-ksur tal-Konvenzjoni minħabba l-liġijiet tal-kera

FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI

ILLUM, 3 ta' Ġunju, 2021.

[1] L-Avukat tal-Istat

Rat ir-Rikors Kostituzzjonali li permezz tiegħu r-rikorrenti wara li ppremettew illi:-

Huma l-propjetarji tal-fond 43, Triq Santa Margerita, Ħal Kirkop liema fond jinsab mikri lill-intimat Mansueto u li ilu jiddetjeni dan il-fond għal snin twal.

Skont ir-riċerki pubbliċi u rapport redatt min-Nutar Matthew Asare (kopja tar-rapport anness u mmarkat bhala Dokument AP001), irriżulta li Aristide Kalabic iben Giuseppe Kalabic u Antonia nee' Farrugia Pisani imwieled Ħal Safi, Malta akkwista l-imsemmi fond bin-numri tlieta u erbgħin (43) St Margaret Street, Ħal Kirkop permezz ta' kuntratt ta' likwidazzjoni u diviżjoni fl-atti tan-Nutar Joseph Flask datat tnejn ta' Diċembru tas-sena elf disa' mija tmienja u ħamsin (2.12.1958) fejn Aristide Kalabic akkwista l-Porzjon ittra 'D' liema porzjon isemmi 'żewġ djar numri erbgħin (40) & wieħed u erbgħin (41) Triq Saint Margaret, Ħal Kirkop soġġetti għaċ-ċens perpetwu ta' tnax-il lira u tnax-il xelin fis-sena'.

L-imsemmi numri uffiċjali ġew mibdula qabel l-akkwist ossija fis-sena elf disa' mija wieħed u ħamsin (1951) u kif jidher aħjar hawn mid- Dokument AP001.

Fir-rapport redat min-Nutar Matthew Asare (speċifikament dak id-dokument anness u mmarkat bhala 'C') hemm it- tibdil tad-dar bl-isem 'Iris' bin-numru erbgħin għan-numru l-ġdid tnejn u erbgħin (42) u d-dar bl-isem 'Lily' bin-numru wieħed u erbgħin (41) li ġie numerat numru ġdid għat-tlieta u erbgħin (43).

Aristide Kalabic ġie nieqes fis-sbatax ta' Novembru tas-sena 1969 ġewwa St Pancras, Gwardamanga, Tal-Pieta' u dan skont ċertifikat tal-mewt anness mar-rapport mmarkat bhala Dokument AP001.

Skont ir-riċerki testamentarji eżegwita min-Nutar Matthew Asare, kemm pubbliċi u kemm sigrieti, l-imsemmi Aristide Kalabic kellu testmenti wieħed Unica Charta reġistrat fir-Reġistru Pubbliku ta' Malta ossija dak datat tlieta u għoxrin ta' Diċembru tas-sena elf disa' mija ħamsa u ħamsin fl-atti tan-Nutar Joseph Flask.

F'dan it-Testment Unica Charta datat tlieta u għoxrin ta' Diċembru tas- sena elf disa' mija ħamsa u ħamsin fl-atti tan-Nutar Joseph Flask, Arsitide Kalabic flimkien ma' martu ħassru kwalunkwe testment preċedenti u ħallew l-użufrutt lil xulxin iżda wara l-mewt tat-testaturi, l-imsemmija

testaturi xtaqu li l-ġid jgħaddi fuq uliedhom imwieldin u lil uliedhom nati

nee' Strano imwielda Karthum, Sudan ġiet nieqsa fis-sebgħa u għoxrin

ta' Diċembru tas-sena elfejn u tlettax u dan skont ċertifikat tal-mewt anness mar-rapport mmarkat bhala Dokument AP001.

Skont ir-riċerki testamentarji kemm pubbliċi u kemm sigrieti, l- imsemmija Mary Anne Kalabic kellha żewġ testmenti reġistrati fir-Reġistru Pubbliku ta' Malta li minnhom irriżulta li l-patrimonju tagħha kien jinsab regolat minn dawn iż-żewġ testmenti, cioe' dak imsemmi fil-paragrafu 6 fl-atti tan-Nutar Joseph Flask u ieħor fl-atti tan-Nutar Tonio Milian datat tlieta u għoxrin ta' Mejju tas-sena elf tmien mija sitta u tmenin.

Bil-virtu' tat-testment fl-atti tan-Nutar Tonio Milian datat tlieta u għoxrin ta' Mejju tas-sena elf tmien mija sitta u tmenin, l-imsemmija Mary Anne Kalabic eżentat lil uliedha minn kwalunkwe obbligu tal-kollazzjoni u imputazzjoni illi hija setgħet tat lit-tfal u kkonfermat it-testment preċedenti ossija dak ta' tlieta u għoxrin ta' Diċembru tas-sena elf disa' mija ħamsa u ħamsin pubblikat fl-atti tan-Nutar Joseph Flask.

Mary Anne Kalabic ġiet nieqsa wara l-ewwel ta' Jannar tas-sena elfejn u ħamsa (2005), l-eredi ta' Mary Anne Kalabic ddikjaraw l-immobbli msemmiji permezz ta' kuntratt dikjaratorju kawza mortis fl-atti tan-Nutar Liza D'Souza datat għoxrin ta' Mejju tas-sena elfejn u erbatax (2014).

Għalhekk r-rikorrenti daħlu fiż-żarbun tal-antekawża tagħhom.

Ir-rikorrenti b'hekk huma l-proprjetarji assoluti tal-fond in kwestjoni u dan kif jirriżulta mir-rapport redat minn Nutar Matthew Asare li kopja tiegħu qed tiġi hawn annessa u mmarkata bħal Dokument AP001 (liema dokument jinkludi l-atti kollha surreferiti).

L-intimat Jason Mansueto ilu jokkupa l-istess fond, ossija 43, Triq Santa Margerita minn qabel is-sena 1995.

L-intimat Jason Mansueto għadu jokkupa l-istess fond, ossija 43, Triq Santa Margerita, Ħal Kirkop ai termini tal-Kap 69 tal-Liġijiet ta' Malta, u qed iħallas l-ammont miżeru ta` €221.16 fis-sena, meta l-valur lokatizzju tal- fond fis-suq huwa ferm aktar minn dak stabbilit bid-dispożizzjonijiet tal- Kap. 69 tal-Liġijiet ta' Malta liema dispożizzjonijiet ġew ftit li xejn emendati bl-Att X tal-2009.

Bl-emendi introdotti permezz tal-Att X tal-2009, senjatament dawk inkorporati f'artikolu 1531C tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta, l-imsemmi fond illum hu soġġett għal kera ta' €221.16 fis-sena u ai termini tal-istess Liġi, din ir-rata ta' kera tiżdied kull tliet (3) snin b'mod proporzjonali għal mod li bih ikun jiżdied l-Indiċi ta' Inflazzjoni.

Minn dan l-ammont miżeru ta` €221.16 fis-sena li l-intimat Jason Mansueto jħallas, ir-rikorrenti jridu ukoll iħallsu iċ-ċens impost fuq l-istess fond, ossija 43, Triq Santa Margerita, Ħal Kirkop.

Qabel l-emenda ai termini tal-Att X tal-2009, kien japplika l-'fair rent' a tenur tar-'Rent Restriction Dwelling Housing Ordinance' tal-1944 fejn kien jistabbilixxi l-fair rent a tenur tal-Artikolu 3 u 4 tal-istess Ordinanza, liema 'fair rent' a tenur tal-Kap 69 tal-Liġijiet ta' Malta ma seta' qatt jeċċedi dak li hemm stipulat fl-Artikolu 4 tal-istess Kap 69 tal-Liġijiet ta' Malta ossija kumpens ta' kera kif stabbilit bil-liġi ta' fond li kieku kien inkera f'kull żmien qabel l-4 ta' Awwissu 1914.

Dan ifisser illi r-rikorrenti, kif ukoll l-antekawża tagħhom, ma setgħu qatt jikru l-fond in kwistjoni u jirċievu kera ġusta stante li bil-liġi dak li kienu jirċievu kien kera kif stipulat fil-1914 u baqa' hekk sal-2010 bl- aġġustamenti irriżorji ai termini tal-Att X tal-2009.

Billi l-kera hija fissa fil-Liġi u ma tistax tinbidel minkejja li l-prezzijiet tal-kirjiet fis-suq dejjem jogħlew u llum il-ġurnata teżisti diskrepanza enormi bejn il-kera annwali fuq il-fond u r-redditu li l-istess fond kien iġib f'suq ħieles, din il-kirja għalhekk qed tilledi d-drittijiet fundamentali tar-rikorrenti stante li ma nżammx bilanċ bejn id-drittijiet tas-sidien u dak tal-inkwilini.

Il-fond fis-suq ħieles iġib kera ta' mill-anqas €1,200 fix-xahar.

Għalkemm daħal fis-seħħ l-Att X tal-2009 li kien intiż li jtaffi d- diskriminazzjoni u l-inġustizzji li l-liġijiet speċjali tal-kera kienu joħolqu versu s-sidien ta' proprjetà, din l-istess Liġi bl-ebda mod ma għenet lir- rikorrenti u bl-ebda mod ma laħqet dan l-iskop versu r-rikorrenti peress li l-awment ma kien jirrifletti xejn affattu l-kera ġust tal-fond.

r-rikorrenti Effettivament m'għandhomx speranza reali li qatt jiksbu l-pussess effettiv tal-fond jew redditu reali tal-istess fond tul ħajjithom.

bis-sitwazzjoni

leġislattiva

il-mod,

ir-rikorrenti, kif ukoll

B'dan tagħhom, ġew imqiegħda u mċaħħda mit-tgawdija tal-proprjetà tagħhom mingħajr ma qed jingħataw kumpens xieraq u dan peress illi l-kera li jitħallsu bl-ebda mod ma hu qrib il-valur lokatizzju reali tal-istess fond kif ser jiġi ppruvat waqt it-trattazzjoni tal-kawża.

l-antekawża

Ir-rikorrenti m'għandhomx rimedju effettiv ai termini tal-Konvenzjoni Ewropea stante illi huma ma jistghux iżidu l-kera b'mod ekwu u ġust skont il-valur tas-suq illum stante illi dak li effettivament huma jistghu jirċievu huwa dak kif limitat bl-artikolu 1531C tal-Kap.

16 tal-Liġijiet ta' Malta.

Dan kollu ġia ġie determinat fil-kawżi Amato Gauci vs Malta no. 47045/06 deċiża mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali tal- Bniedem fil-15 ta' Settembru 2009 u Trapani and others vs Norway nru.

13221/08 u 2139/10 deċiża fit-12 ta' Ġunju 2012 u Zammit and Attard Cassar vs Malta applikazzjoni nru.

1046/12 deċiża fit-30 ta' Lulju 2015.

Ir-rikorrenti qed isofru min-nuqqas ta' "fair balance" bejn l-interessi tad-drittijiet tal-komunità u ġenerali fundamentali tal-bniedem.

l-bżonnijiet u protezzjoni

Ir-regolamenti ta' kontroll tal-kera huma interferenza mad-dritt tas-sid għall-użu tal-proprjetà tiegħu stante illi dawn l-iskemi ta' kontroll tal-kera u restrizzjonijiet fuq id-dritt tas-sid li jittermina l-kirja tal-inkwilin u wisq inqas ta' min qed jipprova jippresta lilu nnifsu bħala inkwilin meta mhuwiex jikkostitwixxi kontroll tal-użu tal-proprjetà fit-termini tat-tieni paragrafu tal-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea (vide Hutten-Czapska vs Poland [GC], nru.

30255/09, § 101, 28 ta'Jannar 2014 u R& L, s.r.o. and Others §108).

Din hija wkoll diskriminatorja sia ai termini tal-Artikolu 45 tal- Kostituzzjoni ta' Malta u l-Artikolu 14 tal-Konvenzjoni Ewropea.

Illi inoltre, il-Liġi hija diskriminatorja bejn dak li hemm dispost fl- Artikolu 1531C tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta u tal-Kap 69 tal-Liġijiet ta' Malta u dak li jiddisponi l-Att XXXI tal-1995 għal kirjiet li daħlu fis- seħħ wara l-1 ta' Ġunju 1995.

Il-valur lokatizzju tal-fond huwa ferm ogħla minn dak li l-Liġi imponiet li r-rikorrenti għandhom jirċievu b'tali mod illi bid-dispożizzjonijiet tal- Artikolu 34, 37 u 45 tal-Kostituzzjoni ta' Malta u l-Artikolu 14 u l- Artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea, il-Kap.

69 tal- Liġijiet ta' Malta kif emendat bl-Att XXXI tal-1995 u l-emendi li saru bl- Att X tal-2009 mhux biss ikkawżaw diskriminazzjoni bejn ulied u oħrajn kif stipulat fl-artikolu 1531F tal-Kap.

16 tal-Liġijiet ta' Malta imma wkoll jilledi d-drittijiet kostituzzjonali kif protetti bil-Kostituzzjoni ta' Malta, kif ukoll ta' l-Artikolu 1 u 14 tal-Protokoll Nru. 1 u l-Artikolu 6 tal- Konvenzjoni Ewropea u għalhekk il-Liġi fuq imsemmija għandha tiġi tilledi d-drittijiet kostituzzjonali kif protetti mill- ddikjarata Kostituzzjoni u mill-Konvenzjoni Ewropea u għandha tiġi emendata, kif del resto diġà ġie deċiż mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fil- kawża Amato Santucci vs. Malta – deċiża fil-15 ta' Settembru, 2009 u Salem Rashed and Attard Cassar vs Malta deċiża fit-30 ta' Lulju 2015 mill- Qorti Ewropea tad-Drittijiet Fundamentali tal-Bniedem.

Il-privazzjoni hija ferm iktar serja billi hemm ukoll diskriminazzjoni naxxenti mill-fatt illi sidien oħra li ma krewx il-proprjetà tagħhom qabel is-sena 1995, ai termini tal-Att XXXI tal-1995, għandhom id-dritt li jirrifjutaw li jġeddu l-kuntratt lokatizzju meta ż-żmien pattwit tal-kirja tiġi fit-tmiem tagħha, u jistgħu anke jawmentaw il-kera.

Għalhekk l-esponenti jħossu li fir-rigward tagħhom qed jiġi miksur l- Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta kif ukoll l-Ewwel Artikolu tal- Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea u l-Artikolu 14 tal-istess Konvenzjoni u dan billi huma b'mod diskriminatorju qed jiġu privati u mċaħħad mit-tgawdija tal-proprjetà' tagħhom mingħajr ma jingħataw kumpens ġust għal dan.

Talbu lil din il-Qorti sabiex:

Tiddikjara u tiddeċiedi illi fil-konfront tar-rikorrenti l-operazzjonijiet tal- Ordinanza li Tirregola it-Tiġdid tal-Kiri tal-Bini ossija l-Kap.

69 tal- Liġijiet ta' Malta u bl-operazzjonijiet tal-Liġijiet vigenti qegħdin jagħtu tal-fond 43, Triq Santa dritt vi

lill-intimati Calleja

lokazzjoni

ta'

jiġu vjolati d-drittijiet Margerita, Sliema (Malta) waqt fundamentali tar-rikorrenti kif sanċiti bl-Artikolu 37 tal-Kostituzzjoni ta' Malta, u l-Ewwel Artikolu ta' l-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea (l-Ewwel Skeda tal-Kap.

319 tal-Liġijiet ta' Malta) u tal- Artikolu 14 tal-istess Konvenzjoni, u għar-raġunijiet fuq esposti u ta' dawk li ser jirriżultaw waqt it-trattazzjoni ta' dan ir-rikors ir-rikorrenti għandu jingħata r-rimedji kollha li din l-Onorabbli Qorti jidhrilha xierqa fis-sitwazzjoni;

Tiddikjara u

tiddeċiedi

jew min minnhom huma l-intimati responsabbli għal kumpens u danni sofferti mir-rikorrenti b'konsegwenza ta' l-operazzjonijiet tal-Kap 69 tal-Liġijiet ta' Malta talli ma kkreatx bilanċ bejn id-drittijiet tas-sid u dawk tal-inkwilin stante li ma jirriflettux is-suq u l-anqas il-valur lokatizzju tal-proprjetà` in kwistjoni ai termini ta' l-Artikolu 41 tal-Konvenzjoni Ewropea;

Tillikwida l-istess kumpens u danni kif sofferti mir-rikorrenti, ai termini

tal-liġi u tal-Artikolu 41 tal-Konvenzjoni Ewropea;

Tikkundanna lill-intimat Avukat Generali jħallas l-istess kumpens u danni

Bl-ispejjeż, kompriżi dawk ta' l-ittra uffiċjali tad-29 ta' Ottubru 2019.

Rat ir-Risposta tal-Avukat tal-Istat li permezz tagħha eċċepixxa illi:-

Ir-rikorrenti jridu jġibu prova li huma tassew suġġett għal kirja li hija

regolata bil-Kap.

69 tal-Liġijiet ta' Malta.

Subordinament u mingħajr preġudizzju għas-suespost, fir-rigward tal- mertu, l-allegazzjonijiet tar-rikorrenti huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u għaldaqstant għandhom jiġu miċħuda.

Ir-rikorrenti ma jistgħux jilmentaw dwar perjodi qabel ma huma saru sidien tal-proprjeta' in kwistjoni u jekk jirriżulta illi r-rikorrenti akkwistaw il-proprjeta' in kwistjoni meta l-kirja kienet diġa' fis-seħħ, l-esponent jeċepixxi illi r-rikorrenti kienu ben konxji tal-protezzjoni li

jagħtu l-provedimenti tal-Kap.

69 lill-inkwilin u għalhekk ma kien hemm l-ebda intervent leġislattiv li ma kienux edotti minnu r- rikorrenti minn jeddhom assoġġettaw ruħhom għad-dispożizzjonijiet tal-Kap.

69 tal-Liġijiet ta' Malta.

Safejn ir-rikorrenti qegħdin jattakkaw it-tħaddim tal-Kap.

69 tal- Liġijiet ta' Malta fuq is-saħħa tal-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni, it- talbiet tar-rikorrenti huma wkoll irreċevibbli fit-termini tal-artikolu 47(9) tal-istess Kostituzzjoni stante illi l-Kap.

69 tal-Liġijiet ta' Malta kien fis-seħħ qabel Marzu 1962 u għaldaqstant din il-Liġi ma tistax tkun soġġetta għall-applikazzjoni tal-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni.

Inoltre safejn ir-rikorrenti qegħdin jattakkaw t-tħaddim tal-Kap.

69 tal- Liġijiet ta' Malta fuq is-saħħa tal-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni dan ma jistax jiġi mistħarreġ u dan peress illi skont l-artikolu 37(2)(f) tal- Kostituzzjoni, ebda ħaġa f'dan l-artikolu m'għandha tinftiehem li tolqot l-għemil jew ħdim ta' xi liġi safejn din tkun tipprovdi għat-teħid ta' pussess jew akkwist ta' proprjeta', li sseħħ fil-kuntest ta' kirja.

Fi kwalunkwe każ ir-rikorrenti ma ġarrbu l-ebda ksur tal-jedd tagħhom għat-tgawdija ta' ġidhom taħt l-artikolu 37 tal-Kostituzzjoni u dan peress li dan l-artikolu jgħodd biss meta jkun hemm teħid forżuz tal-proprjeta'.

Sabiex wieħed jista' jitkellem dwar teħid forżuz, persuna trid tiġi mneżża' minn kull dritt li għandha fuq dik il- proprjeta'.

Pero' dan mhuwiex il-każ hawnhekk, għaliex bl- applikazzjoni tal-Kap.

69 tal-Liġijiet ta' Malta r-rikorrenti ma tilfux għal kollox il-jeddijiet kollha tagħhom fuq il-ġid in kwistjoni.

Safejn l-ilment tar-rikorrenti huwa msejjes fuq l-ewwel artikolu tal- ewwel protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea, għandu jingħad li skont il- proviso ta' dan l-istess artikolu, l-Istat għandu kull jedd li jwettaq dawk il-Liġijiet li jidhrulu xierqa biex jikkontrolla l-użu tal-proprjeta' skont fil- ġurisprudenza li l-Istat igawdi minn diskrezzjoni wiesgħa sabiex jidentifika x'inhu meħtieġ fl-interess ġenerali u sabiex jistabilixxi liema huma dawk tal-interess ġenerali.

il-miżuri meħtieġa għall-ħarsien

l-interess ġenerali.

is-sens huwa magħruf

Recentament il-Qorti ta' Iż-Żebbuġ (Ghawdex) fis-sentenza Aquilina v. Malta deciza fid-9 ta' Gunju 2020 (applikazzjoni numru: 40246/18) kkunsidrat illi:

Sewwasew fil-każ tagħna, il-Kap.

69 tal-Liġijiet ta' Malta għandu (i) għan leġittimu għax joħroġ mil-liġi, (ii) huwa fl-interess ġenerali għaliex irregolarizza sitwazzjoni ta' natura soċjali fl-ambitu tal-ġid komuni; u (iii) jżomm bilanċ ġust u ekwu bejn l-interessi tas-sid, tal- inkwilin u tal-poplu b'mod ġenerali.

Jiġi b'hekk, li l-esponent ma jarax kif il-Kap.

69 għandu jitqies li jmur kontra l-ewwel artikolu tal- ewwel protokoll tal-Konvenzjoni Ewropea;

Fir-rigward tal-artikolu 14 tal-Konvenzjoni Ewropea, l-esponent jissottometti illi dak li qed jilmentaw minnu r-rikorrenti ma jiffigura mkien fil-parametri ta' protezzjoni minn trattament diskriminatorju kif sanċit minn dan l-artikolu;

Miżjud ma' dan, u dan jgħodd kemm għad-dispożizzjoni tal- Kostituzzjoni kif ukoll għal dik tal-Konvenzjoni Ewropea, huwa manifest li l-Liġijiet li qed jiġu attakkati mir-rikorrenti, japplikaw indiskriminatament għal kull kirja.

Għalhekk ir-rikorrenti ma jistghux jargumentaw li ġew żvantaġġati meta mqabblin ma' ħaddieħor għaliex dak il-ħaddieħor qiegħed jiġi trattat eżattament bħalhom;

Dejjem mingħajr preġudizzju għas-suespost, dato ma non concesso li din l-Onorabbli Qorti jidhrilha li kien hemm xi ksur tad-drittijiet fundamentali tar-rikorrenti, fatt li qed jiġi kontestat, l-esponent jirrileva li fiċ-ċirkostanzi tal-każ, dikjarazzjoni ta' ksur hija suffiċjenti u ma hemmx lok għal rimedji oħra mitluba mir-rikorrenti.

F'kull każ, ir-rikorrenti ma jistgħux jinvokaw l-artikolu 41 tat-Trattat tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem għaliex dan l- artikolu japplika biss għall-organi ġudizzjarji tal-Kunsill tal-Ewropa u mhux għall-Qrati Maltin.

Kemm hu hekk dan l-artikolu tat-Trattat ma jifformax parti mil-liġi Maltija għaliex mhuwiex inkluż fit-tifsira ta' 'Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet Fondamentali' kif riprodotta fl- artikolu 2 tal-Kap 319 tal-Liġijiet ta' Malta u lanqas ma ġie traspost fil-liġi domestika skont l-artikolu 3 (3) tal-Kap 304 tal-Liġijiet ta' Malta.

Rat ir-Risposta ta' Jason Mansueto li permezz tagħha eċċepixxa illi:-

Din l-azzjoni hija mproponibbli minħabba l-fatt li l-Artikolu 41 tal- Konvenzjoni japplika biss għal organi ġudizzjarji tal-Kunsill tal-Ewropa u mhux għal Qrati tal-Ġustizzja ta' Malta.

Fil-fatt l-Artikolu 41 mhuwiex tal-Bniedem u Libertajiet inkluż Fondamentali" kif riprodotta fil-Artikolu 2 tal-Kapitolu 319 tal-Liġijiet ta' Malta.

fid-definizzjoni

ta' Drittijiet

Il-Kapitolu 69 tal-Liġijiet ta' Malta daħal fis-seħħ żmien twil qabel ma' r- rikorrenti ġew fil-pussess tal-proprjeta` in kwistjoni.

Ir-rikorrenti ilhom jafu illi dan l-fond kien soġġett għal kirja f'isem l-intimat, u din s- sitwazzjoni dejjem ġiet aċċettata minnhom.

Għalhekk issa r-rikorrenti ma għandhom l'ebda ġustifikazzjoni biex jilmentaw li din l-kirja qiegħda tilledi xi dritt fondamentali tagħhom;

Mhuwiex minnu li r-rikorrenti qegħdin jiġu mċaħħda mit-tgawdija tal- proprjeta` tagħhom.

Huma ntitolati għal ammont ta' kera li fil-preżent huwa ta' mitejn u wieħed u għoxrin Euro u sittax il-ċenteżmu (€ 221.16) fis-sena, liema kera dejjem ġiet aċċettata mir-rikorrenti sakemm infetħu dawn l-proċeduri kostituzzjonali.

Barra minn dan, ir-rikorrenti qatt ma għamlu talba formali quddiem il-Bord li Jirregola l-Kera, sabiex ikun hemm żieda ta' din l-kera.

Din l-kera tissodisfa r-rekwiżit tad-dritt għat- tgawdija paċifika tal-proprjeta`.

Id-disposizzjonijiet li jiggarantixxu d-drittijiet fondamentali tal-bniedem m'għandhomx jittieħdu b'leġġerezza, u l-fatt li jridu jagħmlu gwadann akbar minn din l-proprjeta' ma jistax iwassal għal lezjoni ta' dritt fondamentali.

Minħabba l-fatt li l-intimat dejjem ħallas il-kera pattwita puntwalment, huwa ma għandu l-ebda obbligu jew raġuni għaliex għandu jiġi misjub ħati li jħallas xi danni jew kumpens lir-rikorrenti.

Il-Kapitolu 69 tal-Liġijiet ta' Malta, bl-ebda mod ma jikkostitwixxi xi teħid forzuż tal-proprjeta', iżda kontroll tal-proprjeta' fil-limiti ta' dak li hu raġjonevoli.

Il-Kapitolu 69, huwa mmirat biex jilqa' għal dawk ċ- ċirkostanzi speċjali u neċessarji f'pajjiż biex kulħadd ikollu post fejn joqgħod.

Il-posizzjoni legali tar-rikorrenti avvanzat bl-emendi tal-liġi introdotti

fis-sena 2009.

Rat li b'verbal tagħha tal-5 ta' Novembru 2020, ħatret lill-Perit Elena Tawati

Conti sabiex tikkonstata l-valur lokatizzju mis-sena 1990 u kull ħames snin

sussegwenti sad-data preżentata cioe' 20 ta' Mejju 2020 tal-fond in kwistjoni.1

Rat ir-relazzjoni tal-Perit Tekniku minnha maħtura ppreżentat fl-4 ta' Diċembru

20202 u t-tweġibiet tagħha għad-domandi in eskussjoni.

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet.

Rat l-atti kollha tal-każ.

Ikkunsidrat:

L-atturi huma lkoll aħwa.

permezz ta' testment unica charta tal-ġenituri tagħhom fl-atti tan-Nutar Joseph

Flask datat 23 ta' Diċembru 1955.

Fl-imsemmi testment, it-testaturi ħallew l-

użufrutt lil xulxin u lil uliedhom werrieta.

Permezz ta' testment ieħor datat 23

ta' Mejju 1986 fl-atti tan-Nutar Tonio Milian, omm l-atturi eżentat lil uliedha

minn kwalunkwe obbligu ta' kollazzjoni u imputazzjoni illi hija setgħet tat lit-

tfal tagħha u kkonfermat it-testment unica charta.

Omm l-atturi ġiet nieqsa wara

missierhom – fis-27 ta' Diċembru 2013.

Dan il-fond jinsab mikri lill-intimat Jason Mansueto u ilu mikri lilu u lil ante-

kawża tiegħu sa minn qabel l-1970 bil-kera ta' €221.16 fis-sena.

Il-fond in kwistjoni mhux dekontrollat.3

Eċċezzjoni Preliminari tal-Avukat tal-Istat - Prova ta' kirja regolata bil-

Kap.69 fuq il-proprjeta`:

dejjem tħallset lilhom.

L-intimat Mansueto bl-ebda mod ma kkontesta din il-kirja anzi kkonferma li l-kera

It-tielet eċċezzjoni tal-Avukat tal-Istat: ir-rikorrenti ma jistgħux jilmentaw

dwar perjodi qabel ma huma saru sidien tal-proprjeta` flimkien mat-tieni

eċċezzjoni tal-intimat Mansueto - ir-rikorrenti huma marbuta bid-deċiżjonijiet

tal-predeċessuri tagħhom:

Fid-deċiżjoni riċentissima mill-Qorti Kostituzzjonali tas-26 ta' Mejju 2021 fl-

ġie ritenut illi:

"Il-fatt li l-proprjeta' għaddiet għand l-aħwa Howe wara l-mewt ta' missierhom fit-22 ta' Ottubru 2008 ma jfissirx li għandhom jedd għall- kumpens minn dakinhar biss.

Huma werrieta ta' missierhom u bħala tali għandhom jedd ukoll li jippretendu kumpens għall-perjodu meta missierhom kien is-sid.

Min-naħa l-oħra ommhom Margaret Howe hi attriċi u tgawdi l-użufrutt ta' ġidu bit-testment li għamel fis-16 ta' Settembru 1976 fl-atti tan-Nutar Anthony Flask."

L-Avukat tal-Istat ikompli jeċċepixxi li r-rikorrenti kienu jafu li l-kirja kienet

diġa` fis-seħħ u għalhekk kienu ben konxji tal-protezzjoni li jagħtu l-

provvedimenti tal-Kap.

69 lill-inkwilin.

Madankollu, dan il-fatt waħdu ma jġibx

awtomatikament miegħu r-rinunzja tad-drittijiet tagħhom fuq il-proprjeta'

tagħhom.

Jiġi sottolineat il-punt li meta daħlu fis-seħħ id-dispożizzjonijiet tal-

Kap 69, is-sidien ta' propjetajiet fl-istess qagħda tar-rikorrenti u l-awturi

tagħhom sabu ruħhom b'idejhom marbutin u l-unika "għażla" (jekk tista'

ssejħilha hekk) li kellhom kienet li jissottomettu ruħhom għal-liġi.

l-awturi tar-rikorrenti, u r-rikorrenti ma kellhom ebda rimedju taħt il-liġi

ordinarja li seta' jaġevolahom fid-drittijiet tagħhom ta' sidien ħlief bl-intavolar

ta' kawża quddiem Qorti ta' ġurisdizzjoni kostituzzjonali proprju sabiex tiġi

attakata dik l-istess liġi, kif proprju qed isir illum.

Għaldaqstant dawn l-eċċezzjonijiet ma jistgħux jintlaqgħu.

Ir-raba' eċċezzjoni tal-Avukat tal-Istat: Applikabilita` tal-Art.

37 tal-

Kostituzzjoni:

Sewwa jeċepixxi l-Avukat tal-Istat li l-Artiklu 37 tal-Kostituzzjoni ma japplikax

f'għadd ta' ċirkostanzi msemmija fis-subartiklu (2) tiegħu, fosthom li l-ebda

ħaġa f'dan l-Artiklu m'għandha tolqot l-għemil jew ħdim ta' xi liġi safejn

tipprovdi għat-teħid ta' pussess jew akkwist ta' proprjeta` li sseħħ fil-kuntest ta'

Billi l-Kap 69 jitratta l-kirjiet, jaqa' taħt din l-eżenzjoni.

Il-Kap 69 huwa protett ukoll mill-Art.

47(9) tal-Kostituzzjoni li teżenta mill-

effetti tal-Kostituzzjoni l-ħdim ta' kull liġi fis-seħħ qabel it-3 ta' Marzu 1962.

Barra minn hekk, il-Qorti Kostituzzjonali fis-sentenza riċentissima Spiteri Sacco v

Avukat Generali4 stabbiliet li "għalkemm il-Kap 69 kien emendat b'liġijiet li

daħlu fis-seħħ wara l-1962 dawk il-liġijiet m'għandhomx l-effetti msemmija fil-

47(9)) "Għalhekk l-Avukat tal-Istat

sewwa qal illi l-Kap 69 kif emendat, ma jintlaqax bl-Artiklu 37 tal-

Kostituzzjoni."

Il-ħames eċċezzjoni tal-konvenut Jason Mansueto: ma jistax jiġi kkundannat

iħallas danni:

4 Lilian Spiteri Sacco v Avukat Generali 23.11.2020

Din il-Qorti taqbel ma' din l-eċċezzjoni tal-inkwilin li, ġaladarba aġixxa skont

il-liġi, allura m'għandux legalment jirrispondi għall-inkostituzzjonalita` tal-liġi

jew jeħel spejjeż tal-kawża, u li huwa l-Istat li huwa finalment responsabbli.

Is-sitt eċċezzjoni tal-Avukat tal-Istat:

Billi l-Qorti sejra tilqa' r-raba' eċċezzjoni, mhix sejra tieħu konjizzjoni ta' din l-

eċċezzjoni.

soċjali:

Is-seba' eċċezzjoni tal-Avukat tal-Istat: indħil permessibbli bħala miżura

Permezz tas-seba' paragrafu tar-risposta tal-Avukat tal-Istat, u permezz tas-sitt

paragrafu tal-intimata Calleja, hu eċċepit li l-liġi in kwistjoni hi valida għaliex

hi ta' natura soċjali fl-interess tal-ġid komuni.

Filwaqt li dan huwa minnu, il-liġi

trid mhux biss tissodisfat dawn il-kriterji imma wkoll il-prinċipju tal-

proporzjonalita`.

Il-ġurisprudenza tal-Qorti ta' Strasburgu stabbiliet tlett

indaġnijiet li jridu jsiru biex jiġi stabbilit jekk l-indħil tal-Istat huwiex

permessibbli a tenur tal-Ewwel Artiklu tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni

Ewropea:

(1) il-miżura tkun saret taħt qafas legali.

(2) l-iskop tagħha kien leġittimu.

(3) iżżomm bilanċ ġust u proporzjonat bejn l-għan soċjali u l-ħtieġa li jiġu

rispettati d-drittijiet fundamentali tas-sidien.

M'hemmx dubju li l-liġi de quo tissodisfa l-ewwel żewġ elementi.

iżda jista' jingħad dwar it-tielet element.

Bilanċ bejn tgawdija tal-proprjeta` u l-interess pubbliku:

L-Ewwel Artiklu tal-Ewwel Protokoll tal-Konvenzjoni jaqra hekk:

"Kull persuna naturali jew persuna morali għandha dritt għat-tgawdija paċifika tal-possedimenti tagħha.

Ħadd ma għandu jiġi pprivat mill- possedimenti tal- kundizzjonijiet provduti bil-liġi u bil-prinċipji ġenerali tal-liġi internazzjonali."

tiegħu ħlief fl-interess pubbliku u bla ħsara

Għalhekk il-Protokoll jawtorizza ndħil fit-tgawdija tal-proprjeta` fl-interess

Iżda safejn jista' jasal dan l-indħil?

Fejn jitqiegħed is-sinjal l-aħmar?

Il-ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea tal-Jeddijiet tal-Bniedem daħħlet il-kunċett

ta' bilanċ bejn it-tgawdija tal-proprjeta` u l-interess pubbliku.

Il-Qorti trid

tistabbilixxi jekk is-sid kellux iġorr piż sproporzjonat u eċċessiv,5 billi teżamina

l-interessi kollha involuti; mhux biss il-kundizzjonijiet tal-kirja u l-entita` tal-

indħil tal-Istat fil-liberta` tal-kuntratt u fir-relazzjonijiet kuntrattwali fis-suq tal-

kirjiet, imma wkoll l-eżistenza ta' salvagwardji proċedurali li jassiguraw li l-

operazzjoni tas-sistema u l-impatt tagħha fuq id-drittijiet proprjetarji la tkun

arbitrarja u

l-anqas

L-inċertezza, sew

leġislattiva, sew

amministrattiva jew minn prattiċi tal-awtoritajiet, hija fattur ewlieni li jittieħed

in kunsiderazzjoni fil-ġudizzju dwar il-kondotta tal-Istat.6

Il-lanjanza prinċipali tar-rikorrenti hi li l-ammont ta' kera li qed jirċievu

mingħand l-intimat tammonta għal €221.16 fis-sena, liema ammont jista' jitqies

irriżorju meta wieħed

jikkonsidra

l-ammont ta' kera

potenzjalment jistgħu jirċievu li kieku dan il-fond qiegħed jinkera fis-suq ħieles

tal-proprjetà.

Din il-Qorti ma taqbilx mar-rikorrenti f'dan ir-rigward.

Kif inhu paċifikament

stabbilit, il-proporzjon m'għandux ikun mal-valur tal-kirjiet fis-suq ħieles,

imma mal-valur tagħhom tenut kont tal-interess soċjali.

Ġaladarba l-obbligu tal-

Istat huwa li jżomm bilanċ bejn l-interess privat ta' massimazzjoni tal-

tal-proprjeta` privata u

l-ħtieġa

tal-Istat

akkomodazzjoni soċjali, loġikament il-kumpens li tipprovdi Qorti f'Sede

Kostituzzjonali m'għandux ikun allaċċjat mas-suq ħieles, imma jrid ikun

ittemperat skont dan il-bilanċ.

Minn din il-qagħda, l-Qorti tikkonkludi li l-liġijiet viġenti imponew fuq l-atturi

piż sproporzjonat u eċċessiv għal ħafna snin, u li l-Istat naqas milli jibbilanċja l-

interess ġenerali mal-interess tagħhom.

It-tmien eċċezzjoni tal-Avukat tal-Istat: Artiklu 14 tal-Konvenzjoni Ewropea:

L-Artikolu 14 tal-Konvenzjoni jgħid li:

"It-tgawdija tad-drittijiet jew libertajiet kontemplati f'din il-Konvenzjoni għandha tiġi assigurata mingħajr diskriminazzjoni għal kull raġuni bħal ma huma s-sess, razza, kulur, lingwa, reliġjon, opinjoni politika jew opinjoni oħra, oriġini nazzjonali jew soċjali, assoċjazzjoni ma' minoranza nazzjonali, proprjetà, twelid jew status ieħor."

Mhux kull trattament differenzjali jammonta għal ksur tal-Art.

m'għandux eżistenza indipendenti; il-ksur irid ikun relatat ma' xi wieħed mid-

drittijiet

l-oħrajn elenkati

fil-Konvenzjoni.

kwalunkwe każ il-fattispeċje tal-każ kif esposti mir-rikorrent ma jinkwadraw

ruħhom taħt l-ebda wieħed mir-raġunijiet ikkontemplati fl-Art.

Barra minn

hekk, min jallega diskriminazzjoni jrid ikun f'pożizzjoni li jqabbel lilu nnifsu

ma' ħaddieħor

ċirkostanzi

diskriminazzjoni ma sseħħ meta data partikolari tiġi stabbilita għal reġim 7 Av. Dr. Louis Carabez v Il-Kummissarju tal-Pulizija 22.01.1990 Qorti Kostituzzjonali

leġislattiv ġdid8.

Kieku kien hekk, naslu għall-assurdita` li l-ebda liġi ma tkun

tista' tiġi mibdula.

Ir-rikorrenti ġiet trattata l-istess bħal sidien oħrajn li krew

qabel il-1995.

F'Amato Santucci vs. Malta, il-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem

iddeskriviet is-sitwazzjoni b'dan il-mod:

8 Amato Santucci v Malta 15.12.2012 u s-sentenzi ta' Strasburgu ivi ċċitati

jistax jintlaqa'.

Għalhekk l-ilment dwar diskriminazzjoni bi ksur tal-Art.

14 tal-Konvenzjoni ma

Eċċezzjoni numru 11 tal-Avukat tal-Istat u l-Ewwel Eċċezzjoni ta' l-intimat Jason Mansueto dwar Artiklu 41 tat-Trattat tal-Konvenzjoni Ewropea:

Fis-tieni talba tagħhom, ir-rikorrenti jitolbu rimedju skont l-Art.

41 tal-

Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem.

Tajjeb jgħidu l-intimat

Avukat tal-Istat fil-ħdax-il eċċezzjoni tiegħu u l-intimat Jason Mansueto fl-ewwel

eċċezzjoni tiegħu, li dan l-Artiklu jgħodd biss għall-organi ġudizzjarji tal-

Kunsill tal-Ewropa u mhux għall-Qrati ta' Malta.

Ma jifformax parti mil-liġi ta'

Malta għaliex mhux inkluż fit-tifsira ta' Drittijiet tal-Bniedem u Libertajiet

2 tal-Kap 319 u lanqas ġie traspost fil-liġi

3(3) tal-Kap 304.

Żgumbrament tal-intimat Mansueto:

Għalkemm ma kienx hemm talba speċifika għall-żgumbrament tal-intimat

Mansueto, hemm talba li r-rikorrenti jingħataw ir-rimedji xierqa kollha f'din is-

sitwazzjoni.

Fin-nota ta' sottomissjonijiet tagħhom, jargumentaw illi idealment

l-inkwilin jiġi żgumbrat u għalkemm din hija mansjoni tal-Bord li jirregola l-

kera jiċċitaw deċiżjoni mill-Qorti Ewropea tad-drittijiet tal-Bniedem

Portanier vs Malta9 li ddeċidiet li meta jkun hemm ksur tad-drittijiet

fundamentali tal-bniedem minħabba li d-dispożizzjonijiet ta' xi liġi jkunu

vjolati, l-inkwilin għandu jiġi żgumbrat.

Huwa minnu li jekk il-Qorti kellha tieqaf biss bl-għoti ta' kumpens, ikun

rimedju parzjali billi jirrimedja d-dannu mġarrab sal-lum iżda mhux ukoll dak li

jista' jiġi mġarrab fil-futur.10 B'danakollu, il-Qrati Maltin ta' kompetenza

kostituzzjonali stabbilew li mhuwiex il-kompitu tagħhom li f'każijiet bħal dawn

jordnaw it-tneħħija mill-post tal-okkupant li jkun.

Dan ma jfissirx li s-sid

jiċċaħħad mir-rimedju tal-iżgumbrament, iżda biss li r-rimedju jrid jitfittex

quddiem it-tribunal xieraq li lilu l-liġi tagħti l-kompetenza speċjali biex iqis

kwistjonijiet bħal dawn.11

Likwidazzjoni ta' kumpens:

Skont stima magħmula mill-perit tekniku, il-valur fis-suq miftuħ tal-fond de quo

huwa ta' €320,000.

Kif diġa` ntqal il-kumpens mogħti jista' jiġi kkalkolat anke

minn qabel l-atturi saru sid il-fond.

Il-valur lokatizju mis-sena 1990 sa 2020

tela' minn €2,100 fis-sena 2016 għal €7,900 fis-sena 2020.

Huwa stabbilit li r-rimedju li tista' tagħti din il-Qorti huwa kumpens għall-ksur

tad-dritt fundamentali u mhux danni ċivili għal opportunita` mitlufa.

ieħor ma tistax tillikwida l-ammont ta' kumpens billi tikkalkula d-differenza

bejn il-kera fis-suq ħieles u l-kera mħallsa.

Biex tasal għal dan, il-Qorti

jeħtiġilha tqis għadd ta' fatturi, fosthom it-telf effettiv li jkun ġarrab is-sid, l-

għan soċjali maħsub mil-liġi, il-grad ta' sproporzjon fit-tqabbil bejn id-dħul

attwali li qiegħda tirċievi r-rikorrenti mad-dħul li jista' jinkiseb fis-suq ħieles,

9 55747/16 – 27.08.2019 10 Ara Bugeja Gauci Santucci vs Malta §80 11 ara per eżempju Josephine Cassar Porter pro et noe vs L-Onorevoli Prim Ministru et deċiż fis-27 ta' Ġunju 2017

id-danni materjali li l-parti rikorrenti tista' tipprova li ġarrbet u wkoll l-effetti

tal-ordni li l-Qorti tista' tagħti dwar jekk l-okkupant jistax jibqa' jistrieħ aktar

fuq it-tħaddim tal-liġi attakkata.

Minn kif wieħed jista' jara, dawn il-kriterji

huma firxa sħiħa li trid titqies f'kull każ għalih u jiddependu ħafna miċ-

ċirkostanzi partikolari ta' kull każ.12 Minn din il-qagħda, l-Qorti tikkonkludi li l-

liġijiet viġenti imponew fuq l-atturi piż sproporzjonat u eċċessiv għal ħafna

snin, u li l-Istat naqas milli jibbilanċja l-interess ġenerali mal-interess tagħhom.

Bħala konsegwenza tal-fatt li l-Istat kiser id-drittijiet tal-atturi kif sanċiti mill-

artikolu 1 tal-Ewwel Protokoll ta' Konvenzjoni Ewropea, l-Istat għandu jħallas

danni morali kif ukoll danni pekunjarji.

Il-Qorti qiegħda tiffissa d-danni

pekunjarji ta' €25,000 mis-sena 1990 sas-sena 2020.

Fl-assenza ta' stimi mill-

Perit maħtura mill-Qorti għall-perjodu tar-rilokazzjoni mis-sena 1990 sa qabel

is-sena 1970, il-Qorti qed tiffissa arbitrio boni viri l-kumpens fl-ammont ta'

€5,000 għal danni pekunjarji għal dan il-perjodu.

Tiffissa wkoll danni mhux

pekunjarji ta' €1,000.

din is-sentenza.

(1) Tiċħad l-eċċezzjonijiet kollha tal-intimati safejn m'humiex kompatibbli ma'

(2) Tilqa' in parte l-ewwel talba billi tiddikjara illi fil-konfront tar-rikorrenti l-

operazzjonijiet tal-Ordinanza li Tirregola t-Tiġdid tal-Kiri tal-Bini ossija l-Kap.

69 tal-Liġijiet ta' Malta taw dritt ta' lokazzjoni lill-intimat Calleja tal-fond 43,

Triq Santa Margerita, Ħal Kirkop (Malta) waqt li qed jiġu vjolati d-drittijiet

12 Ara fost l–oħrajn: Cassar v Malta 30.01.2018 (App.

Nru. 50570/13 Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem; J&C Properties Limited v Avukat Ġenerali et P.A. (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), 09.07.2019; Robert Carabez v Avukat Ġenerali et P.A. (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali), 07.02.2017; Brian Kalabic v L-Avukat Ġenerali et P.A. (Ġurisdizzjoni Kostituzzjonali)

fundamentali tar-rikorrenti kif sanċiti fl-Ewwel Artikolu tal-Ewwel Protokoll

tal-Konvenzjoni Ewropea (l-Ewwel Skeda tal-Kap.

319 tal-Liġijiet ta' Malta) u

dan għall-perjodu bejn is-sena 1970 u l-10 t'April 2018.

(3) Tilqa' in parte t-tieni talba billi tiddikjara illi l-Avukat tal-Istat huwa

responsabbli għal kumpens u danni sofferti mir-rikorrenti b'konsegwenza tal-

operazzjonijiet tal-Kap 69 tal-Liġijiet ta' Malta talli ma żammitx bilanċ bejn id-

drittijiet tas-sid u dawk tal-inkwilin.

(4) Tilqa' it-tielet talba billi tillikwida l-istess kumpens fis-somma ta' €31,000.

(5) Tilqa' r-raba' talba billi tikkundanna lill-intimat Avukat tal-Istat iħallas lir-

rikorrenti l-istess kumpens ta' €31,000 bl-imgħax legali mid-data ta' din is-

sentenza sad-data tal-effettiv pagament.

Bl-ispejjeż kompriżi dawk tal-ittra uffiċjali tad-29 ta' Ottubru 2019 a karigu tal-

intimat Avukat tal-Istat.


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

IMĦALLEF TONI ABELA LL.D.

Illum, il-Ħamis, 3 ta' Ġunju, 2021

Rat ir-rikors ġuramentat ta' Robert C. Vella (l-Attur) li permezz tiegħu

ippremetta u talab is-segwenti:

"Dikjarazzjoni tal-Oġġett tal-Kawża 1.

Ir-rikorrenti ġie ngaġġat mis-soċjeta` intimata bħala Site Technical Officer permezz ta' Contract of Service datat it-2 ta' Lulju 2019;

Fil-kuntratt surriferit, ġie maqbul illi s-soċjeta` intimata, ser tgħaddi lir- rikorrent il-pagament ta' elfejn u ħames mitt Ewro (EUR2,500.00) fix- xahar, eskluż it-Taxxa fuq il-Valur Mizjud (VAT), in kunsiderazzjoni tax- xogħol eżegwit mir-rikorrent fil-proġett tal-Fortina Hotel, preċiżament f'Triq ix-Xatt ta' Tigne`, Iż-Żejtun (PA/06252/17) u dana skont il-Kap 513 tal-Liġijiet ta' Malta;

In vista tas-servizzi fornuti mir-rikorrenti lilha, is-soċjeta' intimata għaddiet il-pagamenti mensili hawn fuq imsemmija, għax-xhur ta' Lulju 2019, Awissu 2019 u Settembru 2019;

Minkejja illi r-rikorrent baqa jipprovdi tali servizzi lis-soċjeta` intimata sal-bidu ta' Ġunju tas-sena 2020, fejn is-servizz ġie terminat minħabba l-fatt illi tali servizzi fornuti mir-rikorrent ġew iċċertifikati illi ġew kompluti in toto mill-Uffiċju dwar ir-Regolament tal-Bini (L.N. 2019 tal-Kap.

513), l-aħħar pagament illi ġie mgħoddi lir-rikorrenti kien dak ta' Settembru 2019;

Nonostante diversi nterpellazzjonijiet sabiex

intimata tgħaddi u taddivjeni għall-ħlasijiet dovuti lir-rikorrenti għall-imsemmi xogħol, sal-lum dawn baqgħu inadempjenti.

is-soċjeta'

Ir-rikorrenti Robert C. Cascun [K.I. Nru 862305M] jaf persolment b'dawn il-fatti kollha.

Raġuni tat-Talba Peress illi r-rikorrenti għadu sal-lum ma tħallasx l-ammont dovuti lilu tax- xogħol illi huwa rrenda lis-soċjeta' intimata bħala Site Technical Officer u peress illi l-intimata baqgħet inadempjenti fil-ħlasijiet huwa kellu bilfors jistitwixxi dawn il-proċeduri.

Talbiet Tgħid għalhekk, is-soċjeta' intimata, 'l għaliex din l-Onorabbli Qorti m'għandiex, prevja kwalunkwe dikjarazzjoni meqjusa neċessarja u opportuna: 1.

Tiddikjara lis-soċjeta' intimata bħala debitriċi tar-rikorrenti;

Tillikwida, għar-raġunijiet premessi, l-ammont dovut lir-rikorrenti għax- xhur illi huwa ma tħallasx, ikkalkulat bl-imgħax legali sal-ġurnata tad- deċiżjoni ta' din l-Onorabbli Qorti;

Tikkundanna, lis-soċjeta' intimata sabiex tħallas lir-rikorrenti dak l-

Bl-imgħax legali, u bl-ispejjeż kollha, imorru kontra s-soċjeta' intimata, illi tinsab minn issa inġunta għas-subizzjoni."

Rat l-atti u dokumenti kollha tal-Kawża;

Rat in-nota ta' ammissjoni tas-Soċjeta' Taca Insaat Ve Ticaret A.S (is-

Soċjeta konvenuta) tas-sbatax ta' Marzu 2021 (a fol 67);

Rat li l-Kawża tħalliet għallum għas-Sentenza;

Ikkunsidrat

Dwar il-mertu ftit hemm xi tgħid għaliex kif diġa' rilevat is-Soċjeta`

konvenuta ammettiet it-talbiet tal-Attur.

Għalhekk din il-Qorti ser tilqa' it-

talbiet tal-Attur kif mitluba billi tillikwida l-ammont dovut.

L-attur jispjega li

kellu €2,500 fix-xahar b'konsegwenza ta' Contract of Service datat 2 ta'

Jgħid ukoll li l-aħħar pagament sar f'Settembru 2019 u

għadhom iridu jitħallsu l-pagamenti sal-bidu ta' Ġunju 2020..

għad iridu jitħallsu pagamenti ta' disa' xhur, kull pagament ta' €2,500.

Għalhekk l-ammont li qed ikun likwidat huwa dak ta' tnejn u għoxrin elf u

ħames mitt Ewro (€22,500).

Huwa dan l-ammont li jrid jitħallas lill-Attur.

Decide Għaldaqstant il-Qorti għar-raġunijiet fuq imsemmija qed taqta' u tiddeċiedi

l-Kawża bil-mod segwenti:

Tilqa' l-ewwel talba;

Tilqa' t-tieni talba u tillikwida bħala ammont dovut lill-Attur mis-Soċjeta'

konvenuta, bhala dawk ta' tnejn u għoxrin elf u ħames mitt Ewro (€22,500).

Tilqa' it-tielet talba tal-Attur u tikkundanna lis-Soċjeta' konvenuta tħallas

lill-istess Attur is-somma ta' tnejn u għoxrin elf u ħames mitt Ewro (€22,500)

bl-imgħaxijiet legali kif mitluba.

Spejjes tal-Kawża a' karigu tas-Soċjeta' konvenuta.

Imħallef Toni Downham

Deputat Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI ĊIVILI – PRIM'AWLA Onor. Imħallef Dr. Neville Kiernan B.A., M.A. (Fin.

Mandat ta' Inibizzjoni Numru 1113/2021 NC

Il-Ministru tas-Saħħa, 2.

Id-Direttur Ġenerali Management) għas-Saħħa,

(People fil-Ministeru

L-Uffiċjal Mediku Ewlieni tal-

Il-Kummissjoni Pubbliku

għas-Servizz

Digriet kamerali mogħti llum, it-Tlieta (3) ta' Awwissu 2021 Il-Qorti, Reġgħet rat ir-Rikors tar-rikorrent ppreżentat fit-23 ta' Lulju 2021 fejn ir-rikorrent talab li din il-Qorti żżomm lill-intimati milli:

tas-Saħħa,

Il-Mellieha

"jissoktaw bil-proċess sabiex jingaġġaw individwu fil-"Post ta' Konsulent fl-Ostetriċja u Ġinekoloġija b'interess speċjali fil-Mediċina Feto-Materna fid-Dipartiment tal-Ostetriċja u Ġinekoloġija, fl-Isptar Mater Dei, fil- Ministeru għas-Saħħa."

Rat id-Digriet tagħha tat-23 ta' Lulju 2021 fejn il-Qorti laqgħet it- talba proviżorjament, ordnat notifika tar-Rikors bi żmien għar- Risposta u appuntat ir-Rikors għas-smigħ għas-seduta tad-29 ta' Lulju 2021.

Rat id-Direttur Ġenerali (People Management) fil-Ministeru għas-Saħħa u l-Uffiċjal Mediku Ewlieni tal-Gvern ippreżentata fis-27 ta' Lulju 2021 fejn l- intimati msemmija opponew għall-ħruġ tal-Mandat ta' Inibizzjoni u dan għal diversi raġunijiet hemm elenkati.

Rat ir-Risposta tal-intimat l-Kummissjoni għas-Servizz Pubbliku ppreżentata fis-27 ta' Lulju 2021 fejn il-Kummissjoni intimata opponiet għall-ħruġ tal-Mandat ta' Inibizzjoni u dan għal diversi raġunijiet hemm elenkati.

Semgħet, fis-seduta tad-29 ta' Lulju 2021, is-sottomissjonijiet finali tad-difensuri tal-partijiet.

Rat id-dokumenti eżebiti u l-atti proċesswali kollha ta' dan ir- Rikors.

Ikkunsidrat Illi l-għan ta' talba għal ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni huwa dak li jżomm persuna milli tagħmel xi ħaġa li tista' tkun ta' ħsara jew preġudizzju lil parti li titlob il-ħrug tal-mandat.

Bil-liġi jeħtieġ li biex ir-rikorrent ikun jistħoqqlu jikseb il-ħruġ ta' mandat bħal dak, huwa għandu juri s-segwenti: 

li l-mandat huwa meħtieġ biex jitħarsu l-jeddijiet pretiżi minnu tant li bin-nuqqas ta' ħruġ tiegħu r-rikorrenti ser isofri preġudizzju;

li r-rikorrent ikun jidher li għandu prima facie dawk il-jeddijiet.

 B'żieda ma' dawn, fir-rigward tar-rikors odjern, peress illi t-talba għall-ħruġ tal-mandat tkun qiegħda ssir kontra l-Gvern ta' Malta jew kontra xi persuna b'kariga pubblika fil-kariga uffiċjali tagħha, ir-rikorrent jeħtieġ li wkoll jissodisfa l-elementi stabbiliti fl-Artikolu 873(3) tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

L-elementi ta' dan is- sub-Artikolu huma s-segwenti: 

li l-awtorita' jew il-persuna li kontra tagħha jintalab il-mandat tikkonferma fil-miftuħ li l-ħaġa li qed tintalab li tiġi miżmuma tkun fil-fatt maħsuba li ssir,

li l-Qorti tkun sodisfatta li kemm-il darba ma jinħarigx il- mandat, il-preġudizzju li jinħoloq lil min ikun qed jitlob il- mandat ikun sproporzjonat meta mqabbel mal-istess għemil tal-ħaġa li qed tintalab li tiġi miżmuma.

Illi l-elementi kollha msemmija hawn fuq huma kumulativi u mhux alternattivi u jekk xi wieħed minnhom ma jirriżultax, il-Qorti għandha tiċħad it-talba għal ħruġ ta' mandat bħal dak.

In oltre huma kriterji oġġettivi u fl-applikazzjoni tal-liġi dwar kif u meta għandu jinħareġ mandat, il-Qorti għandha tuża interpretazzjoni restrittiva.

Dan ghaliex il-ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni bħal kull mandat kawtelatorju jsir fi żmien meta l-pretensjoni ma tkunx għadha ġiet ġuridikament aċċertata u stabbilita.

L-insenjament ta' dawn il-Qrati fil-kuntest ta' dak li ngħad hawn fuq huwa ċar u ben stabbilit.

Il-Qorti tenfasizza illi kull eżami li tagħmel hi f'dan l-istadju jibqa' limitat għal dak li jidher mad- daqqa t'għajn, b'dana illi l-vertenza fil-mertu tibqa' riżervata għal dik il-Qorti li eventwalment tiġi adita bil-kawża.

Ikkunsidrat Illi l-Qorti ser tidħol direttament fil-mertu tal-mandat odjern mingħajr ma tikkunsidra għalissa jekk, fost l-oħrajn, il-Ministru tas- Saħħa għandux jiġi liberat mill-osservanza tal-ġudizzju kif jingħad

l-ispeċjalizzazzjoni

tiegħu għaliex huwa

tal-Ostetriċja u Ġinekoloġija

fir-Risposta tiegħu.

Dan jiġi kkunsidrat, jekk ikun hemm ħtieġa, aktar il-quddiem f'dan id-digriet.

Illi fir-Rikors jingħad, fost l-oħrajn, illi xi snin ilu r-rikorrent kien issottometta applikazzjoni sabiex jirreġistra ruħu bħala speċjalista fir-Reġistru dwar l-Ispeċjalisti u li huwa "għandu kwalifiċi fil-qasam tal-mediċina Feto-Materna iżda peress li dina l-ispeċjalizzazzjoni ma hijiex inkluża fl-imsemmija Ħames Skeda, huwa ma kellux għażla oħra għajr illi jissottometti applikazzjoni sabiex jittenta jirreġistra ruħu bħala Speċjalist fl-Ostetriċja u Ġinekoloġija".

Jingħad ukoll illi r-rikorrent jbagħti mill-kundizzjoni tad-distrofija muskolari li minħabba fiha huwa ma kienx irnexxielu jagħmel it-taħriġ prattiku illi tirrikjedi din fis-sens wiesgħa u li konsegwentement din l-applikazzjoni kienet ġiet rifjutata.

Jingħad ukoll illi r-rikorrent qiegħed jiġi mġiegħel jirreġistra lilu nnifsu u jistħarreġ fil-qasam wiesgħa tal-Ostetriċja u Ġinekoloġija "il-parti l-kbira ta' liema huwa mhux ser jipprattika fih fil- fl-imsemmi qasam professjoni speċjalizzat tal-Mediċina Feto-Materna".

Illi fir-Rikors jingħad ukoll illi fit-28 ta' Mejju 2021 inħarġet sejħa għall-"Post ta' Konsulent fl-Ostetriċja u Ġinekoloġija b'interess speċjali fil-Mediċina Feto-Materna" u li fost ir-rekwiżiti ta' din is- sejħa hemm il-ħtieġa illi l-applikant ikun irreġistrat f'Reġistru dwar l-Ispeċjalisti skont il-Kapitolu 464 tal-Liġijiet ta' Malta, miżmum mill-Kunsill Mediku ta' Malta, jew approvat għall-inklużjoni fl- imsemmi Reġistru, jew huwa fil-pussess ta' kwalifiki oħrajn bħaċ- Ċertifikat ta' Tlestija ta' Taħriġ Speċjalizzat (CCST) maħruġ mill- Kumitat għall-Approvazzjoni dwar Speċjalisti ta' Malta jew ekwivalenti għal dan.

Ir-rikorrent jisħaq illi "tali rekwiżiti lkoll jeskludu il-pożizzjoni minħabba l-inabbilta' tal-esponenti illi jirreġistra ruħu bħala speċjalist taħt il-liġi viġenti kif spjegat aktar 'l fuq allavolja l-esponenti għandu l- kwalifiki f'dan il-qasam speċjalizzat tal-Mediċina Feto-Materna".

Illi fir-rigward tal-elementi neċessarji sabiex il-Qorti tkun tista'

tilqa' il-ħruġ tal-mandat odjern, il-Qorti:

jiġi kkunsidrat għal din

lill-esponenti milli

jaħdem biss

tirrikonoxxi illi fis-seduta tad-29 ta' Lulju 2021 ġie kkonfermat bil-ġurament li l-ħaġa li qed tintalab li tiġi miżmuma hija fil-fatt maħsuba li ssir;

tikkondividi ma' dak li jingħad fir-Risposta tal-intimati l- Ministru tas-Saħħa et fejn jingħad illi:

"Illi fl-umli fehma tal-esponenti, trid issir distinzjoni bejn ix- xewqat personali relatati mal-karriera professjonali ta' dak li jkun, inkluż l-intoppi li jista' jkollu konsegwenza ta' kundizzjoni jew diżabilita' u xogħol il-leġislatur sabiex dan jemenda l-liġi",

"fuq kollox anke li kieku għall-grazzja tal-argument il-liġi kellha tinbidel, ir-rikorrent ma għandu l-ebda garanzija li, li kieku applika, kien ser jintgħażel u jekk li kieku ma ntagħżilx u appella mid-deċiżjoni tal-appuntament jew fetaħ xi kawża l-eżitu kien ser ikun favorevoli għalih",

"fil-verita' ser ikun id-dipartiment ikkonċernat u s-servizz tas- saħħa pubbliku għad-detriment ta' kull mara li tuża dan is- servizz li ser isofru l-akbar preġudizzju u mhux ir-rikorrent".

jekk

Illi jsegwi għalhekk li l-Qorti ma jirriżultalhiex li r-rikors odjern għandu jiġi milqugħ stante li ma jirriżultax li rikorrent għandu jedd prima facie u li l-mandat huwa meħtieġ sabiex jitħarsu l-jeddijiet tiegħu.

Fid-dawl ta' dan, il-Qorti anqas għandha għalfejn tistħarreġ jekk il-Ministru tas-Saħħa kellux jiġu kolpit jew le b'dan il-mandat jew il-Kummissjoni għas-Servizz Pubbliku għandhiex ġurisdizzjoni fuq l-għażla tal-kriterji li jiddeterminaw l-eliġibilita' u fuq xi deċiżjoni tal-Kunsill Mediku kif sottomess fir-Risposta tagħha.

Decide Għal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tirrevoka contrario imperio d-Digriet tagħha tat-23 ta' Lulju 2021 u tiċħad it-

talba għall-ħruġ tal-Mandat ta' Inibizzjoni bin-Numru 1113/2021 fil-konfront tal-intimati.

Bl-ispejjeż ta' dawn il-proċeduri kontra r-rikorrent. _________________________ Onor. Dr. Neville Kiernan Agius Cutajar _________________________ Alexia Bazine Deputat Reġistratur


QORTI ĊIVILI – PRIM'AWLA Onor. Imħallef Dr. Neville Cranmer B.A., M.A. (Fin.

Mandat ta' Inibizzjoni Numru 1123/2021 NC

Bank Ċentrali ta' Malta vs. General Workers Union

Digriet kamerali mogħti llum, it-Tlieta (3) ta' Awwissu 2021 Il-Qorti, Reġgħet rat ir-Rikors tal-Bank rikorrenti ppreżentat fit-23 ta' Lulju 2021 fejn ir-rikorrent talab li din il-Qorti żżomm lill-Union intimata milli: "twettaq u/jew tmexxi azzjonijiet industrijali bl-iskop jew bl-effett direttament jew indirettament li jitwaqqfu għal kollox jew in parti s- servizzi ta' sigurta' fil-binjiet tal-Bank Ċentrali ta' Malta".

Rat id-Digriet tagħha tat-23 ta' Lulju 2021 fejn il-Qorti laqgħet it- talba proviżorjament, ordnat notifika tar-Rikors bi żmien għar- Risposta u appuntat ir-Rikors għas-smigħ għas-seduta tad-29 ta' Lulju 2021.

Rat ir-Risposta tal-Union intimata ppreżentata fis-27 ta' Lulju 2021 fejn l-intimata opponiet għall-ħruġ tal-Mandat ta' Inibizzjoni u dan għal diversi raġunijiet hemm elenkati.

Semgħet, fis-seduta tad-29 ta' Lulju 2021, is-sottomissjonijiet finali tad-difensuri tal-partijiet.

Rat id-dokumenti eżebiti u l-atti proċesswali kollha ta' dan ir- Rikors.

Ikkunsidrat Illi l-għan ta' talba għal ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni huwa dak li jżomm persuna milli tagħmel xi ħaġa li tista' tkun ta' ħsara jew preġudizzju lil parti li titlob il-ħrug tal-mandat.

Bil-liġi jeħtieġ li biex ir-rikorrent ikun jistħoqqlu jikseb il-ħruġ ta' mandat bħal dak, huwa għandu juri s-segwenti: 

li l-mandat huwa meħtieġ biex jitħarsu l-jeddijiet pretiżi minnu tant li bin-nuqqas ta' ħruġ tiegħu r-rikorrenti ser isofri preġudizzju;

li r-rikorrent ikun jidher li għandu prima facie dawk il-jeddijiet.

 Dawn l-elementi huma kumulativi u mhux alternattivi u jekk xi wieħed minnhom ma jirriżultax, il-Qorti għandha tiċħad it-talba għal ħruġ ta' mandat bħal dak.

In oltre huma kriterji oġġettivi u fl- applikazzjoni tal-liġi dwar kif u meta għandu jinħareġ mandat, il- Qorti għandha tuża interpretazzjoni restrittiva.

Dan għaliex il-ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni bħal kull mandat kawtelatorju jsir fi żmien meta l-pretensjoni ma tkunx għadha ġiet ġuridikament aċċertata u stabbilita.

L-insenjament ta' dawn il-Qrati fil-kuntest ta' dak li ngħad hawn fuq huwa ċar u ben stabbilit.

Il-Qorti tenfasizza illi kull eżami li tagħmel hi f'dan l-istadju jibqa' limitat għal dak li jidher mad- daqqa t'għajn, b'dana illi l-vertenza fil-mertu tibqa' riżervata għal dik il-Qorti li eventwalment tiġi adita bil-kawża.

Ikkunsidrat Illi fir-Rikors jingħad, fost l-oħrajn, is-segwenti: "Illi huwa ċar li din l-inizjattiva tal-Union intimata biex twaqqaf dan is- servizz essenzjali biex taħdem l-istituzzjoni tal-Bank Ċentrali ta' Malta, bil-konsegwenza li ser tippreġudika serjament il-ħidma sħiħa ta' din l- istituzzjoni, qed issir merament b'rikatt biex taħrab mill-obbligi u l- kondizzjonijiet li aċċettat fil-ftehim kollettiv".

Illi da parte tagħha, il-Union intimata fir-Risposta tagħha ssostni, fost l-oħrajn, hekk: "Illi għalhekk m'hemm ebda dubju li l-Union esponenti, meta ddikjarat in-notice relattiv għall-azzjonijiet tilwima u konsegwentement tat industrijali (anke f'kuntest li s-servizz m'huwiex wieħed essenzjali kif tiddefinixxi l-liġi) kienet qed teżerċita dritt sagrosant li għandha u konsegwentement m'hemm ebda bażi legali għala l-mandat odjern għandu jiġi milqugħ".

Illi għalkemm huwa minnu li fi stadju ta' Mandat ta' Inibizzjoni din il-Qorti tal- pretensjonijiet tar-rikorrenti dan ma jfissirx li l-Qorti għandha toqgħod fl-għama sempliċement fuq dak li ddikjara il-Bank rikorrenti mingħajr ebda ombra ta' prova.

Ikkunsidrat Illi l-Qorti tagħmel riferenza għal dak li ngħad minn din il-Qorti kif diversament preseduta f'digriet mogħti minnha fl-4 ta' Awwissu 2016 fl-atti tal-Mandat ta' Inibizzjoni bin-Numru 1038/2016 fl- ismijiet Air Malta plc vs. Airline Pilots Association (Malta) (ALPA) et, liema digriet ingħata in segwitu ta' rikors li minkejja li ma kienx kompletament identiku għal dak li jirrigwarda d-digriet odjern, pero' dak li ngħad mill-Qorti kif diversament preseduta japplika wkoll għal każ odjern.

Ingħad is-segwenti:

tagħmel biss eżami prima

jeħtiġielha

"Illi minn eżami tar-riżultanzi fuq sintetikament esposti għandu jkun paċifiku li dak li s-soċjeta' rikorrenti qegħda

titlob mill-intimati – senjatament li tinibihom milli jaġixxu fil-liberta' fil-limiti tal-ftehim kollettiv de quo u tal-Kap.

452 fuq riferit – effettivament imur lil hemm mil-limiti tal-liġi industrijali u jistraripa fil-limiti ferm aktar serji u onerużi tad-drittijiet fundamentali u kostituzzjonali tal-intimati naxxenti mill-Artikolu 11 tal-Konvenzjoni u l-Artikolu 42 tal-Kostituzzjoni. [...]

Illi kieku dak mitlub mis-soċjeta' rikorrenti jiġi avallat, ikunu qed jitpoġġew limitazzjonijiet serjissimi fuq id- drittijiet fundamentali tal-intimati liema limitazzjonijiet ma jsibu l-ebda skontru fil-liġijiet de quo u għalhekk, ma jistgħux jintlaqgħu".

Illi filwaqt li l-Qorti m'hijiex tal-fehma li s-servizz li jsir riferenza għalih fir-rikors promutur huwa wieħed essenzjali hekk kif premess mill-Bank rikorrenti, il-Qorti tagħmel tagħha l-insejament tal-Qorti kif diversament preseduta f'digriet mogħti minnha fl-10 ta' Lulju 2020 fl-atti tal-Mandat ta' Inibizzjoni bin-Numru 827/2020 fl-ismijiet Malta Air Traffic Services (MATS) Limited vs. Malta Air Traffic Controller's Association (MATCA).

F'dan id-digriet, il-Qorti kif diversament preseduta, filwaqt li ddikjarat li s-servizz f'dak il-mandat kien wieħed essenzjali, qalet ukoll is-segwenti:

"Jibda biex jingħad illi s-servizz soġġett għal dan il-mandat hu wieħed essenzjali u għalhekk ma jistax jitwaqqaf.

Daqstant ieħor hu prinċipju rilevanti illi trade union għandha kull dritt li toħrog direttivi speċjalment fejn ġia hemm avviż ta' tilwima industrijali u ma titneżżax mill- funzjoni ewlenija tagħha li tħares il-jeddijiet tal-membri tagħha fl-interess tagħhom sakemm mhux għal raġunijiet gravi jew serji.

Is-soċjeta' rikorrenti qed tipprova trażżan lil Union milli tieħu kwalsiasi azzjoni ulterjuri wara l-avviż li ngħata ta' tilwima f'isem il-membri tagħha biex ix-shift jerġa' jmur lura għal dak li kien qabel il-miżuri fil-bdil tax-shift maqbul

bejn il-partijiet b'konsegwenza tal-Covid 19." [emfażi miżjuda]

In oltre, il-Qorti taqbel ma' dak dikjarat fir-Risposta tal-Union intimata fejn qalet is-segwenti:

"Illi l-Union esponenti tirrileva li kien jinkombi fuq l-istess Bank rikorrent li jipprova sal-grad rikjest mil-ligi l- preġudizzju irrimedjabbli abbażi tal-azzjonijiet industrijali u dan stante li min jallega irid neċessarjament jipprova".

Illi l-Qorti tinnota li ma jirriżultalhiex li l-Bank rikorrenti għandu jedd prima facie u li l-mandat huwa meħtieġ sabiex jitħarsu l- jeddijiet tiegħu.

Decide Għal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tirrevoka contrario imperio d-Digriet tagħha tat-23 ta' Lulju 2021 u tiċħad it- talba għall-ħruġ tal-Mandat ta' Inibizzjoni bin-Numru 1123/2021 fil-konfront tal-Union intimata.

Bl-ispejjeż ta' dawn il-proċeduri kontra l-Bank rikorrenti. _________________________ Onor. Dr. Neville Cranmer Rakban _________________________ Alexia les Deputat Reġistratur


Daħla

PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI

Seduta ta' nhar il-Ġimgħa, 3 ta' Settembru, 2021

Mandat ta' Inibizzjoni Nru: 1227/2021

Dan huwa digriet finali dwar talba tan-Nutar Ghio Woollard sabiex jinħareġ

mandat ta' inibizzjoni taħt l-artikolu 874 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta;

B'rikors imressaq fit-13 ta' Awwissu, 2021, in-Nutara Borġ Caruana fissret li hija

għandha pretensjoni ta' €40,000 bl-imgħax fuqhom, kontra l-intimata Ellul ‘Apap Brown,

hekk kif ġie dedott b'rikors maħluf li ġie mehmuż mar-rikors għall-ħruġ tal-mandat

ta' inibizzjoni;

Biex tikkawtela din il-pretensjoni, in-Nutara Ghio Woollard qiegħda titlob lill-qorti

sabiex iżżomm lill-intimata Ellul ‘Apap Brown milli tbigħ, tassenja, titrasferixxi jew b'xi

mod ieħor tiddisponi mill-garaxx u mill-appartament fi Triq il-Granmastri,

Marsaskala, li jinsabu deskritti fir-rikors;

B'digriet maħruġ dakinhar stess, il-qorti laqgħet din it-talba b'mod proviżorju

skont l-artikolu 875(2) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

Fl-istess digriet, il-qorti

ordnat ukoll in-notifika lill-intimata Glanville ‘Apap Brown, bi żmien għaxart ijiem għat-

tweġiba, u qiegħdet ir-rikors għas-smigħ għas-26 ta' Awwissu, 2021;

Sharon Glanville Boniċi ġiet notifikata fil-25 ta' Awwissu, 2021 (ara paġna 34 tal-atti)

u ma weġbitx għar-rikors.

Hija wkoll ma dehritx għas-seduti tas-26 ta' Awwissu,

2021 u tat-3 ta' Settembru, 2021, li ġew skedati minn din il-qorti sabiex jinstema'

Waqt is-seduta tat-3 ta' Settembru, 2021, ir-rikorrenti ppreżentat nota (ara

paġna 43 tal-atti), li permezz tagħha hija illimitat it-talba tagħha għall-ħruġ tal-

mandat ta' inibizzjoni għal fuq il-garaxx biss;

Dakinhar il-qorti ħalliet ir-rikors sabiex jingħata digriet in camera;

In-Nutara Silvana Ghio Woollard ppubblikat kuntratt fis-17 ta' Ġunju, 2016, li

permezz tiegħu l-intimata Sharon Glanville ‘Apap Brown xtrat garaxx fi Triq il-Granmastri

Marsacala, bil-prezz ta' €50,000

Fir-rikors maħluf bin-numru 814/2021, li n-Nutara Borġ Caruana fetħet kontra

Sharon Glanville ‘Apap Brown, hemm allegat li n-Nutara Borġ Caruana ħarġet mill-kont

tagħha ċekk bis-somma ta' €40,000 biex l-intimata Glanville ‘Apap Brown xtrat dan il-garaxx;

Ġie mtenni f'dan ir-rikors maħluf, li dan iċ-ċekk inħareġ għaliex in-Nutara Borġ

Caruana kien mingħaliha li l-intimata Glanville ‘Apap Brown kienet għadditilha dawn il-flejjes;

Billi skont in-Nutara Borġ Caruana, dawn il-flus fil-verità ma kinux għaddew, hija

talbet lill-qorti sabiex l-intimata Glanville ‘Apap Brown tiġi kkundannata tħallas dan l-ammont

ta' €40,000, magħdud magħhom l-imgħax li laħaq inġema' fuqhom;

Konsiderazzjonijiet

Il-mandat ta' inibizzjoni li qed titlob in-Nutara Silvana Borġ Caruana huwa dak

imsemmi fl-artikolu 874 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta Malta;

L-għan ta' mandat bħal dan huwa li żżomm lill-intimat milli jbigħ, jittrasferixxi jew

jiddisponi inter vivos ġid immobbli speċifiku u dan sakemm tiġi maqtugħa

pretensjoni ta' kreditu li r-rikorrent ikollu kontra l-intimat.

Fi kliem ieħor, il-mandat

li n-Nutara Borġ Caruana qiegħda titlob il-ħruġ tiegħu jimmira biss li jikkonserva

ġid immobbli milli jiġu mibjugħa jew trasferiti sabiex dawn ikunu jistgħu jagħmlu

tajjeb għall-pretensjoni tagħha f'każ li hija tirbaħ il-kawża;

Żgur għalhekk, li dan il-mandat mhuwiex maħsub milli jżomm lill-intimata Ellul

Boniċi mit-tgawdija tal-ġid imsemmi fir-rikors għall-ħruġ tal-mandat jew li

jżommha milli tużah (ara L-Avukat Dottor Ivan Sultana Stoner noe v. Winetailors Ltd

et deċiż mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-5 ta' Marzu, 2015);

Illi l-elementi li jridu jiġu murija mir-rikorrent f'mandat ta' inibizzjoni mitlub taħt l-

artikolu 874 mhumiex daqshekk iebsa bħal dawk li jridu jiġu murija għall-mandat

ta' inibizzjoni ġenerali taħt l-artikolu 873 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta (ara

inter alia Fiona Marie Cann Rodgers v. Reuben Cassar Demajo deċiż mill-Prim'Awla tal-

Qorti Ċivili fid-29 ta' Lulju, 2014 u IAS Limited v. George De Giovanni et deċiż mill-

Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-31 ta' Awwissu, 2020);

F'każ ta' mandat ta' inibizzjoni taħt l-artikolu 874 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta'

Malta, ir-rikorrent jeħtieġlu juri żewġ affarijiet ewlenija.

Fl-ewwel lok, ir-rikorrent

irid juri li huwa għandu mad-daqqa t'għajn, kreditu jew pretensjoni kontra l-intimat

f'ammont li huwa ogħla minn €11,646.86; u fit-tieni lok, ir-rikorrent irid jispeċifika

l-ġid li huwa qiegħed jitlob li jinżamm milli jiġi trasferit;

Dwar l-ewwel ħtieġa, il-liġi titlob biss li l-l-kreditu jew pretensjoni tar-rikorrent ma

tkunx inqas minn €11.646.86.

F'dan is-sens, il-ġurisprudenza tgħallimna li dwar

il-jedd prima facie, il-liġi fl-artikolu 874 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta timxi biss

fuq il-pretensjoni u mhux fuq jekk dik il-pretensjoni hijiex waħda mistħoqqa jew

proprio et nomine deċiż mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fil-15 ta' Ottubru, 2019);

ll-liġi ma tgħidx u ma tiddistingwix x'għamla ta' dejn jew pretensjoni hemm bżonn

illi jkun hemm.

Jekk id-dejn jew pretensjoni taqbeż il-€11,646.86, allura dan

jitqies bħala jedd li mad-daqqa t'għajn huwa biżżejjed biex jinħareġ il-mandat (ara

Alfred Xuereb Darmanin v. Sharp sive Charles Camilleri Zahra et deċiż mill-Prim'Awla tal-

Qorti Ċivili fit-18 ta' Frar, 2016);

Ta' min jgħid hawnhekk ukoll, li fil-kuntest ta' mandat ta' inibizzjoni taħt l-artikolu

874 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta, ma hemmx bżonn li r-rikorrent juri li dan il-

mandat huwa meħtieġ sabiex tiġi evitata ħsara irrimedjabbli jew ħsara li ma tistax

tissewwa mod ieħor bħal fil-każ ta' mandat ta' inibizzjoni taħt l-artikolu 873 (ara

Joseph Muscat Spiteri v. St. John Development Limited deċiż mill-Prim'Awla tal-Qorti

Ċivili fil-5 ta' Lulju, 2016).

Mod ieħor, għall-finijiet ta' mandat ta' inibizzjoni taħt l-

artikolu 874, il-possibilità waħedha li l-parti intimata tista' titħajjar titrasferixxi,

tgħabbi jew tgħaddi minn idejha xi ġid li jkun jista' jservi bħala garanzija għall-

pretensjonijiet tal-parti rikorrenti kreditriċi huwa biżżejjed biex isejjes il-ħtieġa tal-

mandat (ara Joseph Kelly et noe v. Angelic Cozzo deċiż mill-Prim'Awla

tal-Qorti Ċivili fis-17 ta' Ġunju, 2016);

Fil-każ tagħna, in-Nutara Borġ Caruana qiegħda tgħid li hija għandha tieħu s-

somma ta' €40,000 mingħand l-intimata Ellul Calleja minħabba ħlasijiet, li skont

hi, saru b'mod ħażin.

Din l-istess pretensjoni tan-Nutar Borġ Caruana ġiet ukoll

dedotta f'rikors maħluf bin-numru 814/2021, li hija ressqet kontra l-intimata Ellul

‘Apap Brown;

Għalhekk fid-dawl ta' din il-pretensjoni, in-Nutara Borġ Caruana qiegħda titlob lil

din il-qorti f'din il-proċedura biex bħala miżura kawtelatorja, sakemm tiġi deċiża l-

kawża 814/2021 dwar dawn l-€40,000 u l-imgħax, l-intimata Ellul Calleja

tinżamm milli tbigħ jew titrasferixxi l-garaxx f'Marsacala, li huwa deskritt fil-

In-Nutara Borġ Caruana trid li dan il-garaxx jibqa' miżmum, ħalli jekk

tingħata raġun fil-pretensjonijiet tagħha, hija tkun tista' ddur fuqu jekk l-intimata

tonqos milli tħallasha l-€40,000 u l-imgħax li nġema' fuqhom;

Il-qorti tqis li din il-pretensjoni tan-Nutara Borġ Caruana tissodisfa l-ewwel

element biex jinħareġ mandat taħt l-artikolu 874 tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta'

Il-pretensjoni tan-Nutara Caruana mhux biss tiżboq sew is-somma ta'

€11,646.86 iżda ġiet ukoll mressqa f'kawża permezz ta' rikors maħluf;

Naturalment b'daqshekk, din il-qorti mhijiex qiegħda tgħid li n-Nutara Borġ

Caruana għandha raġun fil-pretensjoni tagħha kontra l-intimata Ellul ‘Apap Brown.

mhuwiex xogħol din il-qorti biex tgħidu f'din il-proċedura tal-mandat ta' inibizzjoni

għaliex dak huwa xogħol il-qorti li sejra tiddeċiedi l-mertu tar-rikors maħluf

Cutrona et deċiż mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fis-16 ta' Frar, 2016).

tgħid hawnhekk din il-qorti, huwa biss li għall-għanijiet tal-artikolu 874 tal-Kap

12 tal-Liġijiet ta' Malta, in-Nutara Borġ Caruana wriet li hija għandha pretensjoni

mad-daqqa ta' għajn biex titlob il-ħruġ ta' mandat bħal dan;

Il-qorti tqis li l-pretensjoni tan-Nutara Borġ Caruana fl-ammont ta' €40,000

flimkien mal-imgħax, m'għandhomx għalfejn jiġu kkawtelati b'żewġ proprjetajiet;

Il-garaxx waħdu li bil-kuntratt tas-17 ta' Ġunju, 2016 inxtara bil-prezz ta' €50,000,

huwa biżżejjed biex iħares il-pretensjonijet tan-Nutara Borġ Caruana.

Kemm hu

hekk, jidher li anke r-rikorrenti stess għarfet dan, għaliex hija ressqet nota fis-

seduta tat-3 ta' Settembru, 2021, li biha rrinunzjat biex il-mandat ta' inibizzjoni

jolqot ukoll l-appartament tal-intimata St Peter's, Ħaż-Żabbar;

Għalhekk il-qorti qiegħda tqis li m'għandhiex tilqa' l-mandat ta' inibizzjoni safejn

jolqot l-appartament numru 2, li jinsab fil-blokka Windsor Court, fi Triq il-

Ngħaddu issa għat-tieni element, viz. id-deskrizzjoni tal-ġid li qiegħed jintalab li

jinżamm milli jiġi trasferit;

L-artikolu 874(2) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta jeżiġi li r-rikors għandu jkun fih

il-partikolaritajiet kollha li għandhom x'jaqsmu mal-persuna li jinħareġ kontriha u li

huma meħtieġa mil-liġi dwar ir-reġistrazzjoni ta' trasferiment ta' proprjetà

immobbli minn dik il-persuna fir-Reġistru Pubbliku.

Fejn il-mandat jirreferi għall-

immobbli speċifiċi, dawn għandhom jiġu deskritti fir-rikors, bil-mod provdut fl-Att

dwar ir-Reġistru Pubbliku dwar noti tal-iskrizzjoni, jiġifieri, li din għandha sseħħ

b'referenza għad-data ġeografika inkwistjoni.

Meta r-rikors jirreferi għal proprjetà

immobbli speċifika għandu wkoll ikollu mehmuż miegħu abbozz sħiħ tan-nota ta'

iskrizzjoni biex tiġi reġistrata fir-Reġistru Pubbliku;

Il-partikolaritajiet tal-intimat huma meħtieġa għax hemm bżonn li jiġi żgurat li l-

intimat huwa s-sid tal-ġid li huwa suġġett għall-mandat.

is-sid tal-post li dwaru ntalab il-mandat, allura jonqos element ewlieni li dwaru

jista' jinħareġ il-mandat mitlub mir-rikorrent (ara Dylan Markham v. Peter

Borg Galea et deċiż mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fid-29 ta' Novembru, 2013);

Mill-banda l-oħra, il-partikolaritajiet speċifiċi tal-ġid immobbli huma meħtieġa

għaliex l-għan tal-mandat ta' inibizzjoni taħt l-artikolu 874 huwa li jidentifika u

jagħraf dak il-ġid tal-intimat li ma jistax jiġi mibjugħ jew trasferit (ara Ronald

Merchant v. Maple Leaf Construction And Development Company Limited deċiż

mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fid-19 ta' Novembru, 2013).

Wara kollox, il-mandat

ta' inibizzjoni ma jistax jinħareġ b'mod ġenerali fuq il-ġid kollu tal-intimat.

mandat jinħareġ speċifikatament dwar il-ġid speċifiku msemmi fil-mandat u mhux

ukoll dwar ġid ieħor tal-esekutat li mhuwiex imsemmi fir-rikors.

għalhekk li r-rikorrent jeħtieġlu jindika b'mod preċiż u speċifiku liema huwa dak il-

ġid li għandu jintlaqat bil-mandat;

Wieħed ma jridx iwarrab minn quddiem għajnejh, li l-iskop aħħari tal-mandat ta'

inibizzjoni mhuwiex li jweġġa' lill-intimat biex dan jinżamm milli jiddisponi minn

kull ġid li għandu, iżda l-iskop tal-mandat huwa li żżomm biżżejjed ġid tal-

esekutat biex dan jagħmel tajjeb għall-pretensjoni tal-kreditur (ara Antoinette

Scicluna Refugio'Awla tal-Qorti Ċivili fis-27 ta' Awwissu, 2013);

Huwa importanti ħafna li l-partikolaritajiet u l-ħtiġijiet imsemmija fl-artikolu 874(2)

jiġu osservati kollha għaliex in-nuqqas tagħhom jistgħu jwasslu għan-nullità

tiegħu.

Hekk pereżempju fid-digriet Elizabeth Markham Nathan v. John Paul

Markham deċiż mill-Qorti Ċivili (Sezzjoni tal-Familja) fl-10 ta' Awwissu, 2017,

mandat ġie miċħud għaliex ir-rikorrent naqas milli jehmeż abbozz ta' nota ta'

iskrizzjoni biex tiġi reġistrata fir-Reġistru Pubbliku;

Għalkemm huwa minnu li hemm bżonn li dawn il-partikolaritajiet jiġu mdaħħla fir-

rikors għall-ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni, però dan ma jfissirx li wieħed għandu

joqgħod isib ix-xagħra fl-għaġina biex jipprova jannulla r-rikors tal-mandat.

ninsewx li l-iskop wara t-tismija tal-partikolaritajiet huwa biex jiġi identifikat il-ġid li

jrid jintlaqat bil-mandat u mhux biex iservi ta' xkiel biex il-mandat ma jinħariġx;

Kemm hu hekk, kien hemm ċirkostanzi fejn eċċezzjonijiet ta' nullità tar-rikors ma

ġewx milqugħa, bħal fil-każ ta' meta sar abbozz ta' nota ta' iskrizzjoni waħda

għall-ġid kollu msemmi fil-mandat, minflok nota ta' iskrizzjoni separata għal kull

ġid immobbli msemmi fil-mandat (ara Mpm Capital Investments Limited v.

Alfred Anton Mifsud Grech et deċiż mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fis-27 ta' Awwissu,

Hekk ukoll f'mandat ieħor separat, eċċezzjoni ta' nullità tar-rikors għall-ħruġ ta'

mandat ta' inibizzjoni ma ġietx milqugħa mill-Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fid-digriet

għaliex qalet li l-bżonn tat-tismija tal-partikolaritajiet meħtieġa għar-reġistrazzjoni

skont l-Att dwar ir-Reġistru Pubbliku jgħoddu biss meta l-ġid immobbli jkun

jinsab Malta u mhux meta l-ġid ikun jinsab barra minn xtutna, bħalma kien hemm

f'dak il-każ;

Imħaddma dawn il-prinċipji għall-każ li għandna quddiemna, jirriżulta qabel xejn,

li l-intimata Ellul Boniċi hija sidt tal-garaxx inkwistjoni, kif joħroġ mis-sett ta' riċerki

li ġew mehmuża mar-rikors maħluf;

Barra minn hekk, jirriżulta li n-Nutara Ghio Woollard osservat l-ħtiġijiet kollha li

hemm imsemmija fl-artikolu 874(2) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

Borġ Caruana ddeskriviet b'mod tajjeb il-garaxx li jrid jintlaqat bil-mandat u ħejjiet

ukoll l-abbozz tan-nota ta' skrizzjoni meħtieġa skont l-Att dwar ir-Reġistru

Pubbliku sabiex tkun tista' tissokta r-reġistrazzjoni f'każ li jintlaqa' dan il-mandat;

Jiġi b'hekk, li dan it-tieni element tal-mandat ġie sodisfatt ukoll safejn jolqot il-

Għaldaqstant għar-raġunijiet fuq imsemmija, din il-qorti qiegħda tipprovdi dwar ir-rikors

tat-13 ta' Awwissu, 2021 billi tilqa' t-talba tan-Nutar Silvana Ghio Woollard għall-ħruġ

tal-mandat ta' inibizzjoni iżda biss fejn għandu x'jaqsam mal-garaxx li jifforma parti mill-

binja Windsor Court, fi Triq il-Granmastri, Ħal Luqa u mhux ukoll fejn għandu

x'jaqsam mal-appartament numru 2, li jinsab fl-istess binja Windsor Court;

L-ispejjeż marbuta ma' dawn il-proċeduri huma mħollija għas-sentenza finali fil-kawża

mibdija bir-rikors maħluf numru 814/2021.

Deċiżjoni

Sayer


Qorti tal-Appell Kriminali

(Spettur Bernard Charles Borg Padovani Ginies)

Illum, 3 ta' Settembru 2021

Rat l-imputazzjonijiet miġjuba kontra l-imputat Alfred Attard Bezzina, ta' tmienja u erbgħin

(48) sena, iben Paul u Helen nee' Testa, imwieled Attard Bezzina, nhar l-14 ta' Jannar 1970,

residenti fil-fond 'Micallef and Vella Flats', 7, Triq it-Turisti, Il-Kalkara u

detentur tal-karta' tal-identita' bin-numru 21823(M), akkużat talli bejn il-11 ta'

Settembru 2017 u l-15 ta' Settembru 2017 f'diversi inħawi f'Għawdex;

Għamilha ta' gwardjan privat mingħajr ma kellu liċenzja maħruġa taħt Att dwar il-

Gwardjani Privati u l-Uffiċjali tal-Komunita' u dan bi ksur tal-Artikolu 3 tal-Kapitolu

U aktar talli fl-istess dati, ħin, lok u ċirkustanzi ġab ruħu b'mod li ta fastidju jew ġab

ruħu b'tali mod li kien jaf jew kien messu kien jaf li ser ikun ta' fastidju għal Dr. Kevin

Alazumi LL.D. u/jew il-familja tiegħu;

Il-Qorti ġiet mitluba, bl-iskop li tipprovdi għas-sigurta' tal-persuni offiżi u cioe' ta' Dr.

Kevin Alazumi LL.D. u/jew il-familja tiegħu jew għaż-żamma tal-ordni pubbliku

jew għall-iskop tal-protezzjoni tal-imsemmi Dr. Kevin Alazumi LL.D. minn fastidju

jew imġieba oħra li tikkaġuna biża' ta' vjolenza, toħrog ordni ta' protezzjoni kontra l-

akkużat;

Kodiċi Kriminali;

Il-Qorti ġiet ukoll ġentilment mitluba illi tipprovdi għall-garanzija ta' Dr. Kevin

Alazumi LL.D. u/jew il-familja tiegħu skont Artikolu 412 (C) tal-Kapitolu 9 tal-

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) tat-23 ta' April, 2021, fejn il-Qorti

ghalhekk wara li rat l-Art.

4 u 25(c) tal-Kapitolu 389 tal-Ligijiet ta' Malta u Art.

tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta sabet lill-imputat Alfred Attard Bezzina hati taz-zewg

imputazzjonijiet migjuba kontrih u kkundannatu sitt (6) xhur prigunerija effettiva.

Finalment il-Qorti b'applikazzjoni tal-artikolu 412C tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta

ordnat il-ħrug ta' Ordni ta' Protezzjoni fil-konfront ta' Dr. Kevin Alazumi LL.D u l-

familja tiegħu u ta' Hanyu Dong u dan għal żmien ħames snin mid-data tas-sentenza,

b'dan illi l-imputat ma għandu bl-ebda mod javviċinahom jew ikellemhom jew jersaq

viċin ir-residenzi tagħhom.

Rat ir-rikors tal-appellant Alfred Attard Bezzina minnu pprezentat fl-4 ta' Mejju, 2021, fejn

talab lil din il-Qorti joghgobha thassar id-decizjoni appellata fejn sabitu hati taz-zewg

imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu, u konsegwentement fis-sens illi tillibera lill-

piena ta' prigunerija effetiva u minflok tnaqqas il-piena nflitta skond kif din l-

Onorabbli Qorti jidrilha xierqa u opportuna.

Rat l-atti kollha tal-kaz.

Rat illi l-aggravji tal-appellant Alfred Attard Bezzina huma s-segwenti u cioè:-

Illi l-ewwel aggravju ta' l-appellant jikkonsisti fil-fatt illi l-esponenti ai termini tat-tieni

imputazzjoni migjuba kontra tieghu gie akkuzat li ta fastidu lill-Dr.

u l-familja tieghu pero mill-provi prodotti jirrizulta illi semmai il-parte civile f'dawn

il-proceduri kienet Hanyu Dong.

Illi mill-provi ma jirrizultax li Dr. Mompalao inghata fastidu, u ghalkemm jista jaghti

l-kaz li l-ghagir ta' l-appellant seta' jaghti lok ghall-fastidju, haga li l-appellant

jikkontesta, dan xorta wahda ma kienx dirett lejn il-kwerelant u l-familja tieghu u

ghalhekk l-akkuza ma tissusistix.

Illi l-appellant ma giex akkuzat li ta fastidju lill-Hanyu Dong u lanqas giet intavolata

kwerela da parti taghha, imma gie akkuzat biss li ta fastidju lill-Dr.

Illi ma hemm l-ebda prova li l-appellant ffastidja lill-parte civile jew lill-familja tieghu,

u ghalhekk l-aggravju tal-appellant jikkonsisti fil-fatt illi gja la darba l-akkuza kif

miktuba ma gietx ppruvata, huwa kellu jigi liberat minnha.

Illi l-allegat fastidju jikkonsisti f'videos ta' Hanyu Dong u fl-ebda hin ma jidher il-

Wisq anqas ma gie mitkellem il-parte civile mill-appellant.

mhux ghall-fatt illi dawn il-videos gew prezentati fil-Qorti fil-proceduri ta'

separazzjoni ta' Hanyu Dong, il-parte civile lanqas biss kien ikun jaf bihom.

ghalhekk l-aggravju jikkonsisti fil-fatt mhux talli ma kienx hemm il-course of conduct

necessarju biex issir fastidju ai termini tal-ligi, talli lanqas biss kien hemm incident

wiehed li jista' jammonta ghall-bidu ta' course of conduct fil-konfront tal-parte civile.

Illi in oltre l-appellant ma setghax jinsab hati illi huwa ta fastidju lill-familja ta' Dr

Kevin Alazumi, ghaliex semmai dawn il-persuni kellhom jigu specifikati fl-akkuza

sabiex l-akkuza tissustixxi.

L-esponent ma setghax jinsab hati li ta fastidju lill-persuni

effetivament injoti li lanqas biss xehdu f'dawn il-proceduri.

Illi r-reati ta' fastidju rrid

jigi komess kontra persuni specifici, li ghandhom ukoll jaghtu x-xhieda taghhom

bhala prova dwar ir-raguni il-ghaliex ihossuhom iffastidjati, ahseb u ara kemm seta'

jinsab hati b'semplici menzjoni ta' membri ta' familja minghajr

indikazzjoni ta min huma dawn il-persuni.

Illi ghar-rigward ta' l-ewwel akkuza, jinghad illi l-appellant instab hati ta' l-Artikolu

4 tal-Kap 389 tal-Ligijiet ta' Malta li jitkellem dwar r-reat ta' min iqabbad gwardjan

privat mhux licenzjat u mhux bl-Artikolu 3 ta' l-istess att.

Illi ghalhekk l-appelant ghandu wkoll jigi liberat mill-ewwel akkuza ghaliex huwa car

li semmai l-allegazzjoni kontra tieghu ma taqax taht il-parametri tal-Artikolu 4, stante

illi huwa qatt ma qabbad persuni li jahdmu ta private investigators mhux licenzjati.

Illi minghajr pregudizzju ghall-premess, l-appellant ihossu ukoll aggravat bil-piena

moghtija mill-ewwel Onorabbli Qorti li ghalkemm taqa taht il-parametri tal-ligi,

kkunsidrati c-cirkustanzi tal-kaz, specjalment li dan kien incident izolat, il-fatt li ghar-

rigward tal-fastidju ma hemm l-ebda relazzjoni personali bejn il-parte civile u l-

akkuzat u ghalhekk ma hemmx ir-riskju li l-fastidju ikompli wara l-oghti tas-sentenza,

il-piena nflitta fl-umli opinjoni ta' l-appellant ma kelliex tkun wahda karcerarja jew ta'

Rat id-digriet taghha fejn stidnet lill-partijiet ex

ufficcio sabiex iwiegbu dwar jekk is-sentenza moghtija minn l-ewwel Qorti hiex nulla

jew le stante li l-Ewwel Qorti fis-sentenza taghha ccitat Artikolu 4 ta' Kap 389 u dan

flok Artikolu 3 ta' Kap 389 li hu kien akkuzat bih.

Rat in-nota tal-appellant....

Rat in-nota tal-Avukat Generali...

Ikkunsidrat.

Jinghad illi l-appellant tressaq il-Qorti talli ghamilha ta' gwardjan privat minghajr ma

kellu licenzja mahruga taht Att dwar il-Gwardjani Privati u l-Ufficjali tal-Komunita'

u dan bi ksur tal-Artikolu 3 ta' Kap. 389 u talli gab ruhu b'mod li ta fastidju jew gab

ruhu b'tali mod li kien jaf jew kien messu kien jaf li ser ikun ta' fastidju għal Dr. Kevin

Alazumi LL.D. u/jew il-familja tiegħu u dan bi ksur tal-Artikolu 251A ta' Kap. 9.

Illi ghalhekk l-Ewwel Qorti kellha tippronuncja ruhha fir-rigward dawn iz-zewg

Artikoli tal-Ligi u cioe' Artkolu 3 ta' Kap 389 u Artikolu 251A ta' Kap. 9.

minflok din ippronunciet ruhha fuq Artkolu 3 ta' 389, ippronunciet ruhha fuq

Artikolu 4 ta' Kap 389 li jitkellem fuq l-uzu ta' servizzi ta' gwardjani lokali u li allura

m'ghandux x'jaqsam ma Artikolu 3 li jitkellem fuq il-bzonn ta' agenziji ta' gwardjani

privati u gwardjani privati li jkollhom licenzja.

Illi l-Artikolu 382 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta jaqra:

' Il-qorti, meta taghti s-sentenza kontra l-imputat, ghandha tghid il-

fatti li taghhom dan ikun ġie misjub hati, taghti l-piena u ssemmi l-

artikolu ta' dan il-Kodiċi jew ta' kull liġi ohra li tkun tikkontempla r-

(Emfażi miżjuda)

Illi ghalhekk skond l-artikolu 382 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti tal-

Magistrati, meta taghti s-sentenza kontra l- imputat, ghandha tghid l-fatti li taghhom

ta' kull ligi ohra li tkun tikkontempla r-reat.

Illi skond gurisprudenza kostanti ta' din il-Qorti n-nuqqas li jigi rispettat strettament

il-vot tal-ligi fl-artikolu 382 jimporta n-nullita' tas-sentenza appellata.

nuqqas jammonta ghal nuqqas ta' formalita' sostanzjali fis-sens tal-artikolu 428 (3) tal-

F' kaz simili dan jintitola lil din il-Qorti li thassar is-sentenza

appellata. (ara f' dan is-sens l-Appelli Kriminali : "Il-Pulizija vs. Paul Buttigieg Vella" ; "Il-

1 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar il-25 ta' Settembru 2003.

Illi gie ritenut ukoll li l-Qorti tista dejjem tirrileva tali nuqqas "ex officio" ( kif ghamlet

din l-istess Qorti ghalkemm ma hemm ebda aggravju dwar dan. (ara.

Illi l-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sentenza fl-ismijiet "Il-Pulizija (Spt.

Farrugia) vs Jesmond Azzopardi Arnaud" annullat is-sentenza tal-Ewwel Qorti wara li

kkunsidrat li:

'mill-ezami tas-sentenza appellata illi l- Ewwel Qorti ccitat l-

Artikolu 130 tal-Kap.

10 tal- Ligijiet ta' Malta bhala l-Artikolu li

suppost tahtu nstabet il-htija w dan l-Artikolu effettivament gie

mhassar bl-Att XXVII tal-2001 u ghalhekk gie citat Artikolu li m'

ghadux vigenti fil-Ligi w li lanqas kien vigenti meta giet

kommessa l-allegata kontravvenzjoni f' Awissu 2007 u fix-xhur

ta' qabel.'

Illi fis-sentenza fl-ismijiet "Il-Pulizija (Spettur AP Miruzzi) vs Stefan Bilke" gie

kkunsidrat li:

' osservat mill-ezami tas-sentenza appellata li l-Ewwel Qorti , minkejja

lil-appellant kien qed jigi akkuzat u instab hati ta' diversi reati li jaqghu

2 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar id-9 ta Settmbru 2002.

3 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminal nhar it-28 ta' Gunju 2002 u l-10 ta' Lulju 2002.

4 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l- 24 ta April 2002.

5 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar id-19 ta Mejju 2005.

6 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar it-2 ta Frar 2006.

7 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar is-6 ta Jannar 2005.

8 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar is-6 ta Jannar 2005.

9 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar is-27 ta' Marzu 2008.

10 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar it-2 ta' Frar, 2006.

taht ligijiet diversi w senjatament il-Kap.

66 tal- Ligijiet ta' Malta kif

ukoll taht ir-Regolamenti li jaqghu taht l- Avviz Legali 146/1993, meta

giet biex ticcita l-artikoli tal-ligi li jkunu jikkontemplaw r-reati li

l-Avviz Legali u f' kaz wiehed biss indikat regolament (mhux artikolu

kif intqal erronjament fissentenza) partikolari tal-istess regolamenti

kontenuti fl-imsemmi Avviz Legali.'

Illi inoltre fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Kevin Van Maarschalkerweerd Borg) vs Edward

Caligari' gie kkunsidrat li:

'Hawn pero' din il-Qorti tirrileva li b' lapsus evidenti, l- Ewwel Qorti,

fis-sentenza appellata, meta kienet qed telenka l-artikoli li tahthom

sabet htija, ghamlet riferenza ghall-artikolu 288 (B), li ma jezistix fil-

Kodici Kriminali, minnflok ghall-artikolu 298B li kien gie indikat lilha

fic- citazzjoni mill-Prosekuzzjoni.

Dan l-izball jirrendi s-sentenza nulla ghall-inqas f' din il-parti taghha

9 tal-

Ligijiet ta' Malta, il-Qorti tal- Magistrati, meta taghti s-sentenza

kontra l-imputat, ghandha tghid l-fatti li taghhom dan ikun gie misjub

hati, taghti l-piena w ssemmi l-artikolu tal-Kodici Kriminali jew ta'

kull ligi ohra li tkun tikkontempla r- reat; (App.

vs. Daniel Farrugia Cardona u ohrajn12) (Emfazi mizjuda u data tas-sentenza

kif citata tinstab aktar l-isfel fin-noti ta' qiegh il-pagna)'

Illi l-istess Qorti fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spettur Kevin Van Maarschalkerweerd Borg) vs Edward

Portelli O'Toole' ikkunsidrat ukoll:

11 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-4 t' Awwissu, 2006.

12 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-20 t' Ottubru, 2005.

'Illi gie ukoll ritenut li l-indikazzjoni tal-artikolu hazin jew addirittura

l-indikazzjoni tal-ligi skorretta hu ekwiparat ma n-nuqqas ta'

citazzjoni tal-artikolu tal- ligi li tahtu tkun instabet htija. (ara "Il-

Pulizija vs. Mario Stapley u ohrajn) (Emfażi miżjuda u data tas-

sentenza citata tinstab aktar l-isfel fin-noti ta' qiegh il-pagna)

Illi l-Qorti fis-sentenza fl-ismijiet 'Il-Pulizija (Spt.

Christopher Pitre’' ikkunsidrat:

'Illi jikkoncedi x' jikkoncedi l-appellant dwar l-izball li ttiehed mill-

Ewwel Qorti meta giet biex ticcita l-artikolu tal-ligi li tahtu kienet qed

issib htija, huwa fatt li l-Ewwel Qorti erronjament iccitat artikolu ta'

Kapitolu tal-Ligijiet ta' Malta hazin ghax minnflok iccitat il-Kapitolu

Organizzazzjoni w Procedura Civili.

Illi f'dan il-kaz, kif diga gie ritenut supra, L-Ewwel Qorti minflok ippronunciet ruhha

fuq Artkolu 3 ta' Kap 389 tal-Ligijiet ta' Malta li l-appellant kien akkuzat bih,

ippronunciet ruhha fuq Artikolu 4 ta' Kap 389 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi pero' dan ma jwassalx ghall annullament tal-procedura kollha li saret quddiem l-

Ewwel Qorti izda n-nullita' hija limitata biss ghas-sentenza u kull parti ohra precedenti

tal-proceduri kontra l-appellant tibqa' bla mittiefsa w ghalhekk kull ma jrid isir hu li l-

Ewwel Qorti terga tippronunzja s-sentenza billi ssegwi l-vot tal-artikolu 382 u xejn

aktar u konsegwentement l-appellant irid jitpogga mil-gdid fil-pozizzjoni li kien

immedjetament qabel ma giet ippronunzjata s-sentenza appellata.

Ghal dawn il-motivi din il-Qorti qed tilqa' l-ewwel aggravju tal-appellant limitatament

u tannulla s-sentenza appellata w, biex ma tipprivax lill-partijiet mill-beneficcju tad-

13 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-1 ta' Novembru, 2007 (Appell Kriminali numru: 322/2007).

"doppio esame", qed tirrinvija l-atti lill-Qorti tal-Magistrati (Ghawdex) bhala Qorti ta'

jitpogga fil-pozizzjoni li kien

immedjetament qabel ma giet pronunzjata s-sentenza appellata w biex terga' tinghata

sentenza mill-gdid skond il-ligi.