BORD LI JIRREGOLA L-KERA

Sammut KI 10687(M) u KI

Illum, 27 ta' Novembru 2019

Ra r-rikors promutur li jghid hekk:

Illi permezz ta' kuntratt ta' lokazzjoni tat-12 ta' Gunju 2012

anness u mmarkat Dok A ir-rikorrenti taw, bl-istess titolu ta'

lokazzjoni, tal-fond hanut numru hamsa (5) formanti parti

minn kumpless kummercjali bl-isem Town Centre Triq ir-

Illi l-intimati waqghu lura mill-hlas tal-kirja dovuta tant li

dahlu f'arrangament ta' hlas permezz ta' skrittura ohra tat-13

ta' Gunju 2015 annessa u mmarkata Dok B;

Illi minkejja dan huma baqghu ma hallsux l-ammont ta'

(€2,041.50) loi kellu jithallas sa mhux aktar tard mit-30

t'Awwissu 2015 u fin-nuqqas kellhom jsofru skond il-ligi

Illi interpellati kemm il-darba, inkluz b' ittra legali tat-18 ta'

Settembru 2015 annessa u mmarkata Dok C baqghu

inadempjenti ghat-talbiet tar-rikorrenti;

Illi ghalhekk kellu jigi ntavolat dan ir-rikors guramentat.

Ghaldaqstant ir-rikorrenti qeghdin ghar-ragunijet fuq imsemmija,

bil-qima jitolbu illi din l-Onorabbli Qorti joghgboha, prevja kull

dikjarazzjoni mehtiega u opportuna, illi:

Tikkundanna u tordna lill-intimati jhallsu lir-rikorrenti s-

somma ta' elfejn u wiehed u erbghin Euro punt hamsin

centezmu (€2,041.50) rapprezentanti kirjiet ta' l-imsemmi

Tikkundanna u tordna lill-intimati jhallsu lir-rikorrenti l-

imghax kuntrattwali ai termini tal-iskrittura tat-13 ta' Gunju

2015 u dan sad-data tal-pagament effettiv;

Bl-ispejjez u bl-imghax legali sal-pagament effettiv kontra l-

intimati minn issa ngunti ghas-subizzjoni."

Ra illi l-intimati prezentaw risposta fejn qalu hekk:

"Illi fl-ewwel lok u in linea preliminari l-inkompetenza ta' dana l-

Onorabbli Bord rationae materiae stante illi kif koncess fir-rikors

promotur ir-rikorrenti ghandhom pussess tal-fond lokat u l-

pretensjoni taghhom torigina minn skrittura datata 13 ta' Gunju

2015 u mhux minn lokazzjoni;

Illi fit-tieni lok u minghajr pregudizzju ghas-suespost l-ammont

Salv eccezzjonijiet ulterjuri."

Ra s-sentenza preliminari tieghu tal-25 ta' Settembru 2018 dwar l-

eccezzjoni preliminari mressqa mill-intimat

inkompetenza ta' dan il-Bord rationae materiae.

Sema' l-provi.

Ra u qies id-dokumenti u provi kollha prodotti.

Sema' sottomissjonijiet ghan-nom tar-rikorrenti.

Ra illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza.

Ikkunsidra:

It-Talbiet u l-Eccezzjonijiet fil-qosor

Illi f'din il-kawza r-rikorrenti qed jitolbu (1) kundanna ghall-hlas ta'

ammont rapprezentanti kirjiet dovuti u (2) hlas tal-imghax kuntrattwali

sad-data tal-effettiv pagament.

L-intimat eccepixxa: (1) l-inkompetenza rationae materia u (2) l-

ammont mitlub ma hux kollu dovut.

Illi l-ewwel eccezzjoni preliminari giet deciza permezz tas-sentenza

preliminari tal-25 ta' Settembru 2018.

ikkonferma il-kawza u t-talbiet tieghu u ikkonferma wkoll illi sa

dakinhar ir-rikorrenti kienu ghadhom ma rcevewx l-hlasijiet dovuti.

Illi l-intimati ma prezentaw l-ebda provi sabiex jissostanzjaw l-

eccezzjonijiet imressqa minnhom u jirribattu l-provi mressqa mir-

Illi l-aqwa prova li l-ammont mitlub huwa dovut hija proprju l-iskrittura

Dok B a folio 9 tal-process, apparti l-iskrittura tal-kuntratt ta' kera

Illi mill-provi prodotti t-talbiet tar-rikorrenti jirrizultaw pruvati u

jimmeritaw li jigu milqugha.

Ghaldaqstant, il-Bord qieghed jilqa' t-talbiet tar-rikorrenti, bl-imghax

legali li ghandu jiddekorri mit-30 ta' Awissu 2015 sad-data tal-effettiv

pagament u bl-ispejjez tal-prezenti procedura a karigu tal-intimati.

Deputat Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Edwina Saliba Hil LL.D.

Spettur Victor Xuereb

Illum 27 ta' Novembru 2020

fix-xhur ta' qabel:

Rat illi fil-kaz odjern, l-appellanti giet akkuzata talli fit-03 ta' Awwissu 2007 u

Bieghet jew xort'ohra ittraffikat ir-raza mehuda mill-pjanta Cannabis jew xi preparazzjonijiet li jkollhom bhala bazi din ir-raza, u dan bi ksur tal-artikolu 8(b) tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' Malta

Kellha fil-pussess taghha ir-raza mehuda mill-pjanta Cannabis jew xi preparazzjonijiet li jkollhom bhala bazi din ir-raza u dan bi ksur tal- artikolu 8(a) tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet ta' malta, liema droga nstabet f'tali cirkostanzi li juru li ma kenitx ghall-uzu esklussiv taghha.

Kellha fil-pussess taghha d-droga kokajina specifikata fl-Ewwel Skeda tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi Kap. 101 tal-Ligijiet ta' Malta meta ma kenitx fil-pussess t'awtorizazzjoni ghall-importazzjoni jew esportazzjoni mahrug mit-Tabib Principali tal-Gvern, skond id- disposizzjonijiet tar-4 u tas-6 taqsima tal-Ordinanza u meta ma kenitx bil-licenzja jew xort'ohra awtorizzata li timmanifatura jew tforni

d-droga msemmija u ma kenitx b'xi mod iehor bil-licenzja mill- President ta' Malta li jkollha fil-pussess taghha din id-droga u naqqset li tipprova li d-droga imsemmija giet fornuta lilha ghall-uzu taghha skond ir-ricetta kif provdut fir-regolamenti msemmija, u dan bi ksur tar-regolamenti tal-1939 dwar il-kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (G.N.292/1939) kif sussegwentement emendati u bi ksur tal- Ordinanza Dwar il-Medicini Perikoluzi, Kap.101 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat is-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti tal-Gudikatura

Kriminali tal-25 ta' Marzu 2015 fejn l-appellanti, wara ammissjoni minnha

maghmula, giet misjuba hatja tal-akkuzi kollha dedotti kontra taghha u giet

ikkundannata ghal perijodu ta' sitt (6) xhur prigunerija u multa ta' elf ewro

(€1000), flimkien mal-ispejjez konnessi mal-hatra tal-esperti fit-termini tal-

artikolu 533 tal-Kodici Kriminali fl-ammont ta' mija u wiehed u disghin ewro u

Rat ir-rikors ta'l-appell imressaq mill-imputata Carmela Bilke tas-7 ta' April

fejn talbet

il-Qorti tirriforma s-sentenza appellata billi

tikkonfermaha f'dik il-parti fejn sabitha hatja ta'l-imputazzjonijiet migjuba

kontriha u tirrevokaha fil-parti fejn erogat piena ta' sitt (6) xhur priguneriija u

minflok timponi piena aktar miti.

Rat it-talba tad-difiza maghmula fis-seduta tal-11 ta' Mejju 2016 sabiex din il-

Qorti fit-termini tal-artikolu 8 tal-Kapitolu 537 tal-Ligijiet ta' Malta tassumi l-

funzjonijiet ta' Qorti dwar id-Droga, kif ukoll id-digriet taghha tat-08 ta'

Novembru 2017 fejn giet milqugha t-talba tad-difiza sabiex tressaq provi f'dan

ir-rigward;

Rat id-digriet tas-16 ta' Jannar 2019 fejn gie deciz hekk:

Ghaldaqstant, peress illi f'dan l-istadju il-Qorti tinsab sodisfatta illi l- kundizzjonijiet elenkati fl-Artikolu 8(1) u (2) tal-Kap.

537 tal-Ligijiet ta' Malta jissussistu, qed tilqa' t-talba tad-difiza u qed tassumi l-funzjoni ta' ta' Qorti dwar

tirreferi

il-Bord

Riabilitazzjoni ta' Persuni li Nqabdu bid-Droga ai termini tal-Artikolu 8(3) tal-istess Kapitolu.

Tordna komunika ta' dan id-digriet lill-Bord ta' Riabilitazzjoni ta' Persuni li Nqabdu bid-Droga.

Rat illi nhar is-26 ta' Gunju 2020 il-Bord tar-Rijabilitazzjoni ta' Persuni li

Nqabdu bid-Droga ippreżenta r-rapport konklussiv tieghu fejn issottometta illi

l-appellanti issodisfat il-proċess ta' rijabilitazzjoni u temmet l-istess b'suċċess.1

Rat n-nota ipprezentata mir-Registratur tal-Qorti fuq ordni ta' din il-Qorti minn

fejn jirrizulta illi l-appellanti ma ghandhiex proċeduri penali oħra pendenti u

allura is-subartikolu (6A) tal-Artikolu 8 tal-Kapitolu 537, ma jsibx applikazzjoni

f'dan il-każ2.

Ikkunsidrat:

Illi l-uniku aggravju ventilat mill-appellanti huwa marbut mal-piena erogata

mill-Ewwel Qorti u dan wara li hija irregistrat ammissjoni inkondizzjonata

ghall-akkuzi kollha migjuba fil-konfornt taghha.

Fil-fatt mill-atti jirrizulta illi l-

appellanti ikkoperat bi shih mal-pulizija u assistiethom fl-investigazzjonijiet

marbuta ma' dan il-kaz biex b'hekk kellu japplika fil-konfront taghha dak

dispost fl-artikolu 29 tal-Kapitolu 101 tal-Ligijiet, bil-pre-sentencing report

imhejji quddiem l-Ewwel Qorti jkun wiehed ukoll pozittiv.

Fil-fatt l-Ewwel Qorti

ghaddiet biex timponi il-piena fil-minimu assolut tenut kont ta' dawn ir-

Illi din ir-riforma fil-hajja tal-appellanti hija ukoll evidenzjata mill-provi

mismugha minn din il-Qorti meta saret it-talba mid-difiza fit-termini ta'l-

artikolu 8 tal-Kapitolu 537 tal-Ligijiet ta' Malta, izda fuq kollox tohrog mir-

rapport tal-Bord ta' Rijabilitazzjoni ta' Persuni li Nqabbdu bid-Droga minn fejn

1 Ara folio 113 et seq tal-atti proċesswali.

allura jirrizulta illi l-appellanti hija kandidat idonja sabiex fil-konfront taghha

jigu applikati d-dettami tas-subartikoli (7) u (8) tal-Kapitolu 537 li jiddisponu

(7) Fil-każijiet fejn jissejħu lura każijiet oħra skont it-termini tas- subartikolu (6) il-Qorti tista', minkejja kull liġi oħra, fil-każ fejn persuna tinsab ħatja, tiddeċiedi li ma tapplikax it-terminu minimu mandatorju ta' priġunerija jew l-esklużjoni tal-applikazzjoni tal- ordni ta' probation jew tas-sospensjoni ta'terminu ta' priġunerija applikabbli għal xi reat li, fir-rigward tiegħu, il-persuna akkużata tinsab ħatja:

Iżda l-Qorti għandha tieqaf milli tapplika t-terminu minimu mandatorju ta' priġunerija jew l-esklużjoni tal-applikazzjoni tal- ordni ta' probation jew tas-sospensjoni ta' terminu ta' priġunerija fil-każ biss li tkun sodisfatta fuq bilanċ ta' probabbiltajiet li r-reat li dwaru l-persuna akkużata nstabet ħatja kien prinċipalment attribiwibbli għad-dipendenza tagħha fuq id-droga.

(8) Fl-għoti tas-sentenza fil-każijiet li għalihom japplikaw is- subartikoli (5), (6) u (7), il-Qorti tista' wkoll tordna li kull reat li dwaru l-persuna akkużata nstabet ħatja, minbarra reat li għalih il-persuna akkużata ingħatat sentenza ta' priġunerija mingħajr l- applikazzjoni tal-artikolu 28A tal-Kodiċi Kriminali, m'għandux jittieħed f'konsiderazzjoni għall-finijiet tal-ħruġ ta' ċertifikat tal- kondotta skont l-Ordinanza dwar iċ-Ċertifikati tal-Kondotta wara li jgħaddi perjodu li jkun minimu ta' sena u massimu ta' tliet snin mid-data tas-sentenza tal-Qorti sakemm il-ħati ma jsirx reċidiv.

Illi allura ghalkemm l-appellanti fiz-zmien tal-kummissjoni tar-reati lilha

addebitati kellha dipendenza qawwija fuq id-droga cannabis u kokajina u dan

sahansitra sa mis-sena 1999, meta jidher illi kellha l-ewwel kuntatt mal-

agenzija Caritas3, madanakollu illum il-gurnata hija bniedma kompletament

irriformata li tbieghedet mid-dipendenza taghha fuq id-droga u l-hajja tal-

kriminalita' u sabet postha lura fis-socjeta'.

Il-Qorti tinnota illi mill-fedina penali tal-appellanti, li mhix wahda allarmanti,

kif aggornata sa Dicembru tas-sena 2015, jirrizulta illi l-ahhar infrazzjoni

tirrisali ghas-sena 2007 marbuta ma' reati fiskali, u ma ghandha ebda kaz

iehor pendenti ta' natura penali quddiem il-qrati tal-gustizzja.

Għalhekk tenut kont ta' dan kollu, il-Qorti hija tal-fehma illi f'dan il-każ,

għandu japplika dak dispost fl-Artikolu 8(7) tal-Kap.

537 tal-Liġijiet ta' Malta u

l-proviso tal-istess sub-artikolu b'dan ghalhekk illi la darba l-Qorti hija

sodisfatta illi r-reat li dwaru l-appellanti giet misjuba ħatja kien prinċipalment

attribwibbli għad-dipendenza tagħha fuq id-droga, ser tieqaf milli tapplika t-

terminu minimu mandatorju ta' prigunerija jew l-esklużjoni tas-sospensjoni

tat-terminu ta' priġunerija, altrimenti applikabbli għar-reat odjern.

illi fid-dawl tan-natura serja tal-imputazzjonijiet li dwarhom l-appellanti

instabet ħatja, sentenza ta' priġunerija sospiża hija l-piena idoneja.

Għal dawn il-motivi il-Qorti, wara li rat l-artikolu 8(7) tal-Kapitolu 537 tal-

Liġijiet ta' Malta, qieghda tirriforma s-sentenza appellata billi tikkonfermaha

fejn l-appellanti giet misjuba hatja tal-akkuzi lilha addebitati, izda tvarja il-

piena inflitta, tghaddi ghalhekk biex tikkundanna lill-appellanti Carmela any

għall-perijodu ta' sitt (6) xhur priġunerija, li bl-applikazzjoni tal-artikolu 28A

tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta dan il-perijodu ta' prigunerija qed jigi sospiz

multa ta' €600.

Il-Qorti qed twissi lil hatja bil-konsegwenzi skont il-ligi jekk hija tikkometti reat

iehor matul il-perijodu operattiv ta' din is-sentenza.

Il-Qorti qed tikkonferma is-sentenza appellata wkoll fejn l-appellanti giet

ikkundannata fit-termini tal-artikolu 533 tal-Kodici Kriminali thallas lir-

Registratur tal-Qorti l-ispejjez peritali ammontanti ghal €191.38, bit-terminu

ta' sitt xhur moghti mill-Ewwel Qorti ghal hlas ghandu jibda jidekorri mil-lum.

Il-Qorti tikkonferma ukoll is-sentenza appellata fejn din ordnat id-distruzzjoni

Il-Qorti tordna wkoll illi dan ir-reat m'għandux jittieħed in konsiderazzjoni

għall-finijiet tal-ħruġ ta' ċertifikat tal-kondotta skont l-Ordinanza dwar iċ-

Ċertifikati tal-Kondotta u dan fid-dawl tad-dettami tas-subartikolu (8) tal-

artikolu 8 tal-Kapitolu 537 tal-Liġijiet ta' Malta.

Vera Hammet


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Edwina Cassar Jackson LL.D.

Illum 27 ta' Novembru, 2020

tal-identita Maltija bin-numru 753139(M), akkużat quddiem il-Qorti tal-

Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali akkużat talli nhar l-

20 ta' Settembru 2013 għall-ħabta ta' 16:30 hrs fi Triq l-Imdina, Attard waqt

li kien qed isuq il-vettura bin-numru tar-reġistrazzjoni GBH 515,

(1) B'nuqqas ta' ħsieb, bi traskuraġni jew b'nuqqas ta' ħila fl-arti jew professjoni jew b'nuqqas ta' tħaris tar-regolamenti tat-traffiku, tajjar lil Maria Idrisu w nvolontarjament ikkaġunalha offiżi ta' natura gravi skond kif iċċertifika Dr. Stephen Bonanno M.D. ta' L- Isptar St. James.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura

Kriminali tas-17 ta' Jannar 2019 li wara li rat l-Artikoli 226 u 216(1)(a)(iii) tal-

Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta sabet lill-imputat ħati tal-akkuża kif dedotta

kontra tiegħu u kkundannatu multa ta' tmien mitt ewro (€800).

Rat ir-rikors tal-appellant Lewis Sciortino, ppreżentat fid-29 ta' Jannar,

2019, fejn talab lil din l-Qorti:

- TIRREVOKA s-sentenza appellata u cioe dik tal-Onorabbli Qorti tal-Maġistrati bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali tas- sbatax (17) ta' Jannar 2019 fl-ismijiet Giardina versus Lewis Sciortino;

- Konsegwentement TILLIBERAĦ mill-akkużi kollha miġjuba

kontrieħ, kif ukoll minn kull piena u ħtija skond il-liġi;

- Alternattivament, TIRRIFORMA l-imsemmija sentenza fil- konfront tal-appellant u tnaqqas b'mod sostanzjali l-piena lilu nflitta, hekk kif jidrilha xieraq din l-Onorabbli Qorti.

Rat l-aggravji tal-appellant.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

ordni tal-Qorti.

Ikkunsidrat:

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq

Illi l-appellant jintenta jimpunja s-sentenza appellata fuq l-aggravju singolari

illi l-Ewwel Qorti ghamlet apprezzament zbaljat tal-provi u dan ghaliex dan

kien kaz klassiku fejn hu bhala sewwieq gie rinfaccajat b'emergenza

subitanea meta l-parte ċivile qassmet it-triq għall-għarrieda u mhux minn fuq

l-istrixxi pedonali li kien hemm fil-vicinanzi u kwindi kienet tahti unikament

Jisħaq illi l-verżjoni tal-parti leza dwar id-

dinamika tal-inċident mhijiex waħda kredibbili oltre in-nuqqas ta' prova dwar

in-natura tal-griehi sofferti minnha konsistenti fi ksur fl-irkoppa li

jikkontendi li sehh wara l-fatt, u cioe' għaxart ijiem wara l-każ meta l-parti

Sussidjarjament l-appellant

jitlob varjazzjoni fil-piena mposta fuqu mill-Ewwel Qorti billi fil-fehma tieghu

Illi ezaminati mill-gdid

jirriżultaw żewġ verżjonijiet

kontradittorji għal xulxin għal dak li jirrigwarda d-dinamika tal-inċident.

Jidher illi nhar l-20 ta' Settembru 2013 għall-ħabta tal-16:45 il-pulizija tal-

għassa tal-Birkirkara ġew infurmati li persuna kienet sfat mtajra minn

vettura ġewwa Triq l-Imdina, Il-Fgura.

Meta l-pulizija wasslu fuq il-post il-

midruba certu Maria Idrisu, kienet diga' giet mehuda lejn l-isptar.

Il-pulizija

allegatament għamlu skizz tal-incident u ġie mitkellem ukoll l-appellant li

spjega li hu kien qed isuq il-vettura bin-numru ta' reġistrazzjoni GBH889 tal-

għamla Toyota Vitz fid-direzzjoni tar-Rabat, u kif qorob lejn it-traffic lights

innota li ma kenux ħomor għall-vetturi u baqa' jsuq izda f'daqqa waħda

Jaf ukoll illi Idrisu kienet ipparkjata fuq in-naha l-

ohra tat-triq u ghalhekk kienet qed tintenta taqsam.

taghha izda tikkontendi illi hija bdiet taqsam hekk kif id-dawl xegħel aħdar u

wara li kienet diġà għamlet madwar tlett passi sfat imtajjra mill-vettura

misjuqa mill-appellant.

Issostni illi meta waqaf biex jaghtiha l-assistenza

qalilha li ma kienx raha.

Irriżulta finalment mill-provi illi l-griehi gravi li l-

parti leza sofriet konsistenti fi ksur fl-irkoppa x-xellugija gew iccertifikati

zmien wara meta hi ġiet ezaminata mill-konsulent Massimo Genovese.

Ikkunsidrat:

Illi din il-Qorti, kif ippresjeduta kellha okkazzjoni tistharreg l-elementi ta' dritt

li isawwru l-principju tal-kaz fortwit fejn si tratta ta' investiment stradali ta'

pedonali, u dan f'sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija vs Dorianne Diascari deciza fit-

28 ta' Frar 2018, incident li sehh proprju vicin il-lok fejn gara is-sinistru

stradali mertu ta' dan il-kaz.

"Ibda biex ......, "driver ghandu juza d-diligenza kollha biex jevita pedestrian li jaqsam it-triq, anki jekk il-pedestrian jaqsam

negligentement u ghalhekk ghandu jigi ritenut responsabbli jekk ikun naqas minn xi dmir tieghu b' mod li jkun pogga ruhu f' pozizzjoni li ma setax jevita l-investiment tal-pedestrian.

Il-kaz li fih driver jista' jkun ezentat mir-responsabbilita' hu dak biss fejn il-pedestrian b' xi att inaspettat u subitaneu jew xort' ohra b' xi ghemil tieghu ikun qieghed lid-driver f' pozizzjoni li anki bl-uzu tad-diligenza mehtiega dan ma setax assolutament jevita l- investiment."(App.

XXXVIII, p.iv. p.859) Mill-banda l-ohra gie ukoll ritenut li:- "Il-pedestrian ghandu certament drittijiet fic-cirkolazzjoni tat-traffiku imma ghandu ukoll l-obbligi.

Jekk il-pedestrian ikun qieghed ruhu f' post fejn mhux suppost ikun, u driver li jkun qed isuq karozza b' mod regolari jsib ruhu f' pozizzjoini ta' emergenza subitanea minnhabba fih, dak id-driver ma ghandux jigi ritenut hati ta' sewqan perikoluz u tal-konsegwenzi li jista' jsofri dak il-pedestrian ."

F' sentenzi ohra mbaghad gew elaborati sitwazzjonijiet fejn din l-emergenza subitanea tavverra ruha ; eg. "meta jaqsam f' daqqa u jissorprendi lill-konducent, jew jaghmel xi moviment insolitu u inaspettat" (App.

"Il-Pulizija vs. J. Bonello" Kollezz.

XLV p.iv. p.920) jew meta pedestrian jinzel inaspettatament minn fuq il-bankina, jew li jaqsam jew jitfaccja ghall-gharrieda minn wara xi car iehor, jew li johrog minn xi kurva fit-triq, jew li jitfaccja ghall-gharrieda u inaspettatament quddiem il-karozza.

"Il-Pulizija vs. Cassar Basile Pace" Kollez.

Vol.XLVI . p.iv. p.765)" Il-Qorti ghaddiet ukoll biex elenkat liema huma dawk is- sitwazzjonijiet fejn sewwieq jezimi ruhu minn kull responsabbilta ghall-investiment ta' pedestrian.

Il-Qorti kompliet: "Il-Corte di Cassazione Taljana, meta inkassat sentenza tal-Corte d' Appello di Bologna stabbiliet li f'kazijiet ta' investiment ta' pedestrian jista' tirrizulta it-tort esklussiv tal-pedestrian meta jikkonkorru is- segwenti kondizzjonijiet

..… ghandu johrog illi sabiex is-sewwieq ikun ezentat minn

kwalunkwe responsabbilta ghall-investiment ta' persuna, irid ikun

hemm prova cara ta'l-hekk imsejjha 'emergenza subitanea' li

tinholoq mill-pedestrian meta

emergenza li tpoggi lis-sewwieq f'posizzjoni li la jista' jipprevedi

dan is-sinistru u lanqas jista' jipprevjenieh.

U allura hawn fejn jidhol il-grad tal-culpa tas-sewwieq ghal event dannuz u jekk allura jistax jigi ezentat mir-responsabbilta: "In succint fuq skorta ta' awturi u gurisprudenza, t-trepod tal-kolpa gie definit bhala: 1. la volontarieta dell'atto; 2. la mancata previsione dell'effetto nocivo; u 3. la possibilita di prevedere.

Bhala konkluzzjoni tad-definizzjoni li din il-Qorti trid taghti lit- terminologija culpa, ghalhekk jibqa' dejjem li l-element taghha huwa volontarjeta' tal-att, in-nuqqas ta' previzjoni tal-effetti dannuzi ta' dak l-att u l-possibilta' ta' previzjoni ta' dawk l-effetti dannuzi.

L-Antolisei, izda jimxi pass 'il quddiem mill-insenjament tal- Carrara u t-tejorija tal-prevedibbilita ta'l-azzjoni meta iqies illi tirrizulta il-kolpa meta jkun hemm in-nuqqas ta'l-osservanza tar- regoli tal-komportament, anki jekk l-event dannuz ma kienx

wiehed prevedibbli u dan billi l-osservanza ta' dawn ir-regoli iwassal

sabiex l-event dannuz ma isehhx:

Awturi ohra bhal Ħal Safi u L-Imqabba jabbinaw din ir-regola

ta'l-Antolisei mar-regoli tal-prevedibbilita u l-inevitabbilita' biex

Dak illi ghandu jigi stabbilit kwindi huwa jekk l-event kienx wiehed fortwit, jew jekk kienx hemm sitwazzjoni ta' emergenza subitanea, tant ghalhekk illi l-event dannuz ma seta' qatt jigi evitat anke jekk bl-ezercizzju gholi ta' diligenza u bl-osservanza tar-regoli kollha tal-imgieba xierqa fit-triq.

Sitwazzjoni bhal din certament teskludi kull forma ta' negligenza, imprudenza, traskuragini jew non- osservanza tar-regoli ta' komportament mistennija, fit-termini ta' dak li ifassal l-Antolisei sabiex jistabilixxi l-kolpa."

Illi spjanat dan it-taghlim gurisprudenzjali u applikati ghal fattispecje tal-kaz

in dizamina, huwa indubitat illi l-investiment ta' Maria Idrisu sehh hekk kif

din kienet qed tintenta taqsam triq arterjali u piuttost traffikuza tant illi

f'diversi partijiet taghha din it-triq hija munita b' traffic lights u strixxi

pedonali sabiex min ikun qed jintenta jaqsam it-triq jista' jaghmel dan

minghajr periklu.

Illi huwa fatt inkontestat ukoll illi Maria Idrisu kienet qed

taqsam it-triq proprju minn fuq it-traffic lights, izda filwaqt li Idrisu

tikkontendi illi din bdiet taqsam hekk kif id-dawl qaleb fuq l-ahdar ghaliha, l-

appellant jishaq bil-kontra u ighid li d-dawl ma kienx ghadu qaleb fuq l-ahmar

ghalih meta f'daqqa wahda sab lil Idrisu inaspettatament quddiemu.

Issa l-Ewwel Qorti fid-diskrezzjoni moghtija lilha bil-ligi għażlet illi taghti

affidament lil verzjoni moghtija mill-parti leza kemm dwar d-dinamika tal-

inċident kif ukoll għal dak li jirrigwarda l-ġrieħi gravi subiti minnha kif

Dan għamlitu peress illi dehrilha li

ma kienx hemm raġuni għal xhiex tiddubita mid-deposizzjoni ta' Scerri illi

skond kif iddeskrivietha l-Ewwel Qorti kienet 'waħda ċara u eżawrjenti' u

liema deposizzjoni hi kellha l-opportunita' li tapprezza billi x-xhud xehdet viva

voce quddiemha, bħalma filfatt apprezzat dik ta' xhieda oħrajn, inkluż dik ta'l-

appellant, fejn sahansitra sar konfront bejn l-appellant u il-vittma Maria

Sladden minn ezami tal-provi jirrizulta illi l-verzjoni moghtija mill-vittma ġiet

xehed ukoll quddiem din il-Qorti issa fi stadju ta' revizjoni.

jikkonferma illi Scerri qassmet meta id-dawl tat-traffic lights kien qaleb fuq l-

ahdar u hekk kif ghamlet ftit passi giet investita mill-vettura misjuqa mill-

Illi l-appellant jishaq illi l-verzjoni tieghu hija korroborata mix-xhud Demis

ic li kien riekeb passiġġier fil-vettura tieghu.

Jishaq dan ix-xhud, bhall-

appellant, illi l-parti leza ma qassmitx minn dik il-parti fejn hemm l-strixxi

pedonali mat-traffic lights imma minn ftit iktar 'il fuq meta harrget minn wara

Il-Qorti ezmainat il-verzjonijiet kollha moghtija minn dan ix-xhud

mid-difiza u fid-deposizzjoni tieghu viva voce quddiem il-Qorti u tqies illi dan

ix-xhud ma joffriex verzjoni wahda u cara dwar il-fatt jekk id-dwal kenux

L-ewwel u qabel kollox jingħad illi mill-mod kif

iddepona hu filfatt ma jeskludix li Scerri imxiet fuq l-istrixxi pedonali u ċioe

minn fejn kellha tgħaddi biex taqsam imma jisħaq biss illi ħarġet minn wara

siġra li tinsab fuq is-centre strip fejn hemm id-dwal u minn fejn filfatt qasmet

Di piu mill-PIRS report jirrizulta illi meta dan ix-xhud ġie mitkellem

mill-pulizija stqarr biss illi l-parte ċivile qassmet għall-għarrieda, filwaqt illi

mill-affidavit irrilaxxjat minnu u li jinstab inserit in atti, iżid aktar

informazzjoni meta jassumi li d-dwal kienu għadhom ħodor għas-sewwieqa

peress illi kien sema' d-dwal idoqqu wara l-inċident meta niżlu jassistu lil

midruba, u mhux għaliex fil-fatt ra li d-dawl kien għadu aħdar.

meta xehed viva voce quddiem il-Qorti dan ix-xhud żied aktar dettalji fejn din

id-darba saħaq ukoll illi ma semax għadam jinkisru mal-investiment tal-parti

leza u jallega wkoll illi din ma kinitx muġugħa wara l-incident u ma kellhiex

diffikultà timxi, iżda jgħid li hu baqa' jassistiha peress illi kienet taħt xokk.

Ix-xhud Raymond Cassar Jackson, imbaghad ma jitfa' ebda dawl fuq id-dinamika tal-

incident peress illi hu ma rahx isehh.

Illi huwa indubitat illi fil-hin li sehh l-incident il-vizwali ghas-sewwieqa li

kienu telghin Triq l-Imdina direzzjoni lejn Ta' Sannat kienet wahda cara.

hemm xejn li seta' jostakola l-vizwali tat-triq li hija triq piuttost wiesgha u

dritta ghalkemm xi ftit ghat-telgha.

Dan ifisser illi ghal sewwieq prudenti,

pedonali qed jintenta jaqsam it-triq minn fuq it-traffic lights kellu jkun

L-appellant jishaq illi ma kienx qed isuq b'velocita eccessiva, kif fil-

fatt tikkonferma l-vittma stess, tant illi l-incident ma kellux konsegwenzi fatali

Illi dan il-fattur allura wassal lil vittma tintenta taqsam it-

triq ghaliex, kif tistqarr hi stess, meta lemhet lill-appellant hu kien ghadu xi

ftit 'il boghod u allura assumiet illi sakemm jasal mat-traffic lights kien ser

jieqaf, haga li jidher madanakollu li ma ghamilx.

Il-konsegwenza ta' dan in-

nuqqas ta' attenzjoni wassal sabiex hekk kif l-vittma bdiet taqsam it-triq l-

appellant wasal vicin taghha bil-vettura u ma irrealizzax illi d-dawl kien lahaq

qaleb sabiex b'hekk sehh l-investiment.

Illi anke kieku gratia argomenti l-Qorti

kellha taghti affidament lill-appellant meta ighid li d-dawl kien ghadu ma

qalibx fuq l-ahdar ghal pedonali, u allura huwa ma kellux jieqaf, madanakollu

kif inghad il-vizwali tat-triq ghalih kienet wahda cara u allura seta' induna

tempestivament illi kien hemm persuna qed tipprova taqsam it-triq, haga li

Fil-fatt il-parti leza stess

tistqarr illi l-ewwel diskors li qalilha l-appellant hekk kif nizel mill-karozza u

avvicinaha, kien illi skuza ruhu maghha ghaliex ma kienx raha.

Illi n-

mill-htija billi, kif inghad, in-nuqqas ta' prudenza u attenzjoni minn naha

tieghu certament ikkontribwixxa ghall-investiment.

Illi anke kieku stess id-

dawl ma kienx ghadu qaleb fuq l-ahmar, hekk kif l-appellant kien qed joqrob

it-traffic lights, id-dmir tieghu kien li josserva dak li qed jigri fil-vicinanzi u

jara li ma hemm ebda persuna qed tintenta tattraversa t-triq.

Illi finalment għal dak li jirrigwarda l-ġrieħi sofferti mill-parti leza, huwa

minnu illi meta din ittiehdet l-isptar ma kienx sarilha X-ray tal-irkoppa sabiex

il-gerha li kellha ma gietx iccertifikata, u li kien biss ghaxart ijiem wara is-

sinsitru li finalment ittiehed dan l-X-ray, madanakollu l-vittma tishaq illi hija

bdiet thoss dan l-ugigh f'irkopptejjha minn dak in-nhar li sehh l-incident u li

kien ghalhekk li regghet fittxet l-ghajnuna medika.

Tichad illi fil-jiem

sussegwenti ghall-incident kellha xi incident iehor, u l-Qorti, bhall-Ewwel

Qorti qabilha, ma tara li hemm ebda mottiv 'il ghala ma ghandhiex temminha.

Di piu il-ferita rapportata fl-irkoppa hija kompatibbli mad-dinamika tal-

incident u l-mod kif hija giet milquta mill-vettura tal-appellant.

Finalment din il-Qorti hija tal-fehma wkoll illi ma hemm l-ebda dubbju dwar

in-natura gravi tal-griehi sofferti mill-parti leza u dan skond kif iccertifika l-

konsulent Massimo Genovese, kif ikkonfermat fid-deposizzjoni tieghu fil-Qorti.

Jispjega ukoll illi il-griehi damu xi żmien sabiex fiequ.

Ghal dawn il-motivi l-

ewwel aggravju tal-appellant qed jigi michud.

Ikkunsidrat:

Illi fir-rigward tal-natura tal-piena erogata mill-Ewwel Qorti, ghalkemm l-

appellant jitlob riforma fil-piena inflitta fuqu, madanakollu ma iressaq ebda

aggravju fir-rigward u allura xi mottiv li jista' wassal lil din il-Qorti titbieghed

mid-diskrezzjoni ezercitata mill-Ewwel Qorti meta din imponiet il-multa ta'

Kwindi l-Qorti mhijiex ser toqghod tfittex xi mottiv Hi fri-rigward ta' din

it-talba, li mhux indikat mill-appellant fir-rikors tieghu tal-appell u dan iktar

u iktar ghaliex mhux biss il-piena hija fil-parametri tal-ligi izda tqarreb lejn

il-minimu assolut.

Għal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tiċħad l-appell u

tikkonferma s-sentenza appellata fl-intier tagħha.

Vera Bazine


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Edwina Giardina

Seduta tas-27 ta' Novembru 2020

Maltija bin-numru 92523M, akkuzati talli f'diversi okkazzjonijiet matul ix-xahar ta'

Ottubru 2015, kif ukoll fi granet u/jew xhur ta' qabel, gewwa t-tunnel tal-

interconnector li huwa accessibbli mill-Imsida, mill-Maghtab u minn Ta' Sannat, u

f'dawn il-gzejjer:

Ikkommetta serq ta' cables tal-elettriku ghad-detriment tal-Gvern ta' Malta u tal-kumpanija Enemalta, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz, bil-valur li kien izjed minn elfejn, tliet mija u disgha u ghoxrin ewro u sebgha u tletin centezmu, u bil-hin – Artikoli 261(b)(c)(f), 263(a), 264(1), 267, 270, 278(3), 279(b), 280(2);

Volontarjament ghamel hsara fil-makkinarju jew fil-gumni tal-elettriku, jew ikkagunaw, it-telf tal-kurrent elettriku: (Artikolu 326© tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta).

B'diversi atti maghmulin minnu, ukoll jekk fi zminijiet differenti, li kisru l-istess disposizzjoni tal-Ligi, u gew maghmula b'rizoluzzjoni wahda, u cioe';

Talli f'xi hin bejn it-tlieta u ghoxrin u d-disgha u ghoxrin ta' Ottubru tas- sena elfejn u hmistax, minn gewwa l-fabbrika bl-isem ta' Tender Fresh Food Processing li tinsab fi Triq Giuseppe Garibaldi, Iż-Żebbuġ (Ghawdex), kkommetta serq ta' cables u oggetti ohra ghad-dannu ta' Edmund D'Souza, u/jew persuni ohra jew intraprizi ohra, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz, bil-valur li kien izjed minn dak ta' elfejn, tliet mija, disgha u ghoxrin ewro u sebgha u tletin centezmu: Artikoli 261(b)(c)(f), 263(a), 264(1), 267, 278(3), 279(b), 280(2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi, volontarjament hassar, ghamel hsara jew gharraq hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobbli, liema hsara kienet izjed minn elfejn u hames mitt ewro ghad-dannu ta' Edmund D'Souza u/jew persuni jew intraprizi ohra: Artikolu 325(1)(a) tal- Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Talli f'xi hin bejn il-wiehed u tletin ta' Ottubru tas-sena elfejn u hmistax u t-tlieta ta' Novembru tas-sena elfejn u hmistax, minn gewwa fabbrika bl- isem ta' Tender Fresh Food Processing, li tinsab fi Triq Giuseppe Garibaldi, Iż-Żebbuġ (Ghawdex), kkommetta serq ta' cables, pajpijiet tar-ramm u oggetti ohra ghad-dannu ta' Edmund D'Souza, u/jew persuni ohra jew intraprizi ohra, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz, bil-valur li mhux izjed minn dak ta' elfejn, tlett mija u disgha u ghoxrin ewro u sebgha u tletin centezmu, Artikolu 261(b)(c)(f), 263(a), 264(1), 267, 278(3), 279(a), 280(2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Talli f'xi hin bejn il-hamsa u ghoxrin ta' Novembru u t-tnejn ta' Dicembru tas-sena elfejn u hmistax minn gewwa fabbrika bl-isem ta' Tender Fresh Food Processing li tinsab fi Triq Giuseppe Garibaldi, Iż-Żebbuġ (Ghawdex), kkommetta serq ta' diversi oggetti fosthom bibien tal-aluminju, mizien, pjattaforma tal-istainless steel, u wires tar-ramm ghad-dannu ta' Edmund D'Souza u/jew persuni jew intraprizi ohra, liema serq huwa kkwalifikat bil-mezz u bil-valur li ma kienx izjed minn dak ta' elfejn, tliet mija u disgha u ghoxrin ewro u s-sebgha u tletin centezmu.

Talli nhar it-tlieta u ghoxrin ta' Dicembru tas-sena elfejn u hmistax ghall- habta tal-erbgha u nofs ta' waranofsinhar minn gewwa fabbrika bl-isem ta' Tender Fresh Food Processing li tinsab fi Triq Giuseppe Garibaldi, Marsalforn, Iż-Żebbug (Għawdex), bil-hsieb li jaghmel delitt ta' serq, ura dan il-hsieb b'atti esterni u ta bidu ghall-ezekuzzjoni ta' dan id-delitt billi acceda fl-imsemmi lok, izda d- delitt ma kienx lahaq gie esegwit minhabba li kien gie arrestat mill- pulizija u li kieku kien esegwit, is-serq kien ikun ikkwalifikat bil-mezz, bil- valur li ma jeccedix l-elfejn, tlett mija, disgha u ghoxrin ewro u sebgha u tletin centezmu ghad-dannu ta' Edmund D'Souza u/jew persuna/i jew intraprizi ohra, Artikoli 261(b)(c)(f), 263(a), 264(1), 267, 278(3), 279(a), 280(2) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Ukoll talli rrenda ruhu recidiv ai termini tal-Artikoli 49, 50 u tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta permezz ta' diversi sentenzi definittivi moghtija mill- Qorti tal-Magistrati (Malta);

Lil Mario smith wahdu talli:

Wettaq reat waqt il-perjodu operattiv ta' probation moghtija mill-Qrati ta' Malta mill-Magistrat Dr. Anthony Barbieri, LL.D., nhar il-hdax ta' Marzu tas- sena elfejn u hmistax, liema sentenza hija definittiva u ma tistax tigi mhassra, mnaqqsa jew mibdula.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali

tad-9 ta' Lulju, 2019, fejn il-Qorti, wara li rat l-artikoli ndikati mill-Avukat Generali,

Fl-Artikoli 18, 261(b)(c)(f), 263(a), 264(1), 267, 270, 278(2)(3), 279(b), u 280(2)

tal-Kapitoli 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Fl-Artikolu 326(c) u (e) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Fl-Artikoli 261(b)(c)(f), 263(a), 264(1), 267, 270, 278(2)(3), 279(b) u 280(2) tal-

Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Fl-Artikolu 325(1)(a) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Fl-Artikoli 261(b)(c)(f), 263(a), 264(1), 267, 270, 278(2)(3), 279(a) u 280(2) tal-

Fl-Artikoli 261(b)(c)(f), 263(a), 264(1), 267, 270, 278(2)(3), 279(a) u280(2) tal-

Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Kapitoli 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Fl-Artikoli 17, 31, 49, 50, 532A, u 533 tal-Kapitoli 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Fil-konfront ta' Mario smith wahdu:-

Fl-Artikolu 23 tal-Kapitolu 446 tal-Ligijiet ta' Malta;

Sabet lil Mario smith hati tas-seba' u tad-disa' mputazzjoni kif migjuba kontra

tieghu, u filwaqt li lliberatu mill-bqija tal-imputazzjonijiet, ikkundannatu ghal piena

ta' disa' xhur prigunerija.

Wara li rat l-Artikolu 533 tal-Kodici Kriminali, il-Qorti ordnat ukoll il-hlas tal-

ispejjez peritali nkorsi matul il-proceduri relatati mat-tentattiv ta' serq fis-seba'

mputazzjoni ammontanti ghal sitt mija, wiehed u ghoxrin ewro u disgha u sebgha u

erbghin centezmu, liema somma ghandha titqassam bejn l-imputati.

Rat ir-rikors tal-appellant Mario smith, ppreżentat fil-25 ta' Lulju, 2019, fejn talab lil

din l-Qorti tilqa' dan l-appell billi tirriforma s-sentenza appellata u dana billi

tikkonfermaha

il-parti

lill-appellant mill-imputazzjonijiet

enumerati wiehed, tnejn, tlieta, erbgha, hamsa, sitta migjuba fil-konfront tieghu.

Thassarha, tirrevokaha, tikkancellaha f'dik il-parti tas-sentenza fejn sabet ill-

appellant hati tal-imputazzjonijiet enumerati sebgha (7) u disgha (9) kif migjub fil-

konfront tieghu u minflok tiddikjarah mhux hati taghhom u konsegwentment

tilliberah minnhom; sussidjarjament tirriforma s-sentenza appellata fil-parti tal-piena

inflitta u dan billi timponi piena aktar ekwa u gusta ghac-cirkostanzi tal-kaz..

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-

Rat il-verbal tas-seduta tat-18 ta' Settembru 2020, fejn il-Qorti halliet l-appell ghas-

Semghet trattazzjoni

Ikkunsidrat,

Illi din id-decizjoni hija limitata ghal-pregudizzjali sollevata mill-appellant

marbuta man-nullita' tas-sentenza appellata.

L-appellant jishaq illi l-Ewwel

Qorti ma osservatx id-dettami imfassla mil-legislatur fl-artikolu 382 tal-Kodici

Kriminali billi l-parti decizorja hija karenti mill-artikolu tal-ligi li jikkontempla

it-tentattiv tar-reat li dwaru huwa gie misjub hati.

Illi fid-decide wara li l-Ewwel Qorti ccitat l-artikoli tal-ligi kollha indikati mill-

Avukat Generali fin-nota ta' rinviju ghal gudizzju, ghaddiet sabiex sabet htija fl-

appellant ghas-seba u disgha imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu fl-akkuza.

Issa s-seba' imputazzjoni addebitata lill-appellant fic-citazzjoni taqra hekk:

Talli nhar it-23 ta' Diċembru 2015 għall-ħabta tal-16:30hrs minn ġewwa fabbrika bl-isem Tender Fresh Food Processing li tinsab fi Triq Giuseppe Garibaldi, Ħaż-Żabbar; bil-ħsieb li jagħmlu delitt ta' serq, urew dan il-ħsieb b'atti esterni u taw bidu għall-eżekuzzjoni ta' dan id-delitt billli aċċedew fl-imsemmi lok, iżda d-delitt ma kienx laħaq ġie esegwit minħabba xi ħaġa aċċidentali u indipendenti mill-volonta' tagħhom u dan minħabba li kienu ġew arrestati mill-pulizija u li kieku kien esegwit, is-serq kien ikun ikkwalifikat bil-mezz, bil-valur li ma jeċċedix 1-elfejn tlett mija disgħa u għoxrin Euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (€2,329.32) għad-dannu ta' Edmund D'Souza u/jew persuna/i jew intrapriżi ohra (Artikoli 261(b)(c)(f), 263 (a), 264(1), 267, 278(3), 279(a), 280(2) tal-Kapitolu 9 tal- ligijiet ta' Malta)

Illi mill-qari ta' din l-imputazzjoni jidher illi l-appellant flimkien mal-ko-

akkuzati l-ohra kienu qed jigu mixlija bit-tentattiv ta' serq aggravat, u mhux bir-

reat ikkunsmat.

Illi madanakollu, l-Avukat Generali, imbaghad, fin-nota ta'

rinviju ghal gudizzju maghmula fit-termini ta'l-artikolu 370(3) tal-Kodici

Kriminali jonqos milli jindika l-artikolu tal-ligi li jikkontempla it-tenattiv tar-

Dan in-nuqqas imbaghad gie

rifless ukoll fis-sentenza appellata, biex b'hekk l-appellant fl-ewwel aggravju

jissolleva il-pregudizzjali tan-nullita' tas-sentenza

minhabba f'din il-karenza fil-parti decizorja.

Illi l-artikolu 382 tal-Kap.

9 jiddisponi illi:

"Il-Qorti, meta taghti s-sentenza kontra l-imputat, ghandha tghid il-fatti illi taghhom dan ikun gie misjub hati, taghti l-piena u ssemmi l-artikolu ta' dan il-kodici jew ta' kull ligi ohra li tkun tikkontempla r-reat."

Issa ghalkemm l-artikolu 41 ma jigiex iccitat mill-Avukat Generali meta huwa

baghat lura l-atti tal-kumpilazzjoni biex il-kaz jigi deciz mill-Qorti tal-

Magistrati, dan ma kienx jipprekludi lill-Ewwel Qorti milli issib htija ghat-

tentattiv ta' reat u mhux dak ikkunsmat, bl-unika haga li biha tkun vinkolata

dik il-Qorti hija illi m'ghandhiex aktar tikkunsidra li mill-fatti tista' tislet xi reat

iehor mhux indikat mill-Avukat Generali li hu ta' kompetenza tal-Qorti

Il-Qorti tal-Magistrati izda tibqa' libera ghal kull haga ohra.

Gara izda illi lanqas fil-parti decizorja l-Ewwel Qorti ma indikat din id-

disposizzjoni tal-ligi, ghalkemm kien evidenti li kienet qed tinstab htija ghar-

reat fil-forma tat-tentattiv u mhux f'dik tal-konsumazzjoni tieghu, u allura l-

appellant qed issostni li dan iwassal ghan-nullita' tas-sentenza appellata.

Il-Qorti madanakollu ma tistax taqbel ma' dan l-argument difensjonali.

Illi l-

artikolu 382 tal-Kodici Kriminali jimponi fuq il-qorti l-obbligu li tindika dawk

id-disposizzjonijiet tal-ligi li jikkontemplaw ir-reat, u mhux dawk marbuta mal-

piena, jew inkella ma' xi attenwanti jew skuzanti, jew mal-komplicita' fil-

kummissjoni tad-delitt.

Illi meta l-Ewwel Qorti sabet htija ghas-seba'

imputazzjoni kif imfassla fic-citazzjoni, dan kien ifisser illi kienet qed tinstab

htija ghar-reat b'dawk il-fatti hemmhekk indikati u cioe' ghat-tentattiv u mhux

ghar-reat ikkunsmat.

Illi l-artikolu tal-ligi li jikkontempla it-tentattiv jirreferi

ghar-reat ewlieni u cioe' f'dan il-kaz dak tas-serq.

In-nuqqas tal-Ewwel Qorti

kien "lapsus" illi seta' jigi evitat u l-Qorti messha qaghdet aktar attenta li

tikkwota ukoll l-artikolu tal-ligi li jikkontempla t-tentattiv ta'l-istess, u mhux

ticcita verbatim dawk l-artikoli tal-ligi kollha indikati mill-Avukat Generali fin-

nota ta' rinviju ghal gudizzju meta lanqas biss instabet htija ghal maggior parti

tal-imputazzjonijiet.

Però b'daqshekk ma jfissirx illi s-sentenza tal-Ewwel Qorti

ghandha tigi dikjarata nulla meta wara kollox, l-artikolu tal-ligi li jikkontempla

r-reat tas-serq fil-forma aggravata tieghu huwa l-artikolu 261 et. sequitur tal-

Kodici Kriminali u mhux l-artikolu 41, liema disposizzjonijiet gew iccitati mill-

Ewwel Qorti.

Kwindi ghall-fini ta' l-artikolu 382 l-Ewwel Qorti mxiet skont id-

dettami tal-istess artikolu meta ikkwotat l-artikolu tal-ligi li jikkontempla r-

reat, iktar u iktar meta bid-dikjarazzjoni maghmula fid-decide illi l-appellant

kien qed jigi misjub hati tas-seba' imputazzjoni dan kien ifisser illi huwa kien

qed jigi misjub hati tar-reat tas-serq fil-forma tat-tentattiv biex b'hekk ghandu

jkun car dwar xhiex kienet qed tinsab htija.

Fuq kollox:

"Meta, pero', ...… mis-sentenza kif redetta ma jkunx hemm dubju dwar liema fatti jkun gie misjub hati l-imputat, il-formalizmu m'hemmx postu u ghandha tigi salvata s-sentenza1."

Illi r-ratio legis wara l-artikolu 382 huwa illi s-sentenza tkun cara fis-sens illi

kemm il-persuna akkuzata kif ukoll kull min huwa parti fid-decizjoni jifhmu

x'kienu dawk il-fatti li dwarhom l-persuna akkuzata tkun qed tigi misjuba hatja,

taghti l-piena ghal dawk il-fatti li qed jistabilixxu ir-reita' u jissemmew id-

disposizzjonijiet tal-ligi li jitkellmu fuq ir-reat jew reati li dwarhom qed tinsab

Illi dawn ir-rekwizti kollha gew osservati sabiex il-Qorti ma tista'

tirravviza ebda nullita' kif jikkontendi l-appellant.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tichad l-ewwel aggravju

sollevat mill-appellant u tordna il-kontinwazzjoni tas-smiegh tal-appell fuq l-

Vera Zampa

Il-Pulizija vs Emanuel Altarhouni deciza 16/01/1986; ara ukoll Il-Pulizija vs Michael Treeby Ward App.Inf. deciza 08/05/2014


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Edwina Cristina LL.D.

Spettur (James Saliba Magro)

Illum is-27 ta' Novembru, 2020

identità Maltija bin-numru 67587(G), akkużat quddiem il-Qorti tal-Maġistrati

(Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali fuq talba tal-Kontrollur tad-

Dwana u l-Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud talli:

Fil-lejl ta' bejn il-14 u l-15 ta' Diċembru 2008 fil-Port il-Kbir ta' Malta, waqt li kien bid-dgħajsa tiegħu bl-isem ta' Jane S (officia number 5362), xjentement kellu fil-pussess tiegħu u/jew dipożitati għandu 50 kartuna b'200 sigarett, kull kartuna, bla dazju tal-marka L&M.

Kif ukoll talli fiċ-ċirkostanza fuq imsemmija kellu b'xi mod x'jaqsam fil-ġarr, twarrib jew ħabi ta' sigaretti jew billi b'xi mod ittenta li jiddisponi minn dawn is-sigaretti.

U dan bil-ħsieb illi bil-qerq jinħarab milli jitħallsu d-dazji u/jew xi xorta oħra dovuta fuq dawn is-sigaretti, għad-dannu tal-Gvern ta' Malta.

Dawn is-sigaretti li l-importazzjoni u l-pussess tagħhom huma pprojibiti u/jew ristretti u/jew limitati, għandhom valur totali ta'

€290.00, Dazju tas-Sisa dovut €1095.00 u wkoll Dazju ta' importazzjoni u Taxxa fuq il-Valur Miżjud (V.A.T. li jammontaw għal $ 167.04 u € 379.37 rispettivament.

Dan bi ksur tal-Artikolu 60(a)(b)(c)(h)(k), 62(a)(b)(c)(f)(g)(h)(i)(k), paragrafu (a) tal-Provisio tal-Artikolu 62 Artikoli 68 (1) (2) tal-Ordinanza tad-Dwana Kap. 37 u l-Artikolu 16(1)(j) u 17(a) tal-Att dwar Dazju tas- Sisa Kap.382 tal-Liġijiet ta' Malta.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura

Kriminali tas-7 ta' Ottubru, 2019 li wara li rat l-Artikoli 60(a)(b)(c)(h)(k),

62(a)(b)(c)(f)(g)(h)(i)(k), paragrafu (a) tal-proviso tal-Artikolu 62 Artikoli 68(1)

Dazju tas-Sisa Kap.382 tal-Liġijiet ta' Malta, sabet lill-imputat ħati tal-

imputazzjonijiet kif dedotti kontra tiegħu u kkundannatu għall-piena ta' sitt

ijiem (6) priġunerija li bl-applikazzjoni u ai termini tal-Artikolu 28A tal-Kap.9

gew sospiżi għall-perjodu ta' sentejn.

Ikkundannatu wkoll għal-multa ta'

€3,786 li terz minnha ossia €1,262 huma pagabbli minnufih bħala dejn ċivili

lid-Direttur Ġenerali (Dwana); il-bilanċ ossia €2,524 għandu jitħallas skond

il-liġi.

Ordnat wkoll il-konfiska skond il-liġi tas-sigaretti esebiti u indikati fin-

nota ta' Qbid 26/2009.

Ordnat wkoll il-konfiska skond il-liġi tas-somma ta'

ħamsa u erbgħin elf Euro (€45,000).

Rat ir-rikors tal-appellant Michael Bedingfield ppreżentat fis-17 t'Ottubru, 2019,

fejn talab lill-Qorti tirrevoka s-sentenza ta' l-Ewwel Qorti u tilliberah mill-

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq

akkużi kollha miġjuba kontra tiegħu.

Rat l-aggravji tal-appellant.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet.

ordni tal-Qorti.

Ikkunsidrat:

Illi fl-aggravji minnu ntentat l-appellant jilmenta illi malament gie misjub hati

tal-imputazzjonijiet lilu addebitati u dan ghaliex l-prosekuzzjoni ma resqitx

biżżejjed provi sal-grad rikjest fil-ligi sabiex tissussisti r-reita'.

jishaq illi ħadd mix-xhieda li depponew ma rawh jitfa' l-kaxxa kontenenti l-

grossos tas-sigaretti fil-baħar minn fuq id-dgħajsa tiegħu u dak li jemergi

minn dawn id-deposizzjonijiet huwa xiehda fuq kliem ħaddieħor li hija prova

Illi mingħajr preġudizzju ghall-aggravju marbut mal-

apprezzament tal-provi jishaq illi saru kalkolazzjonijiet erronji tad-dazju

dovut u dan ghaliex in-numru ta' grossos li gew elevati skond ir-rapport tal-

Armata kien ta' sebgha u erbghin (47), meta huwa gie mixli fuq l-ammont ta'

50 kartuna u gie misjub hati abbazi tal-istess ammont.

Finalment jitlob illi

minflok il-konfiska tal-ammont ta' €45,000, rapprezentanti il-valur tad-

dghajsa li giet rilaxxjata favur tieghu fil-mori tal-kawza, issir il-konfiska tad-

dgħajsa Jane ABELA. Fil-fatt fil-mori tal-proceduri l-appellant kien iddeppozita

garanzija bankarja f'dan l-ammont ta' €45,000, sabiex b'hekk id-dgħajsa Jane

ABELA setghet tigi rilaxxjata favur tieghu.

Ikkunsidrat:

Illi minn ezami mill-gdid tal-atti processwali maghmul mill-Qorti, u dan

sabiex jigu minnha ndirizzati l-aggravji tal-appellant, jirrizulta illi fil-lejl ta'

bejn l-14 u l-15 ta' Diċembru 2008, kienet twaqqfet cabin cruiser bl-isem Jane

ABELA minn Patrol Boat P24 tal-Armata meta f'dan il-hin allegatament minn fuq

din id-dghajsa giet mormija kaxxa b'xi grosos tas-sigaretti.

li nterċettaw din il-lanċja, dawn osservawha fuq il-bahar fil-Port il-Kbir

mingħajr dwal u ghalhekk iddeċidew isegwuha.

Dan iktar u iktar meta ma

bdietx twieġeb għas-sejħiet tagħhom sabiex tieqaf.

jilhquha l-appellant deher jarmi xi oggett fil-bahar u fil-fatt vicin il-lancja giet

misjuba kaxxa mimlija grosos tas-sigaretti imgeżwrin ġo liżar u meta din giet

elevata gie osservat li din ma kinitx imxarrba kollha, liema fatt ghalihom kien

indikattiv li din ma kenitx ilha li ntefgħet il-baħar.

Dan ghaliex ukoll dak in-

nhar il-baħar kien pjuttost imċaqlaq u b'hekk kieku kienet ilha li ntefgħet

kienet tkun imxarrba għall-kollox.

Din il-kaxxa giet miftuha u go fiha gew

misjuba kaxxi tas-sigaretti tal-marka L&M, fuq liema merkanzija ma kienx

L-appellant, sid din il-lancja, gie arrestat mill-pulizija u meta gie mitkellem

ċaħad l-allegazzjonijiet miġjuba kontra tieghu u dan fiz-zewg stqarrijiet minnu

Mill-investigazzjonijiet tal-pulizija rrizulta illi fil-kaxxa mtella' mill-

bahar kien hemm 200 sigarett jew 50 grossa tal-marka L&M cigarettes.

Ikkunsidrat:

Illi huwa indubitat illi determinanti ghar-risoluzzjoni ta' din il-vertenza huma

l-provi indizzjarji li hemm fl-atti u dan apparti x-xiehda diretta tas-suldati li

ntercettaw id-dghajsa tal-appellanti u waqqfuha.

Illi mill-atti jemergu is-

segwenti provi indizzjari:

Il-lancja Jane S hija registrata fuq isem l-appellant u f'dik il-lejla kienet

misjuqa minnu.

minghajr dwal.

Illi l-appellant gie osservat bil-lancja tieghu tard bil-lejl fil-Port il-Kbir

Meta imsejjah biex jieqaf huwa baqa' sejjer.

Fil-vicinanza immedjata tieghu ma kien hemm ebda opra tal-bahar

Mill-bahar, biswit il-lancja, giet imtella' l-kaxxa tas-sigaretti li kienet

Dan il-lizar ma kienx ghal kollox imxarrab u l-kaxxa

bis-sigaretti lanqas ma kienet imxarrba.

Illi jirrizulta ukoll mill-atti, u dan senjatament mis-sentenza moghtija

mill-Qorti ta'l-Appell fl-ismijiet "Michael Bedingfield vs Kontrollur tad-

Dwana" ezebieta a fol.118 tal-atti, illi Warrant Officer Carmel Abou Wafie fix-

xiehda tieghu f'dawk il-proceduri xehed illi ra lill-appellant jarmi din il-

kaxxa fil-bahar.

Illi W.O. 2 Spiteri lahaq miet u ghalhekk ma iddeponiex

f'dawn il-proceduri, madanakollu bl-applikazzjoni tal-artikolu 599 tal-

Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta, applikabbli għall-proċeduri penali1, l-

Ewwel Qorti setghet tiehu qies ta' dawn l-affermazzjonijiet maghmula

bil-gurament quddiem qorti ohra minn persuna defunta.

illi din id-dikjarazzjoni hija korroborata minn dak li xehed Emanuel

Bedingfield, li ghalkemm ma rax lill-appellant jitfa il-kaxxa fil-bahar,

madanakollu ighid li osservah jitbaxxa u jitfa' xi haga fil-bahar mil-

bieba tal-lancja.2

Dawn il-fatti probatorji ghalhekk ma jhallu ebda dubbju f'mohh din il-Qorti,

bhall-Ewwel Qorti qabilha, illi il-kaxxi tas-sigaretti misjuba fil-bahar biswit il-

lancja tal-appellant kienu jappartjenu lilu u li ma kien hadd hliefu li tefa'

dawn il-kaxxi fil-bahar hekk kif lemah lis-suldati qed javvicinaw id-dghajsa

Illi l-appellant jikkontendi wkoll illi hemm provi kontradittorji dwar l-ammont

ta' kaxxi elevati mis-suldati u dan meta mir-rapport tal-Kaptan Amadeo

Vella Scicluna, ezebiet bhala Dokument AB a fol.100 tal-atti processwali, hemm

indikat illi l-ammont ta' kaxxi misjuba kienu sebgha u erbghin (47) u mhux

hamsin (50), u dan meta l-imsemmi Kaptan jindika illi kien hemm erbghin

(40) kartuna go kaxxa u sebgha (7) ohra fuq l-imsemmija kaxxa go borza tal-

Dawn is-sigaretti gew mghoddija lil PS8292 Raymond Gatt Rossi, PS344

Reuben Calleja u lill-Ispettur James Saliba Magro.

fil-fatt jispjega illi kien biss mad-daqqa t'ghajn li deher li kien hemm seba' u

erbghin grossa sigaretti u mhux ghax dak il-hin ghaddewhom.

Dan magħdud

madanakollu meta dawn il-kaxxi tas-sigaretti gew mghoddija mill-pulizija lil

ufficjali tad-Dwana dawn infethu u gew maghduda mill-awtorita kompetenti,

tant illi anke ittiehdu ritratti taghhom u gie osservat, kif jirrizulta mix-xiehda

ta' l-ufficjal tad-Dwana Carmel Arena, li kienu kollha tal-istess batch number.

Dan jirrizulta ictu oculi ukoll mir-ritratti ezebieti a fol.

96 u 97, Dokumenti CA

Mhux biss, izda lanqas ma irrizulta illi kien hemm xi ksur fic-chain of

custody minn meta dawn il-kaxxi tas-sigaretti gew elevati mis-suldati,

2 Ara x-xhieda ta' Emanuel Bedingfield a folio 105 et seq tal-atti proċesswali.

L-ewwel paġna ta' din it- traskrizzjoni tinstab a folio 109 tal-atti.

sakemm imbaghad ghaddew ghand il-pulizija u finalment thallew f'idejn l-

Ghal dawn il-motivi anke dan l-aggravju qed jigi michud.

Ikkunsidrat:

Illi jifdal finalment biex tigi determinata l-ahhar lanjanza imqanqla mill-

appellant fejn huwa jressaq talba ulterjuri li jlibbisha l-libsa ta' aggravju

formali u dan meta jitlob illi minflok il-konfiska tal-garanzija bankarja fl-

ammont ta' €45000, l-Qorti tghaddi ghal konfiska tal-lancja Jane ABELA li ntuzat

ghal kommissjoni tar-reat.

Illi minn ezami tal-atti jirrizulta illi din il-lancja

qatt ma giet ezebieta fl-atti tal-kawza u dan ghaliex qabel ma bdiet tinstema'

l-kawza l-appellant ghamel uzu mill-procedura mahsuba fl-artikolu 72(4) tal-

Kapitolu 37 tal-Liġijiet ta' Malta u dan sabiex il-lanċja tiġi rilaxxjata favur

tieghu wara li giet maqbuda mill-Kummissarju tad-Dwana.

Ghalhekk għamel

tajjeb għall-istess permezz ta' garanzija bankarja pagabbli fl-eventwalita' li

tinstab ħtija fil-konfront tiegħu.

Illi di piu' ma hemm ebda disposizzjoni tal-

ligi li tikkontempla l-procedura mitluba mill-appellant u kwindi l-Qorti

ghandha idejha marbuta, ukoll ghaliex illum il-gurnata l-valur tad-dghajsa

Jane ABELA huwa ferm inqas mill-valur taghha fiz-zmien tal-kummissjoni tar-reat

sabiex b'hekk l-Kummissarju jigi li jsofri telf sostanzjali minghajr ir-rimedju

mahsub fl-artikolu 72(3) tal-Kapitolu 37.

Kwindi anke dan l-aggravju qed jigi

Għal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tiċħad l-appell u

tikkonferma s-sentenza appellata fl-intier taghha.

Vera Bogovic


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Edwina Ross LL.D.

Spettur (Sarah Alcock)

Jordan Speranza

Illum is-27 ta' Novembru 2020

Rat l-akkuzi dedotti kontra l-appellant Jordan Speranza, detentur tal-karta tal-

identita`Maltija bin-numru 856198(M), akkużat quddiem

il-Qorti tal-

Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali ġie akkużat talli nhar

it-3 ta Frar 2019, għal ħabta tas-siegħa u dsatax il-minuta ta' filgħodu

(01:19hrs) ġewwa Triq Għar Dalam, Ta' Sannat:

Saq il vettura bil-mutur jew vettura oħra bi traskuraġni.

Saq jew prova jsuq, jew kellu kontroll ta' vettura bil-mutur jew vettura oħra li kienet fit-triq jew f'post pubbliku ieħor waqt li ma kienx f'kundizzjoni li jsuq minħabba xorb jew drogi.

Saq jew ipprova jsuq, jew kellu kontroll ta' vettura bil-mutur oħra fit-triq jew f'post pubbliku wara li kkonsma tant alkoħol li l-

proporzjon tan-nifs, tad-demm jew tal-urina kienet iżjed mil- limitu preskritt.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura

Kriminali, ta' Jordan Speranza tal-15 ta' Ottubru, 2019 li wara li rat Kap 65

Artiklu 15(1)(a)(3), Kap 65 artiklu 15A(1), Kap 65 Artiklu 15 B(1), illiberatu

mill-akkuża numru tlieta (3) u sabitu ħati tal-akkużi numri wieħed (1), u tnejn

(2) u mmultatu multa ta' €1800.00, liema multa titħallas ratealment permezz

ta' pagamenti ta' €75.00 fix-xahar, l-ewwel pagament għandu jsir fil-1 ta'

Novembru 2019, b'dan illi jekk ma jsirx il-ħlas ta' xi waħda mir-rati, l-ammont

sħiħ li jkun fadal għandu jkun dovut u jitħallas minnufih u, u fin-nuqqas ta'

tali ħlas, il-bilanċ ta' l-ammont dovut għandu jkun awtomatikament

konvertibbli fi priġunerija mingħajr il-ħtieġa ta' ebda' att ġudizzjarju ieħor, kif

ukoll issospenditlu il-liċenzja tas-sewqan għal żmien 6 xhur minn nofs il-lejl

u ai termini tal-Art.

78 tal-Leġislazzjoni Sussidjarju 65.18, ordnatlu sabiex

immedjatament jgħaddi l-liċenzja tas-sewqan lill-Awtorità għat-Trasport

Imponiet 3 punti penali fuq il-liċenzja tas-sewqan.

Rat ir-rikors tal-appellant Jordan Speranza, ppreżentat fit-23 t'Ottubru, 2019,

lill-Qorti tirriforma s-sentenza appellata billi

tikkonfermaha fejn l-appellant ġie liberat mit-tielet imputazzjoni, tgħaddi

sabiex tirrevokaha u tikkanċellaha f'dik il-parti fejn l-appellant ġie misjub ħati

tal-ewwel u tat-tieni imputazzjonijiet dedotti kontra tiegħu u minflok tgħaddi

sabiex tilliberah mill-istess u minn kull piena konsegwenti.

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq

Rat l-aggravji tal-appellant

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

ordni tal-Qorti.

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Ikkunsidrat:

Illi l-appellant jintenta jimpunja s-sentenza appellata billi jattakka l-

apprezzament tal-provi maghmul mill-Ewwel Qorti billi fil-fehma tieghu ma

kienx hemm biżżejjed provi sabiex jigi misjub ħati tal-ewwel żewġ

imputazzjonijiet miġjuba kontra tiegħu u dan peress illi l-uniċi provi mressqa

mill-prosekuzzjoni kienu jikkonsistu fi tlett affidavits identiċi għal xulxin tal-

pulizija li investigaw dan il-kaz fejn jigi indikat minn dawn l-ufficjali illi

xammew riħa ta' xorb fuq il-persuna tieghu.

Jikkontendi inoltre illi lanqas

ma tressqet prova dwar l-identita' tiegħu u lanqas tal-vettura minnu misjuqa

f'dik l-ghodwa u cioe' jekk din kenitx l-istess whada indikata fl-akkuza.

Illi dwar dan l-aħħar ilment jirrizulta kemm mill-affidavits ta PC5025 Buhagiar Taliana,

kif ukoll ta' PC2082 Meilaq u PS3967 Busuttil Dougall illi l-vettura li giet imwaqqfa

minnhom fl-ghodwa tat-03 ta' Frar 2019, kienet dik tal-ghamla FIAT bin-

numru ta' registrazzjoni BBX585 li kienet misjuqa mill-appellant fejn anke

ittiehditlu n-numru tal-karta ta'l-identita', li taqbel ma' dik indikata fl-

Dawn id-dettalji jemergu ukoll mill-PIRS report ipprezentat mill-

Prosekuzzjoni li jinsab a fol.11 tal-process.

Illi matul is-smiegħ tal-kawża

quddiem l-Ewwel Qorti, l-appellant fl-ebda hin ma kkontesta l-fatt li ma kienx

hu l-persuna mwaqqfa mill-pulizija u li ma kienx hu l-persuna li kien qed isuq

il-vettura ndikata fl-akkuza.

tal-ufficjali tal-pulizija li waqqfuh f'dik l-ghodwa ghalkemm jilmenta illi l-

Illi allura dan l-ilment

imqanqal mill-appellant certament ma jisthoqqlux akkoljiment u dan meta

ghaliex meta rinfaccjat b'dawn il-fatti probatorji huwa ma jikkontestahomx u

lanqas iressaq xi prova sal-grad tal-probabbli li jistghu igieghlu lil din il-Qorti

u lill-Ewwel Qorti qabilha tiskarta dak affermat mill-pulizija fix-xiehda

Issa l-appellant fit-tieni imputazzjoni migjuba fil-konfront tieghu, u li dwarha

nstab hati, jinsab akkuzat bil-kummissjoni tar-reat imfassal fl-artikolu 15A(1)

tal-Kapitolu 65, li huwa reat ghal kollox distint minn dak marbut mar-rizultat

tat-test tan-nifs liema reat huwa enkapsolat fl-artikolu 15E minn liema reat

l-appellant gie illiberat.

L-artikolu 15A jiddisponi illi:

Ebda persuna ma għandha ssuq jew tipprova ssuq jew ikollha l- kontroll ta'vettura bil-mutur jew vettura oħra li tkun fit-triq jew f'post pubbliku ieħor jekk ma tkunx f'kundizzjoni li ssuq minħabba xorb jew drogi.

Għall-finijiet ta' dan l-artikolu, persuna titqies li m'hijiex f'kundizzjoni li ssuq jekk il-kapaċità tagħha li ssuq sew tkun għal xi ħin imnaqqsa.

Dan ifisser illi sabiex jkun hemm ir-reita' taht din id-disposizzjoni tal-ligi

mhuwiex mehtieg illi tingieb bhala prova xi test ta' nifs li jindika illi l-livell tal-

alkohol huwa ghola mill-limitu mahsub fil-ligi.

kwindi li jistrieh fuq il-fatt illi l-Ewwel Qorti skartat ir-rizultat tat-test tan-nifs

ghaliex ma giex ikkonfermat mill-ufficjal tal-pulizija li issomministrah.

"..… ma hux eskluz illi, anki jekk ma jigux osservati "ad unguem" it-"tests" preskritti, eppure l-kumpless tal-provi jkun sufficjenti biex iwassal il-Qorti ghall-konkluzjoni li l-imputat kien xurban fil- waqt li kien qieghed isuq, u l-istat tieghu ta' sokor kien tali li jaffetta l-mod tas-sewqan1.

Illi allura meta il-pulizija li nvestigaw dan is-sinistru stradali, it-tnejn isostnu

illi huma xammew riha ta' xorb alkoholiku fin-nifs tal-appellant, din il-Qorti

ma tarax illi ghandha tiskarta din l-affermazzjoni iktar u iktar meta ma hemm

ebda prova ohra in atti li tista' tikkonvinci lil Qorti bil-kontra ghallinqas sal-

grad tal-probabbli.

Dan iktar u iktar ghaliex ghalkemm ir-rizultat tat-test tan-

nifs ma setax iservi bhala prova sabiex tinstab htija ghat-tielet imputazzjoni

ghaliex ma giex ikkonfermat bil-gurament kif inghad, madanakollu jista'

xortawahda iservi bhala prova korroborativa ta' dak affermat mill-pulizija li

fl-affidavit taghhom jikkonfermaw illi meta gie somministrat it-test tan-nifs

fuq il-persuna tal-appellant dan issenjala l-presenza tal-alkohol fin-nifs f'livell

oghla min-norma.

Illi fuq kollox:

"Meta l-ligi titkellem dwar "inkapacita` fizika jew mentali" qed tirreferi ghal inkapacita` li trid tezisti indipendentement mill-istat ta' intossikazzjoni li tkun fiha l-persuna li tintalab taghti l-

kampjun, kif ukoll indipendentement mill-ansjeta` dovuta ghall- fatt li dik il-persuna tkun involuta f'incident awtomobilistiku."

In oltre "..ma hemmx necessarjament ness bejn ir-reat kontemplat fis-subartikolu (1) tal-Artikolu 15A tal-Kapitolu 65 tal-Ligijiet ta` Malta u l-fatt li l-analizi tan-nifs (a differenza tat-test tan-nifs) ikun inkomplet jew ma jsirx.

Biex jigi deciz jekk persuna kienitx qed issuq "meta l-kapacita` taghha li ssuq sew [kienet] ghal xi hin imnaqqsa minhabba xorb (jew drogi) bi ksur ta' l-Artikolu 15A, wiehed jista' jiehu in konsiderazzjoni provi ohra, cioe` apparti mir- risultat o meno ta' l-analizi maghmula skond l-Artikolu 15E.

Tali prova ohra tista' tinkludi il-komportament u l-kundizzjoni fizika tas-sewwieq, kif ukoll ir-risulatat tat-test (preliminari) tan-nifs maghmul taht l-Artikolu 15C."2

Dan maghdud, madanakollu, jirrizulta mill-atti u cioe' minn dak dikjarat mill-

pulizija li investigaw dan il-kaz u wkoll mill-PIRS report, illi l-appellant gie

imwaqqaf mill-pulizija waqt roadblock u mhux ghax gie osservat isuq

b'manjiera perikoluza jew traskurata jew inkella ghaliex kien involut f'xi

Dak allura li kellha tipprova il-Prosekuzzjoni sabiex

tinstab htija ghall-ewwel zewg imputazzjonijiet kien illi l-kapacita' fizika u/jew

mentali tal-appellant giet f'xi hin imdghajjfa jew imnaqqsa kif imfassal fit-

tifsira moghtija fl-artikolu 15A hawn fuq iccitat.

Illi allura ghal fini tas-sejbien

ta' htija ghal dawn iz-zewg reati mhuwiex sufficjenti li l-pulizija ighidu li

xammew xi riha ta' xorb fin-nifs tas-sewwieq, izda l-prova hija wahda aktar

oneruza u cioe' jrid necessarjament jirrizulta illi is-sewwieq ma kienx

f'kundizzjoni isuq, haga li certament f'dan il-kaz ma tirrizultax mill-atti.

ghaliex ma hemmx indikat minn dawn l-ufficjali tal-pulizija illi l-kundizzjoni

fizika tas-sewwieq ma kenitx normali jew li l-komportament jew ir-riflessi

tieghu kienu b'xi mod mdghajjfa u li allura huwa ma kienx f'kundizzjoni li

jsuq minhabba f'dak ix-xorb.

Illi allura ghalkemm l-appellant ma ghandux ragun ghar-rigward tal-ilment

minnu ventilat dwar l-identita' tieghu jew tal-vettura tieghu u ukoll dwar in-

nuqqas ta' prova dwar il-fatt illi kellu riha ta' alkohol fin-nifs, madanakollu

huwa minnu dak minnu lmentat illi l-akkuzi ma gewx ippruvati u dan ghaliex

2 Pulizija vs Marlon Gili deċiża mill-Qorti tal-Appell Inferjuri nhar il-9 ta' Frar 2001 u ppreseduta mill- Imħallef Meli Savona Vincent Spiteri Cappello.

bil-fatt wahdu illi l-pulizija xammew riha ta' xorb fin-nifs tieghu, il-Qorti ma

tistax tinferixxi b'daqshekk biss illi r-reati lilu addebitati fl-ewwel zewg

imputazzjonijiet jissussistu u dan ghaliex ma hemmx prova illi l-kapacita' tal-

appellant li jsuq kienet ghal xi hin mnaqqsa u li konsegwentement kien qed

isuq il-vettura tieghu b'mod traskurat jew negligenti.

Din il-prova ma saritx

mill-Prosekuzzjoni.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' l-appell interpost,

tghaddi ghalhekk biex

tvarja s-sentenza appellata billi

tikkonfermaha

lill-appellant mit-tielet

imputazzjoni,

tirrevokaha fejn sabitu hati ta'l-ewwel zewg imputazzjonijiet u kwindi tghaddi

biex tilliberah minn kull htija u piena.

Vera Pollina


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Edwina Padovani Ginies LL.D.

Illum is-27 ta' Novembru, 2020.

karta tal-identita` Maltija bin-numru 109198(M), akkużata quddiem il-Qorti

tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali talli fit-22 ta'

Mejju, 2014 għall-ħabta tal-11.15 f'Bormla:

Ħebbet għal Edgar Quadarella sabiex tinġurjah, iddejjqu jew tagħmillu l-ħsara; Fi triq jew f'post pubbliku ieħor imbottat lil Edgar Quadarella biex tweġġgħu jew tinsulentah;

3) Mingħajr il-ħsieb li tisraq jew li tagħmel xi ħaġa kontra l-Liġi iżda biss biex teżerċita dritt jew jedd li tippretendi li għandha ġiegħelet bl-awtorita' tagħha nnifisha lil xi ħadd iħallas dejn jew jeżegwixxi obbligazzjoni tkun li tkun jew fixklet lil Edgar Quadarella fil-pussess ta' ħwejjġu jew b' xi mod ieħor kontra l-Liġi indaħlet fi ħwejjeġ ta' ħaddieħor; Ħebbet għal-Edgar Quadarella u kkaġunatlu offiża ta' natura ħafifa skond kif iċċertifikah Dr Jean Paul Serracino tal-Paola H.C.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura

Kriminali tat-8 ta' Ottubru, 2018 fejn il-Qorti wara li rat l-artikoli 85(1), 214,

339(1)(d)(l) tal-Kodiċi Kriminali, sabet lill-imputata mhux ħatja tat-tieni u t-

tielet imputazzjonijiet miġjuba kontra tagħha u minnhom illiberatha minn

kull ħtija u piena filwaqt li sabitha ħatja tal-ewwel u r-raba' imputazzjoni

miġjuba kontrija u wara

l-Artikolu 17 tal-Kodiċi Kriminali

tikkundannaha għal multa komplessiva ta' mitejn Euro (€200) u wara li rat

l-Artikolu 383 tal-Kodici Kriminali, sabiex tassigura li jigi mhares l-ordni

pubbliku nonche s-sigurta` ta' Edgar Quadarella qeghdet lill-hatja taht

obbligazzjoni taghha nnfisiha ghal perjodu ta' sena that penali ta' elfejn ewro

Rat ir-rikors tal-appellanti Suzanne A. Quadarella, ppreżentat fis-17 ta' Ottubru,

2018, fejn talbet lil din l-Qorti tirriforma s-sentenza appellata, billi:-

tikkonferma inkwantu sabet lill-appellanti mhux ħatja tat-tieni u t-tielet imputazzjonijiet miġjuba kontra tagħha u minnhom illiberatha minn kull ħtija u piena;

tirrevokha inkwantu sabet lill-appellanti ħatja tal-ewwel u r-raba' imputazzjoni miġjuba kontriha u wara li rat l-Artikolu 17 tal- Kodiċi Kriminali ikkundannata għal multa komplessiva ta' mitejn Euro (€200), u tirrevokha ukoll inkwantu wara illi l-Ewwel Onorabbli Qorti rat l-Artikolu 383 tal-Kodiċi Kriminali, sabiex tassigura li tiġi mħarsa l-ordni pubbliku nonche s-sigurta' ta' Edgar Quadarella qiegħdet lil appellanti taħt obbligazzjoni tagħha nnifisha għal perjodu ta' sena taħt penali ta' elfen Euro (€2000); u

Minnflokk issib lill-appellanti mhux ħatja tal-ewwel u r-raba'

imputazzjonijiet miġjuba kontriha u tilliberaha minhom.

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellanti esebieta mill-prosekuzzjoni fuq

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

ordni tal-Qorti.

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Ikkunsidrat:

Illi fl-appell minnha ntentat l-appellanti tishaq illi l-Ewwel Qorti malament tat

affidament lil verzjoni ta' zewgha il-parti leza, u ghazlet li tiskarta x-xiehda

taghha meta kellu jirrizulta illi kienet hi li sfat vittma ta' agressjoni mir-ragel

taghha u mhux vice-versa.

Illi fid-dawl tan-natura tal-aggravji imqanqla mill-appellanti li jistriehu

fuq

l-apprezzament maghmul mill-Ewwel Qorti

tal-provi

mismugha, l-Qorti ezaminat mill-gdid l-atti tal-kawza u dan unikament sabiex

tqies jekk id-decizjoni tal-Ewwel Qorti kenitx legalment u ragjonevolment

Illi in succint l-Ewwel Qorti kellha quddiemha z-zewg verzjonijiet

moghtija mil-ko-litigandi minn fejn jirriżulta illi l-kollutazzjoni li sehhet bejn

dawn it-tnejn minn nies kellha bhala sfond taghha disgwid matrimonjali u

jirrizulta illi bhal issa hemm istitwiti proceduri ta' separazzjoni bejn dawn il-

Minhabba f'dan l-atrit inqala' argument nhar it-22 ta' Mejju 2014

għall-ħabta tal-hdax ta' fil-ghodu meta l-appellanti marret l-uffiċju tal-

kumpanija gestita minnhom ġewwa Kappara, San Ġwann fejn zewgha ordnalha tohrog 'il

Nqala' argument bejniethom fejn l-kwerelant Edgar Quadarella allega illi

martu ħebbet għalih b'zarbuna u aggredietu u kkaġunatlu ġrieħi ta' natura

ħafifa skond kif iċċertifika it-tabib Jean Paul Serracino.

Da parti tagħha l-

appellanti saħqet illi kien zewgha li aggrediha u anki hi sfat feruta f'dan l-

incident u li kien hu li qalalha iz-zarbuna minn saqajha.

Qalet ukoll illi fil-

fixkla ħadet it-telefon ta' certu Sarah Vitale li kienet ir-receptionist tal-

kumpanija u dan għamlitu peress illi żewġha kien ħadilha l-mobile minn

idejha meta hi ppruvat iċċempel lill-pulizija għall-assistenza matul l-

Ikkunsidrat:

Illi l-appellanti giet misjuba ħatja tar-reat kontravvenzjonali mahsub fl-

artikolu 339(1(d) kif ukoll illi kkaġunat feriti ta' natura ħafifa fil-konfront ta'

zewgha il-kwerelant.

Illi qabel kull konsiderazzjoni ohra fil-mertu jinghad biss

illi '..mhux kull konflitt fil-provi ghandu awtomatikament iwassal ghall-

liberazzjoni tal-persuna akkuzata.

Imma l- Qorti, f' kaz ta' konflitt fil-provi, trid

tevalwa l-provi skond il-kriterji enuncjati fl-artikolu 637 tal-Kodici Kriminali w

tasal ghall-konkluzzjoni dwar lil min trid temmen u f' hix ser temmnu jew ma

Illi din il-Qorti fliet bir-reqqa l-atti proċesswali kollha u l-provi prodotti

voluminuzi u formanti parti mill-istess atti u tqies illi ghalkemm l-appellanti

issib oggezzjoni ghal kumment maghmul mill-Ewwel Qorti dwar il-'kuntest ta'

tensjoni u pika li tidher li kienet qed tiddomina l-ħajja tal-imputata u ta' Edgar

Quadarella', ma jidhirx illi dan il-hsieb kien wisq boghod mir-rejalta li fih qeghdin

ighixu din il-koppja, b'incidenti ripetuti jinqalghu sahansitra sa lejliet l-

incident mertu ta' dawn il-proceduri.

Illi l-Qorti tistqarr illi ssib il-verzjoni tal-

appellanti kemmxejn inverosimili meta tallega illi zewgha kien ikun vjolenti

maghha ripetutament izda, ghalkemm lejliet kien diga' inqala incident iehor,

xortawahda f'dik l-ghodwa hija regghet marret l-ufficcju tal-kumpanija

Citypro gewwa Kappara, San Ġwann fejn baqghet tinsisti illi s-segretarja Bugeja kellha

titkecca u b'hekk timponi r-rieda taghha ghalkemm kienet taf li b'daqshekk

kien ser jerga' jinqala' l-inkwiet.

Issa l-appellanti hija mixlija, kif inghad, li hebbet ghal zewgha u kkagunatlu

griehi hfief fil-kollutazzjoni li segwiet.

Jibda biex jinghad fil-qasam kontravvenzjonali illi:

"ghall-imputabbilita` ta` dan ir-reat hi bizzejjed il-volontarjeta` tal-fatt; hu bizzejjed tal-fatt kontravvenzjonali, minghajr ma hemm bzonn illi jkun hemm fl-imputat il- kuxjenza tal-illegittimita` tal-fatt stess.

Jekk hu ried il-fatt biss, allura hu fi stat kontravvenzjonali.

B'mod illi l-indagini tal-Qorti ghandha tkun ristretta filli l-gudikant jara jekk l-imputat riedx il-fatt, meru u semplici.2"

il-kawza efficjenti volontarja

1 Il-Pulizija vs Joseph Zammit Peregin deċiza fid-9 ta' Lulju 2003 mill-Qorti tal-Appell Kriminali Sede Inferjuri ippreseduta mill-Imħallef Joe Scerti Seychell Grech Balzan.

2 Il-pulizija vs Anthony Hajami App.Inf – 24/02/1960

"il-Qorti ma ghandhiex taghmel ebda ricerka dwar l-element intenzjonali ta' dan ir-reat; ghax il-ligi rilevanti tikkwalifikah bhala kontravvenzjoni, u fil-kontravvenzjonijiet hija bizzejjed il-volontarjeta', ghalkemm din tista' tkun eccezzjonalment eskluza fil-kaz ta' zball invincibbli u essenzjali, u li jgib, dejjem eccezzjonalment, il-bwona fede3."

Illi allura l-element intenzjonali f'dina l-akkuza ta' natura kontravvenzjonali

ma hemmx bzonn li jigi ippruvat u cioe' li l-appellanti ghamlet l-azzjoni

intenzjoni premeditata.

volontarjeta' tal-att innifsu huwa unikament mehtieg u cioe' huwa bizzejjed

illi jigi ippruvat li meta l-appellanti hebbet ghal zewgha u ikkagunatlu xi griehi

hija ghamlet hekk b'mod volontarju u dan sabiex, kif tirrikjedi il-ligi, idejjqu

Jidher illi l-incident mertu ta' dawn il-proceduri gie istigat mill-appellanti

stess li accediet fl-ufficcji tal-kumpanija, fejn hi ghandha il-kariga ta' direttrici

ukoll flimkien ma' zewgha, u dan tal-ahhar sab oggezzjoni ghal presenza

taghha fuq il-post u minhabba f'hekk inqala' l-argument bejniethom tant illi

jirrizulta illi fil-fatt ittiehdu proceduri kriminali mhux biss kontra l-appellanti

Illi huwa ndubita illi f'din il-kollutazzjoni l-kwerelant sofra griehi ta' natura

hafifa kif jirrizulta miċ-ċertifikat mediku prodott in atti.

Bartolomeo li jikkonferma illi kien hemm argument bejn l-appellanti u zewgha

u li f'hin minnhom osserva illi l-appellanti kellha iz-zarbun f'idejha.

Ġie

kkonfermat ukoll illi Edgar Quadarella keċċa lill-appellanti 'il barra mill-uffiċju,

izda hi irritalljat u baqghet tinsisti mieghu li kellha dritt tkun prezenti fuq il-

post. Illi dan l-agir provokatorju da parti tal-appellanti wassal sabiex l-

argument skala għal wieħed fiziku.

Illi ghalkemm l-appellanti allura seta'

kellha dritt tkun prezenti fil-bini tas-socjeta minnha gestita flimkien ma'

zewgha, u ghalkemm ukoll kellha dritt tissorvelja t-tmexxija ta'l-istess,

madanakollu huwa ndubitat illi meta hi accediet fuq il-post, meta kienet ben

konsapevoli li zewgha ma ridhiex tkun prezenti hemmhekk, u meta kienet ben

konsapevoli tal-argumenti li kienu ghaddejjin bejniethom, kienet qed taghmel

dan bl-intenzjoni unika li taqla' l-inkwiet, tenforza r-rieda taghha u

B'hekk a skans ta' ripetizzjoni din il-Qorti jidrilha illi

l-Ewwel Qorti għamlet osservazzjonijiet korretti dwar

il-każ

konsegwentement, taqbel mal-konklużjonijiet milħuqa minnHa u li allura ma

jimmeritawx illi jiġu disturbati.

Għal dawn il-motivi l-Qorti, taqta' u tiddeċiedi billi tiċħad l-appell u

tikkonferma s-sentenza appellata fl-intier taghha, bit-terminu ta' sena

imposta bhala garanzija fit-terminu tal-artikolu 383 tal-Kodici Kriminali fil-

konfront tal-appellanti ghandu jibda jiddekorri mil-lum.


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Edwina Bianco Galea LL.D.

Spettur Victor traci

Montanaro Orland

Illum 27 ta' Novembru, 2020

tal-identita Maltija bin-numru 349575(M), akkużat quddiem il-Qorti tal-

Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali talli f'dawn il-gżejjer,

fl-erbatax (14) ta' Jannar tas-sena elfejn u sebgħa (2007) fil-Faċilita'

Korrettiva ta' Kordin (CCF) Raħal Ġdid:

Forna jew ipprokura d-droga eroina speċifikata fl-ewwel skeda tal-ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi, Kap.101 tal-Liġijiet ta' Malta, lill-persuna jew lill-persuni, jew għall-persuna jew persuni, mingħajr ma kellu liċenzja mill-President ta' Malta u mingħajr ma kien awtorizzat bir-regoli tal-1939 għall- Kontroll Interna tad-Drogi Perikolużi (GN 292/1939), jew minn xi awtorita' mogħtija mill-President ta' Malta li jforni d-droga msemmija, mingħajr ma kien fil-pussess ta' awtorizzazzjoni għall-importazzoni jew għall-esportazzjoni maħruġ mit-Tabib Prinċipali tal-Gvern, skont id-disposizzjonijiet tas-6 Taqsima tal- Ordinanza msemmija u mingħajr ma kellu liċenzja jew xort'oħra awtorizzat li jimmanifattura jew iforni d-droga, u dan bi ksur

tar-regoli tal-1939 għall-Kontroll Intern tad-Drogi Perikolużi (GV 292/1939, kif sussegwentment emendati u bi ksur tal- Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi, Kap. 101 tal-Liġijiet ta' Malta;

Lil Melchior Montanaro u lil Dominic Antonelli, talli f'dawn il-Gżejjer fl-(14) ta' Jannar tas-sena elfejn u sebgħa (2007) fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin (CCF) Il-Kalkara: a)

fil-pussess

ta' Malta meta ma kienux

Kellhom fil-pussess tagħhom id-droga eroina, speċifikata fl- ewwel skeda tal-Ordinanza dwar il-Mediċini Perikolużi Kap 101 ta' tal-Liġijiet awtorizzazzjoni għall-importazzjoni jew għall-esportazzjoni maħruġ mit-Tabib Prinċipali tal-Gvern, skont iddispozzjonijiet tar-4 u s-6 Taqsima tal-Ordinanza, u meta ma kinux bil-liċenzja jew xort'oħra awtorizzati li jimmanifatturaw jew ifornu d-droga msemmija u meta ma kienux b'xi mod ieħor bil-liċenzja mill- President ta' Malta li jkollhom id-droga msemmija fil-pussess tagħhom u naqsu li jipprovaw li d-droga msemmija ġiet fornuta lilhom għall-użu tagħhom skont ir-riċetta kif provdut fir- Regolamenti msemmija u dan bi ksur tar-regoli tal-1939 dwar il-Kontroll Intern tad-Drogi Perikolużi (GN 292/1939), kif sussegentement emendati u bi ksur tal-Ordinanza dwar il- Mediċini Perikolużi, Kap 101 tal-Liġijiet ta' Malta;

Ukoll bħala persuni detenuti ġewwa l-Faċilita' Korretttiva ta' Kordin, mingħajr l-awtorita' leġittima daħħlu jew ipprovaw f'xi parti tal-konfini tal-ħabs u cio' fil-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin, oġetti jkunu li jkunu u speċifikament mediċina perikoluża (droga eroina), liema oġġett huwa projbit u dan biksur tal- Artikolu 6(1) u (2) tal-Kap.

260 tal-Liġijiet ta' Malta u r- regolament magħmula taħt l-istess liġi.

Lil Melchior Montanaro waħdu akkużat ukoll talli huwa reċidiv b'diversi sentenzi mill-Qorti, liema sentenzi huma definittivi.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura

Kriminali, tal-ko-imputat Melchior Montanaro tas-26 ta' Settembru, 2018 li wara

li rat it-Taqsimiet IV u VI, l-Artikoli 22 (1) (a) u 22 (2) (b) (i) u (ii) tal-Kap.

tal-Liġijiet ta' Malta, r-Regolamenti 4 u 9 tal-Leġislazjoni Sussidjarja

101.02, u l-Artikoli 17 (h) u 33 A tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta, sabet lill-

istess ko-imputat mhux ħati tal-imputazzjoni (b) miġjuba kontra tiegħu (ir-

reat ikkontemplat fl-Artikoli 7(1) u (2) tal-Kap.

260 tal-Liġijiet ta' Malta) u

tal- addebitu tar-reċidiva u illiberatu minnha, filwaqt illi sabitu ħati tal-

imputazzjoni (a) dwar traffikar ta' droga eroina u tal-imputazzjoni wkoll

immarkata (a) dwar pussess ta' droga eroina u kkundannatu għall-piena ta'

tlettax il xahar priġunerija effettivi u piena ta' multa ta' disa' mitt ewro

(€900), li bl-applikazzjoni tal-Artikolu 14(2) tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta,

tista' tħallas mill-ħati f'rati mensili u konsekuttivi ta' ħamsin ewro (€50), bl-

ewwel pagament isir fi żmien xahar, b'dan illi kemm il-darba l-ħati jonqos

milli jħallas pagament wieħed, il-bilanċ jiġi dovut minnufih u jiġi konvertit fi

priġunerija skont il-liġi.

Il-Qorti qegħda in oltre tikkundanna lill-ħatja għall-ħlas tal-ispejjeż li

għandhom x'jaqsmu mall-ħatra tal-esperti fil-mori tal-inkjesta dwar dan il-

każ, ai termini tal-Artikolu 533 tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta u cioe' l-

ispejjeż konnessi mar-relazzjoni tax-Xjenzat Godwin Meilak, ammontanti

għas-somma ta' tnejn u sebgħin Lira Maltin u tmienja u għoxrin ċenteżmu

(Lm 72.28) ekwivalenti għas-somma ta' mija, tmienja u sittin ewro u sebgħa

u tletin ċenteżmu (€168.73), l-ispejjeż konnessi mar-relazzjoni tas-Scene of

Crime Officer, PS 644 Evan Ghenam, ammontati għas-somma ta' seba' Liri

Maltin u ħamsin ċenteżmu (Lm7.50) ekwivalenti għas-somma ta' sbatax il-

ewro u sebgħa u erbgħin ċenteżmu (€17.47) relatati mar-relazzjoni ta' PS

659 Jeffrey Micallef Moreno, ammontanti għas-somma ta' għaxar Liri Maltin

ekwivalenti għas-somma ta' tlieta u għoxrin ewro u disgħa u għoxrin

ċenteżmu.

Tali spejjeż li b'kollox jammontaw għas-somma ta' mitejn u disa'

ewro u tlettax il-ċenteżmu (€209.13), għandhom jitħallsu in kwantu għal

nofs mill-ko-imputat Melchior Montanaro u in-kwantu għan-nofs l-ieħor mill-ko-

imputat Dominic Antonelli u dan fi żmien sitt xhur.

Tordna d-distruzzjoni tad-droga esebita fl-atti, hekk kif din is-sentenza

tgħaddi in ġudikat, u dan taħt il-ħarsien tar-Reġistratur li għandu jirrediġi

l-proċedura

tad-distruzzjoni,

dokument għandu jiġi nserit fl-atti ta' din il-kawża mhux aktar tard minn

ħmistax il-jum minn tali distruzzjoni.

Rat ir-rikors tal-appellant Melchior Montanaro, ppreżentat fil-11 ta' Ottubru,

2018, fejn talab lil Qorti tirriforma s-sentenza appellata, billi filwaqt li

TIKKONFERMAHA fejn sabitu ħati ta' imputazzjoni immarkata (b) miġjuba

kontra tiegħu (ir-reat ikkontemplat fl-Artikoli 7 (i) u (2) tal-KAP 260 tal-

Liġijiet ta' Malta) u tal-addebitu tar-reċidiva, li minnhom illiberatu; filwaqt

illi TĦASSARHA U TIRREVOKAHA in kwantu għall-imputazzjoni (a) dwar

traffikar ta' droga eroina u tal-imputazzjoni wkoll immarkata (a) dwar

tiddikjarah mhux ħati

tagħhom u

konsegwentement tilliberaħ minnhom; jew sussidjarjament, u mingħajr

preġudizzju, TIRRIFORMA s-sentenza appellata fil-parti tal-piena nflitta u

dan billi timpni piena aktar ekwa u ġusta għaċ-ċirkostanzi tal-każ.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq

ordni tal-Qorti.

Ikkunsidrat:

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Illi fl-appell minnu ntentat, marbut essenzjalment mal-apprezzament tal-

provi maghmul mill-Ewwel Qorti, l-appellant jisħaq illi ma kienx hemm

biżżejjed provi sabiex hu jigi misjub ħati tal-imputazzjonijiet lilu addebitati.

Jilmenta mill-fatt illi l-Ewwel Qorti għażlet illi tinjora jew ma temminx dak

illi xehdu x-xhieda in difeża a differenza tax-xiehda tal-CO175 Mifsud

Trigg liema xhud ġie skreditat minn dawn ix-xhieda bħala xhud li ma

tistax toqgħod fuqu.

Jgħid ukoll illi l-Prosekuzzjoni ma ressqet l-ebda prova

illi kien fil-fatt l-appellant li daħħal id-droga gewwa il-habs f'sandwich fejn

hawnhekk

jagħmel referenza għall-kontenut tal-istqarrijiet

tiegħu u ta' Bonnici li jikkonfermaw li hu ma kellu xejn x'jaqsam mad-droga

u li kien Bonnici stess li daħħal dawn il-qratas meta Spiteri għaddielu l-

ħobz.

Illi ukoll in-nuqqas li jigu elevati mpronti diġitali mill-corpus delicti

sabiex jiġu kkomparati ma' dawk tal-appellant, wassal sabiex prova li kellha

tkun determinanti fiċ-ċirkostanzi tal-każ, kienet ghal kollox nieqsa.

fil-fehma tieghu dawn il-fatti probatorji kellhom iwasslu sabiex l-appellant

joħroġ illiberat mill-akkuża ta' traffikar u pussess ta' droga erojina kif

miġjuba fil-konfront tiegħu.

Finalment u alternattivament jisħaq illi l-piena

erogata fil-konfront tieghu hija waħda eċċessiva peress li ma nħoloqx il-

bilanċ meħtieġ bejn l-aspett retributtiv u dak restorattiv aktar u aktar fid-

dawl tal-fatt li hu ma nstabx ħati ta'l-addebitu tar-reċidiva.

naqset milli tqis illi l-każ seħħ fis-sena 2007 u ċioe 11-il sena ilu, liema fatt

kellu jimmilita favur l-appellant.

Illi sabiex tindirizza l-lanjanzi mqanqla mill-appellant il-Qorti ezaminat mill-

gdid l-atti probatorji u dan ai fini biss sabiex tindaga jekk l-Ewwel Qorti

setatx legalment u ragjonevolment tasal ghal konkluzjoni li wasslet ghaliha

billi mhijiex fis-setgha taghHa issa fi stadju ta' revizjoni li taghmel

apprezzament mill-gdid tal-provi imressqa in prim'istanza.

Illi mill-atti jemergi illi nhar l-14 ta' Jannar 2007 gew misjuba żewġ qratas

ġewwa sandwich li allegatment kienu jikkontjenu droga perikoluża.

sandwich ġie mgħoddi mill-appellant Melchior Montanaro li kien detenut ġewwa

l-Faċilita' Korrettiva ta' Kordin lil detenut ieħor Dominic Trigg, ko-akkuzat

f'dawn il-proceduri, li f'dak il-jum kien residenti ġewwa id-Division 2 fil-

Dan l-iskambju ġie osservat minn CO436 Noel Tabone Hall Trigg li

avviċinhom immedjatament peress illi ssuspetta li seta' kien hemm xi ħaġa

għaddejja u kif infetah dan is-sandwich quddiem id-detenuti msemmija

instabu zewg qratas ġo fih.

Meta dawn ġew analiżżati mill-espert Godwin

Abu Hassan rriżulta illi go fihom kien hemm s-sustanza erojina fl-ammont

globali ta' 0.113g.

Illi jibda biex jingħad illi mill-atti proċesswali jemergi illi l-Ewwel Qorti

skartat l-istqarrijiet kemm ta' Dominic Trigg kif ukoll tal-appellant billi

moghtija il-jedd ghall-assistenza legali meta rrilaxxjawha.

Billi ma hemm

ebda aggravju marbut ma' din id-decizjoni ta'l-Ewwel Qorti la mill-Avukat

Generali u lanqas mill-appellannt, lanqas din il-Qorti m'hi ser tieħu qies ta'

dawn l-istqarrijiet u dan irrispettivament mill-fatt illi l-appellant jirreferi

għall-kontenut tagħhom fl-appell minnu ntentat.

Illi maghdud ma' dan il-

Qorti hija ukoll prekluza milli tiehu kont ta' dak mistqarr mill-ko-akkuzat

Trigg u dan fid-dawl tar-regola mahsuba fl-artikolu 658 tal-Kodiċi

Kriminali, kif interpretata mill-gurisprudenza.

Illi allura d-decizjoni ta'l-

Ewwel Qorti kienet imsejsa unikament fuq il-kredibbilta' tax-xhud okulari

CO175 Noel Mifsud Trigg, li fil-fehma taghha kienet ikkorroborata minn

xhieda ohra, fejn fil-konsiderazzjonijiet taghha qieset id-difiza imqanqla mill-

appellant, kif imfisser ukoll f'dan l-appell, fejn huwa allega li x-xhud ma

kienx attendibbli u skreditat minn xhieda ohra.

Illi l-artikolu 638 tal-Kodiċi Kriminali jidderigi lil kull min hu imsejjah biex

jiggudika illi xhud wieħed waħdu jekk emnut huwa suffiċjenti sabiex tinstab

Dan ukoll ġie kkonfermat minn ġurisprudenza nostrana kopjuża fejn

dan il-prinċipju ġie ripetutament assodat1, bil-qorti trid tigi ggwidata mit-

test stabbilit fl-artikolu 637 li jistipula li għal dak li jirrigwarda xhieda ta'

eta' minuri, xhieda tal-imputat kif ukoll ix-xhieda ta' persuni li huma

klassifikati taħt l-artikolu 636, fosthom persuni li jkollhom interess fil-

kwistjoni li fuqha tkun meħtieġa x-xhieda tagħhom, jew fir-riżultat tal-

kawża, 'id-deċiżjoni (dwar il-kredibbilta tagħhom) titħalla fid-diskrezzjoni ta'

min għandu jiġġudika l-fatti, billi jittieħed qies tal-imġieba, kondotta u

karattru tax-xhud, tal-fatt jekk ix-xhieda għandiex mis-sewwa jew hix

konsistenti, u ta' fattizzi oħra tax-xhieda tiegħu, u jekk ix-xhieda hix

imsaħħa minn xiehda oħra, u taċ-ċirkostanzi kollha tal-każ...'.

Ikkunsidrat:

Illi maghmula dawn il-konsiderazzjonijiet jingħad illi dak li ġie allegat minn

CO175 ma ġie kontradett minn ebda prova ohra għajr għad-deposizzjoni ta'

pprova jqajjem dubbju dwar il-kredibbilta' tax-xhud.

Illi dan ix-xhud

jitkellem dwar kwistjoni oħra li prigunier iehor, certu David Braddick-Southgate

pogga xi siringi u steroids gewwa c-cella tieghu biex jintrappolah, fejn dan

ta' l-aħħar u cioe' dan David Braddick-Southgate, qatt ma ħa il-pedana tax-xhieda

sabiex jikkonferma dawn l-allegazzjonijiet, u liema allegazzjonijiet ġew

1 Ara fost oħrajn l-appelli kriminali sede inferjuri fl-ismijiet Pulizija vs Joseph Palmer Morewood ppreseduta mill-imħallef Joe Rucka Dean u datata s-6.11.2002; Pulizija vs Antoine Salamone Reynaud ippreseduta mill-Imħallef Patrick Borg k/a Borg Bonaci u deċiża fis-16.3.2001; Pulizija vs Carmel Montanaro ippreseduta mill-Imħallef David Abela Tabone u deċiża fid- 9.11.2011; Ara wkoll Ir-Repubblika ta' Malta vs Martin Bartolo Farrugia deċiża mill-Qorti tal-Appell Sede Superjuri u ppreseduta mill-Imħallfin Joseph Galan, David Abela Tabone u Joseph R. Rossitto u datata 24.9.2004.

miċħuda in toto mill-CO175.

Illi huwa indubitat illi x-xhud Zahra ma kienx

xi xhud dirett involut f'din il-vicenda li ma ghandha xejn x'taqsam mal-kaz

Di piu' dak li jixhed dwaru huwa xiehda fuq kliem haddiehor u li l-

Qorti ghalhekk ma tista' taghtih ebda piz probatorju.

Issa huwa minnu li

jixhed dwar dawn l-allegazzjonijiet ukoll l-Maġġur Dennis Scicluna Grech illi

jikkonferma li dawn verament tressqu kontra CO175 u bhala rizultat dan

il-gwardjan ġie trasferit għal sezzjoni oħra gewwa l-ħabs, madanakollu dan

ix-xhud f'ebda hin ma jikkonferma li dak allegat rejalment seħħ apparti

għall-fatt li l-ebda wieħed minn dawn ix-xhieda ma setgħu jitfgħu dawl fuq

dak mistqarr minn CO175 b'rabta mal-fatti ta' dan il-każ.

Illi l-Ewwel Qorti

wieznet b'mod approfondit din ix-xiehda u dawn l-allegazzjonijiet, li din il-

Qorti ma issib xejn x'ticcensura fil-konsiderazzjonijiet in materja, anzi taqbel

maghhom perfettament u tqies illi ma hemm ebda mottiv li jista' igieghla

tiskossa dan l-apprezzament, iktar u iktar ghaliex ma hemm ebda prova la

diretta u wisq anqas indizzjarja li tindika li kien il-gwardjan Mifsud Trigg

stess li pogga id-droga fis-sandwich, kif allegat mid-difiza.

Illi fil-fatt kien ix-xhud SCO Peter Borg k/a Borg Bonaci li nnota l-atteġjament suspettuż bejn

l-appellant u Trigg inizzjalment u attira l-attenzjoni ta' CO175 dwar dak

li kien qed jigri peress illi dan tal-aħħar kien stazzjonat fid-Division 2 fejn

kien residenti Trigg, u kwindi kien hu li kellu jindaga u jara x'kien

għaddej.

Filfatt CO175 Mifsud Trigg jikkonferma li l-appellant kien

għadda sandwich lil Trigg u li hu avviċinhom immedjatament.

jirrendi inverosimili dak allegat mill-appellant li hu ma kienx konxju mill-

fatt illi kien hemm id-droga fil-ħobża li hu għadda speċifikament lil Bonnici.

Dan qed jingħad aktar u aktar fid-dawl ta' dak illi xehed il-SCO Vella fejn hu

jispjega wkoll li mhux ħaġa regolari jew normali illi l-ħabsin mid-diviżjonijiet

differenti jitħalltu jew jiltaqghu każwalment u sabiex dan isir iridu jiltaqghu

għand it-tabib jew għal xi kura li tinghatalhom ġewwa l-konfini tal-ħabs.

Fil-fatt l-appellant għadda dan is-sandwich lil Trigg minn bejn il-kanċell

tad-Diviżjoni 2 (li f'dak il-hin kienet maghluqa) u is-Central Hall meta skond

dak li sema' CO175, l-appellant lissen il-kliem lil Trigg biex ma jehodiex

Kwindi magħdud dan kollu din

il-Qorti

tikkondividi

konklużjonijiet milhuqa mill-Ewwel Qorti u ghaldaqstant l-ewwel aggravju

mressaq mill-appellant qed jigi michud.

Ikkunsidrat:

Illi jifdal biex jigi kkunsidrat l-aħħar gravam sottopost ghal gudizzju tal-

Qorti marbut mal-piena erogata mill-Ewwel Qorti billi fil-fehma tal-appellant

din hija waħda eċċessiva.

Jirriżulta illi l-appellant gie kkundannat ghal-

piena ta' tlettax il-xahar priġunerija effettivi u multa ta' €900.

Illi huwa

indubitat illi l-piena hija fil-parametri u tqarreb lejn il-minimu, oltre ghal

fatt illi gjaladarba l-appellant gie misjub hati tar-reat ta' traffikar ta' droga

gewwa il-habs, l-Ewwel Qorti kienet prekluza milli tinfliggi piena alternattiva

ghal dik tal-prigunerija u li din ghandha tigi mizjuda bi grad jew tnejn u dan

Dan ifisser illi l-piena hija

wahda li taghmel gustizzja ghal kaz li kellha taht il-lenti taghha l-Ewwel

Qorti u li certament ma jistax jinghad li din kienet b'xi mod eccessiva kif

Illi ghalkemm huwa minnu kif tikkontendi d-difiza illi

dan il-kaz jirrisali ghas-sena 2007, madanakollu l-Qorti, bhall-Ewwel Qorti

qabilha, ma tistax tinjora il-fedina penali voluminuza tal-appellant u

certament refrattarja.

Ghaldaqstant lanqas dan l-aggravju ma jisthoqqlu

Għal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tiċħad l-appell u

tikkonferma s-sentenza appellata fl-intier tagħha.

akkoljiment.

Vera Seychell