QORTI TALMAĠISTRATI MALTA Bħala Qorti ta`Ġudikatura Kriminali Maġistrat Dr. VICTOR GEORGE WELBORN

Seduta tat Traffiku Referenza talKaż: TRF0012120197 Il Pulizija (Spettur SARAH MAGRI) Vs Michael Joseph Abela De Leonardo (K.I. 091219L)

Illum, 29 ta' Ottubru 2019 Il Qorti, Rat lakkużi hawn taħt indikati.

Talli nhar it23/3/2019 ghal habta ta`02:10hrs u filhin ta`qabel bilvettura JBA304 ġewwa Triq tal-Barrani, Zejtun: [1] Soqt vettura bil mutur jew vettura ohra bi traskuragni (Kap 65 Artiklu 15 (1) (a), (3)) [2] Soqt vettura bil mutur jew vettura ohra b`mod perikoluz (Kap 65 Artiklu 15 (1 (a), 2)) [3] Soqt vettura bil mutur jew vettura ohra b`nuqqas ta kont (Kap 65 Artiklu 15 (1 (a), 2)) [4] Soqt jew ppruvajt issuq, jew kellek kontroll ta` vettura bil mutur jew vettura ohra li kienet fit triq jew f`post pubbliku iehor waqt li ma kontx f`kundizzjoni li ssuq minhabba xorb jew drogi (Kap 65 Artiklu 15A (1)) [5] Inqast jew irrifjutajt li taghti skond il ligi kampjun tan nifs, tad demm u/jew ta` l urina (Kap 65 Section 15 (E)) Il Prosekuzzjoni titlob li l imsemmija persuna jigi skwalifikat mill Licenzji kollha tieghu tas sewqan ghal perjodu ta` zmien li l Qorti jidrilha xieraq Semgħet ix-xhieda imressqa quddiem il-Qorti kif indikat fil-verbal tas-seduta/i u fliet id dokumenti kollha esebiti.

Semghet it-trattazzjoni da parti tal-abbli difensur tal-imputat u tal-prosekuzzjoni.

Ikkunsidrat illi mill-affidavits ta' PS 5756 Jean Cranmer Zammit u PC 1823 Dylan Alusta u mit- testimonjanza taghhom moghtija in kontroezami irrizulta inter alia illi nhar it-23 ta' Marzu 2019 ghall-habta tas-saghtejn u kwart ta' filoghdu l-pulizija mill-Ghassa taz-Zejtun gew

infurmati mill-Control Room li gewwa t-Triq tal-Barrani, Il-Munxar, direzzjoni lejn iz-Zejtun kien hemm vettura mahbuta f'hajt u possibilment kien hemm persuna ferita.

Meta l-ufficjali tal-Pulizija msemmija accedew fuq il-post huma sabu l-vettura mahbuta, u cioe l-vettura tal- ghamla Toyota bin-numru ta' registrazzjoni JBA304 u kif ukoll "lix-xufier li kien hemm maghha"1 ossia' l-imputat.

Dan kien wahdu.2 Kien ukoll mitluq mal-karozza u gie nnutat illi seta' kien fis-sakra ghaliex kif beda ikellem lill-ufficjali, "ilsienu beda jehel3".

Meta l- ufficjali tal-Pulizija msemija talbuh jaghmel it-test tal-breathalyser l-imputat irrifjuta li jaghmel dan u ppersista anke meta gie mwissi bil-konsegwenzi legali ta' tali rifjut.

L-imputat iffirma ukoll ir-rifjut tieghu fuq ir-ricevuta (fol.

Ikkunsidrat illi l-argumenti principali mressqa mid-difiza fit-trattazzjoni taghha kienu tnejn: (i) in-nuqqas ta' prova illi r-reati gew kommessi fil-gurnata u hin indikati fic-citazzjoni, (ii) in-nuqqas ta' prova illi l-vettura instaqet mill-imputat bi traskuragni, b'mod perikoluz u b'nuqqas ta' kont, u (iii) in-nuqqas ta' prova illi l-imputat ma' kienx f'kundizzjoni li jsuq minhabba xorb.

Dwar il-gurnata u hin indikati fic-citazzjoni, il-Qorti ikkunsidrat illi l-Prosekuzzjoni mxiet b'mod korrett meta indikat li l-allegat reati sehhew fit-23 ta' Marzu 2019 ghall-habta ta' 02:10 hrs "u fil-hin ta' qabel".

Kif intqal mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sentenza fl-ismijiet: Il- Pulizija vs Francis Formosa Bellizzi (App.

Nru. 411/2017 CSH – 04/09/2018): "Huwa obbligu tal-prosekuzzjoni li tressaq il-provi taghha minghajr dubju dettat mir-raguni ghall-akkuzi li hija tressaq fic-citazzjoni.

Dan l-obbligu fuq il-prosekuzzjoni huwa naxxenti mill-artikolu 360 (2) tal-Kodici Kriminali li jistipola li: Iċ-ċitazzjoni għandha ssemmi ċar il- persuna mħarrka, u għandu jkun fiha, fil-qosor, il-fatti tal-akkuża, bil-partikularitajiet ta' żmien u ta' lok li jkunu jinħtieġu jew li jkunu jistgħu jingħataw.

Illi l-importanza tad-dettalji fic-citazzjoni u tal-obbligu/ l-oneru tal-prosekuzzjoni li tressaq provi skond kif indikat fic- citazzjoni gew trattati wkoll fil-kawzi: Il-Pulizija vs Ramon Chiarenza et., deciza mill- Qorti tal-Magistrati nhar it-23 ta' April 2012; Il-Pulizija vs Warren Lia u il-Pulizija vs Ruth Kaltenegger, it-tnejn li huma decizi mill-Qorti tal-Appell nhar id-19 ta' Ottubru 2010; il- Pulizija vs John Gauci Hill Clarke deciza mill-Qorti tal-Appell nhar it-18 ta' Ottubru 2005 u ricentament il-Pulizija vs Raymond Mezzapelle, deciza mill-Qorti tal-Appell nhar is-26 ta' Jannar 2017.

F'dawn il-kawzi infatti l-imputati gew liberati propju minhabba li l-provi tal- prosekuzzjoni kienu qed jippuntaw lejn dati / hinijiet differenti minn dawk indikati fic- citazzjoni."

Fl-istess sentenza l-Qorti tal-Appell ghamlet ukoll riferenza ghas-sentenza fl-ismijiet: Il-

Pulizija vs Rita Meli Muscat (deciza mill-Qorti tal-Appell nhar l-14 ta' April 2005) fejn l-

imputata kien giet liberata minhabba zball fid-data fic-citazzjoni u l-Qorti kienet iddikjarat li

d-data tal-allegat reat hija cirkostanza materjali u sostanzjali fl-akkuza,

Ikkunsidrat illi mill-assjem tal-provi ma' rrizultax illi r-reati sehhew f'hin u data differenti

minn dawk indikati mill-prosekuzzjoni fic-citazzjoni.

Fit-trattazzjoni d-difiza argumentat illi

galadarba kien fis-saghtejn u kwart ta' filoghdu tal-gurnata in kwistjoni li l-Pulizija rceviet

informazzjoni dwar l-allegat incident, din allura kien jehtigiela tipprova illi l-allegat reati

tabilhaqq sehhew fid-data u l-hin imsemmija fic-citazzjoni.

Il-Qorti ma' taqbel xejn ma' dan l-

Ghalkemm fi proceduri kriminali l-precizzjoni u l-ezattezza huma krucjali ghall-

prosekuzzjoni sabiex tippruva l-kaz taghha minghajr dubju dettat mir-raguni, madanakollu m'hemm l-ebda htiega illi l-prosekuzzjoni taghmel l-impossibbli biex tipprova l-kaz taghha.

Fic-cirkostanzi tal-kaz il-prosekuzzjoni kienet ghaqlija illi indikat fic-citazzjoni illi l-allegat reati sehhew jew fil-hin indikat jew "fil-hin ta' qabel".

B'dawn il-kliem il-Prosekuzzjoni wriet illi hija kienet hadet in konsiderazzjoni l-possibilita' illi l-allegat reati setghu sehhew anke sa' ftit sieghat qabel il-hin indikat.

Ghalhekk ghal din il-Qorti ma' jezistix xi dubbju dettat mir-raguni dwar il-fatt li l-allegat reati sehhew fid-data u l-hin indikati fic-citazzjoni.

Dwar il-prova illi l-imputat kien il-persuna li kien qieghed isuq il-vettura, din il-Qorti terga' tissottolinea illi m'hemm l-ebda htiega illi l-prosekuzzjoni taghmel l-impossibbli biex tipprova l-kaz taghha.

Matul it-trattazzjoni d-difiza qajjmet argument illi x-xufier seta' facilment kien persuna ohra illi lahqet telqet minn fuq il-post tal-incident qabel ma' waslu l- ufficjali tal-pulizija fuq il-post.

Bir-rispett kollu din il-Qorti ma' taqbilx, ghalkemm tapprezza l-isforzi tad-difiza sabiex taghmel xogholha bl-ahjar mod li tista'.

Din l-ipotesi mhux talli ma' harget imkien mill-provi izda talli giet mxejjna mill-imputat stess meta a tempo vergine dan stqarr mal-Pulizija illi huwa "kien sejjer lura d-dar minn gurnata xoghol u tilef il-kontroll tal- vettura tieghu".4 Dwar il-prova ta' sewqan b'mod traskurat, perikoluz u bla kont, il-Qorti taghmel riferenza ghal dak li ntqal mill-Qorti tal-Appell Kriminali fis-sentenza moghtija nhar is-6 ta' Mejju, 1997 fl-ismijiet "Il-Pulizija vs Alfred ‘Apap Migneco": "Sewqan traskurat (negligent driving) hu kwalsiasi forma ta' sewqan li jiddipartixxi minn, jew li ma jilhaqx il-livell ta' sewqan mistenni minn sewwieq ragjonevoli, prudenti, kompetenti u ta' esperjenza.

Bhala regola l-ksur ta' regolamenti tat-traffiku kif ukoll in-non-osservanza tad-disposizzjonijiet tal-Highway Code li jincidu fuq il-mod jew il-kwalita' ta' sewqan ta' dak li jkun, jammonta ukoll ghal sewqan traskurat...sewqan bla kont hu sewqan bi traskuragni kbira u tinkludi kazijiet fejn wiehed deliberament jiehu riskji fis-sewqan li m'ghandux jiehu minhabba sewqan perikoluz jirrekjedi li fil kaz partikolari s-sewqan kien ta' perikolu ghal terzi."

Ikkunsidrat illi mill-provi li ngiebu fil-kors tal-kawza, ma' hemm l-ebda indikazzjoni, imqar minima, illi s-sewqan min-naha tal-imputat kien wiehed bla kont jew perikoluz.

Madanakollu il-Qorti thoss li tressqu provi sodisfacjenti illi juru li s-sewqan kien wiehed traskurat u dan ghaliex kemm ir-raba u kemm il-hames imputazzjonijiet jirrizultaw ippruvati skond il-ligi.

Ikkunsidrat illi fir-rigward tal-hames akkuza l-prosekuzzjoni gabet provi bizzejjed illi l-

imputat irrifjuta li jaghti kampjun tan-nifs tieghu u inoltre ppruvat ukoll illi hija kienet tatu t-

twissijiet necessarji dwar il-konsegwenzi legali ta' tali rifjut.

Fil-verita' din tal-ahhar ma'

kienetx necessarja li ssir stante illi l-Pulizija hija mehtiega taghti tali twissija lix-xufier biss

qabel ma' tarresta lix-xufier u dan dejjem jekk tiddeciedi li taghmel hekk, ai termini tal-

15D(b) tal-Kap.65 tal-Ligijiet ta' Malta.

Malli l-imputat irrifjuta li jaghti l-kampjun

mehtieg, skattat awtomatikament il-praesumptio iuris tantum (Art.

15E(4) tal-Kap.

65) illi "l-

proporzjon ta' alkoħol fid-demm ta' dik il-persuna ikun iżjed mil-limitu preskritt".

skattat tali presunzjoni, l-oneru dar fuq id-difiza sabiex tipprova li dan in-nuqqas kien

minħabba xi inkapaċità fiżika jew mentali tal-imputat jew minhabba li l-ghoti tal-kampjun

ta'

lil

kien jagħti lok għal riskju sostanzjali għal saħħet l-imputat.

Mill-provi ma' rrizulta xejn illi b'xi mod ixejjen din il-presunzjoni.

Ikkunsidrat illi l-htija fuq il-hames akkuza bil-presunzjoni allacjata maghha illi l-proporzjon ta' alkoħol fid-demm tal-imputat kien iżjed mil-limitu preskritt necessarjament iggib maghha ukoll il-htija fuq ir-raba' akkuza ghaliex, fir-rigward ta' din tal-ahhar il-fatt li persuna tkun hatja li saqet b'livell ta' alkohol fid-demm izjed mill-limitu preskritt ikun ifisser illi dik il- persuna ma' kienetx f'kundizzjoni li ssuq minhabba x-xorb.

Il-limiti preskritti mill-ligi ma' waqghux mis-sema u gew imdahhla mill-legislatur proprju ghaliex kienet l-intenzjoni tieghu illi jgib dawn il-limiti izjed in konformita' ma' dawk ta' diversi Stati Membri ohra tal-UE.

Kif intqal matul id-dibattiti parlamentari fid-diskussjoni dwar l-implimentazzjoni taghhom, dawn il-limiti gew stabbiliti abbazi ta' studji xjentifici li wrew li l-indeboliment ("impairment") fis- sewqan jaqbez il-limitu accettabbli fir-rigward tas-sahha u sigurta malli l-livell tal-alkohol jeccedi tali limiti.

Dawn il-limiti preskritti mill-ligi ma' jaghmlux distinzjoni bejn is-sewwieqa fuq il-bazi tas-sess, bijologija u fizjologija taghhom u filfatt studji xjentifici kbar (fosthom Calenti u Rodo li fl-1988 hargu studju li gabar fih sommarju ta' mija seba' u sebghin studji ohra fuq din il-materja li saru madwar id-dinja) wrew illi rrispettivament mill-fizjologija u sess tal-bniedem, f'diversi kazijiet l-indeboliment jista' jibda sahansitra f'livelli ferm inqas mill-limiti preskritti.

Dan ifisser illi sewwieq jista' ma' jkunx f'kundizzjoni tajba li jsuq minhabba xorb anke jekk l-livell ta' alkohol fil-gisem tieghu ma' jaqbizx il-limiti preskritti.

Li huwa zgur pero hu illi malli jinqabez tali limitu m'ghandux ikun hemm argumenti dwar il-fatt illi x-xufier ma' jkunx f'kundizzjoni tajba biex isuq.

Ikkunsidrat ukoll illi galadarba gie ppruvat li s-sewwieq kien qed isuq b'livell ta' alkohol fin- nifs li jeccedi l-limitu preskritt, dan ifisser ukoll illi s-sewwieq kien qieghed necessarjament isuq b'mod traskurat ghaliex is-sewqan f'tali cirkostanzi ma’ jistax jitqies illi jilhaq il-livell ta' sewqan mistenni minn sewwieq ragjonevoli, prudenti, kompetenti u ta' esperjenza u ghalhekk l-ewwel akkuza ukoll tirrizulta ppruvata.

Ikkunsidrat illi s-sewqan ta’ vettura ghandu jitqies bhala privilegg u mhux dritt.

Meta cittadin jircievi l-licenzja tas-sewqan tieghu huwa jaghmel hekk bi ftehim tacitu illi sejjer isuq bil- galbu b’mod illi ma’ jipperikolax il-hajja tieghu jew ta’ haddiehor u in konformita’ mal-ligi.

Ikkunsidrat illi fir-rigward tal-piena, kif gie deciz mill-Qrati taghna: "Hu ormai principju stabilit li fejn l-istess fatt , rizultanti mill-istess u l-unika intenzjoni kriminali, jaghti lok ghall-ksur jew vjolazzjoni ta’ diversi dispozizzjonijiet tal-ligi, ma jkunx

hemm diversi reati distinti minn xulxin izda biss reat wiehed , bir-reati minuri assorbiti fir-

(Ara Appelli Kriminali : "Thake vs. Cilia et." [2.12.1839]; "Il-Pulizija

Ghalhekk il-piena ghar-reati marbuta mal-ewwel u l-hames akkuzi ghandhom jigu assorbiti

fil-piena ghar-reat li johrog mir-raba’ akkuza.

Decide Wara li rat lakkużi u lliġi, ossia l-Artiklu 15(1)(a), 15(2), 15 (3), 15A(1)u 15E(4) lkoll taht il-Kap 65 tal-Ligijiet ta' Malta:

tillibera lill-imputat mit-tieni u t-tielet akkuza peress illi ma' jirrizultawx, u

- ssibu hati tal-akkuzi numru wiehed, erbgha' u hamsa u ghalhekk:

▪ tikkundannah ihallas il-multa komplessiva ta' elf u tmien mitt euro (€1,800) liema multa għandha bl-applikazzjoni tal-Artikolu 14(2) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta titħallas ratealment fuq medda ta' sitta u tletin (36) xahar permezz ta' pagamenti mensili ta' hamsin euro il-wiehed (€50) b'dan illi jekk ma jsirx ilħlas ta' xi waħda mirrati, lammont sħiħ li jkun fadal għandu jkun dovut u jitħallas minnufiħ u, finnuqqas ta' tali ħlas, ilbilanċ ta' lammont dovut għandu jkun awtomatikament konvertibbli fi priġunerija mingħajr ilħtieġa ta' ebda att ġudizzjarju ieħor

▪ tiskwalifikah milli jzomm il- liċenzja tassewqan għal żmien sitt (6) xhur u tmient (8) ijiem u ai termini tal Art.

78 tal Legislazzjoni Sussidjarja 65.18 tordnalu sabiex immedjatament jghaddi l istess licenzja lill Awtorità għatTrasport f'Malta.

▪ ai termini tal- Art.

36B u s-Sitt Skeda tal-Legislazzjoni Sussidjarja 65.18 tal-Ligijiet ta' Malta, timponi penali ta' sitt (6) punti fuq il-licenzja tas- sewqan tal-imputat liema punti għandhom jiġu mniżżla fid-database komputerizzata mizmuma ghal dan il-ghan mill-Awtorità dwar it-Trasport f'Malta.

Dr. VICTOR GEORGE AXIAK Maġistrat


QORTI TALMAĠISTRATI MALTA Bħala Qorti ta`Ġudikatura Kriminali Maġistrat Dr. VICTOR GEORGE HAWES

Seduta tat Traffiku Referenza talKaż: TRF8385512269 Il Pulizija (Spettur SARAH MAGRI) Vs Jean Claude Debono (K.I. Nru. 08299L)

Illum, 29 ta' Ottubru 2019 Il Qorti, Rat lakkużi hawn taħt indikati.

Talli nhar is17/1/2019 ghal habta ta`10:30pm bilvettura ROTA MUTUR ġewwa Main Str c/w Convent str,ZABBAR [1] Soqt, gieghelt, jew hallejt tinstaq fit triq cikletta bil pedali li tahdem ukoll bl ghajnuna ta` mutur, inkluz pedelec, minghajr ma` kienet registrata mal awtorita` (L.S. 65.26 Artiklu 4 (1)) [2] Soqt, gieghelt, jew hallejt tinstaq fit triq cikletta bil pedali li tahdem ukoll bl ghajnuna ta` mutur, inkluz pedelec, li l mutur tal elettriku taghha jipproduci iktar minn 250 watts, minghajr ma' kienet koperta b'assigurazzjoni għar-riskji ta' terzi persuni f'konformita' mad- dispożizzjonijiet tal-Ordinanza dwar l-Assigurazzjoni ta' Vetturi bil-Mutur għar-Riskji ta' Terzi Persuni (L.S. 65.26 Artiklu 4A) [3] Soqt cikletta bil pedali, li tahdem ukoll bl ghajnuna ta` mutur, inkluz pedelec, minghajr ma ssodisfajt lil Awtorita li taf sew xi jghid il Kodici tat Traffiku tat triq permezz ta test teoriku (LS 65.26 Artiklu 5(1)(c)) Semghet ix-xhiedha u fliet id-dokumenti kollha esebiti.

Semghet it-trattazzjoni tal-abbli difensur tal-akkuzat u tal-Prosekuzzjoni.

Ikkunsidrat illi element fundamentali li jehtieg li jigi sodisfatt sabiex tinstab il-htija fit-tlett akkuzi huwa illi c-cickletta bil-pedali li tahdem bl-ghajnuna ta' mutur (inkluz pedelec) tkun wahda illi l-mutur tal-elettriku tagħha jipproduċi aktar minn 250 watts.

Din il-htiega

tohrog b'mod car mit-tlett artikoli tal-ligi citati fic-citazzjoni u cioe' l-Artikoli 4(1), 4A u 5(1)(c) tal-Legislazzjoni Sussidjarja 65.26 tal-Ligijiet ta' Malta.

Ikkunsidrat illi mix-xhiedha ta' PS477 Joseph Desira Micallef, Mary Pule’ (rapprezentant tat- Theory Test Centre) u r-rapprezentant tal-Land Transport Directorate ma' jirrizulta xejn dwar x'kapacita' ghandu l-mutur tal-elettriku tac-cikletta in kwistjoni.

Ikkunsidrat illi mix-xhiedha ta' PULE’ Joseph Desira Micallef johrog biss illi skond hu fid-data, hin u lok indikati fic-citazzjoni, ra rota minn dawk li "jaghmlulhom il-muturi" u li skond hu dawn huma "illegali".

Ix-xhud mar oltre minn hekk u meta gie mistoqsi x'verifiki ghamel huwa wiegeb sempliciment li "dawk illegali, la licenzja, la insurance, m'ghandhom xejn kollha.

Dawn ir-roti mutur kollha, li ninzerta jien nigbor.

Kollha illegali."

Meta ppressat jghid x'verifiki jaghmlu biex jiccekkjaw li l-magna tal-mutur teccedi l-250 watts, l-istess xhud wiegeb illi "jiena ma naghmilx dan, kif naraha fit-triq dawk, kif narah fit-triq dawn illegali, ghandna ordni … biex li naraw fit-toroq nigbruhom".

Ikkunsidrat illi l-imputat ma' ghandu ghalfejn jipprova xejn izda hija l-prosekuzzjoni li trid tipprova l-htija tieghu.

Mill-provi ma' hemm xejn x'jindika tali htija.

Decide Wara li rat lakkużi u l liġi ossia l-Artikoli 4(1), 4A u 5(1)(c) tal-Legislazzjoni Sussidjarja 65.26 tal-Ligijiet ta' Malta, tillibera lill-imputat minn tali akkuzai peress illi dawn ma' jirrizultawx.

Dr. VICTOR GEORGE AXIAK Spiteri Axiak

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

Fl-atti tas-Subbasta 34/16 Fl-ismijiet AC Fuels Limited (C 60673)

Dan huwa provvediment dwar talba imressqa minn Anthony

Grech Enriquez b'rikors tal-4 ta' Gunju 2019 li permezz tieghu talab li din

il-Qorti tordna s-soprassessjoni ta' dawn il-proceduri pendenti l-ezitu

ta' kawza kostituzzjonali li Anthonyh Grech Enriquez intavola.

Ir-rikors imsemmi jaqra kif gej:-

Illi qed issir din it-talba ghas-soprasessjoni ta' din l-

Onorabbli Qorti waqt li qed tinstema' kawza kostituzzjonali dwar il-

fatt illi s-smigh ma kienx xieraq.

Huwa veru li din hija kompletament diskrezzjonali ghall-

qorti ghaliex, waqt illi kieku kien hemm referenza din il-qorti trid

izzomm u tistenna sakemm ikollha d-definizzjoni mill-Qorti

Kostituzzjonali, meta l-azzjoni l-ohra tkun inbdiet b'rikors, bhalma

hu dan il-kaz, hija kwistjoni tal-ghaqal tal-gudikant li jara hux fl-

interess tal-gustizzja li jkun hemm soprassessjoni jew le, sakemm

ikun hemm decizjoni fuq l-ezitu tal-aspett kostituzzjonali.

Il-qrati qatt makienu konsistenti fuq dan l-aspett u meta l-

interess tal-gustizzja hekk kien jitlob, aktar ressqu li jjissoprasjedu

sakemm tigi definita tali kwistjoni.

Kien hemm ukoll, halli wiehed jghid kollox, kazijiet fejn il-

qorti ma ssoprasedietx imma mbaghad ir-rizultat kien iktar

komplikazzjonijiet.

Ltd. kontra Emanual Bianco, Qorti tal-Magistrati 345/2012, fuq

kostituzzjonali.

Il-Qorti ma riditx tissoprassjedi.

kostituzzjonali favur Emanuel Bianco u sahansitra spiccat il-Qorti

Ewropeja li mhux biss ikkonfermat imma tat hafna aktar danni milli

kienu taw il-Qrati Maltin.

Pero` l-komplikazzjonijiet ta' wara

Din il-kawza ghadha pendenti.

Ghandu jinghad ukoll li barra s-sentenza kostituzzjonali li

qieghed jistenna Anthony Grech Enriquez hemm ukoll kawza ohra fuq il-

punt legali jekk is-subbasta bil-kriterju li jista' jinxtara fond

b'persentagg tal-valur tieghu fis-suq hijiet proporzjonali u jekk

hemmx vjolazzjoni

tal-Ewwel Protokoll

Konvenzjoni Ewropeja tad-Drittijiet tal-Bniedem.

Il-Prim'Awla

tal-Qorti Civili Sede Kostituzzjonali

idedecidiet b'dan il-mod.

L-avukat sottoskritt kien prezenti meta

il-kwistjoni quddiem

il-Qorti

Kostituzzjonali u huwa prezunt li fi zmien qasir tinghata s-sentenza

46/2016 deciza mill-Prim'Awla u tinsab differita

ghas-sentenza quddiem il-Qorti Kostituzzjonali ghat-12 ta'

Fil-korp ta' din is-sentenza hemm riferenza ghal Kanala vs.

Slovakkia moghtija fl-10 ta' Lulju 2007 (57239/00) dik il-Qorti

sabet lezjoni tal-istess artikolu minhabba l-bejgh sfurzat tal-

applikant b'valur inqas minn valur reali.

Ghaldaqstant l-esponenti ghar-ragunijiet premessi waqt li qieghed

il-karti kollha fuq il-mejda quddiem dinl-Onorabbli Qorti jitlob bir-

rispett illi fl-interess tal-gustizzja f'kaz bhal dan, ikum hemm is-

soprasessjoni sakemm jigu definiti l-proceduri kostituzzjonali.

Rat ir-Risposta ta' AC Fuels Limited ghar-rikors ta' Anthony

Grech Enriquez pprezentata fit-23 ta' Lulju, 2019 fejn jinghad kif gej:

Illi fl-ewwel lok ta minn ifakkar li l-azzjoni odjerna hija

rikors ghas-sospenzjoni

ta' proceduri

ta' subbasta u mhux

essenzjalment xi kawza bhal ma donnu jindika l-intimat fir-raba'

paragrafu tar-rikors tieghu, illi skond l-esponenti dawn il-proceduri

u kemm dawk intavolati quddiem il-~Qorti Kostituzzjonali huma

biss intizi mill-intimat biex itawwal kemm jistghu l-proceduri ta'

subbasta; illi konferma ta' dan huwa l-fatt li dawn il-proceduri ilhom

pendenti ghal oltre minn sena u li sallum kien hemm tmien seduti li

fihom sar ftit li xejn!

fir-rigward

tal-proceduri

il-Qorti

Kostituzzjonali, fejn l-intimat Anthony Grech Enriquez qieghed jitlob

allegat rimedju, ta minn ifakkar lill-istess Grech Enriquez kien debitament

assistit minn avukat tal-ghazla tieghu waqt il-proceduri li qieghed

jipprova jattakka u kien anke deher quddiem il-Qorti assistit mill-

avukat tieghu!

Ghalhekk l-allegazzjonijiet tieghu huma skond l-

esponenti infondati u minghajr bazi;

Illi huwa ben risaput li qorti m'ghandhiex tordna is-

soprasessjoni jekk il-parti l-ohra tkun ser tbati pregudizzju – illi

f'dan il-kaz jekk il-qorti kellha tordna s-soprassessjoni, s-socjeta`

esponenti ser issofri pregudizzju finanzjarju stante li s-subbasta in

kwistjoni qeghda ssir a bazi ta' sentenza ezekuttiva (li ma gietx

lanqas appellata), fejn is-socjeta` esponenti kienet dovuta ammont

sostanzjali bhala hlas ghall-fuels li l-intimati kienu xtraw, bieghu u

thallsu tieghu pero` naqsu li jhallsu lis-socjeta` esponenti li

forniethom bl-istess fuels – illi ghalhekk jekk il-Qorti kellha

tissoprassjedi l-esponenti ser issofru pregudizzju finanzjarju anke

minhabba t-trapass taz-zmien stante li l-proceduri kostituzzjonali

ghadhom ukoll fil-bidu taghhom peress li l-intimati Schembri

qeghdin jaghzlu li jtawwlu kemm jistghu!

Illi jinghad ukoll li s-soprasessjoni hu rimedju straordinarju

u ghandu jigi applikat biss jekk hu necessarju fl-amministrazzjoni

tal-gustizzja – illi pero` l-intimati ma ressqu ebda prova jew

argument li s-soprasessjoni hija mehtiega fl-ahjar amministrazzjoni

tal-gustizzja; illi ta' minn jerga jfakkar li t-talba odjerna ilha

ghaddejja ghal oltre minn sena u kien biss issa li l-intimati ghazlu li

jressqu t-talba taghhom ghas-soprasessjoni!

Illi ta' minn jirrimarka u dan jirrizulta anke mill-process tas-

subbasta odjerna li l-process tas-subbasta issa ilu ghaddej gmielu u

l-intimati ghamlu minn kollox biex itawwlu dan il-process, inkluz

billi li ma jifthux lill-marixxall ghan-notifika, billi li bil-forza

oggezzjonaw ghall-marixxalli u l-perit nominat mill-Qorti li jaccedi

l-fond biex jaqdi l-inkarigu tieghu, ghalhekk ghandu jidher li l-

intimati ilhom zmien jafu b'dawn il-proceduri ta' subbasta u l-ilment

kostituzzjonali taghhom ghazluh li jressquh issa meta kien jidher li

evidenti li l-process ta' subbasta kien wasal fi tmiemu; illi ghalhekk

u l-kawza kostituzzjonali huma xejn ghajr l-ahhar sforzi mill-

intimati biex itawwlu l-proceduri tal-Qorti;

Illi fl-ahharnett is-sospensjonijiet huma fakoltattivi ghall-

Qorti u mhux obbligatorji u ghalhekk skont l-esponenti gialadarba li

ma jezistux l-elementi necessarji ghas-soprasessjoni u gialadarba

li s-socjeta` esponenti ser

finanzjarment u anke bid-dewmien taz-zmien, allura skont l-

esponenti din it-talba m'ghandiex tintlaqa.

Ghalhekk u ghar-ragunijiet hawn fuq imfissra s-socjeta` esponenti

umilment titlob li din l-Onorabbli Qorti joghgobha tichad it-talba

ghas-soprasessjoni u minflok tordna u tiffissa zmien sa meta l-

intimati ghadhom jikkonkludu bil-provi taghhom."

Ikkunsidrat;

Fl-14 ta' Dicembru 2015 is-socjeta' AC Fuels Limited ottjeniet

sentenza ta' kanonizzazzjoni ta' kreditu kontra Anthony Grech Enriquez,

Jacqueline Grech Enriquez u Christopher Grech Enriquez li permezz taghha l-

konvenuti gew kkundannati jhallsu lis-socjeta' imsemmija s-somma

ta' €180,352.28 oltre l-imghax u l-ispejjez.

Minn dik is-sentenza la sar appell u lanqas ritrattazzjoni.

Fid-19 ta' Mejju 2016 is-socjeta' AC Fuels Limited istitwiet il-

proceduri ta' subbasta immobbli odjerni fejn talbet il-bejgh taht l-

Awtorita' tal-Qorti tal-fond immobiljari 201, Saint Helen Street,

Burmarrad, San Pawl il-Baħar, proprjeta' ta' Anthony u Jacqueline konjugi Grech Enriquez.

il-Qorti diversament presjeduta innominat lill-Perit David Odoh

ghall-finijiet ta' valutazzjoni izda l-inkarigu tieghu ma esplitahx

peress li ma inghatax access ghall-immobbli imsemmi.

ta' Frar 2018

il-konjugi Grech Enriquez

kostituzzjonali fejn qed jallegaw ksur tad-dritt fundamentali

taghhom ghal smiegh xieraq fil-kawza ta' kanonizzazzjoni ta'

L-ghada 23 ta' Frar 2018 huma intavolaw rikors fl-atti tas-

subbasta odjerna fejn talbu illi minhabba l-kawza kostituzzjonali

imsemmija il-Qorti tordna s-sospensjoni tas-subbasta.

B'digriet tat-13 ta' April 2018 moghti minn din il-Qorti diversament

presjeduta, talba tal-Perit David Odoh sabiex ikun assistit minn

Turner Zarb tal-Qorti halli jaqdi l-inkarigu lilu moghti peress li ma

l-ezitu tar-rikors ghas-sospensjoni tas-subbasta.

Fl-4 ta' Gunju 2019 Anthony Grech Enriquez ipprezenta ir-rikors mertu ta'

dan il-provvediment fejn qed jitlob illi pendenti l-ezitu tal-kawza

kostituzzjonali, il-Qorti tordna s-soprassessjoni tas-smiegh ta' dawn

il-proceduri fl-atti tas-subbasta.

Ikkonsidrat;

osservazzjonijiet:-

Dwar it-talba ghas-soprassessjoni il-Qorti taghmel is-segwenti

"Gie deciz diversi drabi mill-Qrati taghna li l-Qorti ghandha tilqa'

talba ghall-soprasessjoni meta hu espedjenti li taghmel hekk"

P 467 Galea vs Galea u Appell Civili Cassar vs

mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fil-31 ta' Mejju 2004].

soprasessjoni hu rimedju straordinarju u ghandu jigi applikat biss

jekk hu necessarju fl-amministrazzjoni tal-gustizzja" (Vol.

"Il-provvediment tas-soprasessjoni huwa allura indikat ghal

dawk il-kazijiet meta jkun hemm lok ghas-soluzzjoni ta' xi punt li

minnu tiddependi necessarjament il-kontinwazzjoni tal-kawza li tigi

soprasseduta sa dik is-soluzzjoni" ["Joseph Riklin-Dingli et vs Victor

Stajic pro et noe" deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili fit-12 ta'

Aktar recenti l-Qorti Kostituzzjonali f'sentenza moghtija fid-29 ta'

irrevokat digriet ta' soprassessjoni moghti mill-Qorti Civili (Sede

Kostituzzjonali) u rriteniet illi "fil-fehma ta' din il-Qorti, irid jiġi

ppruvat ukoll li t-tkomplija tal-istess smiegħ tkun sejra tikkaġuna

preġudizzju li ma jistax jissewwa lil min jitlob ir-rimedju

straordinarju tas-soprassessjoni."

Intqal ukoll illi: "Is-soprasessjoni

hemm lok ghaliha meta l-ezitu tal-kawza li tigi soprasseduta jkun

jiddependi jew almenu jkun jista' jiddependi mill-ezitu ta' kawza

ohra, u ghalhekk ma jistax ikun hemm lok ghas-soprasessjoni jekk

ma tezistix din id-dipendenza jew almenu l-potenzjalita` ta' din id-

- Appell Civili - deciza 5 ta' Ottubru 1981 iccitata b'approvazzjoni

moghtija mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fit-23 ta' April 2018.

Applikati dawn il-principji ghall-kaz in ezami, dak li l-Qorti trid

tikkonsidra huwa jekk il-proceduri pendenti quddiem il-Qorti

Kostituzzjonali jolqtux il-prosegwiment tal-proceduri odjerni tant

illi jinnecessitaw li din il-Qorti fil-process odjern tifriza l-process

sabiex tistenna l-ezitu tal-kawza kostituzzjonali.

hija mizura straordinajra f'cirkostanzi eccezzjonali li min-natura

intrinsika taghha ghandha l-effett, allavolja mhux mixtieq, li ttawwal

il-proceduri li jigu sospizi.

Ir-riga dwar jekk is-soprassessjoni hiex

mehtiega jew le jiddependi minn kemm il-Qorti li tigi rinfaccjata

b'talba simili hiex tal-fehma illi l-amministrazzjoni tal-gustizzja tigi

effettwata negattivament jekk qabel tiddeciedi l-kaz li ghandha

quddiemha ma jkunx qabel xejn deciz il-mertu tal-kawza l-ohra.

il-konjugi Schembri adixxew

lill-Qorti

Kostituzzjonali fejn qed jallegaw ksur tad-dritt fundamentali

fil-process

ta'

kanonizzazzjoni ta' kreditu li giet deciza kontra taghhom.

Ir-rimedju li qed jintalab fil-kawza kostituzzjonali imsemmija jista'

potenzjalment iwassal ghat-thassir tas-sentenza ta' kanonizzazzjoni

ta' kreditu.

Ghalhekk fic-cirkostanzi jkun xieraq u floku illi din il-

Qorti tordna s-soprassessjoni tas-smiegh ta' dawn il-proceduri

pendenti l-ezitu tal-kawza kostituzzjonali imsemmija.

Il-Qorti tirrileva wkoll illi fuq is-somma kanonizzata qed jiddekorri

imghax legali ta' 8% illi bit-trapass taz-zmien tista' tkun somma

wkoll konsiderevoli, li wkoll hemm l-istess proprjeta' immobiljari li

Ifisser dan illi jekk finalment jirrizulta li l-

konjugi Grech Enriquez m'ghandhomx ragun fl-ilment kostituzzjonali

ihallsu prezz mhux

konsegwenzjali.

Ghal dawn il-motivi, tilqa' r-rikors ta' Anthony Grech Enriquez tal-4 ta'

Gunju 2019 u tordna s-soprassessjoni tas-smiegh tar-rikors ta'

Anthony u Jacqueline Grech Enriquez tat-23 ta' Frar 2018 pendenti l-ezitu

tal-kawza kostituzzjonali fuq imsemmija; riappuntabbli fuq talba

tal-partijiet u ta' kull minn ghandu interess guridiku f'dawn il-


Qorti tal-Magistrati (Malta)

Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali

Illum, 29 ta' Ottubru 2019

Rat l-imputazzjonijiet imressqa kontra Gerald Garg ta' 52 sena bin Carmelo u Antonia nee' Farrugia Sladden imwieled f' 03.09.1966 u joqgod 124, Mon Cheri, Triq Anici Hal Qormi bil-karta ta' l-identita' numru 999022M fejn gie akkuzat li:

"talli nhar 20.11.2018 ghall-habta ta' bejn 20.00hrs u 20.15 hrs waqt telefonata mill-ghassa tal-pulizija Hal Qormi

1) Permezz ta' xi network jew apparat tal-komunikazzjoni elettronika heddidt li taghmel reat jew bil-hsieb li tiehu xi flus jew biex taghmel gwadann jew bil-hsieb li gieghel lil ufficjal tal-pulizija jaghmel jew jonqos li jaghmel xi haga jew heddidt li takkuza jew li taghmel xi haga jew heddidt li takkuza jew li taghmel reat kontra tieghu/taghha jew biex immalafamajt lil uficjal tal-pulizija jew xi persuna ohra mhux xieraq bih billi fuq il-linja tal-pulizija 22943151 int ghidt mhux xieraq.

2) Insulentajt u heddit jew ingurjajt bil-kliem lil ufficjali tal-pulizija."

Rat id-dokumenti ezebiti.

Semghet il-provi mressqa;

Semghet trattazzjoni;

Rat l-atti kollha tal-kawza;

Ikkunsidrat:

Rat li l-kawza kienet differita ghal-lum ghas-sentenza;

Il-Qorti qieset ix-xhieda moghtija f' dan il-kaz, kif ukoll rat id-dokumenti ezebiti.

Dwar l-ewwel imputazzjoni, din il-Qorti tagħmel referenza għas-sentenza mogħtija minn din il-Qorti hekk kif diversament ippreseduta bin-numru 50/2017 fl-ismijiet Il-Pulizija (Spettur Trevor Bajada Stride) Vs Salvatore Megally D'Amato. deċiża fis- sebgha (7) ta' Frar 2019 fejn intqal hekk dwar l-artikolu 49 tal-Kap 399 tal-Liġijiet ta' Malta:

"L-element essenzjali ghal sejbien ta' htija taht l-artikolu 49(a) tal-Kap.

399 huwa li jkun sar theddid li se jsir xi reat u dan bl-uzu ta' network jew apparat elettroniku......

L-artikolu 49(c) tal-Kap.

399 imbaghad jirreferi ghal uzu mhux xieraq tal-apparat elettroniku.

Kif gia` kellha l-opportunita din il-Qorti li tikkummenta fil-kawza fl- ismijiet Il-Pulizija vs Francine Camilleri Stivala "uzu mhux xieraq" ma jfissirx kwalunkwe uzu, jew kull haga taht il-kappa tax-xemx, maghduda kull offiza, insult jew kelma zejda, izda ghandha tigi interpretata b'mod ferm aktar ristretta, primarjament fejn si tratt theddid, estorsjoni u attivitajiet illeciti." (deċiża fl-24 ta' Lulju 2017).

It-theddid irid ikollu wkoll ilkaratteristika fundamentali li jkun jipprospetta xi forma ta' hsara ingusta.

Kif gia` sottolineat aktar qabel b'rabta mat-tieni akkuza, dan ma rrizultax.

Sahansitra anke li kieku kellu jitqies li l-kliem li seta' intuza mill-imputat kien wiehed malafamanti, xorta bl-applikazzjoni tal-proviso li iddahhal bl-Att XI tal-

2018, ma jkun jezisti l-ebda reat taht l-artikolu 49 tal-Kap.

399: "Iżda sempliċi kliem malafamanti jew dikjarazzjonijiet imlissna jew ippubblikati fuq network ta' komunikazzjonijiet elettroniċi jew apparat u li jkunu jistgħu jagħtu lok għal azzjoni għal malafama jew inġurja skont l-Att dwar il-Midja u l-Malafama m'għandhomx jagħtu lok għal reat taħt dan l-Att."

Il-Qorti tagħmel referenza ghas-sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali Appell Nru.356/2017 fl-ismijiet Il-Pulizija (Spettur Bernard C .Spiteri) Vs Francine Camilleri Stivala orsini fis-26 ta' April 2019 fejn intqal:

"Kwantu it-tieni imputazzjoni, tissokta l-osservazzjoni ta' din il-Qorti dwar is- sejbien ta' htija fl-artikolu 49(a) tal-Kap 399.

Dan l-artikolu jipprovdi hekk:

Kull minn permezz ta' xi network jew apparat ta' komunikazzjoni elettronika:-

Imkien mill-istesura tal-messagg riprodott supra ma hemm xi hjiel ta' theddida ta' reat tant li l-appellanta qatt ma kienet imputata b'tali fatt. Din il-Qorti mghandiex ghalfejn tinoltra aktar dwar dan il-punt u ghalhekk marte proprio ser tghaddi biex tirrevoka din il-parti tas-sentenza li biha sabet lill-appellanta hatja ta' ksur ta' dan l-artikolu;

Il-lanjanza tal-appellanta rigward it-tieni imputazzjoni, apparti dak appena konsiderat, hi dwar in-nuqqas tal-element malafamanti fil-messagg taghha.

Dwar dan, izda, ukoll hemm kwistjonijiet ta' punti legali li wiehed minnhom ser ikun sollevat ex officio stante li hu ta' ordni pubbliku.

Fl-ewwel lok, ir-reat ravvizat fis- subartikolu 49(b), jipprospetta, apparti theddida ta' akkuza jew ilment kontra persuna, mhux il-malafama per ser izda it-theddida tal-malafama permezz ta' apparat eletroniku "bil-hsieb li jiehu xi flus jew xi haga ohra, jew biex jaghmel xi gwadann, jew bil-hsieb li jgieghel lil haddiehor biex jaghmel jew jonqos milli jaghmel xi haga".

Mill-atti processwali ma jirrizulta ebda theddid ghall-iskop ravvizat f'dan is-subartikolu.

L- appellanta izda ma ressqet ebda ilment in rigward u l-argument taghha huwa dwar in-nuqqas tal-element malafamanti filmessagg taghha.

Dan izda mhux ser ikun konsiderat gharraguni li ser issegwi fil- konsiderazzjoni li jmiss;

Ventilat dan, u fi kwalunkwe kaz, hemm ukoll il-kwistjoni ta' natura legali naxxenti mill-emendi konsegwenzjali bl-introduzzjoni tal-fuq imsemmi Att XI tal-

L-artikolu 32 ta' dan l-att zied is-segwenti proviso fl-ahhar tal-artikolu 49 tal-Kapitolu 399:

"Izda semplici kliem malafamanti jew dikjarazzjonijiet imlissna jew ippublikati fuq newtork ta' komunikazzjoni elettronici jew appart u li jkunu jistghu jaghtu lok ghal azzjoni ghal malafama jew ingurja skond l-Att dwar il-Midja u l-Malafama m'ghandhomx jaghtu lok ghal reat taht dan l-Att"

B'dan il-proviso il-malafama m'ghadiex tikkostitwixxi reat u l-istess proviso dahal fis-sehh minghajr rizervi dwar azzjonijiet kriminali pendenti ghajr ghal- dawk maghmulha taht il-Ligi tal-Istampa kif hemm provdut.

Issa, apparti il- kunsiderazzjonijiet maghmula dwar l-ewwel imputazzjoni ghar-rigward tal- artikolu 252(1) tal-Kodici Kriminali li jghoddu ukoll ghal kwistjoni in dizamina, tajjeb li ssir referenza ukoll ghas s-sentenza tas-17 ta' Settembru 2009 fil-każ 'Scoppola v Italy (No.2) (Grand Chamber) tal-Qorti Ewropea Dwar id-Drittijiet tal- Bniedem fejn il-Qorti rriteniet hekk:

Igifieri, anke mill-aspett ta' piena, la darba l-fatti allegati mghadhomx jikkostitwixxu reat u huma soggetti ghall-proceduri civili li certament l-ezitu taghhom ma jistghax ikun ta' natura penali, isegwi li ma tistax aktar tinsab htija f'dan il-fatti anke jekk, gratia argomenti, l-malafama per se hija prosegwibbli taht is-subartikolu 49(b)."

Fuq l-istegwra ta' din il-ġurisprudenza, din il-Qorti sejra tillibera lill-imputat minn din l-ewwel imputazzjoni.

Ma tressqitx prova li l-imputat hedded li ser jagħmel xi reat.

Id-diskors li qal l-imputat kien fis-sens li l-pulzija ma taghmilx xogholha sew u li tharrek lil min trid biss.

Madanakollu, jekk din kellha titqies bhala malafama, fl-ewwel lok, ma ngabitx prova li t-theddida tal-malafama permezz ta' apparat eletroniku saret "bil-hsieb li jiehu xi flus jew xi haga ohra, jew biex jaghmel xi gwadann, jew bil-hsieb li jgieghel lil haddiehor biex jaghmel jew

jonqos milli jaghmel xi haga".

In oltre, in vista ta' l-emendi fuq kwotati, tali fatti ma ghadhomx jikkostitwixxu reat.

Dwar it-tieni imputazzjoni, din il-Qorti tqies li l-Prosekuzzjoni rnexxielha tipprovaha lil hinn minn kull dubbju ragjonevoli.

Irrizulta li fid-diskors tieghu, l- imputat ingurja bil-kliem lil ufficjali tal-pulizija billi sostna li dawn ma jaghmlux xogholhom sew u li jharrku lil min iridu.

Ghal dawn il-motivi, il-Qorti qieghda taqta' u tiddeciedi billi wara li rat l-artikoli 49 tal-Kap 399 tal-Ligijiet ta' Malta u l-artikolu 339(1)(e) tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta issib lil imputat mhux hati ta' l-ewwel imputazzjoni u tilliberah minnha filwaqt li ssib lill-imputat hati tat-tieni imputazzjoni u tikkundannah ghal hlas ta' ammenda ta' EUR 58.