FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI TA' MALTA Magistrat Francesco La

Illum l-Hamis, 1 ta' Novembru 2018

Ra ir-rikors promotur ippresentat fit-23 ta' Gunju 2011 fejn ir-rikorrenti talab is-segwenti:

Prevja dikjarazzjoni ta' dina l-Qorti illi l-email tieghek intitolata 'Advice Please' mibghuta lil Aloisio fi hdan l-iSptar Mater Dei datata l-24 ta' Gunju 2010 illi kopja tahha hija annessa bhala dokument A u illi taghha inti l-awtrici hija libelluza u malafamanti fil-konfront tar-rikorrenti u ghandha bhala skop illi ittellef jew tnaqqas ir-reputazzjoni tal-istess rikorrenti; 2.

Thallas lir-rikorrenti dik is-somma illi tigi likwidata minn dina l-Qorti ai termini tal-artikolu 28 tal-Ligi Dwar l-Istampa (Kap 248)

ta' Ottubru 2011 fejn laqa' ghal dak mitlub billi qajjmet is-segwenti difizi:

Preliminarjament, illi l-email li hija l-bazi tal-azzjoni attrici giet ottenuta illegalment u bi ksur flagranti tal-Ligi (Kap 440) u ghalhekk ghandha tigi sfilzata mill-process.

Minghajr pregudizzju ghall premess, illi fil-kitba ezibita, l-attur la hu identifikat u anqas identifikabbli.

Fi-meritu, illi l-kontenut tal-kitba ezibita jammonta ghall-'fair comment'.

Semghet ix-xhieda tar-rikorrent George D’anastas moghtija fit 8 ta' Frar 2012.

Semghet ix-xhieda ta' Carmen Bezzina, prodotta mil-intiamta, moghtija fis 16 ta' Marzu 2012,

u li kienet irceviet l-email meritu tal-kawza odjerna.

Rat l-affidavit voluminuz tar-rikorrent George D’anastas ippresentat fit 12 ta' Novembru

Semghet ix-xhieda ta' Dr Brigitte Dagostino' prodott mir-rikorrent u moghtija fid 19 ta' April

Semghet ix-xhieda ta' Dr Victor Abela Spearing prodott mir-rikorrent u moghtija fl-10 ta'

Semghet ix-xhieda ta' Mr Ray Turner prodott mir-rikorrent u moghtija fit-12 ta' Frar 2015.

Rat illi fil 11 ta' Novembru 2015 ir-rikorrent iddikjara illi ma kellux aktar provi. (fol 88A) 10.

Rat l-affidavit voluminuz ta' l-intimata Becky sytova Rosso ippresentat fil 15 ta' Frar

Semghet ix-xhieda ta' Dr Paul Brimmer, prodott mill-intimata u moghtija fil 25 ta' April 2016.

Rat l-affidavit ta' Sarah Dingli ppresentat mill-intimata fid 9 ta' Gunju 2016.

Rat l-affidavit ta' Greta Cirillo ppresentat mill-intimata fid 9 ta' Gunju

Rat l-affidavit ta' Michael sytova ppresentat mill-intimata fid 9 ta' Gunju 2016.

Rat l-affidavit ta' Anna Marie Doublesin Azzopardi Arena ppresentat mill-intimata fid 9 ta' Gunju

Rat illi fl-10 ta' Ottubru 2016 l-intimata ddikjarat illi ma kellhiex aktar provi.

Semghet il-kontro ezami ta' Becky sytova Doublesin Azzopardi Arena illi saret fit 23 ta' Frar 2017.

Semghet il-kontro ezami ta' Becky sytova Doublesin Azzopardi Arena illi saret fil 15 ta' Gunju 2017.

Semghet il-kontro ezami ta' Michael sytova illi saret fid 9 ta' Ottubru 2017.

Semghet il-kontro ezami ta' Sarah Dingli illi saret fid 9 ta' Ottubru 2017.

Semghet il-kontro ezami ta' Dr Paul Brimmer illi saret fil 15 ta' Jannar 2018.

Semghet il-kontro ezami ta' Greta Alhaj Chamo Butler illi saret fil 15 ta' Jannar 2018.

Semghet il-kontro ezami ta' Annemarie Doublesin Butler illi saret fil 15 ta' Jannar 2018.

Rat illi fil 15 ta' Jannar 2018 l-istadju tas-smiegh tal-provi kienet dikjarata maghluqa u l-

kawza giet differita ghas-sottomissjonjiet bil-miktub.

Rat is-sottomissjoniijet rikorrenti maghmulha bil-miktub fit-22 ta' Marzu 2018.

Rat is-sottomissjoniijet intimati maghmulha bil-miktub fil-11 ta' Ottubru 2018.

Rat illi fil 15 ta' Ottubru 2018 il-kawza giet differita ghas-sentenza ghallum.

Konstatazzjonijiet fattwali.

Jirrizulta illi r-rikorrent, meta nbdew il-proceduri odjerni, kien Senior Consultant Obstetrician & Gynaecological Surgeon gewwa l-Istpar Mater Dei, liema kariga huwa kien ilu jokkupa sa mis-sena 1992.

Jirrizulta illi l-intimata kienet klijenta tar-rikorrent u kienet taht il-kura tieghu ghat-tqala tatt-

tarbija li hija eventwalment welldet f'Marzu 2010.

Jirrizulta illi fil-25 ta' Marzu 2010 l-intimata, wara sitta u tletin gimgha tqala, weldet lit-tifla taghha gewwa l-Isptar Capua St. James, twelid illi sar permezz ta' operazzjoni ta' cesarja taht it-tmexxija tar-rikorrent, bhala rizultat ta' liema operazzjoni twelditilha tifla fi stat tajjeb minghajr ma kellha ebda kumplikazzjonijiet rizultat tal-operazzjoni.

Jirrizulta illi gimghat wara illi l-intimata u t-tifla taghha gew rilaxxjati mill-Isptar minghajr ebda komplikazzjonijet, fit-23 ta' April 2010 l-intimata ddahhlet it-tarbija taghha minhabba problemi fin-nifs illi kienet qieghda tbaghti minnhom meta tixrob il-halib, liema problemi l- imputat tikkontendi li kien rizultat tal-fatt illi t-tifla twieldet ta' 36 gimgha, skond kif qalulha persuni mhux maghrufa mill-Isptar Mater Dei.

Jirrizulta illi fl-24 ta' Gunju 2010 l-intimata baghtet email lill-email address "Parentcraft at MDH', fejn hija kienet tattendi ghall-klassijiet qabel ma welldet, fejn qaltilhom is-segwenti:

Jirrizulta illi dina l-email spiccat giet iccirkulata gewwa l-Isptar Mater Dei u wasslet fid- Dipartiment tal-Ostetricja u Ginekologija fejn kien jahdem ir-rikorrent, u ratha Carmen Bezzina, infermiera gewwa l-Isptar li kienet taf lir-rikorrent u li kienet taf illi l-intimata kienet pazjenta tar-rikorrent, u ta' dana gharrfet lir-rikorrent.

Jirrizulta illi sussegwentement r-rikorrent ikkonfrontaha dwar tali email u hija qalet li tali email ma kienetx intiza sabiex tixxerred u illi hija ma kienetx semmiet lir-rikorrent fl-email – u l-kwistjoni waqqfet hemm.

Jirrizulta, madanakollu, illi fl-10 ta' Gunju 2011, ftit anqas minn sena wara, l-intimata kitbet lir-rikorrent, tramite l-Avukat taghha, fejn interpellatu "sabiex fi zmien gimgha inti tersaq ghall-likwidazzjoni u hlas ta' danni li hija sofriet minhabba nuqqasijiet professjonali, htija u negligenza f'intervent li sar fil-25 ta Marzu 2010."

Jirrizulta illi ftit jiem wara, u gurnata qabel ma skada t-termini ta' sena ghall-azzjoni ta' il-proceduri odjerni mir-rikorrenti, dana presumibbilment in ritaljazzjoni ghall-ittra illi l-intimata kienet baghtet lir-rikorrent ftit jiem qabel.

ta' Gunju 2011

Konsiderazzjoni abbazi tal-provi prodotti

Jirrizulta, mill-provi estensivi u voluminuzi prodotti mill-partijiet, illi r-rikorrent, illi kien il- persuna illi l-intimata kienet irrikorriet ghandu bhala Ginekologu meta harget tqila, mument minnhom, lejn l-ahhar tat-tqala, kien inkwetat dwar diffikultajiet illi l-intimata kienet tidher li ghaddejja minnha, liema diffikultajiet setghu kellhom konsegwenzi serji fuq it-tarbija illi l-intimata dak iz-zmien kienet qieghda ggorr maghha.

Jirrizulta, mill-istess provi, illi mument minnhom ir-rikorrent hass illi kien aktar opportun, ghall-inkolumita' tat-tarbija gewwa l-guf ta' l-intimata, illi huwa jibda l-process tat-twelid qabel dak previst u ghalhekk baghtha minnufih gewwa l-Isptar Capua St. James, fejn huwa kien jopera privatament.

Jirrizulta illi, rizultat ta' dan, fil-25 ta' Marzu 2010, wara operazzjoni ta' cesarja, fl-22.30pm twieldet it-tarbija ta' l-intimata, deskritta fir-records tal-midwife "mother delivered an apparently healthy female".

Jirrizulta illi fit-30 ta' Marzu 2010 l-intimata telqet mill-Isptar flimkien mat-tarbija, wara illi kie accertat illi l-ebda minnhom ma kellhom problemi, fejn ir-rapport tal-midwife jghid "Both discharged home – no complaints".

Jirrizulta illi fit-22 ta' April 2010, l-intimata dahhlet it-tarbija gewwa l-Istpar Mater Dei ssofri minn problemi biex tiekol li setghu ikollhom konsegwenzi serji, u wara illi inghatat il- kura kollha mehtiega, giet rilaxxjata hamest ijiem wara.

Jirrizulta illi waqt illi kienet l-Isptar persuni gewwa l-Isptar wissuha illi dawna l-problemi kienu dovut ghal fatt illi t-tarbija twieldet qabel il-gestazzjoni shiha li supost ikollha tarbija.

Jirrizulta illi gimghat wara illi t-tarbija giet rilaxxjata mill-Isptar, u hekk kif l-intimata kienet qieghda tbaghti minn 'birth-related post traumatic stress disorder', kif minnha ammess (fol 105A), hija kienet qrat artikolu fuq it-Times of Malta fejn, fi kliema stess "iddeskriva kif ir- rata ta' interventi mhux necessarji u cesarji kienu qed jikbru f'Malta" (fol 106) u ghalhekk kitbet lill-parentcraft u baghtet l-email meritu tal-kawza odjerna sabiex taqsam maghhom l- esperjenza taghha u akkuzat l-agir tal-konsulent u tabib taghha illi, skond hi, iperikola hajjet it-tarbija taghha u uzaha bhala "a lump of meat or a cash cow".

Konsiderazzjonijiet dwar id-difiza mressqa

Jirrizulta illi l-intimata, fid-difiza taghha, qajjem tlett difizi principali, ossija (1) illi l-email giet ottjenuta illegalment mir-rikorrent, (2) illi r-rikorrent qatt ma kien identifikat u (3) illi l- kitba kienet attwalment 'fair comment'.

Dwar il-legalita' tal-email fil-pussess tar-rikorrenti, jirrizulta, mill-provi prodotti, illi l-email intbghatet mill-'parentcraft', illi kienet ir-recipjent tal-email meritu tal-kawza odjerna, lill- infermjiera Carmen Bezzina illi minnufih gharrfet illi l-kontenut tal-email kienet tirrigwarda ir- rikorrent, u ghalhekk hija ghaddiet kopja tal-email minufih lill-infermjiera illi tahdem flimkien mar-rikorrent, ossija Tessie Lupi, li sussegwentement ghaddietha lir-rikorrent.

Ghalhekkk l-akkuza, taht l-premessa ta' difiza, maghmulha fil-konfront tar-rikorrent hija

wahda bla bazi u tali linja difensjonali ma tistax titqies favorevolment.

Il-Qorti ma tistax, f'dana l-istadju, ma tosservax illi kull min jaqbad u jibghat messagg b'mezz elettroniku, inkluz permezz ta' email, irid ikun konsapevoli tal-fatt illi tali messagg jista facilment jigi mxerred fil pubbliku, kemm mir-recipjent tal-email kif ukoll minn terzi illi jkunu rcevew il-messagg u l-mittenti ma ghandu ebda mezz sabiex jikkontrolla u/jew jipproibixxi illi dana jsehh, u ghalhekk l-utilizz ta' tali servizz modern ta' komunikazzjoni, jista dejjem iwassal ghall-pubblicita', anke jekk dana ma jkunx l-intenzjoni tal-mittenti – dana jfisser illi wiehed ghandu juza b'ferm aktar kawtela tali mezzi ta' komunikazzjoni peress illi jistghu facilment idahhlu lill-mittent f'xi kontroversja mhux mahsubha.

Dwar id-difiza li r-rikorrent ma kienx identifikat u/jew identifikabbli fl-email illi baghtet l- intimata, il-Qorti tosserva illi tali email intbghatet lis-servizz ta' 'Parentcraft', illi huwa servizz pprovdut mill-qwiebel kemm qabel kif ukoll wara t-twelid u huwa servizz intrinsikament konness mad-Dipartiment tal-Ostetricja u Ginekologija.

Jirrizulta illi, fil-kawza Alphonse Lupi vs Joseph Plum et, deciza mill-Qorti ta' l-

Appell (Superjuri) fil 15 ta' Jannar 1997, intqal is-segwenti:

Dwar l-identifikazzjoni tal-persuna allegatament malafamata hu ghal kollox immaterjali x'kienet l-intenzjoni ta' l-artikolista jew x'kellu f'rasu meta kiteb l- artikolu jew jekk f'mohhu dik il-persuna kinitx jew le indentifikata.

Hu ghal kuntrarju materjali t-test ta' l-artikolu u jekk il-qarrej ordinarju anke jekk ben informat meta jaqra l-artikolu jasalx biex jidentifika l-persuna ta' l-attur.

Dana b'mod naturali u minghajr processi kumplikati ta' eliminazzjoni jew analizi xort'ohra.

Dan ukoll b'certu grad ta' certezza.

Jirrizulta ukoll illi fil-kawza Onor Angelo Lupi vs Nicholas Zerafa Le Gros et, deciza mill-

Prim Awla tal-Qorti Civili fid 29 ta' Settembru 2011, intqal illi:

Biex azzjoni ta' libell bl-istampa tirnexxi, l-kitba li tkun trid tabilfors tkun marbuta ma' l-persuna tal-parti attri i, imqar jekk tkun indiretta jew "velata taħt xi figura jew oħra ta' espressjoni", u dan lil hinn minn jekk il-kittieb tal-istampat kellux f'moħħu lil dik il-persuna meta kiteb dak li kiteb.

Madankollu, l-fatt li persuna ma tissemmiex b'isimha f 'artiklu ma jfissirx li hija m aħħda milli tmexxi 'l quddiem azzjoni ta' libell taħt l-Att dwar l- stampa, jekk kemm-il darba mill- kontenut tal-istess artiklu joħro ar min kienet il-persuna li dwarha nkiteb dak li nkiteb. 'dan ir-rigward, huwa mi mum li l-identita' tal-parti malafamata tista' tin ieb minn artikli oħra jew materjal ieħor li jkun inkiteb u li jitfa' dawl fuq l- identita' mistura tal-persuna fl-artiklu inkriminat, imqar jekk il- materjal l-ieħor ikun jikkonsisti f 'kitba oħra sussegwenti tal-parti mħarrka. mma l-kejl jibqa' dejjem wieħed li l- e er izzju jrid jitqies mill-perspettiva tal-qarrej li għalih l- artiklu jkun maħsub;

Jirrizulta, mill-provi prodotti, illi ghalkemm il-kontenut tal-email ma jsemmi mkien lir- rikorrent, l-intimata, illi tidentifika lilha nniffisha fl-istess email u permezz tal-email address taghha, u tirrakkonta l-esperjenza taghha dwar tqala illi kienet ghadha kemm ghaddiet minnha, liema indikazzjoni kienet sufficjenti, ghall-min jahdem fid-Dipartiment tal- Ostetricja u Ginekologija, sabiex jasal ghal konkluzjoni biex jigi identifikat dwar min kienet qed tikteb u tilmenta u lejn min l-akkuzi kienu diretti.

Jirrizulta illi dana kien anke kkonfermat mill-fatt illi certa Carmen Bezzina, terza persuna illi ma kienetx ir-recipjenti originali tal-email, minnufih indunat illi l-intimata kienet qed taghmel referenza ghar-rikorrent fl-akkuzi taghha.

Jirrizulta, ghalhekk, illi d-difiza illi r-rikorrent ma kienx identifikat ma hijiex wahda illi dina

l-Qorti tista tikkunsidra favorevolment.

Dwar id-difiza ta' 'fair comment', l-intimata tishaq illi l-allegazzjonjiet kollha minnha maghmulha fl-email kienu korretti u ghalhekk kellha kull dritt illi taghmel tali kummenti u konkluzjonijiet.

Jirrizulta illi, kif kien stqarr Lord Demanuele Farrugia fil-kawza London Artists Ltd v Littler [1969] 2

Jirrizulta ukoll illi dwar jekk id-difiza ta' "fair comment" tregix, fis-sens jekk dak illi qal l-

intimat ghandhux jitqies bhala allegazzjoni ta' fatt jew "fair comment", l-Qorti taghmel referenza ghal dak illi stqarr Lord Stevens f'diskors illi kien ghamel lill-House of Commons fis-sena 1952 [AC 345], fejn qal is- segwenti:

Jirrizulta illi l-intimata allegat, fl-email taghha, illi r-rikorrent gidbilha u gieghlha taghmel operazzjoni ta' cesarja minghajr ma kien mehtieg.

Allegat ukoll illi qieghed lit-tarbija f'riskju u li dana l-agir tieghu sehh ma pazjenti ohra wkoll u kien intiz biss sabiex jaqla l- flus minn fuqha.

Jirrizulta, madanakollu, illi ebda minn tali allegazzjonijiet ma gew sostanzjati ghajr ghall- supossizzjonijiet medici u xhieda ta' membri tal-familja taghhom ibbazati wkoll fuq konkluzjonijet mhux professjonali taghhom.

Jirrizulta, mill-banda l-ohra, illi t-tarbija twieldet f'sahhitha u baqghet f'sahhitha sakemm giet rilaxxjata mill-Isptar Capua St. James, u dana kif ikkonfermat kemm minn Carmen Bezzina, illi kienet il-midwife illi kienet responsabbli ghat-tqala u Dr Victor Abela Spearing, illi kien il-Paedatrician illi ha hsieb it-tarbija waqt it-twelid u anke wara – u l-intimata ma ressqet ebda prova illi t-tarbija soffriet xi konsegwenzi kif minnha allegat, ghajr ghall-fatt illi zmien wara kellha problema biex tiekol ghal ftit jiem, li terzi qalulha kien rizultat tal-fatt illi twieldet ta' 36 gimgha.

Jirrizulta ukoll illi fl-ebda mument mat-tarbija kienet mqieghda f'riskju, u dana jidher car

minn dokumentazzjoni esebita mil-istess intimata (u anke mir-rikorrent stess).

Jirrizulta car illi r-rikorrent qieghda l-funzjonijet tieghu bhala Gineologu b'success u welled it-tarbija ta' l-intimata w ma kkawza l-ebda hsara la lit-tarbija u wisq anqas lill-intimata, illi sussegwentement kellha zewgt it-tfal ohra.

Jirrizulta, ghalhekk, illi minn dak illi allegat l-intimata fi-konfront tar-rikorrent, ma hemm assolutament xejn sostanzjalment veru, bir-rizultat illi d-difiza ta' 'fair comment' minnha utilizzata ma tistax tregi u ma tistax titqies favorevolment minn dina l-Qorti.

Konsiderazzjonijiet dwar danni

Jirrizulta illi, fit-talba promotorju tieghu, ir-rikorrent talab illi l-intimata tigi kkundannata

Jirrizulta, madanakollu, illi ghalkemm il-Qorti giet inondata b'dokumentazzjoni teknici u medici in sostenn tal-argumentazzjoni tar-rikorrent, imkien ma kien hemm indikazzjoni dwar danni monetarji illi attwalment ir-rikorrent sofra.

Jirrizulta ukoll, illi l-Qorti ma tistax ma tosservax b'disappunt li l-kawza odjerna iddilunat eccessivament ghal aktar minn sebgha snin, liema dewmien certament ma jista jigi bl-ebda mod attribwit lill-Qorti, izda huwa dovut principalment ghax numru konsiderevoli ta' talbiet ta' differiment da' parte tar-rikorrent personalment jew inkella tal-konsulent legali tar- rikorrent, liema dewmien certament ghandu jitqies meta l-Qorti qieghda tikkunsidra d-danni li ghandhom jigu likwidati w l-ispejjez.

Jirrizulta, finalment, illi huwa accettat, kemm mir rikorrent kif ukoll mill-intmata stess illi fil-mument illi hija kitbet l-email illi wasslet ghal-proceduri odjerna, hija kienet ghaddejja 'birth-related post traumatic stress disorder', liema sitwazzjoni certament kienet wahda mir-ragunijiet ghaliex l-intimata ghazlet illi tibghat l-email illi, kif tistqarr hija stess fl- affidavit taghha, ma kienetx kompliet issegwiha meta rat illi ma rceviet ebda risposta minghand il-grupp 'parentcraft' (fol 106).

Ghalkemm ma jistax jitqies bhala skuzanti ghar- responsabbilta' ta' l-intimata ghal dak illi hija kitbet, certament ghandha titqies bhala fattur hija u tiddetermina d-danni li ghandhom jigu likwidati

Konkluzjoni Il-Qorti, Wara illi rat il-provi kollha prodotta quddiemha, u wara illi rat is-sottomissjonijeit bil-miktub ta' l- abbli difensuri taz-zewgt partijiet Tghaddi biex taqta u tiddeciedi l-kaz billi Tichad l-eccezzjonijiet kollha ta' l-intimata, Tilqa it-talbiet attrici, u ghalhekk, filwaqt illi Tiddikjara illi l-kontenut tal-email datata 24 ta' Gunju 2010 u mibghuta mill-intimata lill grupp 'Parentcraft', kien libelluz u malafamanti fil-konfront tar-rikorrent George D’anastas.

Tikkundanna lill-intimata thallas lir-rikorrent George D’anastas is-somma ta' elf Euro (€1,000).

Imghax sad-data tal-pagament effettiv ikun a kariku ta' l-intimata.

Ghar-ragunijiet fuq gia indikati, kull parti ghandha tbaghti l-ispejjez taghha Magistrat Francesco La Rita Diacono Deputat Registratur


QORTI CIVILI (SEZZJONI TAL-FAMILJA) IMHALLEF Grima Butler. Abigail Coshia LL.D., Dip.

Illum 1 ta' Novembru, 2018

Il-Qorti: Rat ir-rikors guramentat ipprezentat mill-attur, li permezz tieghu ppremetta :

Illi r-rikorrenti u l-intimata kellhom minn relazzjoni extra- maritali tarbija J B fit-tnax ta' Settembru elfejn u sebgha.

Certifikat tat-twelid hawn anness u mmarkat bhala (Dok.

Illi l-partijiet kienu rregolaw ruhhom fir-rigward tal-minuri permezz ta' kuntratt datat 26 ta' Ottubru tas-sena elfejn u

fl-atti ghaxra (26/10/2010) Mangion hawn anness u mmarkat bhala Dok.

Illi r-rikorrent irrikorra ghall-medjazzjoni, ai termini tal- Avviz Legali 397/2003.

Ilmedjazzjoni inghalqet peress illi l-ebda inghata lawtorizazzjoni biex jipprocedi permezz tad-Digriet numru 2576/13 moghti minn din lOnorabbli Qorti, hawn anness u mmarkat bhala Dok.

Illi in linea mal-klawsola numru erbgha tal-kuntratt datat 26 ta' Ottubru elfejn u ghaxra ir-rikorrenti obbliga ruhhu illi jghaddi l-intimata mitejn Euro (€200) fix-xahar bhala manteniment versu l-minuri flimkien ma' l-ispejjez kollha edukattivi u dawk relatati mas-sahha.

Illi di piu' huwa obbliga ruhu illi jhallas favur l-intimata, is- somma ulterjuri ta' mija u hamsin Euro (€150) fix-xhur ta' Mejju u Ottubru kull sena sabiex jkopru l-ispejjez ta' hwejjeg u zraben kollha tal-minuri.

B'dan illi tali ammont addizzjoni jkompli jigi rivedut u mizjud kull hames snin sa massimu ta' tlett mitt Euro (€300).

Illi meta gie ppublikat l-imsemmi kuntratt, ir-rikorrent kellu mezzi u introjtu stabbli u efficjenti, izda minn dak iz-zmien l-istess sehhew ragunijiet u cirkostanzi rikorrent ma ghandu ebda kontroll, b'rizultat illi r-rikorrent ma ghadux aktar f' pozizzjoni finanzjarja illi jissomministra l-manteniment sostanzjali kollu hawn fuq imsemmi.

fuqhom,

Illi r-rikorrent jispjega umilment illi minn dak iz-zmien huwa kien hass in-neccessita' illi jghin lill-intimata stante illi hija ghandha wkoll zewg ulied ohra fejn dak iz-zmien kienu minuri u minghajr impjieg.

Ghaldaqstant xtaq jghin f'pozizzjoni lill-intimata finanzjarja ahjar.

Illum il-gurnata ulied lintimata kibru u ghandhom impjieg u introjtu stabbli.

Illi stante li r-rikorrenti jhallas ghall-ispejjez kollha ta' edukazzjoni u dawk relatati mas-sahha dawn jammontaw

illi ghall-parti sostanzjali mill-introjtu kollu konsegwentament huwa jinsab f'pozizzjoni finanzjarja illi jpoggih fl-impossibilita' illi jaghmel tali pagamenti.

tieghu u

Illi tali revizjoni hija wkoll importanti stante illi huwa fid- dmir tal-omm illi meta hemm carament il-possibilita' illi din tikkontribwixxi ghal dawk in-necessitajiet talminuri binhom J B.

Di piu' stante illi r-rikorrenti huwa a karigu ta' l-ispejjez kollha edukattivi u dawk rigwardanti s-sahha huwa llum jinsab finanzjarja indigenti u jinsab fl-impossibilita' li jkompli jaghmel dan in kwantu l-ispejjez qieghdin aktar ma jmorru jizdidu u jkun idonju fl-ahjar interess tal-minuri u sabiex l-omm terfa wkoll ir-responsabbilitajiet taghha versu l-minuri illi dawn jinqassmu bejn il-partijiet.

Illi apparti hekk jezistu ragunijiet ohra sufficjenti fil-ligi sabiex jigi rivedut u ridott ukoll il-manteniment stipulat fil- kuntratt bhala pagabbli ghall-htigijiet fost ohrajn illi r-rikorrenti m'hiex fl-impossibilita' illi hija wkoll rigwardanti sahha u lispejjez tipprovdi ghall-dawk edukazzjoni tal-minuri.

tal-minuri,

Talab li l-konvenuta tghid ghaliex din il-Qorti m'ghandhiex :

Tiddeciedi u tiddikjara illi avverew ruhhom cirkostanzi u ragunijiet illi jaghtu lok ghal revizjoni u tnaqqis tal- lill-intimata ghall- manteniment pagabbli mir-rikorrent minuri, fis-sens illi r-rikorrent ma ghadux f'pozizzjoni finanzjarja u/jew illi lanqas ghandu l-manteniment kollu huwa rigwardanti jissomministra spejjez ta' sahha u edukazzjoni tal-minuri fuq imsemmi minhabba c-cirkostanzi u r-ragunijiet hawn premessi.

In kwantu dan ghandu jigi diviz b'mod indaqs bejn il-partijiet.

jibqa' obbligat

Tirrevedi l-manteniment pagabbli mir-rikorrenti lill-intimata fir-rigward ta' dawk lawmenti fil-manteniment sabiex ikopru l-ispejjez kollha ta hwejjeg u zraben tal-minuri

tista hija wkoll

U dan taht dawk il-provedimenti li jidhrilha xierqa u opportuni din il-Qorti.

Rat il-lista tax-xhieda tal-attur; Rat ir-risposta guramentata tal-konvenuta, li permezz taghha eccepiet;

Illi hemm qbil illi l-minuri J B D huwa iben il-partijiet minn relazzjoni estramatrimonjali illi llum spiccat, u illi l- attur irrikonoxxa lill-istess minuri bhala ibnu skond il- Ligi, u dana skond ma jirrizulta mic-Certifikat tat-Twelid relattiv anness mar-Rikors Guramentat bhala Dok RO1;

Illi hemm qbil illi l-partijiet kienu rregolaw il-kura, kustodja, access u manteniment tal-minuri permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Carmel Sultana Sant Fournier nhar it-18 ta' Ottubru 2010, u dana skond ma jirrizulta mid-dokument anness mar-Rikors Guramentat bhala Dok RO2;

Illi fir-Rikors Guramentat tieghu, l-attur jipprova jaghti l- impressjoni illi minn meta gie ppublikat il-kuntratt imsemmi sa llum il-gurnata, inbidlu l-mezzi finanazjarji tieghu b'dan illli huwa m'ghadux f'pozizzjoni finanzjarja illi jlahhaq mal-obbligu tal-manteniment tal-minuri, u partikolarment dik il-parti tal-manteniment illi tikkonsisti fi:-

 spejjez medici u edukattivi tal-minuri; u  is-somma ta' €200.00 darbtejn f'sena ghal hwejjeg u zraben tal-minuri; izda naqas milli jsemmi x'wassal ghal dan l-allegat bdil fic-cirkostanzi finanzjarji tieghu u effettivament l- illi, semmai, kien hemm esponenti

ameljorament fic-cirkostanzi finanzjarji tal-attur minn meta gie ffirmat il-kuntratt de quo sal-lum; Illi l-attur jaghmel referenza ghall-fatt illi fiz-zmien meta sar il-kuntratt dwar il-minuri J B D, ulied il-konvenuta (miz-zwieg precedenti taghha) kienu ghadhom minorenni filwaqt illi llum il-gurnata, huma maggorrenni u ghandhom impieg.

B'danakollu, dan il-fatt huwa ghal kollox estraneu ghall-proceduri prezenti stante illi l-attur qatt ma kkontribwixxa ghall-manteniment ta' wlied l-esponenti miz-zwieg taghha, liema wlied gew mantnuti mill-istess esponenti u l-eks-zewgha H G. illum huma Inoltre, ghalkemm dawn maggorenni, huma ghadhom jirrisjedu mal-esponenti illi kwindi ghadha tkopri l-htigijiet taghhom, anke bl- ghajnuna tal-imsemmi H G, minkejja l-eta` taghhom;

Illi l-attur jimplika illi l-esponenti ma tikkontribwixxi xejn ghall-spejjez tal-minuri J B D izda dan mhuwiex minnu, ghaliex il-minuri certament ma jistax jitrabba b'hamsin Euro fil-gimgha biss kif qieghed jippretendi l-attur, u ghalhekk huwa ovvju u intuittiv illi l-esponenti qieghda tikkontribwixxi ta' kuljum ghall-manteniment tal-istess minuri;

Illi inoltre, kif stqarr l-attur stess fir-Rikors Guramentat, l-ispejjez tal-minuri qeghdin dejjem jizdiedu, filwaqt illi d-dhul ta' l-esponenti huwa l-istess bhal meta gie ffirmat il-kuntratt dwar il-minuri, u certament illi ma jistax b'xi mod jinghad illi l-esponenti llum qeghda f'posizzjoni finanzjarja ahjar milli kienet fl-2010;

Illi effettivament huwa illi tikkontribwixxi iktar milli kienet qieghda taghmel matul dawn l-ahhar tliet snin ghall-manteniment tal-minuri J B D, u dana stante illi l-mezzi taghha baqghu l-istess u ma jippermettulhiex mod iehor;

Ghalaqstant it-talbiet attrici ghandhom tigi michuda bl- illi

l-istess attur, u dana stante

legalment u fattwalment, ma jissussistux ir-rekwiziti skond il-Ligi sabiex jigi varjat, fuq talba unilaterali, il- kuntratt maqbul bejn il-partijiet u debitament awtorizzat minn dina il-Qorti.

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

tas-seduti miżmuma quddiem

Rat il-lista tax-xhieda tal-konvenuta; Rat l-atti kollha tal-proċediment; Rat Ġudizzjarji Dottor Anna Giglio u Dottor Abigail Doherty; Rat illi l-kawża ġiet differita għas-seduta odjerna sabiex tingħata s-sentenza; Ikkunsidrat: Konsiderazzjonijiet Illi minn relazzjoni bejn il-partijiet, twieled il-minuri J B D fit-12 ta' Settembru 20071.

Permezz ta' kuntratt pubbliku fl-atti tan- Nutar Dottor Carmel Sultana Sant Fournier iddatat it-18 ta' Ottubru 20102, il- partijiet irregolaw il-kwistjonijiet tal-kura u l-kustodja, il-ħinijiet tal-aċċess u l-manteniment pagabbli għall-minuri J B D. Il- minuri jgħix fir-residenza tal-intimata; Dwar il-manteniment tal-minuri J, in suċċint, f'dan il-kuntratt il- partijiet ftiehmu s-segwenti:

Il-manteniment pagabbli mill-attur lill-konvenuta għall- minuri J ikun ta' ħamsin Ewro (€50) fil-ġimgħa, li jiżdied kull sena skont l-indiċi tal-għoli tal-ħajja;

Il-missier iħallas l-ispejjeż edukattivi inkluż, iżda mhux limitatament, il-miżati, il-kotba, l-uniformijiet, l-istationery,

1 Ċertifikat tat-twelid relattiv a fol.

5 tal-proċess.

2 Kopja tiegħu tinsab esebita fol.

inkluż,

it-trasport u d-donazzjonijiet.

Iħallas ukoll l-ispejjeż tas- saħħa ta' iżda mhux konsulti jew interventi, mediċinali u prostesi;

l-ispejjeż

Inoltre, il-missier iħallas mija u ħamsin ewro (€150) fix- xhur ta' Mejju u Ottubru ta' kull sena, sabiex ikopru l- ispejjeż tal-ħwejjeġ u żraben kollha tal-minuri.

Dan l- ammont kellu jitla' għal mitejn ewro (€200) meta l-minuri jagħlaq tmien (8) snin u għal tliet mitt ewro (€300) meta l- minuri jagħlaq tlettax-il sena.

L-attur jallega illi huwa m'huwiex f'pożizzjoni finanzjarja illi jkompli jħallas dak li ġie miftiehem bejn il-partijiet relattiv għal J; Huwa jsostni illi meta ġie ppubblikat l-imsemmi kuntratt, ir- rikorrent kellu mezzi u introjtu stabbli u effiċjenti, iżda minn dak iż-żmien seħħew raġunijiet u ċirkostanzi illi fuqhom m'għandu l- ebda kontroll li poġġewh fl-impossibilita` li jibqa' jħallas, fi kliemu, dan "il-manteniment sostanzjali kollu".

Huwa jqis ukoll illi l-ispejjeż edukattivi u dawk tas-saħħa għandhom jinqasmu bejn il-partijiet, in vista li dawn dejjem qed jiżdiedu u hu m'għadux jista' jlaħħaq ma' dawn l-ispejjeż kollha waħdu; Il-Verżjoni tal-Attur L-attur3 jikkonferma illi minn relazzjoni li huwa kellu ma' C D, fis-sena 2007, twieled it-tifel illi jismu J B D. Dak iż-żmien, il- konvenuta diġa kellha żewġt'itfal oħra minn relazzjoni oħra.

Spjega illi meta kienu għadhom flimkien, huwa kien jgħin lill- konvenuta anke bit-trobbija t'uliedha l-oħra u dan kien jagħmlu minn qalbu għaliex ir-relazzjoni tagħhom kienet tajba u dak iż- żmien kien jaqlagħha tajjeb.

Billi r-relazzjoni tagħhom spiċċat, huma marru għand in-Nutar Carmel Sultana Sant Fournier sabiex irregolaw il-kura, il-kustodja, l-aċċess u l-manteniment tat-tifel.

Jgħid illi huwa ma jridx illi ibnu jkun jonqsu xi ħaġa u jagħmel minn kollox biex jara li huwa għandu dak li jkollu bżonn.

M'għandux problema illi jħallas il-manteniment għal ibnu iżda jħoss illi l-ispejjeż tas-saħħa u tal-edukazzjoni kif ukoll dawk tal- ħwejjeġ u żraben għandhom jibdew jinqasmu indaqs bejn il- partijiet.

Jgħid illi kemm ilu li twieled it-tifel dejjem kien waħdu responsabbli finanzjarjament għall-ħtiġijiet tat-tifel, iżda issa l- introjtu tiegħu naqas minħabba l-kondizzjoni kronika li għandu.

Jispjega illi ibnu għandu gwardarobba ħwejjeġ fir-residenza tiegħu għaliex ommu tibagħtu għandu bi ħwejjeġ iżgħar jew mhux adatti u b'hekk huwa jħossu kostrett li jixtrilu ħwejjeġ oħra.

Jilmenta illi l-omm titolbu l-inqas ċenteżmu li jkun jeħtieġ it-tifel, imqar l-abbonament fil-gazzetta tat-tfal4 u l-borża ta' San Martin5.

Inoltre hija tixtrilu dak kollu li jidhrilha neċessarju mingħajr ebda konsultazzjoni miegħu u tixtrilu abbiljament bi prezz ogħla min-norma.

Jispjega illi huwa jaħdem bħala self-employed fejn jagħmel il- home finishings.

F'dawn l-aħħar sentejn beda jbati minn problemi ta' saħħa li jikkonsistu fi problemi fin-nerv tax-xatka.

B'hekk huwa ma jistax jaħdem bl-istess intensita` ta' xogħol bħalma kien qabel.

Beda jieħu t-terapija neċessarja in vista li ġie nfurmat li l-kondizzjoni hija waħda kronika u rriversibbli.

Huwa ġie ordnat jistrieħ.

Għalhekk xi drabi jmur jgħinu missieru sabiex ikun jista' jkompli jagħmel xogħolu.

Huwa jkollu anke jirrifjuta xi xogħolijiet għaliex ma jistax jagħmel mod ieħor.

Huwa proprju għal din ir-raġuni li ressaq din il-kawża u ma jridx jidher bħala missier irresponsabbli.

"Ibni huwa l-egħżeż persuna li għandi f'hajti u żgur li miniex kuntent li qed nitlob dan, pero` m'għandhiex (recte: m'għandix) triq oħra."

F'affidavit ulterjuri6, l-attur ippreżenta l-profit and loss accounts tiegħu7 għax-xogħol self-employed minn fejn jirrilżulta illi għas- sena 2010 huwa ddikjara qligħ ta' €6,859, għas-sena 2011 huwa ddikjara qligħ ta' €6,055, għas-sena 2012 huwa ddikjara qligħ ta' €8,069 u għas-sena 2013 huwa ddikjara qligħ ta' €7,598.

Huwa żied illi jaħdem ukoll part-time mas-soċjeta` T.N. Waterproofing Co. Ltd jew Kerk Limited fejn fis-sena 2013 huwa pperċepixxa qligħ nett ta' €3,775 u fl-2012 huwa pperċepixxa introjtu nett minn dan ix-xogħol ta' €3,592.69.8 In kontro-eżami9, l-attur xehed illi huwa jaqla' €70 fil-ġimgħa mix-xogħol tiegħu part-time, u mis-self-employed mhux dejjem l-istess.

Qal li sabiex mar il-cruise mat-tifel, għenu missieru u dana għaliex għadu kemm ħa somma billi spiċċa mix-xogħol.

Sostna illi jbati b'daharu u ilu jara t-terapista għal sentejn u nofs għaliex ikun muġugħ.

Dan tah il-parir biex ma jistrapazzax.

Jilmenta li l-konvenuta flus għas-silicon għandha.

Huwa kkonferma10 illi l-kawża qiegħed jagħmilha mhux fuq il- manteniment iżda għaliex ma jaffordjax iħallas l-ispejjeż tas- saħħa u tal-edukazzjoni kollha waħdu iżda jixtieq li dawn jinqasmu bejn il-partijiet.

Fl-2013, mar għand speċjalista illi għamillu t-testijiet fuq ix-xewka ta' daharu u ħadulu l-Xrays fejn sabu illi fl-għadam kellu kollox sewwa u l-problema kienet fin- nerv u għalhekk irrakkomandalu illi jibqa' jagħmel it-terapija.

M'għandux problemi oħra ta' saħħa għajr in-nerv tax-xjatka ta' daharu li jinżel għal saqajh.

Xehed illi l-ħinijiet tiegħu tax-xogħol m'humiex fissi.

Ġieli jibda fit-8.30am jew id-9.00am u jispiċċa daqqa fis-1.00pm u daqqa fit-3.00pm.

Ħinijiet soliti tiegħu huma mis-7.30am/8.00am sat-3.30pm/4.00pm.

Missieru qed imur jgħinu iktar spiss, meta jkun qiegħed jaqa' lura fix-xogħol u ma jaċċettax ħlas mingħandu.

Lil missieru jagħtih ix-xogħol li ma

9 Seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio fit-28 ta' Ottubru 2014, fol.

10 Kontinwazzjoni tal-kontro-eżami fis- fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio fl-4 ta' Diċembru 2014, fol.

rappreżentant

ta' Jobsplus,

jistax jagħmel hu minħabba l-uġigħ.

Ċertu Adrian imur jgħinu wkoll u ma jitħallasx.

F'seduta oħra11, l-attur xehed illi issa għandu problema wkoll f'saqajh ix-xellugija fil-ligaments u rriferewh għall-isptar għaliex qiegħda toħroġlu minn postha.

Huwa esebixxa riferiment għall- isptar12 in sostenn ta' dan.

Joseph Jecheva, ippreżenta employment history tal-konvenuta, minn fejn irriżulta illi fis-7 ta' Ġunju 2013 hija bdiet taħdem bħala part-time casual13.

M'hemm l-ebda impjieg ieħor imniżżel fl-istess dokument.

Lanqas ma kien hemm terminazzjoni għall-imsemmi impjieg.

Xehed ukoll Sandro Pearce alternative li kkonferma illi ilu jara lill-attur għal sentejn u nofs.

Dan ibati minn "cronicue fatugie syndrome" li taffettwalu il-muscles ġewwa il- lower back u konsegwentement ibati minn sciatic nerve illi jikkawżalu uġigħ kbir fil-lower back u wkoll fl-area tal-glutes li jibqa' nieżel tul siequ kollha, speċjalment l-irkoppa u s-subgħa l- kbir.

Persuna li tbati minn tali kondizzjoni ikollu jieqaf minn xogħolu għal perjodu ta' ħin saħansitra għal tlett'ijiem sħaħ sabiex itejjeb il-kondizzjoni tiegħu.

Dan l-uġigħ huwa diffiċli biex jiġi kkurat u l-mistrieħ huwa neċessarju biex il-kondizzjoni ma tkomplix tiggrava.

Kemm kien ilu jara lill-attur, huwa nnota li l- affarijiet sejrin għall-agħar bili l-klijent beda jkellmu fuq uġigħ fil- polz, fil-minkeb u wkoll fl-ispalla.

Fil-fehma tiegħu, Is-Swatar, L-Imsida jeħtieġlu jnaqqas is-sigħat tax-xogħol u jibqa' jissottometti ruħu għat-terapija ħalli s-sitwazzjoni ma tkomplix tiggrava ruħha.

In kontro-eżami15, ix-xhud spjega illi huwa ħa korsijiet fil- fic-Chinese tradizzjonali Ċiniża.

Dawn ħadhom mediċina

11 Tas-7 ta' Marzu 2017, seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio, fol.

ETC X, esebit fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio fit-28 ta' Ottubru 2014, fol.

4; 15 Fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio fid-9 ta' Marzu 2015, fol.

illi Roderick

fl-impossibilita` tat-tifel waħdu għaliex qiegħed

FL-2013 huwa ntbagħat mill-Universita ta' Malta, scholarship fuq traditional chinese medicine.

Ħa wkoll course fuq nutrition mill-Mcast u ieħor ta' personal trainer.

Huwa jispeċjalizza fil-massage u l-acupuncture.

Id-dijanjosi tiegħu fuq l-attur ġabha mill-esperjenza tiegħu u minn dak illi studa.

Mhuwiex tabib u ma jistax jagħmel MRIs jew CT scans.

Bħala uġigħ, huwa jistrieħ fuq dak illi spjegalu l-pazjent.

Lill- attur huwa ilu jarah darba kull xahar għall-aħħar sentejn u nofs, fejn jagħmillu massage u acupuncture.

L-attur iħallsu kull darba Eur25 għal kull sessjoni.

L-attur imur 'il quddiem jekk ma jistrapazzax u jistrieħ.

Xehed ukoll Adrian Trabelsi, ħabib tal-attur, illi kkonferma illi huwa ġieli akkumpanja lill-attur sabiex jixtri ħwejjeġ adattati għat-tifel, meta jkun qed jorganizzaw xi ħarġa bejn il-ħbieb. jerfa' r- jinsab Ikkonferma li responsabilita` ibati minn kondizzjoni kronika li hija n-nerf tax-xatka.

Minħabba f'dan huwa f'xi okkażjonijiet kellu jmur jgħin lil Roderick sabiex ilesti x-xogħol li jkun beda fil-propjeta` tan-nies, għaliex minħabba l- uġigħ ma jkunx jista' jlesti x-xogħol waħdu.

In kontro-eżami17, ix-xhud spjega illi huwa xogħolu self-employed bejjiegħ tal-ħut.

Jgħin lil Roderick bla ħlas bħala ħbiberija.

Missier l-attur, Louis B, xehed18 illi ibnu Roderick jixtri dak kollu li jkollu bżonn J u jgħinu fl-edukazzjoni tiegħu sabiex jarah javvanza.

Fost oħrajn xtralu ipad u wkoll kotba addizzjonali sabiex jagħmel reviżjoni.

Hu rrakkonta li ftit jiem qabel, akkompanja lit-tifel sabiex jixtrilu slipper għaliex ommu qaltlu biex it-tifel jitlob l-islipper li kellu bżonn lil missieru.

Iħoss li m'huwiex ġust li dak kollu li jkollu bżonn il-minuri, jagħmel dejjem tajjeb għalih ibnu.

Iżid illi Roderick qiegħed ibati b'uġigħ fin-nervi tax-xatka u għalhekk ġieli jmur jagħtih daqqa t'id billi

jħalliblu x-xogħol.

Peress illi x-xhud huwa issa anzjan, ma jistax

imur jagħmel dan ta' spiss.

17 Fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio fit-12 ta' Ġunju

ta'

taħt

il-ħwejjeġ

In kontro-eżami19, ix-xhud spjega illi ibnu huwa dejjem muġugħ bix-xatka u huwa jmur jgħinu meta jkollu xogħol ta' strapazz.

Huwa jmur meta ibnu jgħidlu li jkollu bżonn u m'għandux idea kemm imur spiss.

Oħt l-attur, Antonia B, tixhed20 illi l-intimata ma kinitx tibagħtlu ħwejjeġ miegħu lill-minuri u għalhekk l-attur kien jixtrilu hu jew jibgħat lix-xhud tixtrilu.

Il-konvenuta kienet tqabbad lill-attur sabiex jixtrihom hu.

C kienet informathom illi l-ħwejjeġ li kienet tixtri bil-flus ta' Roderick, kellhom jintużaw minnha biss filwaqt illi Roderick kellu jixtri ħwejjeġ għat-tifel meta dan ikun miegħu.

Tispjega illi C kienet tixtrilu ħwejjeġ tad-ditta u ta' prezz iktar milli jiflaħ ħuha.

Ftakret illi fil-bazaar tal-iskola tat-tifel, huwa xtaq jixtri ktieb, iżda l- konvenuta rrifjutat li tixtrilu l-imsemmi ktieb jekk missieru ma kienx dispost iħallas nofsu.

Illi b'hekk ix-xhud qabdet u xtratlu l- ktieb hija stess.

In kontro-eżami21, ix-xhud spjegat illi ħuha jgħix fl-istess dar magħha u l-ġenituri tagħhom.

Hu joqgħod f'kamra fil-bitħa.

F'din il-kamra, m'hemmx tieqa u biex jagħmel toilet irid joħroġ mill-bitħa.

Mix-xiehda ta' Joe Boukaoua mid-Dipartiment tas-Sigurta` Soċjali22 irriżulta illi l-konvenuta irċeviet is-segwenti għajnuniet:

Għajnuna Soċjali €5,972.4 3 €5,843.8 2 €5,493.7 0 €4,875.7 6

19 Fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio l-4 ta' Mejju 2015, fol.

25; 21 Fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio fl-14 ta' Lulju 2015, fol.

22 Mogħtija fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio fl-24 ta' Ġunju 2014, fol.

2014 (sal- 4 ta' Lulju )

Mir-riċerka illi saret mal-banek lokali APS Bank Limited, HSBC Bank Malta p.l.c. u Bank of Valletta p.l.c., kif ukoll ma' Transport Malta u r-Reġistru tal-Bastimenti Żgħar ma nstab xejn straordinarju f'dak li jirrigwarda l-assi tal-attur23.

Il-Verżjoni tal-konvenuta Il-konvenuta24 taqbel mal-attur illi minn relazzjoni li kellhom bejniethom, fit-12 ta' Settembru 2007, twieled il-minuri J B D. Fl-2010, meta ntemmet ir-relazzjoni ta' bejniethom, il-partijiet irregolaw il-kura, il-kustodja, l-aċċess u l-manteniment tal-minuri permezz tal-kuntratt iddatat it-18 ta' Ottubru 2010.

Tispjega li f'dan iż-żmien meta kienu ffirmaw il-kuntratt, l-attur kien iqiegħed il-madum, ikaħħal u jiżbogħ u jagħmel xogħol manwali ieħor, kif kien għadu jagħmel meta hija ppreżentat l-affidavit.

Tixhed illi l-attur tant għandu xogħol illi jaħdem anke nhar ta' Sibt u fil-festi pubbliċi.

Fil-fatt l-isleepover tat-tifel dejjem tkun mis-Sibt għall-Ħadd, peress illi s-Sibt huwa jkun irid imur għax- xogħol.

Il-konvenuta tispjega illi l-partijiet kienu reġgħu irranġaw bejn Awwissu 2012 u Frar 2013, fejn l-attur kien daħal jirrisjedi magħha.

F'dan iż-żmien, huwa kien jaħdem ħafna u kien jikkalkula li jaqla' madwar elf Ewro fil-ġimgħa.

F'dawn ix-xhur, oltre li għamel ix-xogħol tan-nies, kien qala' u reġa waħħal il- madum tad-dar tal-konvenuta kollu.

Dan għamlu fi żmien ħmistax-il jum u mingħajr għajnuna.

Ċertament illi f'dan iż- żmien l-attur ma kellu ebda impediment ta' saħħa sabiex

23 Xhieda minn dawn l-istituzzjonijiet ġew prodotti mill-konvenuta fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio, fis-seduta tas-6 ta' Diċembru 2017, fol 156 et. seq.

jew ħila

tax-xogħol.

l-ebda sengħa

Inoltre ħafna drabi

jaħdem.

Issostni illi Il-Marsa kien għadu jaħdem bl-istess konsistenza.

Xi drabi meta huwa jmur għat-tifel fis-6.00pm, ikun għadu bil-ħwejjeġ jibgħat jinformaha illi jkun ser jittardja minħabba x-xogħol, inkluż nhar ta' Sibt.

Tispjega illi oltre x-xogħol, Is-Swatar, L-Imsida għandu wkoll għalqa li jaħdem fiha ta' kuljum għaliex għandu l-annimali illi jrid jieħu ħsieb u jitma'.

Tgħid illi hija ma kinitx taħdem fi zmien il-kuntratt u lanqas preżentement għaliex tieħu ħsieb lil uliedha, kemm lil J u wkoll żewġ subien oħra miż-żwieġ tagħha ma' H G. Ta' tmintax-il sena, inqabdet tqila bit-tifel il-kbir u għalhekk ma laħqitx ħadmet qabel li iż-żwieġ.

M'għandha tippermettilha toħroġ taħdem.

Tgħid illi sakemm hija trid trabbi lit-tifel, ma tistax toħroġ taħdem il-Kanada u għaliex m'għandhiex għajnuna.

Oħtha ommha, għalkemm tgħix viċin tagħha, ma tistax tikkommetti ruħha li żżomm lt-tifel ta' kuljum.

Tinsisti li minkejja li kien jaf dan, Roderick xorta waħda kien xtaq illi jkollu tarbija magħha, għaliex kien iħoss li seta' jmantni lit-tifel waħdu.

Anzi huwa wkoll kien jippreferi illi hija ma taħdimx barra mid-dar sabiex it- tifel jitrabba minn ommu u mhux mill-barranin.

Tixhed illi ma tistax tifhem kif Roderick qiegħed jgħid li għandu jinbidel il-kuntratt, għaliex huwa dejjem insista magħha biex ma tħabbilx rasha dwar il-flus u biex lit-tifel tixtrilu mill-aħjar.

Kien jinsisti magħha biex ma tixtrilu xejn li mhuwiex tad-ditta u li meta t-tifel ikollu bżonn tabib, għandha tieħdu minnufih l-Isptar Saint James.

Huwa galantaom sewwa mat-tifel u joħorġu jiekol miegħu u mat-tfalja tiegħu kull nhar ta' Sibt u Ħadd, b'mod regolari.

Inoltre l-attur kellu ippjanat cruise f'Settembru 2014 u vaganza oħra f'Diċembru 2014 ukoll.

Apparti l-ispejjeż illi kellu bl-għalqa u l-annimali, kellu wkoll spejjeż ta' ħruġ ma' sħabu

meta jmorru jisparaw fuq il-plattini.

Imbagħad impika magħha

fuq l-ispejjeż tal-Preċett tat-tifel u ħallasha biss wara li nħareġ

digriet mill-Qorti!!.

Fil-fatt, hija tħossha żgura illi l-attur fil-fond ta'

qalbu ma jixtieq iċaħħad lit-tifel minn xejn u m'għandha l-ebda

tgħix

dubju li hu jħobb ħafna lit-tifel iżda daħlet pika bejn il-partijiet wara li temmew ir-relazzjoni tagħhom għat-tieni darba.

Tagħlaq illi hija kienet ferm sorpriża illi Roderick allega illi għandu problemi ta' saħħa għall-aħħar sentejn u nofs, għaliex huwa qatt ma lmenta magħha dwar dan, lanqas meta kienu reġgħu qegħdin jgħixu flimkien.

Lanqas ma semma dan meta kitbilha bl-avukat25 ftit jiem qabel ma fetaħ il-proċess tal- medjazzjoni.

Tikkonferma jgħaddilha bħala manteniment tonfoqhom kollha fuq it-tifel, anzi tlaħħaq mal-ħajja biss għaliex jgħinuha l-ġenituri tagħha.

Il-flus li jgħaddilha għall-ħwejjeġ, ukoll ma jservux għaliex it-tifel joħroġ minnhom fi żmien qasir.

In kontro-eżami26, il-konvenuta qalet li kienet taf li Roderick juġgħu daru.

Taf li ġieli jqabbad lill-ħabib tiegħu Adrian biex jgħinu fix-xogħol iżda dan bħala lavrant.

L-għalqa hija l- passatemp tal-attur u jaħdem ħafna fiha, iżda dan ma jagħmlux għall-flus.

Uliedha l-kbar huma maġġorenni u jaħdmu.

Binha J għandu tmien snin.

Ma tmurx taħdem għax għandha problema taħdem. min ser Finanzjarjament jgħinuna uliedha l-kbar u wkoll ommha li ħallsitilha għal żewġ operazzjonjiet kosmetiċi li flimkien swewha €5,000.

Ma tiftakarx kemm siefret fl-aħħar sentejn.

Is-safra tal- Preċett tat-tifel ħallsitilha ommha, ta' għeluq sninha ħallasha missierha u s-safriet l-oħra ħallashom is-sieħeb tagħha.

Biex hija tal- edukazzjoni tal-minuri, u ċċedi wkoll il-pagament tal-ħwejjeġ, l- attur irid jagħtiha €60 fil-ġimgħa.

Omm il-konvenuta, Jane SACCO FARAG, spjegat illi wara ftit li l-partijiet bdew joħorġu flimkien, bintha kienet qaltilha li kienu qegħdin jaħsbu biex ikollhom tarbija.

Ix-xhud kienet fetħitilha għajnejna

billi bintha diġa kellha żewġ subien oħra li rabbiethom weħidha

stante li hija separata minn ma' żewġha cioe missierhom.

25 Ittra ddatata it-18 ta' Lulju 2013, esebita fol.

26 Fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio fis-26 ta' Ottubru

tas-saħħa u

tħallas nofs

l-ispejjeż

taċċetta

iżomm

tħobb

f'daharha u wkoll għaliex hija

ma kellhiex il-mezzi biex tmantni tarbija oħra.

Meta l-partijiet reġgħu qabdu din id-diskussjoni fir-residenza tagħha, hija reġgħet wissiethom biex jaħsbuha darbtejn.

Hija ma setgħetx tgħin lil bintha fit-trobbija tat-tarbija, kemm għax kellha l- problemi issiefer partikolarment lejn il-Kanada fejn tgħix bintha l-oħra u għalhekk il-konvenuta ma kienx ser ikollha la għajnuna u lanqas mezzi fit- trobbija tat-tarbija.

Dakinhar l-attur kien serraħ ras il-konvenuta, kif ukoll lix-xhud, għaliex huwa kien qalilhom li huwa jaqlagħha tajjeb u għalhekk il-konvenuta setgħet tibqa' d-dar tieħu ħsieb lit-tarbija, filwaqt li hu jieħu ħsieb il-bżonnijiet finanzjarji kollha tagħha.

Tikkonferma illi l-attur huwa raġel bieżel u qatt ma jfalli x- xogħol, għalhekk għandu dħul tajjeb.

Pero` fl-idea tagħha, moħħu fil-flus u dejjem irid iktar.

Meta l-attur u bintha ħassru r-relazzjoni tagħhom, huwa kien jgħaddilha €50 fil-ġimgħa għat-tifel u dejjem kien regolari u puntwali.

Lit-tifel kien jixtrilu ħafna ġugarelli, u verament kien jimxi ta' raġel fil-konfront ta' ibnu.

Kien meta l-partijiet reġgħu ingħaqdu u sussegwentement ħassru it-tieni darba li beda ġej l- inkwiet.

Tirrakkonta illi l-pika faqqgħet meta fis-sajf tas-sena 2013, bintha kienet siefret ma' sieħeb tagħha mill-flus li jagħtiha missierha l- manteniment tat-tifel, dana rrifjutha u kien biss bl-assistenza tal- Pulizija li tahomlha.

Tikkonferma illi Roderick kien għadu jaħdem sigħat twal u kull meta jmur għat-tifel, anke nhar ta' Sibt, ikun għadu bil-ħwejjeġ tax-xogħol.

Issemmi li meta f'Mejju bintha kellha tieġ u talbitu jmur għat-tifel fit-3.00pm, l-attur kien bagħat lil missieru għat- tifel billi huwa kien għadu xogħol.

Tgħid illi mbagħad il-pika qabdet fuq il-ħwejjeġ tat-tifel għaliex

ma bediex jirritornahom miegħu.

Wara li C rrapportat lill-Pulizija,

huwa rritorna dawn il-ħwejjeġ, imma b'suppervja qabad u xtralu

gwardarobba ħwejjeġ għal meta t-tifel ikun miegħu.

f'għeluq sninha.

Meta ġiet

In kontro-eżami28, ix-xhud ikkonfermat illi bintha qatt ma ħadmet għalkemm kienet tmur tgħin lit-tifel tagħha fil-gabbana li kellu.

Ix-xhud ma kinitx taf li l-attur kellu problemi ta' saħħa u tgħid illi kieku ma jaħdimx is-Sibt u l-Ħadd.

Taf li jaħdem is-Sibt għax ikun kollu trab u l-Ħadd għax ġieli qal it-tifel.

Tikkonferma li hija ħallset għall-operazzjonijiet ta' bintha u wkoll għas-safar.

Anke l-flus għall-Qorti ħallsithomlha x-xhud.

Prinċipji Legali Illi din il-kawża tqanqal diversi prinċipji legali għall-analiżi ta' din il-Qorti.

L-ewwel minnhom huwa l-applikazzjoni tal-prinċipju legali pacta sunt servanda għall-każ odjern.

Issir referenza għall-Artikolu 992 tal-Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta li jgħid hekk: "(1) Il- kuntratti magħmula skont il-liġi għandhom saħħa ta' liġi għal dawk li jkunu għamluhom.

(2) Dawn il-kuntratti ma jistgħux jiġu mħassra ħlief bil-kunsens ta' xulxin tal- partijiet, jew għal raġunijiet magħrufin mil-liġi".

Ai termini tal-istess Artikolu, qed issir referenza wkoll għall- ġurisprudenza relattiva għall-prinċipju hawn imsemmi, fosthom:

fuq

 Grace Bagley vs. Carmel sive Lino Laud et29 fejn ġie ritenut li "Il-prinċipju kardinali li jirregola l-istatut tal- kuntratti jibqa' dejjem dak li l-vinkolu kontrattwali għandu jiġi rispettat u li hi l-volonta' tal-kontraenti kif espress...li kellha tiġi osservata.

28 Fis-seduta miżmuma mill-Assistent Ġudizzjarju Dottor Anna Giglio, tat-30 ta' Novembru 2016, fol.

29 deċiża nhar it-30 ta' Mejju 2002, mill-Onorabbli Prim'Awla tal-Qorti Ċivili; 30 deċiża nhar il-11 ta' Novembru 1997, mill-Onorabbli Qorti tal-Appell;

noe31 fejn ġie ritenut li "strettament u korrettement interpretat, b'dan il-provvediment il-liġi tenfasizza l-kunċett illi dak il-kuntratt ma jistax jiġi riżolut, in linea ta' prinċipju, bis-sempliċi volonta' unilaterali u ta' xi parti kontraenti, u in effetti, l-istess provvediment jissokta jipprovdi illi l- kuntratt ma jistax jiġi mħassar ħlief bil-kunsens ta' xulxin tal-partijiet jew għal raġunijiet magħrufin fil-liġi".

Minn dana jirriżulta illi l-kuntratti jistgħu jiġu mħassra biss jew bil-kunsens taż-żewġ partijiet, li fil-każ odjern ma jirriżultax, jew inkella għal raġunijiet magħrufin fil-liġi.

Il-Qorti tirreferi għall-Artikolu 54 tal-Kodiċi Ċivili32 tagħna, illi fis- sub-inċiż 9 jistipula:

responsabbli għall-manteniment

(9) Meta jkun hemm tibdil li jiġri wara fil-mezzi tal- parti il- bżonnijiet tal-parti l-oħra, il-qorti tista', fuq it-talba ta' kull waħda mill-partijiet, tordna li dak il- manteniment jinbidel jew jitwaqqaf skont il-każ.

fil-mezzi

jiġri wara

Illi għalhekk jirriżulta, illi bis-saħħa tas-sub-inċiż preċitat, teżisti raġuni magħrufa fil-liġi għall-varjazzjoni ta' klawżola kuntrattwali li tirregola l-manteniment bejn il-miżżewġin u din ir-raġuni hi tal-parti responsabbli għall- li "tibdil manteniment."

Illi minkejja li dak li jkun miftiehem bejn il-partijiet għandu forza ta' liġi u ma jinbidilx daqstant faċilment, il-liġi tipprovdi għal ċirkostanzi bħal din odjerna, fejn parti tħoss li hemm lok għat- tnaqqis tal-manteniment minnu mħallas, u dana permezz tal- Artikolu 21 tal-Kodiċi Ċivili illi jistipula: "21.

(1) Meta min jagħti l-manteniment jiġi fi stat li ma jkunx jista' jagħti aktar il- manteniment kollu jew biċċa minnu, hu jista' jitlob li jkun meħlus mill-obbligu tiegħu jew li tkun imnaqqsa s-somma tal-manteniment, skont ma jkun il-każ."

31 deċiża nhar it-8 ta' Jannar 2010, mill-Onorabbli Qorti tal-Appell; 32 Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta

Il-prinċipju legali tal-manteniment tal-ulied huwa msejjes fuq l- Artikolu 7(1) tal-Kodiċi Ċivili li jistipula: "Il-ġenituri għandhom l- obbligu li jieħdu ħsieb, imantnu, jgħallmu u jedukaw lil uliedhom bil-mod stabbilit fl-artikolu 3B ta' dan il-Kodiċi."

L- artikolu 3B tal-istess Kodiċi jistipula illi: "Iż-żwieġ jimponi fuq il- miżżewġin l-obbligu li jieħdu ħsieb, imantnu, jgħallmu u jedukaw lil ulied li jiġu miż-żwieġ skond il-ħila, xeħtiet naturali u aspirazzjonijiet ta' l-ulied."

Għalhekk għab-bażi tal-premess, jirriżulta mid-dispożizzjonijiet tal-liġi, li l-ġenituri għandhom l-istess obbligi verso l-ulied tagħhom, u għalhekk it-tnejn li huma għandhom jikkontribwixxu għat-trobbija ta' l-istess.

L-obbligu taż-żewġ ġenituri lejn l-ulied jibqa' bażikament l-istess: kull wieħed skond il-mezzi tiegħu, ikkalkulati skond id-dispożizzjonijiet ta' l-artikolu 20 ta' l-istess Kodiċi, u l-bżonnijiet ta' l-istess minuri.

Applikazzjoni tal-Prinċipji Legali għall-Każ Odjern L-attur jitlob illi l-Qorti tordna modifika fil-kuntratt li jirregola l- manteniment tal-minuri J preċiżament f'dak illi jirrigwarda l- ispejjeż tas-saħħa u tal-edukazzjoni tal-minuri.

Biex il-Qorti jkollha l-fakolta` li tagħmel dan mingħajr ma tikser il-prinċipju sagrosant ta' pacta sunt servanda, jeħtieġ lill-attur li jipprova illi l-kien hemm tibdil sostanzjali fil-mezzi tiegħu, tant li t-tnaqqis fil- kontribuzzjoni tiegħu għall-edukazzjoni u s-saħħa ta' ibnu ikun ġustifikat.

Fl-ewwel lok, il-Qorti hija tal-fehma illi l-attur bl-ebda mod ma rnexxielu jipprova li għandu kondizzjoni ta' saħħa li qiegħda tipprekludih milli jaħdem jew milli jaħdem sigħat daqs kemm kien jaħdem fil-passat.

Biex setgħet tasal għal tali konklużjoni ta' professur kien speċjalizzat, ikkorraborat mit-testijiet mediċi appożiti u relattivi

bħalma huwa, per eżempju xi MRI jew Scan.

Illi għalhekk

m'hemm l-ebda raġuni valida, la fil-fatt u lanqas fid-dritt, sabiex

il-Qorti taċċetta illi l-attur ma jibqax iħallas skont dak li obbliga

ruħu fil-ftehim bejn il-partijiet tat-18 t'Ottubru 2010.

jippreżenta ċertifikat

jeħtieġ

tax-xogħol.

Illi għalhekk m'hemmx

Anke jekk huwa verosimili li l-attur jeħtieġ it-terapija sabiex ikampa bix-xogħol iebes illi jagħmel, l-istess djufija tiegħu m'hijiex tali li naqqsitlu l-introjtu tiegħu.

Dana xorta waħda baqa' stabbli minn sena għall-oħra.

Di fatti, l-ispeċjalista injot illi jsemmi l-attur fil-kontro-eżami, irrakkomandalu li jibqa' jattendi għat-terapija.

Ma semma xejn li ġie rakkomandat lilu li jnaqqas is-siegħat lok għall- varjazzjoni fil-kontribuzzjoni tal-attur versu ibnu.

Il-Qorti lanqas ma taqbel mal-attur illi huwa qiegħed iħallas xi manteniment straordinarju.

Tenut kont l-introjtu u l-ħiliet tal- attur, il-manteniment huwa wieħed adegwat iżda xejn barra min-norma.

Inoltre, tirrileva li milli jidher, il-manteniment qatt ma ġie rivedut skont l-għoli tal-ħajja, bħalma kienu stipulaw il- partijiet fl-2010.

Sal-preżenti, tmien snin wara, il-manteniment ivversat mill-attur lill-konvenuta għadu dak ta' €50, meta suppost li għola minn sena għall-oħra.

Fl-agħar ipotesi, fejn l-attur iħoss li saħħtu ma tippermettilux ikompli jagħmel l-istess xogħol, l-attur għadu żgħir u m'għandux ikollu problema biex ibiddel in-natura tax-xogħol tiegħu.

Għażla oħra tkun li jnaqqas mill-passatempi tiegħu sew sabiex inaqqas mill-istrapazz tal-għalqa u wkoll biex inaqqas l-passatempi, bħalma huma tal-annimali u tal-isparar.

L-għażla li jnaqqas il- kontribut finanzjarju versu ibnu għandha tkun biss l-aħħar miżura b'mod eċċezzjonali, ċirkostanzi li fortunatament għall-attur, mhumiex il-każ f'dan l-istadju.

Inoltre l-argument tal-attur illi l-konvenuta tesaġera fl-infieq tagħha sabiex tlibbes lit-tifel jirriżuta infondat, għaliex mill- irċevuti li hija esebiet jidher li n-nefqa tagħha hija waħda medja minn stabbilimenti bi prezzijiet raġjonevoli u xejn esaġerat jew kapriċċjuż.

Madankollu, il-Qorti tiddeplora l-aġir tal-konvenuta illi f'Ġunju

2014, ikkonfermat bil-ġurament illi hija qatt ma' ħadmet barra

mid-dar, meta jirriżulta illi f'Ġunju 2013 hija bdiet taħdem part-

il-kondizzjoni

tiegħu

jekk

tagħha,

finanzjarja

time casual, u almenu sa Ottubru 201433, jidher li kienet għadha tagħmel l-istess xogħol.

Huwa tassew tajjeb li hija ħarġet mid- dar sabiex iżda m'huwiex aċċettabbli illi tixhed falz bil-ġurament, u għalhekk il- Qorti qiegħda tikkomunika din is-sentenza lill-Kummissarju tal- Pulizija sabiex jinvestiga jekk hemmx lok ta' proċeduri ta' sperġur ai termini tal-Artikolu 106 tal-Kodiċi Kriminali34 fil- konfront tal-konvenuta.

Il-Qorti tirrileva , illi l-konvenuta approfittat ruħha mit-tjieba tal- attur li kien dispost li jħallas l-ispejjeż kollha ta' ibnu, billi kienet tikkostrinġih jixtrilu tibdiliet ġodda għaliex dawk li tkun bagħtet għat-tifel ikunu żgħar wisq jew mhux addattati.

Illi għalhekk il- Qorti tħoss li għandha tikkjarifika t-termini tal-kuntratt bejn il- partijiet.

Huwa ċar, fil-fehma tal-Qorti, illi ai termini tal-istess kuntratt, hija l-konvenuta li għandha tieħu ħsieb l-abbiljament kollu għall-minuri, mill-aqwa ġlekk sal-inqas karkur.

L-attur jgħaddilha somma kull sena għal dan l-iskop u għandha tkun hi li bl-għaqal tagħha taċċerta ruħha li tixtri l-bżonnijiet kollha tal- minuri b'dawk il-flus.

L-attur, oltre l-pagament ta' kull sitt xhur kif miftiehem bejn il-partijiet, m'għandu jixtri xejn iktar lit-tifel, f'dak li jirrigwarda l-abbiljament tiegħu, għajr jekk mhux bil-volonta` tiegħu.

M'għandux iħossu kostrett li jixtrilu iktar ħwejjeġ lit-tifel.

Għalhekk, l-omm ossia l-konvenuta, għandha taċċerta ruħha li tibgħat lill-attur ħwejjeġ komdi u addattati għall-minuri skont il- ħruġ/attivitajiet li l-attur ikollu ippjanati għat-tifel waqt l-aċċess, li għandu jikkomunikahom lill-omm f'ħin raġjonevoli qabel l- aċċess.

Rigward l-ispejjeż tas-saħħa u tal-edukazzjoni tat-tifel, bħalma kien miftiehem bejn jitħallsu unikament mill-attur, kontra d-debita riċevuta.

Dan in vista tal- fatt, illi anke jekk l-omm preżentement għandha xi introjtu illi ma kellhiex meta ġie konkluż il-kuntratt, il-missier ossia l-attur, xorta waħda jibqa' finanzjarjament stabbli ferm iktar mill-omm, li

għandha biss xogħol part-time casual, meta mqabbel max-

il-partijiet, dawna

jibqgħu

33 Meta xehed ir-rappreżentant ta' JobsPlus f'dawn il-proċeduri; 34 Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta;

xogħol li jagħmel l-attur, ta' ċirka ħdax / tnax-il siegħa kuljum għal sitt ijiem fil-ġimgħa.

Deċide Għal dawn il-motivi, il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il- kawża billi tiċħad it-talbiet tal-attur, bl-ispejjeż kontra tiegħu.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Onor. Imħallef Consuelo Tabone Bianchi, LL.D., Dip Matr., (Can)

Qorti tal-Appell Kriminali

Il-Pulizja

Spettur Colin Hampton

Illum 1 ta'Novembru, 2018

Kriminali talli:

653153 M, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura

Ghan-nom u in rapprezentanza ta' VALURU Company Limited (C-51107) u / jew bhala

persuna registrata mal- Kummissarju tat-Taxxi skond l-att tal-1998 dwar Taxxa fuq il-

Valur Mizjud (Att Numru XXIII tal-1998) u regolamenti maghmula bis-sahha tal-istess

Att, naqas sal- 15 –il jum tat-tieni xahar li jigi wara l-ahhar jum li fih intemmu z-zminijiet

tat-taxxa relattivi li jibghat lill-Kummissarju tat-Taxxi (4), id-denunzji flimkien mal-hlas

dovut li saru dovuti fil-perjodi li ntemmu fil- wiehed u tletin (31) ta' Mejju tas-sena elfejn

u erbatax (2014) sat-tmienja u ghoxrin (28) ta' Frar tas-sena elfejn u hmistax (2015) u dan

bi ksur tal-artikoli 30, 66, 76 (c) u 76 (d) tal-Att numru XXIII tal- 1998.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali ta'

nhar il-11 ta' Lulju, 2018, fejn il-Qorti ikkundannat lil imputat ghal multa ta' € 2000.

Rat ir-rikors tal-appell tal-appellant Jeffrey Cassar Bellizzi, prezentat fir-registru ta' din l-Onorabbli

Qorti nhar il-25 ta' Mejju, 2018, fejn talab lil din l-Onorabbli joghgobha tilqa' dan l-appell

u tirrevoka s- sentenza appellata billi tiddikkjarah mhux hati u tilliberah skond il-ligi.

Alternattivament u minghajr pregudizzju, f'kaz li dan l-appell ma jintlaqax, joghgobha

thassarha fil-parti tal-piena billi minflok tigi mposta piena jew sanzjoni ohra li tkun aktar

gusta u ekwa ghac-cirkostanzi tal-kaz.

Rat l-atti kollha tal-kaz.

Rat illi l-ewwel aggravju huwa car u manifest u jikkonsisti fis-segwenti:

Illi fl-ewwel lok u bir-rispett, l-esponent umilment jirrileva illi s-sejbien tal-htija

tieghu mill-ewwel Onorabbli Qorti, hija wahda 'unsafe and unsatisfactory'.

L-

esponent huwa tal-umli fehema illi in linea generali, ir-rizultanzi processwali

huma nieqsa mill-piz ta' prova rikjesta fil-kamp penali u cioe dik ta' konvinzjoni

lill' hinn minn kull dubju dettat mir-raguni, liema prova twassal sal-grad tac-

Illi l-prosekuzzjoni ma gabitx prova sufficjenti li l-esponent kien responsabbli

skond l-imputazzjoni kif migjuba kontrih, u li l-pagamenti u d-dokumenti relattivi

kellhom isiru minnu.

L-unika prova li hija sostanzjata hija dik li l-imputat huwa

prezentament tassew direttur tal-kumpanija VALURU Company Limited, skond

dokument esebiti in atti, liema dokument huwa estratt mill- Malta Financial Services

Illi minkejja li l-prosekuzzjoni provat li l-imputat huwa d-direttur tal-kumpanija li

fuqha huwa registrat in-negozju TORO li jinsab gewwa Paceville Avenue, Ħal Tarxien, il-prosekuzzjoni naqset milli tipprova li l-imputat kien jiggestixxi dan in-

negozju, jew li kien il-persuna responsabbli li tibghat lill-Kummissarju tat-Taxxi

(Dipartiment tal-VAT) id-denunzji flimkien mal-hlas dovut, u dan bi ksur tal-

artikoli 30, 66, 76 (c) u 76 (d) tal-Att XXIII tal-1998;

Illi l-esponent jissottometti li huwa ma kienx il-persuna responsabbli li jaghmel

dan, u dan ghaliex in-negozju in kwistjoni kien qieghed jigi gestit fl-intier tieghu

minn terzi persuni ta' nazzjonalita' Spanjola, u kienu huma il- persuni registrati

mad-Dipartiment tal-VAT, u ghalhekk responsabbli li jibghatu lill-Kummissarju

tat-Taxxi id-denunzji flimkien mal-hlas dovut.

opportunita' li jixhed, itella' x-xhieda tieghu u jesebixxi d-dokumenti relattivi, kien

ser jigi spjegat lill-Ewwel Qorti, u kien ser jigi ppruvat, li d-denunzji kellhom jigu

mhallsa minn dawn it- terzi persuni ta' nazzjonalita' Spanjola li abbandunaw in-

negozju u sahansitra telqu mill-pajjiz, u li l-imputat kien ghamel dak kollu

possibbli sabiex dan isir.

Madanakollu, din l-opportunita' m'inghatax lill-

appellant mill-Ewwel Qorti;

Illi minghajr pregudizzju ghall-aggravju precedenti, it-tieni aggravju huwa car u

manifest u jikkonsisti fis-segwenti:

Illi l-esponent m'inghatax ic-cans illi jipprezenta d-difiza tieghu u l-verzjoni tieghu

tal-fatti u dan ghaliex fis-seduta ta' 11 ta' Lulju 2018, l-esponent kien lest sabiex

jispjega u jesponi l-fatti tal-kaz, izda m'inghatax l-opportunita' li jispjega l-

pozizzjoni tieghu u jipprova li hu kien qed jaghmel l-almu tieghu sabiex wara li l-

persuni responsabbli ghall-obbligi tal- VAT telqu minn Malta, jirregolarizza l-

pozizzjoni tal-kumpanija mad-Dipartiment tal-VAT;

Illi minghajr pregudizzju ghall-aggravji precedenti, it-tielet aggravju huwa car u

manifest u jikkonsisti fis-segwenti:

Illi l-kaz odjern huwa wiehed kumpless u li ma setax jigi deciz f'daqshekk qasir

zmien, u dan ghaliex in-negozju tal-esponent kien qieghed jigi gestit fl-intier

tieghu minn numru ta' terzi persuni Spanjoli, li kienu responsabbli ghal kull aspett

ta' dan l-istess negozju, u li kienu registrati mad-dipartiment tal-VAT u ghalhekk

responsabbli li jibghatu lill-Kummissarju tat-Taxxi d-denunzji relattivi, flimkien

mal-hlas dovut, u liema persuni Spanjoli abbandunaw in-negozju in kwistjoni

minghajr preavviz, qatghu kull kuntatt mal-esponent u sahansitra telqu mill-

pajjiz;

skond il-ligi.

Ghalhekk jigi sottomess li l-esponent, a bazi tar-rizultanzi processwali, m'

ghandux jinstab hati tal-imputazzjoni kif dedotta u minnha ghandu jigi liberat

Illi minghajr pregudizzju ghall-aggravji precedenti, ir-raba' aggravju huwa car u

manifest u jikkonsisti fis-segwenti:

Illi bl-akbar rispett, il-piena inflitta fuq l-esponent mill-Ewwel simiana Qorti

kienet wahda eccessiva u mhux proporzjonata ghall- portata ta' dan il-kaz.

Fil-

fehema tal-esponent, jekk dan l-appell ma jintlaqax, ikun xieraq li jkun hemm

temperament fil-piena u li tinghata piena li tkun aktar ekwa u gusta fic-cirkostanzi

tal-kaz stante li fil-kaz odjern jezistu fatturi li jimmilitaw favur temperament fil-

piena nflitta mill-ewwel Onorabbli Qorti;

Semghet il-provi mill-gdid imressqa mill-prosekuzzjoni

Semghet lill-partijiet jittrattaw il-kawza u jitolbu lil Qorti tghaddi ghas-sentenza.

Ikkunsidrat,

Illi nhar il-5 ta Settembru 2018 xehed Paul Markovic ghan-nom u in rappresentanza tad-

Dipartiment tal-VAT fejn ikkonferma li l-akkzua li hemm pendenti fil-konfront tal-

appellant hija dik li naqas li jippresenta id-denunzja tal-VAT.

Huwa ghamel referenza

4 u spejga illi dik hija l-ittra

mahruga mill-Kummissarju tal-VAT mibghuta lil Kummissarju tal-Pulizija sabiex

jittiehdu proceduri kriminali fil-konfront tal-appellant odjern.

Gharaf ukoll id-dokument

5 markat bhala dok PS2 u spjega li din hija r-registration form li giet mimlija

ghan-nom tas-socjeta' Valuru Co. Limited iffirmata minn Jose Manoel Farrugia Gillibrand

nhar il-15 ta' Novembru, 2010 u l-ahhar dokument ukoll esebit minnu markat bhala dok

PS 3 a fol 7 ta' l-atti li huwa estratt mehud mir-registru tal-MFSA dwar id-dettalji tas-

socjeta' Valuru Co. Limited.

Mistoqsi jekk l-persuna li tiffirma r-registration form tassumix ukoll ir-responsabilta' tas-

socjeta' li tkun qed tipprezenta fil-materja tal-VAT iwiegeb fin-negattiv u jghid li

ghalihom huma d-diretturi tas-socjeta' in fine li huma responsabbli ghas-socjeta'.

Ghalhekk li fil-kaz in desamina fittxu lill-appellant u mhux li min mela l-applikazzjoni li

hawa barrani u jinsab barra minn Malta.

Mistoqsi jekk fittxux min ikun licenzjat li jopera

l-hanut jghid li huma ifitxxu lid-Diretturi jekk l-applilkazzjoni tal-VAT tghajjat socjeta'

Mir-ricerka li ghamel irrizutlalu li l-appellant hu Direttur tas-socjeta' Valuru

Illi d-difiza fit-trattazzjoni taghha stqarret li in effetti l-hanut hu gestit minn terza persuna

u cioe' l-firmatarju fuq l-applikazzjoni mad-dipartiment tal-VAT u cioe' minn Jose

Manoel Farrugia Gillibrand u mhux mis-socjeta' rappresentata mill-appellant u ghalhekk

fehmet li l-proskeuzzjoni messha harket lilu u mhux lill-appellant odjern.

Ikkunsidrat,

Illi d-difiza sostniet li l-ewwel Qorti ghamlet apprezament hazin tal-provi migjuba

Kif gie ritenut ripetutament minn din il-Qorti diversament preseduta w anki

kif illum preseduta, "principju fundamentali applikabbli fl-appelli kriminali huwa li l-

Qorti ta' l-Appell ma tiddisturbax facilment l-apprezzament tal-provi maghmul mill-

Ewwel Qorti, izda taghmel apprezzament approfondit ta' l-istess biex tara jekk l-Ewwel

Qorti setghetx, legalment u ragonevolment, tasal ghall-konkluzzjoni li tkun waslet

"Il-Pulizija vs. Joseph Stanicich Sive Stanicic" u ohrajn) Il-Qorti tvarja tali

apprezzament jekk tqis li fuq il-provi prodotti quddiem l-Ewwel Qorti u minnha traskritti

ma jkunx "safe and satisfactory" li tinstab il-htija addebitata lill-appellanti .

Issa jigi rilevat li skond l-artikolu 10 (1) tal-Att XXIII tal-1998:-

"kull persuna taxxabbli ghandha tapplika sabiex tigi registrata entro certu zmien u skond is-

subartikolu (7) kull persuna hekk registrata ghandha fi zmien hmistax il-jum tavza lill-Kumissarju

tal-VAT bil-waqfien jew trasferiment tal-attivita' ekoniomika jew kull bidla fic-cirkostanzi li jista'

jkollha effett fuq il-partikolaritajiet dikjarati fl-applikazzjoni w konsegwentement, meta l-appellant

ghamel l-operation agreement fuq imsemmi, imissu avvza b' dan lill-Kummissarju, pero', fl-

assenza ta' xi dispozizzjoni tal-ligi li tohloq xi prezunzjoni juris et de jure li min ikun iffirma l-

applikazzjoni tar-registrazzjoni jitqies dejjem responsabbli ghal xi ksur tal-ligi li jsir f' dak in-

negozju, dejjem ikun possibbli li dik il-persuna tressaq provi biex jezimuha mir-responsabblta'

kriminali, jekk l-att inkriminat ma jkunx sar minnha jew mill-impjegati taghha."

Illi fil-kaz in desamina pero' lanqas ma gie provat li in effetti l-fond Toro, Paceville

Avenue, Paceville hu gestit minn din il-persuna barranija.

Il-Qorti hija rinfaccjata biss

1 Deciz fl-10 ta Mejju, 2002

b'applikazzjoni mal-VAT iffirmata minn pesuna barranija pero' ghan-nom tas-socjeta'

Ghalhekk il-prosekuzzjoni ghamlet tajjeb li ressqet lill-

appellant odjern bhala Direttur tas-socjeta' Valuru Company Limited u dan ghaliex qua

Direttur tas-socjeta' (u dan mhux kontstat) jibqa' resposnabbli ghall-gestjoni taghha salv

jekk ma jipprovax kif rikejst bl-artikolu 13 tal-Intepretation Act li huwa ha l-mizuri kollha

biex jevita' li jkun hemm xi nuqqas minn naha tieghu.

Illi dwar ir-responsabbilta' vikarja

jitkellem l-artikolu 13 tal-Kapitolu 249 tal-Ligijiet ta' Malta li jiddisponi:

"Meta xi reat taħt jew kontra xi disposizzjoni li tinsab f'xi Att, li jkun għadda sew qabel jew wara

dan l-Att, isir minn korp jew għaqda ta' persuni, sew jekk tkun persuna ġuridika jew le, kull

persuna li, fil-ħin tal-egħmil tar-reat, kienet direttur, manager, segretarju jew uffiċjal ieħor simili

tal-korp jew għaqda, jew kienet tidher li qed taġixxi f'dik il-kariga, tkun ħatja ta' dak ir-reat kemm

il-darba ma tippruvax li r-reat ikun sar mingħajr it-tagħrif tagħha u li tkun eżerċitat iddiliġenza

kollha xierqa biex tevita l-egħmil tar-reat."

Dan ifisser allura illi r-responsabbilta' kriminali hija wahda personali u mhux wahda

rapprezentattiva jew nomine kif inhi fil-kamp civili.

Ghalhekk ma hemmx ghalfejn li l-

appellat fil-fatt jigi iccitat fil-vesti ta' direttur jew in rapprezentanza ta' xi socjeta'

Bizzejjed li jigi citat b' mod car ghal dak li jirrigwarda l-konnotati tieghu

personali u li mill-korp tal-akkuza jkun jidher car li qed jigi mharrek jew akkuzat

minnhabba r-responsabbilta' vikarja tieghu bhala ufficjal/direttur tal-korp.

Dak li irid

jirrizulta mill-provi, izda hu li fil-fatt huwa kien id-direttur, jew ufficjal tal-korp bhal ma

hija socjeta' kummercjali li tiggestixxi l-post fejn ikun sar ir-reat u li huwa allura qed jigi

akkuzat ghal din ir-raguni

Kif gie ritenut minn din il-Qorti diversament preseduta (Onor. Prim' Imhallef Emeritus

"Meta persuna tigi biex twiegeb ghar-reat kommess minn ghaqda jew korp ta' persuni in forza ta'

l-artikolu 322 tal-Kodici tal-Ligijiet tal-Pulizija jew in forza ta' l-artikolu 13 ta' lAtt dwar l-

2 Deciza fis-26 ta Mejju, 1995

Interpretazzjoni [Kap.249], it-tahrika ghandha tohrog kontra d-direttur, manager, ecc. f' ismu

personalment, fis-sens li hu personalment irid iwiegeb ghall-akkuza, u f' kaz ta' sejbien ta' htija u

imposizzjoni ta' piena, tali piena, sia jekk pekunjarja sia jekk restrittiva tal-liberta' personali, tigi

inflitta fuqu u tigi skontata minnu."

"....meta l-prosekuzzjoni tkun qed tipotizza, kontra tali direttur, manager jew segretarju, reat

kommess minn ghaqda jew korp, u li ghalih hu jrid iwiegeb personalment, fl-imputazzjoni jew fl-

akkuza — mhux fl-isem tal-imputat jew akkuzat, cioe' mhux fl-okkju tal-kawza—ghandu jkun

hemm xi indikazzjoni li hu qed jigi imsejjah biex iwiegeb ghal reat kommess mill-korp jew ghaqda:

cioe' ghandu jkun hemm xi indikazzjoni li hu qed jigi mharrek jew akkuzat minhabba r-

responsabilta' vikarja tieghu.

Jekk mhux ghal xi haga ohra, tali indkazzjoni hi mehtiega sabiex l-

imputat jew l-akkuzat ikun jista' jipprepara d-difiza tieghu.3"

Stabbiliti dawn il-principji ta' dritt in konnessjoni mar-responsabbilita' vikarja tal-

appellati ghall-akkuza dedotta fil-konfront tieghu , jirrizulta mill-provi akkwizti li sa

mill-mument li dan il-process penali kellu l-bidu tieghu permezz tar-rapport maghmul

mill-Kummissarju tal-VAT lill-pulizija l-appellant kien Direttur ta-socjeta' Valuru Co.

limited u ghalhekk ghandu iwiegeb ghan-nuqqas tas-socjeta' li f'dan il-kaz hu wiehed li

naqas li jipprzenta ir-return tal-istess socjeta'.

Ghalhekk il-gudizzju milqugh mill-ewwel

Qorti dwar htija hi korretta u ghandu jigi konfermat.

Dwar il-piena l-appellant stqarr fir-rikors tieghu li l-multa inflitta ta' elfejn euro (€2,000)

F'dan ir-rigward jinghad li huwa minnhu li fil-ġurisprudenza nostrana speċjalement dik

reċenti, ġie stabbilit li huwa indesiderabbli li l-Qorti Superjuri tiddisturba d-diskrezzjoni

ta' l-Ewwel Qorti, madanakollu tali diskrezzjoni trid tkun fundata fuq dispożizzjonijiet

tal-liġi speċifiċi li jipprovdu l-bażi legali għad-diskrezzjoni applikata mill-Ewwel Qorti.

3 Appell Inferjuri, Il-Pulizija vs Patrick Cassar Bellizzi – deciza 31/08/2006

Il-ġurisprudenza ormai ben kristallizzata u aċċettata in linea ta' prinċipju fil-

ġurisprudenza tagħna, tgħallimna illi l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell għandha tbiddel u

tvarja l-piena inflitta minn l-Ewwel Onorabbli Qorti, fil-każijiet fejn dik il-piena ma tkunx

pjenament imsejsa fuq dispożizzjonijiet tal-liġi.

Dan il-prinċipju kien ġie ukoll

kristallizzat fis-sentenza fil-każ "il-Pulizija vs. Joseph Seychell"4 mogħtija mill-Onorabbli

Qorti ta' l-Appell Kriminali presjeduta mill-Imħallef Patrick Cassar Bellizzi, fejn il-Qorti qalet li:

"Il-Qorti tal-Appell rarament tbiddel il-piena li tkun imponiet l-ewwel Qorti.

taghmlu biss meta jkun manifestament evidenti li dik il-Qorti tkun imponiet xi piena

mhux kontemplata mill-ligi ghar-reat in ezami,5 jew tkun xi piena harxa wisq jew

sproporzjonata ghal dak li jkun ghamel il-hati, jew tkun xi piena mhux fil-

parametri tal-ligi."6

Illi r-raison d'être ta' dan l-aggravju, mhuwiex li tiġi nflitta xi piena ħarxa u ezemplari fuq

Hawnhekk l-esponent mhux qed ifittex il 'pound of flesh' iżda li tiġi inflitta l-

piena kif prevista mil-Liġi stess.

L-unika motivazzjoni li għandhu l-esponent sabiex

iressaq dan l-aggravju hi li tiġi mħarsa r-retta amministrazzjoni tal-ġustizzja, fis-sens li l-

piena nflitta għandha tkun għall-inqas il-minimu ta' dik kontemplata fil-Liġi.

ovvjament mhux ser jidħol fil-mertu jekk il-piena għandiex tingħata fil-minimu jew le –

dik diskrezzjoni ta' din l-Onorabbli Qorti, wara li tkun semgħat il-kaz odjern.

diskrezzjoni tal-Qorti fl-għoti tal-piena għandha tiġi eżerċitata' fil-parametri li tipprovdi

l-Liġi stess, altrimenti ma jkollniex is-saltna safja tad-dritt.

Il-Qorti rat li skond l-artikolu 76 tal-Kap 406 tal-Ligijiet ta' Malta min jinsab ħati tar' reat

kif dispost fl-artikolu 30 tal-istess Kap kif inhu l-kaz in desamina jeħel, meta jinstab ħati,

multa ta' mhux inqas minn seba' mitt euro (€700) u mhux iżjed minn tlett elef u ħames

Ghalhekk, din m'hix kwisjtoni li l-piena inflitta ma taqax fil-parametri

Pero' din il-Qorti rat il-fedina penali tieghu u minn ezami tal-istess jirrizulta li in

4 Deciza fis-26 ta' Jannar, 2001 5 Sottolinear tal-Qorti.

effetti l-appellant gia nstab hati ta reati ohra konnessi mal-Ordinanza tal-VAT f'diversi

okkazzjonijiet ohra u donnu ghalhekk li l-appellant ma tghallimx anke meta inghata

prorpju il-piena fil-minimu taghha u ghalhek f'dawn ic-cirostanzia l-Qorti thoss li anke

il-piena hija wahda idoneja fic-cirkostanzi.

Ghalhekk din il-Qorti qieghda tikkofnerma s-sentenza moghtija mill-ewwel Qorti u


Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Dr. Donatella M. Cumbo Paladino LL.D., Mag.

Illum, 1 ta' Novembru, 2018

Il- Pulizija (Spettur Saviour Avellino) (Spettur Daryl Frendo Reva) -vs- George Brenda detentur tal-Karta tal-Identit`' numru 912427M

Kumpilazzjoni Nru. 647/2018 Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra l-imputat George Brenda u ċioè talli:

Nhar is-27 ta' Settembru, 2018, għall-ħabta tas-06:45 ta' filgħodu, ġewwa l- L-Imqabba: 1.

Ikkommetta serq ta' brazzuletta tad-deheb ikkwalifikat bil-vjolenza, u bil-ħin, jew adult

għad-dannu ta' Alexandra Abela Valletta li hija persuna anzjana dipendenti.

Bla ordni skont il-Liġi, arresta, żamm jew issekwestra lil Alexandra Abela Valletta anzjana jew adult dipendenti kontra l- volontà tagħha , jew b'xi mod irrestrinġa jew ostakola l-moviment liberu u aċċess mhux ostakolat tagħha u dan b' użu tal-vjolenza, forza, tixħim, qerq, ingann, jew billi wera ħaġa b' oħra, pressjoni mhux kif imiss jew xi mġiba oħra illegali jew bit-theddid.

Ukoll talli nhar is-07 ta' Ottubru, 2018, għall-ħabta tal- 17:15hrs ġewwa l- Belt Ħaż-Żabbar: 3.

Ikkommetta serq ta żewġt bagalji bil- kontenut tagħhom; liema serq huwa kkwalifikat bil-valur li huwa iktar min €232.94 iżda inqas min € 2,329.37 għad-dannu ta' Ignazio Sciortino u/jew persuna/i oħra.

U aktar talli rrenda ruħu reċidiv ai termini ta' l-Artikoli 49, 50 u 289 tal- Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta wara li ġie misjub ħatji permezz ta' diversi sentenzi mogħtija mill-Qrati ta' Malta, liema sentenzi saru definittivi u ma jistgħux jiġu mibdula.

Il-Qorti ġiet mitluba sabiex barra milli tapplika il-piena stabbilita mil-Liġi, tordna lill-imputat sabiex iħallas l-ispejjez li għandhom x'jaqsmu mal-ħatra tal-esperti skont l-artikolu 533 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta.

Rat li waqt l-udjenza tal-11 t'Ottubru, 2018, mizmuma minn din il-Qorti, l-imputat ammetta l-imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu.

Illi din il-Qorti osservat dak li jiddisponi l-Artikolu 453(1) ta' l-Kapitolu IX, Ligijiet ta' Malta, moqri flimkien mal-Artikolu 392A(1) tal-istess Kapitolu, u cioe` wara li l-imputat wiegeb li huwa hati ghall-akkuzi migjuba fil-konfront tieghu, din il-Qorti wissietu b'mod l-aktar solenni fuq il-konsegwenzi legali ta' dik it-twegiba u hu nghata zmien xieraq sabiex jekk xtaq jerga' lura minnha.

Semghet is-sottomissjonijiet maghmula mill-prosekuzzjoni u mid-difiza dwar il-piena.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Ikkunsidrat:

Illi l-imputat ammetta l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu, u ghaldaqstant, fuq l-ammissjoni volontarja u nkondizjonata tieghu, il- Qorti tiddikjara li m'ghandhiex triq ohra salv li ssib lill-imputat hati tal- akkuzi migjuba fil-konfront tieghu kif minnu ammessi.

Illi dwar il-piena l-Qorti hadet in konsiderazzjoni n-natura serja tar-reati li jinsab akkuzat bihom l-imputat, tal-fedina penali ferm voluminuza tieghu li rat il-bidu taghha fl-1975 u li fiha wiehed jigi rinfaccjat b'varjazzjoni wiesgha u mzewqa ta' reati mahsuba inter alia fil-Kodici Kriminali.

Ittiehed konsiderazzjoni tal-fatt li l-imputat kkowopera bi shih mal-Pulizija1 kif ukoll tal-ammissjoni ferm bikrija tieghu ghalkemm kif inghad ricentement mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sentenza taghha Il-Pulizija vs Anthony ‘Apap Bologna:2 Fis-sentenza Ir-Repubblika ta' Malta vs Mario Lloyd tal-5 ta' Lulju 2002, kien ritenut illi l-ammisjoni bikrija mhux bilfors jew dejjem, jew b'xi forma ta' dritt jew awtomatikament, tissarraf f'riduzzjoni fil-piena.

Pero' fis-sentenza Il-Pulizija vs Emmanuel Cassano (App Krim 17.07.2002) il-Qorti kienet iddeskreviet bhala "regoli generali" dawk li ghandhom jigwidaw lill-qrati meta jkun hemm ammissjoni u taghmel referenza imbaghad ghal dak ritenut dwar regoli generali mfissra fis-sentenza preliminari Ir-Repubblika ta' Malta v Nicholas Falzon Camilleri tal-24 ta' Frar, 1997;..… Ma setax ma jigix kunsidrat il-fatt li l-ewwel zewg imputazzjonijiet jolqtu reati kommessi versu persuna anzjana jew adult dipendenti, reati li fi snin ricenti raw emendi legislattivi biex tissahhah il-protezzjoni ta' dawn il-persuni.

Fil-fatt bl-Att XXXI tal-2014 il-legislatur introduca qafas legislattiv li l-ghan tieghu kien li kondotta simili, li jisthoqqilha biss stmerija u ghajb, ta' pieni horox.

Il- vulnerabbilita` sabet it-tarka tal-ligi sabiex dawk il-membri tas-socjeta` li huma l-aktar vulnerabbli, partikolarment l-anzjani, li haqqhom u jixirqilhom biss rispett u ghajnuna u mhux sfruttament; li jghixu minghajr thassib jew biza dwar l-inkoluminita` fizika tal-persuna taghhom jew tal-propjeta` li jkunu tul hajjithom hadmu, stinkaw ghaliha w li ghandhom kull dritt igawdu.

F'dan il-kaz, il-piena massima erogabbli ghat-tieni akkuza wahedha u cioe` dik ravvizata bis- subartikolu (2) tal-artikolu 257E tal-Kodici Kriminali, hi dik bejn 4 u 9 (snin galadarba il-piena taht is-subartikolu (1) tista' tizdied sa tlett gradi).3 1 Vide CD li fuqha giet registrata l-interrogazzjoni tal-imputat.

3 Jew dik bejn 3 u 6 snin meta mizjuda b'zewg gradi.

tigi sanzjonata permezz

Ghal dawn il-motivi, din il-Qorti wara li rat l-artikoli 17(b)(h), 31, 49, 50, 257D(1)(c), 257E(1)(2), 261(a)(c)(f), 262(1)(a), 267, 270, 275, 276A, 277(a), 279(a) u 289 tal-Kapitolu IX tal-Ligijiet ta' Malta, fuq ammissjoni, issib lill-imputat hati tal-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu, u tikkundannah ghal piena ta' 5 snin prigunerija.

Inoltre` a tenur tal-artikolu 412D Kapitolu IX ta' l-Ligijiet ta' Malta, qeghda tpoggi lill-hati taht Ordni ta' Trattament ghal zmien tlett (3) snin filwaqt li tissolecita lid-Direttur tal-Facilita Korrettiva ta' Kordin jikkunsidra jekk ghadhiex tezisti l-possibilita`, mqarr remotament, li l- hati jeghleb il-vizzju tad-droga, f'liema kaz jikkunsidra jekk hux opportun aktar il-quddiem li dan issehh anke permezz ta' programm ta' riabilitazzjoni.

Il-Qorti tordna li l-atti, flimkien ma kopja ta' din is-sentenza jigu mibghuta lill-Avukat Generali fi zmien sitt ijiem ta' xoghol.


Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Dr. Donatella M. Stojanovic Grech Cachia LL.D., Mag.

Illum, 1 ta' Novembru, 2018

Il- Pulizija (Spettur Edel Mary Kalashnikov) (Spettur Robert Muscat Bason) (Spettur Elliott Saliba Sammut) -vs- Mahamadou Nelson, detentur tal-Karta tal-Identita` numru 39050A u numru tal-Pulizija tal-Immigrazzjoni 11F-091

Kumpilazzjoni Nru. 961/2015 Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet migjuba kontra l-imputat Mahamadou Nelson u ċioè talli:

Flimkien ma' persuni oħra, f'diversi bnadi ġewwa dawn il-Gżejjer Maltin, b'diversi atti magħmulin, ukoll jekk fi żminijiet differenti li jiksru l-istess dispożizzjonijiet tal-Liġi, u li ġew magħmula b'riżoluzzjoni waħda, u ċioe' talli:,

F'xi ħin bejn is-17 u 19 ta' Ottubru, 2015, minn ġewwa residenza magħrufa bħala Swieqi Residential Complex Block C, Flat 3, Triq il-Qatta, Ħaż-Żabbar ikkommetta serq ta' flus kontanti fl-ammont ta' elfejn, mitejn u għoxrin ewro (€2,220) u diversi oġġetti oħra għad-dannu ta' Joseph Grech Balzan u/jew ta' persuna jew persuni

Talli bejn il-lejl tas-06 u 07 ta' Novembru, 2015, minn ġewwa residenza numru 5, sitwata Triq il-Beata Adeodata Pisani, Tal-Pieta' ikkommetta serq ta' laptop tal- għamla 'Toshiba' tal-valur ta' tmin mitt ewro (€800), flus kontanti fl-ammont ta' tlett mitt ewro (€300), ġojjelerija ta' valur mhux magħruf, u oġġetti oħra ta' valur kumplessiv ta' erbgħin ewro (€40) għad-dannu ta' Lucienne Grech Richard u/jew ta' persuna jew persuni oħra, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz, bil-vjolenza numerika, bil-lok u bil-valur li jeċċedi elfejn, tlett mija u disgħin u għoxrin ewro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€2,329.37);

Talli nhar it-28 ta' Novembru, 2015, bejn 00:30hrs u 08:00hrs, minn ġewwa residenza numru 97, Minerva, sitwata ġewwa Triq it-Tiben, Ħaż-Żabbar, ikkommetta serq ta' mitt ewro (€100), fi flus kontanti u I Pad tal-għamla 'Apple tal-valur ta' ħames mitt ewro (€500) għad-dannu ta' David Scala u/jew ta' persuna jew persuni oħra, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz, lok u bil-valur li jeċċedi elfejn, tlett mija u disgħin u għoxrin ewro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€2,329.37);

Talli nhar it-03 ta' Diċembru, 2015, għall-ħabta tas-01:45hrs ġewwa l-lokalita' ta' San Ġiljan ikkommetta serq ta' kartiera li ġo fiha kien hemm għoxrin ewro (€20) u kif ukoll numru ta' dokumenti għad-dannu ta' Charlene Ebsadi u/jew ta' persuna jew persuni oħra;

Talli nhar l-04 ta' Diċembru, 2015, bejn 02:45hrs u 03:05hrs, minn ġewwa residenza numru 46, sitwata ġewwa Triq il-Mediterran, Tal-Pieta', ikkommetta serq ta' ħamsin ewro (€50), fi flus kontanti u kaxxa żgħira tal-fidda tal-valur mhux magħruf għad-dannu ta' Katrin Luck Tanti Desjardins u/jew ta' persuna jew persuni oħra, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz, bil-ħin, u bil-lok;

Talli bejn il-lejl tat-18 u 19 ta' Diċembru, 2015, minn ġewwa residenza numru 26, sitwata Fuq il-Ġonna, Ħaż-Żabbar, ikkommetta serq ta' tmin mitt ewro (€800), fi flus kontanti u kif ukoll kowt tad-ditta 'Esprit' tal-valur ta' mija u ħamsin ewro (€150) għad-dannu ta' Joanna Alessandro Bellizzi u/jew ta' persuna jew persuni oħra, liema serq huwa aggravat bil-lok, bil-mezz, bil-ħin u bil-valur li ma jeċċedix elfejn, tlett mija u disgħin u għoxrin ewro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€2,329.37);

Talli nhar it-22 ta' Diċembru, 2015, f'xi ħin bejn 00:30 u s-07:30 ta' filgħodu minn ġewwa residenza numru 6, Flat 2, Carbin Court, Triq Dun Alfred Gatt, Ħal Luqa ikkommetta serq ta' sittin ewro (€60), fi flus kontanti u kif ukoll tablet tal- għamla 'Samsung' tal-valur ta' mija u disgħin ewro (€190) għad-dannu ta' Carmelo Gorrieri u/jew ta' persuna jew persuni oħra, liema serq huwa aggravat bil- lok, bil-mezz, bil-ħin, bil-vjolenza numerika u bil-valur li ma jeċċedix elfejn, tlett mija u disgħin u għoxrin ewro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€2,329.37);

Talli nhar it-22 ta' Diċembru, 2015, għall-ħabta tal-05:10hrs, bil-ħsieb li għamel reat ta' serq minn ġewwa residenza numru 15, sitwata ġewwa Triw l-Għollieq, Ħal Luqa għad-dannu ta' Jason Ebsadi Grech Cachia u/jew persuna jew persuni oħra, flimkien ma'persuni oħra wera dan il-ħsieb b'atti esterni u ta bidu għall- esekuzzjoni ta' dan id-delitt, liema delitt ma kienx ġie esegwit minħabba xi ħaġa

aċċidentali u indipendenti mill-volonta' tiegħu u li kieku seħħ, kien ikun serq ikkwalifikat bil-mezz, bil-lok, bil-vjolenza numerika, bil-hin u bil-valur valur li ma jeċċedix elfejn, tlett mija u disgħin u għoxrin ewro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€2,329.37);

Talli nhar it-22 ta' Diċembru, 2015, għall-ħabta tal-05:10hrs, bil-ħsieb li għamel reat ta' serq minn ġewwa residenza numru 15, sitwata ġewwa Triw l-Għollieq, Ħal Luqa, volontarjament ħassar, għamel ħsara, jew għarraq ħwejjeġ ħaddieħor mobbli jew immobbli, u ċioe' statwa tal-Bambin Ġesu', għad-dannu ta' Jason Ebsadi Grech Cachia u/jew persuni oħra, liema ħsara ma' tiskorrix il-mitejn u ħamsin ewro (€250);

Talli nhar it-22 ta' Diċembru, 2015, għall-ħabta tal-05:10hrs, bil-ħsieb li għamel reat ta' serq minn ġewwa residenza numru 15, sitwata ġewwa Triw l-Għollieq, Ħal Luqa, ħebb għal Jason Ebsadi Grech Cachia u kkaġunalu ġrieħi ta' natura ħafifa hekk kif ċertifikat minn Dr. Monica Kalashnikov M.D. (Reg.

No. 3377) miċ-Ċentru tas-Saħħa tal-Floriana;

Fl-aħħarnett ukoll talli f'dawn il-Gżejjer, xjentement laqa' għandu jew xtara ħwejjeġ misruqa, meħuda b'qerq jew akkwistati b'reat sew jekk dan sar f'Malta jew barra minn Malta, jew xjentement, b'kull mod li jkun, indaħal biex ibiegħhom jew imexxihom.

Il-Qorti ġiet miotluba li f'każ ta' ħtija tqis lill-imputat bħala li sar reċediv ai termini ta' l- artikoli 49, 50 u 289 tal-Kapitlu 9 tal-Liġijiet ta' Malta wara li kien misjub ħati ta' sentenza mogħtija lilu mill-Qorti ta' Malta, liema sentenza saret definittiva u ma tistax tiġi mibdula.

Semghet il-provi tal-prosekuzzjoni Rat ir-rikors kongunt prezentat nhar id-29 t'Ottubru, 2018, mill-Avukat Generali u l-imputat permezz ta' liema, wara li ddikjaraw li qed jaqblu fit-termini tal-artikolu 392A(5) tal-Kodici Kriminali, talbu lil din il-Qorti biex fl-eventwalita` li jkun hemm ammissjoni da parti tal-imputat ghall- imputazzjonijiet kif dedotti fil-konfront tieghu, tenendo kont tal- fattispecie kollha tal-kaz, is-sanzjoni jew mizura li ghandha tigi inflitta fuqu minn din l-Onorabbli Qorti ghandha tkun wahda ta'prigunerija effettiva ghall-perjodu ta' erba (4) snin u tmien (8) xhur u dan oltre` kwalsiasi sanzjoni u/jew konsegwenza ohra konsegwenzjali ghad- dikjarazzjoni u sejbien ta' htija, fosthom il-hlas ta' l-ispejjez periali kollha jew f'ammont li din il-Qorti joghgobha tistabbilixxi.

Rat illi waqt l-udjenza tallum l-imputat ammetta l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu.

Illi din il-Qorti osservat dak li jiddisponi l-Artikolu 453(1) tal-Kapitolu IX, Ligijiet ta' Malta, moqri flimkien mal-Artikolu 392A(1) tal-istess Kapitolu, u cioe' wara li l-imputat wiegeb li hu hati ghall-akkuzi migjuba fil-konfront tieghu, din il-Qorti wissietu b'mod l-aktar solenni fuq il-konsegwenzi legali ta' dik it-twegiba u nghata zmien xieraq sabiex jekk irid jerga lura minnha.

Semghet is-sottomissjonijiet maghmula mill-prosekuzzjoni u mid-difiza dwar il-piena.

Rat l-atti processwali.

Ikkunsidrat : Illi l-imputat ammetta l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu u ghaldaqstant fuq l-ammissjoni volontarja u nkondizjonata tieghu, l-Qorti tiddikjara li m'ghandhiex triq ohra salv li ssib lill-imputat hati tal-akkuzi kollha migjuba fil-konfront tieghu kif minnu ammessi.

Illi inkwantu ghall-piena din il-Qorti tirrileva li din is-sentenza qeghda tinghata wara li saret talba mill-partijiet permezz ta' rikors konguntiv mill-Avukat Generali u l-akkuzat a tenur ta' l-artikolu 392A(5)(6)(7) tal- Kodici Kriminali.

Illi wara li rat il-fedina penali tal-imputat u wara li rat in-natura serjissima tar-reati li taghhom qed jinstab hati l-imputat, din il-Qorti hi sodisfatta li s-sanzjoni mitluba mill-partijiet hija tali li jkun leġittimu illi din tigi hekk imposta u dan ai termini tal-Artikolu 392A(7) tal-Kapitolu IX tal-Ligijiet ta' Malta.

Ghal dawn il-motivi, din il-Qorti, wara li rat l-artikoli 17, 18, 31, 41(1)(a), 49, 50, 215, 221, 261(a)(b)(c)(e)(f), 262(b), 263, 266, 267, 269, 270, 274(c), 278(2)(3), 279(a)(b), 280(1)(2), 281, 284, 289, 325(c) u 334 tal-Kapitolu IX tal-Liġijiet ta' Malta, fuq ammissjoni ssib lill-imputat hati tal-akkuzi migjuba kontrih u tikkundannah ghal erba (4) snin u tmien (8) xhur prigunerija.

Inoltre` bl-applikazzjoni ta' l-artikolu 533 tal-Kapitolu IX tal-Ligijiet ta'

ta' €3365.15

Il-Qorti tordna li l-atti, flimkien ma kopja ta' din is-sentenza jigu mibghuta lill-Avukat Generali fi zmien sitt ijiem ta' xoghol.


QORTI ĊIVILI (SEZZJONI FAMILJA) ONOR.IMHALLEF JACQUELINE BALZAN GRIMA LL.D., LL.M. (IMLI) Seduta ta' nhar il-Gimgha 1 ta' Novembru 2019

Rat ir-rikors ta' KD, datat 30 ta' April 2019, a fol 1 et seqq., li jaqra hekk:

Illi l-partijiet izzewgu nhar l-ghaxra (10) ta' Settembru tas-sena elfejn u hdax

(2011) (Ara Dok A anness) u minn dan iz-zwieg huma ma kellhomx tfal;

Illi l-partijiet ilhom legalment separati b'kuntratt redatt minn Nutar Dottor

Francesca Borg Bonaci mis-sitta (6) ta' Marzu tas-sena elfejn u hmistax (2015) (Ara

Illi skont l-istess kuntratt tas-separazzjoni personali (Ara Dok B, Klawsola 3), l-

ebda manteniment m'hu dovut fir-rispett tal-konjugi stante li huma irrinunzjaw bl-

aktar mod irrevokabbli u assolut ghad-dritt taghhom li jitolbu u/jew jircievu

manteniemnt minghand xulxin b'tali rinunzja tkun wahda definittiva;

Illi m'hemm l-ebda prospett ragonevoli ghal rikonciljazzjoni bejniethom stante illi

minbarra li ilhom iktar minn erbgha (4) snin mifrudin illum ghandhom hajja

totalment separata minn xulxin;

Illi dawn il-fatti hawn fuq imsemmija jissudisfaw il-kundizzjonijiet kollha mehtiega

ghal-ksib tad-divorzju skond l-Artikolu 66B tal-Kodici Civili, Kap 16 tal-Ligijiet ta'

Ghaldaqstant umilment jitlob lil din l-Onorabbli Qorti sabiex:

Tippronunzja l-hall taz-zwieg bejnet il-partijiet;

Tordna lir-Registratur tal-Qrati sabiex, fiz-zmien imholli ghal daqshekk mill-

istess Qorti, javza lid-Direttur tar-Registru Pubbliku bil-hall taz-zwieg tal-

partijiet biex dan jigi registrat fir-Registru Pubbliku.

Rat li l-atti tar-rikors promotur, d-digriet u tal-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati skond

il-ligi;

Rat id-digriet taghha tas-6 ta' Awissu 2019, permezz tal-liema akkordat lil intimata hmistax (15)-

il gurnata sabiex tipprezenta s-sottomissjonijiet taghha ai termini tal-Artikolu 158(10) tal-

Kapitolu 12 tal-Ligijiet ta' Malta;

Rat illi minkejja dan, l-intimata baqghet inadempjenti;

Rat id–dokumenti ezebiti u l-atti kollha tal-kawza;

Rat l-Artikoli 66A, 66B u 66C tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta;

Ikkonsidrat:

KD xehed illi l-partijiet izzewgu fl-10 ta' Settembru 2011 u kienu ottjenew s-separazzjoni

personali fis-6 ta' Marzu 2015 permezz ta' kuntratt ta' separazzjoni konsenswali.

Xehed illi l-

partijiet ma kellhomx tfal u li m'hemm l-ebda pendenzi ta' manteniment.

Qal ukoll illi l-partijiet

ilhom jghixu separatament ghal aktar minn erba' snin, u li m'hemm l-ebda tama ta'

rikonciljazzjoni.

Ikkonsidrat:

Rat l-Artikoli 66A u 66B tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta fejn inghad:

(1) Kull wieħed u waħda mill-miżżewġin ikollu l-jedd illi jitlob id-divorzju

jew il-ħall taż-żwieġ skont kif inhu maħsub f'dan is-Sub-Titolu.

jkunx meħtieg illi qabel ma jiġi mitlub id-divorzju, il-miżżewġin ikunu

infirdu minn xulxin b'kuntratt jew b'sentenza. [...]

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet li ġejjin ta' dan l-artikolu, id-divorzju

ma jistax jingħata ħlief b'talba ta' żewġ persuni miżżewġa flimkien jew

ta' waħda minnhom kontra l-oħra, u sakemm il-qorti tkun sodisfatta

(a) fid-data li jibdew il-proċeduri ta' divorzju, il-miżżewġin ikunu

għexu mhux flimkien għal perjodu ta', jew perjodi li jammontaw

għal, mill-inqas erba' snin matul

il-ħames snin minnufih

preċedenti, jew ikunu għaddew mill-inqas erba' snin mid-data tas-

separazzjoni legali; u

(b) ma hemm l-ebda prospett raġonevoli għal rikonċiljazzjoni bejn il-

miżżewġin; u

(ċ) il-miżżewġin u kull wild tagħhom qed jirċievu manteniment

adegwat, fejn hu dovut, skont iċ-ċirkostanzi partikolari tagħhom, kif

hemm maħsub fl-artikolu 57:

Iżda l-miżżewġin jistgħu f'kull żmien jirrinunzjaw għad-dritt tagħhom ta'

Ikkonsidrat:

Jirrizulta illi l-partijiet kienu zzewgu nhar l-10 ta' Settembru, 2011 (Vide Dok A fol 3) u li minn

Jinsab stabbilit ukoll illi l-partijiet isseparaw legalment permezz ta' kuntratt in atti tan-Nutar

Dottor Francesca Borg Bonaci, datat 6 ta' Marzu, 2015 (vide Dok.

B fol 4 et seqq.) u ghalhekk ilhom

isseparati ghal aktar mill-erba' snin stipulati fil-ligi.

Jirrizulta ukoll m'hemmx pendenzi rigward hlas ta' manteniment bejn il-partijiet.

Il-Qorti tqis inoltre li jirrizulta pruvat illi ma hemm l-ebda prospett ragonevoli ta' rikonciljazzjoni

bejn il-partijiet.

Ghalhekk jirrizulta illi ir-rikorrenti irnexxilu jissodisfa r-rekwiziti kollha mehtiega mil-ligi sabiex

Ghal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' t-talbiet, tippronunzja il-hall taz-

zwieg bejn il-partijiet u tordna lir-Registratur tal-Qrati sabiex, fi zmien xahar mill-llum,

javza lid-Direttur tar-Registru Pubbliku bid-divorzju tal-partijiet biex dan jigi registrat fir-

Registru Pubbliku.

Il-Qorti tordna li l-ispejjez jibqghu bla taxxa bejn il-partijiet.