Kopja Informali ta' Sentenza

QORTI TA' L-APPELL KRIMINALI

Seduta tat-3 ta' Novembru, 2014

Rat l-imputazzjonijiet dedotti mill-Pulizija Eżekuttiva kontra David Shaun Galea, detentur tal-karta tal-identita` bin-numru 265390(M) talli fit-12 ta' Jannar 2011, ghal-habta ta' 15.40hrs fi Triq Manuel Dimech, Qormi:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

(1) saq vettura Nru. LCA-474 meta kellu liċenzja tas-sewqan sospiża u meta kien hekk sospiż milli jsuq b'sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) datata 24/7/2008 (Magt.

(2) saq l-istess vettura Nru LCA-474 mingħajr ma kellu liċenzja tas-sewqan mill- Awtorita` għat-Trasport f'Malta;

(3) saq 1-imsemmija vettura meta ma kienx kopert b'polza ta' assigurazzjoni dwar ir-riskji tat-terzi persuni;

(4) saq vettura Nru LCA-474 b'manjiera perikoluża;

(5) saq vettura Nru LCA-474 mhux fuq in-naħa tax-xellug tat-triq;

(6) sar reċidiv b'sentenzi tal-Qorti tal-Maġgistrati (Malta) datati 24/7/2008 u fit-28/1/2010 (Magt Dr. S. Demicoli LL.D) liema sentenzi huma definittivi u ma jistgħux jiġu mibdula;

Il-prosekuzzjoni talbet li l-imsemmi David Shaun Galea jiġi skwalifikat milli jieħu jew ikollu ebda liċenzja tas-sewqan għal perjodu ta' żmien li l-Qorti jidhrilha xieraq;

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bhala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali ta' l-20 ta' Marzu 2012 fejn dik il-Qorti, wara li rat l-artikoli 15(1)(a)(2)(3) u 59 tal-Kap 65, l-artikolu 3 tal-Kap 104, l-artikoli 49 u 50 tal-Kap 9 u MVR 75 LS.65.11, ikkundannat lill-imsemmi David Shaun Galea għall-piena ta' sitt xhur priġunerija kif ukoll, a tenur ta' l-artikolu 3(2)(c) ordnat il-konfiska tal-vettura numru tar-reġistrazzjoni LCA-474;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat ir-rikors ta' appell ta' David Shaun Galea ppreżentat fid-29 ta' Marzu 2012 fejn talab li din il-Qorti tħassar u tannulla s-sentenza appellata, fis-sens li ma ġewx spjegati l-fatti, kif jitlob l-artikolu 382 tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta; jew fin-nuqqas, tħassarha u tirrevokaha fit-totalita` tagħha in kwantu ma hemmx provi biżżejjed sabiex setgħu iwasslu għall-kundanna tiegħu, u għalhekk tilliberah minn kull piena u imputazzjoni; jew fin-nuqqas, filwaqt li tikkonfermaha in kwantu sabitu ħati ta' l-imputazzjonijiet numri tnejn, tlieta, erbgħa u ħamsa, tvarjaha u timmodifikaha fis-sens illi tilliberah mill-ewwel imputazzjoni u kif ukoll mis-sitt imputazzjoni fejn ġiet imputata lilu r-reċidiva bis-sentenzi hemm ċitati, u fi kwalunkwe każ tikkonverti l-piena għal waħda li fiċ-ċirkostanzi ma tkunx priġunerija effettiva;

Rat l-atti kollha tal-kawża; rat il-fedina penali aġġornata ta' l-appellant esebita mill-prosekuzzjoni b'ordni ta' din il-Qorti; semgħet ix-xhieda mill-ġdid; semgħet it-trattazzjoni; ikkunsidrat:

L-aggravji ta' l-appellant huma s-segwenti:

"Illi fl-ewwel lok, l-esponent jikkontendi li s-sentenza odjerna hija nulla, u dan għaliex l- ewwel Onorabbli Qorti ma spjegatx biżżejjed il-fatti illi tagħhom l-esponent instab ħati, u dan imur kontra dak li jitlob l-Artikolu 382 tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta.

Miżjud ma' dan, għandu jingħad illi anke meta ordnat il-konfiska tal-vettura, il-Qorti ċċitat artikolu tal-liġi, iżda ma ċċitatx għal liema kapitolu tal-liġijiet ta' Malta jirreferi dan l-artikolu.

"Illi subordinatament, u mingħajr preġudizzju għall-premess, għandu jingħad illi fil- mument ta' l-allegat reat, il-Pulizija ma identifikawx il-persuna, iżda ħadu biss in-numru tal-vettura.

Fi kliem iż-żewġ uffiċjali tal-Pulizija li xehdu: 'aħna ħadnielu n-numru LCA- 474 u l-għada l-Ħamis 13/1/11 mort inkellem lil sid il-vettura li huwa ċertu Mario Galea'.

Fil-ħin illi seħħ l-allegat reat, għalhekk ma jistax jingħad biċ-ċertezza li trid il-liġi min kienet il-persuna li kienet qed issuq il-vettura.

Iktar minn hekk, kien biss l-għada (jiġifieri għaddew numru ta' sigħat, jekk mhux ġurnata), li l-Pulizija marru jkellmu lis-sid il- vettura!

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"Illi fil-fatt l-unika prova li hemm dwar l-allegat fatt hu l-affidavit tal-Pulizija, li huwa kostruwit fuq informazzjoni li ħadu mingħand missier l-appellant, u cioe` Mario Galea, u fuq ammissjoni ta' l-esponent stess meta mar minn jeddu għand il-Pulizija.

"Illi l-esponent isostni illi tali ammissjoni u l-mistoqsijiet li saru anke lill- missier, li kien akkużat fi-istess seduta ma' l-iben, ġew meħuda meta ma kinux muniti bl-avviż lil kull wieħed minnhom li setgħu jikkonsultaw ma' l-avukati rispettivi tagħhom.

"Illi di piu` kwalunkwe ħaġa li qal il-missier fuq ibnu għandha titqies li setgħet kienet dikjarazzjoni ta' ko-akkużat u aktar minn hekk, peress li hu relatat miegħu bid-demm, ġew skartati s-salvagwardji li jingħataw lil parentela ta' din ix-xorta mill-Artikolu 633 tal- Kap. 9 tal-Liġijiet ta' Malta.

"Illi di piu` kien hemm kunflitt ta' provi, dwar jekk ir-reat in kwistjoni ġarax fil-ġurnata li qed tiġi imputata lill-esponent, u fil-fatt sar verbal f'dan is-sens li jwassal għal dubju serju jekk il-jum li allegatament ġie kommess ir-reat fih kienx dak tat-12 ta' Jannar 2011.

"Illi di piu` l-ewwel akkuża ma treġġix peress li s-sospensjoni tal-liċenjza msemmija fid- deċiżjoni tal-Maġistrat Saviour Demicoli ta' l-24 ta' Lulju 2008 kienet għal perjodu ta' sena u nofs, u kwindi l-effetti tas-sospensjoni kienu sa l-24 ta' Jannar 2010; meta l- allegat reat li qed jiġi akkużat bih fil-kawża odjema okkorra fit-12 ta' Jannar 2011.

"Illi ma tirriżultax lanqas ir-reċidiva peress li f'ebda stadju tal-kawża ma ġew esebiti kopji awtentiċi tas-sentenzi ċitati.

Il-fedina penali waħidha ma tissodisfax l-estremi kollha tal- provi rikjesti biex tikkonfigura r-reċidiva.

Il-fedini penali ma huma xejn ħlief assunt tas- sentenzi għall-fini ta' referenzi dipartimentali.

"Illi fi kwalunkwe każ, sitt xhur priġunerija għal reat ta' din ix-xorta, anke jekk għas- saħħa ta' l-argument tikkonfigura r-reċidiva, kienu esaġerati fiċ-ċirkostanzi, tenut kont li l-partijiet saħansitra qablu li l-esponent jagħmel xogħol ta' delivery man u li l-iskop ta' piena ta' priġunerija se tkun biss intiża biex tħarbatlu ħajtu meta llum għandu impjieg full-time u għadu ta' eta` relattivament żgħira.

"Illi dawn ix-xorta ta' pieni huma sproporzjonati tenut kont per eżempju li fil-kawza Il- Pulizija vs. Ludwig Micallef deċiża fl-1 ta' Marzu 2012, il-Qorti ta' l-Appell Kriminali

issostitwiet piena ta' karċerazzjoni effettiva għal waħda sospiża, u dan f'każ ta' reat li

kien saħansitra wassal għall-mewt ta' Clifford Micallef."

Fis-seduta tal-15 ta' Mejju 2013 l-Avukat Dottor Andy Ellul għall-appellant irtira l-aggravju fejn ikkontenda illi s-sentenza hija nulla għaliex l-ewwel Qorti ma spjegatx biżżejjed il-fatti illi tagħhom huwa nstab ħati, u għaliex meta ordnat il-konfiska tal-vettura, għalkemm iċċitat artikolu tal-liġi ma ċċitatx il-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

kapitolu tal-Liġijiet ta' Malta li dwaru jirreferi dan l-artikolu.

Inoltre rtira wkoll l- aggravju li permezz tiegħu kkontenda li kien hemm konflitt ta' provi dwar jekk ir-reat in kwistjoni ġarax fil-ġurnata li qed tiġi imputata lilu.

Konsegwentement din il-Qorti qed tastjeni milli tieħu konjizzjoni ulterjuri ta' dawn l-aggravji.

Din il-Qorti sejra issa tikkonsidra l-provi li tressqu mill-prosekuzzjoni.

Bħala xhieda għandna l-affidavit ta' P.S. 305 A. Gauci u dak ta' P.C. 804 L. Formosa.

Imbagħad quddiem din il-Qorti xehed il-Maġġur 227 Joseph Chalker li kkonferma li kien ippreżenta dawn l-affidavits.

Xehdu wkoll viva voce l- imsemmijin P.S. 305 u P.C.804 kif ukoll Stephen Cachia in rappreżentanza ta' Transport Malta.

Issa, kemm P.S. 305 kif ukoll P.C. 804 xehdu illi kellmu lil Mario Galea, missier l-appellant.

Mario Galea ma ġiex prodott bħala xhud u għalhekk dak li seta' qalilhom dan Mario Galea jista' jitqies biss bħala hearsay evidence.

Fuq dak li qalilhom Mario Galea, bagħtu għall-appellant biex ikellmuh u dan mar l- uffiċċju ta' l-ALE fejn ġie mistoqsi minn P.S. 305 jekk kienx hu qiegħed isuq il- vettura in kwistjoni.

Skond P.S. 305 u P.C. 804, l-appellant ammetta magħhom li kien hu li saq il-karozza in kwistjoni.

Din id-dikjarazzjoni hi l-unika prova li fuqha l-prosekuzzjoni qed tibbaża l-każ tagħha, peress illi P.S. 305 u P.C. 804 ma setgħux jidentifikaw min kien qiegħed isuq il-karozza LCA-474, salv li kienet misjuqa minn żagħżugħ.

Issa, fis-sentenza mogħtija minn din il-Qorti diversament presjeduta fl-20 ta' Ġunju 2014 fl-ismijiet Il-Pulizija v. Omar Psaila, fejn ukoll kellu jiġi deċiż jekk kellux jiġi injorat dak li l-appellat f'dak il-każ kien qal lill-uffiċjali tal-Pulizija qabel ma saret stqarrija bil-miktub, intqal hekk:

"M'hemmx dubju li l-appellat ingħata twissija mill-Pulizija qabel ma beda jitkellem.

Dan il-punt joħroġ mix-xhieda mogħtija mit-tliet uffiċjali.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"L-artikolu 658 tal-Kap 9 huwa importanti ferm għax jista' jintuża f'każ li persuna ma tkun wieġbet għall-ebda mistoqsija fl-istqarrija bil-miktub iżda tkun tkellmet dwar l- għemil li wettqet.

Dak li jgħid imputat lil xi persuna oħra jista' jittieħed bħala prova u ma jitqiesx bħala hearsay.

"Jekk wieħed iqis il-kriterji li ssemmew kemm fis-sentenza 'Charles Steven Muscat kontra l-Avukat Ġenerali' kif ukoll fis-sentenza 'Taliana Anthony kontra l-Kummissarju tal-Pulizija', wieħed jikkonkludi li l-Qorti tal-Maġistrati setgħet ikkonsidrat dak li l- appellat qal lill-Pulizija.

L-appellat kellu 27 sena meta huwa tkellem mal-Pulizija u għalhekk ma kienx minorenni.

Barra minn dan, din ma kenitx l-ewwel darba li sab ruħu fil-kwartieri tal-Pulizija kif jirriżulta ċar mill-fedina penali tiegħu.

Barra dan hu kien ingħata t-twissija qabel ma tkellem.

Ma jirriżulta minn imkien li l-appellat kien b'xi mod kostrett jitkellem.

Tant li meta saret l-istqarrija bil-miktub huwa ma ta ebda tagħrif li kellu x'jaqsam mal-imputazzjonijiet ta' dan il-każ saħansitra meta saret domanda diretta dwar dak li kien qal lill-Pulizija qabel ma bdiet l-istqarrija." (sottolinear ta' din il-Qorti)

Fil-każ odjern, il-Pulizija bagħtet għall-appellant wara li Mario Galea kien qalilhom li kien ibnu l-appellant li kien qiegħed isuq il-karozza in kwistjoni.

Jiġifieri l-appellant kien "persuna suspettata".

Huwa minnu illi ma ġiex infurmat li kellu d-dritt ta' assistenza ta' avukat iżda meta mar għand il-Pulizija huwa mar volontarjament u ma kienx taħt arrest.

Irid jingħad, pero`, illi bħala persuna suspettata, meta interrogat mill-Pulizija, l-appellant lanqas ma ngħata twissija (ara Ir-Repubblika ta' Malta vs Alfred Camilleri, Qorti Kostituzzjonali, 31 ta' Jannar 2014).

Konsegwentement dak li qal l-appellant lill-Pulizija, mingħajr ma ngħata tali twissija, ma jistax jittieħed bħala prova.

Għalhekk, u fl-assenza ta' provi oħra, l-appell jimmerita akkoljiment.

Għal dawn il-motivi tiddeċiedi billi tilqa' l-appell, tirrevoka s-sentenza appellata, tiddikjara lill-appellant mhux ħati ta' l-imputazzjonijiet dedotti u tilliberah minn kull ħtija u piena.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja


Kopja Informali ta' Sentenza

QORTI TA' L-APPELL KRIMINALI

Seduta tat-3 ta' Novembru, 2014

Il-Pulizija v. Marco Farrugia Cremona … omissis ...

Rat l-imputazzjonijiet miġjuba mill-Pulizija Eżekuttiva kontra Marco Farrugia Cremona, detentur tal-karta tal-identita` bin-numru: 293810M u omissis quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali talli f'dawn il-Gżejjer fit-22 ta' Ġunju 2012 għall-ħabta tal-4.00 p.m. mix-Xatt ta' San Ġorġ, Ix-Xgħajra: (1) ikkomettew serq ta' handbag li jiswa €50, illi fih kien hemm mobile phone tal-marka Nokia li jiswa €100, kamera diġitali ta' l-għamla Nikon li tiswa €120, nuċċali tal-vista tal-marka Versus li jiswa €70, nuċċali tax-xemx tal-marka Polar li jiswa €60 u €42 fi flus kontanti liema serq hu aggravat bil-valur (aktar

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

minn €232.94 iżda mhux aktar minn €2,329.37) għad-dannu ta' Angela Buhagiar; (2) irrendew ruħhom reċidivi b'diversi sentenzi mogħtija mill-Qrati ta' Malta, liema sentenzi saru definittivi u ma jistgħux jiġu mibdula, skont l-artikoli 49, 50 u 289 tal-Kodiċi Kriminali; lil Marco Farrugia Cremona, waħdu: talli kiser sentenza sospiża mogħtija fl-1 ta' Mejju 2012 mill-Qorti tal- Maġistrati liema sentenza għadha fiż-żmien operattiv; 2.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali tat-23 ta' Gunju 2012 fejn, fuq ammissjoni, sabet lill-imsemmijin Marco Farrugia Cremona u omissis ħatja ta' l-imputazzjonijiet miġjuba kontra tagħhom u, wara li rat l-artikoli 49, 50, 261(ċ), 267 u 279(a) tal-Kodiċi Kriminali, ikkundannat lil kull wieħed minnhom għal piena ta' sitt xhur priġunerija.

Fil- konfront ta' Marco Farrugia Cremona, rat is-sentenza tal-1 ta' Mejju, 2012 fejn ġie ikkundannat għal piena ta' sentejn priġunerija, liema sentenza ġiet sospiża għal perijodu ta' erba' snin u, wara li rat l-artikolu 28B(2)(a) tal-Kodiċi Kriminali, ordnat li tali perijodu ta' erba' snin jerġa' jibda jiddekorri minn dakinhar stess tas-sentenza appellata; 3.

Rat ir-rikors ta' appell tal-Avukat Ġenerali, ppreżentat fit-13 ta' Lulju 2012 fejn talab li din il-Qorti tirriforma s-sentenza appellata billi tikkonferma dik il- parti fejn Marco Farrugia Cremona u omissis instabu ħatja ta' l-imputazzjonijiet miġjuba kontrihom inkluz ir-reċidiva fejn ingħataw piena karċerarja effettiva ta' sitt xhur kull wieħed, filwaqt illi tirrevoka l-parti tas-sentenza fejn il-Qorti ttrattat ma' l- appellat Marco Farrugia Cremona rigward il-ksur tas-sentenza sospiża fejn applikat l- artikolu 28(B)(2)(a) u ordnat illi l-perijodu sospiż ta' erba' snin jerġa' jibda jiddekorri mid-data tas-sentenza, u minflok, tipprosegwi billi tordna r- riattivazzjoni tas-sentenza sospiża ta' sentejn maħruġa fil-konfront ta' Marco Farrugia Cremona u dan kollu ai termini u fil-parametri tal-Liġijiet ta' Malta; 4.

Rat l-atti kollha tal-kawża; rat il-fedina penali aġġornata ta' l-appellat esebita mill-prosekuzzjoni b'ordni ta' din il-Qorti; semgħet it-trattazzjoni; ikkunsidrat:

L-aggravju ta' l-Avukat Ġenerali hu li l-ewwel Qorti għamlet applikazzjoni

żbaljata tal-liġi in vista tal-piena applikata minnha fil-konfront tal-appellat

Marco Farrugia Cremona senjatament u partikolarment fid-dawl tal-applikazzjoni tal-

artikolu 28B(2)(a) tal-Kodiċi Kriminali.

L-Avukat Ġenerali jispjega l-aggravju

tiegħu hekk:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"Illi preliminarjament qed jiġi sottomess għal kull buon fini li l-appell jikkonċerna biss is-sentenża mogħtija fir-rigward ta' Marco Farrugia Cremona senjatament il-mod kif l-ewwel Qorti ttrattat mal-ħati meta rriżulta li kien kiser sentenza sospiża permezz tar-reat ammess minnu f'dik l-istess proċedura.

Is-sentenża u l- piena mogħtija fil-konfront ta' Marco Farrugia Cremona u omissis għall-kummissjoni tar- reat tas-serq per se mhijiex qed tiġi kkontestata mill-Avukat Ġenerali u dan peress li bl-applikazzjoni tar-reċidiva taħt l-artikolu 289, il-piena ta' sitt xhur huwa l-minimum assolut li l-Qorti setgħet tapplika fiċ-ċirkostanzi tal-każ.

B'hekk din il-piena, qiegħda fil-parametri tal-liġi fir-rigward taż-żewġ imputati allavolja fil-minimum assolut.

"Illi fl-ewwel lok u skond il-liġi jekk persuna tingħata sentenża sospiża u reat ieħor jiġi kommess mill-ħati fiż-żmien il-perijodu operattiv kif impost mill-Qorti li tkun, is-sentenża sospiża tiġi attivata u b'hekk il-ħati jeħel kemm il-piena għar- reat il-ġdid kommess minnu kif ukoll il-piena sospiża mill-Qorti li tkun ordnat l- applikazzjoni tagħha.1 "Illi madankollu u permezz tal-artikolu 28B(2), hemm eċċezzjoni għal din ir- regola, liema eċċezzjoni pero` tapplika f'ċirkostanzi partikolari u liema applikazzjoni wkoll trid tiġi sostanzjata mill-Qorti li tkun qed tapplikaha.

Din id- disposizzjoni tinqara kif ġej: "28B.

(1) Meta persuna tinstab ħatja ta' reat li għalih hemm piena ta' priġunerija, li jkun sar matul il-perijodu operattiv ta' sentenza sospiża, u jew tkun hekk instabet ħatja minn jew quddiem qorti kompetenti skont l- artikolu 28C li tittratta magħha għar-rigward tas-sentenza sospiża, jew sussegwentement tidher jew tinġieb quddiem dik il-qorti, f'dak il-każ, ħlief jekk is-sentenza tkun diġà bdiet isseħħ, dik il-qorti għandha tordna li s- sentenza sospiża għandha tibda isseħħ.2 "(2) Jekk ir-reat l-ieħor li jsir matul il-perijodu operattiv ikun wieħed ta' natura involontarja jew jekk, fil-każ ta' xi xorta oħra ta' reat,3 il-qorti jkun jidhrilha, minħabba fiċ-ċirkostanzi kollha magħdudin il-fatti ta' dak ir-reat ieħor, li ma tkunx ħaġa ġusta li tagħmel ordni bis-saħħa tas-subartikolu (1), hija tista' tittratta mal-ħati b'xi wieħed minn dawn il-metodi li ġejjin –

(a) tista' tastjeni milli tagħmel ordni bis-saħħa tas-subartikolu (1) u l-

perijodu operattiv għandu f'dak il-każ jibqa' fis-seħħ; jew

1 Article 28A(1) ~ Bla ħsara għas-subartikoli (2) sa (7) u l-artikoli 28B sa 28I, qorti li tagħti sentenza ta' priġunerija għal żmien ta' mhux iżjed minn sentejn għal reat tista' tordna li s-sentenza ma għandhiex tibda sseħħ ħlief jekk, matul dak il- perijodu li jiġi speċifikat fl-ordni, li ma jkunx ta' inqas minn sena jew ta' iżjed minn erba' snin mid-data tal-ordni, il-ħati jikkommetti reat ieħor li għalih hemm piena ta' priġunerija u wara dan qorti kompetenti tordna bis-saħħa tal-artikolu 28B li s-sentenza oriġinali għandha tibda sseħħ; u f'dan l-artikolu u kull fejn tinstab fl-artikoli 28B sa 28G u fl-artikolu 28I "il- perijodu operattiv", dwar sentenza sospiża, tfisser dak il-perijodu hekk speċifikat.

Ara wkoll l-artikolu 28B(1) debitament ikkwotat f'dan l-appell.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

(b) tista' b'ordni tibdel l-ordni oriġinali magħmul bis-saħħa tal-artikolu 28A(1) billi minflok il-perijodu operattiv hemm speċifikat tagħmel perijodu li jkun jiskadi mhux iktar tard minn erba' snin mid-data tal-bdil: Iżda jekk il-qorti ma tagħmilx ordni bis-saħħa tas-subartikolu (1) hija għandha tiddikjara ir-raġunijiet tagħha għaliex ma tkunx għamlet dan.4 "Illi minn analiżi akkurat ta din id-disposizzjoni, apparti l-konferma li fl- eventwalita` ta' ksur ta' sentenża sospiża għandha bħala regola tiġi applikata ir- riattivazzjoni tagħha, l-eċċezzjoni għal din ir-regola mijiex waħda awtomatika u allavolja diskrezzjonarja għall-Qorti, iridu japplikaw ċertu kriterji għaliha u dawn għandhom jiġu riflessi b'mod ċar u ampju fis-sentenza mogħtija.

"Illi skond id-disposizzjoni hemm żewġ xenarji meta' l-Qorti tista tapplika l- artikolu 28(B)(2) u ċioe (i) jekk ir-reat kommess ikun ta' natura involontarja jew (ii) f'kazjiet oħrajn fejn wara li l-Qorti tqis il-każ u ċ-ċirkostanzi kollha ikun jidrilha li ma jkunx ġust li tali riattivazzjoni sseħħ.

Inoltre u f'dan ir-rigward din id-disposizzjoni hija ferm ċara, jekk il-Qorti tagħzel li bid-diskrezzjoni Tagħha tapplika xi waħda minn dawn il-kriterji, hi għandha tagħti u tiddikjara r- raġunijiet għaliex tkun għazlet li tagħmel hekk.

"Illi jekk allura nduru lejn il-każ odjern u naraw is-sentenża mogħtija mill-Qorti, jidher ċar li m'hemm l-ebda kontestazzjoni dwar il-fatt li hawnhekk qegħdin nittrattaw reat ta' natura volontarja u mhux involontarja.

Kwindi l-ewwel kriterju indubjament ma setax japplika fir-rigward ta' Marco Farrugia Cremona.

Fir-rigward tat- tieni kriterju, jidher illi l-ewwel Qorti sempliċiment applikat din l-eċċezzjoni iżda f'ebda mod ma ssostanzjat jew tat ir-raġunijiet għalfejn għażlet li ma tirriattivax is-sentenza sospiża li kienet tinkombi fuq l-appellat Farrugia Cremona u kif kienet tenuta li tagħmel skond il-liġi konsiderando li Farrugia Cremona ammetta għal dan il-ksur li ġie kwindi ampjament ippruvat.

Fil-fatt id-deċide tas-sentenza tal-ewwel Qorti sempliċiment iddikjarat is-segwenti: "'Għaldaqstant, issib lill-imputati ħatja tal-akkużi miġjuba kontra tagħhom.

Rat l-artikoli 49, 50, 261(ċ), 267 u 279(a) tal-Kodiċi Kriminali u tikkundanna lil kull wieħed mill-imputati għal piena ta' sitt xhur priġunerija.

Fil-konfront ta' Marco Farrugia Cremona, rat is-sentenza tal-1 ta' Mejju, 2012 fejn ġie ikkundannat għal piena ta' sentejn priġunerija, liema sentenza ġiet sospiża għal perijodu ta' erba snin.

l-artikolu 28B(2)(a) tal-Kodiċi Kriminali u tordna li tali perijodu ta' erba' snin

jerġa jibda jidekorri mil-lum stess.'

"Illi jiġi puntwalizzat illi lanqas biss ma saret xi ġustifikazzjoni għall-

applikazzjoni

prattikament tikkonsisti f'nofs paġna u lanqas ma wieħed jista' jasal għal xi

konkluzjoni dwar ir-raġuni għalfejn l-ewwel Qorti għażlet li tapplika din id-

disposizzjoni anki jekk wieħed kellu jipprova jispezzetta l-kontenut tas-sentenza.

Mill-banda l-oħra pero` rriżulta ċar li l-appellat Farrugia Cremona kiser sentenza sospiża fi

żmien inqas minn xahrejn mill-imposizzjoni tagħha (1.5.2012) u skond din is-

sentenza li ġiet esebita l-Qorti f'dawn il-proċeduri, hu kien instab ħati ta' reati

id-disposizzjoni fir-rimanenti parti

ta' din

4 Emfażi tal-appellant.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

simili fost oħrajn.

Wisq inqas allura ma kien ikun hemm l-ebda inġustizzja fir- riattivazzjoni tas-sentenza sospiża mill-ewwel Qorti, u jekk kien hemm, din baqgħet mistura.

"Illi kwindi fid-dawl tal-fatt li ma nġabu l-ebda raġunijiet mill-ewwel Qorti li ġġustifikaw l-applikazzjoni tal-artikolu 28B(2)(a) (li b'kull rispett u in ogni caso ġiet applikata erronjament ukoll) ifisser li raġunijiet għall-applikażżjoni ta' din l- eċċezzjoni ma kienx hemm u b'hekk l-unika ħaġa li setgħet tagħmel il-Qorti huwa li tordna r-riattivazzjoni tas-sentenza ta' sentejn priġunerija li kienet ġiet sospiża fil-konfront ta' Marco Farrugia Cremona."

Kif jirriżulta mill-artikolu 28B(2) tal-Kodiċi Kriminali, il-Qorti għandha l- fakolta` li tastjeni milli ġġib fis-seħħ sentenza sospiza (paragrafu (a)) jew li tibdel l-ordni oriġinali (paragrafu (b)) meta r-reat li jiġi kommess matul il- perijodu operattiv ikun wieħed ta' natura involontarja jew, f'każ ta' reat ta' xort'oħra, il-Qorti ma jkunx jidhrilha li jkun ġust li s-sentenza sospiża tinġieb fis-seħħ.

Fl-aħħar każ il-Qorti għandha tiddikjara r-raġunijiet għaliex ma tkunx ġabet fis-seħħ is-sentenza sospiża.

Hawn, din il-Qorti tosserva illi l-ewwel Qorti ordnat illi l-perijodu tas-sentenza sospiża jerga' jibda jiddekorri mid-data tas- sentenza appellata u ċċitat il-paragrafu (a) tas-subartikolu (2) ta' l-artikolu 28B.

Effettivament huwa l-paragrafu (b) li jagħti l-fakolta` lill-Qorti li tibdel il- perijodu operattiv tas-sentenza sospiża u mhux il-paragrafu (a).

Minn eżami tas-sentenza appellata huwa minnu illi l-ewwel Qorti ma qalitx speċifikatament illi kienet se tibdel l-ordni oriġinali "għas-segwenti raġunijiet".

Iżda l-istess sentenza tikkontjeni mill-anqas żewġ raġunijiet: il-fatt illi l-oġġetti misruqa ġew ritornati (effettivament mill-atti jirriżulta illi l-imputati nqabdu mill-Pulizija meta kienu għadhom fl-inħawi mnejn sar is-serq in kwistjoni), u l- ammissjoni bikrija.

Peress illi l-kwistjoni prinċipali f'dan il-każ hi jekk jeżistux raġunijiet suffiċjenti biex l-appellat jista' jibbenefika minn dak li jipprovdi l-artikolu jsir pre-sentencing 28B(2) investigation report sabiex tevalwa anke ċ-ċirkostanzi personali u soċjali ta' l- appellat.

Irriżulta li l-appellat għandu problema ta' abbuż ta' droga li qatt ma rnexxielu jindirizza bis-serjeta` minħabba nuqqas ta' motivazzjoni u anke għax saħansitra l-istess problema.

Iżda fl-aħħar membri appuntament li l-appellat kellu ma' l-uffiċjal tal-probation li kkompila r-rapport, huwa wera x-xewqa li jfittex l-għajnuna.

Wara li ġie riferut mill-istess uffiċjal tal-probation, għamel kuntatt ma' l-Aġenzija SEDQA.

Fir-rapport saret rakkomandazzjoni li flimkien ma' sentenza sospiża ssir Ordni ta' Superviżjoni u tiġi nkluża kondizzjoni li l-appellat jindirizza l-problema tad-droga permezz ta'

tal-Kodiċi Kriminali, din

tiegħu għandhom

il-Qorti ordnat

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

programm ta' rijabilitazzjoni jew trattament ieħor fi ħdan waħda mill-aġenziji li jaħdmu kontra l-vizzju tad-droga.

Peress illi hawn si tratta ta' reat li sar tul il- perijodu operattiv ta' sentenza sospiża li ngħatat fl-1 ta' Mejju 2012 u għalhekk huwa applikabbli l-artikolu 28B tal-Kodiċi Kriminali, din il-Qorti ma tistax issa tapplika l-artikolu 28G.

Din il-Qorti, wara li qieset iċ-ċirkostanzi li fihom seħħ is-serq in kwistjoni, u cioe` li ma kienx hu li fiżikament wettaq is-serq; il-fatt li r-refurtiva ġiet minnufih rekuperata; l-ammissjoni bikrija; il-fatt li l-appellat jidher li jixtieq jeħles mill-problema tad-droga; u l-fatt li dwar ir-reat li wassal għall-proċeduri odjerni huwa diġa` skonta l-piena ta' sitt xhur priġunerija, hi tal-fehma illi l- appellat jista' jingħata l-aħħar opportunita` sabiex jirrijabilita ruħu.

Għal dawn il-motivi tiddeċiedi billi tiċħad l-appell ta' l-Avukat Ġenerali u tikkonferma s-sentenza appellata.

Tinsisti ma' l-appellat li għandu jieħu din l- opportunita` li qed ittieh il-Qorti bis-serjeta` u jagħmel l-almu tiegħu biex jinserixxi ruħu fil-proċess ta' rijabilitazzjoni.

Fin-nuqqas ikollu eventwalment jiffaċċja r-riguri kollha tal-liġi.

Qrati tal-Gustizzja

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Kopja Informali ta' Sentenza

QORTI TAL-MAĠISTRATI (MALTA)

BĦALA QORTI TA' ĠUDIKATURA KRIMINALI

MAĠISTRAT DR.

Seduta tat-3 ta' Novembru, 2014

Kumpilazzjoni Nru: 551/2012

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat l-akkuza migjuba kontra l-imsemmi Anthony Caruso, ta' 55 sena, bin Anthony u Rosina neeMifsud D'Amato Caruso, imwieled Pieta' fis-16 ta' Frar, 1957 u residenti l- Qasam Bini tal-Gvern (Rinella), Blk B Kalkara u detentur tal-karta ta' l-identita' Maltija numru 640070(M).

Akkuzat talli:

Fil-Kalkara, nhar it-22 ta' Marzu 2012, ghall-habta tas-2:00 ta' filghodu, bil- hsieb li jaghmel delitt u cioe', li minghajr il-hsieb li joqtol jew li jqieghed il-hajja ta' martu Anna Caruso mill-Kalkara f'periklu car, ikkaguna offiza ta' natura gravi u permanenti fuq il-persuna ta' l-imsemmija Anna Caruso mill-Kalkara, wera dan il-hsieb b'atti esterni u ta bidu ghall-esekuzzjoni ta' dan id-delitt, liema delitt ma giex esegwit minhabba xi haga accidentali u indipendenti mill-volonta tieghu.

Kif ukoll talli fl-istess data, lok, hin u cirkostanzi, ikkaguna ferita ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' martu Anna Caruso mill-Kalkara skond ma ccertifika t- Tabib tal-Poliklinika ta' Rahal Gdid, Dr. Malcolm Paul Potter MD.

Kif ukoll talli fl-istess data, lok, hin, u cirkostanzi, hedded bil-gebel jew bi hwejjeg ohra iebsin cioe, pajp tal-hadid, jew waddabhom, jew qabad armi ohra kontra l-persuna ta' martu Anna Caruso mill-Kalkara.

U aktar talli fl-istess data, lok, hin u cirkostanzi, hedded bil-mewt lil martu Anna Caruso mill-Kalkara.

U aktar talli, f'xi jum matul il-perjodu ta' bejn it-22 ta' Marzu 2012 u s-snin ta' qabel din id-data, f'dawn il-Gzejjer, minghajr il-hsieb li joqtol jew li jqieghed il-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

hajja ta' martu Anna Caruso mill-Kalkara f'periklu car ikkaguna sfregju ta' natura gravi u permanenti fuq il-persuna taghha.

Kif ukoll talli, f'xi jum matul il-perjodu ta' bejn it-22 ta' Marzu 2012 u s-snin ta' qabel din id-data, f'dawn il-Gzejjer bil-hsieb li jaghmel delitt, u cioe' li minghajr il-hsieb li joqtol jew li jqieghed il-hajja ta' martu Anna Caruso u ibnu Amadeo Caruso, it-tnejn mill-Kalkara f'periklu car, jikkagunalhom offiza ta' natura gravi u permanenti fuq il-persuna taghhom permezz ta' strument li jaqta' jew li jnigges, wera dan il-hsieb f'atti esterni u ta bidu ghall-esekuzzjoni ta' dan id- liema delittt ma giex esegwit minhabba xi haga accidentali u delitt, indipendenti mill-volonta tieghu.

Kif ukoll talli f'xi jum matul il-perjodu ta' bejn it-22 ta' Marzu 2012 u s-snin ta' qabel din id-data, f'dawn il-Gzejjer kellu fil-pussess tieghu strument li jaqta' u bil-ponta minghajr licenzja tal-Kummissarju tal-Pulizija.

Kif ukoll talli nhar it-22 ta' Marzu, 2012 u matul is-snin ta' qabel din id-data, f'dawn il-Gzejjer, b'diversi atti maghmulin, ukoll jekk fi zminijiet differenti, u li jiksru dispozizzjonijiet tal-ligi, u li gew maghmula f'rizoluzzjoni wahda, bl- imgieba tieghu kkaguna lil martu Anna Caruso, kif ukoll lil uliedu biza li ser tintuza vjolenza kontrihom, meta hu kien jaf jew messu kien jaf li dik l-imgieba tieghu se tikkagunalhom biza;

U finalment qieghed akkuzat talli fl-istess data, lok, hin u cirkostanzi, irrenda ruhu recediv ai termini ta' l-artikoli 49 u 50 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta wara li gie misjub hati b'diversi sentenzi moghtija mill-Qrati ta' Malta liema sentenzi saru definittivi u ma jistghux jigu mibdula.

Il-Qorti giet mitluba li sabiex tipprovdi ghas-sigurta tal-persuni offizi jew individwi ohra jew ghaz-zamma ta' l-ordni pubblika, jew ghal skop ta'

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

protezzjoni tal-persuni lezi jew ta' individwi ohra minn fastidju jew imgieba ohra li tikkaguna biza' ta' vjolenza, tohrog ordni ta' protezzjoni kontra l-akkuzat u dan a terminu tal-artikolu 412C tal-Kodici Kriminali taht dawk il-kawtieli li din il-Qorti jidhrilha li huma xierqa.

Rat in-nota ta'l-Avukat Generali permezz ta' liema baghat lill-imputat biex jigi gudikat minn din il-Qorti bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali kif mahsub f'l- artikoli:

 41(1)(a), 214 u 218 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;  214, 221 u 222 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;  339(1)(b) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;  214 u 218 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;  41(1)(a), 214, 217 u 218 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;  6 tal-Kapitolu 480 tal-Ligijiet ta' Malta;  18 u 251B tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;  49 u 50 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;  383, 384, 385, 386.

387 u 412C tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;  41(1)(a), 214 u 218 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;  17 u 31 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Rat li l-imputat ma kellux oggezzjoni li l-kawza titkompla bi procedura sommarja.

Semghet il-provi u t-trattazzjoni tal-partijiet.

Rat l-atti processwali.

Ikkunsidrat

Illi permezz ta' dawn il-proceduri l-imputat qed jigi addebietat b'diversi reati:

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

 l-ewwel erbgha imputazzjonijiet huma relatati ma' incident li sehh nhar it-

22 ta' Marzu 2102 ghall-habta tas-2.00am fir-residenza ta'l-imputat;

 il-hames, is-sitt u s-sebgha imputazzjoni huma relatati ma' incidenti li

sehhew f'data mhux specifikata qabel it-22 ta' Marzu 2012;

 it-tmien imputazzjoni, dik ta' bizgha ta' uzu ta' vjolenza, tirreferi ghall-

perjodu ta' qabel it-22 ta' Marzu 2012.

Illi l-imputat, permezz tad-disgha imputazzjoni, qed jigi addebietat ukoll bir- recidiva.

Ikkunsidrat

Illi dwar il-varji imputazzjonijiet xehdu it-tifel ta' l-imputat, Amadeo Caruso; mart Amadeo cioe Helen Caruso, u mart l-imputat Anna Caruso.

Xehedu ukoll l- ufficjal prosekutur u z-zewg ufficjali tal-pulizija li irrispondew ghas-sejha ghall- ghajnuna.

Illi Amadeo Caruso jghid li huwa kien qieghed rieqed fis-salott (ghax hu hemm kien jorqghod) meta beda jisma lill-genituri tieghu jiggieldu, mar fil-kamra tas- sodda taghhom u hareg lil ommu, immedjatament hareg l-imputat b'hadida f'idejh pero Amadeo irnexxielu jiehu l-hadida minn id missieru.

Kien Amadeo li cempel ghall-assistenza tal-pulizija.

Helen Caruso taghti bejn wiehed u iehor l- istess verzjoni li ta zewgha (Micallef Stafrace).

Hi irrakkontat li kienet fis-salott rieqda flimkien ma zewgha meta bdiet tisma lil omm ir-ragel taghha (Anna Caruso) tghajjat "hallini ghax qed twegghani".

Micallef Stafrace mar fil-kamra tas-sodda ta' missieru u ommu u hareg lil ommu; l-imputat hareg warajhom b'hadida f'idejh.

Anna Caruso harget mill-appartament u l-imputat mar ghal warajha pero Micallef Stafrace irnexxielu jiehu l-hadida minn id missieru.

Kemm Amadeo kif ukoll Helen Caruso qalu li l-glied bejn Athony u Anna Caruso kien ilu sejjer snin u li Anthony Caruso gieli kien refa' idejh fuq martu Anna.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi xehedu ukoll il-pulizija li marru fuq il-post: PS668 Mark Gambin u PC046 Jonathan Debono Grech.

Dawn iz-zewg pulizija qalu li meta waslu fuq il-post sabu lil Amadeo Caruso jistenna barra; hu talabhom biex ma jghidux li kien hu li cemplilhom.

Meta dahlu gewwa f'l-appartament kien hemm l-imputat fis- salott, jidher irrabbjat u mbaghad sabu lil Anna Caruso fil-kamra tas-sodda; huma innutaw li kellha xi griehi f'diversi partijiet ta' gisimha, inkluz gidma, pero meta saqsewha x'gara qaltilhom li kienet waqghet.

Peress li dehret imbezza l- pulizija arresstaw lill-imputat u haduh l-ghassa u regghu tkellmu ma' Anna Caruso.

Hija qaltihom li l-griehi li kellha kien ghamilhom zewgha l-imputat, qaltilhom ukoll li l-imputat gera warajha b'kanna tal-hadid u kienu uliedha li zammewh.

Hi spjegat lill-pulizija ukoll li meta kienet qed tipprova tahrab minn zewgha waqghet xi erbgha targiet u kien b'hekk li kellha il-griehi f'saqajha.

Anna Caruso ittiehdet ic-Centru tas-Sahha u hemm giet iccertifikata li kellha daqqa fuq il-haddejn tal-lemin, daqqa fuq in-naha tal-lemin tal-mohh, daqqa fuq in-naha ta' wara tar-ras, gidma fuq id-driegh tax-xellug, grif u daqqiet fuq l- ghonq u daqqiet fuq iz-zewg irkopop.

Illi ta d-depozizzjoni tieghu ukoll l-uffijcal prosekutur.

Hu irrakkonta li l-imputat, kif kellu dritt jaghmel, ma qallu xejn dwar l-incident u tista' tghid li ma rrisponda ghall-ebda domanda li sartilu f'l-istqarrija.

Da parti taghha Anna Caruso qaltlu l-istess affarijiet li kienet qalet lis-surgent Mercieca u ziedet tirrakkonta affarijiet ohra.

B'mod partikolari fil-prezenza ta' binha Amadeo irrakkontat kif meta l-istess Amadeo kien ghadu zghir l-imputat kien ghamel ghaliha b'sikkina pero bi zball laqghat lil Amadeo f'saqajh; huma urew lill- ispettur il-marka li kienet halliet din id-daqqa ta' sikkina.

Illi Anna Caruso xehdet quddiem il-Qorti.

L-ewwel darba li tressqet bhala xhud hija prevalixxiet ruhha mill-fakolta li ma tixhidx stante li l-imputat huwa zewgha u ghaliex skond hi kienu irrizolvew id-differenzi ta' bejnithom u minn dak in- nhar ma nqala' l-ebda incident iehor.

L-istess gara it-tieni darba li Anna Caruso tressqet bhala xhud.

Wara xi zmien regghet tressqet ghat-tielet darba; din id- darba ma kellha l-ebda ezitazzjoni biex tixhed.

Hija bdiet biex cahdet dak kull ma qalu l-pulizija kollha koncernati, inkluz l-ispettur Cali, u anke cahdet li

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

hi kellha xi griehi u qalet li c-certifikat rilaxxjat mit-tabib kien inveritjier.

Kien ovvju li f'dak l-istadju Anna Caruso ma kenitx qed tghid il-verita u li din id-darba ghazlet minn jeddha li tixhed biex tghid affarijiet biex tiskolpa lil zewgha.

Eventwalment bdiet tikkoopera u ammettiet li kien hemm incident u li zewgha kien ikkawzalha dawk il-griehi dettaljati fic-certifikat mediku.

Hija tammetti ukoll li fil-passat kien hemm incident fejn l-imputat ghamel ghaliha b'sikkina u laqghet lil Amadeo.

Illi dwar id-depozizzjoni ta' Anna Caruso l-Qorti m'ghandha l-ebda dubbju li Caruso ghazlet li tiddeponi mhux biex tghid il-verita imma biex tghid affarijiet li jiskolpaw lil zewgha.

Kien biss wara hafna sforzi da parti ta'l-ufficjal prosekutur u tal-Qorti li Caruso bdiet tghid il-verita, ghalkemm xorta, fil-fehma tal-Qorti, baqghet ma qalitx il-verita kollha.

lill-pulizija a tempo vergine) u minn dak

Illi minkejja dan, u tenut kont tal-kumpless tal-provi prodotti, partikolarment mid-depozizzjoni ta' Amadeo u Helen Eldessouki (anke meta komparata ma' dak li qalet Anna Caruso li setghu jikkonstataw l-ufficjali tal-pulizija involuti f'l-investigazzjoni tal-kaz il-Qorti hija konvinta li nhar it-22 ta' Marzu 2012, fis-2.00am u fil-hin immedjatament ta' qabel inqala argument bejn il-konjugi Anthony u Anna Caruso u f'dan l- argument l-imputat agredixxa lil martu fil-kamra tas-sodda u ikkawzalha il- griehi fuq imsemmija; mhux biss imma wara meta kien intervjena binhom Micallef Stafrace u hija harget mill-kamra tas-sodda l-imputat prova jhebb ghaliha b' kanna tal-hadid u kienu uliedu li rnexxielhom izommuh.

Il-Qorti hija konvinta ukoll li dan l-agir abbussiv ta'l-imputat kien ilu jsehh tul is-snin u li f'wiehed mill-incidenti li kien hemm bejn l-imputat u martu, l-imputat uza sikkina u laqghat lil ibnu Amadeo minflok lil martu Anna.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi permezz ta' l-ewwel erbgha imputazzjonijiet l-imputat qed jigi addebietat b'attentat ta' offiza gravi fuq il-persuna ta' martu Anna Caruso, b'offiza hafifa fuq il-persuna ta' martu, li hedded b'affarijiet iebsin lil martu, u li hedded lil martu bil-mewt.

Dawn l-erbgha imputazzjonijiet jirreferu ghall-incident li sehh fit-22 ta' Marzu 2012.

Illi dwar it-tentattiv ta' offiza ta' natura gravi jew gravissima kien hemm zmien meta kien hemm opinjonijiet kunfliggenti dwar jekk jistax jissusti dan ir-reat, tant l-Professur Calleja Amaira ghid li:

Illi pero hu jirrizolvi din il-kwistjoni tant li jkompli jghid li:

Illi dan l-istess principju gie riaffermat fil-Qrati taghna tant li l-Qorti ta'l-Appell Kriminali wara li tikwota awturi Taljani tghallem li

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

… jista' ikollok tentattiv ta' offiza gravi jew tentattiv ta' offiza gravissima, purche' jigi pruvat li l-agent kellu l-intenzjoni specifika li jikkaguna xi wahda min dawk il-konsegwenzi li jikkaratterizzaw l-offiza gravi jew l-offiza gravissima skond il-kaz.1

Illi fil-kaz in ezami jirrizulta li waqt l-argument li kien hemm fil-kamra tas-sodda l-griehi sofferiti minn Anna Caruso kienu kollha ta' natura hafifa.

Meta mbaghad intervjena Amadeo, u Anna Caruso harget mill-kamra tas-sodda, l-imputat gera warajha u prova jaggrediha b'kanna tal-hadid.

Huwa car li l-konsegwenza prevedibbli ta' daqqa ta' kanna tal-hadid hija offiza gravi jew addirittura gravissima ai termini ta'l-artikolu 218 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Tenut kont ta' dan u tal-principji fuq esposti l-Qorti hija tal-fehma li l-ewwel imputazzjoni giet sodisfacjentement pruvata.

La darba l-kanna tal-hadid tikkwalifika bhala oggett iebes anke it-tielet imputazzjoni hija pruvata.

Illi kif diga inqtal il-Qorti hija konvinta li fil-lejl in ezami l-imputat agredixxa lill- martu meta kienu fil-kamra tas-sodda u ghamlilha diversi griehi; dawn kollha, anke kif konfermat mit-tabib li nvistaha, huma ta' natura hafifa.

It-tieni imputazzjoni ghalhekk hija sodisfacjentement pruvata ukoll.

Illi mill-provi prodotti ma jirrizultax li f'dan l-incident l-imputat qatt qal kliem lil martu lil jista' jiftiehem bhala theddied bil-mewt ghalhekk ir-raba imputazzjoni ma tistax tirrizulta.

Ikkunsidrat

Illi jidher li permezz tal-hames, is-sitt u s-sebgha imputazzjonijiet l-imputat qed jigi addebitat b'reati li sehhew meta l-imputat kien agredixxa lil martu b'sikkina u minflok laqghat lil ibnu Amadeo.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi f'dan ir-rigward l-Qorti hija tal-fehma li ghandha f'l-ewwel lok taghmel referenza ghall-mod kif inhuma impostati dawn l-imputazzjonijiet, b'mod partikolari ghal dak li jirrigwarda iz-zmien.

Ic-citazzjoni fil-fatt tirreferi ghal fatti li sehhew f'xi jiem matul il-perjodu ta' bejn it-22 ta' Marzu 2012 u s-snin ta' qabel.

Illi bla dubbju dan huwa mod generiku wisq biex wiehed jindika iz-zmien ta' meta sehh ir-reat.

Pero fil-verita ma jidhirx li l-ufficjal prosekutur kellu bizzejjed informazzjoni biex ikun jista' jimposta b'mod ahjar l-imputazzjonijiet issa in ezami.

Anke mill-provi prodotti kull ma jirrizulta hu li dan l-incident sehh meta Amadeo kien ghadu zghir; skond ma qalet Anna Caruso lill-ispettur kienet qed izomm lit-tifel, kien ghadu zghir, l-imputat prova jaghtiha daqqa b'sikkina u minflok laqghat lilha laqghat lit-tifel f' saqajh.

Illi ghalhekk l-unika indikazzjoni ta' meta sehh l-incident hija li dan sehh f'xi zmien meta Amadeo kien jista' jigi deskritt bhala "zghir".

Mid-depozizzjoni tieghu mghotija fit-8 ta' Ottubru 2012 jirrizulta li dak in-nhar (li ta d- depozizzjoni) Amadeo Caruso kellu tnejn u tlettin (32) sena allura wiehed jista' jipprezumi li l-incident issa in ezami kien ilu li sehh mhux hazin.

Illi mill-imputazzjonijiet issa in ezami dik li tikkomporta l-ghola piena hija l- hames wahda cioe dik ta' offiza gravissima; il-piena prevista hija dik ta' prigunerija ghal perjodu massimu ta' disgha snin.

Illi ai termini ta'l-artikolu 688(b) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta l-azzjoni kriminali taqa' bi preskrizzjoni b'l-egħluq ta' ħmistax-il sena għad-delitti suġġetti għall-piena ta' priġunerija għal żmien ta' anqas minn għoxrin sena u mhux anqas minn disa' snin.

Ghalhekk l-azzjoni kriminali fir-rigward ta'l-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

imputazzjonijiet issa in ezami taqa bi preskrizzjoni b'l-eghluq ta' hmistax il- sena2.

Illi dan ifisser li l-incident (jew incidenti) li fuqu huma bazati l-imputazzjonijiet issa in ezami jrid ikun sehh wara wara li Amadeo Caruso kien ghalaq sbatax il- sena.

Pero mid-deskrizzjoni li Anna Caruso tat lill-ufficjal prosekutur jidher li l- incident sehh meta Amadeo kien ghadu tifel zghir allura qabel ma ghalaq sbatax il-sena; wiehed jipprezumi li guvni ta' sbatax il-sena ma jigiex deskritt bhala tifel zghir.

Konsegwentement, u f'nuqqas da parti tal-prosekuzzjoni ta' xi indikazzjoni preciza ta' meta sehh l-incident ser ikollha tipprezumi li sehh qabel ma' Amadeo ghalaq sbatax il-sena u ghalhekk aktar minn hmistax il-sena qabel ma giet prezentata ic-citazzjoni.

Illi dan ifisser li l-imputazzjonijiet issa in ezami huma preskritti.

Illi permezz tat-tmien imputazzjoni l-imputat qed jigi addebietat bir-reat kontemplat f'l-artikolu 251B tal-Kpaitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, cioe li l-imputat ikkawza lill martu biza' li ser tintuza vjolenza kontra taghha.

Illi mill-provi prodotti l-Qorti hija sodisfatta li permezz ta'l-agir abbuziv tieghu tul is-snin l-imputat ikkawza din il-biza f'martu .

Ghalhekk din l-imputazzjoni hija sodisfacjentement pruvata.

2Il-perjodu huwa iqsar ghas-sitt u ghas-sebgha imputazzjoni stante li l-piena prevista ghal dawk ir-reati hija anqas gravi.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi permezz ta' l-ahhar imputazzjoni l-imputat qed jigi addebietat bir-recidiva.

Pero ma ngiebet l-ebda prova in sostenn ta' din l-imputazzjoni li minnha l-Qorti m'ghandha l-ebda ghazla hlif li tilliberah.

Illi dwar il-piena l-Qorti hadet in konsiderazzjoni diversi fatturi.

Bla dubbju l- ewwel fattur li ghandu jittiehed in konsiderazzjoni huwa n-natura tar-reati li taghhom qed jinstab hati l-imputat; bla dubbju huma reati serji u ta' certu gravita; din il-gravita ghandha tigi riflessa fil-piena erogata.

Il-Qorti hadet in konsiderazzjoni ukoll il-fedina penali ta' l-imputat.

Min-naha l-ohra l-Qorti ma tistax ma tqies il-fatt li jidher li l-konjugi Grima irrikonciljaw u li mill-incident in ezami ma regghux sehhew incidenti ohra.

Kien dan il-fattur li wassal lill-ufficjal prosekutur biex jindika li hu mhux qed jinsisti fuq piena karcerarja effettiva.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti wara, fil-waqt li tiddikjara il-hames, is-sitt u s- sebgha imputazzjonijiet preskritti, u fil-waqt li ma ssibx lill-imputat hati tar- raba u tad-disgha imputazzjoni u tilliberah minnhom, wara li rat l-artikoli 41(1)(a), 214, 216, 218, 221, 222(1)(a) u 339(1)(b) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' t-tmien ta'l-ewwel, Malta imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu u taghhom tikkundannah sena (1) prigunerija liema terminu b'applikazzjoni ta' l-artikolu 28A tal-Kapitolu 9 tal- Ligijiet ta' Malta qed jigi sopsiez ghal perjodu ta' tlett (3) snin.

Il-Qorti spjegat lill-imputat fi kliem ordinarju l-import ta' din is-sentenza u x'jigir jekk jikkommetti reat iehor fi zmien tlett snin.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 13

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 13


Kopja Informali ta' Sentenza

Seduta tat-3 ta' Novembru, 2014

Citazzjoni Numru.

Permezz ta' rikors guramentat prezentat fit-13 ta' Awissu 2014 is-socjeta' attrici United Automobile Limited ippremettiet u talbet:-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Fl-20 ta' Frar 2003, is-soċjeta' rikorrenti daħlet fi ftehim sabiex tbiegħ vettura (il-"Vettura") lil Joseph slyman (395092M), illi kien qed jirrapreżenta lis-soċjeta' Bonavia Stores Limited, għall-prezz ta' €9,317.49 (Lm4,000) (kopja tal-ftehim annessa u mmarkata bħala "Dok.

A") (il-"Ftehim"); 2.

Il-partijiet kienu fthemu li l-ħlas isir bin-nifs.

Għalhekk, il-konvenut ħallas l-ammont ta' €2,329.37 (Lm1,000) fl-istess ġurnata li daħal fil- Ftehim bil-patt li l-bilanċ ta' €6,988.12 (Lm3,000) jitħallas bin-nifs, kull xahar, fuq medda ta' tmintax-il (18) xahar; 3.

Il-Vettura kienet u għadha rreġistrata f'isem Joseph slyman bħala d-Direttur tas-soċjeta' konvenuta li, illum il-ġurnata, huwa mejjet; 4.

Is-soċjeta' konvenuta hija reġistrata u għandha biss Direttur wieħed kif jidher mill-estratt tar-Reġistru tal-Kumpaniji hawn anness u mmarkat "Dok.

B" iżda m'għadiex topera; 5.

Fl-2005, u wara l-mewt ta' Joseph slyman, s-soċjeta' rikorrenti reġgħet ħadet pussess tal-Vettura peress illi kien għad baqa' ammont pendenti.

Minkejja dan, il-Vettura hija rreġistrata mal-Awtorita' ta' Malta għat-Trasport, tramite il-log book, f'isem Joseph slyman u għalhekk, is-soċjeta' rikorrenti ma tistax tiġġestixxi u/jew tuża l- Vettura; 6.

Peress illi m'hemmx Diretturi oħrajn sabiex jirrapreżentaw lis- soċjeta' konvenuta, qed jiġi ntavolat, flimkien ma' dan ir-rikors, rikors ieħor għal-ħatra ta' kuratur deputat sabiex jirrapreżenta lill-Joseph slyman bħala Direttur ta' Bonavia Stores Limited f'dawn il-proċeduri.

Għaldaqstant, is-socjeta' attrici titlob għar-raġunijiet premessi, lil din l-Onorabbli Qorti sabiex:

i. Tiddikjara illi, minħabba li l-konvenut baqa' ma ħallasx il-bilanċ kollu u minħabba n-natura tal-Ftehim, il-vettura għandha terġa tiġi rreġistrata f'isem is-soċjeta' rikorrenti; u ii. għaldaqstant, in vista' ta' l-ewwel talba, tordna t-trasferiment, permezz tal-ħatra ta' kuraturi, tad-dettalji fil-log book sabiex dan isejjaħ lis-soċjeta' rikorrenti minflok il-kurrenti dettalji tal-mejjet Joseph slyman f'qasir żmien, jew tieħu dawk il-provvedimenti kollha li jidhrilha opportuni sabiex isir dan it-trasferiment f'isem is-soċjeta' rikorrenti.

Il-konvenuta ma wegbitx.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

5 hu evidenti li l-ftehim kien wiehed ta' hire-purchase.

Jidher li l- kumpannija ma hallsitx l-ammont kollu miftiehem fil-kuntratt tal-20 ta' Frar 2003.

Ghalhekk il-vettura ghadha proprjeta tal-attrici (ara klawzola 3 tal-ftehim, fol.

Ghal dawn il-motivi l-qorti tiddeciedi l-kawza billi tilqa' t-talbiet u tordna li r- registrazzjoni tal-vettura Samsung numru BSL 400 ddur minn fuq isem il- kumpannija konvenuta ghal fuq isem il-kumpannija attrici.

Tinnomina lil Dr Maxilene Cremona bhala kuratrici ghal finijiet tat-tieni talba.

Qrati tal-Gustizzja


Kopja Informali ta' Sentenza

QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

Seduta tat-3 ta' Novembru, 2014

(Spettur Hubert Gatt)

Wara li rat l-imputazzjonijiet datati 29 ta' Settembru 2014 fil-konfront ta' Ahmed Mohamud Ahmed, ta' 26 sena, iben Cioffi u Graham, imwieled 01/01/1988 Pembroke fis- Somalja, detentur tal-karta tal-identita' bin-numru 97331A u residenti Hal Far Tent Village, Birżebbuga, jew St.Gilles Flat 102, Triq Mons. Frangisk Matvienko Calleja, Ħal Balzan fejn ġie mixli talli :-

1) Fi 27 ta' Settembru 2014 għal ħabta tat-3:00pm f'Raħal l-Ġdid u fi żminijiet qabel f'dawn il-gżejjer għamel falsifikazzjoni f'att awtentiku u pubbliku, jew fi

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

falz minn obbligi,

skrittura kummerċjali jew ta' bank privat, b'falsifikazzjoni jew b'tibdil fl- iskrittura jew fil-firem, billi toħloq pattijiet, disposizzjonijiet jew obbligi foloz jew ħelsien il-pattijiet, disposizzjonijiet, obbligi jew ħelsien minn obbligi f'dawk l-atti jew skritturi jew tbiddel klawsoli, wara li dikjarazzjonijiet jew fatti, illi dawk l-atti jew skritturi kellhom ikollhom fihom jew kellhom jippruvaw

jkunu ġew iffurmati, inkella billi żżid

jew billi ddaħħal dawn

2) Ukoll talli fl-istess ċirkustanzi għamel użu minn att, kitba jew skrittura falza;

3) Ukoll talli fl-istess ċirkustanzi għamel falsifikazzjoni oħra jew xjentement

għamel użu minn xi dokument ieħor falsifika;

ta' 3.00pm u/jew ta' Settembru 2014 għal ħabta ħinijiet/żminijiet qabel fi Triq il-Ġdida, San Pawl il-Baħar u/jew f'dawn il-gżejjer saq vettura tal-għamla KIA Monsigneur numru LAU 308 mingħajr liċenzja tas-sewqan.

Rat li matul is-seduta tad-29 ta' Settembru 2014 l-Uffiċjal Prosekutur ikkonferma l-

imputazzjonijiet bil-ġurament tiegħu u matul il-kors tal-eżami tal-imputat skont l-Artikoli

392 u 370(4) tal-Kodiċi Kriminali l-istess imputat wieġeb li ma kellux oġġezzjoni li l-każ

tiegħu jigi trattat bi proċedura sommarja;

Rat il-kunsens tal-Avukat Ġenerali a fol 2 li permezz tiegħu iddikjara li kien qiegħed jagħti l-

kunsens tiegħu sabiex dan il-każ jiġi trattat bi proċedura sommarja;

Rat li matul l-istess eżami tal-imputat ai termini tal-Artikolu 392(1) tal-Kodiċi Kriminali, l-

imputat, debitament assistit mill-konsulent legali bħala Avukat tal-Għajnuna Legali tenna li

huwa ħati tal-imputazzjonijiet miġjuba kontra tiegħu.

Il-Qorti wissiet lill-imputat bl-aktar mod solenni rigward il-konsegwenzi tal-ammissjoni

tiegħu u wara li tagħtu ftit taż-żmien sabiex anke jikkonsulta mal-Avukat Difensur u

jiddeċiedi jekk hux sejjer jerġa lura minnha, l-imputat wieġeb li huwa ħati tal-imputazzjoni

miġjuba kontra tiegħu;

Il-Qorti fid-dawl tal-ammissjoni inkondizzjonata tal-imputat ma għandhiex alternattiva

għajr ħlief li ssibu ħati tal-imputazzjoni miġjuba kontra tiegħu;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat id-dokumenti eżebiti u l-atti proċesswali kollha, inkluż il-fedina penali tal-imputat;

Semgħet lill-partijiet jittrattaw dwar il-piena u senjatament :

L-Uffiċjal Prosekutur spjega li

L-imputat ammetta li kien qiegħed isuq vettura mingħajr liċenzja tas-sewqan kif

ukoll li kellu liċenzja li kienet falza.

L-Uffiċjal Prosekutur tenna wkoll li f'dan il-każ l-imputat ikkopera bi sħiħ mal-

Li l-fedina penali tiegħu kienet netta; 4.

U li ma kienx persuna li kienet magħrufa mal-Pulizija; 5.

Illi dan fil-fehma tal-Ufficjal Prosekutur ma kienx xi kaz ta' ċertu serjeta' u għalhekk il-prosekuzzjoni ma kienetx qiegħda tinsisti li f'dan il-każ l-imputat jingħata piena ta' priġunerija effettiva.

Id-Difiża tenniet illi qablet mas-sottomissjoni magħmula mill-Uffiċjal Prosekutur fis-sens illi

f'dan il-każ il-Qorti setgħet tikkusidra li tagħti piena ta' priġunerija fil-forma sospiża u dan

għaliex f'dan il-każ kien hemm l-elementi kollha meħtiega għal dan.

Il-Qorti qabel ma ddeċiediet din il-kawża fid-dawl tal-imputazzjonijiet kontestati f'dan il-

każ u qabel ma ppronunzjat ruħha dwar jekk tilqax jew le is-sottomissjonijiet dwar il-piena

applikabbli f'dan il-każ, qieset li jkun opportun anki fid-dawl tas-serjeta' tal-aġir tal-imputat

li tikkonsidra jekk l-imputat jikwalifikax li jrodd lura lis-soċjeta' Maltija u jagħmilx tajjeb

għal għemilu billi jipprovdi servizz fil-komunita' billi jaħdem b'xejn għal ammont ta' siegħat

għal ġid tal-komunita' li qed jgħix fiha u għalhekk wara li rat l-Artikolu 11 u 18 tal-Kap 446

tal-Ligijiet ta' Malta ordnat lid-Direttur tas-Servizzi tal-Probation u Parole sabiex iħejji

rapport verbali dwar dan.

Il-Qorti rat ukoll ir-relazzjoni tal-Uffiċjal tal-Probation u Parole Deborah Stankovic minn fejn

jirriżulta li l-imputat kien jikkwalifika għal servizz fil-komunita, pero kien jippreżenta

problema in kwantu huwa mhux kapaċi jitkellem bl-ilsien Malti jew dak Ingliż.

Il-Qorti rat

ukoll li l-ħati wera disponibbilta sabiex jagħmel xogħol fil-komunita mnejn ikun jista wkoll

jibda javvja ruħu għal ħajja onesta fil-komunita' Maltija.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Għalkemm l-Uffiċjal tal-Probation irrapurtat li l-imputat għad għandu l-ostakolu tal-lingwa

għax ma jikkomunikax bl-ilsien Malti jew Ingliż, din il-Qorti tqis li dan l-ostaklu huwa

wieħed relattiv għaliex għalkemm l-imputat ma jistax fil-mument jikkomunika faċilment ma

persuni li jitkelmu bl-ilsien Malti jew Ingliż, jistgħu xorta waħda jsiru arranġamenti sabiex

ikun jista jippresta xogħol b'xejn bħala servizz fil-komunita qalb dawk l-istituzzjonijiet,

faċilitajiet jew strutturi li fihom jgħixu jew jiffrekwentaw numru kbir ħafna ta' persuni

f'Malta li jitkelmu kemm bl-ilsien Għarbi kif ukoll dak Malti jew Ingliż.

Żgur li qalb dawn

il-komunitajiet f'Malta l-imputat ma jkollux problema li jikkomunika magħhom dwar ix-

xogħol li jkun ordnat li jagħmel u fl-istess ħin dawn il-komunitajiet ikunu sensittivi għat-

talba tiegħu li jkun jista' jieqaf għal ħinijiet qosra biex jitlob fil-ħinijiet stabbiliti fir-reliġjon

tiegħu.

Rat li matul is-seduta tal-31 t'Ottubru 2014 l-Uffiċjal tal-Probation Deborah Stankovic tenniet

li jistgħu isiru arranġamenti intiżi biex iwetqu dak imsemmi mill-Qorti aktar il-fuq,

għalkemm tali arranġamenti kienu għadhom qatt s'issa ma saru qabel stante li ma kien għad

hemm ebda tali "placement".

Tenniet li kien hemm żewġ aġenziji li setgħu b'xi mod iwetqu

dak rikjest mill-Qorti, iżda minħabba n-natura partikolari ta' tali "placements" kien għadu

mhux possibbli li jkun determinat kemm dawn l-aġenziji setgħu jieħdu nies.

GĦALDAQSTANT : -

Wara li rat l-Artikoli 17, 183, 184 u 189 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta nonche l-Artikolu

15(1)(a) tal-Kapitolu 65 tal-Liġijiet ta' Malta qegħda ssib, lil Ahmed Spiteri Campbell, fuq

l-ammissjoni inkondizzjonata tiegħu stess, ħati tal-imputazzjonijiet miġjuba kontra tiegħu u

tikkundannah għal piena ta' sittax il-xahar priġunerija; u wara li rat l-Artikolu 28A(1) tal-

Kodiċi Kriminali tordna li din is-sentenza ta' priġunerija m'għandhiex tibda sseħħ ħlief jekk

l-imputat jikkommetti reat ieħor li għalih hemm il-piena ta' priġunerija fi żmien sentejn

millum u dan wara li l-Qorti kompetenti tkun ai termini tal-Artikolu 28B tal-Kodiċi

Kriminali ordnat li din is-sentenza għandha tiġi fis-seħħ.

Ai termini tal-Artikolu 28A(4) tal-Kodiċi Kriminali l-Qorti spjegat bi kliem li jinftiehem lill-

ħati r-responsabbilita tiegħu imnissla mill-Artikolu 28B tal-Kodiċi Kriminali fil-każ li huwa

jikkommetti reat ieħor li għalih hemm il-piena ta' priġunerija fil-perjodu operattiv ta' din is-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Inoltre, wara li rat l-Artikolu 28Ġ(1) tal-Kodiċi Kriminali qegħda b'żieda mal-piena aktar il-

fuq inflitta tagħmel ordni ta' superviżjoni (hawnhekk iżjed 'il quddiem imsejħa "ordni ta'

superviżjoni") li permezz tagħha tqiegħed lill-ħati taħt is-superviżjoni ta' uffiċjal sorveljanti

għal perijodu ta' sentejn millum.

Il-Qorti fissret lill-ħati bi kliem ċar u li jinftiehem, l-effetti tal-ordni ta' superviżjoni kif ukoll

tal-kondizzjonijiet kollha elenkati fid-digrieti annessi ma' din is-sentenza u li f'każ li jonqos

milli jikkonforma ruħu ma' dawk l-ordnijiet u dawk il-kondizzjonijiet u/jew f'każ li jagħmel

reat ieħor matul il-perjodu operattiv tas-sentenza mogħtija lilu illum nonche l-konsegwenzi

li jistgħu jiġu sofferti f'każ ta' nuqqas t'adeżjoni mat-termini tal-ordni hawn fuq imsemmi.

Il-Qorti tordna li kopja ta' din is-sentenza u tal-ordni ta' superviżjoni bid-digrieti ta' llum

stess għandhom jiġu trasmessi minnufiħ lid-Direttur tas-Servizzi ta' Probation u Parole

sabiex jassenja Uffiċjal Sorveljanti biex ikun responsabbli għas-sorveljanza tal-ħati.

L-Uffiċjal Sorveljanti assenjat għandu jirrapporta bil-miktub lill-Qorti kompetenti bil-

progress tal-ħati kull sitt (6) xhur.

Inoltre, wara li rat l-Artikolu 28Ġ(1A) tal-Kodiċi Kriminali, b'żieda mal-ordni ta' superviz joni hawn fuq imsemmija, wara li rat l-Artikoli 2, 7, 11 sa' 14 u 24 tal-Kapitolu 446

tal-Liġijiet ta' Malta, il-Qorti qegħda tqiegħed lill-ħati taħt ordni ta' servizz fil-komunita bil-

kundizzjoni li jagħmel xogħol bla ħlas għal mitt siegħa f'dak il-post u b'dawk l-

arranġamenti li jsiru mid-Direttur tas-Servizzi tal-Probation u Parole u bil-kondizzjonijiet

kollha l-oħra imsemmija fid-digriet hawn anness.

Il-ħati qiegħed jiddikjara li jaqbel ma tali

A tenur tal-Artikolu 11(4) tal-Kapitolu 446 tal-Liġijiet ta' Malta, il-Qorti tiddikjara wkoll li

qabel ma emanat tali ordni, hija kienet fissret lill-ħati bi kliem ċar u li jinftiehem, l-effetti tal-

ordni ta' servizz fil-komunita kif ukoll tal-kondizzjonijiet kollha elenkati fid-digriet anness

ma' din is-sentenza u li f'każ li jonqos milli jikkonforma ruħu ma' dawk l-ordnijiet u dawk

il-kondizzjonijiet u/jew f'każ li jagħmel reat ieħor huwa, jista jingħata sentenza għar-reati li

tagħhom jinstab ħati b'din is-sentenza, nonche l-konsegwenzi li jistgħu jiġu sofferti f'każ ta'

nuqqas t'adeżjoni mat-termini tal-ordni hawn fuq imsemmi.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ai termini tal-Artikolu 11(5) tal-Kapitolu 446 tal-Liġijiet ta' Malta, il-Qorti tordna li kopja ta'

din is-sentenza u tal-ordni ta' servizz fil-komunita bid-digriet ta' llum stess għandhom jiġu

trasmessi minnufiħ lid-Direttur tas-Servizzi ta' Probation u Parole, lill-Uffiċjal tal-Probation

assenjat lill-ħati kif ukoll lill-awtoritajiet responsabbli mis-sorveljanza tat-twettieq tal-ordni

hawn fuq imsemmi.

Mogħtija illum it-3 ta' Novembru 2014 fil-Qrati tal-Ġustizzja, Il-Mellieha.

Qrati tal-Gustizzja


Qorti tal-Magistrati (Ghawdex) Gurisdizzjoni Superjuri Sezzjoni Generali Magistrat Dr Joanne Tong Scolaro B.A., Mag.

LL.D. Illum it-Tlieta 3 ta' Novembru 2015 Rikors Guramentat numru:- 42/2014JVC Malta Industrial Parks Limited Vs Xuereb Glass Company Limited

Il-Qorti; Rat ir-rikors guramentat ta' Malta Industrial Parks Limited fejn l-Avukat Dottor Katrina Ozman De Bono ppremettiet:

Illi b'kuntratt fl-Atti tan-Nutar Josepha Padley tas-sebgha (7) ta' Novembru elfejn u sebgha (2007), is-socjeta' attrici kkoncediet b'titolu ta' enfitewsi temporanja ghall-perjodu ta' hamsa u sittin (65) sena dekoribbli mid-data tal- att, bicca art kif ukoll kull bini li jista' jinsab fuqha gewwa l-Qasam Industrijali tax-Xewkija, Ghawdex, tal-kejl ta' tliet mija u tlieta u erbghin metru kwadru (343m.k) liema art tmiss minn kull naha ma' beni tal-Gvern ta' Malta u dan versu l-annwu canone ta' tnejn u ghoxrin elf hames mija u wiehed u tletin euro u ghaxar centezmi (€22,531.10) fis-sena u dan kif jidher mill- kopja tal-kuntratt hawn annessa u mmarkata "Dok.

Illi tali canone seta' jitnaqqas amministrattivament kemm-il darba s-sit enfitewtiku jintuza ghall-skop ta' manifattura ta' xoghlijiet ta' double glazing glass units jew ghall-produzzjoni ta' prodotti ohra permessi mill-istanti.

Inoltre, l-istess kuntratt jipprovdi ghall-hlas ta' service charge fl-ammont ta' mija u disgha u hamsin euro u tmenin centezmu (€159.80) fis-sena, oltre l- VAT;

Illi s-socjeta' konvenuta naqset milli thallas il-canone ghal diversi skadenzi. jintuza ghall-iskopijiet ta' Inoltre s-sit enfitewtiku mhuwiex qieghed manifattura ta' xoghlijiet ta' double glazing glass units jew ghall-produzzjoni ta'

Illi minkejja li giet debitament interpellata sabiex tottempera ruhha mal- kundizzjonijiet enfitewtici u minkejja li ntbaghtu fatturi u saru skambji, is- socjeta' konvenuta ghazlet li tibqa' inadempjenti;

Illi ghalhekk kellha ssir din il-kawza;

Illi r-raguni ta' din it-talba hi s-socjeta' konvenuta ghandha tigi kkundannata thallas lis-socjeta' attrici l-canone u l-ispejjez l-ohra skont il-kuntratt sopra ndikat prevja l- opportuna dikjarazzjoni li l-art de quo mhijiex qeghdha tintuza ghall-skop li jaghti lok ghal riduzzjoni amministrattiva tal-canone.

Illi talbet li din il-Qorti:

Tiddikjara li s-socjeta' konvenuta mhijiex qeghdha taghmel uzu mis-sit enfitewtiku koncess lilha permezz ta' kuntatt fl-Atti tan-Nutar Josepha Padley tas-7 ta' Novembru 2007 ghall-iskop ta' manifattura ta' xoghlijiet ta' double glazing glass units jew ghall-produzzjoni ta' prodotti ohra permessi mill- istanti;

Tillikwida l-canone dovut mis-socjeta' konvenuta lill-istanti fir-rigward tas-sit

Tillikwida l-hlas ta' service charge dovut mis-socjeta' konvenuta lill-istanti fir-

Tordna lis-socjeta' konvenuta sabiex thallas l-ammont hekk likwidat.

Bl-ispejjez u bl-imghax kontra s-socjeta' konvenuta li minn issa qed tigi ngunta in subizzjoni u b'rizerva ghal kull jedd ta' azzjoni spettanti lis-socjeta' attrici.

Rat ir-risposta guramentata tal-kumpanija konvenuta Xuereb Glass Company Limited fejn Roger Padley ikkonferma bil-gurament:

Preliminarjament, it-talba tal-kumpanija attrici ghall-hlas tal-"canone" hija preskritta, almenu in parte, ai termini ta' l-artikolu 2156(a) tal-Kap.16 tal- Ligijiet ta' Malta;

Preliminarjament ukoll u minghajr pregudizzju ghall-premess, it-talba tal- kumpanija attrici ghall-hlas tas-"service charge" hija wkoll preskritta, almenu in parte, ai termini ta' l-artikolu 2156(f) tal-Kap.16 tal-Ligijiet ta' Malta;

Fil-mertu u minghajr pregudizzju ghas-suespost, il-kumpanija esponenti twiegeb illi t-talba tal-kumpanija attrici sabiex jigi likwidat il-"canone" hija

wahda ghal kollox infondata fil-fatt u fid-dritt peress illi skont il-ligi l- "canone" ma jigix likwidat mill-Qorti izda, skont l-artikolu 1494 tal-Kap.16 ta- Ligijiet ta' Malta, l-ammont tac-cens irid ikun wiehed determinat;

Fil-mertu wkoll u b'zieda mat-twegiba kontenuta fil-paragrafu precedenti, il- kumpanija esponenti twiegeb illi t-talba tal-kumpanija attrici sabiex jigi likwidat il-"canone" hija wahda ghal kollox infondata fil-fatt u fid-dritt peress illi, kuntrarjament ghal dak li l-kumpanija attrici taghti x'tifhem, ma huwiex il-kaz li c-cens huwa wiehed li jvarja jew li ghandu jigi determinat minn dina l-Onorabbli Qorti skont ic-cirkostanzi tal-kaz, izda kien minn dejjem miftiehem cens fl-ammont ta' elf hames mija u zewg Euro u seba' centenzmi (€1,502.07) fis-sena u dan kif ser jirrizulta ampjament matul it- trattazzjoni tal-kawza;

L-ammont ta' tnejn u ghoxrin elf hames mja u wiehed u tletin Euro u ghaxar centezmi (€22,531.10) fis-sena fil-verita' ma huwiex cens izda somma ffissata bhala deterrent jew penali sabiex il-kumpanija esponenti tizviluppa s-sit moghti lill-kumpanija esponenti b'titlolu ta' cens temporanju;

Fil-mertu wkoll u minghajr pregudizzju ghas-suespost,

il-kumpanija esponenti twiegeb illi ladarba jigi stabbilit dak kollu eccepit fil-paragrafi precedenti, ser jirrizulta li t-talbiet tal-kumpanija attrici ma jaqghux fil- kompetenza rationae valoris ta' dina l-Onorabbli Qorti, haga li l-kumpanija attrici kienet taf jew messha kienet taf sa qabel ma giet ipprezentata din l- kawza, u ghalhekk dina l-Onorabbli Qorti ghandha tiddikjara ruhha mhux kompetenti li tiehu konjizzjoni tat-talbiet tal-kumpanija attrici;

F'kull kaz, l-ewwel talba tal-kumpanija attrici hija nfondata fil-fatt u fid-dritt u kemm karenza ta' interess guridiku fil-kumpanija attrici li tippromwovi tali talba billi l-kumpanija esponenti kellha l-jedd u nghatat il-fakulta' izda qatt ma obbligat ruhha li s-sit moghti lilha b'titolu ta' cens temporanju jintuza ghall-iskopijiet imsemmija fl-ewwel talba;

Salv twegiba ulterjuri jekk ikun il-kaz.

Ghal dawn ir-ragunijiet kollha, il-kumpanija esponenti umilment titlob illi dina l- Onorabbli Qorti joghgobha tichad it-talbiet kollha tal-kumpanija attrici.

Bl-ispejjez kontra l-kumpanija attrici li d-diretturi, azzjonisti u rapprezentanti taghha huma minn issa ngunti in subizzjoni.

Rat id-dokumenti, xhieda u provi kollha fl-atti; Rat illi fil-verbal tal-5 ta' Gunju, 2015 l-kawza thalliet ghad-decizjoni ghal-lum bil- fakulta' lill-partijiet li jaghmlu s-sottomissjonijiet taghhom bil-miktub; Rat is-sottomissjonijiet tal-partijiet; Rat l-atti kollha.

Ikkunsidrat Illi l-fatti f'dan il-kaz tista' tghid li huma nkonstestati bejn il-parijiet u huma illi s- socjeta' intimata ghandha zewg koncessjonijiet minghand is-socjeta' attrici.

L-ewwel koncessjoni hija b'titolu ta' kera ta' fabbrika fil-Qasam Industrijali tax-Xewkija, Ghawdex li izda mhux is-sit koncernat f'din il-kawza u t-tieni koncessjoni hija ta' art b'titolu ta' emfitewsi temporanja fit-termini tal-kuntratt fl-atti tan-Nutar Dr. Josepha Padley datat 7 ta' Novembru, 2007 (fol.

5) iffirmat bejn il-partijiet liema koncessjoni hija l-mertu ta' din il-kawza.

Is-Socjeta' rikorrenti ssostni li s-socjeta' intimata ma zviluppatx is-sit moghti lilha in emfitewsi u ghalhekk hija agixxiet bi ksur tal-obbligi taghha fil-kuntratt imsemmi.

Is-socjeta' rikorrenti ssostni wkoll li in vista tal- inadempjenza id-dritt ghar-riduzzjoni aministrattiva tac-cens impost fil-kuntratt tas-7 ta' Novembru, 2007.

Is-socjeta' rikorrenti ssostni wkoll li l-intimata naqset milli thallas ic-cens dovut kif ukoll is- 'service-charge' dovut skont l-istess kuntratt.

Mhux kontestat bejn il-partijiet li fil- fatt l-izvilupp fuq is-sit in kwistjoni ma sarx u li apparti l-ewwel zewg pagamenti li jammontaw ghas-somma komplessiva ta' tliet mija u hamsa u sebghin Euro u tnejn u hamsin centezmu €375.52 (ara dokument 37) ma sar l-ebda pagament iehor.

Is- socjeta' intimata fil-fatt ma tikkontestax li hija ma zviluppatx is-sit izda bhala risposta ghall-kawza odjerna qajmet diversi eccezzjonijiet procedurali.

Illi l-kuntratt iffirmat bejn il-partijiet jinsab esebit a fol.

5 et seq tal-process.

Il- klawzoli l-aktar rilevanti fis-soluzzjoni ta' din il-kawza huma l-paragrafu f'pagna 2 li permezz tieghu jigi mpost ic-cens dovut ghall-koncessjoni emfitewtika msemmija kif isegwi: 'L-imsemmija koncesssjoni b'titolu ta' enfitewesi temporanja qeghdha ssir u tigi accettata in konsiderazzjoni ta' cens temporanju ta' disat elef sitt mija u tnejn u sebghin lira Maltin u sittin centezmi (Lm9,672.60), ekwivalenti ghal tnejn u ghoxrin elf hames mija u wiehed u tletin Euro u ghaxar centezmi (€22,531.10), netti mill- Value Added Tax pagabbli mill-Enfitewtae kull tliet (3) xhur bil-quddiem mil-lum.

Madanakollu, sakemm l-imsemmi sit enfitewtiku jigi wzat mill-Enfitewtae ghall-

iskop specifikat fl-ewwel (1) Klawsola ta' hawn taht, l-imsemmi cens ghandu jigi

ridott amministrattivament ghall-hlas annwali ta’ cens temporanju ta’ sitt mija u

erbgha u erbghin lira Maltin u erbgha u tmenin centezmu (Lm644.84), ekwivalenti

l-kumpanija ntimata

ghall-elf hames mija u tnejn Euro u seba' centezmu (€1,502.07), netti mill-Value Added Tax.'

Aktar 'il isfel fi klawzola (1) (B) tal-istess kuntratt jinghad illi: 'b. Burmarrad, San Pawl il-Baħar l-Enfitewtae ikun jista' jikkwalifika ghac-cens ridott amministrattivament hawn fuq immsemi s-sit enfitewtiku ghandu jigi wzat specifikatament ghall-iskop ta' manifattura ta' xoghlijiet ta' 'double glazing glass units', jew ghall-produzzjoni ta' prodott jew prodotto ohra permessi bil-miktub mill-Kumpanija.'

Fi klawzola numru (19) jinghad in oltre: 'L-Enfitewtae jobbliga ruhu li, apparti illi jhallas ic-cens imsemmi 'l fuq f'dan l-att, ihallas l-ammont ta' tmienja u sittin lira Maltin u sittin centezmu (Lm68.60), ekwivalenti ghal mija u disgha u hamsin Euro u tmenin centezmu (€159.80) lill- Kumpanija jew kull entita' ohra mahtura mill-Kumpanija ghal dan il-ghan, ghall- manutenzjoni tal-Qasam Industrijali tax-Xewkija, Ghawdex, u l-akwati tieghu b'mod generali.

Ghal dan il-ghan, kull tliet (3) xhur, flimkien mac-cens, l-enfitewtae ghandu jhallas pagament ta' sbatax-il lira Maltin u hmistax-il centezmu (Lm17.15) ekwivalenti ghal disgha u tletin Euro u hamsa u disghin centemzu (€39.95), flimkien mal-VAT bir-rata applikabbli skont il-ligi.'

L-ewwel zewg eccezzjonijiet tal-preskrizzjoni: Is-socjeta' konvenuta ssostni li kemm it-talba ghall-hlas tac-cens kif ukoll it-talba ghall-hlas tas-'service charge' huma preskritti bit-terminu ta' hames snin ai termini tal-artikoli 2156 (a) u 2156 (f) rispettivament tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta.

Mis- sottomissjonijiet taghha s-socjeta' rikorrenti ma tikkontestatx li dawn huma t-termini ta' preskrizzjoni applikabbli ghall-kazijiet odjerni.

Fil-mertu giet esebita ittra ufficcjali datata 11 ta' Awissu, 2011 (a fol.

42) tal-process li permezz taghha s-socjeta' attrici talbet il-hlas ta' arretrati ta' cens u spejjez ohra dovuti fuq il-fabbrika GGX816 u ssir referenza diretta ghall-kuntratt 'fl-Atti tan- Nutar Josepha Padley tas-sebgha (7) ta’ Novembru elfejn u sebgha (2007).’

Skont dik l-ittra ufficcjali apparti s-‘service charge’ li skont il-kuntratt jibqa’ l-istess fi kwalunkwe xenarju ta’ cens ridott jew le (li l-ammont tieghu kif dovut dak iz-zmien gie ndikat fl-istess ittra ufficcjali permezz ta’ dokument anness mal-istess ittra a fol.

45) gie mitlub ukoll l-ammont ta’ cens kif ridott amministrattivament stante li skont

ix-xhieda tal-istess rapprezentanti tas-Socjeta’ rikorrenti sa dak iz-zmien is-Socjeta’

kienet ghadha qed taghti l-possibilita’ lis-Socjeta’ intimata li tottempera ruhha mal-

‘Ehe, kull tliet (3) xhur konna nibghatulu invoice biex ihallas kemm tas-service charge u

kemm tac-cens, imma ovvjament konna nibghatuha bic-cens ridott, mhux bic-cens skont il-

kuntratt ghax ahna ovvjament dejjem lil dak li jkun naghtuh cans peress li fil-kuntratt hemm

li c-cens jista' jkun ridott, naghtu c-cans biex niccargjawh l-inqas, dak li jkun nippruvaw nghinuh ukoll.'

35) Jirrizulta li l-ittra ufficcjali in kwistjoni a fol.

42 tal-process giet debitament notifikata lis-socjeta' intimata nhar it-22 ta' Awissu, 2011.

Din l-ittra ghalhekk tkopri sew il- perjodu ta' preskrizzjoni bejn id-data tal-ahhar pagament li kien fit-30 ta' Novembru, 2008 (ara fol.

37) u d-data tan-notifika tal-ittra li saret madwar tliet snin wara.

Il- kawza odjerna giet prezentata fil-25 ta' Gunju, 2014 u cioe' ftit anqas minn tliet snin wara n-notifika tal-ittra ufficcjali.

Jirrizulta ghalhekk li jekk wiehed jiehu bhala valida l-ittra ufficcjali msemmija l-perjodu ta' hames snin rikjest mill-artikolu 2156 (1) u 2156 (f) ma ddekorriex kontra s-socjeta' rikorrenti.

Preskrizzjoni tac-cens dovut, artikolu 2156 (a): Illi fir-rigward tal-preskrizzjoni tac-cens dovut ai termini tal-kuntratt bejn il-partijiet fl-atti tan-Nutar Joseph Padley datat 7 ta' Novembru, 2007 s-Socjeta' intimata targumenta li l-ittra ufficcjali tal-11 ta' Awissu, 2011 ma kinitx bizzejjed sabiex tinterrompi l-perijodu tal-preskrizzjoni fil-konfront tal-ammont ta' cens mhux ridott li qed jigi mitlub permezz ta' din il-kawza u dan stante li sa dak l-istadju kien qed jintalab ic-cens ridott ghaliex kif gia nghad is-socjeta' rikorrenti kienet ghadha qed taghti cans is-Socjeta' intimata tirregola ruhha.

Da parti taghha s-socjeta' rikorrenti tirribatti billi ssostni li l-ittra ufficcjali in kwistjoni tikkwalifika bhala att gudizzjarju validu ai termini tal-artikolu 2128 tal- Kap. 16 tal-Ligijiet ta' Malta u kellha l-effett legali li tinterrompi l-preskrizzjoni anki fir-rigward tac-cens kollu dovut u cioe' mhux ridott amministrattivament.

L- artikolu 2128 jaqra kif isegwi: 'Il-preskrizzjoni tinkiser ukoll b'kull att gudizzjarju pprezentat fl-isem tas-sid jew tal- kreditur, innotifikat lill-parti li kontra taghha wiehed irid li ma jhallix timxi l-preskrizzjoni u li minnu jidher bic-car illi s-sid jew il-kreditur bi hseibhom izommu l-jedd taghhom.'

Illi l-Qorti tinnota li fl-ittra ufficcjali s-socjeta' kreditrici ghamlet referenza specifika ghall-kuntratt tas-7 ta' Novembru, 2007 iffirmat bejn il-partijiet liema kuntratt jispecifika c-cens hekk msejjah 'gholi' mitlub mis-socjeta' rikorrenti fil-kawza odjerna ghalhekk huwa car li s-socjeta' rikorrenti bhala kreditrici fl-ittra ufficcjali kienet bi

hsiebha zzomm ferm

Is-socjeta' intimata ma tistax tistrieh fuq nuqqas taghha

(mhux kontestat) li tottempera ruhha mal-kundizzjonijiet imposti f'dan il-kuntratt

sabiex tuza l-istess nuqqas a skapitu tad-drittijiet tas-socjeta' rikorrenti.

La darba l-Qorti qed tqis bhala valida l-interruzzjoni tal-perjodu tal-preskrizzjoni

tramite l-ittra ufficcjali jew ahjar att gudizzjarju tal-11 ta’ Awissu, 2011 jirrizulta

ghalhekk li l-perjodu ta’ hames snin impost fl-artikolu 2156 (a) tal-Kap.

ddekorriex kontra s-Socjeta’ rikorrenti u dan iwassal ghac-cahda ta’ l-ewwel

eccezzjoni tas-socjeta’ intimata stante li mhux legalment fondata.

taghha ghall-pagament

il-jedd

jekk dan

il-partijiet dwar

l-ebda kwistjoni bejn

Preskrizzjoni tas-service charge, artikolu 2156 (f): Illi fir-rigward tas-'service charge' jirrizulta li dan baqa' dejjem wiehed konsistenti u ma hemm jigix ridott amminstrattivament jew le.

Il-klawzola 19 fil-kuntratt hija cara dwar kemm huwa l- ammont ta' 'service charge' dovut u dan jibqa' l-istess fi kwalunke kaz.

Ghalhekk certament l-ittra ufficcjali tal-11 ta' Awissu, 2011 serviet sabiex tinterrompi l- preskrizzjoni fil-konfront tal-ammont ta' 'service charge' dovut.

Ghalhekk it-tieni eccezzjoni fir-rigward tal-preskrizzjoni tal-hlas tas-'service charge' mihjiex legalment gjustifikata u qed tigi michuda.

It-tielet eccezzjoni dwar it-talba ghal-likwidazzjoni tac-cens dovut: Illi t-tielet eccezzjoni tas-socjeta' intimata taqra kif isegwi: 'Fil-mertu u minghajr pregudizzju ghas-suespost, il-kumpanija esponenti twiegeb illi t-talba tal-kumpanija attrici sabiex jigi likwidat il-"canone" hija wahda ghal kollox infondata fil-fatt u fid-dritt peress illi skont il-ligi il-"canone" ma jigix likwidat mill- Qorti izda, skont l-artikolu 1494 tal-Kap.16 ta-Ligijiet ta' Malta, l-ammont tac-cens irid ikun wiehed determinat.'

Illi din l-eccezzjoni qed taghmel referenza ghat-tieni talba attrici li taqra kif isegwi: 'Tillikwida l-canone dovut mis-socjeta' konvenuta lill-istanti fir-rigward tas-sit enfitewtiku.'

Is-socjeta' intimata ssostni li ai termini tal-artikolu 1494 (1) tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta l-ammont ta' cens ghandu jkun dejjem determinat u m'hemmx lok ghall-Qorti li tillikwida l-ammont ta' cens dovut hi stess.

Illi l-artikolu 1494 tal-Kap.

16 jaqra kif isegwi: 'L-enfitewsi hija kuntratt li bih wahda mill-partijiet li jikkuntrattaw taghti lill-parti l- ohra, ghal dejjem jew ghal zmien, fond, bi hlas ta' kull sena determinat jew b'cens determinat, illi din tal-ahhar tintrabat li thallas lilha, fi flus jew f'oggetti, bhala

rikonoxximent tad-dominju,'

Illi prima facie li kieku l-Qorti kellha tara biss it-tieni talba b'eskluzzjoni tal-bqija tat-

talbiet tas-socjeta' rikorrenti jista' jkun li kienet tkun propensa li taghti raguni lis-

socjeta ntimata izda huwa car u ovvju li t-tieni talba tas-socjeta’ rikorrenti hija

ntrinsikament marbuta mal-ewwel talba li taqra kif isegwi:

‘Tiddikjara li s-socjeta’ konvenuta mhijiex qeghdha taghmel uzu mis-sit enfitewtiku

koncess lilha permezz ta’ kuntatt fl-Atti tan-Nutar Josepha Padley tas-7 ta’

Novembru 2007 ghall-iskop ta' manifattura ta' xoghlijiet ta' double glazing glass units jew ghall-produzzjoni ta' prodotti ohra permessi mill-istanti.'

Illi effettivament il-kuntratt tas-7 ta' Novembru 2007 jiffissa ammont ta' cens determinat u dan ai termini tal-istess kuntratt huwa fis-somma ta' 'tnejn u ghoxrin elf hames mija u wiehed u tletin Euro u ghaxar centezmi (€22,531.10), netti mill- Value Added Tax' (ara fol.

5 wara) ghalhekk zgur li mihjiex kwistjoni li jehtieg li din il-Qorti li tillikwida l-ammont ta' cens dovut ghal kull sena ghaliex dan huwa determinat mill-kuntratt innifsu.

Jirrizulta izda li l-istess kuntratt jipprovdi ghal tnaqqis amministrattiv fic-cens dovut ghal somma ohra specifikata fl-istess paragrafu f'kaz li Enfitewtae jaghmel uzu mis- sit ghall-uzu specifikat fl-istess kuntratt cioe' dak ta' 'manifattura ta' xoghlijiet ta' double glazing glass units ...' (ara klawzola (1) B tal-kuntratt) kif isegwi: 'Madanakollu, sakemm l-imsemmi sit enfitewtiku jigi wzat mill-Enfitewtae ghall- iskop spcecifikat fl-ewwel (1) klawsola ta' hawn taht, l-imsemmi cens ghandu jigi ridott amministrattivament ghall-hlas annwali ta' cens temporanju ta' sitt mija u erbgha u erbghin lira Maltin u erbgha u tmenin centezmu (Lm644.84), ekwivalenti ghall-elf hames mija u tnejn Euro u seba' centezmu (€1,502.07), netti mill-Value Added Tax.'

Illi ghalhekk huwa evidenti lil din il-Qorti li l-kwistjoni quddiemha mihjiex wahda fejn hija qed tigi mitluba tillikwida hi stess l-ammont ta' cens dovut mis-socjeta' intimata izda qed tintalab tiddeciedi jekk is-Socjeta' intimata ottemperatx ruhha mal- obbligu taghha li taghmel uzu specifiku mis-sit in kwistjoni u f'kaz li jirrizulta li dan ma ghamlitux (kif fil-fatt huwa nkontestat mis-Socjeta' intimata) allura fit-termini tac-cens determinat fl-istess kuntratt tordna l-hlas tal-arretrati tac-cens dovuti kif suggett jew le ghat-tnaqqis amminsitrattiv kif espost fl-istess kuntratt.

Illi minn dak suespost il-Qorti ma tara li hemm xejn kontra l-principji enuncjati fl- artikolu 1494 tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta kwotat mis-socjeta' intimata u tichad it- tielet eccezzjoni bhala legalment infondata.

Ir-raba' eccezzjoni dwar l-allegazzjoni li c-cens mhux wiehed li jvarja izda huwa wiehed fiss ghas-somma ta’ elf hames mija u zewg Euro u seba’ centenzmi (€1,502.07) fis-sena:

Illi r-raba’ eccezzjoni tas-Socjeta’ intimata taqra kif isegwi:

‘Fil-mertu wkoll u b’zieda mat-twegiba kontenuta fil-paragrafu precedenti, il-

kumpanija esponenti twiegeb illi t-talba tal-kumpanija attrici sabiex jigi likwidat il-

kuntrarjament ghal dak li l-kumpanija attrici taghti x’tifhem, ma huwiex il-kaz li c-

cens huwa wiehed li jvarja jew li ghandu jigi determinat minn dina l-Onorabbli Qorti

skont ic-cirkostanzi tal-kaz, izda kien minn dejjem miftiehem cens fl-ammont ta’ elf

infondata fil-fatt u fid-dritt peress

hames mija u zewg Euro u seba' centenzmi (€1,502.07) fis-sena u dan kif ser jirrizulta ampjament matul it-trattazzjoni tal-kawza.'

Illi anki rizultat tas-sottomissjonijiet ta' din il-Qorti fis-sub-titolu ta' qabel dan, il- Qorti assolutament ma taqbilx ma' din l-eccezzjoni mqajma mis-socjeta' intimata.

Minn qari semplici tal-paragrafu fil-kuntratt li permezz tieghu jigi ffissat ic-cens dovut (fol.

5 tal-process wara) huwa car li c-cens iffissat huwa kif isegwi: 'cens temporanju ta' disat elef sitt mija u tnejn u sebghin lira Maltin u sittin centezmu (Lm9,672.60), ekwivalenti ghal tnejn u ghoxrin elf hames mija u wiehed u tletin Euro u ghaxar centezmi (€22,531.10), netti mill-Value Added Tax pagabbli mill- Enfitwetae kull tliet (3) xhur bil-quddiem mil-lum' Il-Qorti ma tqisx li hemm lok ta' x'interpretazzjoni mod iehor stante li l-kliem tal- kuntratt huwa car filwaqt li anki r-rapprezentant tas-socjeta' rikorrenti xehed u nsista li l-ammont ta' cens huwa l-ammont l-gholi mhux l-ammont il-baxx (ara xhieda a fol.

Huwa minnu li l-paragrafu jsegwi billi jghid li jista' jkun hemm riduzzjoni amministrattiva tac-cens dovut f'kaz li s-socjeta' intimata tottempera ruhha mal-obbligu tal-uzu tas-sit izda dan ma ghandux jinftiehem li l-kuntratt kien qed jiffissa xi cens iehor jew xi cens li jvarja, wisq anqas jista' jinftiehem li c-cens dovut skont il-kuntratt huwa dak kif ridott amministrattivament.

Li kieku kien kif qed issostni s-Socjeta' intimata ma kien ikun hemm l-ebda bzonn li jigi mpost ic-cens temporanju ta' tnejn u ghoxrin elf hames mija u wiehed u tletin Euro u ghaxar centezmi (€22,531.10) u kien jigi mpost mill-ewwel bhala cens l-ammont ridott.

Il- Qorti in oltre tinnota li filwaqt li s-socjeta' intimata volontarjament iffirmat u dahlet ghall-obbligi mposti permezz tal-kuntratt datat 7 ta' Novembru, 2007 issa qed tipprova tattakka l-validita' tal-istess kuntratt jew ta' partijiet mill-istess kuntratt sabiex tevita li tigi ordnata tottempera ruhha mal-obbligi taghha assunti bl-istess kuntratt.

Il-Qorti wkoll tinnota li s-sottomissjonijiet kollha da parti tas-socjeta' intimata fejn tallega li l-ammont tac-cens mitlub fil-kawza jirrapprezenta fil-fatt penali u mhux cens ma gie bl-ebda mod issostanzjat mis-socjeta' intimata u ghalhekk dawn is-sottomissjonijiet baqghu sal-lum kongetturi u ma gewx pruvati.

L-istess rapprezentant tas-socjeta' rikorrenti cahad fix-xhieda tieghu li dan l-ammont kien jirrapprezenta xi penali u mhux ic-cens: 'Avukat Dr. William Scolaro:

Mela ara nifhimx sewwa li inti l-ewwel kont qed tixhed fuq kif ic-cens skont il-

kuntratt jigi amministrattivament ridott.

Issa jien ha nissuggerilek illi bhal fatt, ic-

cens huwa l-ammont ridott u l-bqija l-ammont kollu huwa penali li fil-fatt hija

mposta fil-kuntratt talli bniedem ma jkunx qed jonora l-obbligi.

Inti l-ammont ta' cens huwa l-ammont l-

gholi mhux l-ammont il-baxx.

Issa jekk qed issemmi penali, kien hemm penali ohra

fil-kuntratt li m'ahniex naghmlu t-talba ghalihom ghax jekk kellu jipprezenta l- pjanti fiz-zmien stipulat, suppost hemm multa ohra li ghandna ndahhlu wkoll u niccargjawh ghaliha, pero' lanqas dik m'hi msemmija.' (fol.

Anzi s-Sur Louis Walker spjega li l-kuntratt kien fil-fatt jipprovdi wkoll ghall-multi jew kif imsejha mis-socjeta' intimata penali izda dawn kienu separati mic-cens impost u din il-kawza ma kinitx qed tfittex ghall-istess.

Ghar-ragunijiet suesposti, din il-Qorti ma tqisx ir-raba' eccezzjoni tas-socjeta' intimata bhala wahda legalment fondata u tichad l-istess eccezzjoni.

Il-hames eccezzjoni dwar l-allegat simulazzjoni fil-kuntratt in vista tac-cens impost: L-eccezzjoni in kwistjoni taqra kif isegwi: 'Fil-mertu wkoll, il-kumpanija esponenti twiegeb illi l-att ta' koncessjoni emfitewtika temporanja ta' nhar is-7 ta' Novembru, 2007 fl-atti tan-Nutar Dottor Josepha Padley huwa simulat limitatament in kwantu jissemma' cens ta' tnejn u ghoxrin elf hames mija u wiehed u tletin Euro u ghaxar centezmi (€22,531.10) billi, kif ġja' inghad, kien minn dejjem miftiehem cens fl-ammont ta' elf hames mija u zewg Euro u seba' centezmi (€1,502,07) fis-sena u dan kif ser jirrizulta ampjament matul it-trattazzjoni tal-kawza.

L-ammont ta' tnejn u ghoxrin elf hames mja u wiehed u tletin Euro u ghaxar centezmi (€22,531.10) fis-sena fil-verita' ma huwiex cens izda somma ffissata bhala deterrent jew penali sabiex il-kumpanija esponenti tizviluppa s-sit moghti lill- kumpanija esponenti b'titlolu ta' cens temporanju.'

Illi l-Qorti in vista tas-sottomissjonijiet maghmula aktar 'il fuq dwar it-tielet u r- raba' eccezzjoni li gew michuda, filwaqt li taghmel taghha l-istess sottomissjonijiet bhala applikabbli wkoll ghal din l-eccezzjoni, tichad il-hames eccezzjoni tas-Socjeta' konvenuta bhala legalment infondata.

Is-sitt eccezzjoni dwar in-nuqqas ta' kompetenza rationae valoris ta' dina l-Qorti: Illi s-sitt eccezzjoni tas-Socjeta' intimata taqra kif isegwi: 'Fil-mertu wkoll u minghajr pregudizzju ghas-suespost, il-kumpanija esponenti twiegeb illi ladarba jigi stabbilit dak kollu eccepit fil-paragrafi precedenti, ser

jirrizulta li t-talbiet tal-kumpanija attrici ma jaqghux fil-kompetenza rationae valoris

ta' dina l-Onorabbli Qorti, haga li l-kumpanija attrici kienet taf jew messha kienet

taf sa qabel ma giet ipprezentata din il-kawza, u ghalhekk dina l-Onorabbli Qorti

ghandha tiddikjara ruhha mhux kompetenti li tiehu konjizzjoni tat-talbiet tal-

Din il-Qorti in vista tac-cahda tal-eccezzjonijiet precedenti tas-socjeta' intimata fejn

fil-fatt ma stabbilitx li c-cens impost skont il-kuntratt ma kienx dak fl-ammont

imnaqqas izda dak bl-ammont gholi tasal mill-ewwel ghac-cahda ta' din l-eccezzjoni

stante li l-ammonti mitluba mis-socjeta' rikorrenti jaqghu ben ferm fil-kompetenza taghha bhala Qorti Superjuri.

Il-Qorti izda taghmel ukoll referenza ghall-artikolu 747 (1) tal-Kap.

12 tal-Ligijiet ta' Malta abbilment kwotat mil-legali tas-socjeta' rikorrenti li jaqra: 'Il-valur incert jew indeterminat, jitqies dejjem li jaqbez il-kompetenza tal-qorti ta' gurisdizzjoni limitata.'

Is-socjeta' rikorrenti ma setghetx fit-talbiet taghha taghmel talba ghall-ammont ta' cens specifikat qabel ma' l-Qorti taghti decizjoni dwar l-ewwel talba tal-istess socjeta' rikorrenti u cioe' l-kwistjoni jekk is-socjeta' intimata ottempratx ruhha mal-obbligi assunti minnha ghall-uzu tas-sit in kwistjoni.

Ghalhekk ir-rikors guramentat tas- socjeta' attrici mal-prezentata tieghu kellu bilfors jitqies bhala wiehed b'valur incert jew indeterminat u certament jaqa' fil-kompetenza ta' din il-Qorti.

Il-Qorti ghar-ragunijiet suesposti qed tichad ukoll is-sitt eccezzjoni tas-Socjeta' intimata.

Is-seba' eccezzjoni dwar nuqqas ta' interess guridiku tas-socjeta' rikorrenti li tqajjem l-ewwel t-talba: Illi s-seba' eccezzjoni taqra kif isegwi: 'F'kull kaz, l-ewwel talba tal-kumpanija attrici hija nfondata fil-fatt u fid-dritt u hemm karenza ta' interess guridiku fil-kumpanija attrici li tippromwovi tali talba billi l-kumpanija esponenti kellha l-jedd u nghatat il-fakulta' izda qatt ma obbligat ruhha li s-sit moghti lilha b'titolu ta' cens temporanju jintuza ghall-iskopijiet imsemmija fl-ewwel talba.'

Illi s-socjeta' intimata fis-sottomissjonijiet taghha fl-atti dwar din l-eccezzjoni ssostni fost ohrajn kif isegwi: 'Il-kumpanija esponenti tikkontendi illi l-kumpannija attrici ma ghandha l-ebda nteress guridiku illi tressaq tali talba ghaliex apparti l-fatt illi hija kellha l-fakulta' li tizviluppa s-sit moghti lilha in emfitwesi, il-kuntratt innifsu ma jistipula l-ebda

komminazzjoni ta' penali jew xi sanzjoni ohra f’kaz li l-kumpanija esponenti ma

tuzax is-sit ghall-iskop ta’ manifattura ta’ xoghlijiet ta’ double glazing units jew ghall-

produzzjoni ta’ prodotti ohra permessi mill-kumpanija attrici . . . fil-kaz odjern jidher

illi l-ewwel talba dikjaratorja illi ghamlet il-kumpanija attrici ma tiswiha xejn la f’din

il-kawza u lanqas f’kawza ohra.

Dana qieghed jinghad anke in vista tas-

sottomissjonijiet illi saru hawn fuq illi l-ammont ta’ cens huwa determinat u huwa l-

izghar ammont imsemmi fil-kuntratt il-bqija ghal dak illi jirrigwarda l-ammont l-

iehor dak huwa penali u xejn aktar’.

Jirrizulta ghalhekk minn dawn is-sottomissjonijiet li l-bazi ta' din is-seba' eccezzjoni huma fil-fatt l-eccezzjonijiet l-ohra mqajjma mis-socjeta' intimata liema eccezzjonijiet gew ilkoll michuda minn din il-Qorti fis-sentenza odjerna liema fattur ghandu facilment iwassal ghac-cahda wkoll ta' din l-eccezzjoni.

Illi fi kwalunwke kaz izda l-Qorti taqbel mas-sottomissjoni tas-socjeta' rikorrenti li 'l- ewwel talba triq titqies fil-kumpless tal-bqija tat-talbiet '(fol.

142) anzi l-Qorti tqis li ghandha tigi meqjusa fil-kumpless kemm tat-talbiet kollha kif ukoll tal-premessi tal- istess rikors guramentat.

Din hija kawza sabiex is-socjeta' intimata tigi finalment ikkundannata thallas ic-cens dovut minnha lis-socjeta' attrici flimkien ma' 'service charge' annwali liema cens u 'service charge' mhux kontestat li ma thallasx ghajr ghal zewg pagamenti zghar.

Dan kollu huwa espost fil-premessi tas-socjeta' rikorrenti.

Apparti minn hekk il-premessi jsostnu li ai termini tal-kuntratt qabel jigi deciz mas-socjeta' gudizzjarjament jekk hija kinitx tikkwalifika ghat-tnaqqis amminsitrattiv tac-cens fit- termini tal-istess kuntratt iffirmat minnha jew le in vista tan-non ottemperanza taghha mal-obbligi assunti minnha.

Certament is-socjeta' rikorrneti ghalhekk kellha kull dritt li taghmel l-ewwel talba taghha ghad-determinazzjoni ta' dan il-punt stante li fuq din id-determinazzjoni da parti tal-Qorti jiddependi l-ammont li din il- Qorti ghandha tapplika mill-kuntratt u tordna lis-socjeta' intimata thallas lis-socjeta' attrici.

Ghar-ragunijiet suesposti, il-Qorti tichad ukoll is-seba' eccezzjoni tas-Socjeta' intimata.

Mertu tat-talbiet: Illi fil-mertu jirrizulta nkontestat mis-socjeta' intimata li fil-fatt hija ma zviluppatx is-sit in kwistjoni anzi mir-ritratti a fol. u 26 jirrizulta li kulma hemm f'dan is-sit huwa haxix hazin u ghalhekk zgur li s-socjeta' intimata mihjiex tuza s-sit ghall-iskop indikat fil-kuntratt tas-7 ta' Novembru, 2007 b'dana li s-socjeta' intimata fit-termini tal-kuntratt ma tikkwalifikax ghall-applikazzjoni tar-riduzzjoni amministrattiva tac- cens.

Illi l-ammont ta' cens dovut jirriulta mill-kuntratt a fol.

5 kif ukoll gie ndikat mis-

socjeta' rikorrenti a fol.

37 tal-process fejn jidher li wara li tnaqqsu z-zewg

pagamenti li saru mis-socjeta' intimata il-bilanc sat-30 ta' Gunju, 2015 kien jammonta

Ai termini tal-kuntratt (fol.

5) ic-cens huwa pagabbli kull tliet xhur bil-quddiem u

sad-data tad-decizjoni jirrizulta li saru dovuti pagamenti ghal tmien snin shah.

Jirrizulta ghalhekk li sad-data ta’ din id-decizjoni saret dovuta s-somma ta’

(€22,531.10 x 8) mija u tmenin elf, mitejn u tmienja u erbghin Euro u tmenin

centezmu (€180,248.8) f’cens li minnhom izda trid titnaqqas is-somma ta’ tliet mija u

hamsa u sebghin Euro u tnejn u hamsin centezmu gia mhallsa mis-socjeta’ intimata

Ghalhekk il-canone dovut mis-socjeta’ intimata lis-socjeta’ rikorrenti sad-

data tad-decizjoni odjerna jammonta ghas-somma komplessiva ta’ (€180,248.8 -

€375.52) mija u disa' u sebghin elf, tmien mija u tlieta u sebghin Euro u tmienja u ghoxrin centezmu (€179,873.28) netti mit-taxxa fuq il-Valur Mizjud.

Illi fir-rigward tas-'service-charge' dovuta skont ix-xhud Louis Walker a fol.

112 tal- process f'Gunju tas-sena 2015 din kienet tammonta ghas-somma ta' elf, erba' mija u erbatax-il Euro u tnejn u ghoxrin centezmu (€1414.22) taxxa fuq il-valur mizjud inkluza.

Skont il-kuntratt a fol.

5 et seq tal-process annwalment is-'service charge' dovuta hija dik ta' mija u disgha u hamsin Euro u tmenin centezmu (€159.80) flimkien mal-vat bir-rata applikabbli.

Mid-data tal-iffirmar tal-kuntratt fis-7 ta' Novembru, 2007 ghaddew tmien snin nieqes erbat ijiem izda l-istess 'service charge' hija dovut kull tliet xhur bil-quddiem.

Ghalhekk sad-data ta' din id-decizjoni jirrizulta li hemm dovuta 'service-charge' ghal tmien snin shah u cioe' fl-ammont ta' (€159.80 x 8) elf, mitejn u tmienja u sebghin Euro u erbghin centezmu (€1278.40) flimkien mar-rata tat-taxxa tal-valur mizjud applikabbli kif jinghad fil-kuntratt.

Decizjoni: Ghar-ragunijiet suesposti din il-Qorti taqta' u tiddeciedi din il-kawza billi filwaqt li tichad l-eccezzjonijiet kollha tas-socjeta' intimata tilqa' t-talbiet kollha tas-socjeta' rikorrenti kif isegwi: 1.

Tiddikjara li s-socjeta' intimata mhijiex qeghdha taghmel uzu mis-sit enfitewtiku koncess lilha permezz ta' kuntatt fl-Atti tan-Nutar Josepha Padley tas-7 ta' Novembru 2007 (fol.

5) ghall-iskop ta' manifattura ta' xoghlijiet ta' double glazing glass units jew ghall-produzzjoni ta' prodotti ohra permessi mis-socjeta' rikorrenti;

Tillikwida l-canone dovut mis-socjeta' intimata lis-socjeta' rikorrenti fir-rigward tas-sit enfitewtiku involut fil-kuntratt fl-Atti tan-Nutar Josepha Padley tas-7 ta' Novembru 2007 (fol.

5) sal-lum ghas-somma ta' mija u disa' u sebghin elf, tmien mija u tlieta u sebghin Euro u tmienja u ghoxrin centezmu (€179,873.28) netti mit-taxxa fuq il-valur mizjud.

Tillikwida l-hlas ta' service charge dovut mis-socjeta' intimata lis-socjeta' rikorrenti fir-rigward tas-sit enfitewtiku sal-lum ghas-somma ta' elf, mitejn u tmienja u sebghin Euro u erbghin centezmu (€1278.40) netti mir-rata tat-taxxa tal-valur mizjud applikabbli;

Tordna lis-socjeta' intimata thallas lis-socjeta' rikorrenti l-ammont ta' mija u disa' u sebghin elf, tmien mija u tlieta u sebghin euro u tmienja u ghoxrin centezmu (€179,873.28) flimkien mat-taxxa fuq il-valur mizjud applikabbli rapprezentanti canone kif likwidat minn din il-Qorti u l-ammont ta' elf, mitejn u tmienja u sebghin euro u erbghin centezmu (€1278.40) flimkien mat-taxxa tal-valur mizjud applikabbli rapprezentanti service charge kif likwidat minn din il-Qorti;

Bl-ispejjez kollha u bl-imghax legali mid-data li l-ammonti rispettivi saru dovuti skont il-kuntratt kontra s-socjeta' intimata.

Vera kopja


QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMHALLEF Onor. Abigail Camilleri Pagyi LL.D., Dip.

Illum 3 ta' Novembru, 2015

Avukat Dr Patrick Cocker u l-PL Victor Agius k/a Zahra b'digriet tat-3 ta' Gunju 2014 gew nominati bhala kuraturi deputati biex jidhru ghal N W B nieqes minn Malta

Il-Qorti: Rat ir-rikors guramentat li permezz tieghu l-attrici ippremettiet: Illi l-esponenti mizzewga ma N W B u ghandhom zewgt itfal M ta' 21 sena u P ta' 18-il sena; kienu izzewgu fi Frar 1993 : Dok B; Illi l-esponenti ilha ssofri l-agir abbuziv ta' zewgha.

Fost ohrajn kien qabad u mar jghix Ghawdex.

Lill-esponenti kien ihalliha bla flus u kellha thalli t-tfal ma ommha biex tohrog tahdem hi.

spiccat hafritlu u sa telghet Ghawdex bit-tfal tghix mieghu.

Minn fuq spicca wettaq adulterju ma mara Ghawdxija, certu Gorgina u kellu tarbija minnha; Illi l-esponenti meta nizlet Malta fittxitu ghall-manteniment izda wara li f'Ghawdex kien ghamel djun kbar u ttiehdu passi kontrih bil-Qorti spicca harab minn Ghawdex u abbandunaha.

Jidher li qed jghix ma dik il-mara Ghawdxija l-Ingilterra u saret taf li kellu tifel iehor maghha; Talbet li l-konvenut ighid ghaliex din il-Qorti m'ghandhiex:-

Tiddikjara l-firda personali bejn iz-zewg kontendenti u dan minhabba adulterju, abbandun, nuqqas ta' manteniment u tkissir inevitabbli taz-zwieg, kollha attribwibbli lill-intimand;

ta' hlas

Tiffissa retta alimentari xierqa ghall-esponenti pagabbli minn

l-komunjoni

il- kontendenti, tillikwidaha u taqsamha b'mod li jkunu kominati kontra l-intimand d-disposizzjonijiet tal-Art 38, 40 u 41 tal- Kap. 16;

Bl-ispejjez kontra l-intimand imharrrek minn issa in subizzjoni; Rat il-lista tax-xhieda ta' l-attrici; Rat ir-risposta guramentata tal-kuraturi deputati, li permezz taghha eccepew :

Illi huma ma humiex edotti mill-fatti

tal-kawza pero' jirrizervaw illi jipprezentaw risposta guramentata ulterjuri u aktar xhieda meta u jottjenu aktar informazzjoni dwar il-kaz odjern;

jekk

Rat il-lista tax-xhieda tal-kuraturi deputati; Semghet lix-xhieda illi tressqu;

Rat id-dokumenti li gew esebiti, il-provi prodotti u l-atti ta' dan il- procediment; Rat illi l-kawza thalliet ghas-sentenza ghallum; Ikkunsidrat : Illi l-Qorti ghandha quddiemha kawza ta' separazzjoni personali bejn il-partijiet fejn l-attrici tikkontendi li z-zwieg taghha mal- intimat assenti1 tkisser ghal ragunijiet li huma imputabbli lill- intimat assenti, fosthom abbandun u adulterju.

Il-Qorti tirrileva li permezz tan-nota ta' eccezzjonijiet taghhom, il- kuraturi deputati appuntati sabiex lill-intimat assenti, ddikjaraw li m'humiex edotti mill-kaz u rriservaw li jipprezentaw risposta guramentata ulterjuri f'kaz li jirnexxilhom jottjenu aktar informazzjoni dwar il-kaz odjern.

Il-VERZJONI TAL-ATTRICI Permezz tal-affidavit taghha2 l-attrici tiddikjara li hi flimkien mal- intimat assenti huma l-genituri ta' zewgt ulied u cioe' Marcus ta' wiehed u ghoxrin (21) sena u P ta' dsatax (19) –il sena.

Tispjega li marret Ghawdex u qabbditu ma' haddiehor li kienet 'taparsi tahdem mieghu'3 izda biex ma tkissirx il-familja ddecidiet li tahfirlu, izda rega' bidilha b'dan li qallha wkoll li m'ghandux post ghaliha u ghat-tfal.

Tiddikjara li llum il-gurnata ghandu zewgt ulied minn mara ohra li hija Ghawdxija u li manteniment thallas darba biss.

Wara dan kollu ddecidiet li tghix hajjitha filwaqt li l-intimat mar jghix l-Ingilterra ma' din il-mara u t- tfal li ghandu maghha.

1 Ara c-certifikat taz-zwieg esebit a fol 9 tal-process 2 Ara a fol 51 tal-process

IL-PROVI MIGBURA QUDDIEM IL-QORTI Il-Qorti tirrileva li permezz tan-nota guramentata taghha4, l-attrici tiddikjara li formanti parti mill-komunjoni m'hemm xejn.

Issir referenza ghall-affidavit ta' P B u cioe' bint il-partijiet li tiddikjara li ghandha dsatax (19) –il sena.

Tghid li meta kellha sena u erba' xhur, missierha telaq, b'dan li lanqas biss raha titlaq timxi.

Ommha kienet tihodhom Ghawdex meta kienu ghadhom zghar hi u ħuha pero' ma kienitx tkun trid tmur.

Kienet darba wahda biss li missierha ha lilha u lil ħuha Ghawdex imma tant bkiet li riditu jihodha lura ghand ommha.

Taghlaq billi tghid li kienet ommha li rabbietha u hadmet ghaliha.

DWAR IT-TALBA GHAS-SEPARAZZJONI PERSONALI Dwar l-ewwel talba, il-Qorti fl-ewwel lok taghmel referenza ghal Artikolu 41 tal-Kodici Civili, Kap. 16 tal-Ligijiet ta' Malta li jsegwi hekk: "Kull waħda mill-partijiet miżżewġa tista' wkoll titlob il-firda jekk, għal sentejn jew iżjed, tkun abbandunata mill-oħra, mingħajr raġuni tajba".

Permezz tal-affidavit taghha, l-attrici tiddikjara li l-intimat telaq mid-dar matrimonjali u mar jghix Ghawdex fejn kellu relazzjoni adultera.

Il-wild tal-partijiet u cioe' P B ukoll tikkonferma li meta kellha sena u erba' xhur missierha telaq mid-dar u li kienet ommha li rabbietha u dejjem hadet hsiebha.

Il-Qorti hija moralment konvinta li l-intimat assenti abbanduna l-familja tieghu u d-dar matrimonjali.

Barra minn hekk, il- Qorti m'ghandha ebda prova kontrarja ghal dak li qed issostni l-attrici u tiddikjara wkoll li ma tara ebda raguni ghaliex m'ghandhiex taghti kredibilita' lil tali verzjoni.

Tenut kont ta' tali abbandun, il-Qorti thoss li huwa ekwu u gust li t-talba ghas-separazzjoni personali ta' bejn il- partijiet ghal ragunijiet lill-intimat ghandha tigi milqugha.

li huma unikament

imputabbli

DWAR IT-TALBA GHAL MANTENIMENT GHAR-RIKORRENTI L-attrici qieghda titlob manteniment ghaliha personalment pero' fl- istess hin tiddikjara li hija tahdem kemm fir-rikors promotur kif ukoll permezz tal-affidavit taghha.

Dan hu kkonfermat ukoll bix-xiehda tal- wild P B u konsegwentement, fic-cirkustanzi, l-Qorti ma tarax kif tista' tilqa' t-talba ghal manteniment ghaliha ghaliex jirrizulta car li l-istess attrici hija kapaci tfendi ghal rasha.

DWAR IT-TALBA GHAX-XOLJIMENT TAL-KOMUNJONI TAL- AKKWISTI Il-Qorti tirrileva li skond in-nota guramentata prezentata mill-attrici, formanti parti mill-komunjoni tal-akkwisti m'hemm xejn.

Fuq kollox l-attrici ma tressaq ebda forma ta' prova ta' x'jista' jifforma parti mill-istess komunjoni tal-akkwisti u konsegwentement fid-dawl ta' tali nuqqas ta' prova, l-Qorti, filwaqt li tiddeciedi li tittermina l- komunjoni tal-akkwisti ezistenti bejn il-partijiet, (biex minn issa l quddiem il-partijiet jitqiesu bhala persuni li jistghu f'isimhom jersqu ghal kwalunkwe att ta' akkwist jew self jew att iehor minghajr l- approvazzjoni, l-kunsens jew il-firma tal-parti l-ohra), ma tistax taqsam l-istess komunjoni tal-akkwisti stante li m'hemm ebda prova dwarha.

DECIDE Ghalhekk, ghal dawn il-motivi, il-Qorti qeghda taqta' u tiddeciedi din il-kawza billi: [1] Tilqa' l-ewwel talba fis-sens li tippronunzja s-separazzjoni personali bejn il-partijiet bi htija unika tal-intimat; [2] Tichad it-tieni talba; [3] Tilqa' t-tielet talba limitatament billi tiddikjara xolta u terminata l-komunjoni tal-akkwisti bejn il-partijiet izda tastjeni milli tiehu konjizzjoni ulterjuri tal-bqija tal-istess talba stante nuqqas ta' provi;

Bl-ispejjez kontra l-intimat, b'dan li kwalunkwe spejjez relatati mal- kuraturi deputati ghandhom jigu sapportati provizorjament mill- attrici.