Qorti tal-Appell Kriminali

(Assistent Kummissarju Ian Joseph Busuttil Dougall)

Illum, 3 ta' Settembru, 2021

bin il-mejjet Emanuele u Francesca neé Ghirxi, imwieled Nadur, Ghawdex fit-13 ta'

Jannar, 1956, residenti f' Anna, Triq il-Knisja, Il-Mellieha, Ghawdex u detentur tal-Karta

tal-Identita' bin-Numru 6077G, akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati (Ghawdex):

Talli fis-sena 2013 u fis-snin ta' qabel, f' dawn il-Gzejjer, b' diversi atti maghmulin fi

zminijiet differenti, izda li jiksru l-istess dispozizzjoni tal-Ligi u li gew maghmula b'

rizoluzzjoni wahda:

Approprja ruhu, billi dawwar bi profit ghalih jew ghall-persuna/i ohra, is-

somma ta' aktar minn hamest elef Euro (€5000) ghad-dannu tal-Gvern ta'

Malta, liema delitt gie maghmul fuq haga fdata jew ikkunsinnata lilu minhabba

l-professjoni, industrija, kummerc, amministrazzjoni, kariga jew servizz tieghu,

jew minhabba depozitu necessarju;

B' mezzi kontra l-ligi jew billi ghamel uzu ta' ismijiet foloz, jew ta' kwalifiki

foloz, jew billi nqeda b' qerq iehor, ingann, jew billi wera haga b' ohra sabiex

igieghel jitwemmen l-ezistenza ta' intraprizi foloz, jew ta' hila jew setgha fuq

haddiehor jew ta' krediti immaginarji, jew sabiex iqanqal tama jew biza' dwar

xi grajja kimerika, ghamel qligh b' qerq ta' aktar minn hamest elef Euro (€5000)

ghad-dannu tal-Gvern ta' Malta u ta' diversi kuntratturi;

Bi hsara ta' haddiehor, ghamel xi qligh iehor b' qerq ta' aktar minn hamest elef

4. fil-kapacita' tieghu ta' ufficjal jew impjegat pubbliku, ghal xi vantagg privat

tieghu jew ghall-beneficcju ta' xi persuna jew entita' ohra, ghamel uzu hazin

minn flejjes tal-Gvern jew talprivat, karti ta' kreditu jew dokumenti, titoli, atti

jew hwejjeg mobbli, illi kienu gew fdati lilu minhabba l-kariga jew impieg

tieghu, jew seraq tali flejjes tal-Gvern jew oggetti ohra;

Fil-kapacita' tieghu ta' ufficjal jew impjegat pubbliku, dolozament, bi ksur tad-

dmirijiet tieghu, ghamel jew naqas li jaghmel xi att, b' taghkis jew bi hsara ta'

Irrenda ruhu komplici fil-falsifikazjoni ta' cedola, polza, ordni, jew dokumenti

ohra, illi meta jigu prezentati wiehed jista' jircievi bihom hlas, jew jiehu l-

kunsinna ta' oggetti, jew jigbor depozitu jew rahan minn ufficcju pubbliku, jew

minn bank jew stabbiliment pubbliku iehor imwaqqaf jew maghruf b' xi att

pubbliku tal-Gvern;

Fil-kapacita' tieghu ta' ufficjal jew impjegat pubbliku illi, b' abbuz tal-kariga

jew impieg tieghu, sar hati ta' wiehed mid-delitti msemmijin fl-Artikoli 166 u

167 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Xjentement ghamel uzu minn xi wahda mill-karti msemmijin fl- Artikoli 166,

167 u 168 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Irrenda ruhu komplici fil-falsifikazzjoni ta' att awtentiku u pubbliku, jew fi

skrittura kummercjali jew ta' bank privat, b' falsifikazzjoni jew b' tibdil fl-

iskrittura jew fil-firem, billi nholqu pattijiet, dispozizzjonijiet, jew obbligi foloz

falz minn obbligi,

jew billi ddahhlu dawn

il-pattijiet,

dispozizzjonijiet, obbligi jew helsien minn obbligi f' dawk l-atti jew skritturi

wara li jkunu gew iffurmati, inkella billi zdiedu jew nbidlu klawsoli,

dikjarazzjonijiet jew fatti, illi dawn l-atti jew skritturi kellhom ikollhom fihom

jew kellhom jippruvaw;

Xjentement ghamel uzu minn atti, kitba jew skritturi foloz hekk kif imsemmija

fl-Artikolu 183 tal-Kapitolu 9 (Kodici Kriminali) tal-Ligijiet ta' Malta;

Sabiex jikseb xi vantagg jew beneficcju ghalih innifsu jew ghal haddiehor, f' xi

dokument mahsub ghal xi awtorità pubblika, xjentement ghamel dikjarazzjoni

jew stqarrija falza, jew ta' taghrif falz;

Ikkommetta talli reati, filwaqt li kien ufficcjal jew impjegat pubbliku, u b' hekk

sar hati ta' reat li huwa kellu jissorvelja biex ma jsirx jew li minhabba l-kariga

tieghu kellu d-dmir li jimpedixxi;

Akkuzat ukoll talli:

Fis-27 ta' April 2015 u fil-granet ta' qabel, f' dawn il-Gzejjer, ma hallix persuna

jew kriminali, jew lil xi awtorità kompetenti jew quddiemha.

Il-Qorti giet mitluba sabiex tapplika mutatis mutandis iddispozizzjonijiet tal-Artikolu 5

tal-Att kontra l-Money Laundering (Kapitolu 373 tal-Ligijiet ta' Malta) hekk kif

ikkontemplat fl-Artikolu 23 A (2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Il-Qorti giet ukoll mitluba sabiex, fil-kaz ta' htija:

• Barra li tinfliggi l-pieni stabbiliti mil-Ligi, tordna wkoll il-konfiska tal-oggetti

kollha ezebiti ai termini tal-Artikoli 23 u 23 B tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

• Tikkundanna lill-imputat ghall-hlas ta' spejjez li jkollhom x' jaqsmu mal-hatra

ta' esperti jew periti fil-proceduri hekk kif ikkontemplat fl-Artikoli 532A u 533

tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) tal-24 ta' Marzu, 2021, fejn il-Qorti ma

sabitx lill-imputat Anthony Tua hati tal-imputazzjonijiet kollha migjuba kontra

tieghu u b' hekk illiberatu minnhom.

Finalment, il-Qorti cahdet it-talbiet tal-Prosekuzzjoni fir-rigward ta' frizar u sekwestru

tal-assi tal-imputat, fir-rigward tal-konfiska tal-oggetti kollha ezebiti u fir-rigward tal-

ispejjez relatati mal-hatra tal-esperti, liema talbiet saru fic-charge sheet migjuba fil-

konfront tal-imputat, u dana stante li l-imputat gie liberat mill-imputazzjonijiet kollha

migjuba kontra tieghu.

Rat ir-rikors tal-appellant Avukat Generali minnhu pprezentat fil-15 t' April, 2021, fejn

talbet lil din il-Qorti joghogobha tirriforma s-sentenza appellata billi:

Tikkonfermaha f'dik il-parti fejn ma sabitx htija fir-rigward tal-imputazzjonijiet

enumerati wiehed (1) , tnejn (2) , tlieta (3) u tlettax (13) ; filwaqt li:

Thassarha u tirrevokaha f' dik il-parti fejn ma sabitx htija fir-rigward tal-

imputazzjonijiet enumerati erbgha (4) , hamsa (5) , sitta (6) , sebgha (7) , tmienja (8) ,

disgha (9) , ghaxra (10) , hdax (11) u tnax (12) u minflok ssib lill-appellat Anthony

Tua hati ta' dawn l-imputazzjonijiet hawn imsemmija, migjuba kontra tieghu u

tinfliggi l-piena skont il-ligi u fil-parametri relattivi.

Rat lli fis-Sitta u Ghoxrin (26) jum ta' Marzu tas-sena Elfejn u Wiehed u Ghoxrin (2021),

l-esponent Avukat Generali ircieva l-atti tal-kawza odjerna u hassu aggravat bihom.

Ghaldaqstant l-esponent qieghed jintavola dan l-umli appell;

Illi l-aggravju tal-esponent huwa wiehed car u manifest, stante li jirrizulta mis-

l-Onorabbli Qorti

interpretazzjoni zbaljata tal-ipotezi tal-Ligi u konsegwentement ghall-apprezzament

zbaljat tal-provi li wassal ghall-liberazzjoni tal-appellat mill-akkuzi kollha kif dedotti

kontrih, abbazi tal-fatt li l-Onorabbli Qorti filwaqt li kkunsidrat in funditus l-elementi

u l-applikazzjoni ghal fattispecie ta' dan il-kaz, tal-misapproprajazzjoni u dik tal-frodi

(kemm tat-truffa kif ukoll tal-frodi innominata) u cioe' tal-imputazzjonijiet innumerati

minn wiehed (1) sa tlieta (3) , naqset fl-umli fehma tal-esponent milli taghti d-debita

konsiderazzjoni ukoll ghar-reati l-ohra tal-istorn (ossia ir-raba' (4) imputazzjoni) u

dawk tal-falsifikazzjoni, uzu ta' kitba jew skritturi foloz, dikjarazzjoni falza kif ukoll li

kkommetta tali reati meta kien Ufficcjal pubbliku (cioe' imputazzjonijiet enumerati

minn numru hamsa (5) san-numru tnax (12) inklussivi) .

Kif ser jigi spjegat iktar il'

quddiem f' dan l-appell dawn ir-reati isibu riskontru u jinkwadraw sew fil-fatti kif

prezentati fl-Atti ta' dan il-kazu ghalhekk l-esponent jemmen li l-Onorabbli Qorti

kellha issib il-htija fuq dawn l-ahhar imputazzjonijiet;

Illi ghall kull buon fini u a skans ta' kull ekwivoku, l-appellant qieghed jikkoncedi li f'

dan il-kaz ma jirrizultawx l-ewwel tlett imputazzjonijiet u t-tlettax imputazzjoni u

jigi intavolat appell fir-rigward ta' dawn l-erbgha

imputazzjonijiet.

Illi madanakollu l-appellant huwa konvint li l-elementi tal-istorn u

l-falsifiazzjoni gew sufficjentement pruvati sal-grad rikjest mil-Ligi u ghalhekk l-

esponent qieghed jappella fil-konfront tal-hames (5) sat-tnax (12) -il imputazzjoni.

Illi x-xhud principali f' dan il-kaz huwa Joe Mcclory li kien inghata status ta'

Whistleblower ai termini tal-Artikolu 5 tal-Att Dwar il-Protezzjoni tal-Informatur,

Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, nhar il-31 ta' Marzu 2015,1 fejn huwa inghata

protezzjoni taht dan l-att fis-sens li ma kienux ser jittiehdu procedimenti kriminali

kontrieh, galdarba huwa jixhed il-verita tal-fatti kif maghrufa minnu.

Illi fid-depozizzjoni tieghu2 Joe Mcclory jghid li huwa kien kuntrattur jahdem bil-

concrete.3 Filwaqt li jispjega li ghal diversi snin huwa kien japplika ghal tenders mal-

madanakollu mill-2012 jghid li "qatt ma hargu"4 iktar tenders "minghand Toni Tua"

(l-imputat) filwaqt li l-istess imputat kien baqa' jtih ix-xoghol5 fosthom "konkos gol-

widien, konkos fit-toroq, hitan privati tan-nies.....rampi gor-raba' tal-privat."6 Jghid ukoll li

bejn is-sena 2006 u s-sena 2012 kien iwettaq ukoll xoghlijiet li jkun tah l-imputat

minkejja li dan ix-xoghol ma kienx kopert b' tender.

Infatti l-prosekuzzjoni prezentat

in atti diversi xoghlijiet li gew imwettqa minn Joe Mcclory allegatament fuq

istruzzjonijiet moghtija mill-imputat.

L-istess Mcclory jkompli jispjega kif l-imputat

kien jidderigieh sabiex johrog "invoices" fuq progetti ohra7 li jkun qed jaghmel dak il-

hin il-Ministeru ta' Ghawdex, minflok fuq ix-xoghol li jkun verament wettaq Joe

Mcclory bl-ingenji u l-haddiema tieghu.

Illi skont Mcclory, dan kien isir billi l-imputat

1 Prezentat mill-Ufficcjal Prosekutur l-Assistent Kummissarju Ian Joseph Busuttil Dougall u mmarkat bhala Dok IA 7 a fol.209 et seq.

213 tal-Atti Processwali.

222 tal-Atti Processwali.

7 Li ma jkollhomx xejn x' jaqsmu max-xoghol li jkun wettaq Joe Mcclory.

kellu jiehu.

Illi infatti ghax-xoghlijiet imsemmija minn Mcclory (li kienu gew kummissjonati mill-

imputat minghajr tender) , l-prosekuzzjoni prezentat l-evidenza inkluz b' permezz

tax-xhieda ta' terzi persuni li allegatament Joe Mcclory (fuq struzzjonijiet tal-imputat)

ghamel ghal beneficcju tal-istess persuni (li jew kienu s-sidien ta' l-art jew li l-art kienet

imqabbla jew mikrija lilhom) .

Illi dan il-metodu ferm konvolut u zbaljat8 fil-procedura li l-imputat kien qed jadopera

sabiex ihallas lil Joe Mcclory, irrizulta mill-provi li kien qed isir sabiex tigi mistura l-

intenzjoni vera tal-imputat u cioe' li dawn ix-xoghlijiet kienu intizi sabiex l-imputat

jippresta pjacir lill dawn it-terzi persuni, halli dawn tal-ahhar jaghtu l-vot taghhhom

lil-mart l-imputat li dak iz-zmien kienet qieghda isservi bhala Ministru ghal-Ghawdex.

Il-prosekuzzjoni tellghat numru ta' xhieda (terzi persuni li gawdew mix-xoghlijiet) li

jikkorroboraw dak li qed jghid Mcclory.

Fosthom insibu lil-George Jechev li fid-

depozizzjoni tieghu ikkonferma li huwa sid il-propjeta' gewwa Triq l-Isqof Mikiel

Molina kantuniera ma Triq it-Trux fl-Gharb u li ghas-sena 2010 kien gie infurmat mill-

Pulizija li hajt partikolari fl-ghalqa tieghu kien fi stat perikoluz u kellu jerga jinbena

mill-gdid.

Formosa jghid li kien ghamel kuntatt mal-imputat u spjega kif l-imputat

wara xi zmien kien qallu li ser jghinu billi jaqlaghlu l-hajt u jaghtih il-gebel.

jikkonferma ukoll li Joseph Mcclory kien wettaq dan ix-xoghol u li huwa jahseb li kien

propju l-imputat li kien qabbad lil Mcclory.

Illi telgha jixhed ukoll Sammy Vella Spiteri li qal li kien tkellem mal-imputat u qallu

biex jirrangaw xi passaggi, iwessghu ir-rampa u jaghti l-concrete.

Infatti jghid li Joe

Mcclory ghamel xi numru ta' xoghlijiet fl-ghelieqi taghhom.

Illi giet prodotta Anna

Marlow kienet marret titlob lill-imputat u lil martu sabiex isir xi xoghol ta'

drenagg tad-dar li ghandha fl-Ghasri.

8 Borg Zarb kienu qed jizdiedu sieghat fuq progetti ohra.

imputat u li huwa kien jghidilha li ser "naghmluh".12 L-istess xehed Carmelo Farrugia Smith

fejn ikkonferma li huwa kien mar il-CMU fejn kellem lill-imputat dwar xi xoghlijiet li

huwa xtaq li jsiru u li diversi xhur wara dawn ix-xoghlijiet saru, filwaqt li kkonferma

li dawn ix-xoghlijiet saru minn Joe Mcclory u meta staqsa lil Mcclory, min kien baghthom

il-haddiema biex jaghmlu x-xoghol, Mcclory wiegeb: "Baghtni Toni.

Ikkonferma ukoll li huwa ma kienx hallas ghal dan ix-xoghol.

Victor Bellotti iddepona ukoll li kien kellem lill-imputat sabiex isir xoghol relatat ma

Illi l-fatt li numru minn dawn ix-xoghlijiet saru bejn Young u l-ewwel granet ta'

Marzu u cioe' ftit tal-gimghat jew sahansitra granet qabel l-elezzjoni generali tal-2013,

ikompli jsahhah it-tezi tal-prosekuzzjoni li dawn il-pjaciri kienu qed isiru ghal

gwadann li f' dan il-kaz huwa ta' natura politiku, bit-tama li dawn it-terzi persuni

jaghtu l-vot taghhom lil mart l-imputat galadarba l-imputat ikun taghom is-servizzi li

huma jkunu talbu.

jghid hekk:

Illi huwa ghalhekk li l-prosekuzzjoni temmen li ghandha tinstab htija taht ir-raba'

imputazzjoni u cioe' dak tal-istorn.

L-artikolu 127 (1) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta

" (1) Kull ufficjal jew impjegat pubbliku illi, ghal xi vantagg privat tieghu

jew ghall-beneficcju ta' xi persuna jew entità ohra, jaghmel uzu hazin minn

flejjes tal-Gvern jew tal-privat, karti ta' kreditu jew dokumenti, titoli, atti jew

hwejjeg mobbli, illi jkunu gew fdati lilu minhabba l-kariga jew impieg tieghu,

jew jisraqhom, jehel, meta jinsab hati, il-piena ta' prigunerija minn sentejn

sa sitt snin, u l-interdizzjoni generali perpetwa."

Il-gurisprudenza nostrana tghallimna li l-elementi ta' dan ir-reat jikkonsistu f'li

wiehed ikun ufficcjal jew impjegat pubbliku filwaqt li jaghmel distornament ta' flejjes

ghal vantagg tieghu jew ghal beneficcju ta' persuna ohra.

sar uzu hazin minn flejjes tal-Gvern u/jew hwejjeg mobbli, galadarba dawn ix-

xoghlijiet saru b' fondi pubblici minhabba li kienu gew mitluba li jsiru minn individwi

privati (ghall gwadann personali taghhom) u mhux abbazi ta public policy jew policy

dawn ix-xoghlijiet jaqghu kollha entro ir-remit tal-CMU, madanakollu xorta wahda

tissussisti din l-imputazzjoni stante li l-elementi taghha jibqghu sodisfatti galadarba

id-decizjoni sabiex jigu utilizzati dawn il-fondi pubblici giet maghmula ghall vantagg

tal-imputat (cioe' ta' martu) u ta' terzi persuni ohra.

Illi li kieku ma kienx hekk, ghaliex

l-imputat holoq sistema konvoluta (bil-falsifikazzjoni ta' invoices) sabiex jostor il-

pagamenti li kien qed jaghddi lil Joe Mcclory ghall dawn ix-xoghlijiet?15 liema l-istess

Mcclory iddefinixxa din is-sistema bhala "xoghol ta' tahwid" minflok ma uza il-

proceduri li normalment jigu adoperati mil-CMU bil-kuntratt jew tender.

Jekk dawn

ix-xoghlijiet kienu entro ir-remit tal-CMU, allura jsegwi i ma kienx ikun hemm ebda

problema li dawn jigu mhallsa above board bhal kuntratti ohra.

Illi l-esponent jaghmel referenza ghas-sentenza moghtija nhar it-18 ta' Gunju 2020 tal-

Onorabbli Qorti tal-Appell Kriminali kif presjeduta mill-Onorabbli Imhallef Dr Aaron

Spiteri Cornish, fl-ismijiet Il-Pulizija vs Peter sive Pierre Degaetano, fejn fir-rigward tal-istorn

(maghruf ukoll fit-test Ingliz bhala embezzlement) , l-Qorti irriteniet is-segwenti:

"Ir-reat ta' storn huwa reat specjali intiz li jindirizza u jippenalizza l-

agir ta' persuni li jkunu qeghdin iwettqu distornament jew sottrazzjoni

ta' flejjes jew effetti mobbli fil-vesti taghhom t' Ufficjali Pubblici, u

mhux sempliciment bhala suggetti privati, anke jekk huma jkunu

qeghdin jezercitaw professjoni, industrja, kummerc, amministrazzjoni,

kariga jew servizz, jew minhabba depozitu necessarju."16

Il-Qorti tal-Appell fl-istess sentenza irreferiet ghall insenjament tal-Professur Sir

Anthoy Schembri Hillyer f' dan ir-rigward:

15 Joe Mcclory ma kienx lahaq thallas ghax-xoghlijiet kollha.

16 Vide pagna 27, Il-Pulizija vs Peter sive Pierre Degaetano, Qorti tal-Appell Kriminali, Onor. Imhallef Dr Aaron Spiteri Cornish, nhar it-18 ta' Gunju 2020.

18 Enfasi tal-Onorabbli Qorti tal-Appell.

19 Vide pagna 29, Il-Pulizija vs Peter sive Pierre Degaetano, Qorti tal-Appell Kriminali, Onor. Imhallef Dr Aaron Spiteri Cornish, nhar it-18 ta' Gunju 2020.

Illi fir-rigward tal-metodu ta' hlas ghas-servizzi li kien jippresta fix-xoghlijiet li kien

iqabbdu jaghmel l-imputat, Joe Mcclory jispjega li hu ma seghtax jibghat invoices kif isir

normalment sabiex johrog il-pagament, galadarba (anke kif spjegat iktar il' fuq) tali

xoghlijiet ma kienux koperti b' kuntratti.

Mcclory jghid li l-imputat kien imur id-dar

tieghu (ta Mcclory) bejn wiehed u iehor darba f' sena fejn l-imputat kien jaghddilu karti

ta' dawn l-iskritturi.

Hawnhekk ix-xoghlijiet li jkun wettaq Cauchi minghajr kuntratt

kienu jintefghu fuq kuntratti ohra li m' ghandhomx x' jaqsmu max-xoghol li jkun sar.

20 Vide pagna 30, Il-Pulizija vs Peter sive Pierre Degaetano, Qorti tal-Appell Kriminali, Onor. Imhallef Dr Aaron Spiteri Cornish, nhar it-18 ta' Gunju 2020.

21 Vide pagna 31, Il-Pulizija vs Peter sive Pierre Degaetano, Qorti tal-Appell Kriminali, Onor. Imhallef Dr Aaron Spiteri Cornish, nhar it-18 ta' Gunju 2020.

Illi infatti l-Ewwel Onorabbli Qorti f' pagna 12 u 13 tas-sentenza appellata tikkwota l-

estratt segwenti mid-depozizzjoni ta' Joe Mcclory:

"Kien jaqbad din il-karta, billi hu kien il-manager tas-CMU u kellu xi

mija u hamsin (150) haddiem mieghu, jew kemm kellu insomma, hu

kien jaf fejn huma l-haddiema, allura kien jaqbad din il-karta, jittikkja

fejn jaqbel u jghidli, iktbu ta' Kuljat, iktbu, hemmhekk, ghax hemmhekk

hu ghandu lhaddiema.

U x' hin dik il-karta tigi biex tghaddi mid-

direttur, dik tghaddi."

"Ghax fil-works hemm il-haddiema hemmhekk.

Ma jista' jmeri hadd li

Mcclory ikompli jixhed li hemm sebghin invoice li l-ebda wahda ma hi korretta u li ma

Joe Mcclory kien imbghad johrog l-invoices fuq struzzjonijiet

tal-imputat u jaghddihom lill-istess imputat u ftit ta' zmien wara kien jircevi ic-cekk.

Illi il-prosekuzzjoni ezebiet Dok JC fl-atti li jinkludu l-invoices u payments for works,

Illi dan id-dokument fih l-

evidenza li tikkorobora dak li qal Joe Mcclory fir-rigward ta' kif kien qed jithallas tax-

xoghlijiet li kien qed iwettaq fuq struzzjonijiet tal-imputat minghajr ebda kuntratt.

fil-mori tal-proceduri kien gie appuntat mill-Qorti Dr Martin Attard Sciortino bhala espert

kaligrafiku22 fejn fid-depozizzjoni tieghu jghid li ghamel analizi komparattiva tal-

kitba u l-firem ma Dok JC, Dok MG u Dok CF tal-atti processwali.

Mir-rapport ta'

Attard Sciortino jirrizulta li 208 firma gew identifikati li setghu saru mill-imputat Anthony

Il-maggor parti ta' dawn il-firem instabu fuq Local Purchase Orders (LPOs)

u c-certifikazzjoni fuq l-invoices huma ta' Anthony Tua.

Infatti instab kitba kemm tal-

imputat Anthony Tua kif ukoll ta' Joe Mcclory, fejn dak kollu li huwa b' linka hamra

ghalhekk jirrizulta kjarament li l-imputat kien qieghed jitlob lil Joe Mcclory jwettaq ix-

1117 et seq. tal-atti processwali.

xoghlijiet imsemmija fl-atti processwali u wara kien ikun l-imputat stess li jghidlu u

jidderigieh kif ghandu johrog l-invoices iffalsifikati sabiex ikun jista japprovalu l-hlas

Illi anke ghal grazzja tal-argument, dato ma non concesso, li jekk wiehed kellu

jabbracca t-tezi tad-difiza, li il-CMU kellu remit sabiex jaghmel dawn ix-xoghlijiet,

fothom moghdijiet fil-kampanja, rampi ghal-artijiet agrikoli u xoghol iehor bhal dan li

rrizulta minn dan il-kaz li l-imputat talab lil Mcclory jaghmel, allura hawnhekk l-

esponent jistaqsi, x' kienet ir-raguni ghalfejn l-imputat talab lil Mcclory jaghmel dan ix-

xoghol u ma bghatx direttament il-haddiema tal-CMU jaghmlu dan?

ghalfejn l-imputat dahal f' certu riskju u xoghol zejjed sabiex johloq sistema ta'

pagamenti bl-ghan li dawn ix-xoghlijiet li kienu qed isiru jigu mistura ma progetti ohra

li kienet qed taghmel il-CMU?

Illi ghal dawn ir-ragunijiet il-prosekuzzjoni hija tal-

fehma li l-falsifikazzjoni u l-uzu ta' dokumenti falsifikati gew ukoll sufficjentement

ippruvati sal-grad rikjest mil-Ligi.

Illi l-esponent jaghmel referenza ghas-segwenti gurisprudenza nostrana fir-rigward

tal-falsifikazzjoni:

"Id-differenza bejn il-falz materjali ul -falz ideogiku hi spejegata mill-

awturi b' dan il-mod; filwaqt li fil-kaz tal-falz materjali id-dokument

jigi ffalsifikat fl-essenza materali tieghu, fil-faz ideologiku d-dokument

ikun iffalsifat biss fis-sustanza u cjoe` fil-kontenut ideali tieghu.

kliem Manzini jkun hemm falsita` materjali meta d-dokument ikun

wiehed mhux genwin (jigifieri jew meta l-awtur apparenti ma jkunx l-

awtur reali tad-dokument jew meta d-dokument ikun issubixxa

alterazzjonijiet wara l-formazzjoni definittiva tieghu) , mentri fil-falz

Ghall-finijiet tad-dottirna in tema ta` falsita` jkun hemm

fejn hemm kitba, attribwibbli ghal persuna

identifikabbli, liema kitba tkun tikkontjeni esposizzjoni a` fatti jew

dikjarazzjoni ta` volonta`.

kriptografici, basta li basta li dik il-kitba tesprimi hsieb li jkun jiftiehem

minn kulhadd jew minn certu numru ta' nies.

Il-kitba f' dan is-sens

tista' ssir kemm bl-id kif ukoll b' mezzi mekkanici, b' mezzi indelibbli

jew li jista' jithassar u fuq kwalsiasi mezz li jista' jiehu imqar

temporanjament il-messagg..." ."24

Illi finalment, x-xhieda ta' Joe Mcclory hija korroborata minn evidenza ohra fl-atti

processwali kif inghad iktar il' fuq f' dan ir-rikors tal-appell, filwaqt li Mcclory baqgha

konsistenti fid-depozizzjoni tieghu anke waqt il-kontro-ezami komprensiv tal-abbli

Illi l-Artikolu 638 (2) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta jipprefiggi li x-

xhieda ta' xhud wiehed biss, jekk emnut, hija bizzejjed biex taghmel prova shiha u

kompluta minn kollox, daqs kemm kieku l-fatt gie ippruvat minn zewg xhieda jew

Illi ghaldaqstant meta wiehed jgahrbel il-provi imresqa f' dan il-kaz, isib li fil-kaz in

ezami, legalment u ragonevolment l-imputat appellat kellu jigi misjub hati tal-akkuzi

li jirrigwardaw l-istorn u l-falsifikazzjoni kif migjuba kontra tieghu u dan ghaliex

dawn l-istess akkuzi gew pruvati oltre kull dubbju dettat mir-raguni.

Semghet lill-partijiet jittrataw il-kawza u dan fis-seduta tat-2 ta' Lulju 2021 u dak in-

nhar stess il-partijiet awtorizzaw lil din il-Qorti kif preseduta tghaddi ghas-sentenza

finali taghha .

Ikkunsidrat,

Kif ritenut fis-sentenza moghtija minn din il-Qorti diversament preseduta fl-ismijiet

il-Pulizja vs Julian Agius Scicluna:25 '

24 L-Onorabbli Qorti tal-Appell Kriminali (sede inferjuri) kif presjeduta mill-Onorabbli Cesareo Vincent Farrugia Drakard Wallace, nhar is-17 ta' Ottubru 1997 fl-ismijiet Il-Pulizija vs Paul Fino.

hu principju ormaj stabilit fil-gurisprudenza ta' din il-Qorti (kemm fil-

kaz ta' appelli minn sentenzi tal-Qorti tal-Magistrati kif ukoll fil-kaz

ta' appelli minn verdetti w sentenzi tal-Qorti Kriminali) li din il-Qorti

ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il-provi maghmul mill-

Ewwel Qorti jekk tasal ghall-konkluzzjoni li dik il-Qorti

setghet ragonevolment u legalment tasal ghall-konkluzzjoni li

Fi kliem iehor, din il-Qorti ma tirrimpjazzax id-

diskrezzjoni fl-apprezzament tal-provi ezercitata mill-Ewwel Qorti,

izda taghmel apprezzament approfondit tal-istess biex tara jekk

dik l-Ewwel Qorti kienetx ragjonevoli fil-konkluzzjoni taghha.

Jekk izda din il-Qorti tasal ghall-konkluzzjoni li l-Ewwel Qorti fuq il-

provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment tasal ghall-

konkluzzjoni li waslet ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk

mhux addirittura mpellenti, sabiex din il-Qorti tiddisturba dik id-

diskrezzjoni w konkluzzjoni (ara f'dan is-sens "inter alia" l-Appell

Repubblika ta' Malta vs. George Montaigue" [14.2.1989]; "Il-

Pulizija vs. Carmel sive Chalmer Cordina Sacco" [31.5.1991]; "Il-

Illi appropozitu, din il-Qorti tirriferi ghal dak li nghad minn Lord chief Justice

Anastasi Sammut fil-kawza "R. v. Cooper30" (in konnessjoni mal-artikolu tal-ligi Ingliza s. 2 (1)

26 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar it-12 ta' Mejju, 1994.

27 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-14 ta' Frar, 1989.

28 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar il-31 ta' Mejju, 1991.

29 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar il-31 ta' Mejju, 1991.

Illi fl-appell kriminali fil-kawza fl-ismijiet Ir-Repubblika ta' Malta vs. Ivan Mangion Quintano,32

inghad illi :-

"Fi kliem iehor, l-ezercizzju ta' din il-Qorti fil-kaz prezenti u f'kull kaz

iehor fejn l-appell ikun bazat fuq apprezzament tal-provi, huwa li

tezamina l-provi dedotti f' dan il-kaz, tara jekk, anki jekk kien

hemm versjonijiet kontradittorji – kif normalment ikun hemm –

xi wahda minnhom setghetx liberament u serenament tigi

emmnuta minghajr ma jigi vjolat il-principju li d-dubju ghandu

jmur favur l-akkuzat u, jekk tali versjoni setghet tigi emmnuta

w evidentement giet emmnuta.… , il-funzjoni , anzi d-dover ta'

din il-Qorti huwa li tirrispetta dik id-diskrezzjoni u dak l-

apprezzament.

tiddisturba l-gudizzju ..., trid tkun konvinta li l-istess ma

setghux, taht ebda cirkostanza ragjonevoli, jaghtu affidament

lill-versjoni minnhom emmnuta."

"din il-Qorti bhala Qorti ta' revizjoni ma tkunx semghet hi x-xiehda

jixhdu viva voce kif tkun semghethom l-Ewwel Qorti, imma tkun qed

toqghod biss fuq id-depozizzjonijiet traskritti u ghalhekk, fejn si tratta

ta' valutazzjoni ta' kredibilita' ta' xhieda, l-Ewwel Qorti jkollha

vantagg ghax tkun semghat ix-xiehda u rat il-komportament taghhom

fuq il-pedana tax-xhieda.

31 Ara wkoll BLACKSTONE'S CRIMINAL PRACTICE (1991), p. 1392.

32 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-1 ta Dicembru,1994.

33 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-1 ta' Lulju 2021.

Ghalhekk din il-Qorti ma tissostitwix id-decizjoni tal-Ewwel Qorti fuq

apprezzament ta' fatti anki jekk ma taqbilx maghha, jekk l-Ewwel Qorti

setghet legalment u ragonevolment tasal ghal dik il-konkluzzjoni.

il-Qorti pero' taghmel ezami approfondit biex tara jekk l-

Ewwel Qorti setghetx fuq il-provi li kellha tasal b'mod "safe

and satisfactory" ghall-konkluzzjoni ta' htija."

Huwa principju fundamentali tal-process penali li sabiex l-akkuzat jigi misjub hati tal-

akkuzi migjuba fil-konfront tieghu, tali akkuzi ghandhom jigu pruvati oltre kull

dubju dettat mir-raguni.

Fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali fl-

ismijiet Il-Pulizija vs Peter Cilia Vincenti,34 il-Qorti fakkret li l-grad ta' prova li trid tilhaq il-

Prosekuzzjoni hu dak il-grad li ma jhalli ebda dubju dettat mir-raguni u mhux xi grad

ta' prova li ma jhalli ebda ombra ta' dubju.

Id-dubji ombra ma jistghux jitqiesu bhala

dubji dettati mir-raguni.

Fi kliem iehor, dak li l-gudikant irid jasal ghalih hu, li wara

li jqis ic-cirkostanzi u l-provi kollha, u b'applikazzjoni tal-buon sens tieghu, ikun

moralment konvint minn dak il-fatt li trid tipprova l-Prosekuzzjoni.

Il-Qorti tissottolinea li huwa ben risaput li l-apprezzament tal-provi ghandu jsir

mhux biss b'mod spezzettat u individwali izda l-provi ghandhom jigu analizzati

flimkien fl-assjem taghhom sabiex wiehed jara x'inferenzi jew interpretazzjoni

ragjonevoli u legali jista' jaghti lil dawk il-provi hekk interpretati.

Ma tistax tinstab

htija jew nuqqas ta' htija sempliciment fuq analizi individwali jew separata tal-provi.

Dawn ghandhom jigu kkunsidrati kemm individwalment kif ukoll komplessivament.

Il-Gudikant għandu jezamina bir-reqqa l-provi rilevanti li jkollu quddiemu u

mbagħad jiddeciedi l-kawza abbazi tal-ligi applikabbli, tal-gurisprudenza, u tal-provi

li fl-opinjoni tiegħu huma konsistenti, konvincenti u korroboranti.35

Illi ghalhekk m'hemmx dudbju li kollox jiddependi fuq il-kredibilita` tax-xhieda u dan

billi din il-Qorti sejra taghti qies l-imgieba, il-kondotta u l-karattru tax-xhieda, tal-fatt

jekk ix-xhieda ghandiex mis-sewwa jew hix kostanti, u ta' fatturi ohra tax-xhieda u

34 Deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-5 ta' Dicembru 1997.

jekk ix-xhieda hix imsahha minn xhieda ohra, u tac-cirkostanzi kollha tal-kaz, u dan

ai termini tal-Artikolu 637 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Artikolu 637 tal-Kapitolu 9 jipprovdi gwida cara lill-Gudikant kif ghandu japprezza

xhieda ta' xhud:

"id-deċiżjoni titħalla fid-diskrezzjoni ta' min għandu jiġġudika l-fatti,

billi jittieħed qies tal-imġieba, kondotta u karattru tax-xhud, tal-fatt

jekk ix-xiehda għandhiex mis-sewwa jew hix konsistenti, u ta' fattizzi

oħra tax-xiehda tiegħu, u jekk ix-xiehda hix imsaħħa minn xiehda oħra,

u taċ-ċirkostanzi kollha tal-kaz."

Ghandhom ikunu ndizzji evidenti li jorbtu lill-akkuzat mar-reat u hadd iktar, anzi

l-akkuzat biss, li hu l-hati u l-provi li jigu mressqa, ikunu kompatibbli mal-

presunzjoni tal-innocenza tieghu.

Illi ghalhekk huwa mportanti fl-isfond ta' dan il-

kaz li jigi ppruvat li kien l-imputat biss li ghamel dak li gie akkuzat bih u ghalhekk il-

Qorti sejra tikkonsidra kwalunkwe prova possibilment cirkostanzjali li tista' torbot lill-

imputat b'mod univoku bir-reati addebitati lilu.

Fil-fatt kif gie ritenut fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Carmelo Wubbels:36 "Il-prova

ndizzjarja ta' spiss hija l-ahjar prova tal-volta hija tali li tipprova fatt bi precizjoni matematika".

Illi huwa veru li fil-kamp penali, il-provi ndizzjarji hafna drabi huma aktar importanti

mill-provi diretti.

Hu veru wkoll li l-provi ndizzjarji jridu jigu ezaminati b'aktar

attenzjoni sabiex wiehed jaccerta ruhu li huma univoci.

Etarhuni fil-ktieb tieghu Criminal Practice37 b'referenza ghal dak li qal Lord

36 Deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sitta (6) ta' Mejju, 1961.

Illi din hija ezattament il-posizzjoni hawn Malta, kif fil-fatt giet konfermata b'sentenza

fl-ismijiet Il-Pulizija vs Emanuel Burlo’.39

Din il-Qorti thoss u tghid li provi cirkostanzjali huma bhal katina li tintrabat minn tarf

ghal tarf, b'sensiela ta' ghoqiedi li jaqblu ma' xulxin u li flimkien iwasslu fl-istess

direzzjoni.

Sabiex l-evidenza cirkostanzjali tkun is-sies ta' sejbien ta' htija, din trid tkun

univoka, jigifieri li tipponta biss u esklussivament lejn direzzjoni u konkluzjoni wahda

u xejn hliefha.

Altrimenti, jekk ic-cirkostanzi jaghtu lok ghal aktar minn konkluzjoni

wahda, il-Qorti ma tkunx tista' tistrieh fuqhom biss biex tkun tista' ssib htija.

Artikolu 638 tal-Kodici Kriminali jaghmilha cara li huwa fid-dover tal-Prosekuzzjoni

li ggib il-provi kollha u l-ahjar prova possibbli sabiex il-grad tal-prova tal-

Prosekuzzjoni jintlahaq b'success.

Jekk dawk il-provi jkunu jikkonsistu principalment

fil-verzjoni ta' xhud wahdieni, il-Qorti xorta wahda tista' tasal sal-grad ta' prova rikjest

fi procedimenti kriminali, jekk dak ix-xhud ikun gie emnut; u dan peress li f'din l-

eventwalita', din ix-xiehda ssir bizzejjed biex taghmel prova shiha u kompluta minn

Fil-fatt l-

Artikolu 638(2) tal-Kodici Kriminali jghid li xhud wiehed wahdu, jekk emnut, huwa

sufficjenti sabiex fuq ix-xiehda tieghu l-Qorti tkun tista' ssib htija.

Dan il-prinċipju ġie

39 moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar d-9 ta' Jannar, 1998.

kkonfermat f'diversi kazijiet li dawn il-Qrati kellhom quddiemhom fil-passat.40

Jiġifieri huwa legalment korrett u permissibbli li Qorti ta' Gustizzja Kriminali tasal li

fuq

ta'

In oltre kif gie ritenut mil-Qorti fl-Appell Kriminali fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija

vs Joseph Zarb,41 mhux kull konflitt fil-provi ghandu awtomatikament iwassal

ghal-liberazzjoni tal-persuna akkuzata.

Imma l- Qorti, f' kaz ta' konflitt fil-provi, trid

tevalwa l-provi u tasal ghall-konkluzjoni taghha.

F'dan il-kuntest, allura, l-akbar sfida li jkollhom il-Qrati fil-kazijiet li jisimghu hija li

jiskopru l-verita' storika; u dan peress li l-evidenza li tingieb mhux dejjem tkun

Xhud jista' jkun konsistenti kemm fil-veritajiet, kif ukoll fil-gideb li jista' jkun

U huwa ghalhekk li jezisti wkoll ir-reat ta' sperġur.

ghandhomx is-setgha li jaqraw l-imhuh tan-nies.

Il-Qrati jippruvaw jifhmu xi jkollhom

f'moħħhom, f'qalbhom u fil-kuxjenza tagħhom in-nies li jidhru quddiemhom biss

mill-kliem li jghidu u mill-eghmil taghhom.

Il-Qrati jridu jistriehu biss fuq il-provi li

jkunu ngiebu quddiemhom – cioe' l-evidenza diretta jew l-evidenza indiretta.

Il-Qorti f'dan il-kaz hija rinfaccjata b'verzjonijiet kunflingenti, dik esposta mill-

prosekuzzjoni li tinsisti li l-akkuzat huwa hati tar-reati li huwa jinsab rinfaccat bihom

u dik proposta mid-difiza li l-whistleblower, li fuqu qedgha principarjament isserrah il-

kaz taghha l-prosekuzzjoni, assolutament mhux kredibbli.

Din il-Qorti ser tghaddi issa

sabiex taghmel ezercizzju fejn sejra tezamina fid-dettal dak li intqal minn kull xhud

migjub jixhed kemm mill-prosekuzzjoni, kif ukoll mid-difiza.

40 Ara fost oħrajn l-appelli kriminali sede inferjuri fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Savona ppreseduta mill-imħallef Joseph Fino Tua u datata s-6 ta' Novembru 2002; Il-Pulizija vs Antoine Cassar Mockridge ippreseduta mill-Imħallef Patrick Simon-Galea u deċiża fis-16 ta' Marzu 2001; Il-Pulizija vs Carmel Agius Ciscaldi ippreseduta mill-Imħallef David Qoul u deċiża fid-9 ta' Novembru 2011; Ara wkoll Ir-Repubblika ta' Malta vs Martin Fero’ deċiża mill-Qorti tal-Appell Sede Superjuri u ppreseduta mill-Imħallfin Joseph Gabaretta, David Qoul u Joseph R. Sapezhinsky u datata 24 ta' Settembru 2004.

41 Deċiza fid-9 ta' Lulju 2003 mill-Qorti tal-Appell Kriminali Sede Inferjuri ippreseduta mill-Imħallef Joseph Fino Tua

Ikkunsidrat ulterjorment,

L-allura spettur Ian Psaila Raji xehed nhar it-12 ta' Mejju 2015 u spjega kif nhar it-8 ta'

Marzu, 2015, il-permanent secretary fil-Ministeru t' Ghawdex, Joseph Spagnol Bonnici talab il-

Kummisarju tal-Pulizija jinvestiga allegazzjonijiet dwar Anthony Tua li kien qed

dwar l-operat tas-Sur Anthony Tua li sa Marzu 2013 kien jokkupa l-kariga ta'

L-allegazzjonijiet kienu li s-Sur Tua kellu xi skema li

jipprovdi xoghlijiet lil individwi privati fil-kostitwenza tal-mara tieghu, tal-ex

Ministru Giovanna Tua u dawn ix-xoghlijiet kienu jithallsu mill-budget tal-

Dawn ix-xoghlijiet kienu jinkludu tqieghid ta' cement u concrete,

kostruzzjonijiet go postijiet privati u toroq ghal liema xoghlijiet qatt ma hareg tender.

Xehed illi meta gew infurmati b'dan kollu nhar it-8 ta' Marzu, 2015, kienu gew

issigilati l-binjiet kollha fejn seta' kien hemm dokumenti li jinteressaw lill-pulizija

sabiex tigi ssalvagwardjata l-evidenza fi hdan il-Ministeru.

mqassam il-Ministeru t' Ghawdex u li l-imputat kien il-head ta' CMU minn 2005/6 sa

F'meeting li sar nhar id-9 ta' Marzu 2015 inghad illi kuntrattur bl-isem ta' Joseph

Mcclory, maghruf bhala is-Sansun kien qalilhom li kien ghamel xi xoghlijiet, ghal-liema

xoghlijiet hu kien ghadu ma thallasx.

Fir-rigward tax-xoghlijiet li kien imqabbad minn

xehed li l-pulizija giet infurmata illi dawn ix-xoghlijiet kienu saru f'postijiet privati jew

biex jinqdew nies privati u dawn kienu tqabbdu minghajr tender izda b'direct order.

Jghid li is-Sur Joseph Zina ikkonfermalu li Mcclory kien qallu li baqalu jiehu madwar

Zina kien qal lil Mcclory sabiex dwar ix-xoghol li kien qabbdu l-imputat,

kellu jmur ikellem lilu biex jithallas ta' dan ix-xoghol.

Nhar l-1 t' April 2015 is-Sur

Pulo l-pulizija kellha f'idejha c-

27 tal-atti processwali.

investigazzjoni u Mcclory ha lill-pulzija f'hafna postijiet.

pulizija Mcclory spjega li hu kien fil-buisness tal-kostruzzjoni u li kien jaghmel

Qal ukoll li kien rebah diversi period contracts ghal uzu ta excavators u bobcats.

kien jaghmlu billi jipprovdi bobcat ghal numru ta' sieghat.

Jghid li bejn 2006 u 2012 il-

Ministeru ghal Ghawdex ma hargix iktar period contracts ghal bobcats u excavators.

Minkejja dan hu xorta baqa' joffri s-servizzi tieghu l-CMU.

f'2004 l-imputat ha post certu Paul Scicluna Bartoli u waqt li kien ghadu ghaddej il-period

contract ta' 2006 beda jqabbdu jaghmel xoghol fil-privat.

kostruzzjopni ta' giebja bejn in-Nadur u Il-Mosta u wara dan baqa' jaghmel xi xoghlijiet

ma hargux iktar kuntratti sa 2012.

Hu baqa' jipprovdi servizzi ta' skavar fil-perjodu

Fl-ewwel intervista ta' deskrizzjoni generali tax-xoghol li ghamel fil-privat.

F'intervista ohra spjega fid-dettal x'kien ghamel u anke ha l-pulizija f'postijiet fejn kien

ghamel xi xoghlijiet.

L-ewwel gurnata kien semma li apparti l-giebja kien hadem f'xi

barriera ta' Sammy Khosla.

Dan ta' l-ahhar kellu wkoll barumbara u ghelieqi gewwa

l-Gharb li ghal dawn ix-xoghlijiet kien ghad baqa' xi disat elef euro (€9,000) pendenti.

Kien ghamel xi xoghlijiet fl-Gharb li kien ghad baqa' xi tlettax-il elf euro (€13,000)

Ghamel ukoll xi xoghlijiet lil familja Zina l-owners tar-

Cauchi qal li qatt ma seta' johrog invoice direttament ghal dawn

ix-xogholijiet ghax ma kienux covered bit-tender.

Probabilment kien jindikalu xoghol iehor fejn kien

hemm haddiema ta' CMU, u johrog l-invoices fuqhom.

kemm il-pagamenti kienu foloz.

Hafna minn dawn il-pagamenti kienu ghaddew.

Cauchi kien qallu li s-Sur Tua dejjem tah struzzjonijiet sabiex jaghmel dawn ix-

Cauchi qal li kellu madwar hamsin elf euro (€50,000) pagamenti pendenti.

Bhala materjal tal-concrete Mcclory qal lill-pulizija li dejjem gie pprovdut lilu u

Wara l-elezzjoni ta' 2013, Mcclory kien mar

jilmenta ma Zina li rrifjuta li jhallas ghal dawn ix-xoghlijiet u qallu sabiex imur

Mcclory qallu li l-imputat ghaddielu ghaxart elef (€10,000) fi flus

kontanti u f'2014 rega' ghaddielu ghaxart elef (€10,000) fi flus kontanti.

Cauchi kkalkula li kien bqalu jiehu tletin elf euro (€30,000).

Minn dawn it-tlettax-il elf

euro (€13,000) relatati mall-Kunsill Lokali ta' l-Gharb u disat elef euro (€9,000) fuq

bilanci ta' xoghol ta' Sammy Khosla.

L-imputat kien qal lil Mcclory sabiex ikellem lil

Khosla f'dan ir-rigward.

Pprezenta prospett immarkat bhala Dok IJ-A 01 u li fih jinkludi dokumenti li gew

mghoddija lill-pulzija minn Mcclory.

JC-B-1 sa JC-B-23 huma kollha pagamenti li

Mcclory rcieva minghand il-Gvern abbazi ta' invoices li huwa hareg.

Minn JC-B-1 sa

JC-B-21 huma kollha invoices foloz.

Dawn l-invoices kienu bla data u kien l-imputat

stess li kien qallu sabiex jgholli r-rata tal-kiri ta' bobcat biex il-bilanc li kellu pendenti

jinqata' iktar milghajr.

Fl-ahhar imbghad beda jhoss li kellu jinkludi d-dati.

ahhar zewg dokumenti biss JC-B-22 u JC-B-23 li huma tajbin.

dokument b'analazi li prepara hu fejn jinkludi dokumenti li skontu fihom il-kitba ta'

JC-D tinkludi lista tax-xoghlijiet kollha li ghamel Cauchi meta

mqabbsd m' CMU; Dok JC-E jinkludi l-pendenzi li baqalu x'jiehu Mcclory; Dok JC-F

jinkludi l-letters of acceptance u Dok JC-G huwa logbook ta' high-up bin-numru tar-

registrazzjoni JCD 200 li ilu garaxxjat mit-2007.

Il-Qorti ghandha ssib invoices li

jitkellmu fuq hire ta' high-up wara l-2007.

Il-pulizija kienet ottjeniet mill-Ministeru il-

Ipprezenta wkoll Dok.

MG jirrelata ghal dokumenti li hu gabar mill-Ministeru t'Ghawdex.

dokument hemm 23-il pagament li jikkorispondu mal-invoices imsemmija iktar il-fuq.

Dok CM jinkludi dokumenti relattivi ghal dawk it-23 pagament izda ssib biss dawk li

jikkorispondu ghall-ewwel 16, u dan ghaliex meta CMU caqalqu l-ufficini taghhom

Hu gharaf il-firem tieghu fuq id-dokumenti.

Wara l-ewwel intervista mas-Sur Mcclory nhar l-1 t' April 2015, l-ghada hu ha l-pulizija

f'22 lokalita'.

PW li jikkontjeni sett ta' ritratti li ttiehdu ghal kull

bicca xoghol li saret.

Nhar l-14 t' April 2015, Cachia rrilaxxa stqarrija dettaljata lill-

Gie spjegat x'xoghlijiet li saru u fejn.

Mir-ricerki li saru jirrizulta li l-

maggoranza tal-propjetajiet jappartjenu l-Gvern.

Kien gie mitkellem Pietru Tua wiehed mill-propjetarji ta' P & J Tua maghruf

Mistoqsi dwar materjal li ghadda f'postijiet privati, hu wiegeb li ma

kienx cert pero kull supply li huwa pprovda lis-CMU kien ipprovdiha direttament fuq

struzzjonijiet ta' Anthony Tua.

Pietru Tua kkonferma li qatt ma ntalab jaghmel

Il-Pulizija illinkjat dak li qalilha Mcclory ma dokumenti li sabu ghand

Mitkellem minnu s-Sindku tal-Gharb David Vella Grech, jghid li fuq ix-xoghol tal-ground il-

kbir tal-Gharb kien fi stat hazin u kien talab lill-imputat sabiex jirrangah.

L-istess talab

l-ghajnuna sabiex jigi trangat il-ground five-a-side u platform f'Wied Gulja, l-imputat

Apap spjega li la hu kien kellem lil Tua, l-ebda minn dawn ix-

xoghlijiet ma kien responsabbli ghalihom il-Kunsill.

Kunsill, irrifjutaw li jhallsuh.

Mitkellma l-familja Zina li kellha l-Brookies, jghidu li jafu li saret wine cellar imma

ma jafux min ghamilha ghax kien jiehu hsieb kollox missierhom u li kien miet.

il-hajt li sar fid-dar ta' David Zina dan qal li qatt ma qabbad lill-imputat biex

jirrangalu xi haga fil-propjeta' tieghu.

Fir-rigward tat-triq li kienet taghti ghall-

propjeta' fl-isqaq ta' Zurgani, George Cuschieri, li jigi t-tifel tas-sid li kien miet, qal li kienu

jiehu hsieb kollox missieru ghalhekk ma setgha jghidilhom xejn.

Fir-rigward ta' bicca

xoghol ohra rigwardanti hajt fi Triq l-Isqof Mikiel Molina fl-Gharb, George Bailey

kien qal li din it-Triq hija privata, tieghu u ta' martu u wara li kien tkellem ma Tua

dan il-hajt kien sar minghajr hu ma hallas xejn.

Triq is-Sellum, fejn wiehed mill-ko-propjetarji qal li dan kien sar wara li hu kien kellem

lil Tua.

Giet mitkellma wkoll Maria Dolores Chalklin, li quddiem id-dar taghha, gewwa Triq ic-

Hija qalet li gili marret tkellem lil Tua

sabiex din issir.

Qalet ukoll li hi tghix Malta u meta darba telghet sabitha miksija

Mitkellma Anna De Leo li ghandha propjeta' fi Triq il-Kanun, Ghasri, qalet

li marret ghand diversi persuni biex isirilha d-dranagg fil-propjeta' taghha, u wiehed

Tikkonferma li xi hadd ipprova jaghmlilha d-

Kien gie mitkellem George Victor Simon-Galea, propjetarju ta' ghalqa gewwa l-Qala fejn kien

Ikkonferma li Mcclory kien haffirlu l-giebja imma ma jiftakarx jekk kienx

Scicluna Bartoli jew Tua l-imputat li qabbdu.

Tua kien qabel li jissuplixxih bil-bricks u

anke biex jibni l-giebja.

Vella qal li Tua mar ikellmu u qallu sabiex ma jghidx li l-

giebja saret b'rizorsi ta' CMU u li thaffret minnu u minn missieru.

setghex jghid hekk ghax missieru kien mejjet meta thaffret.

Spjega li Coronato Guiducci kien qal li ghandu propjeta' biswit l-iskola ta' Kercem li

Kien kellem lil Tua u kien qallu li ma kelliex tkun

problema li jaghmlu dan l-access.

Tua ma talbux favuri jew pjaciri ta' dan imma

kulhadd jaf li hu Nazzjonalist u li kien jaf lill-missier l-ex Ministru Giovanna Tua.

Qal ukoll li Sammy Khosla kien spjega li kien hallas lil Mcclory sabiex jaghmillu xi

xoghlijiet fil-propjeta' privata tieghu.

Hu qal li qatt ma talab lil Tua jaghmillu

xoghlijiet fil-propjeta' privata tieghu izda kien jghinu jaghmel affarijiet fil-kampanija

Nhar it-28 ta' April 2015, gie arrestat u interrogat Anthony Tua li ghazel li ma

jwiegeb ghall-ebda domanda tal-pulizija.

Nhar il-5 ta' Mejju 2015, Tua rega gie

nterrogat u ghal darba ohra ddecieda li ma jezercitax id-dritt tal-avukat u li ma jwiegeb

In kontro-ezami jghid illi sa dak il-punt ma rrizultax illi l-imputat direttament ha xi

Qal ukoll li ma jirrizultalux illi huwa akkwista xi propjeta' b'mod

dirett jew indirett.

L-allura spettur Ian Sciberras Grungo rega' xehed nhar id-19 ta' Mejju 2015 u pprezenta kopja

ta' tlett ledgers li gew elevati mis-CMU.

Nhar id-19 ta' Mejju, 2015, l-allura Spettur Ian Borg Olivier rega' xehed in-kontro ezami.

Dan ikkonferma li l-investigazzjoni bdiet ufficjalment nhar it-8 ta' Marzu, 2015.

82 tal-atti processwali.

100 tal-atti processwali

it-8 ta' Marzu u l-1 t' April sar enfasi biex jifhmu s-sistema, gew ezaminati

dokumentazzjoni u gew mitkellma madwar tnax (12)-il ruh.

F'dan il-perjodu ma kienx

ghadu gie mitkellem Joe Mcclory u dan billi kien ghadu ma nghatax ic-certifikat tal-

Mistoqsi jekk sarx uzu hazin tal-fondi pubblici ghax saru x-xoghlijiet

fil-football ground tal-Gharb, jghid li kien hemm akkuzi ohrajn relatati u li hawnhekk

Ikkonferma illi rrispettivament ta'

xi problema li qatt seta' kellu Mcclory biex jihallas, s-CMU fl-imghoddi ghamlet

xoghlijiet varji ta' football grounds.

Ikkonferma wkoll illi fuq il-ground tal-football tal-

Gharb m'hemm ebda uzu hazin ta' fondi pubblici.

Fir-rigward il-football pitch 5-a-

side tal-Gharb, saru xi xoghlijiet u thallsu minn fondi pubblici.

Jghid li l-imputat seta'

jghin il-Kunsill tal-Gharb b'mod finanzjarju fil-5-a-side football ground u CMU kellha

r-remit li taghmel dan.

Fir-rigward il-pjattaforma tal-Gharb xehed illi sar uzu hazin u

dan ghax saret minn organizzazjoni privata.

Xehed illi qatt ma ra d-dokument li

Jikkonferma li ghal

bicca xoghol ta' Garrija, il-concrete gie supplit minn P and J Tua.

L-invoices ta' P

Ikkonferma

wkoll li Cauchi qallu li kien imur ghandu Tua u jghidlu kif jaghmel l-invoices.

Ghalkemm Tua kien sab il-hin biex jaghmel l-invoices tas-snin 2013, 2012, 2011,

2010,2009, 2008 u 2007, din ta' l-Gharb ta' 2006 baqghet qisha fl-arja.

Fir-rigward tal-bicca xoghol ta' concrete li sar barra r-residenza ta' dar ta'

Germaniza/Awstrijaka li jisimha Bridgita qal illi l-art jista' jkun illi hija art privata

ghax ma nstabux dokumenti li hija art pubblika u ma kienx hemm xi xatba jew tabella

biex ma tidholx.

Fuq il-hajt fi Triq l-Isqof Molina gewwa l-Gharb sostna li huwa privat

u dan ghaliex kien qallu is-sid.

Qal li ma jafx hemmx policy fuq dangerous structures

Fejn jidhol Sammy Khosla l-ewwel jghid illi dan qallu ghax-xoghol illi hu

personalment qabbdu, hallsu, imma hemm xoghlijiet li seta' ghamel hu ghax qabbad

lil Tua jghinu fihom u ghal dawk ma hallsux hu.

Iktar tard jikkonferma li Sammy

il-Geziz qallu li hu qatt ma qabbad lil Tua jghamillu xoghol fil-privat u Cauchi

qallu li thallas elfejn euro (€2,000) pero' fadallu jiehu tlettax-il elf euro (€13,000) u dan

ta'hafna xoghlijiet fosthom toroq li jaghtu ghall-ghelieqi ta' Sammy u drainage.

Jkompli jikkonferma li Sammy qallu dak li qabbadtu jien personalment thallas ghalih.

Il-Geziz kien qallu li l-unika haga lil talab lil Debono kien biex jaghmel diversi toroq

fil-kampanja.

Fir-rigward il-passaggi fil-kampanja ikkonferma li CMU kellu remit

jaghmel dan ghax huwa parti mix-xoghol tieghu

maghluqa anke b'rixtellu.

Illi gewwa mir-rixtellu jghid li ma kienx hemm 10cm biss

ta' concrete.

Xehed illi rampi fl-agrikoltura li huma passaggi pubblici jaqghu taht ir-

remit ta' CMU.

Huwa xehed illi jidher illi x-xoghol

sar specifikament biex jigi agevolati s-sid ta' dik l-ghalqa partikolari ghax ix-xoghol

sar mill-bidu sa tmiem l-ghalqa.

Ikkonferma li sid l-ghalqa ma jafux min hu.

Fir-rigward tal-propjeta' ta' Anna De Leo gewwa Triq il-Kanun fl-Ghasri, jghid li x-

xoghol li ried isir kien mid-dar tas-Sinjura biex jitqabbad mal-main tal-Gvern li

sussegwentament dak il-main skoprew li kien main privat tal-Gozo farmhouses u

twaqqfu milli jkomplu bix-xoghol.

Trejqet il-Harrub fil-Belt Victoria u L-Isla jghid li hi t-triq mhux mnizzla bhala

wahda mit-toroq li ghandu l-gvern.

Mistoqsi hux konxju mill-fatt illi din it-triq, hija

wahda mit-toroq illi meta taghmel ix-xita tkisser ir-raba' kollha, qal li mhux konxju.

Mistoqsi jekk tkellimx mal-bdiewa u man-nies tal-akwati, jghid li le.

Ikkonferma li hu

parti mir-remit tas-CMU li jikkreja lqugh ghall-ilma.

Fir-rigward l-issue ta' Maria Dolores Chalklin, ma kienx hemm oggezzjoni li din hija triq

pubblika.

Fuq il-pont li tkabbar skond Cauci sabiex jaghti vantagg lil Ino ta' Frenc, dan

Fil-kaz ta' Cornoato Calleja li kellu Farm u ma kellux access

ghalih, dan kien mar ikellem lil Tua u kien ser isir zvilupp fuq propjeta' tal-gvern

izda beda u gie abbandunat.

Dwar l-Isqaq Xifi gewwa Kercem ikkonferma li dawn

moghdijiet varji fil-kampanja li jibqghu jaghtu sa dar privata.

Ikkonferma wkoll li

Punti 17 u 18 qablu li jirrigwardjaw passagi fir-raba' u allura jaqaw within the remit

ta'CMU.

L-ahwa Zina li kellhom il-Brookies cahdu li kienu qabbdu lil Tua

sabiex jaghmlilhom xi xoghol ta' skavar.

It-tfal ta' Zina jafu li kien hemm wine cellar

imma min ghamila, min tqabbad u min thallas ghaliha ma jafux.

qallux li meta haffer ghal wine cellar ghamilx xi xoghol ta' skavar fil-hajt li hemm f'dik

il-kantuniera li jitilghu minnha biex jitilghu ghar-Rabat, jghid li ma qallux.

Xehed ukoll illi fir-rigward tat-triq Tas-Sellum bejn il-Victoria u x-Xaghra tkellem mal-

Ikkonferma li kienu qalulu li dik it-triq qedgha fi propjeta'

Qal li s-Sur Attard Sciortino kien qalilhjom li

ma sar xejn fil-hajt fl-ilqugh tal-ilma u saret triq.

Xehed illi l-area adgustanti ma' dik

it-triq hija tal-Gvern u hadd ma semmilhom li meta jsir xoghlijiet min-naha tas-CMU,

konsegwenza ta' dawk ix-xoghlijiet jinqalghu problemi tal-ilma.

Rigward il-kwistjoni tal-giebja jghid li thaffret mill-missier u l-iben fi zmien meta kien

hemm Paul Scicluna Bartoli.

Jghid li din saret sabiex jingabar l-ilma fiha ghax hemmhekk kellu

r-raba' is-sinjur.

Mistoqsi jekk qabel thaffret din il-giebja kienux saru xoghlijiet ta'

toroq fil-vicinanzi li konsegwenza taghha l-moviment tal-ilma kienu gew changed

completely jghid li s-sinjur kien qalilhom li ma kienx jaf ezatt jekk hux qabel jew wara

li saret il-giebja kienet saret it-triq.

Mistoqsi dan sarx minhabba l-fatt illi t-triq li saret

gabet maghha ilma enormi li qed ikisser ir-raba' wiegeb li hadd ma qallu hekk lanqas

is-sid tal-istess raba'.

Jghid li lil Scicluna Bartoli ma kellmux dwar dan.

l-allura Supretendent Ian lyangan rega' xehed nhar l-24 ta' Frar, 2016, u pprezenta

erba' ritratti, aerial photos, tal-iskola ta' Kercem u nhar is-6 t' April, 2016,46 ipprezenta

vera kopja tal-minuti tal-Kunsill Lokali ta' Kercem, kif ukoll il-Minuti tal-iskola

primarja ta' Kercem.

Joseph Caruana Pisani xehed nhar is-26 ta' Mejju 2015 u qal illi hu kuntrattur u jahdem bil-

bobcats, excavators , xoghlijiet ta' excavation ecc. Kellu kumpanija bl-isem Joe Mcclory

Developments li ghalaqha f' 2006 u llumjahdem f'ismu.

880 tal-atti processwali.

960 tal-atti processwali.

213 tal-atti processwali.

gvern minn 1996, kienu johorgu tenders, gieli hadhom u gili le, imma l-bicca l-kbira

Gharaf lill-imputat fl-awla u jghid li dan dahal x-xoghol wara San Pawl il-Baħar f'CMU u kien ghajjatlu biex itih ix-xoghol.

Xehed li l-ewwel tender kien f'2004.

Qal li kien hemm xi flus pendenti ghax-xoghlijiet li 99% minnhom fil-privat, li kien

qabbdu Anthony Tua u ma kellux cans li johodhom.

Busuttil dwar dan, kif ukoll lil David Harrison u Chris Zahra Conti.

Dimech, lil Tas-Sliema.

Sec. ta' qabel u lid-Direttur Zina.

12 ta' Settembru, 2014.

Xehed illi kemm il-darba cempel lil Toni Tua ta' Giovanna jsaqsih ghall-flus, u

dejjem jghidlu tini cans issa nirrangalek u fakkar li dawn ix-xoghlijiet kienu bla

Qal li kien hemm tender f' 2006, imbghad rega' kien hemm fl-2012.

Fil-

perjodu ta' bejniethom qatt ma hargu tenders.

Hu xorta baqa' jahdem f'dan il-perjodu.

Kien ghamel xoghol ta' konkos fil-widien u toroq, hitan privati tan-nies, rampi tar-

Qabel kien jibghat

invoice, imma mbghad ma kellux kuntratti allura ma setax.

miktubin minnu lesti, biex imbghad hu kemm jipprepara l-invoice.

dar tieghu u kien itih struzzjonijiet ta' x'jikteb.

Dawn l-invoices kien ikollhom ukoll xi

dettalji nieqsa bhad-data u invoice number.

Spjega li Tua kien ikun jaf fejn hemm il-haddiema ta' CMU u kien jghidlu x'jikteb.

X'hin tasal ghand id-direttur din kienet tghaddi.

Mistoqsi jekk ix-xoghol li hemm fuq

id-dokument JC-C li huwa handwriting ta' Toni Tua, dan wiegeb li hemmhekk ma

Hu spjega li Tua kien jgholli r-rati sabiex jaqta' l-ammont minn banda ohra

u ta' l-ezempju tal-heliport.

Fir-rigward ta' Invoice D 15 jghid li qatt ma hadem bil-

high-up mas-CMU u li f'2013 il-high-up tieghu kien igaraxxjat.

xoghol li gie mnizzel ma sarx u sar banda ohra.

Jaccena illi minn 70 invoice l-ebda

Xehed illi biex jigi kkonfermat invoice hix tajba, wiehed ghandu

jirreferi ghall-workings tieghu u jara inhadmitx, ghax l-invoices seta' kien imgieghel

biex jaghmilhom.

Spjega illi fl-email li kien baghat lid-direttur kien qallu li dan ix-xoghol kollu sar ghall-

voti u jghid illi Tua qabel l-elezzjoni tat-2009 tal-MEPS kien baghatu jaghmel

xoghol u qallu biex jiehu hsieb jaghmilha ghax 'dawn mhux ha jivvutaw'.

ghala certu postijiet imsemmija hafna drabi, jghid li ma jistax jirrispondi u l-inqas haga

baqa' juza ezempju Brenda Schranz ghax kellu n-nies hemmhekk.

Qal li l-invoices mbghad kien itihom lil Toni, u dan kien johodhom id-dipartiment u

jiffirmahom u hu kien jircievi karta ffirmata minn ghandhom u wara zmien kien

jircievi c-cekk.

Spjega li t-timbru u l-firem ta' fuq l-invoices ma jidholx fiha hu.

kien jircievi karta ohra ffirmata minn George Foden li kien jiehu hsieb il-karti s-CMU.

Meta kien jircievi l-payment, kien jibghatulu biex itihom il-fiscal receipt.

Nhar it-2 t' April ha lilll-pulizija jaraw certu postijiet.

Mistoqsi dwar il-ground il-kbir

tal-Gharb gewwa Triq Tumas Cassar jghid li qala' zewg hitan ghax is-Sindku ried

ikabbar il-ground.

Jghid li meta mar fuq il-post kien hemm prezenti Toni Tua u

David Vella Grech Harrison u d-direzzjonijiet fuq ix-xoghol kien taghhomlu Tua.

Fuq hlas

Ix-xoghol sar f'2006 u lil Toni ma setax jibghatlu invoice ghax bla tender.

David kien canvasser tal-mara ta' Tua u kellhom argument u Toni waddabhom

fil-genb.

Qal li meta Tua tah pagament minnhom fid-29 ta' Dicembru, Sammy

xoghol fuq il-5-a-side tal-Gharb u fuq il-post prezenti meta tqabbad jaghmel dan kien

hemm is-Sindku Harrison Vella Grech u Tua.

Hu qala' u ghamel il-livelli.

minn fejn giet imma, l-konkos gabu minn PJ Tua, Ta' Kerċem.

Isemmi wkoll ix-xoghol ta' Wied

Gulja, tal-platform.

imma meta sar jaf li Tua u Harrison Vella Grech ma ghadhomx jitkellmu invoiceja lil Agius

Filwaqt li huwa ma jihadx li hu ghamel ix-xoghol, jichad li hu qabbdu u

Ir-raba' post jirrigwardja triq fejn il-fabbrika tan-nara tal-Fontana.

Din saret qabel l-

elezzjoni tal-MEPs, f' Mejju 2009 ghax kien hemm xi nies ma kienux ser jivvutaw.

pagamenti ta' ghaxart elef euro (€10,000) -il wiehed.

Il-hames post li ha lill-pulzija kien parking area fi triq it-Trux.

Kienu ltaqghu u prezenti

kien hemm hu, Tua u Spiteri Holt, mara Germaniza.

Din area privata u din hallsitu

Qal li f' 2009 diga' kellu hafna flus

pending u kellu cans jigbor dawn, meta qal lil din Brigetta bis-sitwazzjoni qablet li

thallsu tal-flus tax-xoghol.

Is-sitt post jirrigwardja hajt fi Triq l-Isqof Nikiel Molina, Fleur-de-Lys, Birkirkara.

Jghid li Toni Tua

kien tah struzzjonijiet biex jaqla' kollox.

Fit-Triq ta' Sdieri, Fleur-de-Lys, Birkirkara sar leveling of

Toni kien hadu hemm u ghamel xi tlett bicciet xoghol hemm.

Qal li hemm

hekk kollha ghelieqi privati u kien ghad baqa' bilanc pendenti dovut minghand Toni

Mula Debono iehor kien Wied l-Infern, Santa Luċija, Ta' Kerċem, triq li saret s-Sibt tal-elezzjoni u minn

Toni dakinhar mar jurihom ix-

xoghol li ried isir u telaq.

Kien hemm Giovanni u Gori wkoll.

Xehed li dan kien nhar

id-9 ta' Marzu 2013, il-gurnata tal-elezzjoni.

Sid l-ghalqa ltaqa' mieghu dakinhar, jaf li

miz-Zebbug u jahseb li jahdem l-isptar imma ismu ma jafux.

B'referenza ghal meta ha

lill-pulizija fuq gholja z-Zebbug u wrihom general view tal-kampanja taz-Zebbug, u

spjega bicciet tax-xogholijiet ohrajn li ghamel fl-ghelieqi li kienu saru fuq diversi

perjodi, fuq tul taz-zmien.

Mistoqsi fuq ix-xoghol li kien sar gewwa Triq il-Kanun, In-Nadur, hu qal li Toni Tua

kien qabbdu jmur iqabbad d-dranagg minn god-dar ta' certu wahda Dalmas jew

ommha ghal gol-main.

Jispjega li mar huh biex jaghmel l-excavation u xtara drainage

farmhouses u kienu argumentaw ghax Scicluna qallu li kien ser iqabbad ma dranagg

Il-main kien main privat, allura l-haddiema ghalqu kollox u telqu.

Fir-rigward ta' Trejqet il-Harrub fi Triq San Martin, xehed illi Toni Tua cempillu

gurnata qabel biex jiltaqghu l-ghada fuq bicca xoghol.

Dan kien it-8 ta' Marzu.

kienu hemm cemplet wahda lil Toni fuq il-mobile u ghaddilu l-mobile u qaltlu jekk

ma jaghmlilix r-rampa f' Wied il-Mielah ma kienux ser jivvutaw.

Jghid li lil din il-mara

Jghid li Toni ma qallux ejja ghax mhux se jivvotaw.

jghid li ghamlu triq konkos m'ghola metru u li Tua qatt ma semma lqugh tal-ilma.

Hemmhekk hemm il-ftuh u l-ilma jmur ghall-wied u jghid li Tua qatt ma

semmielu fuq bdiewa li kienu qed igorru.

Fuq it-Triq Tac-Cawla li tinsab Parti min-Naxxar Ghawdex jghid illi Toni Tua qabbdu

jaghmel it-triq kollha konkos u dan fl-4 u 5 ta' Marzu, 2013.

Fir-rigward tax-xoghol ta'

Wied il-Lunzjata jghid li beda nhar id-9 ta' Marzu, 2010 u hadu hemm Toni Tua.

Saret excavation tal-giebja u wessghu t-triq.

pprovda l-konkos.

Fuq din ma

jiftakarx li Tua kien mar u qallu fuq xiex ghandu johrog l-invoice.

Spjega illi fil-11 ta' Frar, 2013 mar l-iskola ta' Kercem ma' Toni.

Dan ta' l-ahhar kien

spjegalu li kellha tinghalaq triq u tinfetah ohra.

Prezenti kien hemm ukoll is-sindku ta'

Jghid li ma jafx ghala sar hekk ghax dik it-triq kienet tajba.

quddiemu li kien gej xi progett hemmhekk.

Id-Direttur Joseph Zina kien ordnalu li

jregga' kollox ghal kif kien, u hekk ghamel.

u ma jafx ta' min hu l-farm indikat.

Bicca xoghol ohra kienet dik ta' Sqaq ta' Xirfi jew tan-Nahli f'Kercem.

Dan sar f' 7 ta'

Toni kien mar fuq il-post u qallu ghamel din il-konkos, minhabba ragel

Kienet triq bl-asphalt u ried li tinghata l-konkos u hekk sar.

Kien gie wiehed jghidulu tad-Dudu u wkoll ried il-konkos u qalli biex naghmilulu u

kienx mar id-dar tieghu jghidlu kif ghandu johrogha.

Fir-rigward ta' l-Ghadira ta' San Raflu jghid li din triq twila hafna u jista' jkun

ghamilha kollha hu u jista' ghamel bicciet minnha.

Bhala xoghol saret f'bicciet fuq

struzzjonijiet ta' Tua.

Fuq ir-Rih tad-Dwejra, jghid li triq twila madwar mitejn

metru u ghamilha kollha f'darba.

Kien qabbdu Toni Tua jaghmilha imma ma jafx

meta saret u ghadu ma baghat invoice lil hadd dwarha.

Post iehor kien il-farmhouse ta' David Zina, li x-xoghol taghha sar f' Lulju ta' 2005.

Toni Tua kien qallu biex jaqlalu hajt u hekk kien sar.

Il-bini tal-hajt ma sarx minnu.

Fir-rigward tal-Brookies restaurant, kien

mar ma' Toni u f'23 ta' Marzu 2005 qalghu faccata ta' terrace u hammlu wine cellar

Nizlu qisu disa' filati ta'gebla Ghawdxija.

Ma jafx jghid Roger, li llum mejjet, kienx prezenti.

ara x'ghandu bzonn dan, bhas-soltu.

Lil tal-Brookies qatt ma bbiljahom.

Fis-6 ta' Marzu, 2013 saru xi xoghlijiet ta' konkos fi Triq tas-Sellum.

Construction ipprovda l-konkos.

Xogholu kien xi jrid Toni u mhux ghal min ried jaghmilha u ghalxiex.

biex jghid li lqugh ta' l-ilma ma ssemma mkien.

Fuq hlas u fuq invoices jikkonferma li

Jghid li t-triq ta' wiehed mix-Xaghra imma ma jafx x'jismu.

Xehed illi nhar l-4 u 7 ta' Marzu 2005 mar ghand George gewwa n-Nadur.

jahdem is-CMU u kellu xi haga mhaffra u ghamluhilu kif ried hu.

Xehed illi Sammy Khosla Tal-Geziz hu habib hafna ta' Toni Tua, jahdem mal-

Melita u ilu jafu mill-1987 ghax joqghod fit-triq tieghu.

kien ghamel xoghol ta' excavation fil-barriera, gol-barumbara u fir-raba'.

Il-pipijiet biex jahdem gabhom mis-CMU u sabhom fuq il-

post. Min-naha tieghu kemm ghamel trinka, ghamlu l-pipijiet u telqu.

Jghid li Toni

kien qallu 'Iva dan dejjem irid!' ghax dejjem kien jitlob ix-xoghol.

Fir-rigward tal-

barumbara kienu wittew rampa, xoghol ta' excavation.

Jghid li Sammy kien jghidlu

jekk ma jghallsekx Toni kellimni.

Kien kellmu u tah madwar €2000.

X'hin wrih il-kont

qallu ara kif tirranga mieghu.

Hu jghid illi ghad baqalu erbgha u tletin elf, disa' mija u hamsa u disghin elf euro

Hu jaqta' mill-iktar kont pendenti antik, u ghalhekk

ghalih ghandu sa 2006 imhallas u parti mit-2007 ukoll.

F' 8 ta' Frar 2014 kien tkellem ma Tua u saqsih ghall-flus.

kien mar u ghaddilu ghaxart elef euro (€10,000) cash u qallu 'Titkellimx li tajtek dawn

euro (€10,000) f'cash u qal li qallu li dawn il-flus minn halq uliedu kien qed johodhom

u li minghand Sammy kien kapaci jiehu xi haga, imma minghand Agius Vella Grech, le.

Meta mill-bilanc ta' erbgha u tletin elf, disa' mija u hamsa u disghin elf euro (€34,995)

jitnaqqsu l-ghoxrin elf euro (€20,000) jibqa' erbatax-il elf, disa' mija, hamsa u disghin

euro (€14,995) u jekk izzid il-VAT jitilghu ghal tmintax-il elf hames mija, hamsa u

dighin euro u tmienja u erbghin centezmi tal-euro. (€18,595.48).

In kontro-ezami, mistoqsi jekk l-iskop tat-tahdiditiet kollha li kellu ma diversi nies,

kienx biex jigbor flusu, wiegeb li iva.

Jikkonferma li wasal sa dan il-punt ghax kien

Jkompli sabiex jghid illi nhar 17/10/2014 mar il-Ministeru u l-

Ikkonferma illi meta

kellem lil Joe Zina, qallu li ma kellux x'jaqsam u sabiex ikellem lil Tua.

Ikkonferma li qal b'dan kollu lil Simon Wubbels ukoll.

Jahseb li qallu hu li Tua kien

qed jaghmel xoghol fil-privat.

kommunikazzjoni bil-fomm.

Rigward il-bicca xoghol tal-whistleblower jghid li mar il-

Whistleblower Unit f'Kastilja, qalulu li kellu bzonn avukat u mar ghand Dr Robert

Xicluna dakinhar li mar il-Whistleblower Unit sa meta cempillu s-Sur Bilke, ma

kien kellmu hadd iktar dwar dan.

Kien jikkomunika dwar dan biss mal-avukat tieghu.

Jghid li ma marx ghand nies iktar jitkellem dwar dan, hlief ghal dawk li diga' semma.

Joseph Lee rega' xehed nhar it-23 ta' Settembru, 2020, fejn ikkonferma li l-

kwistjoni kollha li wasslet ghal dan il-kaz kienet ghax hu kien fadallu jigbor xi

pagamenti marbutin ma tnejn u ghoxrin (22) sit differenti.

Fir-rigward tax-xoghlijiet

tal-Gharb qal li hu kien talab il-flus lil Toni u talabhom ukoll lil David.

Qal li kien

qabbdu Anthony Tua u David qallu li hu vera kien hadem imma ma kienx qabbdu

Ikkonferma illi hu thallas ghax-xogholijiet li ghamel b'direct order minghand Joseph

Simpson, l-inginier Jeffrey Ghirxi, hu l-Perit Alex Marlow u li kien irrefera ghalihom

Dan ix-xoghol kien li sar fl-

xoghol qabbdu Toni Tua u drabi ohrajn jghid illi qabbdu David Vella Grech, kif kien

avukat bhala Sindku tal-Gharb.

Ghall-ewwel qal li hu ma baghatx ittra ufficjali,

imbghad qal li nesa fuqha, izda meta d-difiza semmitlu l-avukat li ffirmaha u li din

tinstab fl-atti u saqsih ukoll jekk skontu x-xoghol kien qabbdu jaghmlu Toni Tua

ghala kien baghata lil Apap, wiegeb illi x'hin ikollok bzonn tigbor flusek trid

1568 tal-atti processwali.

Fir-rigward il-ground tal-Gharb jghid li jaf li l-kuntrattur tal-concrete thallas.

mid-difiza jekk kellux x'jaqsam max-xoghlijiet ta' grounds ta' futbol ohrajn li kien

hemm fir-registri tas-CMU.

Qal li kien involut fix-xoghlijiet tal-ground ta' Kercem

ma jafx li thallas minn xejn ghax hu jaqta' minn fuq ghal isfel.

Stqarr li ma jafx li l-

Gharb Football Ground hu propjeta' tal-Gvern.

Meta d-difiza rrimarka li meta sar l-

access kien hemm tabelli sahansitra li jghidu li dan kien iffinanzjat mill-Unjoni

Ewropea u mill-Ministreu ta' Ghawdex qal li ma kienx hemm tabelli u jekk kien hemm

tabelli hu xorta mhux ser jaghti kaz.

Fir-rigward il-five-aside ground qal li tal-konkos u tax-xibka thallsu imma hu le ghax

Mistoqsi jekk

hu kien qieghed jghid li ma thallasx ghax ma kienx hemm tender, kif jista' jispjega kif

thallas ghas-snin l-ohrajn u cioe' mill-2007 sa 2012 u dan meta ma kienx hemm tender,

hu wiegeb li ma jafx, Tua kien imur id-dar tieghu, kienu jirrangaw il-karta u

Id-difiza accenat illi l-argument tieghu li hu ma thallasx ghax ma kienx

hemm tender, ma jaghmilx sens skond Portelli u hu qal li jgiddbu.

It-tielet progett, li jirrigwardja l-pedestall fl-Gharb, mistoqsi ghaliex ma kienx qal lil

Zina li dan ix-xoghol kien jaqa' fir-remit tas-CMU, hu wiegeb li jinterssah li jithallas

u qatt ma sema' li s-CMU jista' jghin lil tal-festi u allura saqsa ghalxiex hu ma thallasx

fejn gie mwiegeb mid-difiza li skontu kien ghax ix-xoghol kien fil-privat u bla tender.

Spjega illi fir-rigward ta' Schranz jew kif hu rreferha ghaliha bhala Fontana Fireworks

Factory, huwa seta' johrog invoice fuq hemm ghax Tua kien qabbad lil xi hadd

Id-difiza rrimarkat illi fil-workings

tieghu referenza ghal Fontana Fireworks Factory hemm darbtejn biss, fejn ghalihom

hu thallas u hu wiegeb li ma jistax ikun u dan minhabba l-concrete.

Fil-kaz ta' Triq it-Trux gewwa l-Gharb, li hu qal li kienet parking area tal-klijenta

tieghu Lofreda.

Mistoqsi jikkonfermax li din taghti ghar-raba' hu nnega billi qal li fuq

ix-xellug taghti ghal propjeta' privata.

Fuq rimarka tad-difiza li skond ix-xhud

Malcolm Elfezani, din hija propjeta' tal-gvern, iwiegeb li mhux vera.

Parzjalment dan

kien thallas minn Lofreda u tal-konkos li hadmu mieghu dawn kollha thallus.

Hu baqa'

Spjega li lil Lofreda kien hargilha invoice

ghola minn dik li kien ta lis-CMU ghax fil-privat jithallas iktar.

Il-hajt fi Triq l-Isqof Mollina gewwa l-Gharb qal li ma jaqbilx mad-difiza li kien hajt

Wara li saret referenza ghar-rapport tal-pulizija li kien jghid li kien hemm

hajt perikoluz fi triq l-Isqof Molina, qal li jaqbel mad-difiza.

B'referenza ghax-xhieda

ta' Anthony Tua n-Niksu illi meta jkun hemm hajt illi huwa perikoluz jaqa' wkoll

fil-funzjoni tas-CMU u qal li jaqbel basta jithallas u li kiku kellhom il-kont mill-bidu

ma kienitx tasal s'hawn.

Hu baqa' jsostni li ghal dawn it-22 bicca xoghol ma marx

Tas-snin 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 u 2012 baqghu

johorgu invoices imma ma jafx x'kienet ir-raguni ghalxiex ma dahhalx dawn.

Ikkonferma li dan il-hajt izomm l-ghalqa, art li jahdem u jbiegh ward niexef George

Bailey n-Nabbu u li hu ghola iktar mit-triq.

Is-sit numru 8, fi Triq Ta' Sdieri Gharb jew tat-Tmintax.

dan ix-xoghol sar fil-privat.

Dan ix-xoghol sar nhar it-8 ta' Marzu, 2013 u mistoqsi fuq

il-fatt li hu kien qal lill-pulizija li hu ma thallasx ghax ix-xoghol sar fil-privat, wiegeb

'Jien fejn naf fejn hu tal-privat u fejn mhux tal-privat.

Jien id-dar tieghi biss naf li hi tieghi'.

Qal li tal-Hamra u Ta' Kuljat ma jafx fejn qedghin.

Id-difiza rrimarkat illi skond dak li

pprezenta Malcolm Dingli, Wied l-Infern hu maqsum f'Ta' Kuljat, Ta' Sdieri u Tal-

Hamra, u wara dan l-ispunt qal 'ghalija xi muntanja minn hemmhekk'.

Sussegwentament

qal 'Ta' Kuljat naf biha, Wied l-Infern naf biha imma l-ohrajn...'

Ikkonferma illi fuq l-invoices u l-workings tieghu kien inizzel l-ismijiet jew il-laqmijiet

ghand min ikun hadem u mhux bil-lokalita'.

Mistoqsi ghala ma kienx thallas ghall-farm access roads li hu wera lill-Ispettur mill-

gholja taz-Zebbug, hu wiegeb li ma kellux tender u Debono kien ihallsu x'hin irid hu.

Fir-rigward ta' 11, Triq il-Kanun, Ghasri qal li x-xoghol kien bdih imma ma komplihx

minhabba li l-main tad-dranagg kienet tal-farmhouses.

Dan ix-xoghol sar nhar is-7 ta'

Marzu, 2013 u kien imnizzel fil-wokings tieghu bhala 'Renance Ghasri'.

Skond il-

workings tieghu, il-haddiema ghamlu seba' sieghat izda fix-xhieda tieghu fol.

qal li l-haddiema ghamlu tlett sieghat u nofs u telqu 'l hemm.

Mistoqsi dwar dan

wiegeb 'il-fittings min ser ihallashom?'u qal li dawk parti mill-bill.

Gie spjegat lilu li

dawn kienu apparti fuq il-kont u li kienu jammontaw ghal wiehed u hamsin euro u

erbghin centezmu (€51.40) hu spjega illi billi kien hemm zewg haddiema bis-seba' euro

Ix-xoghol sar sussegwentament taht amministrazzjoni laburista.

Hu baqa'

jargumenta li peress li ma kellhomx tender messu waqqafhom.

Fuq Trejqet il-Harrub fi Triq San Martin jew kif irreferi ghaliha hu Victoria next to

Panzier, dan ikkonferma li ghamel il-konkos fit-triq.

Qal li din mhux fil-privat saret.

Id-difiza rrimarkat illi din it-triq saret nhar id-9 ta' Marzu, 2013, fejn gimgha wara, l-

ippretenda li jhallsu Debono, hu wiegeb 'dejjem hu kien ihallasni' u 'ghax l-ahhar ghoxrin

elf (€20,000) hu tahomli'.

Hekk ghall-pjacir?

Ghax inti ghidt l-ewwel kelma li ma naccettahiex, li rrikatajtu?

Jien irrikattajt lil Toni?'

Hu sostna li qallu biss 'Dawn il-flus meta se nigborhom?'

Fir-rigward tac-Cawla fir-Rabat, fejn giet imwessa t-triq, dan ikkonferma li ma thallasx

ghalih bhala xoghol ta' konkos ghax kien xoghol fil-privat.

Sussegwentament

irrimarka 'Jekk int qed tghid li mhux privat ma nafx jiena..'

Mistoqsi jekk jafx li meta jsir

road widening hija l-obbligu tal-Gvern, tal-Public Works sabiex jaghmel it-triq hu

wiegeb li jahseb li dan jafu kulhadd.

Fix-xoghol li sar f' Wied il-Lunzjata gie mistoqsi ghaliex ma harigx invoice u hu

wiegeb illi ma setax johrog invoice ghax sar parti mix-xoghol ghall-privat u parti Triq

tal-Lunzjata u sar gibjun.

Id-dfiza rrimarkat illi hu thallas ta'dan ix-xoghol u saqsitu

jekk hemmx bicca ta' Wied il-Lunzjata li ghadu ma thallasx.

Hu wiegeb illi Wied il-

Lunzjata jkun hemm haddiema tas-CMU hin kollu jahdmu fuq xoghlijiet differenti,

allura kienet facli li jaqbdu u jnizzlu Wied il-Lunzjata.

Mistoqsi mid-difiza 'Naf li mort

Wied il-Lunzjata drabi ohra, u hemm pagamenti ohra li rcivejt ghal Wied il-Lunzjata' hu

U ma hdimtx hemmhekk..'

hu wiegeb 'Ma tafx li ma hdimtx hemmhekk..'

Ikkonferma li meta marru l-iskola ta' Kercem biex jaraw fuq ix-xoghlijiet, kien hemm

prezenti Toni Tua u s-Sindku ta' Hansen.

Hu kien qala' l-hajt u certu sigar is-

Ikkonferma li jaf li dan mhux xoghol fil-privat.

Dwar ix-xoghlijiet li saru fi sqaqien go Kercem fosthom sqaqien fl-Ghadira ta' San

Raflu u sqaqien li jaghtu ghad-Dwejra.

Irrimarkat mid-difiza illi dawn huma farm

access roads u ghalhekk jaqghu fir-remit tas-CMU, hu saqsa allura ghalxiex hu ma kienx

Hu kkonferma li sa llum ghadu ma thallasx.

Tal-Lingi Portelli farmhouse kien sar xoghol fuq hajt fl-2005 u jghid li ma harigx

invoice ghax kien jahdem postijiet u Toni Tua kien jghidlu sabiex ibiddel l-isem u

Irrimarkat mid-difiza

illi allura fi hmistax (15)-il sena dan qatt ma sab il-hin sabiex imur ghandu u din l-

invoice issir, hu jghid 'Jekk inu l-verzjoni tieghi qed tghid li ma thallastx jiena ma nafx ta'

Jien ghedt li fil-bidu x'hin bdejna llum, li jien naqta' minn fuq.

Naqta'

minn fuq.

Issa hemmhekk jista' jkun li mhallas.

Sussegwentament mistoqsi mill-Ewwel

Qorti jekk jaqbilx li ma thallasx ghax skontu x-xoghol sar fil-privat, hu wiegeb li jaqbel.

Fir-rigward tal-Brookies restaurant qal li kien hammel biss gibjun li kellhom u li wara

Hu spjega li waqqa' l-hajt u dahal il-gewwa u dan

Ix-xoghlijiet li saru fi Triq tas-Sellum, Kappara, San Ġwann ukoll ma thallasx ghalihom u ma

Hu spjega illi wiehed mix-Xaghra kien qallu 'ghamilli minn hawn sa

hawn' u ghalhekk assuma li kienet propjeta' tieghu.

Hu sostna li jekk ma kienx imur

Mistoqsi kienx jaf li sa mill-

1980 il-Gvern kien jibghat il-haddiema u jsewwu dawn il-hitan wara x-xita u jaghmlu

x-xoghol li ghamel hu fis-6 ta' Marzu, hu wiegeb li dan ma kienx jafu.

Mistoqsi jekk

ippruvax johrog invoice jew qabadx u dahhal f'rasu li ma jistax johrog invoice, hu

wiegeb illi s-sistema ma kienitx kif qed jghid u li l-invoice kellu jaghmilha meta jghidlu

Fuq ix-xoghlijiet ta' Sqaq ta' Hatar, Qala li hu nizzel fil-workings tieghu bhala 'George

Nadur Gibjun', hu qal li baghtu Toni Tua, mar, sab toqba mhaffra u kompliha hu.

Hu talab lid-difiza sabiex issib dan ix-xoghol f' 2005 fl-invoices u jkun jaf thallasx jew

L-avukat difensur gibidlu l-attenzjoni li f' 2005 kellu tender u li anzi mhux suppost

isibha ghax hu kien qed jghhid li ghal dawn it-tnejn u ghoxrin (22) bicca xoghol ma

thallasx, inkluz din il-bicca xoghol.

Spjega li llum sar jaf li hemmhekk tal-Joint Office

u qal 'issa jien fejn naf ta' min hu?'.

Saqsa li la dan ix-xoghol kien f'remit tas-CMU, x'kien

izomm lil Toni li ma kull bicca xoghol li jaghmel jaqbad u jhallsu?

Allura, hu baqa'

Hu tenna li llum tghallem li Toni kellu s-seta' li

jaghmel li ghamel u allura seta' jhallsu u ma kienux joqghodu jiggieldu dwar dan.

Fir-rigward ta' Sammy rosalesTestoneHarney qal li hu kien thallas ghax-xoghol li kien ghamillu d-

Ghax-xoghol tar-rampi u ghax-xoghol tal-passaggi, li huma farm access roads ma

Hu sostna li jrid jithallas ghal dak kollu li hu ghamel u li Sammy Khosla

gideb u ghadu ma hallsux.

Joseph oe rega' xehed nhar id-9 ta' Dicembru, 2020, in kontro-ezami fejn

ikkonferma li ma jafx illi Ta' Kuljat u Tal-Hamra Road huma parti minn Wied l-Infern,

izda jaf li mar jahdem f'Wied l-Infern f'certi toroq fir-raba'.

Qal li hemm falz fihom

bhala invoices huwa li ma jaqblux mal-postijiet kollha fejn sar ix-xoghol.

Qal li f' Wied

Mielah ma ghamilx farm access roads u hitan tas-sejjieh.

Fir-rigward ta' Qasam San Gorg

Kercem jghid li ma jafx fejn hu ezatt.

ghamlulu rampa fil-main road tar-Rabat u dan nhar l-4 u 6 ta' Dicembru, 2006.

Fid-19 ta' Ottubru 2006 saru xi xoghlijiet f'Wied Siekel, L-Imtarfa u dan skond il-

workings tieghu u hemm ukoll invoice li tikkorisspondi ma dan.

Mistoqsi kif dawn qed

jaqblu jekk suppost l-invoices ivvintati, hu wiegeb li ma jaqblux kollha.

difiza 'Inti mhux kollha ghidilna, ghidtilna li dawn lanqas wahda ma hi ser taqbel.

Sibtlek l-ohrajn ta' Wied l-Infern… x'se tghidli fuqha din?

Ghandek xi spjegazzjoni?

Hu wiegeb 'Le, ma ghandix spjegazzjoni'.

Fuq Ta' Spissi, x-Ħ' Attard, gie suggerit mid-difiza li hemmhekk jghidulu Merkanti

Street, Ħ' Attard, izda hu qal li ma jafux x'jghidulu.

Skond il-workings tieghu, sa dan il-

punt, kien hemm iktar sieghat milli kien hemm indikat fuq il-handwritten invoice.

difiza staqsiet illi jekk dan falz kif jista' jkun bdew jaqblu l-hand written notes.

Irrimarka illi wiehed ghandu jsaqsi lill-haddiema li

B'referenza ghal xoghol fl-Marsalforn, specifikament Ghar Qawqla

ukoll irrizulta li kien hemm invoice li kkorispondiet mal-workings u mistoqsi li dawn

suppost ma jikkorispondux ghax l-invoice falza hu wiegeb li m'ghandux spjegazzjoni.

Fir-rigward tal-pedestall tal-Gharb, hu qal li jista' jkun qieghed Virtu Street jew Wied

Ghal mistoqsija li qed jghid li l-invoice falza ghax ghandha inqas sieghat minn

1665 tal-atti processwali.

dak li nizzel hu fil-workings, hu qal li d-difiza qed thawwad zewg affarijiet li m'

ghandhomx x'jaqsmu.

Bhala invoice jghid li harigha l-ewwel lill-Kunsill u ma

Ikkonferma li nhar l-1 ta' Gunju, 2005 hu kien Iż-Żurrieq u fl-invoice kien hemm

imnizzel li dan hadem erba' sieghat gewwa Wied tas-Saqwi l-Munxar mentri hu kellu

mnizzel sitt sieghat.

Hu qal li c-cheques kienu johorgu kollha l-istess, elf euro jew taht

Fir-rigward tal-Mulett qal li dan hu laqam fl-Gharb u hemm zewg familji, wahda fl-

Gharb u wahda Hansen.

Hu qal li t-triq li saret hi fl-istess post fejn hemm il-kamra

tan-nar t' Abdilla.

Id-difiza accenat illi Toni Tua nfatti ma kitiblux biex jikteb 'Triq

Hu kiteb 21 ta' Mejju, 2007

mar Sam, Triq tal-Mulett, sitt sieghat bis-Solar-35.

Fl-invoice li hu qed jallega li falza

Hu kkonferma li

marru jahdmu lil tal-Mulett fejn kienu rrangaw it-triq ghall-kamra li ghandu tal-

Mistoqsi jekk ghandux spjegazzjoni peress li dak li hu qed jallega bhala

jaqbel mal-workings tieghu, hu qal li m'ghandux

spjegazzjoni ghal dan.

Fir-rigward ta' Triq is-Summien Kercem u Xlendi road, L-Isla ukoll ikkombaccaw

il-workings mal-invoices.

F' tal-Fontana jidher li bhala sieghat hemm iktar imnizzlin

fil-workings milli fl-invoice.

F'ta' Sdieri l-Gharb ukoll fil-workings kien hemm

imnizzlin iktar sieghat milli kien hemm imnizzel fl-invoice.

sieghat biex jithallas izjed, hu wiegeb li le.

Hu qal li xoghol bil-high-up mas-CMU qatt m'ghamel.

Irrimarkat mid-difiza illi mill-

workings tieghu nhar it-3 u 7 ta' Frar 2005 hu kien qieghed Kercem b'high up, hu qal

li m'ghandux spjegazzjoni ghal dan.

Invoice ohra li allega li hi falza tirrigwardja xi xoghlijiet illi saru f' Lulju 2004.

Irrimarkat mid-difiza illi sa Ottubru 2004 kien ghad hemm is-Sur Paul Scicluna Bartoli flok

Toni Tua, hu jghid li dan mhux minnu.

Hu kkonferma li lil tal-Ministeru kien qalilhom li huwa xoghol bla tenders u parti

minnu sar fil-privat.

Mistoqsi dwar il-karattru tieghu hu wiegeb illi 'Jekk insib min

jipprova jgiddibbni jew jaghmel...iva nkun hekk'.

Accenat mid-difiza li l-Ministeru ma 40

hallsux hu qal 'inti thallas xoghol ta' avukat iehor?

Sussegwentament accena, meta gie suggerit li kellu jmur is-CMU sabiex jithallas, 'Kif

tmur is-CMU jekk m'ghandekx tenders ta' qabel!'

Hu ikkonferma illi meta ma thallasx

isemmilu dawk li kienu ghadhom pendenti kien jghidlu li dawk ghad iridu jaslu

Mistoqsi ghaliex hu insista li l-invoices huma vvintati hu qal ezempju li ma

indirizzi ma kien jghidlu xejn u jaghmel l-invoices kif kien jghidlu.

Hu qal li kien jaqta'

minn fuq u jibqa' bir-running balance.

Mistoqsi fuq certu postijiet li hemm fuq l-

L-Ispettur Rennie Mercieca Frantz xehed nhar id-19 ta' Mejju 2015 illi nhar it-8 ta' Marzu 2015

is-Sur Joe Spagnol Bonnici bhala segretarju permanenti gewwa l-Ministeru t' Ghawdex, kien talab

lill-Kummisarju tal-Pulizija jinvestiga xi allegazzjonijiet li kienu hargu fuq il-

Maltatoday rigward l-imputat fejn kien gie allegat illi dan kien holoq sistema fejn kien

qed isir xoghol fil-privat li mbghad jigu mhallsa mill-Ministeru t' Ghawdex.

stess u cioe', nhar it-8 ta' Marzu jghid li saret laqgha quddiem il-Ministeru t'Ghawdex

u gew issigillati xi ufficini fejn seta' kien hemm xi dokumenti relevanti.

Nhar id-9 ta' Marzu, 2015 jghid li tela' l-Ministeru t' Ghawdex flimkien ma ufficjali

ohrajn tal-pulizija sabiex tinbeda l-investigazzjoni.

f'Settembru 2014, Joe Mcclory maghruf bhala Ta' Schiro kien tkellem mad-Direttur Joe

Zina rigward pagamenti pendenti ghal xoghlijiet li kien ghamel imqabbad minn

Zina kien qallu biex ikellem lil Tua dwar dan u ma hallsux.

Portelli qal li ma kienx jaf b'dan ix-xoghol kollu u ma kienx awtorizzah.

meeting fejn Mcclory kien qalilhom li kellu jiehu madwar hamsin elf euro (€50,000) ghal

xoghlijiet li kien qabbdu Tua.

85 tal-atti processwali.

Fost il-pendenzi li Mcclory kien fadallu x'jiehu minghand il-Gvern kien hemm dawn

ix-xoghlijiet li saru m'CMU fuq ordni ta' Tua.

Joseph Zina kien gie nterrogat u qabel gie moghti d-debita twissija u inghata d-dritt

li jikkonsulta m'avukat, fejn kien tkellem ma' Dr Charles Fino.

Hu spjega illi kien ilu

direttur responsabbli ghad-Direttorat tal-Izvilupp u l-Progetti ghal madwar dsatax

(19) -il sena u Tua kien lahaq bhala officer in charge tul il-kariga tieghu.

Hu stqar

illi Tua gieli kien jordna xoghlijiet illi hu ma jkunx approva.

Qal li hu kien jiffirma

ghall-hlasijiet ta' dawn ix-xoghlijiet biss meta Tua jkun iffirma qablu biex b'hekk

ir-responsabbilta' taqa' fuq il-persuna li jkun ordna x-xoghol.

f'certu diffikulta' u kien anke ddiskutih mal-ex-Ministru Giovanna Tua.

din kienet qaltlu li dak li jordna zewgha kellu l-barka taghha wkoll.

Ikkonferma li kien

tkellem ma Mcclory u zamm ferm li l-ammont mitlub ma kienx dovut minghand il-

Xoghlijiet Pubblici, fejn qal li r-relazzjoni li kellu mal-imputat kien fuq xoghol.

kien spjega li l-unika problema li kellu mieghu kienu fuq nies illi Tua kien jaqla'

mill-guy ta' Briffa Said u jibghathom fuq xogholijiet.

Gie mitkellem Mario Khosla, assistent direttur taht Joseph Zina li spjega illi fis-

CMU normalment kien Tua li kien jivverifika u jiccertifika li x-xoghol ikun sar

Gew mitkellma wkoll Reno Chakour, Assistent Direttur tal-Progetti bejn 2010

u 2013 u lil George Foden li kien skrivan tas-CMU ghal dawn l-ahhar hamsa u ghoxrin

mitkellem u qal lu hu kien jiccertifika x-xoghlijiet illi kien imur hu fuq il-lant jara jsiru

u jarahom jintemmu.

Xoghlijiet ohra kien jghaddihom lil Tua biex il-karti

Gew mitkellma wkoll supplier u/jew kuntratturi bl-ismijiet Mario Spiteri Cornish, Teddie

Chalklin, Piju Mckeon u Peter Paul Zahra Conti kollha cahdu li tqabbdu jaghmlu xoghol fil-privat.

Louis Simon-Galea stqarr li qatt ma ta' servizzi lis-CMU meta kien hemm Toni Tua.

servizzi lill-Ministeru t' Ghawdex.

Hu ma tantx seta' jghid min fejn ihallsu Tua

ghax hu kien johrog invoice lill-consortium bl-isem ta' Apex, imbghad Apex tigbor il-

Fl-1 t' April 2015, il-Kummissarju tal-Pulzija kien avza lit-tim investigattiv li Joe

stqarrija.

Cauchi qal kemm kien ilu jahdem mal-Ministeru u kif mit-2006 waqfu

b'mod dirett u anke xoghol fil-privat.

Cauchi qal li baqa' ghaddej hekk minn 2006 sa

Wahda mill-ewwel bicciet ta' xoghol kienet giebja bejn il-Qala u n-Nadur fuq art

privata u li wara thallas ghaliha mill-Ministeru.

Cauchi qal ukoll li kien intalab

jaghmel xi xoghol fil-barriera ta' Sammy Khosla.

Dan ta' l-ahhar kien hallsu elfejn,

tmien mija u sitta' u tmenin euro (€2,886), pero' kien jonqsu jigbor madwar disat elef

Mcclory semma wkoll xi xoghlijiet li kienu saru ghall-Kunsill Lokali tal-

Gharb li jammontaw ghal madwar tlettax-il elf euro (€13,000) u li ghadu ma thallasx.

Xoghlijiet ohrajn li semma kien fir-restaurant li kellhom il-familja Zina bl-isem

Ishmael, xoghol qrib kamra tan-nar fil-Fontana, triq privata f' Kercem, diversi

moghdijiet fil-kampanja, xoghol ta' drenagg f'residenza privata gewwa l-Ghasri,

parkegg privat f'residenza barra mill-Gharb u hajt fi propjeta' privata wkoll fl-Gharb.

Debono kien jaghti struzzjonijiet lil Mcclory dwar kif ghandu johrog l-invoices.

kien jghidlu biex inizzel xoghlijiet ohrajn li kien jaf li kienu ghaddejin u allura Mcclory

qal li dawn kollha kienu dikjarazzjonijiet foloz.

Cauchi tenna li hafna mix-xoghlijiet li

saru fil-privat specjalment dawk qrib tal-elezzjoni ta' 2013 ghadu ma thallasx

Kien kellem id-Direttur Joseph Zina li qallu li la ma approvahomx hu u

Tua u dan qallu li kien ser jghinu, u ghaddielu ghaxart elef (€10,000) fi flus

Ftit wara ghaddielu ghaxart elef (€10,000) ohra fi flus kontanti u ghalhekk

kien fadallu jigbor madwar tletin elf (€30,000).

tieghu kien ilu ggaraxjat sitt snin, u ghadda l-log book lill-pulzija biex jikkonferma

Mcclory wera lill-pulzija wkoll xi noti ta' struzzjonijiet ta' kif kellhom johorgu l-

Xehed ukoll illi nhar it-2 t' April, 2015 daru tnejn u ghoxrin post ma' Mcclory fejn hu

ndikalhom fejn kienu saru x-xoghlijiet.

Fis-6 u 7 t' April sar ezercizzju ta' gbir

ta'dokumenti relatati mal-pagamenti ta' Mcclory mill-Ministeru ta' Ghawdex.

14 t' April saret it-tieni ntervista ma Joe Mcclory fejn ta' rendikont iktar dettaljat u qal

ukoll li hafna mix-xoghlijiet kienu ordnati li jsiru qrib l-elezzjonijiet.

beneficcjarji ta' dawn ix-xoghlijiet fosthom David Vella Grech Harrison, Paul u David Zina

Brigar xoghol ukoll biex jigu rintraccati ricevuti ta' hlas, noti ta' deliveries tax-xoghol u

Xehed illi l-pulzija rnexxilha ssib id-

delivery notes tal-konkos li gie moghti fil-postijiet kollha li semma Mcclory illi hadem

Id-delivery notes irrizultaw kollha kontrafirmati mill-imputat

Ingabru wkoll dokumentazzjoni minghand Joe March relatata mal-hlasijiet

u dokumenti originali li hu kellu min-naha tieghu minhabba li hu kien imexxi l-

dan ezercita d-dritt tieghu tas-silenzju.

Hu ghazel li ma jikkonsultax m'avukat.

sostna li hu u anke forsi l-familja tieghu bdew jintuzaw bhala ballun politiku.

Fil-5 ta' Mejju 2015 rega gie mitkellem u dan rega ghazel li

ma jikkonsultax m'avukat u li jezercita d-dritt tas-silenzju.

John De Roemer xehed nhar it-2 ta' Gunju 2015 fejn qal li hu jokkupa l-kariga ta' Segretarju

Permanenti fil-Ministeru t' Ghawdex.

Spjega illi nhar it-8 ta' Marzu 2015 deher rapport

fil-MaltaToday dwar allegat xoghol li sar Ghawdex, ittihdet decizjoni li jsir rapport

sabiex il-pulzija tinvestiga dan.

Dakinhar stess gew team ta' pulzija li ssigilaw l-ufficini

L-ghada 9 ta' Marzu jghid li kien spjega lill-pulzija illi f' Ottubru 2014, kien hemm

persuna li ried ikellmu dwar xi flus li kellu jiehu.

Kien kellem lid-Direttur Zina fejn

385 tal-atti processwali.

spjegalu li kellu jithallas ta xi xoghlijiet u li kien baghtlu email.

nhar it-12 ta' Settembru imma lilu kien baghtilu nhar l-10 t' Ottubru.

Fis-17 t' Ottubru sar meeting ma' Cauchi fil-prezenza tal-Ministru.

xoghol fil-privat, il-Ministru ma xtaqx ikompli l-meeting u allura dan tkompla fil-

prezenza ta' chief of staff in-Nutar Christian Bond, kif ukoll l-advisor tal-Ministru

Xehed illi hu ilu f'dik il-pozizzjoni minn April 2014 u ma Tua qatt ma ltaqa'.

il-meeting is-Sur Is-Swieqi qallu li jista' jinkrimina ruhu u qallu li qabel ikompli jista'

jigi protett bil-Whistleblower Act.

Kien ghaddilhom lista tax-xoghlijiet li saru fil-privat.

Spjega kif Cauchi kien qalilhom li Debono kien jghidlu biex johrog invoice fuq xi Wied

mentri x-xoghol ikun sar fil-privat.

Kien qalilhom ukoll li hemm around hamsin elf

euro (€50,000) bilanc x'jithallas u 75% minnhom xoghlijiet li saru fil-privat.

Spjega illi f' 8 ta' Marzu 2015 gew issigillati diversi ufficini u sussegwentament gew

Mario Abela Hill xehed nhar it-2 ta' Gunju 2015 fejn qal li hu jokkupa l-pozizzjoni ta'

Direttur Generali Operations fil-Ministeru t' Ghawdex u li ilu l-Ministeru mill-1988.

Ikkonferma li ilu jaf lil Tua ghal diversi snin bhala ufficjal tal-Gvern u indikah fl-

Qal li ghamel zmien jahdem il-Public Works, in charge ta' CMU.

Spjega illi s-

CMU jaghmlu xoghol ta' manutenzjoni, kostruzzjoni tal-retaining walls, bini ta' hitan

tas-sejjieh u resurfacing ta' farm access roads.

rigward xoghol ghax kien jikkomunika direttament mas-Sur Portelli.

dokumenti li gew elevati, gie elevat il-personal file tas-Sur Tua u xi payment

Anna Maria Kenely xehedet nhar it-2 ta' Gunju 2015 fejn qalet li hi tokkupa l-

pozizzjoni ta' Senior Principal ghal Ministeru t'Ghawdex u Customer Services.

li lil Tua tafu di vista u li kien impjegat mas-CMU minn 13/08/1987 sa

390 tal-atti processwali.

394 tal-atti processwali.

l-allura Supretendent Paul Xuereb Ungaro xehed nhar is-7 ta' Lulju 2015 u qal li nhar it-8

ta' Marzu 2015 flimkien ma' pulizija ohrajn gie ordnat sabiex jitla' Ghawdex jiltaqa'

mal-Perm Sec. tal-Ministeru t' Ghawdex u jigu sigillati xi lokazzjonijiet u dan peress li

kien hemm xi files fihom fejn kien hamm l-allegazzjoni li seta' kien hemm xi haga ta'

rcevuta fuq il-post.

Nhar is-17 ta' April 2015 kien mar gewwa l-barriera ta' Bazoru fin-Nadur fejn Assunta

Tua kienet ghadditlu xi kotba tal-ircevuti, xi invoice books u delivery books u taghha

L-allura spettur Yvonne Dedic xehedet nhar is-7 ta' Lulju 2015 flimkien ma'

pulizija ohrajn giet ordnat sabiex titla' Ghawdex ghal meeting li sar fuq barra tal-

Ministeru t' Ghawdex fejn prezenti kien hemm il-Perm Sec.

Operations u Eugene Spiteri Cornish bhala Assistent Direttur Corporate Services.

issigillati diversi ufficini fejn kien hemm dokumenti li potenzjalment setghu ikunu

relevanti ghall-investigazzjoni.

Gie ssigillat ukoll il-bini gewwa x-Xewkija maghruf

Qalet illi dan sar ghax kien

hemm allegazzjoni fuq uzu hazin ta' rizorsi tas-CMU ghall-uzu privat.

PC 1305 Silvio Celeste xehed nhar is-7 ta' Lulju 2015 u qal li nhar it-8 ta' Marzu 2015

flimkien ma' pulizija ohrajn gie ordnat sabiex jitla' l-Ministeru t' Ghawdex biex

jissigillaw xi ufficini fejn kien hemm xi allegazzjonijiet li saru fil-konfront tas-Sur

Gew issigillati l-ufficini li kien indikalhom il-Perm.

issigillati wkoll il-bini gewwa x-Xewkija maghruf bhala Kajselli u l-Works Department

Spjega li kien akkumpanja wkoll lis-Supretendent Caminiti nhar is-17 t' April meta

mar ikellem lil Assunta Tua ta' P and J Tua, fejn kienet ghadditilhom xi

417 tal-atti processwali.

419 tal-atti processwali.

421 tal-atti processwali.

In kontro-ezami jghid li hu kien qed jakkopanja s-superjuri tieghu u kull ma kien

involut biex jissigilla u kien wahhal il-katnazzi mal-bibien.

WPS 103 Marcelle Scerri xehedet nhar is-7 ta' Lulju 2015 flimkien ma' pulizija

ohrajn giet ordnata sabiex titla' Ghawdex gewwa l-Ministeru ghal Ghawdex sabiex

jigu ssigillati diversi ufficini u kmamar li fihom seta' kien hemm xi evidenza li

ghandha x'taqsam mal-allegazzjoni li saret fil-konfront ta' Anthony Tua,

allegazzjoni ta' uzu hazin minn rizorsi ta' CMU.

Kienu gew issigillati wkoll il-bini

Nhar id-9 ta' Marzu 2015 bdew bl-investigazzjonijiet u flimkien ma PC 288 Patrick

Connor evelvaw diversi dokumenti mill-Ministeru, fosthom payment vouchers,

Nhar it-2 t' April flimkien mal-Ispetturi Rennie Bilke u Ian Busuttil Dougall iltaqghu ma

Joseph Mcclory gewwa l-Gharb u ha hadhom fil-postijiet fejn kien allegat li saru dawn

Marsaxlokk dan marru d-dar ta' Mcclory fejn ghaddilhom xi dokumenti,

migbura go file fosthom noti bil-kitba ta' Tua bi struzzjonijiet ghal Mcclory kif

Nhar is-6 t' April flimkien mal-Ispetturi Rennie Bilke u Ian Busuttil Dougall u PS 476 Shaun

Saillard marru flimkien il-Ministeru u sabu l-payment vouchers li kienu relatati ma'

tlieta u ghoxrin (23) remittance advice li kien ghaddilhom Mcclory fil-file.

Nhar id-29 ta' April kienet prezenti ghar-raba' intervista li saret lil Anthony Tua

fejn inghata t-twissijiet kollha skond il-ligi u rrinunzja ghall-jedd tal-parir legali.

Nhar id-9 ta' Mejju marret mal-Ispettur Busuttil Dougall gewwa s-CMU fejn gew mghoddija l-

Qalet ukoll li kienet prezenti ghal diversi stqarrijiet li l-Ispettur Busuttil Dougall ha lin-nies li

kienu propjetarji tal-postijiet li jissemmew fejn saru x-xoghlijiet.

424 tal-atti processwali.

In kontro-ezami tghid li ma tistax tghid l-allegazzjoni kontra Tua minn fejn kienet

gejja ghax hi hadet struzzjonijiet minghand is-superjuri taghha fejn qalulha li kienu

sejrin jissigillaw post sabiex tigi ppreservata evidenza li tista' tkun relatata ma'

dokumentazzjoni li jinsabu fil-Ministeru u fis-CMU.

Mistoqsija mid-difiza jekk Joseph

allegazzjoni fil-konfront ta' Tua, hija tghid li le.

Hi qalet li semghetu jilmenta li

kien ghadu ma thallasx ta' dawn ix-xoghlijiet.

Qalet ukoll li semghet li ser jinghata l-

protezzjoni ta' whistleblower l-ewwel darba nhar it-2 t' April, 2015.

jekk il-pulizija tkellmet ma Mcclory ma kellmitux fil-prezenza taghha.

PS 476 Shaun Lagana’ xehed nhar is-7 ta' Lulju 2015 fejn qal li l-involviment tieghu

beda nhar id-9 ta' Marzu meta kien tela' ma xi kollegi tieghu gewwa l-Ministeru t'

Ghawdex fejn gew elevati certu dokumenti fosthom commitments list ta' bejn is-snin

2012 u 2015, kif ukoll xi invoices.

Nhar it-2 t'April flimkien mal-ispetturi Bilke u Busuttil Dougall kienu saqu wara Joseph

Mcclory u dan sabiex urihom ix-xoghlijiet li kien ghamel u wara baqghu sejrin id-dar

tieghu fejn hemmhekk kien ghaddilhom xi files li kienu jikkonsistu f'xi xoghlijiet li hu

Nhar is-6 t' April flimkien mal-Ispettur Busuttil Dougall marru flimkien il-Ministeru u gabru

xi dokumenti li kellhom x'jaqsmu mal-investigazzjoni.

In kontro-ezami jghid illi hu ma kienx jaf b'dawn il-postijiet li Cauchi beda johodhom

fihom minn qabel.

Qal li fil-prezenza tieghu ma ssemmewx flus.

Spjega li dahal fid-

dar ta' Cauchi wara imma ma dahalx fid-diskussjoni dwar il-file.

PC 896 Robert Phillips xehed nhar is-7 ta' Lulju 2015 u qal li nhar is-7 t' April 2015

433 tal-atti processwali.

436 tal-atti processwali.

Nhar it-13 t' April, 2015, xehed li kienu marru l-Lands Department u l-Land Registry

sabiex jistabilixxu liema huma l-artijiet tal-gvern .

Nhar is-17 t' April, 2015 kien ukoll xhud ta' statement ta' David Vella Grech, li huwa s-

Sindku tal-Gharb.

Nhar il-21 ta' April, 2015 kienu marru ghand l-Accountatnt Josef March fejn kien

ghaddilhom invoices payments tal-consortium tal-concrete li taghha kien jaghmel

Nhar it-22 t' April, 2015, kien xhud ta' statement ta' George Agius Ciscaldi, George Cuschieri

Nhar it-23 t' April, 2015, kien xhud ta' statement ta' Anne Bond.

Nhar it-28 t' April, 2015, kien ukoll xhud ta' statment ta' Anthony Tua li gharaf fl-

Gharaf ukoll il-firem relattivi fuq l-istqarrijiet.

siegha arrestat.

Jikkonferma wkoll li Tua ezercita d-dritt tas-silenzju u qal il-kliem

li kien qed jintuza bhala ballun politiku.

Sa fejn jaf hu Joseph Mcclory ma kienx arrestat

Xehed li nhar it-8 ta' Marzu ma kienx xoghol.

PC 288 Patrick Bongailas xehed nhar is-7 ta' Lulju, 2015 fejn qal li nhar id-9 ta' Marzu,

2015, hu u s-surgent 103 Marcelle Rickett elevaw xi dokumenti u payment vouchers

Sussegwentament marru l-ufficini tas-CMU

u elevaw il-ledgers.

PS 559 Jason Deguara Caruana Gatto xehed nhar is-7 ta' Lulju, 2015 u kkonferma rapport CFJ01 folio

Dan kien rigward hajt perikoluz, li wara li kien kellem lis-sid, George

Portelli Theuma li ma jafx min kien ghamlu dan ir-rapport.

441 tal-atti processwali.

442 tal-atti processwali.

li ma jistax jikkonferma jekk dan kienx il-post li kienu qed jitkellmu fuqu, b'referenza

ghas-sett ritratti.

pubblika u jista' jkun li gieli kellmu.

Dottor Christian Dalmas xehed nhar is-26 t' Awwissu, 2015 fejn qal li kien

jipprattika bhala nutar u li bhalissa kien Chief of Staff fil-Ministeru t'Ghawdex.

illi nhar is-17 t' Ottubru, 2014 sar meeting ma' Joseph Mcclory fejn prezenti kien hemm

il-Perm Sec.

Mcclory beda jaghmel diversi allegazzjonijiet fi zmien illi Debono kien imexxi s-CMU.

Hu indika lill-imputat u spjega li Mcclory kien qalilhom li kellu jiehu xi flus pendenti,

madwar hamsin elf euro (€50,000) u li madwar hamsa u sebghin percentwal (75%) tax-

xoghlijiet saru fil-privat.

L-invoices kienu johorgu li x-xoghol sar go xi wied mentri fil-

verita' jkun sar fil-privat.

Spjega li semma l-Brookies Restaurant, postijiet fl-Gharb u xi postijiet ohrajn li ma

Waqt il-laqa' semma li dan kien kaz ta' whistleblower.

investigazzjonijiet interni b'kawtela.

Qal li hu halla f'idejn is-Sur Spagnol Bonnici.

Spjega wkoll

illi gimghat jew xhur wara kien cempillu Mcclory u qallu li xtaq jiltaqa' mieghu izda

mhux fil-Ministeru.

Kien mar jiltaqa' mieghu u mar fejn it-tieqa tal-karozza tieghu,

kien agitat u qallu li kien imbezza ghax kien qed jirriskja li jaharqulu kollox.

avzaw li kien ghaddej process intern u kien issuggerilu li jfittex avukat ta' stoffa sabiex

jikkawtela d-drittijiet tieghu.

Din il-laqgha saret fix-Xitwa u qabel dahlu l-pulizija.

Marthese Attard Sacco xehedet nhar is-26 t' Awwissu, 2015, fejn qalet illi hi

Spjegat illi nhar is-17 t'

Ottubru giet imsejjha ghal-laqgha fejn prezenti kien hemm ukoll Christian Bond, il-

files u jghidilhom dwar xoghlijiet li kien ghamel taht l-amministrazzjoni l-ohra.

464 tal-atti processwali.

468 tal-atti processwali.

illi hi ma kienitx tafu u dakinhar qalilhom li hu kuntrattur.

Cauchi kien qalilhom li

baqalu jiehu madwar hamsin elf euro (€50,000) f'bilanc pendenti tax-xoghlijiet li kien

ghamel u li saru f'propjeta' privata u li per ezempju kienu jinkitbu li saru f'widien.

qalilhom li kien imqabbad minn Anthony Tua li hi gharfet fl-awla.

semma xi kantina u sqaqien imma ma tiftakarx iktar.

Spjegat illi ma regghetx ratu

aktar, imbghad halliet f'idejn il-Perm Sec bhala kap tac-Civil.

Amity Loffreda(Lofreda) xehedet nhar is-26 t' Awwissu, 2015 fejn qalet li hi tokkupa l-kariga ta'

co-ordinator fil-Ministeru ghal Ghawdex.

Spjegat li kienet imsejjha ghal-laqgha fis-17

t' Ottubru, fejn Joseph Mcclory kien qed jghidilhom li hu ghandu x'jigbor ghal xoghlijiet

li hu kien ghamel fil-passat fuq ordni ta' Anthony Tua.

Kien semma li l-bilanc

pendenti kien ta' madwar hamsin elf euro (€50,000).

Lis-Sur Mcclory ma kienitx tafu, pero kien qalilhom li hu kuntrattur.

Qalet li hu

prattikament beda jinsisti ghall-flus.

Semma' xi LAs li kienu johorgu mid-Dipartiment

tat-DPD, pero' qal li kien jaghtih xi ordnijiet ukoll is-Sur Tua.

Spjegat li hi taf is-

Ma tiftakarx li kien ghamel xi

allegazzjonijiet waqt il-laqgha.

Qalet li semma xi garaxxijiet, sqaqien u kantini.

Minn dakinhar ma kelliex iktar x'taqsam u hadha

In kontro-ezami qalet li din il-laqgha ma damitx iktar minn siegha.

Waqt il-laqgha

semma l-Gharb, il-futbol ground u s-Sindku.

semma garaxxijiet u kantini waqt ir-rakkont tieghu filwaqt li ghamel referenza ghall-

karti li kellu.

Ikkonfermat illi Mcclory kien ilmenta wkoll dwar xi xoghlijiet li ghalihom

ukoll kien ghadu ma thallasx u li kienu saru fil-farm tax-Xewkija. ma kienitx taf jekk

Cauchi ghadux jaghmel xoghlijiet Ghawdex.

George Hildebrandt xehed nhar is-26 t' Awwissu, 2015 fejn qal li jahdem bhala skrivan is-

CMU fi hdan il-Ministeru ghal Ghawdex u ilu hemm tnejn u ghoxrin (22) sena.

li xogholu hu ta' procurment officer, jaghmel LPOs (Local Purchase Orders) skond l-

471 tal-atti processwali.

476 tal-atti processwali.

Hu jzomm records ta' dawn.

Jghid li hemm tlett

Din is-sistema kien bdiha hu fuq parir tal-works.

Qal li s-Sur

Debono kien il-head tieghu ghal madwar ghaxar snin.

Spjega illi normalment invoices kienu jigu quddiemu.

Normalment l-invoices ikunu

ffirmati mis-supervisor illi jkun ircieva x-xoghol.

jiccertifika l-invoice u jaghtiha lil head tieghu.

Il-head, u dak iz-zmien Debono, kien

Wara l-invoice mal-LPO titla' t-Tezor Ghawdex.

l-ammont kien ikun konsiderevoli, kien jiffirma wkoll id-Direttur li dak iz-zmien kien

Wara li jiffirmahom Portelli ma kienx jaf x'jigri minnhom.

Qal li s-Sur Cauchi ilu jafu bhala kuntrattur li kien jiehu tenders fuq bobcats,

Ix-xoghol li kien jinghata hu kien bil-period contracts

u ma jafx qatt inghatax xoghol b'direct order.

Kien jikkonferma ma haddiehor fuq il-period contract li ghalih hu ma kellux

Hafna drabi kien jafda lil Mcclory li kien jghidlu li nbidlet it-tender u jghidlu

kemm fadallu.

Hafna drabi kien jigri hekk imma meta jigi daru mal-hajt kien jipprova

jikkomunika mal-Accounts, it-Tezor.

Muri bosta dokumenti, ghalkemm jindika li xi firem jahseb li huma ta' Anthony

Tua, hu qal li ma jistax jahlef fuq firem ghax fuq il-firma tieghu stess seta' jahlef.

Spjega li qatt ma hareg fuq lant tax-xoghol, dejjem fuq l-iskrivanija.

jikkwerja fuq invoices.

In kontro-ezami qal li s-CMU ilha mwaqqfa madwar tnejn u ghoxrin (22) sena u li

wara li rtira is-Sur Paul Scicluna Bartoli kien gie is-Sur Tua floku.

Ikkonferma li saru xi

xoghlijiet hekk kif imnizzel fil-ledgers fuq Sannat, Kercem u Xewkija football grounds.

Xehed illi s-CMU jaghmlu hafna xoghol lil NGOs u sahansitra hemm min idur il-

grounds u jiehu hsiebhom.

Spjega illi gili saru xi xoghlijiet fil-korsa taz-zwiemel u

Ikkonferma illi parti mill-budget taghhom imur ghal toroq pubblici.

ukoll l-sports facilities u access farm roads.

Ikkonferma li jaqghu taht ir-remit tas-CMU

issues ta' gharghar li jinkludi tindif ta' triq u li jergghu jinbdew hitan li jkunu waqghu.

Ikkonferma dak li qal id-difiza meta ghamel referenza ghal Dok JG1 dwar ir-remit ta'

CMU u tenna li gili kien hemm PQs illi kkonfermaw dak li qal hu.

Mistoqsi jekk

innutax xi haga hazina fid-dokumenti u cioe' anke LPOs li ghamlu referenza ghalihom

il-prosekuzzjoni wiegeb illi kiku kien jaf li hemm xi haga hazina kien jigbed l-

attenzjoni u ma jidholx fiha.

Mistoqs mid-difiza jekk Mcclory kienx jipprovdi hiring of

Ikkonklkuda billi

qal illi s-suppliers kollha jgibu l-invoice according ta'dak ix-xoghol illi jkunu ghamlu

George Plum rega' xehed nhar id-19 ta' Frar, 2020, in kontro-ezami fejn ikkonferma

illi hu penzjonant u li kien ghamel tnejn u ghoxrin sena s-CMU, u hadem ma nies

kemm qabel u kemm wara l-imputat.

Xogholu kien li jaghmel il-Local Purchase Orders

Biex jaghmel dan, irid ikun hemm invoice jew requisition biss u l-invoice issir

Requisition hija talba ghax-xoghol li jkunu jridu jissuplixxu fuq is-site of work.

Ikkonferma wkoll illi l-invoice li mbghad johrog l-LPO maghha tkun qed issir ghax

ikun hemm bzonn li jsiru xoghlijiet.

Qabel mad-difiza meta qal li x-xoghol seta' johrog

Fi zmienu qal li meta jehles il-process tal-LPO, din tmur

il-Vetting Section fit-Tezor.

kien ikollu jerga' jibda kollox mill-gdid u jqabbzuwilu fuq cucata.

Jekk ma jkollhom

xejn hazin hafna drabi kienu jmorru ghand Portelli d-Direttur sabiex jiccertifika,

imbghad it-Tezor, il-Payments Section, jipprocessaw l-invoice ghall-pagament.

illi l-ircevuti gili kienu jaslu ghandhom u gili kienu jmorru direttament ghand it-Tezor.

Hu kien izomm kopja tal-LPO u l-originali dejjem tmur it-Tezor.

In ri-ezami spjega li hu kien johrog l-LPO mis-sistema, jaghtiha l-officer in charge u

Spjega u kkonferma illi l-unika

diffikulta' ta' hlasijiet, kienet tirrigwardja lejn l-ahhar tas-sena ghax il-vot ikun wasal

biex jispicca jew intuza kollu u jkunu qed jistennew il-financial year li jmiss.

dewmien ta' pagamenti jghid li qatt ma kien hemm xi kuntrattur li lmenta maghhom

L-aghar ipotesi li kellu per ezempju hlasijiet dovuti f' Novembru,

1532 tal-atti processwali.

Mariosa Depares Valenzia xehedet nhar is-26 t' Awwissu, 2015, fejn qalet li l-pozizzjoni taghha

Kienet ilha hemm mis-sena 1996 u xogholha

filing, pero' tiehu hsieb leave u petrol.

Gharfet lill-imputat u tghid li kien head tal-

Qalet li qatt ma marret fuq lant tax-xoghol u qatt ma ccertifikat xoghlijiet.

Sur Debono qatt ma ghaddielha dokumenti ghall-hlas.

Maryanne Megahern xehedet nhar is-26 t' Awwissu, 2015 fejn qalet li hi tahdem bhala

kienet ilha tlettax (13)-il sena.

Spjegat illi jigu LPOs u l-invoices li jkunu certified correct u bhala accounts johorgu l-

biex minn hemmhekk jinhareg ic-cekk.

L-LPOs u l-invoices jigu mid-diversi sections

Spjegat illi hemm il-head office, il-Works, l-Agrikoltura

Certified correct isiru mill-officer

in charge jew minn min ikun xtara l-oggett li jkun.

Bhala procedura huma kull ma

jaghmlu jikkonfermaw il-firem, u fejn ikun hemm bzonn il-firem tad-Direttur u

jghaddu ghall-pagament.

Ikun hemm bzonn il-firma tad-Direttur generalment meta l-

pagament jaccedi il-€500.

fuqha.

Mistoqsija x'inhuma payment vouchers tghid li biex ikun jista' johrog cekk is-

Spjegat li l-code

tad-dipartiment taghhom hija 98 u kull payment voucher li johrog jibda b'dan in-

Meta is-supplier jircievi c-cheque, hu jkun obbligat igib fiscal receipt u tigi

attached ma'dak il-pagament partikolari.

Filwaqt illi mis-sections l-ohrajn qabel

jghaddu LPO jcemplu l-accounts, fil-kaz ta' CMU le u m'hemmx raguni partikolari

Ikkonfermat illi Joe Mcclory qatt ma mar ikellimha dwar pagamenti.

Denise Miftah xehedet nhar is-26 ta' Awwissu, 2015, fejn qalet li tahdem bhala

507 tal-atti processwali.

510 tal-atti processwali.

516 tal-atti processwali.

t'Ghawdex u ilha hemm tlettax (13)-il sena.

Xoghlha kien li jigu l-batches, fejn ikun

hemm l-invoices kollha u l-payment vouchers, tiffajljahom u timxi fuq fiscal receipts.

Tikkonferma li kienet ghaddiet certu dokumenti lill-pulizija u murija lilhom

ikkonfermat x'inhuma.

Alexandra Mejlag xehedet nhar is-26 t' Awwissu, 2015 fejn qalet li tahdem il-

Spjegat illi hi taghmel

il-payment vouchers biex johrog ic-ceque halli jithallas l-individwu, kif ukoll tahdem ir-

recurrent ta' department 96, il-Corporate Services.

Spjegat ukoll illi l-accounts

maqsumin fi tlett dipartimenti, in-96 li hu Corporate, 97 il-Customer Services u 98

Xoghol mas-CMU ma jidhrilix li kellhom x'jaqsmu.

Is-Sur Joe Felice xehed nhar is-26 t' Awwissu, 2015 fejn qal li hu accountant u

Fil-bidu tal-

karriera tieghu kellu xi klijenti li xtaqu jaghmlu joint venture, fil-bidu kienu tlieta, u

Il-Gvern jordna s-supply jew minghandu direttament

jew minghand il-kuntratturi u fl-ahhar tax-xahar tinhareg invoice tas-supplies kollha

li jkun hemm dak ix-xahar.

L-invoice tmur il-Ministeru u l-Ministeru jhallsu u hu

jqassam Il-flus skond il-kuntrattur min ikun ghamel is-supply.

Jippruvaw li kulhadd jiehu xoghol l-istess, perezempju jekk

ikun xoghol qrib ix-Xewkija jghidu lil Gatt speci l-iktar kuntrattur li jkun qrib.

haddiema draw il-kuntratturi allura jcemplu direttament.

Spjega illi jekk fl-ahhar tax-

xahar jara li ezempju ordnaw hafna minghand Gatt, icempel CMU u jghidilhom

Kull kuntrattur ghandu ktieb tad-delivery notes.

Kopja ta'din id-delivery note tmur CMU jew Public Works, kopja tmur ghandu u

kopja jzommha l-kuntrattur.

Qal li fuq il-

lant tax-xoghol qatt ma mar u mas-Sur Tua qatt ma tkellem.

519 tal-atti processwali.

71 Fol 521 tal-atti processwali.

diffikulta' lil George Foden kien ikellem u l-ufficju tal-pagamenti tal-Ministeru ghal

Fl-ahhar indika lill-imputat fl-awla.

Is-Sur Anton Sankoh xehed nhar

is-26 ta' Awwissu, 2015 fejn prezenta

traskrizzjonijiet ta' seba' DVDs immarkati bhala AD2, AD3, AD4, AD5, AD6, AD7,

Dawn huma traskrizzjonijiet tal-interviews ta' Anthony Tua.

ghazel li ma jwegibx ghall-mistoqsijiet lilu maghmula u dan ghaliex kien qieghed

ihoss li din kienet loghoba politika.

Assunta Potter xehedet nhar is-26 t' Awwissu, 2021 fejn qalet li hi clerk ma P&J

Debono Construction li hija kumpanija li ilha tezisti ghoxrin sena u taghmel xoghlijiet

ta' trinek, twahhal arbli, xoghol ta' konkos u materjal.

Hija kumpanija ta' huta s-subien

Peter u Joey u hi taghmel bookkeeping.

Meta l-Gvern ikun irid ix-xoghol minghandhom

icemplu lil huha dirett fuq il-mobile.

Meta jcemplu lil huha, ix-xufier li jkun sejjer ghax-xoghol

jiehu d-delivery note u kemm tigi ffirmata fuq il-post tax-xoghol minn min ikun hemm.

Jekk ma tigix iffirmata fuq il-post tax-xoghol imorru biha CMU u jekk ma jkun hemm

hadd, kien jigi jigborha mill-ufficju.

Is-CMU kien jiffirmaha Toni Tua li gharfet fl-

Sabiex isir il-hlas hi tikteb id-data tad-delivery note, il-kwantita' u fejn mar ix-xoghol

bin-numru tad-delivery note u tohodhom lil Joe March.

books u l-invoices li gew elevati minn ghandhom.

Joseph Sammut Pirotta xehed nhar is-26 t' Awwissu, 2015 fejn qal li llum il-gurnata

penzjonant imma kien jahdem bhala supervisor CMU minn 1987/1988 sa 2010.

Xogholu kien li jaghti x-xoghol lill-haddiema fuq direzzjoni tal-imghallmin u jara

527 tal-atti processwali.

571 tal-atti processwali.

574 tal-atti processwali.

ghandhomx bzonn xi haga.

lanqas tghoddhom fuq subajk.

Joseph Szabadka rega' xehed nhar is-7 ta' Ottubru 2015 u muri diversi dokumenti,

jaghraf il-firma tieghu fuq dokument D386, D394 u D447, izda fuq id-dokumenti l-

ohrajn mhux cert. il-firem l-ohrajn ta' hdejn tieghu qal li ma jarafhomx.

Hu ghal dawn

kien jiffirma sabiex jikkonferma li saru x-xoghlijiet.

li huma tieghu, pero ma jiftakarx x'kien id-dokument.

D1002 jghid li hemm il-firem tieghu, kif ukoll fuq D1005 u D1012.

In kontro-ezami jikkonferma illi fl-ewwel batch ta' dokumenti li gie muri, hu ma setax

jikkonferma dejjem jekk il-firma kienitx tieghu ghaliex il-firma l-ohra li kien hemm

kienet tixbah hafna lil tieghu.

Ikkonferma illi fejn hu ma kienx daqshekk cert kien

hemm din il-problema tat-timbru ta' certified true copy li kienet qisu qed tahbi l-firma

Dottor Martin Triolo xehed nhar is-7 t' Ottubru 2015 fejn xehed li ha kampjun tal-

firem u kitba ta' Anthony Tua, kampjun li esebixxa fuq Dok MB1 konsistenti minn

Talab il-Qorti sabiex jirtira l-istess document.

Talab ukoll sabiex jirtira

document JCC, document JC, document MG u document CF. il-Qorti awtorizzatu

Dottor Martin Sehloho rega' xehed nhar it-13 ta' Jannar 2016, fejn ipprezenta ghaxar

dokumenti kontinenti kaligrafija u firem ta' Joseph Mcclory, pprezentati bhala Dok.

MB2 u l-Qorti awtorizzatu jirtirahom sabiex ikun jista' jespleta l-inkarigu tieghu.

xehed ukoll nhar it-13 ta' Jannar 2016, fejn ipprezenta ghaxar dokumenti kontinenti

kaligrafija u firem ta' Joseph Mcclory, pprezentati bhala Dok.

MB2 u l-Qorti

598 tal-atti processwali.

584 tal-atti processwali.

829 tal-atti processwali.

829 tal-atti processwali.

awtorizzatu jirtirahom sabiex ikun jista' jespleta l-inkarigu tieghu.

hu79 xehed nhar is-6 t' April, 2016, fejn informa l-Qorti li ghadu ghaddej fil-process tal-

analizi koparattiv u finalment rega' xehed80 nhar il-5 t' April, 2017, fejn qal li kien

nominat sabiex jiehu kampju tal-firem ta' Anthony Tua u Joseph Mcclory u jaghmel

ezami komparattiv tal-kitba u l-firem ma' dokumenti li hu kien eleva.

Minn elf u disa'

(1,009) firem, mitejn u tmienja (208) minnhom setghu saru minn Anthony Tua.

Spjega illi Tua juza zewg firem, wahda ghal fini ta' xoghol u wahda ghall-hajja

Il-konkluzjonijiet kienu illi mitejn u tmien (208) firma li nstabu fuq id-dokumenti fil-

maggor parti li huma l-LPOs u c-certifikazzjoni tal-invoices huma ta' Anthony

Il-kitba fuq document JC hija maqsuma fi tnejn – hemm kitba ta' Joseph

nkiteb minn Mcclory u l-kumplament minn Tua.

Fil-konfront ta' Mcclory kull ma

rrizulta l-firma tieghu fuq ir-ricevuti fiskali u l-kitba b' linka hamra fuq document JC.

Hu pprezenta r-rapport tieghu mmarkat bhala Dok.

l-allura Dr Grazio Grech Bickle xehed nhar is-7 t' Ottubru 2015 fejn qal li kien konsulent

Lejn l-ahhar t' Ottubru 2014 kien gie mghajjat ghal laqgha,

fejn prezenti kien hemm il-perm sec.

Lil dan ta' l-ahhar, maghruf bil-laqam ta' Ħaż-Żabbar, kien jafu peress li kien klijent tieghu f'kawza civili snin qabel.

Din il-laqgha

damet madwar siegha fejn Mcclory beda jallega illi kellu jiehu madwar hamsin elf euro

(€50,000) ghal xoghlijiet li kien ghamel that l-amministrazzjoni precedenti.

li gew invoiced li saru fi propjeta' pubblika meta fil-verita' dawn ix-xoghlijiet saru fi

propjeta' privata.

Cauchi kellu zewg files mieghu u meta beda jirrakonta qallu sabiex

joqghod attent ghax jekk dan kien minnu setgha jinkrimina ruhu.

ssemmew xi passaggi fit-toroq, xi garaxxijiet, isemma' l-Brookies restaurant, il-ground

tal-futbol tal-Gharb u propjetajiet hekk.

929 tal-atti processwali.

1117 tal-atti processwali.

587 tal-atti processwali.

Harsa lejn id-dokumentazzjoni qal li ma jiftakarhomx u hu ma ha l-ebda azzjoni ghax

hu advisor u ma jaghmilx parti mic-Civil.

L-azzjoni sussegwenti ttihdet mill-perm. sec.

Spjega li s-Sur Mcclory kien qalilhom li kien Anthony Tua, ir-ragel tal-ex Ministru

ghal Ghawdex, li kien qabbdu jaghmel dawn ix-xoghlijiet.

Qal li kien jaf li l-imputat

jahdem mad-Dipartiment tax-Xoghlijiet Pubblici u jafu di vista u gharfu fl-awla.

In kontro-ezami qal li kien ilu jokkupa l-pozizzjoni ta' konsulent fil-Ministeru ghal

Ghawdex minn April 2013.

Ikkonferma li Mcclory talab intervent minghandhom sabiex

ikun jista' jithallas.

Qal li ma jiftakarx li ssemma l-farm tal-Gvern.

jghid kemm kienu ilhom pendenti dawn il-flus.

Jista' jkun li qalilhom imma ma

Xi hadd kien qallu, mhux cert hux hu li jekk ix-xoghol sar fi propjeta' privata

Meta hu wissa lil Mcclory li seta;+' jinkrimina lilu nnifsu, Mcclory

sploda u iktar ried li dan il-kaz jitmexxa l-quddiem.

Spjega li kien hu li qallu jekk

Ma jiftakarx kienx baqa' jinsisti ghal hlas wara l-

pozizzjoni tal-Ministru u lanqas jiftakar jekk qallux li ha jqabbad avukat.

Saviour Day xehed nhar is-7 ta' Ottubru, 2015 fejn qal li jokkupa l-kariga t'

Assistant Principal fid-Dipartiment tal-Licenzji, Ghawdex.

Spjega illi l-vettura JCD 200

hija Dutch 50 Series truck bil-high up li qieghed fuq Joseph Mcclory.

Ilu fuq minn 15th

Ilha ggaraxjata mill-1 t' Ottubru 2007.

In kontro-ezami jghid illi mhux f'pozizzjoni li jghid x'vetturi ohra Mcclory ghandu

rregistrati fuq ismu.

Spjega li meta jghid igaraxxjata jigifieri li l-pjanci gew irritornati

l-ufficju imma mhux il-vettura.

Transport Malta ma tkunx tista' tkun taf jekk din il-

vettura hux xorta qed tintuza.

Saviour Baza rega' xehed nhar id-19 ta' Frar, 2020, in kontro-ezami fejn gab u

esebixxa lista tal-vetturi li Joe Mcclory ghandu fuq ismu personalment, total ta' erbatax-

Ivverifika illi s-sistema ma turikx il-karozzi li kellu l-persuna

precedentament, izda li ghandu fil-prezent biss.

Setgha jghid il-vettura JCD 200 ghand

min kienet precedentament ghax ir-ricerka kienet saret bil-vettura u mhux l-

592 tal-atti processwali.

1337 tal-atti processwali.

Mario Borg Myatt xehed nhar it-18 ta' Novembru, 2015, fejn qal li hu jokkupa l-kariga

ta' Assistent Direttur fid-Direttorat Progetti u Zvilupp fil-Ministeru ghal Ghawdex u

ilu f'din il-pozizzjoni ghal kwazi tlettax (13)-il sena.

Ix-xoghol iqassmu d-Direttur u s-CMU ma jaghmilx xoghol

fuq xi skala kbira.

Ix-xoghlijiet jinkludu farm access roads, passaggi fil-kampanja, bini

ta' hitan tas-sejjieh u anke xoghlijiet go futbol grounds.

Fir-rigward tal-hlas, il-kuntrattur li kien ghamel ix-xoghol jipprezenta l-invoice tax-

xogholijiet li jkun sar u jigi ccertifikat li sar skont ir-regoli u s-sena.

Dan jigi ccertifikat

mill-officer in charge li dak iz-zmien kien Toni Tua.

Wara issir LPO, u jghaddi ghand

id-Direttur ghal firma jew ghandu wkoll.

Minbarra l-officer in charge minghalih li kien ikun

hemm xi senior technical officer li seta' jisupervizjona x-xoghol u jiccertifikah.

li hu ma kienx jaf b'xi problemi illi seta' kien hemm fuq kif jitqassam jew x'jigi deciz

ghax hu kien l-iktar fuq HR u management.

In kontro-ezami jikkonferma illi parti mix-xoghol tieghu kien li jhejji l-Performance

Management Programme u c-certifikazzjoni dwar l-istess.

Muri l-file personali tal-

imputat mmarkat bhala AD11, jikkonferma illi jidher li huwa l-file tieghu li jinkludi

Performance Review Computation mis-sena 2005 sa 2013.

Hu kkonferma li dawn kollha

Ikkonferma illi kull sena kellu assessment finali B li tfisser illi 'his

Reno Grech85 xehed nhar it-18 ta' Novembru, 2015 fejn qal li qabel kien jahdem id-

Dipartiment tal-Progetti u Zvilupp fil-Ministeru ghal Ghawdex u kien jokkupa l-

kariga t' Assistant Direttur mit-2010 sa 2014.

Hu gharaf lill-imputat fl-awla u qal li hu r-ragel tal-ex-Ministru ghal Ghawdex.

ukoll li dan kien inkarigat mis-CMU mit-2010 sa 2014.

Bhala problemi bejn id-Direttur

629 tal+atti processwali.

635 tal-atti processwali.

Zina u Tua li kien hemm ghax dan ta' l-ahhar kien in charge m' CMU u l-issue

dejjem kienet tal-period contracts ghax kien ikollhom ammont definit ta' supplies illi

jistghu johorgu bhala finanzi u kien jinqabez.

Ma kienitx issue tas-CMU biss.

problema kienet ghax once illi jinqabez jibqghu jsiru s-supplies u qisu tigi illi s-

supplies illi jkunu over and above il-kuntratt jkunu jridu jigu awtorizzati bhala direct

Imbghad kien jidhol fiha l-Perm Sec.

Id-Direttur kien qallu sabiex jipprova jsolvi

din il-problema tal-period contracts, imma direttament mas-CMU ma kellux x'jaqsam.

In kontro-ezami ikkonferma li din il-problema baqghet hemm anke wara li telaq is-

Pietru Dodd xehed nhar it-18 ta' Novembru, 2015, qal li hu mechanic imma

ghandhom x-xoghol tal-konkos, thaffir ta' trinek, tqeghid ta' arbli u affarijiet hekk

relatati ma' dak ix-xoghol.

Bhala servizz lill-Ministeru t' Ghawdex jghid li l-iktar

Spejga li meta jigu ghax-xoghol, jircievi telefonata mis-CMU bl-ammont partikolari li

jkunu jridu, jibghat lill-haddiem jghabbih u johrog ix-xufier.

Hu gharaf l-imputat fl-

awla u qal li kien jiehu hsieb is-CMU u normalment hu kien icempillu.

kien biss ta' supply ta' konkos.

Hu qal li jibghat id-delivery note max-xufier u jekk ikun

hemm Tua jiffirmah hu u jekk le jghaddu bih is-CMU u jekk ma ssibux jmur l-

ufficju jew il-plant.

Wara tohrog l-ircevuta lil Joe March u meta jhallas il-Gvern

March jqassam lill-tal-plants kollha.

Qal li fil-consortium hemm xi hamsa jew sitta' u

x-xoghol normalment jitqassam mis-CMU.

Muri d-delivery notes qal li ma jarafx il-

firem ta' fuqhom.

In kontro-ezami kkonferma illi ghadhom jissuplixxu l-concrete lill-Ministeru t'

Ikkonferma wkoll li prezentament ghadu kollox kif kien meta kien hemm

Qal li hu qatt ma gie mitlub minn Tua sabiex johrog xi

voucher, delivery note jew invoice ta' xi xoghol illi fil-fatt ma ghamilx.

Sa fejn jaf hu fil-

privat qatt ma ha konkos.

640 tal-atti processwali.

Annette Camilleri Haber xehedet nhar it-18 ta' Novembru, 2015, fejn ikkonfermat illi nhar

it-23 ta' April 2015 giet mitkellma mill-pulizija u dan minhabba bicca concrete fuq il-

bicca ta' quddiem tal-post taghhom f'tas-Sellum tax-Xaghra.

Din il-bicca tal-konkos ta'

Carmel Attard Sciortino, u fejn sar hija parti mill-ghalqa.

Qalet li ma tafx min ghamel ix-xoghol

In kontro-ezami ikkonfermat illi dan il-passagg jew sqaq taghti ghar-raba' li tinhadem.

Qalet li ma tafx kienx hemm ilmenti min-naha ta' Attard Sciortino minhabba x-xita.

Ikkonfermat

illi fejn tidhol il-bicca tad-dranagg applikaw ghall-permess mal-MEPA, hallsu l-

kontibuzzjonijiet u

jqabbad

il-komunikazzjonijiet tieghu mal-

komunikazzjoni taghhom, izda ghadha ma saritx.

Anna Megahern xehedet nhar it-18 ta' Novembru, 2015, u kkonfermat illi f' April 2015

giet mitkellma mill-pulizija dwar is-sistema tad-drenagg li ghandha fil-post taghha fi

Triq il-Kanun, In-Nadur.

Qalet li kienet marret tkellem lill-Ministru Giovanna u lir-ragel

taghha sabiex dan isirilha.

Spjegat illi dan ma ghamluhx u llum il-gurnata ghamlu triq

Illum il-gurnata toqghod hi hemm.

In kontro-ezami tghid li sar meta tela' l-Gvern il-gdid.

Ikkonfermat illi d-drenagg illi

hi harget mid-dar taghha jitqabbad mal-main tal-gvern.

Malcolm Calvagna xehed nhar it-13 ta' Jannar 2016 fejn qal li hu jahdem bhala senior

technical officer fit-Taqsima Propjeta' tal-Gvern.

Qal li gie mqabbad mill-pulizija

sabiex jivverifika minn lista liema propjeta' hi tal-gvern u liema le.

- L-Gharb futbol ground fi Triq Tumas Cassar fl-Gharb huwa propjeta ta' Gvern

Il-five-a-side ground Gharb Primary school hija propjeta' tal-Gvern ukoll.

- Cement platform f' Wied ta' Gulja, in Triq Birbuba, Il-Belt Valletta', Gharb ukoll

propjeta' tal-Gvern;

652 tal-atti processwali.

652 tal-atti processwali.

715 tal-atti processwali.

of San Dimitri, Gharb, ukoll propjeta' tal-Gvern;

Esebixxa ricerka kollha tal-propjetajiet li jindikaw hafna minnhom

huma wkoll propjeta' tal-gvern;

- Hajt fi Triq l-Isqof Mikiel Molina, kantuniera ma Triq it-Trux, Bormla, ukoll

propjeta' tal-Gvern.

Il-propjeta' ndikata mis-Supretendent li mmarkaha b'ittra

X ma sabx informazzjoni jekk hux tal-gvern.

Ma kellux li hi propjeta' tal-gvern;

- L-art taht Triq ta' Sdieri, Bormla, maghrufa bhala tat-Tmintax, ukoll propjeta'

- Cement road fi Triq Wied l-Infern, Zebbug.

Il-passagg hu propjeta' tal-Gvern

imma l-propjeta' biswit dan il-passagg, le;

- Various Counrty Roads in Zebbug qallu li m'hemmx bzonn jiccekja;

- Numru 3, Triq il-Kanun, Ghasri.

It-triq biswit il-propjeta' hija tal-Gvern imma

l-propjeta' ma tirrizultax li hija tal-Gvern;

- Trejqet il-Harrub, Triq San Martin, Ħal Safi, L-Isla tidher li mhux tal-Gvern;

- Tac-Cawla Victoria, it-triq u l-passaggi biswit il-propjetajiet' huma kollha tal-

- Passagg f'Wied il-Lunzjata Kercem jirrizulta li hu tal-Gvern amministrat mill-

- Kercem Primary School hija tal-Gvern u l-propjeta' biswit l-iskola qedgha

f'isem Antonia Guiducci u allura mhux tal-Gvern;

- Sqaq Xirfi (Tan-Nahli), Hansen jirrizulta li l-passagg in kwistjoni huwa

propjeta' tal-Gvern pero' mbghad il-passagg li jaghti ghall-propjetajiet ohrajn

illi mhux tal-Gvern;

- Country lanes Ghadira San Rafflu, Hansen, jidher li huma kollha tal-Gvern;

- Concrete… leading to Dwejra ma giex imqabbad jirricerka fuqha;

- David (Tal-Lingi) Portelli farmhouse, it-triq biswita hija kollha tal-Gvern;

- Brookies Restaurant ma giex moghti struzzjonijiet sabiex jirricerka fuqu;

- Alley in Triq tas-Sellum Xaghra, il-propjetajiet huma maqsumin fejn hu tal-

gvern u fejn le, dan indikat fil-pjanta;

- Reservoir fi Sqaq ta' Hatar, L-Għasri, kemm l-isqaq u kemm l-ghalqa hija propjeta'

tal-Gvern amministrata mill-Ufficju Kongunt.

In kontro-ezami jghid li hu beda jixhed ghan-num tal-Lands Department.

Jikkonferma

illi hija prassi li l-gvern meta ghandu artijiet li huma tieghu geberalment anke jekk

dawk l-artijiet mhumiex in a lands registration area, xorta wahda jirregistrahom mal-

Qal li ma jafx x'xogholijiet saru f'dawn il-propjetajiet.

jafx x'inhu r-remit u l-budget ta' CMU.

Ikkonferma illi sid fi propjeta' privata jista'

jibni sakemm ma jidholx fir-road alignment li jaghmlu l-Gvern.

Mistoqsi jekk fejn

indika li kienet propjeta' privata ma jafx jekk per ezempju fejn gie indikat li saru

xoghlijieteffettivament kinux it-tqieghid tat-triq qal li as such lanqas qal li hija

propjeta' privata ghax kull ma qal li mhux propjeta' tal-gvern.

Jekk mhux tal-joint

office probabilta' li hi privata.

Dottor Martin Camilleri Stivala xehed nhar it-13 ta' Jannar 2016 fejn qal li hu kien ser jixhed

ghan-nom tar-Registratur tal-Artijiet.

Spjega illi propjeta' numru 30002588, fond 63,64,

Triq Sarg, Hansen, jidher li hi rregistrata f'isem Alexander u Karen Sapezhinsky.

30002115, Art Ta' Hbula tal-kejl 1050m2 hija rregistrata fuq Mary Stella Caruana Box.

30003270, Art Tal-Gnien tal-kejl ta' 189m2 hi registrata f'isem Emanuel Falzon Caruana.

30000787 Art ta' Kercem tal-kejl 143m2 hi registrata fuq Maria Simon-Galea.

90086849 art Ta' Kalandrijiet, Triq Sarg Kercem tal-kejl 758m4.Certifikat 30002327, Art

ta' Taht il-Blata, Kercem li hi rregistrata fuq hafna werrieta inkluz Simon Mangion Quintano, Anna

Caroline Mair, Marita Mair u Cathrine Mangion Quintano.

Certifikat 25466753 hi propjeta' registrata

f'isem il-Gvern ta' Malta.

Joseph Cakebread xehed nhar it-13 ta' Jannar, 2016 fejn qal li hu Principal Technical

Officer fi hdan id-Dipartiment tal-Progetti u Zvilupp.

Hu jiehu hsieb il-haddiema,

iqassmilhom ix-xoghol u jiehu hsieb ukoll il-procurement tal-materjal ghall-haddiema.

Spjega li dak iz-zmien kien taht Joseph Zina u meta x-xoghol kien jinvolvi certu

763 tal-atti processwali.

831 tal-atti processwali.

ammont ta' flus kien jghidlu imma f'affarijiet zghar bhal bankina, kien iddelegalu

sabiex jihu decizjoni hu.

Fir-rigward ta' progetti kbar, dejjem ried jimxi mal-proceduri

Kompla jispjega illi kien responsabbli mill-Works branch, kellu s-supervisors tahtu, bin-

nies tahtom u kien jassenja x-xoghlijiet relattivi.

Il-haddiema tieghu, jahdmu xoghlijiet

L-istores tal-Works u CMU, fejn kien jinzamm il-materjal, kienu separati

imma gili saru transfers ta' xi affarijiet.

L-istore officers kellhom sistema ta' ledgers.

Hu gharaf lill-imputat u qal li kien jiehu hsieb is-CMU bhala officer in charge.

gili kellu xi xoghlijiet u uza xi nies minn taghhom.

jghidilhom, isma' ghandi bzonn per ezempju jrid issir bankina jew per ezempju hemm

hajt fit-triq waqa' u biex jinbena biex jevita' l-periklu jew hekk.

Mistoqsi x' tip ta'

rapporti kien jircievi lura jghid li xejn partikolari u minflok qed jahdmu ghalih, qed

jahdmu ghal Tua imma fuq xoghol li huwa relatat li huma kienu obbligati

Anthony Mula Debono xehed nhar l-24 ta' Frar, 2016, fejn qal li hu jokkupa l-kariga ta'

manager tas-CMU u li ilu hemm minn Marzu 2013.

Gharaf lill-imputat fl-awla u qal li

jafu imma qatt ma hadem mieghu ghax kien fl-istess ufficju li llum jahdem fih hu.

Spjega li dan ma kienx tah handover.

L-istess nies ghadhom hemm sa llum u bhala

xoghol jaghmlu xoghol ta' maintenance u affarijiet hekk.

Spjega wkoll illi jkollhom

kollha ta' fejn jahdem hu.

Dejjem jara xi jkun hemm bzonn u jara hemmx

gustifikazzjoni u jekk ikollhom cans imorru jaghmluhom.

Hu qal li l-irwol tas-CMU

Anthony Fava rega' xehed nhar id-19 ta' Frar, 2020, in kontro-ezami fejn

ikkonferma li hu kien mar is-CMU flok l-imputat izda li llum huwa rtirat.

hemm mill-2013 sa l-2019.

Qabel li ta' kull sena l-Ministeru t' Ghawdex johrog rapport

annwali li tahtu wkoll jaqa' is-CMU u parti minn dan ir-rapport titkellem ukoll fuq is-

Qabel li huma bhala CMU kellhom vot fil-budget ghar-rigward ta' fondi.

840 tal-atti processwali.

1341 tal-atti processwali.

Ikkonferma li kien ikollhom jintervjenu fejn hitan jew hitan ta' lqugh jew waqghu jew

qeghdin fi stat perikoluz.

Spjega illi l-aghar meta kienet tkun ta' periklu ghan-nies u r-

Ikkonferma wkoll illi retaining walls huma ezempju

hitan li warajhom ikun hemm ir-raba'.

Qal li bhala requests l-iktar li kien ikollhom

meta hajt ikun waqa' diga'.

Mistoqsi jekk kienx ikollhom requests meta hajt ikun fi stat

perikoluz hu wiegeb li imbghad ikun hemm il-periti, li f'kaz li jkunu jistghu jaghmluh

huma jigwidahom il-perit.

Joseph Munoz Jean Baptiste Abela xehed nhar l-24 ta' Frar, 2016, fejn qal li hu ufficjal fil-Procurement

Unit fil-Ministeru t' Ghawdex.

Gharf lill-imputat bhala li kien ufficjal inkarigat mis-

CMU u li hu dak iz-zmien kien Direttur tad-Dipartiment tal-Progetti u Zvilupp.

ghamel direttur mill-1996 sa 2015.

Spjega illi fuq certu xoghlijiet kien jaghti struzzjonijiet hu u fuq xoghlijiet ohra kien

jaghti stuzzjonijiet Debono.

Kien jircievi wkoll talbiet minghand il-pubbliku ghax-

Is-CMU kien jaghmel xoghlijiet ta' passaggi fir-raba', tiswijiet ta' hitan tas-

sejjieh u diversi xoghlijiet ohra li mhumiex progetti kbar ghax progetti kbar kien

jaghmilhom il-Public Works.

Kien hemm xi xoghlijiet overlapping li gieli jaghmlu s-

CMU u gieli l-Public Works.

Ma jiftakarx kemm kellu nies is-CMU.

Meta kienu jsiru x-xoghlijiet Debono kien jendorsja l-kontijiet u jghaddihom sabiex

Kien ikun hemm l-invoice tal-kuntrattur, il-purchase order li tkun

endorsjata mill-ufficjal inkarigat tas-sezzjoni u dik tghaddi ghall-hlas fid-direttorat fl-

Fejn jidhol concrete spjega illi kien ikun hemm tender li tkopri d-direttorat kollu.

f'sena u kull sessjoni li jkollhom bzonn materjal, jaghmlu requisition ghall-materjal u

l-kuntrattur li jforni l-materjal imbghad jissupplixxih fuq il-post.

Dan fil-kaz tal-

concrete, bhal fil-kaz ta' cement kien jinxtara stock bi quotation normalment.

jinzamm fl-istore u johrog mill-istore permezz ta' requisition lill-istore keeper.

843 tal-atti processwali.

Is-CMU u l-public works kellhom stores separati u f'kaz ta' sezzjonijiet li ma kellhomx

store, kienu jaghmlu requisition lill-istore tal-Public Works u jinhareg il-materjal minn

hemmhekk.

Spjega illi tenders ghal equipment kien hemm ukoll, izda jekk ammonti zghar ta' bejn

elfejn (€2000) u (€3000) tlett elef euro tohrog quotation.

tip ta' makkinarju bhal mini excavator u apparat simili u kien johrog dan it-tip ta'

tender ghax id-dipartiment ma kellhomx dan it-tip ta' makkinarju.

tender kien ikun hemm bzonn l-approvazzjoni tieghu.

Sussegwentament tigi

ppublikata u x'hin jaghlaq iz-zmien tat-tender hu jkun hatar il-bord jew inkella wara

li jinghalqu jahtar il-bord tal-evalwazzjoni, jigu evalwati l-offerti u wara tohrog il-letter

Hu ma kienx ikun membru fuq il-Bord izda jista' jkun li kien jahtar

ufficjali inkarigati fuq il-bordijiet.

invoice li jkunu certifikati u jghaddu gol-file tal-procurement, jghaddi fid-direttorat u

jmur l-accounts biex jithallas.

Ix-xoghol kien jiccertifikah is-Sur Tua, is-supplier jipprovdi invoice, il-local

purchase orders kien jaghmilhom George Foden imbaghad wara johrog il-payment

voucher li pjutost kien

jendorsja l-pagamenti

normalment tal-fuq minn hames mitt euro (€500) u inqas kien jendorsjahom l-ufficjal

inkarigat u jghaddu ghall-pagament.

Spjega li tender generalment kien johrog fuq talba ta' sezzjoni, jigifieri meta sezzjoni

jaraw li ghandhom bzonn certu affarijiet, materjali jew makkinarju, is-sezzjoni kienu

jaghmlu talbiet biex jinkera l-makkinarju.

Seta' li kien hemm zmien li ma kienux ikun

hemm tender jew quotation pero hemm il-possibilita' li wiehed jikri jew jixtri materjal

Sussegwentament qal li kull xoghol kellu jghaddi ghall-approvazzjoni tieghu qabel

ma jigi mplimentat.

Gili kien qal ukoll lil Tua dwar dan u baqa' ghaddej bl-istess

Kien mar ikellmu Joe Mcclory ghall-habta ta' Settembru 2014 u kien qallu li kellu xi

kontijiet pendenti ghal xi xoghlijiet li kien ghamel ghas-CMU.

mieghu b'mod dirett.

F'din il-

laqgha kien qallu li x-xoghlijiet li kien ghamel li l-hlasijiet taghhom kien ghadhom

pendenti, ghamilhom fil-privat.

Kien qallu li ghal dan huma ma jhallsux.

Kien qal li

qabbdu Tua jaghmel dan ix-xoghol, bhala perjodu ma jiftakarx imma.

kien baghtlu email rigward xi pagament pendenti fuq xi xoghlijiet li saru gewwa l-

farm tal-gvern.

Din l-email kien uriha lil perm. sec. u kellu direzzjoni sabiex ihallsu ta'

In kontro-ezami jikkonferma illi bhala direttorat kellu bosta sub departments u li kien

ikun hemm kazijiet fejn kien ikun hemm il-bzonn ta' kollaborazzjoni.

Ikkonferma

wkoll illi meta kien jaghti l-approvazzjoni tieghu dan qatt ma hareg ordni bil-miktub.

Ikkonferma dak li qal meta gie mitkellem mill-pulizija u cioe' li jekk qallu biex ma

jaghmilx xi xoghol, jekk qallu hekk ikun qallu in passing u mhux sejjahlu u tah xi ordni.

Ikkonferma wkoll li l-irwol ta' Tua kien to manage the CMU u kellu wkoll id-dritt

Qal li kien jafdah bhal ufficjal inkarigat minn unit u

Li kien importanti ghalih li x-xoghlijiet jigu

dipartiment iehor, hu jkun jaf bih u ssir procedura li jigu rkuprati certu fondi tal-

ispejjez li jkunu ntuzaw.

Fic-chain li spjega lis-Sur Busuttil Dougall, hu kien jinvolvi ruhu fil-

kien jidhol biss f'kaz ta' problema li fil-kaz tas-CMU mhux tant li kien hemm.

Hu fehem li Tua hassu inkarigat mill-fergha u ried jimxi mal-Performance

Ikkonferma wkoll illi parti mir-remit tieghu

Joseph Mani rega' xehed nhar is-6 t'April, 2016, fejn ikkonferma li period contracts

mill-2006 u l-2012 relatati mas-Sur Cauchi, milli ra mill-accounting system, ma sab xejn.

Fid-Dipartiment seta' kien hemm kuntratti assenjati lil haddiehor.

Xehed illi minn

930 tal-atti processwali.

Qal li whud minnhom setghu kienu jaqghu taht it-tender ta' 2006.

Izda jkompli biex

jispjegha illi l-kirjiet ta' 2009 u 2010 ma setghux kienu mal-period ontract ta' 2006 u li

dawk kienu fir-remit tad-delega illi kellhom il-Heads of Section illi kellhom delega illi

jistghu jqabbdu xoghlijiet sa hames mitt euro (€500) anke kienu fir-remit li hu kellu

bhala Direttur skont il-Financial Regulations illi jistghu jitqabbdu xoghlijiet ta' natura

simili sa limitu ta' hmasa u ghoxrin elf euro (€25,000).

Ikkonferma li dawn ix-xoghlijiet

baqghu johorgu b'direct order u li dan seta' jsir.

Spjega illi wara li waqqfet it-tender,

baqghu jordnaw fuq l-istess tender bl-istess prezzijiet.

Stqarr li ma jidirlux li kien

hemm decizjoni illi ma johorgux aktar tenders ghall-ebda zmien.

Hu fakkar li kienu fi

process illi jicentrelizzaw il-procurement tad-dipartiment u eventwalment hargu tender

f' 2012 li kienet tkopri d-Dipartiment kollu u mhux limitata biss ghas-CMU.

Ikkonferma illi period contracts ghal affarijiet ohra baqghu hergin.

acceptance letters ta' Mcclory, li hlief ghal dik ta' 2012, huma kollha marbuta b'bicca

Mistoqsi fuq Joseph Briffa Said qal li kien Principal Technical Officer, bniedem tekniku

u ghalhekk kategorija differenti minn dik tas-Sur Tua li kien Principal.

Qal li gili

kien hemm tilwimit bejniethom ghax per ezempju Briffa Said kien ikun qed jaghmel

certu xoghol u Tua kien jindahal.

B'referenza ghax-xogholijiet fl-iskola ta' Kercem,

jghid li kien waqqaf ix-xogholijiet u kien talbu jerga' jaghmel kollox kif kien lil Joe

Portelli Theuma li jekk jiftakar sew dan kien twaqqaf ghax min-naha tal-Edukazzjoni ma

kienux awtorizzaw dan ix-xoghol sabiex isir.

L-intenzjoni ghal dan ix-xoghol ma jafx

In kontro-ezami qal li jista' jkun li x-xoghlijiet l-ohra li kienu abbazi tal-period contract

ma ndikawhomx u dan ghaliex id-dokument li pprezenta hu mehud mill-

informazzjoni tad-Dipartiment tal-Accounting System u l-iskrivani mhux dejjem ikunu

Ikkonferma illi jekk tkun se ssir order individwali t'iktar

minn elfejn u hames mitt euro (€2,500), kien hemm il-bzonn li tohrog quotation.

Ikkonferma wkoll li l-certi heads of section, kellhom ir-remit illi xogholijiet illi ma

jaqbzux il-hames mitt euro (€500), setghu isiru permezz ta' struzzjonijiet taghhom.

Spjega illi l-ligi tppermetti illi jista' jkun hemm orders, tal-istess natura tax-xoghol

lanqas direct order li kellhom ta' hames mitt euro (€500), hadd minnhom ma qabez il-

Ikkonferma li m'hemm xejn li jmur kontra l-procurement

rules u ghalhekk stabbilit illi m'hemm xejn irregolari bejn l-2006 u l-2012.

Ikkonferma

dak li qal Joe Briffa Said li kien hemm kollaborazzjoni bejn is-sezzjonijiet fl-uzu tal-

haddiema, fl-uzu tal-materjal sabiex dak li kellu jitwettaq, jitwettaq.

Joseph Giusti ghal darba ohra xehed nhar il-15 ta' Novembru, 2017, fejn fakkar li hu

Spjega li kien hemm vot 'Farm Access

Roads' kien jismu.

F'dawn il-kazijiet kien ikun hemm it-talba illi tghaddi ghas-Sezzjoni

tal-Agrikoltura biex issir spezzjoni u rapport, pero' ma kellux dettalji fuq hekk u

m'ghandux access ghal dak il-file.

Fil-kazijiet tal-bqija tal-lista li gie pprovdut,

jghid li ma kellux talbiet ghal dawn ix-xoghlijiet u ma jistax jghid sarux hlasijiet

fuqhom.

Hu ma processax pagamenti fuqhom.

Din il-lista, hekk kif elenkata f' Dok.

JP1, tirreferi ghall-wiehed u ghoxrin bicca xoghol li diga' gew indikati supra.

David Farrugia Lauri xehed nhar l-24 ta' Frar, 2016, fejn qal li jahdem mal-Malta Tourism

Authority u Sindku tal-Gharb ghal sbatax (17) -ilsena.

Qal ukoll li jaf lill-imputat bhala

r-ragel ta'-ex Ministru ghal Ghawdex u anke bhala l-kap tas-CMU.

Spjega illi fir-rigward tal-ground il-kbir tal-Gharb kellu bzon maintenance u kienu

kitbu lil Ministeru ghal Ghawdex u wara kienu tkellmu wkoll mas-CMU biex jaraw

kif jista' jsir ix-xoghol.

Ma ftakarx jekk kienux marru kollha fuq il-

post, imma kienu thaddtu u kien hemm qbil li l-Ministeru jew s-CMU kienu ha jghinu

biex jinqala' l-hajt biex imbghad aktar tard jinbena hajt gdid u jsir fence gdid.

Qal li x-

xoghol kien sar parti minnu.

1147 tal-atti processwali.

862 tal-atti processwali.

Spjega wkoll illi sar jaf li Cauchi ma thallasx b'telefonata li kien ghamillu Cauchi wara

l-elezzjoni.

Hu kien qallu li dawn ix-xoghlijiet ma kienux assenjati lilu mill-Kunsill,

pero' mhux ha jichad li x-xoghlijiet ghamilhom hu fil-verita'.

Mistoqsi kif rigward il-ground iz-zghir li dan jaghmel parti mill-iskola, kif kien dahal

fiha l-Kunsill jghid li l-Kunsill flimkien mal-Gharb Rangers kienu talbu l-ghajnuna, kif

kien hawn l-EU Funds jew UYF Funds li kienu gejjin min-naha tal-MFA u l-GFA u

L-intenzjoni kienet li barra li jitrennjaw

fih l-Gharb Rangers juzawh ukoll l-iskola primarja.

Dak inhar qal li jekk mhux sejjer

zbaljat, hu kien is-Segretarju filwaqt li Joe Mcclory l-kuntrattur kien il-President tal-

Kemm il-Kunsill, kif ukoll l-Gharb Rangers ma kellhomx il-fondi

bizzejjed sabiex jaghmluh u allura riedu jsibu alternattiva halli ma jintilfux il-flus u

Fir-rigward tal-platform f'Wied ta' Gulja, jghid illi kien hemm benefattur li ghamel

statwa gdida u l-kumitat tal-festa, kien qed jipprova jsib post fejn isir pedestall u kien

deciz illli jaraw tistax issir fl-area illi saret illum.

Qal li hu wkoll parti mill-kumitat tal-

Il-Kunsill Lokali kien ha l-inkarigu sabiex jitlob il-Ministeru t' Ghawdex biex dan

Stqarr li ghall-bidu ma kienx hemm permess tal-MEPA imma mbghad giet

ghamlu l-Kunsill.

In kontro-ezami kkonferma illi meta l-budget tal-Kunsill Lokali ma jkunx sufficjenti,

dan jirrikorri ghall-Gvern centrali u f'1997 kien imur ghand il-persuna li kien hemm

Il-Kunsilli kollha jitolbu ghall-ghajnuna biex isir xoghol fil-lokalita.

Spjega ukoll illi l-ground tal-football ghamlu wkoll uzu minnu ta' San Lawrenz.

Ikkonferma illi dan sar sabiex igawduh ir-residenti tal-Gharb u San Lawrenz.

Fir-rigward tal-five-aside ground, ikkonferma li dan apparti ground jibbenefikaw

minnu l-istudenti fl-breaks u anke wara l-hin biex il-komunita' tgawdi kemm jista' jkun

Spjega illi dan il-ground kien tal-Gharb Rangers ghax l-ewwelnett il-lokalita'

tal-Gharb, it-tieni nett l-Gharb Rangers kienu tefghu l-applikazzjoni biex jiehdu dawn

il-funds u allura kienu l-Gharb Rangers li riedu jsegwu illi jinstallaw dan il-grawnd.

Il-pedestall gie nstallat f' Wied ta' Gulja, wied pubbliku li jifforma parti mill-vilagg tal-

Ikkonferma illi sa llum il-gurnata ghadhom imorru ghand il-Gvern centrali ghall-

Id-differenza li sa 2013 kien imur ghand Tua ta' Giovanna u llum imur

Spjega li Kunsilli ohrajn jaghmlu hekk ghax is-Sindki

jitkellmu bejniethom u jaf li saru xi xoghlijiet fil-ground ta' Kercem.

Fir-rigward tat-

tlett xoghlijiet imsemmija jghid li tkellmu dwarhom fil-laqghat tal-Kunsill u anke

ghadda l-minuti lill-Ispettur.

Anthony Tua qatt ma talbu xejn, anzi dejjem sab kollaborazzjoni tieghu u tal-

Ma kienx talbu li jivvota ghall-mara.

Wara l-elezzjoni Mcclory kien

ikkomunika mieghu biex jithallas ghal dawn it-tlett bicciet xoghol.

gholla l-vuci mieghu fit-telefonata u baqa' jinsisti li ried il-flus minn ghandhom.

ma kienu rcevew kont minghandu u sar jaf dakinhar li cempillu.

Cauchi qallu li jekk

mhux ser jghinu, darb' ohra ma jitlax.

Hu qatt ma kien ghinu, imma tah x'jifhem illi

kien jghinu u issa mhux ser jghinu izjed.

Fit-telefonata kien qal lil Mcclory li hu ma

jinsabx wahdu fil-Kunsill u sabiex filkaz jiktbilhom, kif kien ghamel, u huma wiegbuh

bl-avukat li huma ma kienux ikkummissjonawh sabiex jaghmel xi xoghol.

Stqarr li lilu

Mcclory qatt ma qallu li dan ix-xoghol sar fil-privat.

David Apap98 rega' xehed nhar is-6 t' April, 2016, fejn gharaf il-kuntratt li kien sar bejn

l-Gharb Rangers u l-MFA u l-firem kollha li kien hemm fuqu, inkluz tieghu.

ukoll id-dokument sabiex isir s-sanctioning tax-xoghlijiet ta' Wied Gulja u l-minuti tal-

Kunsill, bil-firma tieghu u tas-segretarju ezekuttiv.

Ghal darba ohra, David Lautier xehed nhar l-24 ta' Gunju, 2020, in kontro-ezami qal li

ghadu Sindku ta' l-Gharb u li s-sistema ghadha l-istess illum, jaghmlu request lill-

Ministeru u l-Ministeru jqassam ix-xoghlijiet skont l-ezigenzi.

Ilu Sindku mill-1997 u

hekk kienet dak iz-zmien is-sistema u hekk ghadha.

Fir-rigward ta' 2016, 2020, Fleur-de-Lys, Birkirkara bhala lokalita' kellha sitwazzjonijiet fejn ix-

xoghlijiet li gew kummissjonati mill-Ministeru ghal Ghawdex inhaddmu mill-

kumpanija jew mill-haddiema ta' Schiro.

Dan ta' l-ahhar ikkonferma li hu armat

b'diversi high ups u ingenji tal-kostruzzjoni.

Spjega li t-telefonata li kien tah is-Sansun

wara l-elezzjoni ta' 2013 baqa' jiftakarha ghax il-mod ta' kif kellmu kien agressiv sabiex

958 tal-atti processwali.

1558 tal-atti processwali.

il-Kunsill Lokali ta' l-Gharb ihallas dawn l-ispejjez.

Qatt ma kien hemm xi azzjoni

gudizzjarja ohra min-naha tieghu minn meta l-Kunsill baghtlu lura bl-avukat.

rega' saqsih jew kellmu fuq din il-kwistjoni.

Qal li fit-telefonata semmilu l-ammont ta'

Meta qallu hekk kien vag u ma qallux

dak l-ammont ta' hekk u mhux t'hekk.

Is-Sansun kien l-unika kuntrattur li talabhom

il-flus ghal xoghlijiet li saru mill-Ministeru.

Gili qabbdu jaghmel xoghol personalment

ghalih u dan sar hafna qabel l-2013 u kien hallsu b'cheque.

Spjega li hu u s-Sansun

mhux tal-istess partit u li gili kellu xi atrgument mieghu ghax kien imur ghall-

permessi l-kunsill u jippretendihom dak il-hin u huma kienu jimxu mar-regolamenti.

Ikkonferma illi l-mini pitch kien ko-finanzjati mill-Unjoni Ewropea u mill-UEFA.

Finalment, hu100 rega' xehed nhar id-9 ta' Dicembru, 2020, in kontro-ezami ikkonferma

illi kemm ma Toni, kif ukoll mal-ex Ministru Giovanna Tua qatt ma kellu xi jghid

u dejjem ikkollaboraw ma' xulxin u dejjem zammew l-patti li kien hemm bejniethom.

Ikkonferma wkoll illi fl-elezzjoni ta' 2013 kien qed jikkanvassja ghaliha.

Mistoqsi mill-

Qorti jekk hux minnu li kien qed jikkanvassja lil Chris Zahra Conti hu wiegeb illi hu dejjem

kien disponibbli ghal dawk kollha li talbu l-ghajnuna tieghu.

Sostna illi x-xoghol li

kien twettaq mill-Ministeru ghal Ghawdex kien dejjem li ser jithallas mill-istess

Toni Tua qatt ma talbu biex johorgu l-flus bhala Kunsill.

Ikkonferma

meta mistoqsi in ri-ezami illi x-xoghlijiet li kien qed jitkellem fuqhom kienu tal-ground

tal-football, tal-platform u tal-ground iz-zghir fl-iskola primarja tal-Gharb.

Coronato Brincat Dowdall xehed nhar l-24 ta' Frar, 2016, fejn qal li meta kien jahdem, kien

Jaf lill-imputat minn wiccu ghax kien r-ragel tal-Ministru li

kellhom qabel.

Spjega li habib antik tal-mara tieghu.

jghid li kien ikun hemm il-meetings u kien imur u kien ikun hemm hi.

Spjega li l-mara tieghu, Antonia Guiducci, wirtet bicca minn maqjel f'Kercem, qrib l-

iskola u ma kellux minn fejn jidhol ghalih.

L-access ghalih kien minn dak l-isqaq li

hemm mal-genb tal-iskola.

Meta nqasam bejn il-mara tieghu u huha, dan ta' l-ahhar

ha l-bicca tal-access u l-bieb qieghed gewwa nett, fit-tarf tal-isqaq.

Hu l-mara tieghu

1655 tal-atti processwali.

883 tal-atti processwali.

ma riedx itihom access u ghamlu erba' snin ma setghux jaccessawh.

Kompla jispjega

illi kien jaf li kien ser isir progett hemmhekk u mar ikellem lil Toni Tua biex

jaghmillu pjacir forsi jkun jista' jaccessa dan il-maqjel.

Tua kien qallu li jekk ikun

jista' jirranga, jirranga izda ma sar xejn u sa 2013 kien ghadu minghajr access.

In kontro-ezami ikkonferma illi dan il-progett kien jirrigwardja gnien hdejn l-iskola u

l-hajt tal-madwar.

Ikkonferma wkoll illi parti minn dan il-progett kien illi passagg li

kien ghaddej gon-nofs ta'dan il-gnien kien sejjer jitmexxa fuq in-naha tal-genb fejn

hemm l-isqaq.

It-triq li kienet proposta, kienet proposta fuq propjeta' pubblika u hu

saqsa lil Tua jekk jistax jibqa' tiela' b'din it-triq biex isolvi l-problema tal-access.

Ikkonferma li Tua la kien qallu iva u qas le, qas ma talbu flus u qas ma talbu

jivvutalu ghall-mara.

Hu rrabja li ma kien sar xejn u l-Ministru ma qditux.

Maria Dolores Scicluna Bugeja xehedet nhar l-24 ta' Frar, 2016, fejn ikkonfermat illi ghandha

dar bl-isem Seagull, Triq ic-Cangall, Kappara, San Ġwann li kienet giet ghandha b'wirt.

Qalet li kienet

marret il-Public Works sabiex jaghmlulhom it-triq bil-konkos.

L-area fejn sar il-

concrete qalet li hi tal-gvern.

Xehedet illi ilha iktar minn tlett snin li saret it-triq.

illi kienet marret il-Works u kellmet lil Toni Tua li gharrfet fl-awla.

Saret qabel l-

elezzjoni generali u saret biss ftit qabel.

In kontro-ezami ikkonfermat li din il-propjeta' originarjament kienet tifforma parti

mill-ghelieqi tal-papa taghha.

Ikkonfermat

ukoll li l-bicca li qed jirreferu ghaliha, l-perit qalilhom li hi tal-gvern.

Il-permess tal-

MEPA li kien hargilhom stabilixxa minn fejn ser tghaddi t-triq sabiex ikollhom access

ghal propjeta' u hallsu wkoll r-road alignment.

Kompliet tikkonferma illi kompliet

tilmenta ghax ippretendiet li din it-triq pubblika ssir.

Xehedet illi Tua qatt ma

talabha xejn, la flus u lanqas biex tivvutalu ghall-mara.

Mario Rodenas xehed nhar l-24 ta' Frar, 2016, fejn qal li huma bil-barriera tal-gebel u

102 Fol 895 tal-atti processwali.

911 tal-atti processwali.

li jaf lil Tua ghax kien jaghtih l-ordnijiet mis-CMU biex nissupplixxi l-gebel.

tkun bil-kwantita', icempillu, jordna, jihduwulhom u ssir id-delivery note normali.

In kontro-ezami jikkonferma li kienu hadu t-tender tas-supply tal-gebel ghal tlett snin

in fila u kien jircievi ordnijiet varji minghand nies diversi li kienu jahdmu mal-

L-ordni kien jirciviha hu, imbghad jibghad lix-xufier bix-xoghol.

jafx li Tua gili tah xi ordni biex jissuplixxi il-gebel fil-privat u l-invoices dejjem

Mistoqsi qatt hax xi xoghol ta' gebel fl-Gharb, ghid

Joseph Erasmus xehed nhar is-6 t' April, 2016, fejn qal li jahdem mad-Dipartimet tal-

Edukazzjoni u li ghal xi zmien kellu x'jaqsam mal-Kunsill Lokali ta' Kercem, infatti

Infatti meta kien jokkupa din il-pozizzjoni il-kap tal-iskola kien gibidlu

l-attenzjoni dwar cint li jdawwar parti mill-iskola ghax kien perikoluz u allura kien

qallu li xtaq jembelixxjawh hemmhekk u kien qallu li minghandu zgur ma kienx ser

isib oggezzjoni.

Dan ix-xoghol baqa' qatt ma sar, ma jafx x'kellu jigri hemmhekk u

bhala kunsill ma kienux gew ikkonsultati.

In kontro-ezami ikkonferma illi wara dan il-hajt hemm gnien, li kien abbandunat.

Ikkonferma wkoll li Tua kien gie fuq il-post li kien qallu li mal-hajt, jaghmlu

embellishment ta' dak il-gnien ukoll imbghad hu ma baqax Sindku.

jew twaqqafx dan ix-xoghol.

Mariano Cremona Camilleri xehed nhar is-6 t' April, 2016, fejn qal li f'2013 kien head teacher

l-iskola ta' Kercem.

Spjega illi fl-iskola kellhom gnien u wara l-vaganzi tal-karnival

kien innota xi hamrija li giet spostata fil-gnien.

Kien ikkuntatja s-Sindku u ma kien jaf

xejn lanqas u allura cempel il-principal tal-Kullegg t' Ghawdex u din kienet taghtu

parir jikteb lid-Direttur tal-Customer Care fil-Ministeru ghal Ghawdex.

hemm u minn dakinhar il-quddiem ma jaf xejn hlief li xi gimghat wara rega' tpogga

968 tal-atti processwali.

973 tal-atti processwali.

kollox kif kien u hu telaq imbghad.

Qal li l-ground ma kienx intmess u la jaf min

ghamel ix-xoghol u anqas min rega' ghamlu ghal kif kien.

In kontro-ezami qal li kien ilu erba' snin surmast hemmhekk.

Ikkonferma li kien

kellem lis-Sindku fuq il-boundary wall tal-iskola li kien perikoluz.

Ikkonferma wkoll

Kien sar biss spustjar ta'

hamrija u ma twaqqu' l-ebda hitan sabiex jaghtu xi access lil xi hadd li ghandu l-ghalqa

Joseph Briffa Decelis xehed nhar is-6 ta' Lulju, 2016, fejn qal li jahdem il-Qorti t'Ghawdex

u ghandu kariga ta' deputat registratur.

Ipprezenta l-elenku tal-assi ta' Anthony

Swain qal li ma kellu l-ebda

involvement ghat-thejjija ta' dan ir-rapport.

John Cassar Vella Clappara xehed nhar it-28 ta' Settembru, 2016, fejn xehed illi kien hu

li prepara l-elenku tal-assi ta' Debono, esebit bhala Dok.

Spjega illi r-ricerki tar-

registru pubbliku jigu mfittxija bl-isem u l-kunjom tal-individwu u tal-genituri

taghhom u ghalhekk jista' jkun hemm inkluzi xi ricerki ta' persuna ohra.

Mhux id-

dokumenti kollha fl-ahhar ikunu tal-imputat u c-cedola ta' fidi ta' Maria Busuttil Pepper kontra

Ghalhekk importanti li jinqraw

il-konkluzjonijiet tieghu li jkun ra r-ricerki.

George Victor Alford nhar is-6 ta' Lulju, 2016 il-Qorti infurmatu illi kienu ser jittihdu

proceduri kriminali fil-konfront tieghu u ghaldaqstant taghtu cans jikkonsulta

m'avukat tal-fiducja tieghu qabel jixhed.

Hu rega' deher nhar il-11 ta' Jannar, 2017,

fejn peress li kien hemm proceduri kriminali fil-konfront tieghu, dan ghazel li ma

1024 tal-atti processwali.

1045 tal-atti processwali.

1060 tal-atti processwali.

Vella109 kien biddel fhemtu u xehed nhar irt-28 ta' Frar, 2018, fejn il-Qorti nfurmatu illi

kellu l-ghazla li ma jixhidx peress li kienu nfethu proceduri kriminali fil-konfront

Hu ghazel li jixhed u qal li ghandu raba' t-triq tal-Qala.

Kienu ghamlu triq bil-

konkos u biex jilqa' l-ilma tax-xita ghamel giebja.

Spjega li kien halla kollox f'idejn Toni

Tua u indikah fl-awla u qal li kien l-imghallem tieghu.

Qal li x-xoghol sar minn

haddiema tal-gvern u kien ilu li sar madwar ghaxar snin.

In kontro-ezami kkonferma illi din l-ghalqa kienet ilha ghand il-familja tieghu ghal

snin twal u kien jahdimha missieru li ilu madwar hdax-il sena mejjet.

Hija ghalqa li

Hija l-ahhar wahda fl-isqaq.

Ikkonferma

wkoll li missieru kien inkwetat dwar problema tal-ilma li kienet ser iggib maghha t-

triq lill-ghalqa.

Wara din l-ghalqa hemm ghelieqi ohrajn li jinhadmu minn bdiewa

Qal li hu biss jiehu l-ilma minn din il-giebja.

Ikkonferma li hemm zewg gwiebi

u li l-giebja in kwistjoni saret wara li tlesta l-isqaq bil-konkos.

Carmelo Cilla nhar is-6 ta' Lulju, 2016 il-Qorti infurmatu illi kienu ser jittihdu

proceduri kriminali fil-konfront tieghu u ghaldaqstant taghtu cans jikkonsulta

m'avukat tal-fiducja tieghu qabel jixhed.

Hu xehed nhar it-22 ta' Frar, 2017, fejn il-

Qorti nfurmatu illi kellu l-ghazla li ma jixhidx peress li kienu nfethu proceduri

kriminali fil-konfront tieghu.

Hu ghazel li jixhed u dan wara li ha parir minghand l-

avukat tieghu.

Qal li hu jahdem full-time mal-Heritage Malta u rregistrat part-time fir-

Ghandu r-raba' s-Sellum tax-Xaghra, li qabel kienet tan-nannu

tieghu u nqasmet u ghamlu l-mghodijiet u l-passaggi.

u dan minhabba l-ilma tax-xita.

Kien mar is-CMU jirraporta dan u baghtuh ikellem lil

Kien qallu li jmur u jara.

Xhur wara, bejn wiehed u iehor

Jaf li s-Sansun ghamel ix-

xoghol u qal li baghtu Toni.

Qal li saret it-triq imma l-hajt kien u ghadu hekk sa llum.

Spjega wkoll li l-isqaq/triq huwa taghhom li jaghti ghar-raba' u ghar-razzett li hemm.

1174 tal-atti processwali.

1067 tal-atti processwali.

Hu ma hallas xejn ta' dawn ix-xoghlijiet.

Sostna li hu ma kellux x'jaqsam max-

xoghlijiet tad-dranagg ta' Anette Bond.

In kontro-ezami ikkonferma illi dan l-isqaq/triq jaghti ghar-raba' tieghu, tan-nies u

Spjega li r-raba' tal-gvern qeghdin fl-gholi u l-ilma li jinzel minnhom

iwaqqa' l-hajt.

Ikkonferma illi mar il-Public Works ghax il-hsara li kinet qed issir fuq

il-farm access road kienet qed issir minn propjeta' tal-Gvern.

Ikkonferma li x-xoghol li

sar irranga l-access ghall-bdiewa kollha u qed itaffi ftit mill-problema tat-tajn u tal-

Spjega wkoll li missieru li llum ghandu wiehed u disghin (91) sena, jiftakar illi l-

haddiema tal-Gvern kienu jidhlu jirrangawh mieghu fil-passat.

George Sobh kien inizzjalment gie nfurmat illi ser johorgu akkuzi fil-konfront

tieghu u kien ghazel li ma jixhidx.

Madankollu dan biddel fhemtu u xehed nhar it-22

ta' Frar, 2017, fejn il-Qorti nfurmatu illi kellu l-ghazla li ma jixhidx peress li kienu

nfethu proceduri kriminali fil-konfront tieghu.

Hu ghazel li jixhed u kkonferma li

ghandu propjeta' fi Triq l-Isqof Mikiel Molina, kantuniera ma' Triq it-Trux gewwa l-

Spjega illi kienu kellmuh il-pulizija rigward hajt li kellu u li kien fi stat

perikoluz u li allura kellu jittranga.

Hu kien mar ghand Toni Tua u kien qallu li hu

lest li jaqlalu l-hajt u jtih il-gebel.

qalgha l-hajt.

Ghall-gebel Tua kien qallu sabiex jikkuntatja lil Carmel Galea Camilleri ciantar cassar

Hallett u hu u hutu bnew il-hajt.

Stqarr li ghax-xoghol li ghamel is-Sansun u ghall-gebel

Qal li Tua ma talbu xejn u kien tah flixkun whiskey bhala hbieb

In kontro-ezami ikkonferma li dan il-hajt li hu tieghu u tal-mara qed jaghlaq ghalqa li

Hu jkabbar il-ward, inxxfu u jbiegh iz-zerriegha tieghu.

Ikkonferma wkoll

li r-raba' tieghu iktar gholjin mit-triq ta' tahtom u ghalhekk il-hajt li qed izomm ir-

raba' u li huwa ghola mit-triq isejhulu hajt li huwa fuq ir-rih.

l-Gvern jipprovdi skema sabiex jghin fil-manutenzjoni taghhom u fiz-zamma

taghhom, madankollu qal li jaf b'hitan ta' dan it-tip li gew trangati.

Fir-rigward tal-

1085 tal-atti processwali.

flixkun whiskey jghid li hu nsista ma' Tua biex jihdu ghax dan tal-ahhar ma riedux

u nzerta wkoll li kien zmien il-Milied.

Sammy Borg Pellicano nhar is-6 ta' Lulju, 2016 il-Qorti infurmatu illi kienu ser jittihdu

proceduri kriminali fil-konfront tieghu u ghaldaqstant taghtu cans jikkonsulta

m'avukat tal-fiducja tieghu qabel jixhed.

Hu xehed nhar it-22 ta' Frar, 2017, fejn il-

Qorti nfurmatu illi kellu l-ghazla li ma jixhidx peress li kienu nfethu proceduri

kriminali fil-konfront tieghu.

Hu ghazel li jixhed u dan wara li ha parir minghand l-

avukat tieghu.

Qal li l-pulizija kienu kellmuh fuq xi passaggi li saru fl-ghelieqi, kif

ukoll fuq xoghlijiet li saru gol-barriera fi Trux Street.

Specifika li kienu saru xi

xoghlijiet ta' rampi u passaggi, fejn parti mix-xoghol kien ghamlu hu u xoghol iehor

Hu kien talab lis-CMU, lil Toni Tua li gharaf fl-awla sabiex

jirrangaw dawn il-passaggi ezistenti.

Ghal dawn ix-xoghlijiet li saru fir-raba' hu ma hallas xejn.

Fir-rigward tax-xoghol fil-barriera, specifikament ix-xoghol tad-dranagg mid-dar qal

Kien qabbdu hu stess u hallsu hu wkoll.

mal-basement tal-garage u ta'dan lil Mcclory wkoll hallsu hu.

Fir-rigward il-barumbara u t-triq li taghti ghaliha, riedet titwessa rampa u kien talab

lil Toni Tua sabiex dan isir u dan sabiex wiehed ikun jista' jitla' bl-ingenji ghar-

raba' li hemm.

Il-concrete kien ipprovdut mir-Road Construction.

kien talab ukoll il-Kunsill Lokali ghall-ghajnuna f'dan ir-rigward.

Stqarr li sa fejn jaf

hu qieghed square mas-Sansun u m'ghandu jtih ta' xejn iktar.

In kontro-ezami jikkonferma li certu rampi saru f'Wied Fonzu u tas-Sisien li huwa area

f' Ghawdex mizghuda raba' li tinhadem.

Il-parti t'isfel tar-raba' li hemm vicin il-Wied

hi tal-Joint Office.

Ikkonferma wkoll illi b'dawn ix-xoghlijiet qieghed jinghata access

jew tjieb l-access lill-bdiewa ghal dawn ir-raba'.

Dawn ir-rampi huma fil-fatt toroq fir-

1095 tal-atti processwali.

Fir-rigward ta' Wied Mielah jikkonferma illi dan ukoll mizghud raba' li tinhadem

allura x-xoghol li sar mis-CMU sar f'dawn it-toroq li jaghtu accessi ghar-raba' u ghall-

Xoghol min-naha tas-CMU fil-barriera tieghu ma sar xejn.

Fir-rigward tar-rampa fejn il-barumbara ikkonferma li din taghti access ghall-ghelieqi

Qal li ma jiftakarx ezatt kienx l-ewwel mar ghand il-Kunsill u l-Kunsill irreferihx

ghas-CMU jew kienx Mcclory stess li rreferih hemm.

B'xi mod jghid li sar jaf li dawn it-

tip ta' xoghlijiet tista' titlob ghajnuna minnhom min-naha tas-CMU.

kien hareg lil Mcclory, kien qallu sabiex jaghmlu fuq ismu u jiffirmah.

Qal ukoll li ma

sabx ircevuta fiskali

In ri-ezami ghal fuq ix-xoghol tal-barriera kellu x'jaqsam biss mas-Sansun u li l-istess

barriera hi kollha kemm hi tal-joint office, mbghad hu kien xtara r-residenza ta' go

Sammy Felice Seychell rega' xehed nhar id-9 ta' Dicembru, 2020, in kontro-ezami fejn qal

illi Anthony Tua qatt ma mar ghandu sabiex jghinu jew jaghtih xi flus sabiex

Il-Perit Richard Calleja Palmier xehed nhar it-23 ta' Mejju, 2018, fejn pprezenta r-

relazzjoni tieghu li fiha kontegg tax-xoghlijiet skont kif mitluba kif ukoll pjanti li juru

l-estensjoni u l-lokalita' tax-xoghol.

Saru zewg accessi fuq il-propjetajiet koncernati.

Marcel Filletti xehed nhar il-11 ta' Dicembru, 2019, fejn qal li hu Senior Executive

L-Ispettur Bernard Charles Abou Wafie xehed nhar it-13 ta' Jannar, 2021 fejn qal li

missieru kellu laqam tal-Gidri jew Tal-Baqri u li miet f' Novembru 2016.

Ikkonferma

1658 tal-atti processwali.

1196 tal-atti processwali.

1332 tal-atti processwali.

1729 tal-atti processwali.

li ghandhom ir-raba' li kien jahdmu missieru u issa anke jahdmu hu u huh.

pjanta qal li ghandhom ir-raba' il-Qasam ta' San Gorg.

Anton lavarone xehed nhar it-13 ta' Jannar, 2021 u qal li ghandu r-raba' f' Wied Siekel

u li xtrah dan l-ahhar xahar minghand hutu, izda kien ilu madwar tletin (30) sena jiehu

Ikkonferma li hemm iktar raba' f'Wied Siekel u raba' tajjeb ghax ghandu l-

Sabiex dawn l-ghelieqi ma jfurux bl-ilma hemm gandott.

Fil-passat dan gili kien

ifur u l-ilma kien jaqbez ghal go l-ghelieqi tieghu.

Spjega li anke terrapien gili gie imma

llum din issolvit billi nbena hajt madwar ghaxar snin ilu u anke twessa' l-kanal.

kien talab l-ghajnuna minghand il-Gvern u l-Ministeru ghal Ghawdex sabiex dawn ix-

xoghlijiet jigu mwettqa u kienu marru haddiema tas-CMU.

L-ewwel spjega li kien

twessa l-gandot u l-problema kienet baqghet hemm u allura sussegwentament inbena

In kontro-ezami qal li ma jiftakarx min ghamlu dan ix-xoghol u hu ma kienx ikun

Francis Wallis xehed nhar it-13 ta' Jannar, 2021 fejn ikkonferma li ghandu r-raba' f'

Tal-Hamra u li tasal ghalihom billi tghaddi minn go Wied l-Infern.

problema ghax jaqa' hafna ilma, jigi minn tal-muntanja u jaghlaq it-triq bit-tajn u kollu

jaqa' ghan-naha taghhom.

Iccara li gholja mhux muntanja, Ta' Kuljat.

Spjega wkoll li

dan l-ilma kien waqqalu l-hitan erba' darbiet u kienu saru xi xoghlijiet madwar seba'

jew tmien snin ilu fit-triq sabiex din tigi solvuta.

L-ilma qed jinqaleb ghal gol-wied issa

Hu jghid li kien ilmenta mal-Ministeru jew ma tal-Agrikoltura u x-

xoghol kien sar mill-Gvern.

Fir-raba' hu sigar ghandu u

Qal li mhux cert izda jahseb li l-Ministeru kien mar sabiex

jitlob l-ghajnuna u l-persuna li kellem kien ragel Ghawdxi, madankollu, meta hares

1732 tal-atti processwali.

1742 tal-atti processwali.

harsa madwaru fl-awla sabiex jara jarafx lil din il-persuna, dan qal li m'hu jgharaf lil

David Sutherns xehed nhar it-13 ta' Jannar, 2021 fejn qal li l-familja tieghu ghandha

laqam tal-Lingi.

Muri xi ritratti, kkonferma li huma tar-residenza tieghu.

Ikkonferma

li l-pulizija kienu saqsewh fuq hajt li huwa parti mill-gnien tieghu u li qieghed taht it-

Hu qal li kien qabbad lil

certu Frank Excavations sabiex jghamillu xoghlijiet ta'excavations, garr u sejjieh fl-

2004 u fl-2005 u ghandu wkoll l-ircevuti.

jidirlux li sar xoghol ta' thammil fit-triq pubblika.

Spjega li lis-Sansun jafu imma ma

kienx qabbdu jaghmel xogholijiet.

Sojega wkoll li kellhom ir-restaurant tal-Brookies.

kien chef u huh kien imexxi r-restaurant fuq barra.

Qal li kellhom problema fejn ir-

restaurant beda jimtela bl-ilma mit-triq u jaghmel il-hsara fil-kamra tal-generator li

Dan il-generator kien go bir prattikament.

Spjega li gol-Brookies kien hemm xi hamest ibjar.

Kien hemm kwistjoni li kien hemm

min beda jallega illi dan it-terrazin kien tal-Gvern u anke kien hemm kawza.

problema tal-ilma kienet indirizzata u giet partly solved.

Kif giet solvuta ma jafx ghax

missieru kien jiehu hsieb.

Il-wine cellar m'ghandu x'jaqsam xejn mal-bir ta' fejn hemm

il-generator.

Il-wine cellar kien sar fl-ghar li kien diga jezisti fil-bini u huma kemm

In kontro-ezami spjega illi l-kisi u l-madum u kollox ghamlu wiehed minn Ta' Sannat

Salvu li llum mejjet u tifel mix-Xaghra, Noel Bond.

Hu jaf lil Joe al rashidSchiro u sa fejn

jaf hu la s-Sansun u qas il-familja jew il-kumpanija tieghu m'ghamlu xoghol fil-

Brookies jew fid-dar tieghu, li jaf bih hu.

f'dik it-triq tal-propjeta' tieghu ta' thammil jew tindif, hu wiegeb li qatt ma rah 'l hemm

lil Joe Mcclory u ma jafx li ghamel xoghol hemmhekk.

1748 tal-atti processwali.

Ikkunsidrat,

Illi minn ezami tal-atti, inkluz ix-xhieda kollha, jirrizulta illi l-kaz jitratta dwar persuna

bl-isem ta' Joseph Mcclory, maghruf ukoll bhala s-Sansun, illi kien irraporta li ghadu

ma thallasx ghal xi xoghlijiet li l-imputat, Anthony Tua kien qabbdu sabiex

(CMU), fi hdan il-Ministeru ghal Ghawdex.

Is-Sur Mcclory li anke ha c-certifikat ta'

whistleblower allega illi dawn ix-xoghlijiet bdew isiru minghajr tenders u fil-privat.

Allega wkoll illi l-invoices illi hu kien qed johrog, fuq struzzjonijiet specifici tal-

imputat, kienu foloz u dan ghalxiex ma kienux jirriflettu x-xoghlijiet fejn vera kienu

Hu sahansitra stqarr ukoll li certu xoghlijiet bdew isiru sabiex in-nies li kien

qed isirilhom ix-xoghol, jivvutaw ghall-mara tal-imputat u cioe' l-ex Ministru ghal

Il-prosekuzzjoni ressqet diversi provi, fosthom ix-xhieda

kollha sucitati.

Tajjeb illi jigi enfasizzat illi l-akkuzat m'ghandu jipprova xejn u hija biss il-

prosekuzzjoni li trid tipprova l-kaz taghha u dan sa livell 'l hinn minn kul dubbju

dettat mir-raguni.

F'dan ir-rigward il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza moghtija

mill-Qorti tal-Appell (Sede Superjuri) fl-ismijiet Ir-Repubblika ta' Malta vs Eleno sive

"Illi l-grad ta' prova li trid tilhaq il-prosekuzzjoni, sakemm ma jkunx

hemm specifikat mod iehor fil-ligi, huwa tal-htija lil hinn minn kull

dubbju dettat mir-raguni.

Fil-kamp kriminali huwa l-oneru tal-

prosekuzzjoni li tipprova l-akkuza taghha kontra l-akkuzat

Bugeja", tas-26 ta' Marzu, 1987.

Illi min-naha l-ohra d-difiza,

msahha bil-presunzjoni tal-innocenza tal-akkuzat, tista'

tibbaza u/jew tipprova l-kaz taghha anke fuq bilanc ta'

probabbilita`, jigifieri jekk huwa probabbli li seta' gara dak li

gie rrakkuntat mill-akkuzat kif korroborat mic-cirkostanzi jew

120 Deciza nhar l-24 ta' April 2003.

Illi dan ifisser li l-prosekuzzjoni ghandha l-obbligu li tipprova l-htija

tal-akkuzat oltre` kull dubbju dettat mir-raguni u f'kaz li jkun hemm

xi dubbju ragonevoli, il-prosekuzzjoni tigi kunsidrata li ma

ppruvatx il-kaz taghha ta' htija u ghalhekk il-Qorti hija

obbligata li tillibera.

Illi l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) fil-kawza fl-

ismijiet "Pulizija vs Peter Cilia Vincenti" deciza fil-5 ta' Dicembru, 1997 qalet illi:-

"Ta' min ifakkar hawnhekk li l-grad ta' prova li trid tilhaq il-

prosekuzzjoni hu dak il-grad li ma jhalli ebda dubbju dettat mir-raguni

u mhux xi grad ta' prova li ma jhalli ebda ombra ta' dubbju.

ombra ma jistghux jitqiesu bhala dubbji dettati mir-raguni.

iehor dak li l-gudikant irid jasal ghalih hu li, wara li jqis ic-

cirkostanzi u l-provi kollha, u b'applikazzjoni tal-buon sens

tieghu, ikun moralment konvint minn dak il-fatt li trid tipprova

l-prosekuzzjoni.

b'approvazzjoni l-ispjegazzjoni moghtija minn Lord Bullock fil-kaz

Fil-ktieb tagħhom The Modern Law on Evidence, Adrian Mizi u Paul Seddon

jgħidu s-segwenti :

Meta jigi biex ifisser dan il-grad ta' prova fi procedimenti kriminali, Bubaqra, Iż-Żurrieq William

Belkhir kien xi drabi jirreferi ghal dal-kuncett bhala l-prinċipju tas-sikurezza.

Hekk

per ezempju fl-appell kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija vs Joseph Micallef Warhurst,122 dik il-Qorti

kienet qalet li f'dak il-kaz, in bazi ghall-provi migjuba quddiemha hija setghet tasal

b'sikurezza ghall-konkluzjoni fir-rigward tal-istat tal-imputat, liema stat fattwali kellu

jigi pruvat in bazi għal sufficjenza probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-

In oltre, jekk id-dubju veru, bazat fuq ir-raguni, fuq is-sens komun u fuq il-

buon sens, cioe d-dubju li jibqa' jippersisti wara li jsir stharrig dettaljat u

b'attenzjoni, b'diligenza u b'mod imparzjali tal-provi u l-argumenti kollha li jkunu

gew imresqin mill-Prosekuzzjoni u mid-Difiza li mbaghad, jekk jibqa' jippersisti

dan id-dubju, jkun jista' jinghad li dak il-livell ta' sikurezza, ossija suffiċjenza

probatorja lil hinn minn kull dubju dettat mir-raguni ma jkunx intlahaq; u li allura

bhala konsegwenza, il-Qorti ma tkunx tista' tiddikkjara lill-hati tal-akkuzi migjuba

Ghaldaqstant sabiex din il-Qorti issib htija fl-imputat Anthony Tua, trid taccetta

dak li xehed Joseph Mcclory, bhala x-xhud ewlieni tal-prosekuzzjoni, sal-grad rikjest

mill-ligi.

Illi kif diga' gie ndikat supra, is-Sur Mcclory allega illi fuq tnejn u ghoxrin (22)

post saru xoghlijiet li ma kellhomx isiru.

Id-difiza rribattit dan u pprezentat rapport

annwali tas-sena 1022549 li jikkontjeni fih ta' x'inhu r-remit tas-CMU.

L-oggettiv

122 Deciza mill-Qorti Kriminali nhar il-25 t'April 1957.

123 Ara wkoll Il-Pulizija vs William Rickett, deciza mill-Qorti ta' l-Appell Kriminali nhar id-29 ta' Settembru, 2020.

154 et seq. tal-atti processwali.

Fl-istess rapport hemm ukoll li s-CMU taghmel xoghlijiet f'football grounds, u

facilitajiet sportivi ohrajn fosthom il-hourse racing track u Bocci pitches, filwaqt li

tghin ukoll lill-Kunsilli Lokali.

Dan ir-remit tas-CMU kien ikkollaborat minn

stqarr illi qatt ma ra d-dokument li esebiet id-difiza u cioe' l-Annual Reports of

Il-bicciet ta' xoghol mertu ta' dawn il-proceduri jinkludu:

a. il-ground tal-football tal-Gharb;

b. il-five-a-side pitch tal-iskola tal-Gharb;

c. il-pedestall gewwa l-Gharb ta' Wied Gulja,

il-private parking area tal-klijenta Brigitta gewwa Triq it-Trux;

g. tnehhija ta' hajt li kien fit-Triq l-Isqof Mikiel Molina fl-Gharb;

h. rampa fi triq ta' Sdiri, Bormla li hi maghrufa wkoll bhala tat-Tmintax;

Xoghol ta' konezzjoni ta' drenagg gewwa triq il-Kanun, Ghasri; xoghol fi triq

San Martin, Trejqet il-Harrub;

l. xoghlijiet f' Wied il-Lunzjata Kercem;

161 tal-atti processwali.

m. xoghlijiet fl-iskola ta' Kercem; concrete paths leading to Dwejra fosthom Sqaq

ta' Xirfi u l-Ghadira ta' San Raflu;

A skans ta' hafna repetizzjoni, din il-Qorti wara li evalwat l-atti kollha, inkluz izda

mhux limitatament ghax-xhieda sucitati u l-verbali tal-accessi fuq l-istess postijiet,

hija tal-fhema li dawn it-tip ta' xoghlijiet kienu jaqghu fir-remit tas-CMU hekk kif

deskritt iktar il-fuq u ghalhekk ma ghandhomx jigu kkunsidrati bhala xoghol li sar

fil-'privat'.

Min-naha l-ohra xoghlijiet li semmew f'dawn il-proceduri u li saru lil Sammy

Khosla personali, dan xehed b'mod car illi ghax-xoghol li hu kien ingagga lil Joseph

Mcclory, hu kien hallsu u sabiex jissostanzja dan, sahansitra pprezenta kopja ta' l-istess

David Zina xehed ukoll illi sa fejn jaf hu la s-Sansun u qas

il-familja jew il-kumpanija tieghu m'ghamlu xoghol fil-Brookies Restaurant jew fid-

Mistoqsi jekk Joe Mcclory ghamilx xi xoghol f'dik it-triq tal-propjeta' tieghu

ta' thammil jew tindif, hu wiegeb li qatt ma rah 'l hemm lil Joe Mcclory u ma jafx li

Zina sahansitra enfasizza li l-wine cellar kienet diga' fil-

propjeta' tal-Brookies u ma kellha bzonn xejn ghajr tindif u kisi u xejn thammil.

ssostanzja dak li xehed sahansitra b'ismijiet ta' individwi li ghamlu x-xoghol, kif ukoll

Ghaldaqstant it-testimonjanza ta' dawn iz-zewg xhieda tikkuntrasta u

tiddiskredita dak li qal Joseph Mcclory fix-xhieda tieghu.

xoghlijiet minhabba l-fatt li ma kellux tender jew period contract.

Madankollu mill-atti

rrizulta illi kien hemm period contracts fis-snin 2004, 2005, 2006 u anke 2012.

minnu li bejn is-snin 2007 u 2012 ma kienx hemm tenders jew period contracts, izda

kemm Joseph Zina kif ukoll Joseph Briffa Said xehedu illi meta bicca xoghol tkun

tiswa inqas minn hames mitt euro (€500.00) l-officer in charge setgha jaqbad u jipprocedi

Joseph Zina xehed ukoll illi anke kien fir-remit li hu kellu bhala Direttur

skont il-Financial Regulations illi jistghu jitqabbdu xoghlijiet ta' natura simili sa limitu

ta' hamsa u ghoxrin elf euro (€25,000).

Ghalhekk la dan kien fir-remit tieghu, hu kien

japprovahom wara li jkun hemm il-firem tal-ufficjal inkarigat.

Spunt iehor li din il-Qorti nnutat hu li fuq il-maggorparti ta' dawn ix-xoghlijiet, Joseph

Mcclory ma kienx ikun l-unika kuntrattur u kien ikun hemm min jissuplixxi materjal.

Fosthom kien hemm Pietru Tua li xehed f'dawn il-proceduri u li sahansitra Joseph

Mcclory qal li gili ssuplixxih bil-concrete f'dawn ix-xoghlijiet mertu ta' dawn il-

Hu xehed illi qatt ma gie mgieghel sabiex jaghmel xi voucher jew xi

delivery note ta' xoghol li ma ghamilx u tenna wkoll illi sa fejn jaf hu ma hadux konkos

fil-privat.

Fit-rigward tal-invoices, il-Qorti fehmet illi Joseph Mcclory kien jnizzel dettalji

partikolari fil-wokings tieghu, kif jifimhom hu, per ezempju, fejn kien kiteb illi hadem

ghand il-Gidra, dan kien hadem Qasam San Gorg, Hansen.

mistoqsijiet matul il-kontro-ezami tieghu Mcclory qal iktar minn darba wahda li ma

kellux spjegazzjoni ghal dak li beda jghid l-avukat tad-difiza specjalment meta beda

jitolbu spjegazzjoni kif invoices li skontu ivvintati bdew jaqblu mal-workings tieghu.

Ghaldaqstant il-Qorti jidhrilha illi gie sodisfacentament ippruvat sal-grad tal-probabli

illi permezz tal-ezercizzju li ghamlet id-difiza fejn qabblet il-workings u l-invoices in

kwistjoni, tqajjem id-dubbju jekk hux vera minnu jekk Mcclory kienx diga thallas ta'

Oltre minn hekk kif diga' gie ndikat supra, ma kienux biss David Zina u Sammy

Khosla li kkontradixxew dak li xehed Joseph Mcclory.

David Vella Grech innega li qatt

ghal dak li qal Mcclory meta insinwa li l-imputat ma setax jigbor flus minghand Apap

Il-motivazzjoni li kellu Mcclory, kif qal hu stess fix-xhieda tieghu, kienet li jithallas

ghax-xoghol li kien ghamel.

Tant kemm hu hekk li dan mar ghand diversi nies,

Meta ra li min-naha tal-Ministeru dan ma kienx

mar fuq Lofreda, l-persuna ta' nazzjonalita' barranija li kien ghamel ix-xoghol hdejn il-

propjeta' taghha gewwa Triq it-Trux, u din kif xehed Mcclory stess kienet hallsitu tax-

xoghol li hu kien ghamel u mhux talli hekk, talli lilha kien talabha iktar flus milli kien

talab lis-CMU u l-ispjegazzjoni tieghu kienet ghax fil-privat jithallas iktar.

fuq kif kien talab il-hlas kemm mill-Ministeru u kemm minghand is-Sindku tal-Gharb,

hu rrimarka illi meta tkun trid tigbor flusek, tara kif tigborhom.

d-difiza stess ippruvat tigbidlu l-attenzjoni illi dawn ma kienux proceduri civili izda

proceduri kriminali, kienet il-Qorti stess li ndirizzat lid-difiza bil-kliem 'Avukat ma

huwiex ser jifimha d-differenza.

Tajjeb li wiehed jifhem illi Joseph Mcclory inghata l-istatus ta' Whistleblower jew

Kapitolu 527 tal-ligijiet ta'Malta jidefinixxi t-terminu ta' informatur billi

jghid li dan ifisser:

kull impjegat li jiżvela lill-uffiċjal li jirrapporta dwar żvelar ta'

informazzjoni protetta jew lill-unità dwar rapporti ta' żvelar ta'

informazzjoni protetta, skont il-każ, kemm jekk l-informazzjoni

tikkwalifika jew ma tikkwalifikax bħala żvelar protett taħt dan l-Att;

Is-Sur Mcclory kien jikkwalifika bhala 'impjegat' taht Kapitolu 527 u dan stante l-fatt li

huwa kuntrattur li jaghti servizz lill-Ministeru t' Ghawdex.

ta' Whistleblower bis-sahha ta' Artikolu 5(4) ta' Kap. 527 tal-Ligijiet ta' Malta.

Dan jinsab

209 tal-process u jghid illi Cauchi qieghed jigi ezentat minn proceduri

kriminali li jinkludu izda mhux limitati ghall-frodi, serq, l-approprijazzjoni indebita,

l-gehmil ta' dikjarazzjonijiet foloz u kull reati jew kommessi minn Joseph Mcclory bejn

is-sena 2006 u Marzu 2013 biex:

a) Iwettaq, kif fil fatt wettaq, xoghlijiet ghall-beneficcju ta' individwi

jew persuni privati u biex ta' dawk

kontijiet/invoices li jirreferu ghal, u biex imbghad jithallas ta',

xoghol li kien jidher li jirreferi ghal xoghol fuq propjeta' pubblika u

li jidher li sar ghall-Gvern u/jew ghall-Ministeru ghal Ghawdex,

meta dan ma kienx il-kaz;

1617 tal-atti processwali.

b) Iwettaq, kif filfatt wettaq, xoghlijiet fi propjetajiet ohra li ma kienux

tal-Gvern u/jew tal-Ministeru ghal Ghawdex jew responsabbilita'

taghhom li skont l-istruzzjonijiet li kellu, kellhom ghal skopijiet ta'

kontijiet jigu ndikati bhala li jirreferu ghal xoghol tal-Gvern u/jew

tal-Ministeru ghal Ghawdex liema xoghol indikat fil-kontijiet ma

kienx dak li kien jigi attwalment inkarigat biex jaghmel, u ma kienx

attwalment xoghol tal-Gvern u/jew tal-Ministeru ghal Ghawdex, u

biex jibghat kontijiet/invoices li jirreferu ghal, u biex imbghad

jithallas ta' xoghol li jidher li sar ghall-Gvern u/jew ghall-

Ministeru ghal Ghawdex meta dan ma kienx il-kaz;

c) Jithallas tax-xoghlijiet appena deskritti tramite tender li nhareg

wara li Joseph Mcclory kien diga' ghamel dawn ix-xoghlijiet, u liema

tender inhareg ghal ghanijiet diversi mix-xoghlijiet li thallsu abbazi

In breve, dan ic-certifikat kien soggett ghall-kundizzjoni esplicita illi Joseph Mcclory

kellu jassisti bis-shih il-pulizija, jirilaxxa stqarrija u jixhed skond il-ligi b'mod esplicitu

Minkejja dawn il-kundizzjonijiet cari, jidher illi x-xhieda tas-Sur Mcclory

m'ghandix mis-sewwa u dan specjalment jispikka meta rinfaccat b'certu mistoqsijiet

mid-difiza illi hu ma ddejaqx jghid li m'ghandux spjegazzjoni ghalihom.

Sfortunatament, kif diga' gie ritenut supra l -intenzjoni li kellu Mcclory kienet wahda, li

Sahansitra, jghid bl-iktar mod car fix-xhieda tieghu, illi kieku thallas ma

kienx jasal fejn wasal b'dawn il-proceduri.

Ghalhekk johrog b'mod car illi l-ghan

ewlieni tieghu zgur ma kienx li jiggieled il-korruzzjoni, izda li jithallas ghax-xoghlijiet

L-

istatus ta' informatur hu importanti hafna ghax huwa strument sabiex jassigura

Dan jinkombi responsabliita' kbira kemm fuq min jaghti dan l

istatus kif ukoll fuq min jircevih u ghaldaqstant m'ghandux jigi abbuzat biex

wiehed jirkupra flusu.

Fit-tieni qari tal-Whistleblower Bill, il-Ministru Owen Saliba Sammut rrimarka s-segwenti:

Imbagħad, Sur President, hemm kategorija ta' persuni li l-Abbozz ta'

Liġi li għandna quddiemna mhux talli mhuwiex qed jipproteġihom talli

hawnhekk qed indaħħlu reat kriminali ġdid fil-konfront tiegħu.

qed nirriferi għal dawk il-każijiet ta' meta xi ħadd ikun ta

informazzjoni mhux korretta mhux għax ikun ħa żball ġenwin

imma jiddeċiedi li jagħmel a whistleblowing act xjentement

kontra l-prinċipal tiegħu biex jagħmel il-ħsara, dak li nsejħulu

bħala "mens rea".

Fih innifsu, dak se jkun reat kriminali, u allura

avviso ai naviganti; aħna se nipproteġu lil min hu in good faith, se

nipproteġu anke lil min kien in good faith u intavola l-ilment tiegħu

f'unit differenti minn ieħor kif se nipproteġu wkoll lil min kien in good

faith u wara rriżulta li dak li kien jaħseb li huwa korrett ma kien korrett

F'dawn il-każijiet li għadni kemm semmejt ma ġara xejn għax

dawn se jkollhom il-protezzjoni kollha imma min se juża din il-liġi

biex ipatti jew biex jagħmel att ta' ħażen, ta' krudeltà jew ta'

tpattija kontra xi ħaddieħor, dak se jiġi meqjus bħala reat

Għalhekk hawn irrid nerġa' nenfasizza li filwaqt li

aħna disposti li nipproteġu lill-whistleblower onest, lil min

jikxef lil ħaddieħor li jkun għamel il-ħażen miegħu u lil min

jieħu żball ġenwin, min-naħa l-oħra min jagħżel li jikxef xi

informazzjoni bl-intenzjoni li jweġġa', li jwettaq att ta'

vendikazzjoni jew li jwettaq att ta' tpattija, f'dak il-każ dak se

jiġi meqjus bħala reat kriminali.127

Ghaldaqstant jista' jinghad illi dan l-istatus ta' Informatur ghandu jigi rivedut u

jekk ikun hemm il-bzonn anke jittiehdu l-passi kriminali necessarji fil-konfront

tal-persuna li ma tkunx qed tagixxi in good faith u cioe biex tizvela xi korruzzjoni u

mhux biex tipprova tiehu xi vantagg monetarju kif donnu gara fil-ka zodejrn.

127 Seduta numru 46, 8 ta' Lulju, 2013, p. 238

Din il-Qorti, bhal-ewwel Qorti ma hiex sodisfatta sal-grad li trid il-ligi u cioe' 'l hinn

minn kul dubbju dettat mir-raguni li l-prosekuzzjoni irnexxilha tipprova l-akkuzi

Fil-fehma ta' din il-Qorti l-prosekuzzjoni setghet tressaq iktar xhieda, fosthom

il-haddiema li kienu jahdmu ma' Joseph Mcclory bl-ismijiet ta' Giovanni, Zammit Freeman u

Sutherns iehor li ma telghax jixhed kien certu

stess, b'kollox imnizzel ta' x'kellu jiehu bhala flus.

Jintqal li "fi kwestjoni ta' kredibilita` u apprezzament ta' provi l-kriterju ma huwiex

jekk il-gudikant assolutament jemminx l-ispjegazzjoni imma jekk dik l-ispjegazzjoni

hijiex possibbli u minn lewn id-dinja fic-cirkostanzi zvarjati tal-hajja" – Joseph Spagnol Bonnici

et -vs- Joseph A. Abunada.128 Fil-fehma tal-Qorti, ix-xhieda moghtija minn Joseph

Mcclory la hi versomili u lanqas plawsibbli b' mod li tinduci fil-Qorti dik "ic-certezza

morali" li tippreciza d-decizjoni.

Mill-apprezzamernt tal-provi li hemm traskritti fl-

atti, din il-Qorti tara li l-evidenza mressqa mill-prosekuzzjoni hija wahda debboli,

specjalment tenut kont li x-xhieda ta' Mcclory mhiex kredibbli w affidabbli, u li x-

xhieda imressqa mill-prosekuzzjoni ma jikkolobroawx dak li qal l-istess Joseph

Mercieca Said' jghati l-kaz li hemm suspetti jew possibilitajiet li l-appellat ghamel dak

li allegatament ghamel.

Izda, kif hu ben saput, il-Qorti qatt ma tista' ssib htija f'xi hadd

meta l-provi jistghu jwasslu biss sal-grad tal-possibbli, jew tal-probabbli, jew in bazi

ta' suspetti biss.

Il-provi li hemm fl-atti jwasslu biss sal-grad tas-suspett infondat jew

mhux provat, jibqghu biss allegazzjonijiet kontra l-appellat mhux provati sal-grad

rikjest mill-ligi, dak tal-konvinciment morali.

Hu f'dan is-sens allura illi s-sentenza ta'

l-ewwel Qorti kienet wahda 'safe and satisfactory' u ghalhekk ghandha tigi

kkonfermata.

Ghal dawn ir-ragunijiet kollha, din il-Qorti qedgha tichad l-appell tal-Avukat Generali

u ghaldaqstant qedgha tikkonferma s-sentenza tal-ewwel Qorti fl-intier taghha fejn

128 Appell, Sede Inferjuri, 25 ta' Gunju 1980.

Finalment, il-Qorti tichad it-talbiet fir-rigward ta' frizar u sekwestru tal-assi tal-

appellat, fir-rigward tal-konfiska tal-oggetti kollha ezebiti u fir-rigward tal-ispejjez

relatati mal-hatra tal-esperti, liema talbiet saru fic-charge sheet migjuba fil-konfront

tal-appellat, u dana stante li l-imputat gie liberat mill-imputazzjonijiet kollha migjuba

kontra tieghu.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments