Camilleri Podesta li kien ta'1,998 metri kwadri + kejl addizzjonali

ta'125 metri kwadri li gie mizjud meta kien akkwista l-awtur l-iehor tal-intimat u cioe Matysik Magro

minghand Tal-Ibrag development Co. Ltd. biex din l-art giet ghall-total ta'cirka 2,123 metri

F'dan l-ezercizzju gie mkejjel wkoll il-plot tal-villa adjacenti minn Nofsinhar ma'dik tal-

intimat Lateo maghrufa bhala Spanish House, liema kejl kien ta'1,814.09 metri kwadri; irid

jinghad li dan il-kejl sar b'mod digitali minn fuq is-survey sheet peress illi l-konfini

ta'Nofsinhar ta'din il-propjeta ma giex verifikat u nkluz fis-survey li saret minn Peter

Sayer il-pjanta tindika wkoll bl-ahdar, l-art li baqghet propjeta tas-socjeta intimata Tal-Ibrag

Development Co. Ltd. li tikkonsisti f'bicca fit-Tramuntana b'kejl ta'3,763.99 metri kwadri w

bicc'ohra fin Nofsinhar b'kejl ta'2,202.80 metri kwadri, dan ghal total ta'5,966.79 metri

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Il-Perit Godwin Abela, in vista tal-kostatazzjonijiet minnu maghmula kien wasal ghal-

konkluzzjonijiet li jidhru minn a fol.

In kwantu ghall konkluzjonjiet tal-periti perizjuri, il-Qorti taghmel referenza ghall-

insenjament ta' dawn il-Qrati:

"kif pacifikament assodat f'bosta decizjonjiet il-konkluzjonijiet

peritali huma bhal materjali istruttorji ohrajn kontrolabbli mill-

gudikant, tant li kif jinghad fl-Artikoli 681, Kapitolu 12, il-Qorti

mhux marbuta li taccetta dawn il-konkluzjonijiet kontra l-

konvinzjoni taghha nfisha .

Gie deciz, izda, illi "dan ma jfissirx

pero' illi l-Qorti tista' taghmlu b'mod legger jew kappriccjuz.

konvinzjoni kuntrarja taghha kellha tkun ben fid-dubbju dik l-

opinjoni teknika lilha sottomessa b'ragunjiet li ma ghandhomx

ikunu privi mill-konsiderazzjonijiet ta' l-aspett tekniku tal-

nomine", Appell 29 ta' Mejju 1998).

tinjora r-relazzjoni peritali sakemm ma tkunx konvinta li l-

konkluzjoni ta' tali relazzjoni ma kienitx gusta u korretta.

il-konvinzjoni pero' kellha tkun wahda motivata minn gudizzju

Appell 6 t'Ottubru

1999; "John Arab –vs-Joseph Buhaglar Bugeja", Appell, 19 ta'

Il-Qorti tikkondividi mal-konkluzjonijiet raggunti mill-Periti Perizjuri Alan Arab, Valerio

Borg Darmanin u Joseph Etim Grech Agius Betts, taddotthom u taghmilhom taghha u ma jirrizulta ebda

raguni impellanti li tikkonvinci lil din il-Qorti titbieghed mir-rizultanzi raggunti, ghajr ghal-

konkluzjoni numerata 44 stante illi di materja hija wahda ta' natura legali li trid tigi

indirizzata minn din il-Qorti.

Ikkonsidrat:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Mill-kontenut tat-talbiet tas-socjeta'attrici jirrizulta, hu evidenti illi l-azzjoni prezenti

tikkonsisti fl-ewwel

lok fid-delimitazzjoni

tal-konfini

tal-proprjetajiet rispettivi

Illi il-Qorti taghmel referenza ghall-insenjament fis-sentenza Tamarac Limited, Vitrex

Limited et vs County Leatherware Ltd, deciza fil-19 ta' Jannar, 2010 mill-Qorti tal-

Appell li ttrattat azzjoni ta' determinazzjoni ta' konfini u meta din ghandha tigi istitwita:

kwotati fis-sentenza F. Debattista v. A. Grech 23/4/51).'(Enfasi ta' din

il-Qorti)

ta'Gunju 2013 Qorti t'Ghawdex)

In oltre, il-Qorti tal-Appell sostniet li l-azzjoni finium regundorum hi azzjoni li tista' tigi

tentata b'success fil-kazijiet fejn hemm xi dubju dwar il-konfini bejn proprjeta` u ohra.

tajjeb osservat il-Prim Awla tal-Qorti Civili fil-kawza "Victor Muscat et vs Raphael

meta iccitat b'approvazzjoni dak li ntqal fis-sentenza fl-ismijiet "Albert Yarovoy nomine vs

Rita Fava Zerafa et" deciza minn din il-Qorti fis-27 ta' Marzu, 1996 u cioe`:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"f'din l-azzjoni reali u petitorja ma humiex id-drittijiet rispettivi tal-

proprjeta` li jitqeghdu in diskussjoni imma l-iskop tal-azzjoni hu dak

jtendi unikament biex

l-incertezza dwar

demarkazzjoni bejn zewg fondi, u b'hekk is-sitwazzjoni ta' fatt tigi

adegwata ghal dak ta' dritt."

Dik il-Qorti kompliet tafferma s-segwenti:

"Tajjeb li jigi precizat illi tali azzjoni ma titlifx in-natura rikonjittiva

taghha lanqas fil-kaz li l-eliminazzjoni tal-incertezza ggib maghha l-

obbligu tar-rilaxx ta' dik il-porzjoni indebitament posseduta."

Illi fir-rapport tal-Periti Perizjuri, l-Perit Joseph Etim Grech Agius Betts, il-Perit Valerio Borg Darmanin u l-

Perit Alan Arab, raw u ezaminaw il-provenjenza tal-proprejta' ta Marka Furniture Limited:

Kuntratt originali t'akkwist minn tal-Ibragg Developments Limited – 18 ta'Gunju 1968

318 u l-pjanta tinsab a fol.

191 u l-kejl u l-konfini hemmhekk indikati;

Kuntratt tal-14 ta' Lulju 1973 fl-Atti tan-Nutar Alexander Abdel Nabi Brignoli (Dok.

(Civelli) u l-kejl u l-konfini hemmhekk indikati, flimkien mal-pjanta

113 u 220 u tidher li hija l-pjanta tal-permess tal-PAPB tal-1968;

Kuntratt tat-3 t'Awwissu 1979 fl-Atti tan-Nutar Joseph Yarovoy (fol.

96 u Dok.

417), li bih Marka akkwistat mingħand Civelli, u l-kejl u l-konfini hemmhekk

indikati flimkien mal-pjanta tinsab a fol.

113 u 220;

Kuntratt tat-13 ta'Marzu 1981 fl-Atti tan-Nutar Gerard Cassar Gatt Eldridge li bih Marka

akkwistat mingħand tal-Ibragg (Dok.

6 u Dok.

325 u Dok.

426) u l-kejl u l-konfini hemmhekk indikati flimkien mal-pjanta Dokument 'C' tinsab a

19 u 439 u l-pjanta Dokument 'E' tinsab a fol.

22 u 87;

Kuntratt 24 t'Awwissu 1993 fl-atti tan-Nutar Victor Perotti (Dok.

23 u Dok.

479) li permezz tieghu tal-Ibragg u Marka qablu li jikkoreġu l-kuntratt tal-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi mir-rapport tal-Periti Perizjuri il-Perit Joseph Etim Grech Agius Betts, il-Perit Valerio Borg Darmanin u l-

Perit Alan Arab, raw u ezaminaw il-provenjenza tal-proprejta' tal-Ibragg Developments

Limited u ta' Gaerty:

Kuntratt tas-17 ta'Frar 1976 fl-atti tan-Nutar Joseph Yarovoy (Dok.

Hanson akkwista mingħand tal-Ibragg u l-kejl u l-konfini hemmhekk indikati u l-pjanta

Kuntratt tas-26 ta'Lulju 1984 fl-atti tan-Nutar George Mejlaq Micallef-Grimaud (Dok.

76 u Dok.

Matysik Magro akkwista mingħand Borg Nicolas Virtu’ u l-kejl u l-konfini

hemmhekk indikati flimkien mal-pjanta Dokument 'D' tinsab a fol.

Kuntratt tat-22 ta'Mejju 1999 fl-atti tan-Nutar Gerard Cassar Gatt Eldridge (Dok.

44 u Dok.

82 u Dok.

Gaerty akkwista mingħand il-

konjugi Matysik Magro u l-kejl u l-konfini hemmhekk indikati.

Il-Periti perizjuri ezaminaw ukoll il-kuntratt ta'akkwist tal-konvneuti Testa u cioe' Kuntratt

tat-28 t'April 1993 fl-atti tan-Nutar Victor Perotti (Dok.

30) li permezz tieghu

Testa akkwistaw mingħand tal-Ibragg, u l-kejl u l-konfini hemmhekk indikati flimkien mal-

Kuntratt tal-1 t'April 1971 fl-atti tan-Nutar Alexander Abdel Nabi Brignoli (fol.

209) illi bih Jimenez akkwistaw mingħand tal-Ibragg il-proprejta' bil-kejl u l-konfini

hemmhekk indikati flimkien mal-pjanta tinsab a fol.

113 u 220.

Dan il-kuntratt

jirrigwarda plot fuq in-naħa l-oħra ta' Triq il-Fortizza, lejn il-Lvant, u għalhekk ma

jaffetwax il-mertu tal-każ odjern li jitratta artijiet lejn in-naħa tal-Punent ta' Triq il-

Kuntratt tal-11 ta'Frar 1981 fl-atti tan-Nutar Gerard Cassar Gatt Eldridge (Dok.

mingħand tal-Ibragg bil-kejl u l-konfini hemmhekk indikati.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ikkonsidrat:

Il-kuntratti ta' antekawza ta' Gaerty (cioe' ta' Borg Nicolas Virtu’ u ta' Matysik Magro) isemmu "new unnamed

road" mal-konfini tat-Tramuntana mentri l-kuntratt ta' Lateo jsemmi Triq il-Fortizza mal-

konfini tal-Grigal.

Fit-tlett kuntratti msemmija (ta' Borg Nicolas Virtu’, Matysik Magro u Lateo) l-irjieħat kienu

mdawwra billi it-Triq li tagħti għal Għargħur li tinsab man-naħa tal-Punent hi ndikata man-

naħa tan-Nofsinhar filwaqt illi l-propjeta ta' Marka (dak iż-żmien ta' Rosenblatt) li tinsab

man-naħa tat-Tramuntana hi ndikata man-naħa tal-Punent.

Għalhekk "new unnamed road"

li tissemma fil-kuntratti ta' provenjenza ta' Gaerty mal-konfini tat-Tramuntana hija

propjament it-triq li tinsab mal-konfini tal-Lvant (bl-irjieħat kif imdawwra) u ċioe'

Triq il-Fortizza u mhux it-trejqa nterna fil-kwistjoni.

Din it-trejqa nterna (indikata fuq

il-pjanta a fol.

22 u 87) li fiha kejl ta' cirka 125sq.m kienet giet akkwistata minn Marka

permezz tal-kuntratt tat-13 ta' Marzu 1981 atti Nutar Gerard Cassar Gatt Eldridge.

Skont is-survey ta' Peter P. Madatli (Land Measurement Services) li kien nominat sabiex

190) - liema survey il-partijiet

qablu li huwa aċċettabli għalihom (fol.

664) - jirriżulta illi l-art a dispozizzjoni tal-partijiet

31 Skont il-kuntratti rispettivi il-partijiet għandhom:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Għalhekk mis-survey Dok.

'D' ta' Peter P. Madatli jidher illi hemm 658.551sq.m (5440 –

8464.449) inqas a dispożizzjoni tal-partijiet.

Madankollu, meta wieħed iqabbel is-survey

190) mal-pjanta tal-art li kienet akkwistata minn tal-Ibragg oriġinarjament (fol.

191) jirriżulta illi parti sostanzjali minn din l-art oriġinarjament akkwistata minn tal-Ibragg (u

li sussegwentament ġiet trasferita lil Xuereb) - fil-parti d-dejqa lejn in-naħa tal-Majjistral -

tħalliet barra mill-istess survey.

Dan jidher sew meta wieħed iqabbel il-ħbula li jidhru fuq

l-imsemmija pjanti fol.

190 u fol.

191 fejn il-parti mill-art oriġinarjament akkwistata minn

tal-Ibragg, mill-punt fejn hemm vleġġa ħdejn il-kliem "Road to Pembroke Camp" fuq il-

pjanta fol.

191 sal-estrem tal-art lejn il-Majjistral ma ġietx inkluża fis-survey Dok.

jekk wieħed ikejjel it-tul tal-faċċata tal-art fuq Triq il-Għargħur, wieħed isib illi fuq il-pjanta

oriġinali (fol.

191) dan it-tul huwa ta' 400 metru mentri fuq is-survey Dok.

'D' dan iġib 350

Mill-pjanta fol.

191 il-Periti Perizjuri kkalkulaw li din l-art nieqsa mis-survey, fiha

ċirka 660sq.m li jiġi ekwivalenti għall-kejl tal-art nieqes li hemm a dispożizzjoni tal-

partijiet.

Għalhekk jirriżulta illi l-kejl tal-art li hemm a dispożizzjoni tal-partijiet

(Marka, Xuereb u Gaerty) huwa ugwali għall-kejl tal-art akkwistata mill-istess partijiet

permezz tal-kuntratti rispettivi.

Meta wieħed iqabbel il-kejl akkwistat minn kull parti permezz tal-kuntratt rispettiv jirriżulta

s-segwenti:

Il-kuntratti kollha jispeċifikaw il-kejl bħala "ċirka" jew "approximately".

Għalhekk

illi kull parti (Xuereb, Marka u Gaerty) għandha

id- jirriżulta 3 2373 = 1124 + 1124 + 125 4 4423.999 = 9606.088 + 431

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

delimitazzjonijiet indikati fuq is-survey Dok.

'D' - il-kejl ta' art akkwistata minnha

skont il-kuntratti rispettivi b' diskrepanza ta' inqas minn ħamsa fil-mija (5%).

Il-konfini li għandhom jiġu stabbiliti mal-propjeta ta' Ħal Luqa fil-mertu tal-każ odjern huma l-

konfini tal-Majjistral (fejn tmiss ma' Xuereb) u l-konfini tax-Xlokk.

Dwar il-konfini tal-Majjistral ma' Ħal Luqa, il-pjanta tal-kuntratt ta' Ħal Luqa (fol.

19) turi dan il-

konfini f' għamla rregolari mentri l-pjanta tal-kuntratt ta' Xuereb (fol.

36) turi dan il-konfini

bħala dritt.

190) dan il-konfini jidher dritt.

Il-Periti Perizjuri

kienu tal-opinjoni illi dan il-konfini għandu jkun dritt sabiex jirrispekkja kemm il-linja

dritta li hemm fil-preżent fil-bini ta' Ħal Luqa u kif ukoll il-kuntratt ta' Testa.

Madankollu, l-Periti Perizjuri jirrilevaw illi l-angolu li din il-linja tifforma ma' Triq il-

Għargħur għandu jiġi mdawwar (anticlockwise) kif immarkat 'F-G' fuq il-pjanta Dok.

'PA1' kemm sabiex jirrispetta l-fatt illi l-art akkwistata minn Marka kienet idjaq ma'

Triq il-Għargħur milli fuq wara (fol.

19); il-kejl indikat fuq l-istess pjanta (fol.

19) u kif

ukoll sabiex jiġi rispettat l-angolu ma' Triq il-Għargħur li jirriżulta mill-pjanta fil-

kuntratt ta' Testa (fol.

Billi jirriżulta illi Marka għandha kejl ta' art skont il-

kuntratti rispettivi, din il-linja għandha tiġi mdawra b' tali mod illi l-kejl tal-art ta'

Marka jibqa l-istess.

Dwar il-konfini tax-Xlokk ma' Ħal Luqa, billi kif ingħad qabel l-art a dispożizzjoni tal-

partijiet hija ugwali għal dak indikat fil-kuntratt rispettivi, jirriżulta illi minn din in-

naħa tax-Xlokk, il-propjeta ta' Marka tmiss ma' Gaerty.

Dan jirriżulta wkoll mill-fatt illi

meta tal-Ibragg biegħet lil Borg Nicolas Virtu’ (l-antekawża ta' Gaerty) fis-17 ta' Frar 1976, il-konfini

tal-propjeta ta' Gaerty mal-propjeta ta' Marka huma ndikati li jmissu ma' Rosenblatt (l-

antekawża ta' Marka).

Il-pjanta t' akkwist ta' Gaerty tindika dan il-konfini (fil-parti fejn Marka xtrat art u mhux

villa) bħala dritt filwaqt illi l-bini ta' Marka ukoll jinkorpora din il-linja bħala dritta.

jirriżultax li Gaerty u Marka qed jikkontestaw din il-linja u l-uniku kontestazzjoni f' dan ir-

rigward hija min-naħa ta' tal-Ibragg (fol.

366) li tgħid li hawnhekk għandha strixxa art bejn

Marka u Gaerty.

Għalkemm huwa minnu li meta l-Periti Perizjuri għamlu sovraimpożizzjoni

tal-pjanta t' akkwist ta' Marka tat-13 ta' Marzu 1981 (fol.

19) fuq is-survey Dok.

tirriżulta strixxa ta' art b' kejl ta' madwar 200 metru kwadru 'il barra mill-istess art ta' Marka

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

lejn in-naħa tax-Xlokk, jidher li din l-istrixxa ta' art tirriżulta billi l-pjanta a fol.

19 turi art

iżgħar b' madwar l-istess 200 metru kwadru mill-1124 metri kwadri ddikjarati fl-istess

kuntratt Għalhekk, l-Periti Perizjuri huma tal-opinjoni illi l-linja tal-konfini tax-Xlokk

mal-propjeta ta' Marka għandha tibqa kif eżistenti u kif immarkata 'C-D-E' fuq il-

pjanta Dok.

Il-konfini bejn l-art tas-soċjeta attriċi Marka Furniture Limited u dik tal-konvenuti

Aħwa Testa giet ndikata bħala 'F-G' fuq il-pjanta annessa Dok.

Il-konfini bejn l-art tas-soċjeta attriċi Marka Furniture Limited u dik tal-konvenut

Rudolphe Lateo giet ndikata bħala 'C-D-E' fuq il-pjanta annessa Dok.

Is-soċjeta konvenuta Tal-Ibragg Development Company Limited m' għandiex propjeta

li tmiss ma' beni tas-soċjeta attriċi Marka Furniture Limited u għalhekk m' hemmx

konfini x' jiġi stabbilit f' dan ir-rigward.

Dwar l-ewwel kontrotalba tal-konvenut Rudolphe Lateo, jirriżulta illi l-konvenut

Rudolphe Lateo huwa propjetarju tal-villa bil-ġnien anness magħha bl-isem 'Santa

Vimy', Triq il-Fortizza, Kappara, San Ġwann limiti tal-Għargħur tal-kejl ta' ċirka 2185 metri

kwadri indikata bil-kulur aħmar fuq il-pjanta Dok.

D-E' fuq l-istess Dok.

It-trejqa bla isem li tiżbokka fi Triq il-Fortizza b' kejl ta' ċirka 125 metri kwadri u li

tidher fuq il-pjanta a fol.

22 tal-proċess ġiet akkwistata mis-soċjeta attriċi Marka

Furniture Limited permezz tal-kuntratt tat-13 ta' Marzu 1981 atti Nutar Gerard

Ikkonsiderat:

tieni talba tieghu.

Il-Qorti tghaddi biex tikkonsidra id-dritt ta passagg vantat mill-intimat Lateo fl-ewwel u t-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Il-Qorti rat u ezaminat l-Artikolu 469(1) tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta li jistipola:

(1) Is-servitujiet kontinwi li ma jkunux jidhru, u s-servitujiet

mhux kontinwi, ikunu jew ma jkunux jidhru, jistgħu biss jiġu

stabbiliti b'saħħa ta' titolu; huma ma jistgħux jiġu stabbiliti bil-

preskrizzjoni jew bid-destinazzjoni ta' sid ta' żewġ fondi.

Il-Qorti taghraf illi d-dritt ta' pasagg huwa wiehed mis-servitujiet mhux kontinwi.

Artikolu 455 tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta jipprovdi:

(1) Is-servitujiet huma kontinwi jew mhux kontinwi, li jidhru jew li

ma jidhrux.

(2) Is-servitujiet kontinwi huma dawk li l-eżerċizzju tagħhom huwa jew

jista' jkun kontinwu mingħajr ma jkun meħtieġ fil-waqt il-fatt tal-

bniedem: hekk huma l-akwedott, l-istilliċidju, il-jedd ta' prospett, u

oħrajn ta' din ix-xorta.

(3) Is-servitujiet mhux kontinwi huma dawk li għall-eżerċizzju

tagħhom hu meħtieġ fil-waqt il-fatt tal-bniedem: hekk huma s-

servitujiet ta' mogħdija, ta' mili ta' ilma, u oħrajn bħalhom.

(4) Is-servitujiet li jidhru huma dawk li l-eżistenza tagħhom tidher minn

sinjali li jidhru, bħal bieb, tieqa, jew akwedott artifiċjali.

(5) Is-servitujiet li ma jidhrux huma dawk li m'għandhomx sinjali li

jidhru tal-eżistenza tagħhom, bħal ma hija l-projbizzjoni li wieħed jibni

fuq ċerta art jew li ma jibnix aktar minn ċertu għoli.

Skond l-insenjament ta'Nazzareno Borg Darmanin et vs Leonilda Buhaglar Bugeja deciza 18 ta' Frar

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"Hu pacifiku in tema ta' dritt, anke ghaliex dan hu hekk preskritt

mill-Artikolu 459(1) tal-Kodici Civili illi s-servitu diskontinwa bhal

ma hija dik tal-passagg (Artikolu 455(3) vantat mill-konvenuta ma

tistax tigi stabbilita hlief bis-sahha

ta' titolu, eccettwat il-kaz ta' passagg necessarju fejn ghandek fond

interkjuz, u li allura jista' jinkiseb bil-preskrizzjoni- u ma jistax anzi

jigi stabbilit la bil-preskrizzjoni u lanqas bid-destinazzioni tas-sid ta'

Meta l-ligi ssemmi titolu qed tirreferi ghall-att pubbliku.

Aquilina" Appell Civili, 20 ta' Lulju 1970.

Huwa proprju ghalhekk li

jinsab enuncjat illi "s-servitu" ma tistax tigi prezunta u jehtiegilha

tigi pruvata; u f kaz ta' dubju ghandha tigi eskluza."

Illi di piu skond dak ritenut fis-sentenza fl-ismijiet Francis u Cherrett konjugi et

Hu fil-fatt importanti ghax, skond il-ligi, ftehim fuq drittijiet reali,

bhal ma huma servitujiet, iridu jirrizultaw minn kuntratt pubbliku.

Kull ftehim jehtieg kunsens tal-partijiet biex ikun validu, u dak il-

kunsens irid ikun manifestat fil-forma li trid il-ligi; f'dan il-kaz, il-ligi

trid li l-kunsens jintwera f'forma solenni, u jekk din ma tirrizultax,

ma jista jirrizulta ebda ftehim vinkolanti.

Fil-kawza "Micallef vs

Axiaq et" deciza minn din il-Qorti fit-03 ta' Ottubru, 1994, gie

enfasizzat li konvenju ikun null jekk ma jigix indikat li l-immobbli hu

suggett ghal servitu`, u dan avolja x-xerrejj prospettiv kien jaf bl-

esiztenza tas-servitu`, u dan ghax il-forma li trid il-ligi f'kaz

ta'trasferiment ta' drittijiet immobiljari trid tigi respettata.

L-

Onorabbli Qorti tal-Appell fil-kawza "Chetcuti vs Uranus Co. Ltd",

deciza fit-08 ta' Gunju, 1999, ukoll osservat li, independentement

minn dak li jista jirizulta bhala ftehim jew arrangament, fuq kollox

jipprevali dak li effitivament jitnizzel fuq l-iskrittura.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Jirrizulta b'mod ampju illi l-kuntratt ta'akkwist ta' Rudolph Lateo kif ukoll dawk tal-avventi

causa tieghu ma jikkontemplaw ebda dritt ta' passagg.

Di piu il-kuntratt ta' akkwist tas-

socjeta' rikorrenti ma jindika ebda dritt ta' passagg favur terzi.

Lanqas ma huma aplikabbli l-

Illi ghar-regward tal-kuntratt ta' subcens datat 1981 illi fih gew kancellati l-kliem d-dritt

"esklussiv" tal-uzu ta' passagg, waqt illi baqa' konfermat il-koncessjoni ta' dritt ta' passagg,

lanqas din ma tibbenefika lill-intimat Lateo 'l ghaliex dan id-dritt ta' passagg ma giex

soggettat ghal xi dritt ta' terzi li jgawdu d-dritt ta' moghdija fuq l-istess passagg.

Il-Qorti rat u ezaminat l-Artikolu 469 subinciz tnejn tal-Kapitolu 16 li jitratta s-servitu ta'

moghdija ghal uzu ta' fond li tista' tinkiseb bi preskrizzjoni ta' tletin sena jekk dan il-fond

ma jkollux hrug iehor fuq it-triq pubblika.

Sikkome il-fond ta' Rudolph Lateo ma huwiex

fond interkjuz, il-Qorti taghraf illi l-Artikolu 469(2) ma huwiex aplikabbli ghal kaz 'l ghaliex

il-villa Santa Vimy kellha access fuq Triq il-Fortizza.

Illi apparti dana kollu, kif jirrizulta mix-xhieda ta' Van Marke vide fol 307, kif ukoll dik ta'

228 u 229, id-dritt ta' access u passagg kien jinghata biss fuq mera

tolleranza u fi spirtu ta' buon vicinat.

Ghaldaqstant il-Qorti tqis illi ma jirrizultax id-dritt ta' passaġġ mit-trejqa bla isem favur il-

Ghal dawn il-mottivi l-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' parzjalment l-ewwel

eccezzjoni taghhom u tastieni milli tipprovdi dwar it-tielet paragrafu tar-risposta

guramentata taghhom stante li m'hijiex eccezzjoni; tilqa' parzjalment l-ewwel

eccezzjoni ta' Rudolph Lateo, tichad it-tieni eccezzjoni tieghu u tastieni milli tiehu

konjizzjoni tat-tielet eccezzjoni tieghu; tilqa' t-talbiet tas-socjeta' attrici, tistabilixxi l-

konfini bejn l-art tar-rikorrenti u dik tal-intimati skond il-konkluzjonijiet tal-Perit

Perizjuri nominati a fol.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Il-konfini bejn l-art tas-soċjeta attriċi u dik tal-konvenuti Aħwa Testa qed tiġi ndikata

bħala 'F-G' fuq il-pjanta annessa Dok.

'PA1' li tinstab a fol.

717 tal-process;

Il-konfini bejn l-art tas-soċjeta attriċi u dik tal-konvenut Rudolphe Lateo qed tiġi

ndikata bħala 'C-D-E' fuq il-pjanta annessa Dok.

'PA1' li tinstab a fol.

717 tal-process;

Is-soċjeta konvenuta Tal-Ibragg Development Company Limited m' għandiex propjeta

li tmiss ma' beni tas-soċjeta attriċi u għalhekk m' hemmx konfini x' jiġi stabbilit f' dan

Ghaldaqstant il-Qorti tordna lil Periti Perizjuri iwahhlu posti u sinjali permanenti, biex

l-art tal-intimati jigu delineati minn dik tas-socjeta' rikorrenti u dana fi zmien xahar

mid-data ta' din is-sentenza;

In oltre tordna li jigi pubblikat att li permezz tieghu jigu dikjarati l-konfini hawn fuq

ir-rigward;

stabbiliti;

Tinnomina lin-Nutar Dr. Pierre Treeby sabiex jipubblika l-atti notarili relattivi fil-hin u

fil-post illi l-Qorti hija ghandha tifissa wara talba li issirilha mill-istess Nutar hekk

mahtur, wara li jkun accerta ruhu li l-atti notarili ikun jista' jsir u kull procedura,

permess jew awtorizzazzjoni minn xi Awtorita' kompetenti tkun twettqet, u tinnomina

lil Dr. Stefano Lombardo bhala kuratur biex jidher fuq l-att f'isem min jonqos li jersaq

ghal-publikazzjoni tal-atti notarili;

Ghar-rigward tat-talbiet rikonvenzjonali tal-konvenut Rudolphe Lateo, il-Qorti tilqa'

parzjalment l-ewwel talba fis-sens li jirrizulta illi l-konvenut Rudolphe Lateo huwa

propjetarju tal-villa bil-gnien anness magħha bl-isem 'Santa Vimy', Triq il-Fortizza,

Madliena limiti tal-Għargħur tal-kejl ta' ċirka Lombardo metri kwadri indikata bil-kulur

ahmar fuq il-pjanta Dok.

'PA1' u delinejata bl-ittri 'A-B-C-D-E' fuq l-istess Dok.

717 tal-process, u tichad dik il-parti tal-ewwel talba ghal dak li

jirrigwarda d-dritt ta' passagg u access liberu mill-passagg kif indikat fl-istess talba;

tichad it-tieni, t-tielet u r-raba' talba tal-intimat Lateo waqt illi tilqa' l-ewwel u t-tielet

eccezzjoni tas-socjeta' rikonvenzjonata, u tastieni milli tiehu konjizzjoni tat-tieni

eccezzjoni.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Il-Qorti taghraf illi jkun gust u ghaqli illi l-ispejjez dwar it-talbiet attrici numerati

wiehed, tnejn u tlieta ikunu a karigu tal-intimati f'sehem indaqs u cioe' kwantu ghal

kwantu ghan-nofs l-iehor ikun a karigu tal-intimat Rudolphe Lateo; ghar-rigward tal-

ispejjez tal-kontro talba tal-intimat Rudolphe Lateo dawn ghandhom ikunu a karigu

Il-Qorti tordna li kopja ta' din is-sentenza tigi komunikata lil Dr. Pierre Treeby u Dr.

Stefano Lombardo u l-Periti Perizjuri.

Qrati tal-Gustizzja

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Kopja Informali ta' Sentenza

QORTI TAL-MAGISTRATI

Seduta tat-3 ta' Dicembru, 2014

Numru 32/2014 Illum 3 ta' Dicembru 2014 Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra l-imputat Jozef Juan Fiorentino, ta' sitta u ghoxrin (26) sena, iben John u Mariella neé Ritchie, imwieled Ta' Sannat, Ghawdex, nhar il-11 ta' Ottubru

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

1988, residenti St. Andrew's, Flat 5, Triq ta' Barda, Il-Gżira limiti taz-Zebbug, Ghawdex u detentur tal-Karta tal-Identita' bin-Numru 9298(G), akkuzat talli nhar id-29 ta' Settembru 2013 u fil-granet u kif ukoll fix-xhur ta' qabel gewwa Il-Gżira limiti taz-Zebbug, Ghawdex u f'postijiet ohra gewwa dawn il- Gzejjer, f'hinijiet differenti: 1. kellu fil-pussess tieghu d-droga eroina, specifikata fl- Ewwel Skeda tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi (Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta) meta ma kienx fil- pussess ta' awtorizzazjoni ghall-importazzjoni jew ghall- esportazzjoni mahrug mit-Tabib Principali tal-Gvern skont id-dispozizzjonijiet tar-4 u s-6 Taqsima tal-Ordinanza u meta ma kienx bil-licenzja jew xort'ohra awtorizzat li jimmanifattura, jew li jforni d-droga msemmija u meta ma kienx b'xi mod iehor bil-licenzja mill-President ta' Malta li jkollu d-droga msemmija fil-pussess tieghu u naqas li jipprova li d-droga msemmija giet fornuta lilu ghall-uzu tieghu fir-regolamenti ir-ricetta kif provdut msemmija u dan bi ksur tar-Regolament 8 tar-Regoli tal- 1939 dwar il-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (G.N. 292/1939) kif sussegwentament emmendati u bi ksur tal- Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi (Kapitolu 101 tal- Ligijiet ta' Malta), liema droga instabet f'tali cirkostanzi li juru li ma kinitx ghall-uzu esklussiv tieghu; tal-Magistrati talli sar recidiv b'sentenza mill-Qorti (Ghawdex) datata nhar it-28 ta' April 2011, liema sentenza saret definittiva u ma tistax tigi mibdula jew mhassra.

Il-Qorti giet mitluba sabiex, f'kaz ta' htija, barra milli tapplika l- piena skont il-ligi tordna lill-imputat iħallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal-esperti skont l-Artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat id-dokumenti esebiti u l-atti processwali kollha.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat l-ordni tal-Avukat Generali ai termini tas-subartikolu (2) tal- il-Medicini Perikoluzi Artikolu 22 (Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta) (Dok.

tal-Ordinanza dwar

is-seduta tallum,

Semghet, waqt l- imputazzjonijiet kollha migjuba kontra tieghu u semghetu jikkonferma l-ammissjoni tieghu anke wara li l-Qorti taghtu zmien jikkunsidra l-pozizzjoni tieghu.

Semghet trattazzjoni dwar il-piena.

Ikkunsidrat

Illi l-imputat ammetta l-imputazzjonijiet kollha migjuba kontra tieghu u dawn ghalhekk huma sodisfacentement pruvati.

l-ammissjoni bikrija

Illi, meta tigi biex tikkunsidra l-piena li ghandha tigi nflitta fil- konfront tal-imputat, il-Qorti ser tiehu in kunsiderazzjoni diversi fatturi, fosthom: in-natura tar-reati addebitati lill- imputat, l-istqarrija rilaxxata minnu, il-fedina penali (Dok.

"B") tieghu, u, kif ukoll, il-fatt li l- jezistu imputat huwa recidiv. ragunijiet bizzejjed sabiex jigi applikat l-Artikolu 7 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta u dana sabiex l-imputat jigi mghejjun biex jaghraf u jimxi fit-triq it-tajba.

Il-Qorti hija tal-fehma li

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ghaldaqstant il-Qorti, wara li rat Taqsimiet 4 u 6, l-Ewwel Skeda u Artikoli 22 (1)(a) u 22(2)(b)(ii) tal-Ordinanza dwar il- Medicini Perikoluzi (Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta), Regolament 8 tar-Regoli ta' l-1939 dwar il-Kontroll Intern tad- Drogi Perikoluzi (G.N. 292/1939) kif sussegwentement emendati u Artikoli 49 u 50 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta issib lill-imputat Jozef Juan Fiorentino hati tal-imputazzjonijiet kollha migjuba kontra tieghu u billi Hija tal-fehma li fic- cirkostanzi piena karcerarja ma hijiex il-piena idonea u billi jissussistu l-elementi ai termini ta' l-Artikolu 7(2) tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta, a tenur ta' l-Artikolu 7(1) tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta tqieghed lill-imputat Jozef Juan Fiorentino taht ordni ta' probation ghal perijodu ta' tlitt (3) snin mill-llum, liema ordni huwa soggett ghall-kondizzjonijiet elenkati fid- Digriet moghti llum stess u anness ma' din is-sentenza.

l-effetti ta'

Ai termini ta' l-Artikolu 7(7) tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta l-Qorti fissret lill-imputat Jozef Juan Fiorentino bi kliem car l-ordni ta' probation u tal- u kondizzjonijiet kollha elenkati fid-Digriet anness ma' din is- sentenza u li f'kaz li jonqos milli jikkonforma ruhu ma' dik l- ordni u dawk il-kondizzjonijiet u/jew f'kaz li jaghmel reat iehor tul it-terminu ta' l-ordni ta' probation, jistgha jinghata sentenza ghar-reati li taghhom nstab hati b'din is-sentenza.

Ai termini ta' l-Artikolu 7(8) tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti tordna li kopja ta' din is-sentenza u ta' l-ordni ta' probation moghti b'Digriet ta' llum stess ghandhom jigu trasmessi minnufih lid-Direttur tas-Servizzi ta' Probation sabiex jassenja ufficjal tal-probation biex ikun responsabbli ghas- sorveljanza ta' l-imputat Jozef Juan Fiorentino.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Il-Qorti tordna d-distruzzjoni tad-droga ezebita u l-affarijiet relatati maghha mmarkati bhala Dok.

"E" taħt il-ħarsien tar- Registratur.

Finalment, il-Qorti tichad it-talba tal-Prosekuzzjoni sabiex l- imputat jigi ordnat ihallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal- hatra tal-esperti skond l-Artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta stante li ma gewx imqabbda l-ebda esperti f'dawn il- proceduri.

Qrati tal-Gustizzja