Qorti Civili (Sezzjoni tal-Familja) Onor. Cann Robert G. Borg Maggi, LL.D. Dip.Tax (MIT), P.G.Dip.

Illum 3 ta' Dicembru 2015

- RITRATTAZZJONI - - QERQ PROCEDURALI U NUQQAS TA' NOTIFIKA - - ARTIKOLU 811 (A) U (B) TAL-KAP 12 -

Rikors Guramentat Nru. 264 / 10RGM Kawza fil-lista: 18

L-Avukat Dott. Lorraine Mikolay Amato Cohen bhala mandatarja specjali tal-assenti A B vs A B u permezz tad-digriet tas-17 ta' Ottubru 2013 Dr Beppe Catalogna Rhodes u l-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech gew kjamati fil-kawza

Rat ir-rikors guramentat ipprezentat mir-ritrattandi fit-2 ta' Awwissu 2010 li permezz tieghu ppremettiet u talbet is-segwenti:- "Illi fil-hdax (11) ta' April tas-sena elfejn u sitta (2006) l-intimat intavola Rikors Guramentat li jgib in-numru 133/06 quddiem il-Qorti Civili (Sezzjoni Familja) sabiex jottjeni l-pronunzjament tas-separazzjoni personali bejn il-partijiet, fejn ippremetta illi:

a) Illi hu zzewweg lill-intimata fit-24 ta' Lulju 1979 u minn dan iz-zwieg kien hemm tfal Liana ta' sbatax (17) –il sena u Ta' Sannat ta' wiehed u ghoxrin (21) sena; b) zwieg u dan minghajr ebda pre-avviz u hadet it-tfal maghha; c) bhala fatt r-rikorrenti illum ma jafx fejn hi; d) personali; Talab lill-Qorti sabiex:

Illi jidher car illi l-intimata qatt ma kellha hsieb sabiex tibqa' Malta u

Illi r-rikorrenti gie awtorizzat sabiex

jipprocedi ghas-separazzjoni

Tippronunzja s-separazzjoni personali bejn il-partijiet;

Tordna illi l-intimata hija hatja tal-firda ghal wahda mir-ragunijiet imsemmija fil-Kodici Civili u ghalhekk ghandha titlef a bazi tal-istess Kodici Civili il-jeddijiet imsemmija fl-artiklu 631, 633, 825, 826 u 827 kif ukoll dan kollu li tkun kisbet mill-parti l-ohra b' donazzjoni bi hsieb taz-zwieg jew waqt iz- zwieg jew taht titolu iehor gratwit kif ukoll kull jedd ta' parti miz-zwieg ghan- nofs ta' akkwisti li jkunu saru l-aktar bil-hidma tal-parti l-ohra wara data stabbilita mill-Qorti bhala data meta l-parti l-ohra ghandha tkun kkunsidrata li minnha tkun hatja tal-firda;

Tinnomina Nutar biex jippublika l-att opportun u kuratur biex jidher ghall-

Bl-ispejjez kontra l-intimata li hija ngunta ghas-subizzjoni.

SENTENZA TAL-QORTl Illi fis-sentenza taghha, deciza fis-sitta (6) ta' Dicembru tas-sena elfejn u sebgha (2007) il-Qorti ddecidiet li tilqa' l-ewwel talba attrici u tippronunzja is- separazzjoni personali ghall-htija unikament tal-konvenuta assenti fit-termini ta'1- artikolu precitat; kif ukoll laqghet it-tieni talba u applikat fil-konfront tal- konvenuta assenti d-dispost ta' l-artikolu 6 fl-intier tieghu u ordnat ix xoljiment tal-komunjoni tal-akkwisti, u assenjat is-sehem tal-konvenuta fil-komunjoni lill- attur li minn naha tieghu ghandu jaghmel tajjeb ghad-dejn kollu gravanti l-istess komunjoni ta' l-akkwisti; u ghalhekk il-proprjetajiet hemm deskritti Dar Romina u il-garage bl-isem Croydon gew assenjati lill-attur fl-intier taghhom.

Bl-ispejjez kontra li kellhom provvizorjament jithallsu mill-attur.

l-istess konvenuta salv dawk ghal kuraturi deputati

Illi l-attrici ma gietx validament notifikata bil-kawza li taghha qeghda tintalab ir-revoka tas-sentenza u l-eventwatwali ritrattazzjoni.

Fil-fatt hija qatt ma kienet konsapevoli bil-proceduri.

Illi l-konvenut kellu mezzi biex jikkomunika mal-attrici.

Meta telqet minn Malta fis-sena elf, disa' mija u sitta u disghin, (1996) marret tabita fid-dar residenza tal-familja taghha 26 Palmerstown Drive, Tas-Sliema, maghruf ghall- konvenut li kien anke ghex f'din id-dar hu stess.

Hbieb u konoxxenzi tal-konvenut marru izuruha f'din id-dar u kien l-istess konvenut li tahom l-indirizz kif jirrisulta waqt it-trattazzjoni u membri tal-familja taghha.

Familjari taghha baqghu jabitaw f'dan 1-indirizz anke fiz-zmien meta kien hemm il proceduri li taghhom qed tintalab ir-ritrattazzjoni.

Inoltre kellu anke informazzjoni u mezzi telefonici biex jikkomunika maghha u ma' uliedhom li kienu fil kura taghha tul dawn is-snin kollha.

Uliedhom gieli zaru lili-konvenut u kellu kull mezz li jikkuntattja lilhom u lill-attrici.

Illi minkejja li l-konvenut kellu mezzi biex jikkomunika mal-attrici, intenzjonalment u b'qerq sabiex hi ma jkollhiex l-opportunita' li tipproduci x- xiehda taghha naqas milli jaghmel hekk.

Illi l-esponenti hija cittadina tal-Unjoni Ewropeja u tghix fl-lrlanda, pajjiz f1-Unjoni Ewropeja.

Madanakollu l-istess intimat xorta ma segwix il proceduri u regolamenti ta' notifika skond il-Ligi u mexa bil-procedura ta' kuratur tal-assenti u sahansitra, bl-istess qerq u malafede, talab li jigi esentat mill-proceduri ta' medjazzjoni.

Illi sahansitra ulied il-kontendenti, Rachel u Iliana, ircevew invit ghat-tieg ta' kugin tal-intimat fl-indirizz attwali tal-esponenti, cioe 3 Palmers Court, Palmerstown Manor, Tas-Sliema Ireland, liema tieg sehh fis-27 ta April 2008; 7. jikkomunika mal-esponenti, kemm bil-kitba, kif ukoll bil-mezzi elettronici;

Illi minkejja dan kollu, il-Qorti ghaddiet ghas-sentenza b'mod li tort ta' l-

istess konvenut ma giex osservat il-principju ta' gustizzja naturali audi alteram

Illi konsegwentement fis- 6 ta Dicembru 2007 l-istess konvenut A B

ottjena sentenza mill-Qorti Civili (Sezzjoni Familja) fil-konfront tal-kontendenti li

Illi l-konvenut kien fil-fatt konsapevoli ta' diversi mezzi kif seta

Illi ghalhekk qed isiru dawn il-proceduri ta' ritrattazzjoni.

permezz tal istess gew assenjati lill-konvenut il-beni immobbli tal-kontendenti u l- assi u djun kollha.

Illi l-attrici saret taf b'din is-sentenza fix-xahar ta' Lulju tas-sena elfejn u ghaxra (2010) meta hi intavolat mandat ta' inibizzjoni sabiet l-istess intimat jigi inibit milli ibiegh proprjeta immobbli f'ismu in kawtela tal-krediti taghha kontrih ghal sehemha mir-rikavat tal-bejgh tad-dar gja matrimonjali taghha.

Meta l-intimat deher fit-8 ta Lulju 2010 ghat- trattazzjoni, svela l-informazzjoni dwar il-kawza u sentenza.

Illi l-istess attrici dakinhar stess kellha tirtira ir-rikors taghha biex tirregola ruhha u pprezentat rikors iehor ghal hrug ta' mandat ta' inibizzjoni fl-istess ismijiet premessi, li fih ippremettiet ir-ragunijiet taghha ghal ritrattazzjoni, liema rikors gie milqugh; 12.

Illi ghalhekk fid-dawl tal-fatti u cirkostanzi kollha, hemm lok ta' ritrattazzjoni u dan peress li s-sentenza deciza mill-Qorti Civili (Sezzjoni Familja) Rikors Gurarnentat numru 133/2006 fl-ismijiet "A B v L-Avukat Dottor Beppe Catalogna Rhodes u l-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech nominati kuraturi deputati sabiex jirraprezentaw lill-assenti Perini Micallef Fenech B" hija nulla u bla effett u dan peress li ttiehdet bil-qerq ta' wahda mill-partijiet bi hsara ta' l-ohra kif ukoll ghaliex ir-rikors guramentat ma kienx gie notifikat validament lill-parti telliefa, u din il-parti, ghad li ma gietx notifikata, ma dehritx fis-smiegh tal-kawza u ghalhekk l-attrici ma kinitx legalment notifikata skond il-1igi u dan bi pregudizzju kbir ghaliha.

Illi ghalhekk hemm lok car ta' ritrattazzjoni a bazi ta' l-Artikolu 811 (a) u 811 (b) tal-Kodici ta' Organizzazzjoni u Procedura Civili Kap. 12 tal-Ligijiet ta' Malta.

Ghal dawn il-motivi, l-esponenti umilment titlob bir-rispett lil dina l-Onorabbli

Geiser u tirrevoka s-sentenza moghtija mill-Qorti Civili (Sezzjoni

Familja) Rikors Guramentat Numru 133/2006 NC fl-ismijiet 'A B v L-Avukat

kuraturi deputati sabiex jirraprezentaw lill-assenti Perini Micallef Fenech B li giet deciza

fis-sitta (6) ta Dicembru tas-sena elfejn u sebgha (2007) u;

Tordna r-ritrattazzjoni ta' l-istess kawza a tenur ta' l-Artikolu 811 (a) u 811

2. (b) tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta.

Bl-ispejjez inkluzi dawk tal-Mandat ta' Inibizzjoni Nurnru 1087/10 fl-istess ismijiet premessi kontra l-konvenut li huwa minn issa ngunt ghas-subizzjoni."

Rat ir-risposta guramentata tal-konvenut ipprezentata fl-14 ta' Marzu 2011 li taqra kif gej:- 1.

"Illi preliminarjament l-odjerni proceduri ma setghux isiru ghaliex r- rikorrenti diga fethet kawza ta' separazzjoni personali kontra l-prezenti zmien qabel u fiz-zmien qabel l-intavolar tal-prezenti proceduri hija ma hallsitx l-ispejjez gudizzajrji tal-kawza precedenti li ggorr l-ismijiet Suzanne Zurgani noe vs A B citazz Nru 1130/97 li giet ikkancellata fid-9 ta' Frar 2000; 2. il-kuraturi fil-kawza precedenti 133/2006 NC mhumiex fil-kawza odjerna.

Illi t-talbiet huma infondati kemm bhala fatt kif ukoll bhala dritt stante li l- esponenti ma kienx jaf l-indirizz ta' martu minhabba l-fatt li kienet iccaqalqet minn fejn kienet qieghda toqghod u ma kienx jaf fejn kienet qieghda tirrisjedi u minkejja d-diversi tentattivi sabiex jikkontatjha dawn spiccaw fix-xejn.

5. ebda frodi jew ingann u dan irid jigi ppruvat mir-rikorrenti."

Illi ghalhekk ma hemmx kaz ta' ritrazzjoni tal-istess kawza ghax ma hemm

Illi fit-tieni lok ghandu jigi pprezentat l-mandat specjali li A B ghamlet

Illi preliminarjament u minghajr pregudizzju l-gudizzju mhux integru ghax

Rat ir-risposta guramentata tal-Avukat Dott. Beppe Catalogna Rhodes u l-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech, kuraturi deputati fis-sentenza li qed tigi mpunjata li taqra kif gej: "Illi l-esponenti noe fil-mori tal-kawza fl-ismijiet A B vs Dr Beppe Catalogna Rhodes u l-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech nominati kuraturi deputati sabiex jirraprezentaw lill-assenti Marese Maread B (Rik 133/2006 NC) qatt ma kienu nfurmati mill-intimat A B b'xi ndirizz jew mezz iehor kif u fejn setghu jikkomunikaw mal-imsemmija assenti.

Illi ghalhekk fl-imsemmija kawza huma ma kinux edotti mill-fatti.

Illi huwa biss f'dan l-istadju ta' dan ir-rikors illi saru jafu fejn seta' jsir kuntatt ma' A B.

Salvi risposta u eccezzjonijiet ulterjuri."

Rat li fl-udjenza tas-6 ta' Dicembru 2011 din il-Qorti diverament presjeduta ordnat li l-okkju tal-kawza jigi emendat u jizdiedu l-ismijiet tal-Avukat Dottor Beppe Catalogna Rhodes u tal-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech li kienu kuraturi deputati fis-sentenza li qed tigi mpunjata bil-proceduri odjerni.

Rat li b'digriet moghti fl-udjenza tas-17 ta' Ottubru 2013 din il-Qorti laqghet it- talba tar-ritrattat, irrevokat contrario imperio d-digriet imsemmi tas-6 ta' Dicembru 2011 u minflok ordnat il-kjamat in kawza tal-Avukat Dott. Beppe Catalogna Rhodes u tal-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech.

Rat illi b'digriet moghti fl-istess udjenza tas-17 ta' Ottubru 2013 il-Qorti ordnat li jigu allegati l-atti tal-medjazzjoni numru 225/06 kif ukoll ir-rikors ta' nomina ta' kuraturi deputati ghall-assenti f'dawk il-proceduri.

Semghat it-trattazzjoni tal-Avukati tal-partijiet fl-udjenza tal-4 ta' Gunju 2015.

Rat l-atti; Rat li l-kawza thalliet ghas-sentenza; Ikkunsidrat; L-AZZJONI TAR-RITRATTANDI Permezz tal-kawza odjerna r-ritrattandi qed titlob illi s-sentenza moghtija fis-6 ta' Dicembru 2007 minn din il-Qorti diversament presjeduta tigi mhassra u revokata ghall-finijiet u effetti kollha tal-ligi peress illi f'dik il-kawza b'rizultat ta' qerq adoperat mir-ritrattata, allura attur f'dik il-kawza, r-ritrattandi odjerna, allura konvenuta f'dik il-kawza, ma kinitx giet notifikata biha, ma kinitx taf dak iz- zmien li hemm kawza kontra taghha bil-konsegwenza illi r-ritrattat ottjena kontra taghha sentenza bi ksur tal-massima legali "audi alteram partem".

Ir-ritrattat qed jilqa' ghal din l-azzjoni promossa mir-ritrattandi billi jikkontendi illi fil-kawza l-ohra huwa kien kostrett jitlob in-nomina ta' kuraturi deputati peress li ma kienx jaf fejn r-ritrattandi odjerna kienet dak iz-zmien qed tirrisjedi

peress li skond hu hija kienet bidlet ir-residenza taghha u ma kienx jaf fejn marret

tirrisjedi.

Ir-ritrattandi A B xehdet bil-mezz tal-affidavit1.

Hija tispjega illi l-partijiet kienu izzewgu fis-sena 1980, fis-sena 1982 marru jirrisjedu l-Irlanda u irritornaw lura Malta fis-sena 1989.

Issemmi l-problemi matrimonjali li ltaqghu maghhom f'dawk is-snin kagun tal-vizzji sew tad-droga kif ukoll ta' konsum eccessiv ta' alkohol da parti tar-ritrattat zewgha.

Tispjega illi meta saret taf li r-ritrattat kien beda wkoll relazzjoni adultera hija ddecidiet li z-zwieg taghhom kien tkisser irrevokabilment u ghalhekk iddecidiet li taqbad liz-zewg uliedha minuri u tohodhom maghha lura l-Irlanda, l-pajjiz ta' l-origini taghha.

Fi zmien qasir ir- ritrattat dahhal fid-dar matrimonjali lis-siehba tieghu.

Tikkonkludi l-affidavit taghha billi tispjega illi kien purament accidentali li saret

taf li r-ritrattat kien ad insaputa taghha akkwista sehemha mid-dar matrimonjali u

dan peress li s-siehba tar-ritrattat, Jo Attard Bugeja, poggiet fuq facebook ritratt tad-dar

ikkuntatjat l-Avukat taghha f'Malta u saret taf li r-ritrattat kien ad insaputa taghha

istitwixxa kawza kontra taghha u minflok ma giet avzata bil-kawza kien talab li

imwaqqa'.

illi hija

il-Fgura

jigu nominati kuraturi deputati ghall-assenti ghaliex iddikjara li martu kienet qed tirrisjedi fl-esteru u ma kienx jaf fejn kienet qed toqghod.

Mal-affidavit taghha r-ritrattandi pprezentat ukoll estratt mix-xhieda li A B kien ta fil-kawza fl-ismijiet "A B vs. Dr Beppe Catalogna Rhodes et noe" (Rik Gur nru 133/06 NC).

A B kien gie msejjah ghall-udjenza tas-27 ta' Marzu 2007 mill- Onor. Imhallef Noel Chipchase li kien qed jippresjedi dak il-kaz u saqsih ripetutament dwar x'informazzjoni kellu fir-rigward tal-lok residenzjali tal- assenti.

A B iddikjara bil-gurament ghall-aktar minn darba li ma kellux idea fejn qed tirrisjedi martu gewwa l-Irlanda: "Domanda mill-Qorti: Illum il-gurnata taf fejn toqghod?"

Risposta A B: "Lanqas idea, naf li toqghod l-Irlanda kienet l-ahhar li naf.

Domanda mill-Qorti: L-ahhar li rajtha l-Irlanda.

Pero' llum ma tafx fejn qeda bil-gurament tieghek?

In kontro-ezami maghmul waqt l-udjenza tad-19 ta' Frar 20132 ir-ritrattandi spjegat illi fis-sena 1996 hija kienet istitwiet proceduri f'Dublin dwar separazzjoni personali u dwar il-kura u kustodja tal-minuri.

F'dawk il-proceduri fl-Irlanda r- ritrattat B kien gie notifikat ufficjalment u sahansitra kien deher personalment.

Il- proceduri kienu inqatghu fis-sena 1999, giet dikjarata s-separazzjoni tal-partijiet u l-omm inghatat il-kura u kustodja taz-zewg minuri.

Spjegat illi ghalkemm hija kienet ukoll fethet kawza f'Malta kienet eventwalment abbandunatha peress li kienet ottjeniet sentenza fl-Irlanda u dwar il-proprjeta' kienet qed tinnegozja mal-intimat.

Ir-ritrattandi cahdet li hija qatt irceviet ittra minghand l-Avukat ta' zewgha fl-indirizz taghha gewwa l-Irlanda.

Ir-ritrattandi ezebiet numru ta' dokumenti bhal kontijiet ta' dawl u ilma, invit ghal tieg f'Malta lil bintha, kopji ta' formuli tal-incomet tax, sabiex turi illi ghal diversi snin hija

kienet qed tirrisjedi ma' bintha Iliana gewwa 3, Palmers Court, Ħal Luqa

Xehdet Mary Paula Barbaro SantCortis Gauci, oht r-ritrattandi, bil-mezz ta' affidavit4.

Fix-xhieda taghha spjegat illi meta missierha miet fis-sena 1997 huwa halliha

werrieta tad-dar tal-familja li tinstab 26 Palmerstown Drive, Palmerstown, Tas-Sliema.

Sas-sena 1994 hija kienet qeghda tirrenova dik id-dar meta dahlet tirrisjedi fiha.

Ommha kienet toqghod flimkien maghha fi flatlet anness ma' dik id-dar.

Hija ddikjarat illi mis-sena 1994 sakemm kienet qeghda tixhed qatt ma irceviet atti jew dokumenti ohra mill-Qorti Maltija.

Spjegat illi meta r-ritrattandi irritornat biz-zewg uliedha fl-Irlanda fis-sena 1996 hija kienet sabet impieg u bdiet tattendi korsijiet sabiex ittejjeb l-impieg taghha peress li riedet safejn possibbli taghti liz- zewg ulieda minuri hajja stabbli.

Ghal dawn l-ahhar snin r-ritrattandi kienet qeghda tahdem bhala assistenta personali ta' tabib gewwa klinika.

Xehdet ukoll Iliana Danielle B, bint il-partijiet, bil-mezz ta' affidavit5.

Hija kkonfermat ix-xhieda ta' ommha u taz-zijitha illi fis-sena 1996 hija traslokat minn Malta ghall-Irlanda flimkien ma' ohtha u ommha.

Huma marru joqghodu fid-dar taz-zija taghha Paula Warrington Cortis Gauci u cioe' 26 Palmerstown Drive, Tas-Sliema.

Xhedet illi ftit xhur wara li waslu l-Irlanda huma flimkien maz-zija traslokaw gewwa dar f'Palmerstown Avenue, hames minuri boghod mid-dar f'Palmerstown Drive.

Missierha u s-siehba tieghu kienu telghu l-Irlanda fil-Milied u marru jigbru lilha u lil ohtha minn din id-dar f'Palmerstown Drive.

Fis-sena 1999 hi flimkien ma' ohtha u ommha marru joqghodu f'dar gdida f'Palmerstown Manor.

Tghid li minn dak iz-zmien sallum ghexet f'dik id-dar f'Palmerstown Manor flimkien ma' ommha hlief fiz-zmien li kienet tattendi l-kullegg.

Fis-sena 2004 giet ghal btala f'Malta ghal zmien xahrejn.

Qadet ghand missierha u s-siehba tieghu fid-dar tal- Fgura sakemm irritornat lura l-Irlanda.

Fis-sena 2005 iddecidiet li tigi Malta ghal esperjenza ta' xoghol u damet hawn Malta ghal circa sitt xhur.

Peress li missierha kien qed jirrisjedi f'Restaurant li kien jiggestixxi gewwa Marsascala hija kienet tirrisjedi fid-dar tal-Fgura.

Irritornat lura l-Irlanda f'Novembru 2005.

Matul dawk is-sitt xhur kienet f'kuntatt kontinwu ma' missierha u s-siehba tieghu.

Issemmi illi matul iz-zmien li kienet hawn Malta saret taf lil certu Joseph Borg Agius li kien habib ta' missierha.

Tghid li tant kienu saru hbieb illi meta Cassar kien f'okkazzjoni minnhom tela' l-Irlanda fuq xoghol huwa kien mar jaraha fid-dar ta' ommha fl-Irlanda.

Tghid illi matul is-sitt xhur li kienet Malta tirrisjedi fid-dar tal-Fgura kienet

tellghat kont tat-telefon ta' mijiet ta' ewro.

Hija kienet iccempel lil ommha u lil

Sakemm damet Malta missierha ma qalilha xejn izda meta

irritornat lura l-Irlanda beda jinsisti maghha li ghandha thallsu l-kontijiet tat-

telefon li kienet ghamlet mid-dar fil-Fgura.

Hija ammettiet li kienet ghamlet zball

li ghamlet hafna telefonati lejn l-Irlanda pero' tispjega illi permezz ta' dawk il-

kontijiet missierha setgha facilment jivverifika in-numri tat-telefon fl-Irlanda li

kienet cemplet fuqhom.

Hija kienet ferm sorpriza meta saret taf li sew missierha kif ukoll l-imsemmi Joseph Borg Agius xhedu fil-kawza l-ohra illi ma kienux jafu fejn r-ritrattandi ommha qed tirrisjedi.

Skond ix-xhud sew missierha kif ukoll Borg Agius kienu jafu fejn ommhom qed tirrisjedi oltre li missierha kien jaf anke n-numru telefoniku tar- ritrattandi.

Wara li rritornat f'Novembru 2005 lejn In-Nadur u missierha beda jinsisti maghha li thallsu l-kontijiet tat-telefon li kienet ghamlet hija kienet iggieldet ma' missieru u nqata' l-kuntatt bejniethom sakemm fis-sena 2008 irceviet invit ghal cerimonja tat-tieg tal-kugini taghha f'Malta.

F'April ta' dik is-sena giet Malta ghal dak it-tieg u meta kienet hawn regghat bdiet titkellem ma' missierha.

Sussegwentment giet darbtejn ohra Malta ghal btala qasira.

Xehdu wkoll il-konvenuti Avukat Dott. Beppe Catalogna Rhodes u l-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech.6 Dr. Catalogna Rhodes spjega li huwa fittex il-file tal- kaz u jista' jghid illi bhala kuratur ghall-assenti fil-kawza numru 133/06NC, fit-12 ta' Mejju 2006 kien kiteb lil Dr Martin Catalogna u talbu kwalunkwe informazzjoni sabiex ikun jista' jikkomunika mal-assenti A B. Mir-records tieghu ma kienx jirrizulta li rcieva risposta.

Mistoqsi minn Dr Martin Catalogna jekk jiftakarx li ghal dik l-ittra kien irrispondih verbalment billi ssuggerielu jkellem lill-Avukat difensur tal-assenti ta' dak iz-zmien, Dr. Catalogna Rhodes irrisponda li ma jiftakarx li kien hekk intqal lilu pero' kkonferma li fil-file tieghu risposta bil-miktub m'ghandux.

Il-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech xehdet illi lilha hadd ma ghaddilha informazzjoni dwar l-assenti.

Ir-ritrattat A B xehed waqt l-udjenza tas-7 ta' Mejju 20147:- "Fin-1996 meta telqet ovvjament konna nafu fejn qieghda ghax kellna kawza maghha u hekk fethitilna hi stess.

Sa ftit wara kont naf fejn qieghda u meta shabi marru jarawha biex jippruvawlna iva of course li konna nafu fejn qieghda.

Mhux talli konna nafu fejn qieghda, talli kelli kaz maghha l-Irlanda u kemm-il darba

tlajt hemm jien u rajtha hemmhekk ghax is-separazzjoni gibniha mill-Irlanda l-

Meta kienet toqghod m'ohtha konna nafu fejn qieghda preciz, 26, Palmer

Wara li telqet minghand ohtha u wara li telqet il-kawza le, tlifna l-

kuntatt u ma konnix nafu fejn qieghda assolutament.

ohtha fejn kien l-ahhar address.

Ovvjament qatt ma sibt ghajnuna minghand

Ghidtilha jien irrid inkun naf fejn hi marti u fejnhom uliedi, kien hemm zewgt itfal ukoll involuti u din qabdet u telqet hesrem."

Kien hemm il-kugini jigifieri, kien hemm kulhadd xhud illi dakinhar iltqajna mat-tfal, dakinhar sirna hbieb, dakinhar ergajt sirt nafhom lil uliedi, dawn is-snin kollha wara.

Qabel kienu jigu holiday hawn Malta biss kienu dejjem avzati illi ma jaghtux informazzjoni, la telephone numbers, la addresses xejn.

Jien kemm-il darba ppruvajt nikkuntattjaha, even through facebook, u jekk nistghu nidhlu fuq ir-rekords ta' facebook hemm hafna friends requests illi jiena bghattilha fuq facebook biex nipprova nikkuntattjaha u qatt ma kkonfermathom."

In kontro-ezami8 A B kkonferma li martu kienet telqet minghajr pre-avviz minn Malta fi Frar tas-sena 1996 u maghha hadet liz-zewg ulied minuri.

Mistoqsi kemm-il darba tela l-Irlanda minn dak iz-zmien jghid li minn darba sa darbtjen.

Qal illi meta kien l-Irlanda kien mar fil-post fejn martu kienet qeghda toqghod ma' ohtha u cioe' 26 Palmers Town Drive Dublin 20.

Ikkonferma li ohtha ghadha toqghod hekk sallum.

Ikkonferma wkoll li kien jaf li meta martu marret toqghod band' ohra dan kien post fil-vicinanzi tad-dar ta' ohta pero' ma kienx jaf bl- indirizz tieghu.

Jghid li ghalkemm kien baqa' f'kuntatt ma' uliedu dawn ma kienux jaghtuh informazzjoni dwar in-numru tat-telefon ta' ommhom.

Jghid li fuq facebook kien baghtilha 'friend request' izda ma wegbitux.

Spjega li meta martu kienet ghadha toqghod ghand ohtha huwa kien icemplilha spiss pero' kellu jieqaf fuq talba taghha stess minhabba li bdiet takkuzah li qed jivvesaha.

Wiegeb li kien jaf li fl-Irlanda kienu marru jkellmu lill-martu zewgt ihbieb tieghu Charles Dimech Pullicino u Joseph Borg Agius.

Qal ukoll li lil dan ta' l-ahhar kien tah in-numru tat-telefon ta' martu sabiex seta' jaghmel kuntatt maghha.

Xehed illi ghalkemm kellu anke l-facebook account ta' martu ma setax jghid jekk kienx ghaddih lill- Avukat tieghu fiz-zmien tal-kawza istitwita fis-sena 2006.

Jikkonkludi x-xiehda tieghu billi jghid li fiz-zmien li kienet miexja l-kawza numru 133/06NC huwa ma setghax jikkomunika ma' martu fl-Irlanda.

Fl-udjenza tal-14 ta' Ottubru 2014 xhed l-Avukat Dott. Martin Catalogna.

spjega li meta fetah il-kawza fis-sena 2006 ghan-nom tal-klijent tieghu B, il-

klijent tieghu kien qallu li ma kienx jaf fejn qed tirrisjedi A B u kien ghalhekk li

istitwixxa l-proceduri kontra kuraturi.

Dwar l-ittra li giet ezebita f'dawn il-

proceduri minn Dott. Beppe Catalogna Rhodes indirizzata lilu jitolbu informazzjoni

fejn jista' l-kuratur deputat tal-assenti jikkomunika mar-ritrattandi, jghid li l-ittra

ma fihiex data u fil-file tieghu ma sab xejn fir-rigward.

Ikkonkluda ghalhekk illi

dik l-ittra qatt ma kien irceviha.

In kontro-ezami9 ix-xhud Dott. Fenech accetta illi l-ittra li ezebixxa Dott. Fenech Adami (Dok FA1) kellha fil-fatt data.

Dott. Fenech xehed ukoll illi meta kien avvicina verbalment lill-Avukat tas-Sinjura B jistaqsiha kenitx ghadha l-Avukat taghha huwa ma kienx spjegalha li kien behsiebu jiftah kawza kontra r-ritrattandi.

Ikkunsidrat; L-AZZJONI ATTRICI.

Permezz tal-kawza odjerna ir-rittrattandi A B qed titlob li s-sentenza li zewgha A B ottjena kontra taghha fis-6 ta' Dicembru 2007 ghandha tigi mhassra u revokata u tigi trattata mill-gdid ai termini tal-Arikolu 811 (a) u (b) tal-Kap.

12 stante li f'dik il-kawza hija qatt ma giet validament notifikata u A B qarraq meta ddikjara li ma kienx jaf fejn qed tirrisjedi martu fl-Irlanda.

L-intimat ritrattat qed jikkontesta din it-talba u jsosntni li fiz-zmien rilevanti huwa ma kienx jaf fejn qed tirrisjedi martu u li ghalhekk ma kellux triq ohra hlief li jitlob in-nomina ta' kuraturi deputati ghall-assenti.

Jsosnti li lill-kuraturi deputati ghall-assenti ma seta' jaghtihom ebda informazzjoni kif jistghu jikkomunikaw mal-assenti.

IL-LIGI APPLIKABBLI.

L-azzjoni promossa mir-ritrattandi hija msejsa fuq l-Artikolu 811 (a) u (b) tal- Kap. 12 tal-Ligijiet ta' Malta li huma applikabbli ghal sentenza moghtija minn Qorti tal-prim' istanza bis-sahha tal-Artikolu 812 li jipprovdu kif gej:- Artikolu 811.

Kawża deċiża b'sentenza mogħtija fi grad ta' appell jew mill-Qorti Ċivili, Prim Awla, fil-ġurisdizzjoni kostituzzjonali tagħha, tista', fuq talba ta' waħda mill- partijiet li jkollha interess, tiġi ritrattata, wara li qabel xejn tiġi mħassra dik is- sentenza, għal waħda minn dawn ir-raġunijiet li ġejjin:

(a) jekk is-sentenza tkun ittieħdet bil-qerq ta' waħda mill-partijiet bi ħsara tal-

oħra;

(b) jekk ir-rikors ġuramentat ma jkunx ġie notifikat lill-parti telliefa, basta li din

il-parti, għad li ma tkunx ġiet innotifikata, ma tkunx dehret fis-smigħ tal-

Ir-ritrattazzjoni ta' kawża deċiża b'sentenza mogħtija minn qorti tal-ewwel grad, u li għaddiet f'ġudikat, tista' tingħata wkoll, fuq talba tal-partijiet li jkollhom interess, f'kull wieħed mill-każijiet imsemmijin fl-aħħar artikolu qabel dan, basta li l-parti tkun ġiet taf bil-fatti illi minħabba fihom titlob ir-ritrattazzjoni, wara li jkun għalaq iż-żmien tal-appell.

Artikolu 813 Ir-ritrattazzjoni ma tingħatax ħlief għal xi waħda mir-raġunijiet imsemmija fl- artikolu 811 u ma tingħatax ħlief għal dawk il-kapi tas-sentenza attakkata illi dwarhom tkun teżisti xi waħda minn dawk ir-raġunijiet kif ukoll għall-kapi l- oħra li jkunu dipendenti minnhom.

Ikkunsidrat; KONSIDERAZZJONIJIET TAL-QORTI.

In tema legali jinghad illi r-ritrattazzjoni ghandha l-ghan illi kawza deciza definittivament, 'res judicata', terga tinstema' mill-gdid.

Il-procedura fir-rigward tinqasam fi tnejn:- "Jidher car mill-kliem ta' l-Artikolu 811 fuq citat li l-gudizzju tar-ritrattazzjoni ghandu zewg ghanijiet, jigifieri dak li tigi mhassra sentenza li tkun saret gudikat bejn il-partijiet u dak li terga' tinfetah it-trattazzjoni tal-kawza biex tigi ottenuta sentenza.

Isegwi ghalhekk li l-gudizzju ta' ritrattazzjoni huwa kompost minn zewg stadji, wiehed differenti mill-iehor, maghrufin fid-dottrina legali bhala "in rescindente" u "in rescissorio" (ara wkoll Koll.

[ Appell Superjuri - Anna Borg Agius et vs Lawrence Dimech Pullicino et - 03.11.2006] Appena huwa necessarju jinghad illi r-ritrattazzjoni hi mizura eccezzjonali u straordinarja.

Ir-ritrattazzjoni ta' kawza li giet deciza u saret res judicata, min- natura intrinsika taghha ixxellef pilastru tas-sistema guridiku taghna li jirrigwarda c-certezza tad-dritt.

Litigazzjoni ghandu jkollha bidu u tmiem, u tmiem fi zmien

Pilastru iehor tas-sistema guridiku taghna huwa 's-smiegh xieraq'.

Sabiex issir gustizzja skond il-ligi jehtieg li meta kaz jitressaq quddiem il-Qrati

mhux sufficjenti li l-kaz jinqata' fi 'zmien ragjonevoli' izda jehtieg ukoll li l-

partijiet kollha fil-kawza jinghataw 'smiegh xieraq'.

In-nuqqas ta' smiegh xieraq

f'kawza jista' jwassal mhux biss ghal ritrattazzjoni izda wkoll ghal dikjarazzjoni

ta' ksur ta' wiehed mid-drittijiet fondamentatli tal-bniedem.

Intqal hekk fir- rigward: "Din il-Qorti.....kienet konxja tal-fatt li jkun strapp tal-principji ta' gustizzja naturali jekk titolu ezekuttiv ottenut kontra persuna, ikun jista' jigi ezegwit kontra persuna ohra li ma kelliex cans tikkontesta l-akkwist tat-titolu ezekuttiv.

Sitwazzjoni din li tista' tincidi wkoll fuq id-dritt ghas-smiegh xieraq kif sancit fil-Konvenzjoni Ewropeja ghad-Drittijiet tal-Bniedem."

[Appell Superjuri - Victor Zidan vs Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Mizjud et - 17.03.2015] Una volta r-ritrazzjoni hija mizura straordinarja li permezz taghha sentenza li saret res judicata tigi mwarrba sabiex il-kaz jigi trattat mill-gdid tehtieg applikazzjoni strettissima.

Huwa ghalhekk li l-Artikolu 813 appena citat jaghmilha cara illi ritrattazzjoni hija permessa biss meta tirrizulta xi wahda mic-cirkostanzi kontemplati fl-Artikolu 811.

L-ebda cirkostanza ohra mhux hemm kontemplata ma taghti lok ghal ritrattazzjoni.

Sa recenti gie dikjarat hekk:- "Illi bilkemm hemm għalfejn jingħad li r-ritrattazzjoni ta' kawża hija rimedju straordinarju mħolli li jsir biss fil-każijiet stabiliti fil-liġi liema ċirkostanzi huma tassattivi u għandhom jingħataw tifsira ristretta u bla tiġbid jew analoġija.

Huwa risaput li r-rimedju tar-ritrattazzjoni huwa wieħed straordinarju, in kwantu jikkostitwixxi deroga tal-prinċipju li sentenza li għaddiet f'ġudikat għandha l- forza ta' liġi bejn il-partijiet.

Għalhekk, il-każijiet li fihom jista' jingħata, kif kontemplat speċifikatament mil-liġi, għandhom jiġu interpretati ristrettivament; Illi sadattant, ix-xogħol ta' din il-Qorti, sakemm tkun għadha qiegħda tqis jekk jeżistux raġunijiet tajbin biżżejjed biex tħassar is-sentenza attakkata, huwa dak li tara biss jekk kemm-il darba tirriżultax imqar waħda miċ-ċirkostanzi maħsubin fl- artikolu 811 tal-Kodiċi Proċedurali.

Fl-istadju in rescindente din il-Qorti m'għandhiex tgħarbel mill-ġdid dwar jekk hi taqbilx jew le mal-mod kif il-Qorti tkun waslet għall-fehmiet tagħha fis-sentenza attakkata; Illi dan kollu jinġabar taħt ir-regola li huwa mixtieq u meħtieġ li jkun hemm iċ- ċertezza tad-dritt u fejn kawża tkun inqatgħet b'sentenza li tkun għaddiet f'ġudikat din m'għandhiex titwaqqa' kif ġieb u laħaq, imma biss għal raġunijiet serji u gravi.

Dan kollu mbagħad jissejjes fuq il-massima li res judicata pro veritate habetur;

Illi huwa wkoll prinċipju aċċettat li l-proċess ta' ritrattazzjoni ma jservix bħala t-

tieni appell, b'mod li taħt l-iskuża ta' xi nuqqas proċedurali, l-Qorti tkun

mistiedna biex terġa' twettaq eżerċizzju ta' ri-eżami li, fil-fatt, ma jkun xejn aktar

minn skrutinju mill-ġdid tal-konsiderazzjonijiet diġa' magħmulin mill-Qorti fis-

sentenza li tagħha jintalab it-tħassir u s-smigħ mill-ġdid.

Dan jgħodd għal kull

waħda millkawżali maħsubin fl-artikolu 811 tal-Kodiċi" [Appell Superjuri -

Esposti l-principji generali li jirregolaw l-istitut tar-ritrattazzjoni il-Qorti issa ser tghaddi sabiex titratta l-eccezzjonijiet imressqa mill-intimat.

L-Ewwel Eccezzjoni.

Permezz tal-ewwel eccezzjoni tieghu r-ritrattat jeccepixxi illi l-azzjoni istitwita mir-ritrattandi hija improponibbli in kwantu r-ritrattandi ma hallsitux l-ispejjez gudizzjarji fil-kawza Citaz nru 1130/97 li kienet giet kancellata fid-9 ta' Frar 2000.

Fil-fehma tal-Qorti din l-eccezzjoni hi manifestament infondata.

Ghalkemm fit-trattazzjoni finali l-Avukat tar-ritrattat ma ghamel l-ebda referenza ghal din l- eccezzjoni tieghu, apparentement l-intimat ritrattat qed jinvoka l-Artikoli 99 u 200 tal-Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta li jitrattaw dwar l-ispejjez relativi ghall- kawzi kancellati minn fuq il-listi u kawzi li jmorru dezerti.

Huwa evidenti illi sabiex parti f'kawza deciza titlob validament ir-ritrattazzjoni tal-kawza mhux mehtieg ad validitatem illi qabel titlob ir-ritrattazzjoni thallas l-ispejjez gudizzjarji ta' kawza ohra bejn l-istess partijiet li tkun marret dezerta.

It-Tieni Eccezzjoni.

Fit-tieni eccezzjoni tieghu r-ritrattat eccepixxa li l-gudizzju mhux integru peress li r-ritrattandi ma harkitx lill-kuraturi deputati li kienu rraprezentawha fil-kawza li r- ritrattazzjoni taghha qed tintalab bil-prezenti proceduri.

Din l-eccezzjoni llum hija sorvolata in kwantu permezz ta' digriet moghti minn din il-Qorti fl-udjenza tas-17 ta' Ottubru 2013, fuq talba tar-ritrattat A B, l-Qorti kjamat in kawza z-zewg kuraturi deputati msemmija.

Ghalhekk din l-eccezzjoni qed tigi respinta.

It-Tielet Eccezzjoni.

Permezz tat-Tielet Eccezzjoni tieghu ir-ritrattat talab li l-mandatarja specjali tal- assenti ritrattandi ghandha qabel xejn tipprezenta prova tal-"mandat specjali" taghha In segwitu ghal din l-eccezzjoni il-mandatarja specjali ezebit il-prokura li permezz taghha giet nominata mandatarja specjali mir-ritrattandi sabiex tirraprezentaha f'dawn il-proceduri.10 Kosegwentement anke din l-eccezzjoni ser tigi respinta.

Ir-Raba' l-Hames Eccezzjoni.

Fir-raba' u l-hames eccezzjoni tieghu ir-ritrattat jeccepixxi fil-mertu illi t-talbiet tar-ritrattandi huma infondati fil-fatt u fid-dritt stante li r-ritrattat "ma kienx jaf l- indirizz ta' martu minhabba li kienet iccaqalqet minn fejn kienet qieghda toqghod u ma kienx jaf fejn kienet qieghda tirrisjedi u minkejja d-diversi tentativi sabiex jikkuntatjaha dawn spiccaw fix-xejn."

Jeccepixxi wkoll li "ma hemm ebda frodi jew ingann".

Permezz ta' dawn iz-zewg eccezzjonijiet ir-ritrattat qed jikkontesta sew il-kawzali tal-qerq lilu imputat mir-ritrattandi sew il-kawzali li r-ritrattandi ma kenitx giet notifikata skond il-ligi.

Jehtieg ghalhekk li jigu trattati l-kawzali li fuqhom hija msejsa t-talba ghar- ritrattazzjoni.

Artikolu 811 (a) - Qerq Procedurali - Qerq Gudizzjarju Permezz tar-rikors guramentat taghha r-ritrattandi qed titlob li s-sentenza fl- ismijiet "A Zurgani vs Av. Dr Beppe Catalogna Rhodes et noe" moghtija fis-6 ta' Dicembru 2007 minn din il-Qorti diversament presjeduta, tigi mhassra u revokata ai termini tal-Artikoli 811 (a) u (b) tal-Kap 12. u konsegwentement tordna r- ritrattazzjoni tal-kawza nru 133/2006NC.

Artikolu 811 (a) jipprovdi illi sentenza tista' tigi mhassra f'kawza ta' ritrattazzjoni jekk jirrizulta li s-sentenza attakkata tkun ittieħdet bil-qerq ta' waħda mill-partijiet bi ħsara tal-oħra; Kif gie dikjarat fil-kawza "Fortunato Caruana Cuschieri vs Antonio Caruana Cuschieri" deciza mill- Qorti tal-Appell fit-13 ta' Lulju 1942: "Mhux kwalunkwe dolo jew ingann ta' parti kontra l-ohra jista` jaghti lok ghar- rimedju straordinarju tar-ritrattazzjoni, izda meta minhabba r-raggiri jew l-attijiet frawdolenti tal-parti l-avversarju gie mqieghed fl-impossibilita` ta' difiza gusta u tajba......Jekk il-parti naqset li ggib xi prova mhux minhabba d-dolo tal-parti l- ohra, imma ghan-negligenza taghha, ma tistax, wara li jkun hemm sentenza li ghaddiet f'gudikat, tmur ghar-rimedju tar-ritrattazzjoni."

Recentement il-Qorti tal-Appell kellha okkazzjoni titratta in funditus dan is-sub

inciz fil-kawza "Socjeta' Kummercjali Scicluna Enterprises (Gozo) Limited vs

Michael Gravina et" deciza fid-9 ta' April 2014.

F'dik is-sentenza l-Qorti tal-Appell

issottolineat illi d-dolo li ghandu jigi investigat ai termini tal-Artikolu 811 (a) ma

hux dolo fil-mertu tal-kawza li qed tigi impunjata izda qerq adoperat bl-iskop li l-

parti leza tigi mcahda minn smiegh xieraq.

Il-parti rilevanti tas-sentenza u l-

gurisprudenza hemm citata rigwardanti l-interpretazzjoni tal-Artikolu 811 (a) hi s-

segwenti:-

"Il-Qorti ghalhekk se tinvestiga l-ewwel jekk tirriskontrax qerq ai termini tal- Artikolu 811 (a) fuq imsemmi.

Il-Qorti tal-Appell fis-sentenza taghha tal-10 ta' Jannar 2001 fil-kawza fl-ismijiet Edgar Some Wekesa v. Joseph R Randazzo qalet illi: "Dan id-dover mhuwiex facli ghaliex il-gurisprudenza fir-rigward hija pjuttost skarsa ghal dak li jirrigwardja l-kuncett ta' 'qerq' li hija traduzzjoni fil-lingwa maltija tal-kelma 'dolo' fit-test originali bit-taljan kemm fl-edizzjoni originali tal- 1854 kif ukoll fl-emendi sussegwenti li saru fl-1850 u fl-1886.

Fit-test fil-lingwa Ingliza intuzat il-kelma 'deceit' u ghalhekk ukoll 'qerq' tfisser 'ingann'.

Ghalhekk per esempju b'qerq il-Qorti tal-Appell fis-sentenza tat-13 ta' Lulju 1942 fl-ismijiet Caruana Cuschieri utrimque kitbet mhux kwalunkwe dolo jew kwalunkwe ingann ta' parti kontra l-ohra li jwassal ghat thassir tas-sentenza u ghalhekk dik l-interpretazzjoni li tat din il-Qorti .. fil-kawza Pool vs Carabott Scicluna noe tas-17 ta' Mejju 1989 … kienet 'good law'… Logikament l-ingann isir ghad-dannu tal-parti l-ohra izda hija l-Qorti li tigi ingannata."

L-istess Qorti fil-kawza fl-ismijiet Carmel Stojanovic v. Henry Cassar (deciza fl-14 ta' Novembru 1997) qalet illi: "Is-subinciz (a) tal-Artiklu 811 ma jaghtix lok ghal ritrattazzjoni fil-kaz li jkun hemm frodi.

Is-smigh mill-gdid jista' jigi akkordat biss jekk is-sentenza tkun ittiehdet b' qerq.

Il-qerq jew il-frodi allura ma jridux ikunu irrizultaw jew ma jkunux iridu jkunu relatati mal-meritu li ipprovoka l- vertenza u li gie trattat quddiem il-qrati u minnhom deciz, imma jridu jkunu irrizultaw jew ikunu relatati mal-proceduri decizi bis-sentenza appellata u bihom inficcjata.

Is-sub inciz jipprovdi ghal smigh mill-gdid fil-kaz fejn is-sentenza tkun ittiehdet b' qerq u mhux fejn il-pretensjoni tal-attur fit-talba tkun ghal kreditu li origina minn agir allegatament delittwuz jew qarrieqi tal-konvenut.

Il-qerq allura irid ikun qerq gudizzjarju, jigifieri inerenti mal-proceduri."

Zewg sentenzi li dahlu fil-fond tal-problema kienu dawk tal-Prim'Awla tal-Qorti Civili fil-kawza Edward Borg Agius v. Francis Dalli Golden (12 ta' Frar 2004) u tal- Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fil-kawza Michael Lauri v. Roberta Bagley (12 ta' Mejju 2003).

L-ewwel wahda qalet hekk fost affarijet ohra: "Ghar-rigward it-talba ta' ritrattazzjoni ibbazata fuq qerq, tajjeb illi jinghad li originarjament il- ligi kienet tippermetti ritrattazzjoni ' se vi e' stato dolo' minghajr il-htiega Ta' raggiri da parti f' kawza.

Kien hemm il-biza' allura illi dan il-paragrafu seta’ jintuza f’ kaz ukoll ta’ ‘dolo reale, ossia in re ipsa, e derivante daLla lesione che

dak il-paragrafu gie emendat biex jigi carat li r-ritrattazzjoni tista’ tintalab biss f’

Qorti fit-3 ta’ Jannar 1873).

Dan ifisser li mhux kwalunkwe qerq jista’ jwassal ghar-ritrattazzjoni ta’ kawza

izda hu mehtieg illi dan ikun ipprattikat mill-parti l-ohra fil-kawza u s-sentenza

inghatat fuq cirkostanzi li jirrizultaw minn dak il-qerq.

L-Onorabbli Qorti tal-

Appell fil-kawza Stojanovic vs Cassar (supra) qalet li 'biex tithassar sentenza fuq allegazzjoni ta' qerq irid jirrizulta li dak li jkun gie impedut milli jressaq difiza ghall-allegazzjoni tal-parti l-ohra.

Dan ifisser li l-qerq uzat irid ikollu effett fuq id- decizjoni b' mod li s-sentenza kienet tinghata kif inghatat li ma kienx ghall qerq uzat.'

Fil-kawza Bugeja nomine vs Kummissarju tal-Art deciza mill-Qorti tal-Appell fil-15 ta' Jannar 2002 intqal li mhux kwalunkwe dolo jew ingann ta' parti kontra l-ohra jista' jaghti lok ghar-rimedju straordinarju tar-rittrattazzjoni izda meta minhabba raggiri jew l-attijiet frawdolenti tal-parti avversarja dan ikun gie imqieghed fl-impossibilita' ta' difiza gusta u tajba (ara ukoll VOl XXXI-1-231)."

Ghall-finijiet ta' din il-kawzali jixraq jinghad li biex tirnexxi din il-kawzali, irid jintwera li l-qerq ma jkunx jirrizulta minn jew marbut mal-mertu li jkun diga' gie mistharreg fil-kawza li s-sentenza taghha jintalab li tithassar.

Il-qerq li ghalih jirreferi dan l-artikolu huwa qerq procedurali li l-parti ritrattata jintwera li wettqet bi hsara tal-parti ritrattanda li, minhabba fih, tkun tilfet il-kawza originali .

Tali qerq irid jippruvah min jallegah.

Minbarra dan, biex il-qerq procedurali jsejjes talba ghas-smigh mill-gdid ta' kawza, jehtieg li dak il-qerq irid ikun jikkonsisti f'raggiri jew atti frawdolenti li, minhabba fihom, il-parti l-ohra titqieghed fl- impossibilita' li tiddefendi ruhha fil-kawza kif imiss u minghajrhom il-kawza ma kinitx tinqata' kontra l-parti mgarrba.

Ghalhekk, fejn in-nuqqas ta' difiza jew tressiq xieraq tal-kaz tal-parti jkun gej mit-traskuragni ta' dik l-istess parti, ma jinghatax li l-kawza terga' tinstema' mill-gdid.

Fuq kollox, biex tghodd id-dispozizzjoni tal-artikolu 811(a) tal-Kodici, jehtieg li l- qerq procedurali mwettaq ikun determinanti biex il-parti l-ohra tkun tilfet il- kawza.

Ghalhekk, fejn il-parti li bi hsara taghha jkun sar l-ghamil qarrieq setghet tintebah bih waqt il-kawza jew, minkejja li ntebhet b'dak l-ghemil, ma tkunx gibdet f'waqtha l-attenzjoni tal-Qorti, imbaghad m'huwiex moghti lil dik il-parti r-rimedju tas-smigh mill-gdid tal-kawza talli naqset milli tinqeda bl-ghodda procedurali li kellha ghad-dispozizzjoni taghha."11 Ikkunsidrat; 11 Ara wkoll:

Jirrizulta illi matul il-kawza 133/06NC quddiem din il-Qorti diversament presjeduta A B gie mistoqsi diversi drabi mill-Qorti jekk kienx jaf fejn qed tirrisjedi martu fl-esteru u kull darba irrisponda li ma kienx jaf.

Tenut kont ix- xhieda li nstemat fil-kawza odjerna il-Qorti hi tal-fehma illi fit-testimonjanza tieghu fil-kawza 133/06NC A B ma qalx il-verita' meta qal li ma kienx jaf fejn qed tirrisjedi martu fl-esteru u li ma kellux informazzjoni dwar kif setghat issir komunikazzjoni maghha..

Ir-ritrattandi rnexxielha tipprova sodisfacentement li fiz-zmien rilevanti r-ritrattat kien jaf perfettament fejn qed tirrisjedi kif ukoll kien jaf in-numru tat-telefon taghha.

Il-qerq procedurali adoperat mir-ritrattat jirrizulta minn sensiela ta' azzjonijiet minnu kommessi intizi sabiex ir-ritrattandi ma ssirx taf bil-proceduri gudizzjarji li kien hemm pendenti kontra taghha fil-gurisdizzjoni Maltija.

Fir-rikors ghan- nomina ta' kuraturi deputati ghall-assenti pprezentat mir-ritrattat fl-1 ta' Marzu 2006 fil-proceduri ta' medjazzjoni numru 225/06 huwa ddikjara li "ma jafx fejn hi".

Jirrizulta illi meta gie sabiex jinnotifika bil-bandu l-atti tar-rikors ghan- nomina ta' kuraturi deputati ghall-assenti A B minghajr l-ebda spjegazzjoni innotifika lill-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech, persuna li ma kenitx la membru tal-familja tal-assenti u wisq anqas habiba tal-assenti.

Kuratur ghall-assenti huwa nominat mill-Qorti bis-sahha tal-Artikolu 929 tal- Kap. 12.

Artikolu 931 jipprovdi l-procedura li ghandha tigi segwita fin-nomina ta' kuraturi ghall-assenti.

Huwa provdut illi l-qorti, wara d-digriet tal-ħatra tal-kuraturi, toħroġ bandi, illi għandhom jiġu mwaħħla fid-daħla tal-edifizzju fejn ilq-orti toqgħod.

Kopja ta' dawn il-bandi flimkien ma' kopja tal-iskrittura jew verżjoni qasira tagħha għandha tiġi nnotifikata lil wieħed mill-eqreb qraba tal-persuna li għandu jkollha kuratur li jidher għaliha....… u jekk ebda qarib ma jkun magħruf, din il-kopja għandha tiġi notifikata lil xi ħadd ieħor magħruf bħala li hu jew li kien ħabib tal-persuna li għandha interess.

Huwa wkoll provdut illi meta ma jkun maghruf l-ebda qarib jew l-ebda habib tal-

assenti il-qorti tista' tordna li minflok in-notifika lil qarib jew habib kopja tal-

bandi flimkien ma' kopja tal-iskrittura jew verżjoni qasira tagħha tiġi pubblikata

fil-Gazzetta tal-Gvern u f'għallinqas żewġ gazzetti ta' kuljum bi spejjeż għall-

applikant.

Anke hawn gie adoperat mir-ritrattat qerq procedurali in kwantu meta

indika lil PL Micallef Fenech bhala l-persuna li ghandha tigi notifikata bil-bandi, zvija

lill-Qorti sabiex jevita l-pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern u f'zewg gazzetti

ta' kuljum.

Ironikament b'digriet moghti fil-21 ta' Marzu 2006 il-Qorti wara li ddikjarat li "ma deher hadd biex jaccetta l-kurazija" innominat bhala kuraturi ghall-assenti lil Dott. Beppe Catalogna Rhodes u lill-istess PL Veronica Micallef Fenech.

Fix-xhieda tieghu ir-ritrattat ammetta li kien jaf fejn kienet toqghod oht martu u ghalhekk ma kien hemm l-ebda xkiel sabiex jindika lil oht ir-ritrattandi bhala l- persuna li tigi notifikata bil-bandi.

Ir-ritrattat kien fid-dover li jaghti lill-kuraturi id-dettalji ta' oht ir-ritrattandi lill-kuraturi deputati u li jinnotifikaha ghalmenu bil- bandi.

Minflok ghall-finijiet ta' notifika tal-bandi r-ritrattat ghazel li jnizzel l- isem ta' persuna li ma kellha l-ebda konnessjoni mal-assenti.

Anke dan jammmonta ghal qerq procedurali fit-termini tal-Artikolu 811 (a) tal-Kap.

Artikolu 936 tal-Kap.

12 jipprovdi illi l-kuraturi għandhom jagħmlu l-ħila tagħhom kollha għad-difiża tal-interessi li għalihom ikunu jidhru.

Id-dmirijiet tal- kuraturi jinkludu inter alia: (a) li jinvestigaw sewwa dwar il-jeddijiet tal-persuni li jirrappreżentaw u li jidentifikaw dawn il-jeddijiet; (b) li jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jittutelaw il-jeddijiet imsemmija qabel; (ċ) li jikkuntattjaw minnufih lill-persuna jew persuni li jkunu qed jirrappreżentaw, jekk l-indirizz ikun magħruf, u jekk mhux magħruf għandhom jagħmlu dak kollu li jistgħu jagħmlu biex isiru jafu l-indirizzi tagħhom.

Il-kuratur deputat Dott. Beppe Catalogna Rhodes ezabixxa ittra li kien bghat lil Dott. Martin Catalogna jitolbu l-indirizz tal-assenti.

Fix-xiehda tieghu Dott. Fenech qal illi fittex fil-files tieghu u ma setax isib dik l-ittra u li ghalhekk kien qed jikkonkludi li ma kienx irceviha.

Il-Qorti ttendi temmen il-verzjoni ta' Dott. Fenech Adami in kwantu huwa aktar minn verosimili li l-kuratur deputat kiteb lill-Avukat tar- ritrattat sabiex jinghata l-indirizz tal-assenti li kien qed jirraprezenta.

L-insistenza ta' Dott. Fenech illi ma rceviex dik l-ittra ma hiex wisq f'lokha.

Anke jekk ghas- sahha tal-argument ma kienx irceva dik l-ittra ghaliex intilfet fil-posta, huwa evidenti mill-istess xhieda ta' Dott. Fenech illi r-risposta tieghu ghal tali ittra kienet ser tkun li l-patrocinat tieghu m'ghandux mezz kif wiehed jikkomunika mal-asenti.

Kien doveruz fuq ir-ritrattat illi jghaddi lill-kuraturi deputatui kwalunke

informazzjoni rilevanti li kellu, inkluz l-indirizz ta' oht l-assenti, in-numru tat-

telefon ta' martu u ta' ohtha, in-numru fuq facebook, mezzi ta' komunikazzjoni

ma' uliedu residenti fl-esteru, u informazzjoni rilevanti ohra li permezz taghhom

il-kuraturi setghu jikkomunikaw mal-assenti.

Fil-fehma

Il-Qorti temmen il-verzjoni li ta l-kuratur deputat Dott. Beppe Catalogna Rhodes illi huwa kien kiteb lil Dott. Martin Catalogna fit-12 ta' Mejju 2006 jitolbu sabiex "immedjetament tghaddili kwalunkwe informazzjoni u indirizz dwar fejn nista' ir-ritrattat nikkomunika mal-imsemmi intenzjonalment u dolozament ma nformax lid-deputati kuraturi ghall-assenti bl- informazzjoni li kellu li setghat twassal lill-kuraturi jikkomunikaw b'success mal- assenti.

Dan, fil-fehma tal-Qorti, jikkwalifika bhala l-qerq kontemplat fl-Artikolu 811 (a) ghaliex huwa manifestament il-qerq procedurali li cahhad lir-ritrattandi milli tressaq difiza fil-kawza.

Artikolu 811 (b) - Nuqqas ta' Notifika.

Artikolu 811 (b) jipprovdi illi hemm lok ghal ritrattazzjoni jekk jirrizulta li r- rikors ġuramentat ma jkunx ġie notifikat lill-parti telliefa, basta li din il-parti, għad li ma tkunx ġiet innotifikata, ma tkunx dehret fis-smigħ tal-kawża.

Gialadarba r-ritrattat kien jaf li r-ritrattandi qeghda tirrisjedi b'mod permanenti u b'mod abitwali fl-Irlanda, stat membru iehor tal-Unjoni Ewropea, huwa kien fid- dover li josserva il-ligi tal-Unjoni Ewropea dwar in-notifika ta' atti gudizzjarji bejn stat membru u stat membru iehor.

Servizz ta' Atti Gudizzjarji bejn Malta u Stat Membru iehor tal-Unjoni Ewropea.

Il-Qorti tirrileva illi una volta r-ritrattat kien jaf fejn martu qed tirrisjedi, ma kellux dritt jitlob in-nomina ta' kuraturi deputati ghall-assenti.

Meta Malta saret stat membru tal-Unjoni Ewropea ir-regolamenti tal-Unjoni Ewropea saru jaghmlu parti integrali mil-ligijiet nostranti.

Fejn tidhol notifika ta' atti gudizzjarji bejn stat membru u stat

membru iehor huma biss zewg cirkostanzi fejn dan ir-regolament ma hux

applikabbli.

Kif gie dikjarat mill-Qorti Generali tal-Qorti Ewropea tal-Gustizzja fil-kaz

Krystyna Graham et.v Sabina Meli Bugeja deciz fil-15 ta' Gunju 2011 - dawn ir-

regolamenti m'humiex applikabbli:

Fil-kaz odjerna l-ebda wahda miz-zewg cirkostanzi ma kienet applikabbli in kwantu r-ritrattat kien jaf fejn ir-ritrattandi qed tirrisjedi filwaqt li kien jaf li r- fil-gurisdizzjoni Maltija sabiex lil hadd ritrattandi ma kienet appuntat jirraprezentah.

In-nuqqas tar-ritrattat li jinnotifika lir-ritrattandi bl-atti tar-rikors guramentat numru 133/06 jikwalifika bhal n-nuqqas ta' notifika kontemplat fl-Artikolu 811 (b) tal-Kap.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti qed taqta' u tiddeciedi din il-kawza billi ghar- ragunijiet fuq esposti tichad l-eccezzjonijiet kollha tar-ritrattat, 1.

Tilqa' l-ewwel talba u ai termini tal-Artikolu 811 (a) u (b) thassar u tirrevoka s-sentenza moghtija mill-Qorti Civili (Sezzjoni Familja) Rikors Guramentat numru 133/2006 NC fl-ismijiet "A B vs L-Avukat Dottor Beppe Catalogna Rhodes u l-Prokuratur Legali Veronica Micallef Fenech nominati kuraturi deputati sabiex jirraprezentaw lill-assenti A B li giet deciza fis-6 ta' Dicembru 2007; 2. tal-Artikolu 811 (a) u (b).

Bl-ispejjez kontra r-ritrattat A B kif mitlub.

Tilqa' t-tieni talba, u tordna r-ritrattazzjoni tal-istess kawza ai termini


QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMHALLEF Morgan Busher. Abigail Bruno Olivier LL.D., Dip.

Illum 3 ta' Dicembru, 2015

A B vs Avukat Dr Renzo De Gabriele Camilleri Flores u l-PL Liliana Cutajar Sarachinova b'digriet tat-3 ta' Jannar, 2013 gew nominati bhala kuraturi deputati sabiex jirrapprezentaw lill-assenti N B-S

Il-Qorti: Rat ir-rikors guramentat ipprezentat mill-attur, li permezz tieghu ppremetta :

Illi l-kontendenti zzewgu f'Gomel, fil-Belarus fis-26 ta' Novembru 2010 (hawn anness certifikat taz-zwieg Dok A) u minn dan iz-zwieg il-kontendenti kellhom tifel Mikael B li twieled fit-22 ta' Novembru 2011 (hawn anness certifikat tat-twelid Dok B);

Illi l-kontendenti zzewgu wara korteggjament ta' madwar sena illi kien jikkonsisti minn zminijiet twal ta' firda interrott b'perjodu relattivament qosra ta' koabitazzjoni f'Malta jew fil-Belarus;

Illi dan ir-rapport beda Malta b'introduzzjoni ta' Alena Grech fi Frar 2010 wara li l-partijiet kienu diga tkellmu fuq l-internet.

Matul il-korteggjament, il-konvenuta ghamlet car lill-attur illi riedet mhux biss illi jkollha tarbija mir- rapport taghhom izda wkoll illi riedet missier it-tarbija taghha ikun persuna estraneju ghall-belt u pajjiz taghha minhabba ragunijiet medici li allura kienet spjegat fid- dettal l-istess konvenuta;

Illi f'Jannar 2011, il-kontendenti bdew jikkoabitaw Malta bhala mizzewgin.

Kif bdiet tghix Malta l-konvenuta mill- ewwel bdiet tgerger kontra Malta, izda b'moderazzjoni u b'mod ragonevoli.

Hekk il-komportament taghha mal- attur kien tajjeb.

Hekk kif f'Marzu 2011, il-konvenuta skopriet illi kienet tqila bdiet tinsisti illi l-hajja gewwa Malta kienet insopportabili u li hasset li kien imperattiv ghaliha illi tirritorna f'pajjiza.

Fl-insistenza taghha f'dan ir-rigward irrikorriet ghall-komportament estrem fosthom hunger- strike;

Illi ikkonfrontat b'daqshekk ir-rikorrent waqaf jirrezisti d- decizjoni ta' martu u ghamel l-arrangamenti biex il- konvenuta terga tmur il-Belarus;

Illi mindu telqet minn Malta f'April 2011, il-konvenuta baghqet tghix il-Belarus nonostante t-tentattivi persistenti tar-rikorrent biex hi tirritorna Malta, wahidha, umbaghad bit-tifel.

Giet biss Malta ghal zmien ta' gimgha f'Awissu 2012.

Irritornat lura f'pajjiza wara gimgha ghalkemm kien mahsub illi ddum Malta iktar ghax bdiet tgerger bl-ishana u bl-istorbju ecc. Hija telqet minn Malta fl-1 ta' Settembru 2012 u ghadha s'issa ma rritornatx;

Jigi ukoll rilevat illi l-konvenuta kienet matul il-permanenza qasira taghha irrifjutat milli taghmel kwalsiasi sforz biex tintegra ruhha fis-socjeta Maltija, anzi evitat ukoll kull forma ta' Russi interazzjoni anke mal-komunita' pjuttost kbira li hawn;

ta'

Talab li l-konvenuta tghid ghaliex din il-Qorti m'ghandhiex :

Tiddikjara u

iccelebrat mill- kontendenti fis-26 ta' Novembru 2010 huwa null u bla

effett legali u taghti dawk il-provedimenti kollha l-ohra illi jkunu opportuni f'dan ir-rigward;

Bl-ispejjez kontra l-konvenuta li hija ngunta biex tidher ghas- subizzjoni; Rat il-lista tax-xhieda tal-attur; Rat ir-risposta guramentata tad-deputati kuraturi li in forza taghha huma eccepew: Illi huma ma jafux bil-fatti li wasslu ghall-kawza u qed jaghmlu l- almu taghhom biex jaqbdu ma N B-S li ghaliha nhatru biex jidhru.

Rat il-lista tax-xhieda tal-kuraturi deputati; Semghet lix-xhieda li tressqu ; Rat id-dokumenti li tressqu, il-provi li gew prodotti u l-atti ta' dan il-procediment ; Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet ; Rat illi l-kawza thalliet ghas-sentenza ghallum ; Ikkunsidrat : Illi l-Qorti ghandha quddiemha talba biex iz-zwieg bejn il-partijiet datat 26 ta' Novembru 2010 jigi dikjarat null u bla effett fil-ligi.

Ma jidhirx taht liema artikolu l-attur qieghed isejjes it-talba tieghu, madanakollu skond in-nota t'osservazzjonijiet tieghu1, l- attur jidher li qieghed jibbaza t-talba tieghu ai termini ta' l-

1 Ara fol 117 tal-process

Artikolu 19(1)(c) u l-Artikolu 19(1)(f) tal-Kap 255 tal-Ligijiet ta' Malta.

Verzjoni attur L-attur xehed fit-tul permezz ta' affidavit2 li fih isemmi l-hajja l- hajja tieghu qabel u wara z-zwieg mal-mara tieghu l-konvenuta N S. Huwa jghid li ghall-habta ta' Frar 2010, wiehed mill-hbieb tieghu Charles Curmi saqsih jekk kellux intenzjoni jaghmel kuntatt ma' mara mill-Belarus, jishimha N, l-istess habib tieghu fahhar lil din il-mara u qal li ghandha certu edukazzjoni u kienet interessata li tifforma familja.

Il-mara ta' Charles Burlo!, anke hi mill-Belarus qaltlu, l-istess affarijiet u qaltlu wkoll li hija mara li tahdem hafna bhala tabiba.

Huwa beda ghalhekk ikellem lil N permezz ta' Skype, huwa sar jaf li kienet ginekologista u ma kenitx mizzewga u lanqas kellha tfal.

Ghall-bidu l-lingwa kienet problema, imma N bdiet turi hafna interess biex titghallem l- Ingliz.

L-attur jghid li ghall-bidu r-relazzjoni li kellhom kienet wahda tad-dahq u patetika.

Wara ftit xhur huwa talab lil N biex tigi Malta biex jiltaqghu u jsiru jafu lil xulxin ahjar.

Hu ghamel l- arrangamenti kollha u l-konvenuta giet Malta fit-12 ta' Mejju 2010 u huwa jghid li hadha ddur diversi postijiet f'Malta u kellha hafna kliem ta' tifhir ghall-pajjiz.

Il-lingwa xorta baqghet ftit ta' problema.

Qabel ma telqet lura pajjiza, l-attur talab lill- konvenuta biex tizzewgu u taha curkett, izda hi qaltlu li xtaqet tkompli r-relazzjoni imma ma riditx tizzewweg ghal issa.

Ir- relazzjoni kompliet u l-attur stqarr li sar jhobb lill-konvenuta u rega' talab lill-konvenuta tirritorna t-tieni darba biex isir jafha ahjar qabel ma jizzewgu.

Hu beda jhoss li l-affarijiet kienu sbieh wisq biex ikunu reali ghaliex il-konvenuta qatt ma kienet tgerger, qatt ma ikkritikat lill-attur u dejjem qablet ma' dak li kien jghid.

Hu hass li kellu jiehu parir legali u fil-fatt il-konvenuta qablet li meta tigi Malta t-tieni darba hija tiffirma l-kuntratt tas-

separazzjoni tal-beni ghand in-Nutar.

Fit-18 ta' Settembru 2010, l-konvenuta regghet lura Malta u din id-darba qaghet fid-dar t'omm l-attur u l-attur jzid jghid li qattghu hafna hin flimkien u veru hadu pjacir.

Kif miftiehem, huma iffirmaw il-kuntratt tas- separazzjoni tal-beni.

L-attur hass li kellu bzonn jifforma d-dar matrimonjali tieghu u fil-fatt iddecieda li jixrti d-dar biswiet id-dar t'ommu, hu ha lill-konvenuta biex tara din id-dar u hi qaltlu li ghogbitha.

Huwa jzid li xtraha u beda jahseb kif ha jirrangha.

F'dan il-punt huwa infurmaha li xtraq jizzewweg il-Belarus.

Il- partijiet izzewgu fis-26 ta' Novembru 2010 u l-attur xtara c- crieket, filwaqt li omm l-gharusa ghenet bil-preparazzjonijiet tat- tieg.

Omm l-gharusa meta kellmitu infaqghet tibki u uriet biza' li l-attur kien se jkun vjolenti ma' bintha.

Huwa irritorna Malta qabilha u hallielha l-flus li kienu qalghu ghat-tieg.

Sakemm il- konvenuta kienet pajjizha u l-attur kien ghadu Malta, l- konvenuta spiss kienet iccempel lill-attur fuq Skype u tinfaqa' tibki u tghidlu li qed timmissjah, ghalhekk hija irrizenjat minn xogholha u bdiet tipprepara d-dokumenti kollha biex tinghaqad ma' l-attur.

Meta kien wasal iz-zmien biex tigi Malta, il- konvenuta infurmat lill-attur li ma xtaqitx tbiegh l-appartament taghha u peress li kellha problemi finanzjarji biex thallsu, kellha bzonn €3000 biex tkun tista' thallas l-appartament u tigi Malta fejn l-attur u fil-fatt huwa ghaddielha dawn il-flus biex tkun tista' tinzel u hekk ghamlet u giet Malta fit-28 ta' Jannar 2011.

Mill- ewwel mal-wasla taghha infurmat lill-attur li ma riditx tibqa' tghix fid-dar t'omm l-attur ghax kienet kiesha hafna.

B'hekk l-attur accetta li jmorru jghixu fid-dar li kien ghadu kif xtara biswit dik t'ommu u l-konvenuta kienet tnaddaf u filghaxija l-partijiet kienu johorgu jixtru.

L-attur ipprova jirranga biex il-konvenuta taghmel kors fl-Ingliz izda hi m'accettatx.

L-ewwel xaharejn l-attur jghid li kienu l-isbah ghaliex il-partijiet kienu vicin hafna ta' xulxin u kien ikollhom x'jaqsmu ta' spiss, imma f'daqqa wahda l-konvenuta inbidlet, tant li l-attur jghid li lanqas baqa' jirrikonoxxi l-mara li kien izzewweg.

Ftit wara l-konvenuta infurmatu li kienet qed tistenna tarbija u l-attur hadha biex taghmel xi testijiet, u filwaqt

li hu kien kuntent, hija ikkritikat il-metodu li bih mexxew it- testijiet it-tobba Maltin.

L-attur jghid li minn hawnhekk hajtu minn genna saret infern ghaliex il-konvenuta bdiet tgerger fuq kollox, l-umdita', l-kesha, s-shana, fuq il-pajjiz, fuq l-ugiegh ta' ras eccetra.

Hi infurmatu li ma kenitx kuntenta li nqabdet tqila daqshekk malajr u li ma kenitx ghadha kuntenta mieghu u riedet titlaq minn Malta biex tmur barra taghmel xi testijiet, peress li t-tobba f'pajjizha kienu ahjar minn ta' Malta.

Lill-attur dahallu suspett li l-konvenuta riedet taghmel abort.

L-attur fl- ahhar jghid li accetta u l-konvenuta telqet lejn pajjizha fis-26 t'April 2011.

Minn hemmhekk l-attur beda jistaqsiha biex tinzel lura Malta u baqghet ittawwal u ggib l-iskuzi sakemm il- konvenuta welldet tifel fit-22 ta' Novembru 20113.

L-attur jghid li anke fuq isem it-tifel ma setghux jaqblu, sakemm l-attur ceda u irregistra lit-tifel hawn Malta.

Meta twieled it-tifel, il-partijiet ftehmu li l-konvenuta tirritorna Malta f'Mejju 2012 izda meta wasal Mejju 2012, il-konvenuta infurmat l-attur li ahjar tinzel Malta lejn Awissu/Settembru 2012.

Meta l-attur ippropona li jitla' hu l-Belarus, il-konvenuta qaltlu li ma kienx possibbli ghaliha taghmillu invit biex ikun jista' jitla'.

L-attur spjega li lill-konvenuta taha l-ahhar cans biex tinzel Malta, u fil-fatt huma ftehmu li jitlaqghu l-ajruport ta' l-Ukrajina.

Pero' l-konvenuta biex tinzel ghamlet ammont ta' rikjesti, li l-attur jibdel l-ghamara kollha tal- kcina, li jwahhal satellite biex tara t-televizjoni bir-Russu, u l- attur qalilha li jirranga sakemm ilahhaq finanzjarjament.

Huwa irranga minn Malta biex ibnu jkun jista' jidhol Malta, fil-fatt fil- gurnata miftehma u cioe' l-25 t' Awissu 2012 huwa mar l- ajruport u l-konvenuta flimkien ma' ibnu tfaccaw saghtejn iktar tard mill-hin miftiehem.

L-attur jghid li kien jinsab vera kuntent x'hin ra li l-familja tieghu kienet regghet maghquda, izda l-ferh tieghu ftit dam peress li l-konvenuta regghet bdiet tgerger li d- dar ma kenitx tajba bizzejjed ghat-tifel taghhom.

Il-konvenuta riedet titlaq lura f'pajjizha bilfors u qabdet u irrangat ghall-biljetti

3 Ara fol 10 tal-process

wahedha, izda matul dan il-perjodu kollu l-attur kien jipprova jkellimha biex jikkonvinciha tirranga, hi ammettiet li ma xtaqitx tissepara ghax ma riditx li dan jirrifletti hazin fuq binha, izda l- attur jghid li mhux accettabbli ghalih li jkollu familja maqsuma bejn zewg pajjizi.

L-attur gieh suspett li t-tifel seta' ma kienx tieghu u ghamel it-testijiet izda irrizulta li t-tifel huwa tieghu.

Verzjoni Konvenuta Illi l-konvenuta ma xehditx f'dawn il-proceduri peress li tinsab assenti minn Malta, izda permezz ta' serje ta' ittri mibghuta lill- kuraturi deputati mahtura mill-Qorti4, il-Qorti hija f'pozizzjoni li tista' taghmel riassunt qasir tal-verzjoni taghha.

Dawn l-ittri huma erba' u datati, 8 ta' April 2013, l-1 ta' Lulju 2013, 23 ta' Ottubru 2013 u 23 ta' Settembru 2014.

Hi tghid li hi tabiba u qabel ma zzewget kellha xoghol tajjeb hafna fil-Belarus u telqet kollox biex tizzewweg lill-attur, hi xtaqet familja, pero' kif giet Malta tghix mieghu, l-attur kien isemmi ta' spiss wahda mara jishimha Mati, allura bdiet tifhem li l-attur ma kienx ihobbha.

Zzid tghid li meta giet Malta hassitha wahedha, u kellha xokk fuqha.

L-attur kien jghidilha wkoll li ma hix perfetta u rigward l- ghajnuna finanzjarja li offrielha ghall-appartament taghha, hija tghid li qatt ma talbitha.

Zzid tghid li r-ragel taghha kien ippjana li jifthilha clinic minn fejn tkun tista' tahdem u li hi qatt ma ikkritikat id-dar fejn kienu ser jghixu qabel iz-zwieg ghaliex hi intelligenti u zzid tghid li zzewget ghax kienet thobb lill-attur u mhux sempliciment ghax ratu bhala materjal genetiku, tghid li kieku kien il-kaz kienet issib lil min hu isbah minnu u mhux lilu.

Hi zzid tghid li l-attur ma jhallashiex u tenfasizza li m'hix tircievi bizzejjed flus minghandu ghat-tifel taghhom.

Hi tghid ukoll li stiednet lill-attur jita' l-Belarus biex jara lil ibnu izda huwa qatt ma mar.

Provi Migbura Fil-kawza xehed is-Supretendent Lawrence Arapa li qal li ma jistax jghaddi informazzjoni dwar meta l-konvenuta telqet minn Malta5.

Xehdet permezz t'affidavit Alena Abela Spearing li tghid li kienet habiba tal-konvenuta li kienet tiftah qalbha hafna maghha waqt iz-zmien li kienet Malta, hija zzid tghid li hi kellha parti krucjali biex il-partijiet iltaqghu, u dan peress li anke l-konvenuta wriet l- interess li tizzewweg u taf li l-konvenuta kellha intenzjonijiet serji.

Hi kienet tistaqsiha hafna affarijiet dwar Malta biex issir taf, pero' meta kienet tkellimha kienet thoss li ma tantx xtaqet tigi Malta u lanqas wriet interess li titghallem l-Ingliz u lanqas ma kienet impressjonata b'Malta.

Ix-xhud qalet li offriet l- ghajnuna li setghet imma l-konvenuta dejjem kienet tirrifjuta ghax kienet thossha li taf ahjar.

Darba l-konvenuta infurmatha li kienet inqabdet tqila u nstemghet ferhana, izda f'daqqa wahda inbidlet ta' taht fuq u qatghet il-kuntatti minn max-xhud.

Il- konvenuta bdiet tghid li Malta ma toghgobiex bhala pajjiz u ma riditx tibqa' tghix f'Malta, u qalet ukoll lix-xhud li riedet trabbi lit- tifel wahedha.

Jixhed ukoll Charles Lanigan li jghid li peress li l-attur wera interess li jizzewweg mara barranija, huwa iddecieda li jghinu billi jistaqsi lil martu, x-xhud l-ohra, li hija barranija wkoll tara jekk issibx lil xi hadd tajjeb ghalih, u bl-ghajnuna taghhom sabu lill-konvenuta.

Meta l-konvenuta giet Malta huwa innota li ma kienet qed taghmel xejn biex tipprova tidra fil-pajjiz, u ma kellha l-ebda interess.

Hu jghid li ghalkemm lill-konvenuta stedinha d- dar tieghu flimkien ma' martu ghal erba' darbiet, lilhom qatt ma stednithom.

Ix-xhud jghid li ghamel minn kollox biex jipprova jghin lill-attur f' dan il-perjodu difficli.

5 Ara xhieda datata 15 t'Ottubru 2013 a fol 57 tal-process 6 Dok CB1 ezebit a fol 49 tal-process 7 Dok CB2 ezebit a fol 64 tal-process

Il-mertu tal-kaz odjern Il-partijiet jidher li zzewgu nhar is-26 ta' Novembru 2010 u dan kif jirrizutla minn kopja tac-certifikat taz-zwieg ezebit a fol 9 tal- process.

F'dan l-istadju qabel ma l-Qorti tghaddi biex tiddiskuti l-aggravji li fuqhom l-attur qieghed jibbaza t-talbiet tieghu, il-Qorti se tghaddi biex tindirizza r-raba' osservazzjoni8 maghmula mill- attur rigward l-ittri tal-konvenuta ipprezentanti fil-process u li ghalihom saret referenza iktar qabel f'din is-sentenza.

Il-Qorti ghamlet referenza ghal dawn l-ittri biex setghet waslet ghall- verzjoni taghha.

Il-Qorti hawnhekk se taghmel referenza ghall- Artikolu 559 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta li jghid is-segwenti: "Il-qorti għandha fil-każijiet kollha tordna li ssirilha l-aħjar prova li l-parti tista' ġġib."

F'dan il-kuntest din il-Qorti se taghmel referenza ghal dak illi iddikjarat il-Qorti ta' l-Appell9 fir-rigward ta' l-ahjar prova illi parti tista' ggib, "Huwa minnu illi l-oneru tal-prova qiegħed fuq l-atturi u huwa minnu wkoll illi għandha ssir l-aħjar prova, iżda l-aħjar prova hija dik li tista' ssir fiċ-ċirkostanzi u mhux l-aħjar prova li tista' ssir bl-aktar mod assolut10.

Meta tqis illi l-oġġett tal-kawża huwa mejda tas-seklu XVII ma huwiex raġonevoli li tistenna illi l-atturi jkollhom f'idejhom xi "prova dokumentarja" dwar il-provenjenza tal-mejda."

8 Ara fol 123 tal-process (is-sottomissjoni numerata 4) 9 Miriam Yuan et vs Eucharist Atkins et, Rikors numru 1113/2006 deciza fil-5 ta' Dicembru 2014, Il-Qorti ta' l-Appell (Sede Civili, Superjuri) 10 Emfazi ta' din il-Qorti

li dawn

Ghalhekk il-Qorti tosserva li l-kuraturi deputati minnha mahtura ghamlu minn kollox biex jistabbilixxu kuntatt mal-konvenuta, u fil-fatt irnexxielhom jistabbilixxu kuntatt, tant li l-konvenuta baghtet tlett ittri lilhom biex tipprova tghid x'kienet il-verzjoni taghha ghall-kawza odjerna.

Il-Qorti ma hix tippretendi li l- kuraturi deputati, kellhom isiefru fil-pajjiz tal-konvenuta biex igibu xi forma ta' dikjarazzjoni guramentata, u fid-dawl ta' dak dikjarat hawn fuq mill-Qorti ta' l-Appell, temmen li fic-cirkostanzi u fil-limitazzjonijiet li kellhom il-kuraturi deputati, din kienet l- ahjar prova li setghet issir u ghalhekk il-Qorti ser tghaddi biex tiddiskuti l-aggravji li fuqhom l-attur qed jibbaza t-talba tieghu, anke fid-dawl ta' l-ittri ipprezentati tal-konvenuta.

Issa l-Qorti ser tghaddi biex tezamina t-talbiet ta' l-attur abbazi ta' l-Artikoli 19 (1)(c) tal-Kap 255 tal-Ligijiet ta' Malta u abbazi ta' l-Artikoli 19(1)(f) tal-Kap 255 tal-Ligijiet ta' Malta.

Il-Qorti fin-nota terga' t'osservazzjonijiet ta' l-attur prezentata a fol 117 tal-process u ghalhekk qeghda tifhem li dawn huma l-artikoli li fuqhom l-attur ibbaza t-talba tieghu.

L-artikolu 19(1)(c) jghid hekk, "(1) B'żieda mal-każijiet disposizzjoni oħra ta' dan l-Att, żwieġ ikun null: (c) jekk il-kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun inkiseb b'qerq dwar xi kwalità tal-parti l-oħra li tista' mix-xorta tagħha tfixkel serjament il-ħajja miżżewġa;" u l-Artikolu 19(1)(f) jghid li zwieg jista' jigi dikjarat null, "jekk il- kunsens ta' xi waħda mill-partijiet ikun inkiseb bl-esklużjoni pożittiva taż-żwieġ innifsu, jew ta' xi wieħed jew aktar mill- elementi essenzjali tal-ħajja miżżewġa, jew tad-dritt għall-att taż-żwieġ;"

l-artikoli huma msemmija

ikun null skont xi

fejn żwieġ

Hawnhekk il-Qorti se tezamina jekk il-kunsens ta' l-attur inkiseb b'qerq dwar xi kwalita' tal-parti l-ohra li tista' mix-xorti taghha tfixkel serjament il-hajja mizzewga.

F'dan l-istadju, se ssir referenza ghall-kawza fl-ismijiet, D'alfonso El Aida Chaffey vs Farrugia Cassar Amor deciza nhar id-9 ta' Dicembru 2002 mill-Prim' Awla tal- Qorti Civili (Rik Nru 1176/2000) fejn gie dikjarat li, "Kwantu ghal 'qerq'… dan certament hu motiv ta' nullita' tal- ftehim jew tal-kuntratt jekk kif del resto jiddisponi l-Artikolu 981(1) tal-Kodici Civili.

L-eghmil doluz pero' ma jista' qatt ikun prezunt u ghandu u jeghleb il-volonta'".

Imbaghad permezz tal-kawza f-ismijiet Kordi Stephen vs Av Francesco Camilleri Podesta et noe deciza nhar id-9 ta' Dicembru 2002 mill-Prim' Awla tal-Qorti Civili (Rik Nru 1781/1998) gie sostnut ukoll li, "Sabiex ikun hemm nullita' ta' zwieg fuq il-bazi li l-kunsens ta' xi wahda mill-paritjiet ikun inkisib b'qerq dwar xi kwalita' tal-parti l- il-hajja taghha ohra mizzewga, huwa mehtieg li tali kwalita':

tfixkel serjament

tista' mix-xorta

1. tkun wahda inerenti ghall-persuna u mhux xi att fil-passat; 2. tkun prezenti fil-mument tac-celebrazzjoni taz-zwieg; 3. tkun gravi jew oggettivament jew soggettivament; 4. ma tkunx maghrufa lill-parti l-ohra; 5. tigi mistura frawdolentement sabiex jigi ottenut il-kunsens

6. trid tipprovoka krizi meta tigi skoperta, ghax inkella jitqies

Il-Qorti tirrileva dwar dan l-Artikolu, li l-attur isostni li qabel ma l- partijiet izzewgu l-konvenuta kienet tidher mara simpatika u kienet taqbel mieghu f'kollox, u li qatt ma ggieldu jew illetikaw u fuq kollox hija urietu li kienet kuntenta b'Malta u li uriet xewqa li tizzewweg u tghix Malta.

Wara li zzewgu u iktar u iktar wara li

Il-Qorti qeghda taghti kredibilita' lill-attur in vista tal-fatt li dawn il-fatti gew anke verifikati mix-xhieda l-ohra li xehdu f'dan il-kaz, izda hawnhekk ghandha kwistjoni li ddur fuq jekk kienx hemm verament ingann jew le da parti ta' l-istess konvenuta, u tenut kont ukoll dak li qed jghid l-attur, li l- konvenuta izzewgitu biss ghaliex riedet tarbija u mhux ghax verament riedet li tizzewweg u taghmel dan il-pass.

Jirrizulta li ma kienx hemm qerq ai termini tal-gurisprudenza citata, jidher car pero' li kien hemm nuqqas serju ta' zmien veru u proprju fejn il-partijiet setghu jsiru jafu iktar lil xulxin u dan kien il-partijiet gejjin minn pajjizi primarjament differenti u milli setghet tifhem din il-Qorti, kienu biss darbtejn ta' perjodi qosra li l-partijiet iltaqghu fizikament flimkien waqt l- gherusija, iz-zminijiet l-ohra kienu komunikazzjonijiet permezz ta' l-internet li kienu pjuttost batuti u dan anke in vista' tal-fatt li kien hemm language barrier qawwija.

Il-Qorti tifhem ukoll, in- natura tal-professjoni li kellha l-konvenuta f'pajjiza, li mhux facli li wiehed jiddeciedi li jitlaq kollox, il-karriera, l-familja, l-pajjiz u jibda hajja gdida f'pajjiz iehor, f'dan il-kaz il-konvenuta ma kienet taf lil hadd f'Malta, izda minkejja kollox il-konvenuta dan il-pass tajjeb jew hazin ghamlitu.

Ghalhekk il-Qorti temmen ukoll li l-konvenuta kellha intenzjonijiet tajba u ma kellhiex intenzjoni li b'xi mod tinganna lill-attur meta dahlet ghaz-zwieg, ma jirrizultax li b'xi mod il-konvenuta ppruvat tqarraq bl-attur intenzjonalment.

Il-Qorti m'hijiex konvinta li l-konvenuta riedet tqarraq bir-rikorrenti, izda jirrizulta li l-konvenuta b'xi mod ma kenitx lesta li tidhol ghaz-zwieg veru u proprju, jew b'xi mod ma kenitx lesta li terfa' r-responsabbilita' li z-zwieg igorr mieghu wara li hi dahlet ghalih.

Illi ghalhekk issa l-Qorti ser tezamina jekk iz-zwieg in dizamina huwiex null ai termini ta' l-Artikolu 19(1)(f) tal-Kap 255 tal-Ligijiet ta' Malta.

Biex tigi milqugha talba ghal dikjarazzzjoni ta' nullita' taz-zwieg f'dan il-kuntest, irid necessarjament jigi ppruvat li xi

wiehed mill-partijiet ghamel simulazzjoni parzjali tal-kunsens tieghu jew taghha.

Hawnhekk il-Qorti ser taghmel referenza ghal gurisprudenza varja.

Fl-ewwel lok fil-kaz Vella Schembri Charles vs Vella Schembri Matilde deciza nhar it-2 t'Ottubru 2003 mill-Prim' Awla tal-Qorti Civili, l-Qorti qalet hekk, "Rigward x'inhuma l-obbligazzjonijiet essenzjali taz-zwieg, dawn huma dawk l- obbligazzjonijiet tal-hajja mizzewga u cjoe` dik ta' unjoni permanenti, esklussiva w irrevokabbli, diretta ghal komunjoni ta' hajja u l-prokreazzjoni u t-trobbija ta' l-ulied.

Tant illi ghalhekk jekk xi wahda mill-partijiet ma jkollhiex il-kapacita' kollha biex tassumi dawn id-dmirijiet, iz-zwieg li jigi hekk kreat ma jistax ikun wiehed validu".

Fl-istess kaz, il-Qorti zzid hekk, "Tezisti simulazzjoni parzjali meta persuna teskludi biss wahda jew aktar mill-elementi essenzjali rikjesti biex jigi stabbilit iz- zwieg bhal per ezempju, l-eskluzjoni tal-prokreazzjoni u trobbija ta' l-ulied, jew l-eskluzjoni ta' l-obbligu tal-fedelta' lejn il-parti l- ohra."

Hawnhekk il-Qorti qeghda wkoll taghmel referenza ghall-kawza AB vs CB deciza fil-31 ta' Ottubru 2007 (Rik Nru:13/2006), fejn fuq bazi ta' fatti kwazi kompletament identici ghall-kaz in dizamina, il-Qorti kif preseduta kienet sabet li z-zwieg bejn il- partijiet kien null ai termini ta' l-Artikoli 19(1)(f) tal-Kap 255 tal- Ligijiet ta' Malta.

Hawnhekk il-Qorti qalet li ladarba l-konvenut ma kellux intenzjoni jikkonvivi allura kien qieghed jeskludi element essenzjali tal-hajja mizzewga, "Mill-provi jirrizulta car li huwa qatt ma kellu l-intenzjoni li jikkonvivi ma' irrevokabbli u esklussiva bazata fuq il-konvivenza diretta lejn il-ben essere

f'unjoni permanenti,

internament u b'att posittiv

irrevokabbli u esklussiva bazata

reciproku, il-prokreazzjoni u t-trobbija tat-tfal… Anke l-fatt per se li xahar wara z-zwieg huwa mar il-Jugoslavia wahdu, kontra r-rieda espressa tal-attrici, fejn dam tlett gimghat mal-familjari tieghu u tahom il-flus li kienu ghar-rigali tat-tieg; dan il-fatt huwa indikattiv tan-nuqas ta' rispett u mhabba da parti tal-konvenut lejn martu".

Illi minn ezami tal-provi, ma hemm l-ebda dubju f'mohh din il- Qorti, li ghalkemm il-konvenuta ghaddiet mic-ceremonja taz- zwieg, hija taghha, eskludiet l-obbligazzjonijiet essenzjali ghall-hajja mizzewga.

Jirrizulta car li hija qatt ma kellha intenzjoni li tghix ma' l-attur f'unjoni permanenti, fuq konvivenza diretta lejn il-ben essere reciproku.

Il-komportament tal-konvenuta wara z-zwieg kien wiehed diskutibbli, fis-sens illi, l-konvenuta bhal donnha qeghda tghix fil-fantasija li tista' tghix hajja mizzewga u zzomm relazzjoni billi hi tghix f'pajjiz u l-attur jghix f'pajjiz iehor.

Il-Qorti thoss li l- konvenuta ma tatx cans bizzejjed lill-konvivenza ma' l-attur biex tasal ghall-konkluzjoni morali illi l-konvenuta ippruvat tghix l- hajja ta' mara mizzewga.

Kif il-konvenuta inqabdet tqila, xaharejn biss fil-konvivenza matrimonjali, mill-ewwel bdiet taghmel pjanijiet biex titlaq lura pajjizha.

Dan il-komportament, juri bic-car li l-konvenuta qatt ma riedet tikkonvivi ma' l-attur, anzi l-fatt wahdu li telqet lura lejn pajjiza kontra r-rieda ta' l-attur, fejn damet hemm ghall-perjodu kollu tat-tqala u rnexxielha tigbed iktar minn sena biex umbaghad inghaqdet lura ma' l-attur ghal ftit jiem, juri car li l-konvenuta kellha nuqqas ta' rispett u ta' mhabba lejn ir-ragel taghha.

Certament li dan iz-zwieg li kellhom il-partijiet ma tistax issejjahlu bhala unjoni ta' mhabba u ghaqda, meta l-element

necessarju ta' l-ghaqda huwa ghal kollox nieqes.

X'kienet ir-

raguni ghaliex il-konvenuta gabet ruhha b'dan il-mod mhux car,

izda jidher car li l-konvenuta ma kenitx matura bizzejjed biex tifhem li l-konvivenza hija element essenzjali taz-zwieg u li ma tista' bl-ebda mod imaginabbli tigi eskluza.

Min-naha l-ohra, jirrizulta li l-attur ghamel minn kollox biex jipprova jsalva z-zwieg tal-partijiet, anke meta l-konvenuta ghaddiet it-tqala kollha barra minn Malta, meta damet biex tigi lura sas-Sajf sussegwenti, huwa qatt ma qata' qalbu u ghamel minn kollox biex tigi lura, u dan rizultat ta' kemm kien ihobb verament lill-konvenuta u lit-tifel tieghu, izda dan kien kollu ghal xejn ghax meta l-konvenuta giet lura, ghamlet ftit jiem u regghet ghamlet minn kollox biex titlaq.

U dan il-komportament ikompli jikkonferma l-konkluzjoni ta' din il-Qorti li l-konvenuta eskludiet ghal kollox il-konvivenza matrimonjali, anzi lanqas biss tat cans li l-hajja matrimonjali tibda.

Ghalhekk il-Qorti hi tal-fehma li dan iz-zwieg huwa null ai termini ta' l-Artikolu 19(1)(f) tal-Kap 255 tal-Ligijiet ta' Malta, minhabba li l-konvenuta eskludiet wahda jew aktar mill-elementi essenzjali ghall-hajja mizzewga u ghalhekk it-talba ta' l-attur jisthoqqilha li tigi milqugha.

Decide Ghal dawn il-motivi, il-Qorti qeghda taqta' u tiddeciedi din il- kawza billi tiddikajra z-zwieg ta' ikkuntrattat bejn il-partijiet fis-26 ta' Novembru 2010 bhala null u bla effett fil-ligi ai termini ta' l-Artikolu 19(1)(f) tal-Kap 255 tal- Ligijiet ta' Malta.

Bl-ispejjez kontra l-konvenuta, b'dan illi provvizorjament l- ispejjez konnessi mal-hatra tal-kuraturi deputati jithallsu mill- attur.

l-attur u

tilqa'

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

QORTI ĊIVILI

Seduta tat-3 ta' Diċembru, 2015

Rikors Maħluf Numru: 296/15LM

(bil-Passaport Ġermaniż Nr 3564078265)

Rat ir-Rikors Maħluf tal-attriċi Francalanza Stephanie Boland (minn issa msejjħa "l-

attriċi") ippreżentat fis-27 ta' Marzu, 2015 fejn ikkonfermat bil-ġurament u

għar-raġunijiet imfissra talbet li din il-Qorti:

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

(1) Illi fis-17 ta' Diċembru 2004 ir-rikorrenti Francalanza Stephanie Boland u l- intimat Peter Boland, it-tnejn ta' Nazzjonalità Ġermaniża, iżżewwġu f'Hildesheim il-Ġermanja.

Ix-xogħol ta' Peter Boland jikkonsisti billi jaħdem bħala manager f'Hotels appartenenti lill-franchise "Maritim Hotel" grupp ta' albergi.

Peter Boland ġie stazzjonat hawn Malta f'Jannar 2005 u Francalanza Stephanie Boland telqet ix-xogħol tagħha fil- Ġermanja u ġiet Malta fid-29 ta' Diċembru 2005.

Huma għexu flimkien sa Marzu 2012 meta Peter Boland qal illi ma riedx illi jibqgħu jgħixu flimkien iżjed u Francalanza Stephanie Boland imbagħad ħarġet jgħixu minn separatament;

joqgħodu.

(2) F'Mejju 2011 fuq is-suġġeriment ta' Peter Boland, Francalanza Stephanie Boland kienet – kontra ċertu konsiderazzjonijiet li kellha – daħlet f'joint venture kummerċjali miegħu fejn ipprovdietlu s-somma ta' €70,000 li hija kienet wirtet, sabiex flimkien jixtru proprjetà immobbli f'Malta.

Ix-xiri ma kienx sar, u proċeduri jeżistu kontra s-suppost bejjiegħa li ġew imħallsa din is-somma u fil-fatt ukoll ġew imħallsa somom oħra;

(3) Ir-rikorrenti Francalanza Stephanie Boland talbet li din is-somma ta' €70,000 tiġi rimborżata lilha minn Peter Boland.

Peter Boland aċċetta; u sa Jannar 2014 Peter Boland kien ġa ħallas akkont is-somma ta' €47,200 li jħalli bilanċ għalhekk ta' €22,800 li kellhom jiġu mħallsa b'rati ta' €900 kull pagament, pagabbli fl-ewwel ġurnata ta' kull xahar mill-perijodu Marzu 2014 sa Frar 2016 (iż-żewġ xhur inklużi), kif jidher mill-kronoloġija ta' fatti (Dok A); mill-aċċettazzjoni da parti ta' Peter Boland datat 23 t'Awwissu 2012 (Dok B); rendikont ta' ħlas magħmul, bl-ammonti dovuti (Dok Ċ);

(4) Illi mis-suespost jirriżulta li Doerthe Stephanie Boland hija kreditriċi ta' Peter Boland fl-ammont totali ta' €22,800, u Peter Boland m'onorax il-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

ħlasijiet ta' tlettax (13)-il skadenza, kull waħda ta' €900, li ġew dovuti mill-perijodu Marzu 2014 sa Marzu 2015, għalhekk total ta' €11,700.

Jgħid l-intimat għaliex din l-Onorabbli Qorti għar-raġunijiet fuq imsemmija m'għandhiex:

(1) Tiddikjara illi Peter Boland huwa debitur ta' Francalanza Stephanie Boland;

(2) Tiddikjara li minn din is-somma Peter Boland kellu jħallas pagamenti mensili ta' €900, liema pagamenti ġew dovuti fl-ewwel ġurnata ta' kull xahar mill-perjodu ta' Marzu 2014 u sussegwenti;

(3) Tikkundanna lil Peter Boland iħallas lil Francalanza Stephanie Boland is- somma ta' €11,700 rappreżentanti tlettax (13)-il skadenza ta' €900 kull waħda, li sallum ġew dovuti i.e. għall-perjodu Marzu 2014 sa Marzu 2015 iż-żewġ xhur inklużi.

Bl-imgħaxijiet ta' 8% dovuti mid-data meta l-iskadenzi ġew dovuti sad-data tal-pagament effettiv u bl-ispejjeż inkluż dawk tal-ittra uffiċċjali tas-16 ta' Diċembru 2014 kontra Peter Boland.

Rat ir-Risposta Maħlufa tal-konvenut Peter Boland (minn issa "il-konvenut")

ippreżentata fit-30 t'April 2015 fejn eċċepixxa s-segwenti:

(1) Preliminarjament, din hija azzjoni bejn żewġ miżżewwġin, u għalhekk l-azzjoni per se hija insostenibbli peress li għajr kawża ta' separazzjoni l-miżżewwġin ma jistgħux jagħmlu kawżi kontra xulxin speċjalment sabiex wieħed minnhom jiġi ddikjarat kreditur tal-ieħor u dana peress illi:

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

il-partijiet għandhom il-komunjoni tal-akkwisti viġenti bejniethom u dana kif jipprovdi l-Artikolu 1316(2) tal- Kapitolu 16 et seq;

(ii) għadhom sallum mhux separati;

(2) Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, il-flejjes li l-attriċi qiegħda titlob mingħand l-esponenti għaddew għand terzi, u hija għandha dritt tiġborhom mingħand it-terzi u mhux mingħand l-esponenti;

(3) Illi jrid isir il-kjamat in kawża tat-terz li għandu għaddew il-flus in

kwistjoni;

(4) Illi l-esponenti m'għandux ibati l-ispejjez ta' din il-kawża;

(5) Salv eċċezzjonijiet oħra permissibbli bil-liġi.

Rat il-verbal tas-seduta tas-6 ta' Mejju, 2015 fejn ġiet ordnata l-inverżjoni tal-

provi dwar l-ewwel eċċezzjoni tal-konvenut.

Rat l-atti kollha tal-kawża u d-dokumenti li ġew esebiti mill-attriċi.

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet rispettivi tal-partijiet dwar l-ewwel eċċezzjoni

tal-konvenut.

Rat il-verbal tas-seduta tad-29 ta' Settembru, 2015 fejn l-abbli difensuri tal-

partjiet iddikjaraw li m'għandhomx provi xi jressqu dwar l-ewwel eċċezzjoni

tal-konvenut u qablu illi l-kawża titħalla għas-sentenza dwarha.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 14

Rikors Viacava Nru. 296/2015LM

Rat li l-kawża tħalliet għallum għas-sentenza dwar l-ewwel eċċezzjoni;

Ikkunsidrat:

Illi f'din il-kawża, ma tressqux provi għajr id-dokumenti esibiti mill-attriċi, il-

fatti esposti fir-rikors ġuramentat tagħha, u dawk esposti fir-risposta

ġuramentata tal-konvenut.

Jidher li sostanzjalment fuq il-fatti ma hemmx

kontestazzjoni bejn il-partijiet.

Illi l-konvenut, fin-nota ta' sottomissjonijiet tiegħu, paragrafu D.3 (fol.

stqarr "illi huwa paċifiku li l-likwidazzjoni tal-komunjoni tal-akkwisti u l-

assenjazzjoni tad-debiti bejn il-miżżewwġin, hija kompetenza tal-Qorti Ċivili

(Sezzjoni tal-Familja)".

Din l-affermazzjoni li ma ġietx kontradetta, almenu

mhux espliċitament, fin-nota ta' osservazzjonijiet responsiva tal-attriċi.

istqarrija mhix sempliċi osservazzjoni jew sottomissjoni, imma vera u proprja

eċċezzjoni.

Qajla hemm bżonn jiġi mfakkar li mhux kull eċċezzjoni tista'

titqanqal f'kull waqt tas-smigħ tal-kawża meta hekk jidhirlu l-konvenut; u li

eċċezzjoni għandha titqanqal formalment fin-nota tal-eċċezzjonijiet – u biss

bil-permess tal-Qorti - jew meta jkun il-każ, f'nota t'eċċezzjonijiet ulterjuri u

mhux f'nota ta' sottomissjonijiet.

Hemm xi sentenzi li jaffermaw li "hu obbligu tal-ġudikant li, meta jiġi biex

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

jaqta' l-kawża, jeżamina u jivvaluta l-mezzi kollha ta' difiża li l-partijiet ikunu

Ċivili, 04.11.1955].

B'danakollu daqstant ieħor hemm sentenzi li huma tal-

fehma kuntrarja: "eċċezzjonijiet formali m'għandhomx jingħataw f'Nota tal-

Osservazzjonijiet imma bil-mod formali proċedurali" (Emmanuele Grushenko Bartolo vs.

Francesco Ebejer, Appell Inferjuri, 15.04.1950).

Jissokta allura jingħad illi

"meta eċċezzjoni ma tiġix mogħtija formalment qisha m'hijiex quddiem il-

Qorti u l-Qorti mhix tenuta tiddeċidieha" (Maria Guillaumier vs. Dolores Stapley,

Appell Ċivili, 22.10.1954 u Tommaso Buttigieg Scicluna vs. Carmela Konietzny et,

Prim'Awla, Qorti Ċivili, 19.10.1954).

Fil-fehma ta' din il-Qorti, jekk tittieħed il-linja li eċċezzjonijiet bħal dawn jiġu

kkunsidrati, iridu jiġu rispettati il-prinċipji fontamentali tal-audi alteram

Għalhekk, trid tingħata opportunità lill-

kontro-parti tirribatti, anke okkorrendo billi tressaq il-provi, għaliex altrimenti

tkun ġiet sorpriża b'eċċezzjoni fl-aħħar tal-kawża (jew xi stadju tagħha, bħalma

huwa dan il-każ) f'mument fejn hi tkun għalqet il-provi tagħha u forsi wkoll

tkun diġà ppreżentat nota ta' sottomissjonijiet jew inkella ttrattat oralment il-

veduti tagħha.

Illi kif diġà aċċennat, apparti l-kwistjoni jekk kellhiex l-eċċezzjoni tan-nuqqas

ta' kompetenza rationae materiae titqanqal formalment jew le, hemm il-

kunsiderazzjoni l-oħra tal-preklużjoni, iġifieri jekk setgħetx titqanqal f'dan l-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

istadju, inkella kellhiex titqajjem fil-bidu tal-kawża, ossia in limine litis.

eċċezzjoni hija waħda dilatorja billi jekk tintlaqa', l-attur ikun jista' jiftaħ il-

kawża mill-ġdid quddiem il-Qorti kompetenti.

Sa żminijiet riċenti, kien jitqies li

jekk il-konvenut ma jqanqalhiex fil-bidu tal-kawża, ikun irrinunzja għall-

eċċezzjoni.

F'Emanuel Lawrence Royle fil-kwalità tiegħu ta' Amministratur

tal-eredità ta' Natalizia Hodzic vs. Bernardina armla ta' Joseph FAUZZAAvallone

(Qorti tal-Appell, Sede Inferjuri 28.10.1994), il-Qorti kkwotat lil Sir Antonio

Zammit Pace sentenzi li ngħataw wara attakkaw

dan il-prinċipju u ddeċidew li billi din l-eċċezzjoni tista' tiġi mqanqla ex officio

mill-Qorti, il-konvenut li ma jqanqalhiex fil-bidu tal-kawża mhux bilfors ikun

qiegħed jirrinunzja għaliha.

noe et – Qorti tal-Appell, 14.04.1997 – sar appell minn sentenza li qieset li l-

eċċezzjoni ta'

imqanqla fil-bidu tal-kawża kienet

irrinunzjata.

Il-Qorti tal-Appell qalet li din l-eċċezzjoni kien messha saret ex

Hija kkwotat lil Edward Pleven vs. Edward

Zarb – Qorti tal-Appell, 11.05.1992): "din il-Qorti hija obbligata li tħares u

tissalvagwardja f'kull deċiżjoni li tagħti l-Ordni Pubbliku bħal ma hija din il-

kwistjoni ta' inkompetenza".

Din is-sentenza ġiet iktar riċentement ikkwotata

b'approvazzjoni f'Sea Services Ltd vs. Paul Micallef Moreno et – Prim'Awla

12.12.2001: "Minkejja li l-eċċezzjonijiet dilatorji għandhom jingħataw fil-bidu

tad-difiża, l-eċċezzjoni tal-inkompetenza tal-Qorti għandha neċessarjament tiġi

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

sollevata mill-Qorti ex officio meta jkun hemm l-estremi tagħha, peress illi din

hija kwistjoni li tolqot l-organizazzjoni tal-Qrati u għalhekk għall-isfera ta' ordni

pubbliku u li l-Qorti hija obbligata li tħares u tissalvagwardja f'kull deċiżjoni li

tagħti, trid bilfors tiġi sollevata u deċiża minnha."

Illi però f'dan il-każ, l-eċċezzjoni ta' inkompetenza rationae materiae ma treġix

billi dak li qiegħed jiġi eċċepit fil-verità mhuwiex li hemm Qorti oħra, u mhux

din il-Qorti, li hija kompetenti biex tisma' il-materja li tifforma s-suġġett ta'

dan il-każ imma li l-kawża tista' tinstema' minn sezzjoni differenti tal-istess

Qorti u ċjoѐ il-Qorti Ċivili.

Din il-kwistjoni ġiet mistħarġa b'mod mill-aktar

erudit mill-Maġistrat (issa Erhan) Anthony Khan sedenti fil-Qorti tal-

Maġistrati (Għawdex)(Ġurisdizzjoni Superjuri)(Sezzjoni tal-Familja) fil-kawża A

vs. B (Ċitazz Nru. 17/2008) deċiża fid-9 ta' Diċembru, 2008 fejn ġie eċċepit li

kienet kompetenti dik il-Qorti iżda fis-Sezzjoni Ġenerali tagħha.

Iż-żewġ

sezzjonijiet tal-Qorti t'Għawdex huma paralleli għaż-żewġ sezzjonijiet tal-Qorti

Ċivili u għalhekk ir-raġunament tal-Imħallef Khan japplika ugwalment għal din

il-Qorti.

Huwa ċaħad l-eċċezzjoni iżda ordna li l-kawża tkompli tinstema' mis-

Sezzjoni Ġenerali tal-istess Qorti.

Il-mertu tal-każ kien dwar nuqqas ta' missier

li jindokra u jeduka lil bintu u li għamlilha ħsara psikika:

Skont l-Ordni dwar Twaqqif ta' Sezzjonijiet tal-Qrati Ċivili (S.L. 12.20.), il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri hi maqsuma f'żewġ sezzjonijiet:-

(a) Is-Sezzjoni Familja; u

(b) Is-Sezzjoni Ġurisdizzjoni Ġenerali (Regolament 9).

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

B'applikazzjoni ta' Regolament 4, is-Sezzjoni Familja għandha tiġi assenjata dawk il- kawżi li jaqgħu fil-kompetenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri u li għandhom x'jaqsmu ma':-

(a) it-Titoli I, II u IV tal-Ewwel Ktieb tal-Kodiċi Ċivili; (b) l-Ordinanza dwar l-Esekuzzjoni ta' Digrieti ta' Manteniment; (c) l-Att dwar l-Esekuzzjoni Reċiproka ta' Ordnijiet ta' Manteniment; (d) l-Att dwar iż-Żwieġ; u (e) l-Att dwar is-Sekwestru u Kustodja ta' Minuri.

il-kategorija

Skont l-istess regolamenti hu r-Reġistratur li għandu jassenja l-kawża lis-sezzjoni "...skont li kawża tkun taqa' taħtha."

Però effettivament dak li qiegħed jiġri fir-realtà hu li l-avukat li jirredigi r-rikors ġuramentat jindika quddiem liema sezzjoni għandha tinstema' l-kawża, u r- Reġistratur jassenja l-kawżi skont dak li jkun ġie dikjarat fir-rikors ġuramentat.

Il- kategorija li kawża tkun taqa' taħtha m'hijiex neċessarjament dik li tiġi indikata mill- avukat li jirrediġi l-att ġudizzjarju, u r-regolamenti ma jgħidux li r-Reġistratur hu marbut b'dak li jkun ġie dikjarat fir-rikors li bih ikun inbeda l-proċediment.

Tant hu hekk li l-istess regolamenti jipprovdu li fejn hemm nuqqas ta' qbil f'liema sezzjoni għandha tiġi assenjata kawza, il-kwistjoni għandha tiġi riferuta lill-Prim'Imħallef li għandu jiddeċidi lil liema sezzjoni għandha tiġi assenjata l-kawża.

Il-Qorti tal- Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri hi waħda, li mbagħad hi maqsuma f'żewġ sezzjonijiet skont in-natura tal-kawża.

M'hemmx kontestazzjoni bejn il- partijiet li din il-kawża taqa' fil-kompetenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri.

Id-dubju hu quddiem liema sezzjoni ta' din il-qorti għandha tinstema' l-kawża.

Fil-fehma tal-qorti din m'hijiex materja ta' kompetenza ratione materiae, għaliex il-kawża ġiet preżentata quddiem il-qorti kompetenti (Qorti tal- Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri).

Għalhekk it-tieni eċċezzjoni tal- konvenut m'hijiex ġustifikata.

Il-fatt li kawża tiġi assenjata lil sezzjoni u mhux oħra, m'għandha qatt tagħti lok sabiex il-qorti li lilha tiġi assenjata l-kawża tagħti deċiżjoni li m'hijiex kompetenti ratione materiae u bil-konsegwenza li l-konvenut jiġi liberat mill-osservanza tal-ġudizzju.

Dan iktar u iktar meta tqis li skont ir-regolamenti hu d- dmir tar-Reġistratur li jassenja l-kawżi lis-sezzjonijiet differenti ta' qorti, u r- regolamenti jipprovdu x'għandu jsir f'każ ta' nuqqas ta' qbil lil liema sezzjoni għandha tiġi assenjata l-kawża.

F'kull każ, fil-fehma tal-qorti din il-kawża ma kenitx taqa' fil-kategoriji ta' kawżi li għandhom jinstemgħu mis-Sezzjoni Familja u kellha tiġi assenjata mir-Reġistratur lis- Sezzjoni Ġurisdizzjoni Ġenerali.

Kif rajna l-finalità tal-kawża hi l-likwidazzjoni u riżarċiment tad-danni, materja li taqa' taħt it-Tieni Ktieb, Taqsima II tal-Kodiċi Ċivili.

Għalhekk ma taqax f'dik il-kategoriji ta' kawżi li għandhom jinstemgħu mis-Sezzjoni Familja.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

Għal dawn il-motivi l-qorti qegħda tiċħad it-tieni eċċezzjoni b'dan li qegħda tordna li l-kawża tkompla tinstema' mis-Sezzjoni Ġenerali ta' din il-qorti."

Illi kif fuq spjegat, is-Sezzjoni tal-Familja tal-Qorti Ċivili għandha l-materji

assenjati lilha minn Regolament 4 tal-iskeda marbuta mal-paragrafu 2(a) tal-

Avviż Legali 397 tal-2002 (S.L. 12.20) kif sussegwentement emendat.

Għal dak

li jirrigwarda Regolament 4(a), l-Ewwel Ktieb tal-Kodiċi Ċivili jittratta – u fil-fatt

huwa hekk intitolat – "Fuq il-Persuni" b'kuntrast mat-Tieni Ktieb li jittratta

"Fuq il-Beni".

Subtitlu I ta' Titlu I tal-Ewwel Ktieb jittratta "Fuq il-Jeddijiet u d-

Dmirijiet tar-raġel u l-mara lejn xulxin" iżda dan jagħmlu mil-lat personali,

bħad-dmir li jikkontribwixxu għall-ħtiġijiet tal-familja u jedukaw u jmantnu lil

uliedhom, u l-kunjom tal-mara u tal-ulied.

Huwa biss l-Artikolu 3A li jitkellem

fuq proprjetà - dik tad-dar matrimonjali.

Sub-Titlu II ta' Titlu I jittratta "Fuq il-

Jeddijiet u Dmirijiet bejn Axxendenti, Dixxendenti u Aħwa" essenzjalment

dwar manteniment.

Sub-Titlu III ta' Titlu I jittratta "Fuq il-Firda Personali"

filwaqt li Sub-Titlu IV ta' Titlu I jitkellem "Fuq id-Divorzju".

Titlu II jitkellem

"Fuq il-Filjazzjoni" u Titolu IV huwa "Fuq is-Setgħa tal-Ġenituri".

Imbagħad

Regolament 4(b) u (ċ) jittratta dwar Ordnijiet ta' Manteniment; Regolament

4(d) dwar l-Att taż-Żwieġ u Regolament 4(e) dwar l-Att dwar il-Kustodja tat-

Illi fil-fehma ta' din il-Qorti, l-ebda wieħed mill-każijiet assenjati lis-Sezzjoni tal-

Familja ta' din il-Qorti ma japplikaw għall-kwistjoni li għandha quddiemha li

tirrigwarda talba għal rimbors ta' somma flus, proprjetà parafernali tal-mara,

mingħand żewgha.

Għalhekk din il-kawża sewwa tressqet quddiem din is-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

sezzjoni tal-Qorti Ċivili.

L-Ewwel Eċċezzjoni

Illi essenzjalment, l-ewwel eċċezzjoni hija fis-sens li l-miżżewġin, bħalma huma

l-partijiet, ma jistgħux jagħmlu kawża kontra xulxin, għajr kawża għal

separazzjoni.

Għalhekk hija improponibbli kawża fejn wieħed minhom jitlob li

jiġi ddikjarat kreditur tal-ieħor, billi hemm fis-seħħ bejniethom il-komunjoni

Fin-nota ta' sottomissjonijiet, il-konvenut ikompli jelabora li tali

azzjoni tista' ssir biss kemm-il darba tkun ġiet xolta l-komunjoni tal-akkwisti.

Illi l-Qorti ma taqbilx mas-sottomissjoni tal-konvenut li l-miżżewġin mhux

mifrudin ma jistgħux jagħmlu kawżi kontra xulxin jekk mhux kawża ta'

separazzjoni.

Per eżempju, jistgħu jagħmlu kawża kontra xulxin għall-ħlas ta'

Illi infatti hemm disposizzjoni fil-Kodiċi Ċivili – l-Artikolu 1331 – li stranament l-

ebda parti m'għamlet aċċenn għaliha u li tittratta proprju t-teħid ta' flus jew

oġġetti oħra minn beni parafernali a benefiċċju tal-komunjoni tal-akkwisti:

(1) Kull waħda mill-par jiet ż-żwieġ għandha tagħ lura lill-komunjoni tal- akkwis kull somma ta' us jew il-valur ta' kull oġġe li par sta' tkun ħadet mill- akkwisti biex tħallas djun li ma jaqgħux taħt id-disposizzjonijiet tal-artikolu 1327, kemm-il darba ma turix li l-att kien wieħed vantaġġuż għall-komunjoni jew ikun sar biex jinqdew il-ħ ġiet tal-familja.

(2) ull waħda mill-par jiet ż-żwie għandha jedd li tħallas lura ull somma ta' us jew il-valur ta' ull o e li j unu eħdu mill-beni parafernali tagħha meta

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

dawk il- us ikunu ntefqu jew dak l-oġġe ikun intuża dwar dejn jew inves ment tal- komunjoni tal-akkwisti.

(3) Par ż-żwieġ li tkun kreditur tal-komunjoni tal-akkwisti tista' titlob li tingħata beni tal-komunjoni sal-valur tal-kreditu tagħha.

Il-ħlas lura mill-beni tal-komunjoni tal-akkwisti jsir l-ewwel billi jingħataw flus, imbagħad mobbli u fl-aħħarnett immobbli.

(4) Dan il-ħlas lura għandu jsir meta spiċċa l-komunjoni tal-akkwisti:

Iżda l-qorti tista' tawtorizza li ull ħlas lura bħal dan isir f'data qabel meta l- interessi tal-familja he jeħ e u jew jipperme u."1

Illi għalhekk m'hemmx dubbju li hemm sitwazzjoni li fiha l-liġi tippermetti li

ssir talba għall-ħlas lura ta' flus trasferiti mill-assi parafernali lill-komunjoni tal-

akkwisti anke qabel ix-xoljiment tal-komunjoni tal-akkwisti.

Illi tibqa' l-kwistjoni jekk l-obbligazzjoni tar-restituzzjoni tal-flus trasferiti mill-

attriċi lil żewġha tappartjenix lill-komunjoni tal-akkwisti jew le.

1320 tal-Kodiċi Ċivili li jgħid x'jidħol fil-komunjoni u ċjoѐ: (a) dak kollu li l-

partijiet jakkwistaw bil-ħidma tagħhom; (b) frottijiet tal-beni parafernali; (ċ)

frottijiet tal-beni tat-tfal soġġetti għall-użufrutt ta' ġenitur; (d) beni akkwistati

bi flus jew beni tal-akkwisti; (e) beni akkwistati bi flus parafernali salv jedd

għar-rimbors ta' spejjeż; u (f) rebħ bix-xorti.

Skont l-Artikolu 1334(1) tal-Kodiċi Ċivili, "meta l-komunjoni tal-akkwis jkunu

jeżistu bejn il-miżżewġin, il-beni kollha li ma jaqgħux taħt l-Artikolu 1320(a) sa

(f) jew ma jkunux dotali huma parafernali."

Li jfisser li l-lista msemmija ta' beni

1 Emfażi ta' din il-Qorti.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 14

Rikors Viacava Nru. 296/2015LM

tal-komunjoni hija eżawrjenti u mhux dimostrattiva; u li kull ħaġ'oħra li mhix

imsemmija hija parafernali.

Illi l-flus li l-attriċi pprovdiet biex issir joint venture kummerċjali ma' żewġha

biex jixtru proprjetà immobbli, ma tappartjeni għall-ebda waħda minn dawn il-

kategoriji.

Il-konvenut kien sempliċiment depożitarju ta' dawn il-flus, sakemm

jitħallsu lill-bejjiegħa prospettivi.

Li kieku sar ix-xiri, il-proprjetà immobbli

kienet possibilment taqa' taħt kategorija "(e)" tal-Artikolu 1320 tal-Kodiċi

Ċivili, anke fl-ipotesi li dawn il-flus effettivament għaddew għand il-bejjiegħa

L-Imġarr dan hu għal kollox irrilevanti ladarba l-konvenut fil-fatt irrikonoxxa

d-debitu tiegħu fir-rigward tal-attriċi meta obbliga ruħu li jirrestitwixxi s-

somma inkwistjoni lill-attriċi, kif fil-fatt beda jagħmel tant li diġà kien

irrestitwixxa parti sostanzjali sew mis-somma oriġinarjament mgħoddija lilu

mill-attriċi.

F'dan kollu, il-komunjoni tal-akkwisti ma tidħol imkien.

Għalhekk

l-ebda formalità rikjesta,

partikolarment l-ebda ħtieġa ta' awtorizzazzjoni mill-Qorti sabiex ir-raġel

jirrestitwixxi lill-attriċi s-somma ta' flus inkwistjoni, bħalma kien ikun il-każ li

kieku s-somma inkwistjoni daħlet fil-komunjoni tal-akkwisti.

Għar-ra unijiet premessi il-Qorti qiegħda tiċħad l-ewwel eċċezzjoni tal-

konvenut u tordna t-tkomplija tal- awża bil-produzzjoni tal-provi dwar il-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 14

Rikors Maħluf Nru. 296/2015LM

L-ispejjeż riżervati għall- udizzju finali.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 14 minn 14