BORD LI JIRREGOLA L-KERA

(K.I.

Jo Ann Some Wekesa (K.I.465244M)

f'isimha propju in rapresentanza

(K.I. 06622M), Anne

636620M) Christine Incorvaja (K.I.

406228M) Maria Sofia Delicata (K.I.

80088M), Joseph Sofia Delicata (K.I.

(K.I. 067612M), Anne

(K.I.

(K.I.

(K.I.

(K.I.

183781M) Cecilia Imbroll BRENDAPavia Lofreda (K.I.

Cassar Attard Baldacchino (K.I. 641615M),

(K.I. 776175M),

Martin Mockridge, Dora Unus (K.I.

(K.I.

396711M), Dr Philip Mockridge (K.I.

f'ismu propju u

tal-assenti Irene

(K.I. 94952M) Victor Mockridge

(K.I. 330697M) u Simon Mockridge

(K.I. 59577M).

Illum, 28 ta' Lulju, 2021

Ra r-rikors prezentat fit-28 ta' Jannar, 2020 li permezz tieghu

rikorrenti ppremetta u talab hekk;

Illi l-attur jokkupa b'titolu ta' lokazzjoni l-hanut numru

tnax oltre l-vetrini attigwi u l-basement sottopost ghall-pjan

terren formanti parti tal-istabbli li jismu Regency House

b'access minn 249 u 254 f'Triq ir-Repubblika, Il-Fgura ta'

proprjeta tal-konvenuti u dan permezz ta' zewg kuntratti ta'

lokazzjoni interkorsi fil-5 ta' April 1994 hawn uniti u

A u Dok.

Illi ai termini ta' klawsola 4 (vii) tal-kuntratti surriferiti l-

attur flimkien ma' l-inkwilini l-ohra tal-imsemmi stabbli

huma intitolati li jaghmlu uzu mill-intrata, mit-tarag, mill-

lift u mill-partijiet komuni tal-istess korp ta' bini.

kuntratti citati l-konvenuti huma tenuti li fil-kors tal-

lokazzjoni

l-manutenzjonijiet necessarji fil-

partijiet komuni tal-istabbli aktar 'il fuq riferit mentri

jirrizulta inter alia li is-suffit fl-arcade huwa fi stat disastruz

filwaqt li s-sistema elettriku li tifforma parti integrali tal-

istess suffit u li jipprovdi d-dawl fl-arcade mhux qed

jiffunzjona mentri l-intimati, ghat-tenur ta' l-klawsola su

citata, huma tenuti li jipprovdu inter alia s-servizz tal-

In oltre jirrizulta li s-sistema relatata mal-

provvista tal-arja kondizzjonata kif ukoll il-lift m'humiex

qed jiffunzjonaw affattu.

Fl-ahhar nett il-madum fl-istess

arcade huma fi stat disastruz ukoll u jinhtiegu manutenzjoni

biex is-sigurta' personali tal-klienti li jixtru mill-hanut

mikri lill-esponent ma tkunx esposta ghal periklu.

Illi l-konvenuti kienu u ghadhom palesement inadempienti

fl-esekuzzjoni tal-obbligi kontrattwali taghhom f'dan ir-

rigward bi ksur evidenti tad-disposizzjonijiet tal-klawsola

riferita u dan kif jirrizulta mill-unit rapport emess mill-Perit

C) u kif jintwera b'referenza ghal

ambjenti ohra fl-istess stabbli.

tal-konvenuti qed

pregudizzju lin-negozju tal-esponent billi qed ibieghed u

jnaffar in-nies milli jaccedu ghal dana l-istabbli in vista tal-

istat delapidat tal-partijiet komuni ta' dana l-istabbiliment,

l-inkonvenienza li qed igarrbu in vista tal-fatt li s-sistema

tal-arja kondizzjonata u l-lift ilhom bil-hsara ghal ghad ta'

snin apparti l-fatt li huma esposti ghal periklu ghas-sigurta'

personali taghhom fid-dawl tal-qaghda tal-madum kif aktar

'il fuq riferit.

Illi l-konvenuti, interpellata biex jersqu ghall-esekuzzjoni

tal-manutenzjoni mehtiega ai termini tal-provvedimenti

aktar 'il fuq imsemmija tal-kuntratti ta' lokazzjoni riferiti,

inadempienti u ghall-kuntrarju

fir-risposta

iddikjaraw minghajr ekwivoku inter alia li ma kinux

intenzjonati li jaghmlu l-manutenzjoni mehtiega.

Ghaldaqstant, ghar-ragunijiet suesposti, l-esponenti jitlob bir-

rispett illi dan l-Onorabbli Bord joghgbu:-

Jiddikjara u tiddeciedi illi l-intimati huma inadempienti fl-

esekuzzjoni tal-obbligi kontrattwali taghhom u dan ghar-

ragunijiet premessi;

Jikkonstata u tistabbilixxi l-manutenzjonijiet u t-tiswijiet li

jinhtiegu li jitwettqu mill-intimati fl-istabbli aktar 'il fuq

riferit jekk ikun necessarju billi jigi mahtur perit ghal dan

il-ghan;

Jipprefiggi terminu qasir u perentorju li matulu l-intimati

jkunu tenuti li jaghmlu l-manutenzjonijiet u t-tiswijiet

Jikkundanna lill-intimati biex jaghmlu t-tiswija mehtiega

fit-terminu lilhom prefiss ghal dan il-ghan;

Jawtorizza lill-esponent biex jaghmel it-tiswijiet necessarju

huwa stess a spejjezz tal-intimati f'kaz li l-istess intimati

jonqsu li jaghmlu l-mantuenzjonijiet necessarju fit-terminu

Bl-ispejjez komprizi dawk tal-ittra ufficjali tas-26 ta' Lulju

2018 kontra l-intimati ingunti biex jidhru personalment ghas-

subizzjoni."

Il-Bord ra r-risposta ta' l-intimati tat-12 ta' Frar, 2020 li

eccepixxew is-segwenti:

"Illi preliminarjament n-nullita tar-rikors ghaliex r-rikorrent ma

hallasx l-ispejjes tal-kawza fl-istess ismijiet, dwar l-istess

mertu li l-istess rikorrent ippresenta quddiem il-Prim 'Awla tal-

Qorti Civili (kawza 993/2018 FDP – ceduta 18 ta' Frar 2020).

Illi preliminarjament n-nullita tar-rikors billi r-rikorrent naqas

li isemmi l-ammont ta' kera u l-iskadenza li imiss.

Dwar il-fatti

Il-fatti dedotti fl-ewwel paragrafu ma humiex kontestati

izda ghandhu jigi ipprecizat li l-ftehim ta' lokazzjoni kien

temporanju fuq il-fond u wara li skada dan c-cens ir-

rikorrenti Dafter zamm il-pussess tal-fond sakemm

b'sentenza tal-Qorti ta' l-Appell gie kkonfermat li kien

igawdi titolu ta' kera;

Illi fir-rigward tat-tieni paragrafu filwaqt li ma huwiex

kontestat li l-paragrafu 4 (vii) jiddikjara dak pretiz mill-

attur jigi rilevat li skont il-paragrafu 3 taz-zewg kuntratti

Fir-realta l-attur Mohnani mhux talli ma hallas l-ebda awment

tal-kera, izda addiritura qatt ma hallas kera u din tifforma l-

mertu ta' kawza ohra li tresqet quddiem il-Bord li Jirregola l-

Kera fl-ismijiet inversi, numru 171/2017.

rilevat li a tenur tal-paragrafu 4 (viii) l-attur kien obbliga

ruhhu li jhallas sehemhu tad-diversi spejjez tal-komun u

spejjez fil-bini, izda fil-fatt la qatt hallas u wisq anqas offra

li jhallas ghal dawn l-ispejjez.

Illi l-fatti l-ohra huma kontestati bhala infondati fil-fatt u

fid-dritt, jigi rilevat in oltre li ghalkemm ir-rapport tal-perit

ex parte saret is-sena l-ohra, l-attur qatt ma ghogbu iressaq

dawn il-pretensjonijiet skond il-ligi, u qatt ma kien hemm

Illi in oltre u fi kwalsiasi kaz ghandhu jigi indikat ghal

liema partijiet komuni qed isir riferenza f'din il-kawza u

dan billi l-esponenti huma propjetarji biss tal-fond 254 u

mhux ukoll 249, Repubblic Street Il-Fgura u ghalhekk ma

jistghux ikunu responsabbli ghal manteniment ta' bnadi li

ma humiex propjeta taghhom.

L-eccezzjonijiet

Minghajr pregudizzju ghal premess inkwantu jigi allegat li

l-hsarat huma fil-bnadi komuni l-attur ghandu juri li l-

hsarat fil-komun in kwistjoni huma (a) fil-fond 254, Triq

ir-Repubblika, Il-Fgura propjeta ta' l-istess intimati u mhux

fil-fond 249 li hija propjeta ta' terzi; u li inoltre (b) ghandhu

xi uzu ghal dawn il-bnadi.

Hekk per ezempju l-klijenti tar-

rikorrenti ma jistghu jkollhom l-ebda uzu mil-lift imsemmi

billi ma hemmx htiega ghal lift sabiex wiehed jaccedi ghal

Fit-tieni lok u bla pregudizzju ghal premess inkwantu l-

obbligu tal-manutenzzjoni jista jkun obbligu indiviz fuq il-

propjetarji kollha iridu jissejhu f'din il-kawza anke l-

propjetarji tal-fond 249;

Fit-tielet lok u minghajr pregudizzju ghal premess ir-

rikorrenti huwa risponsabbli ghal manutenzjoni u tiswijiet

f'dan il-fond imsemmi mir-rikorrenti u kwalunkwe hsara li

hemm f'dan il-fond huwa risultat tal-fatt li r-rikorrenti

naqas li imantni l-propjeta li ilu jokkupa minghajr ma

il-kuntratt esebit mir-rikorrenti huwa

rikorrent li kellu l-obbligu ai tenur tal-artikolu (ix) tal-

kuntratt li izomm il-hanut mikrija lilhu "in a good state of

Fir-raba lok u minghajr pregudizzju ghal fuq espost, ir-

rikorrenti ma jistax jfittex lill-esponenti ghal xi allegat

inadempjenza qabel ma juru li huwa kien, da parti tieghu,

adempixxa ma l-obbligi tieghu.

Ir-rikorrenti huwa fost

inadempjenzi ohra, inadempjenti fil-hlas tal-kera dovuti u

ghalhekk certament ma jistax jilob li s-sidien jaghmlu

manutenzjoni.

Illi hemm kawza pendentI quddiem il-Bord tal-Kera fejn l-

intimati qed jitolbu hlas ta' kera u sgumbrament minhabba

n-nuqqasijiet tar-rikorrenti.

F'din il-kawza, r-rikorrenti

qieghed jallega fost affarijiet ohra, li ma jafx minn huma s-

sidien u ma jafx fejn hi l-proprjeta mikrija.

dawn il-fatt ma jistax jippresenta dawn il-proceduri.

Salv Eccezzjonijiet ulterjuri fil-fatt u fid-dritt."

Il-Bord ra n-nota prezentata mill-intimati nhar it-30 ta' Settembru

"Li biha, b'referenza ghal l-ewwel eccezzjoni prelimiari

jaghmel riferenza ghal artikoli 906 u 907 tal-Kap 12 tal-Ligijiet

ta' Malta u partikolarmenti l-artikolu 907(2) ta' l-istess Kap

2020 li tghid:

Ra u qies d-dokumenti .

Sema s-sottomissjonijiet orali tal-partijiet.

Ra illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza preliminari fuq l-

ewwel eccezzjoni.

Ikkunsidra

Illi din hija sentenza preliminari dwar l-ewwel eccezzjoni tal-

intimati li permezz taghha eccepew in-nullita' ta' dan ir-rikors a

tenur tal-artikolu 907(2) tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta u dan

peress li fuq l-istess meritu kienet proposta l-kawża 993/2018FDP

fl-istess ismijiet quddiem il-Prim'Awla tal-Qorti Civili presjeduta

mill-Maġistrat illum Imhallef Orsini. Francesco Mckay Falzon, liema

kawza giet ceduta fil-5 ta' Dicembru, 2019 u ma tħallsux l-ispejjeż

tal-kawża qabel ġiet proposta din il-kawża.

Ikkunsidra:

Illi mhux ikkontestat li l-attur kien prezenta proceduri quddiem il-

Prim'Awla tal-Qorti Civili kontra l-istess intimati u lanqas ma

huwa kkontestat il-fatt li l-istess kawza kienet giet ceduta.

Illi minkejja li l-attur naqas milli jipprova l-mertu tal-kawza

ceduta, minn ricerka li ghamel dan il-Bord, rrizulta li t-talbiet fil-

kawza fl-istess ismijiet, prezentata fil-Prim'Awla tal-Qorti Civili

u li ggib in-numru 993/2018FDP b'mertu identiku u li permezz

taghha l-attur kien talab lill-Qorti sabiex:

Tiddikjara u tiddeciedi illi l-intimati huma inadempienti fl-

esekuzzjoni tal-obbligi kontrattwali taghhom u dan ghar-

ragunijiet premessi;

Tikkonstata u tistabbilixxi l-manutenzjonijiet u t-tiswijiet li

jinhtiegu li jitwettqu mill-intimati fl-istabbli aktar 'il fuq

riferit jekk ikun necessarju billi jigi mahtur perit ghal dan

il-ghan;

Tipprefiggi terminu qasir u perentorju li matulu l-intimati

jkunu tenuti li jaghmlu l-manutenzjonijiet u t-tiswijiet

Tikkundanna lill-intimati biex jaghmlu t-tiswija mehtiega

fit-terminu lilhom prefiss ghal dan il-ghan;

Jawtorizza lill-esponent biex jaghmel it-tiswijiet necessarju

huwa stess a spejjez tal-intimati f'kaz li l-istess intimati

jonqsu li jaghmlu l-mantuenzjonijiet necessarju fit-terminu

subizzjoni."

Bl-ispejjez komprizi dawk tal-ittra ufficjali tas-26 ta' Lulju

2018 kontra l-intimati ingunti biex jidhru personalment ghas-

Illi waqt it-trattazzjoni, l-legali ta' l-attur isostni li l-ispejjez tal-

kawza prezentata fil-Prim'Awla tal-Qorti Civili ma kinux thallsu

qabel il-prezentata tal-kawza odjerna.

Illi l-intimat prezenta ittra1 ffirmata minn Dr. Philip Mockridge u

cioe' r-rapprezentat legali tar-rikorrenti, datata 2 ta' Ottubru 2020

li tghid:

Ikkunsidra

L-art.

907(2) tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili

jgħid hekk:

Il-parti li tirrinunzja għall-atti għandha tħallas l-ispejjeż tal-

kawża u hija ma tistax tibda kawża oħra għall-istess ħaġa, qabel

ma tkun fil-fatt ħallset dawk l-ispejjeż lill-parti l-oħra.

Filwaqt li l-artikolu 789 tal-Kap 12 tal-Ligijiet ta' Malta jistipula:

(1) L-eċċezzjoni ta' nullità tal-atti ġudizzjarji tista' tingħata –

(a) jekk in-nullità hija iddikjarata mil-liġi espressament;

(b) jekk l-att jinħareġ minn qorti mhux kompetenti;

(ċ) jekk fl-att ikun hemm vjolazzjoni tal-forma meħtieġa mil-liġi,

ukoll jekk mhux taħt piena ta' nullità, kemm-il darba dik il-

vjolazzjoni tkun ġiebet, lill-parti li titlob in-nullità, preġudizzju

illi ma jistax jissewwa xort'oħra ħlief billi l-att jiġi annullat;

(d) jekk l-att ikun nieqes minn xi partikolarità essenzjali

espressament meħtieġa mil-liġi: Iżda dik l-eċċezzjoni ta' nullità

kif maħsuba fil-paragrafi (a), (ċ), u (d) ma tkunx tista' tingħata

jekk dak in-nuqqas jew vjolazzjoni jkunu jistgħu jissewwew taħt

kull dispożizzjoni oħra tal-liġi.

(2) L-eċċezzjoni ta' nullità ta' att, taħt is-subartikolu (1)(ċ), ma

tistax tingħata, meta l-parti li tagħtiha tkun baqgħat tagħmel jew,

għad li tkun taf biha, tkun ħalliet li jibqgħu jsiru atti oħra wara,

mingħajr ma teċċepixxi dik in-nullità

Il-Bord jaghmel referenza ghas-sentenza fl-ismijiet Anna Verhegghen Pace et

Prim'Awla tal-Qorti Civili, deciza fid-19 ta' Frar 2008 fejn

In-nullità ta' din l-istanza skond l-art.

907(2) tal-Kap.

12 u dan

peress li fuq l-istess meritu kienet proposta l-kawża 529/05 fl-

istess ismijiet quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) presjeduta

mill-Maġistrat Dr Michael Bell, u din ġiet ċeduta fis-17 ta'

Mejju 2006 u ma tħallsux l-ispejjeż tal-kawża qabel ġiet proposta

din il-kawża.

jgħid hekk:

L-art.

907(2) tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili

907.(2) Il-parti li tirrinunzja għall-atti għandha tħallas l-ispejjeż

tal-kawża u hija ma tistax tibda kawża oħra għall-istess ħaġa,

qabel ma tkun fil-fatt ħallset dawk l-ispejjeż lill-parti l-oħra.

Irriżulta illi tassew illi l-istess atturi kienu fetħu kawża oħra

kontra l-istess konvenuti bl-istess talba għal żgumbrament mill-

istess fond rurali u illi kienu ċedew dik il-kawża; ma hux kontestat

ukoll illi l-ispejjeż ta' dik il-kawża ma kinux tħallsu mill-atturi.

konvenuti issa qegħdin igħidu illi dak in-nuqqas iġib in-nullità tal-

kawża tallum.

Tassew illi l-art.

907(2) tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u

Proċedura Ċivili igħid illi l-parti li tkun irrinunzjat għall-atti ma

tistax tibda kawża oħra għall-istess ħaġa qabel ma tkun ħallset

lill-parti l-oħra l-ispejjeż ta' l-ewwel kawża.

nuqqas ma huwiex wieħed illi, taħt l-art.

789 tal-Kodiċi ta'

Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili, iġib in-nullità ta' atti

ġudizzjarji.

Għalhekk, għalkemm is-smigħ tal-kawża dwar it-talbiet ta' l-

atturi ma jistax jinbeda qabel ma dawn ikunu ħallsu l-ispejjeż ta'

l-ewwel kawża, il-konsegwenza tkun mhux illi jitħassru l-atti iżda

illi l-kawża tibqa' sine die sakemm l-ispejjeż ikunu tħallsu.

Illi in oltre huwa principju ben stabbilit u abbraccjat mill-

gurisprudenza tal-Qrati taghna illi, ai termini tal-Artiklu 175 tal-

Kap. 12 tal-liġijiet ta' Malta, fejn l-atti jistghu jigu salvati l-Qrati

taghna dejjem imxew favur illi l-atti jigu sanzjonati u dan a skans

ta' proceduri doppji, dewmien bla bzonn u delungar ta' kawzi u

fl-interess ta' l-ahjar amministrazzjoni tal-gustizzja.

Ghar-ragunijiet kollha fuq spjegati, dan il-Bord qieghed jichad l-

ewwel eccezzjoni ta' l-intimati stante li minkejja li l-proceduri

odjerni gew prezentati qabel ir-rikorrenti hallas l-ispejjez tal-

u li ggib in-numru 993/2018FDP, jirrizulta li llum l-ispejjez huma

Deputat Reġistratur


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Edwina Fenech Grima LL.D.

Spettur (Ian Pawley)

Illum 28 ta' Lulju 2021

Maltija bin-numru 314959M, akkużat quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala

Qorti ta' Ġudikatura Kriminali talli:

F'April 2006 u fix-xhur ta' qabel f'dawn il-gżejjer, approprja ruħu, billi dawwar bi profitt għalih jew għal persuna oħra s-somma ta' aktar minn Lm10,000.00 għad-dannu ta' George Hunt, Raymond Curran, G.R. Developers Ltd, u persuni/kumpaniji oħra, liema somma ġie fdata jew ikkunsinnata lilu taħt titolu illi jġib miegħu l-obbligu tar-radd tal-ħaġa jew li jsir użu minnha speċifikat, liema somma ġiet fdata lilu minħabba l- professjoni, industrija, kummerċ, kariga jew servizz tiegħu.

U aktar talli fl-istess data, lok u ċirkostanzi b'mezzi kontra liġi jew billi għamel użu ta' ismijiet foloz jew ta' kwalifiki foloz, jew billi nqeda b'qerq ieħor sabiex iġiegħel titwemmen l-eżistenza ta' intrapriżi foloz, jew ta' ħila jew setgħa fuq ħaddieħor jew ta' krediti mmaġinarji, jew sabiex iqanqal tama jew biża dwar xi ġrajja kimerika, għamel qliegħ ta' aktar minn Lm10,000.00 għad-dannu ta' George Hunt, Raymond Curran, G.R. Developers Ltd., u persuna/kumpaniji oħra.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali

tat-12 ta' Lulju, 2019 li wara li rat l-Artikoli 17, 18, 293, 294,308, 309, 310, 532A u 532B

u 533 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta, filwaqt li astjeniet milli tieħu konjizzjoni tal-

ewwel (1) imputazzjoni, sabet lill-imputat Antonio Pesci ħati tat-tieni (2)

imputazzjoni, dik tat-truffa, kif miġjuba kontra tiegħu u kkundannatu għall-piena ta'

erba' (4) snin priġunerija.

9 tal-Liġijiet ta' Malta

ordnat lill-ħati Antonio Pesci jħallas is-somma ta' Lm75,000 lil George Hunt u

Rat ir-rikors tal-appellant Antonio Pesci, ppreżentat fit-23 ta' Lulju, 2019, fejn talab

lil din l-Qorti tilqa' dan l-appell billi TIRRIFORMA s-sentenza appellata u dan billi

filwaqt illi TIKKONFERMAHA fil-parti fejn astjeniet milli tieħu konjizzjoni tal-ewwel

akkuża miġjuba fil-konfront tal-appellant, TĦASSARHA U TIRREVOKAHA fil-parti

tas-sentenza fejn sabet lill-appellant ħati tat-tieni akkuża miġjuba fil-konfront tiegħu

u konsegwentement TILLIBERAH minn kull ħtija u piena; jew alternattivament

TIRRIFORMA s-sentenza appellata fil-parti tal-piena inflitta u dan billi minflok

timponi aktar ekwa u għaċ-ċirkostanzi tal-każ.

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant eżebita mill-Prosekuzzjoni fuq ordni tal-

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Semgħet trattazzjoni.

Ikkunsidrat:

Illi fl-ewwel aggravju minnu ntentat l-appellant jissolleva n-nullita' tas-sentenza

appellata u dan minħabba inosservanza mill-Ewwel Qorti tal-proċedura kif stabbilita

fil-liġi meta huwa ġie prekluż milli iressaq il-provi tiegħu in difeża sabiex b'hekk ġew

leżi d-drittijiet tiegħu għal smiegħ xieraq.

Jisħaq illi d-difiża ma ngħatatx l-

opportunita' li tressaq il-provi tagħha, tant illi fis-seduta skedata għal dawn il-provi,

l-Ewwel Qorti kellha s-sentenza miktuba u lesta u għaddiet għal pronunzjament ta'l-

istess mingħajr lanqas ma iddikjarat il-provi tad-difiża magħluqa.

Dan jikkostitwixxi

non-osservanza lampanti tal-prinċipju tal-hekk imsejjaħ equality of arms.

Illi l-Qorti eżaminat l-iter pjuttost twil tal-proċess penali quddiem l-Ewwel Qorti.

Minn eżami tal-atti jirrizulta illi nżammu 'il fuq min ħamsin seduta li fil-maġġior parti

tagħhom ma sar xejn.

Illi l-akkużi ġew moqrija fis-seduta tas-17 ta' Ottubru 2006, bl-

Avukat Ġenerali jibgħat in-nota ta' rinviju għal ġudizzju fil-15 ta' Jannar 20071 u l-

Prosekuzzjoni tagħlaq il-provi tagħha fl-04 ta' Frar 20082, wara tmien seduti.

hawn il-kawża ġiet differita għal provi tad-difiża, iżda fil-maġġior parti tas-seduti

suċċessivi, l-appellant naqas milli jattendi jew għax ma setax jiġi rintraċċat jew inkella

għaliex, għalkemm debitament notifikat, għażel li ma jidhirx il-Qorti.

Fil-fatt jidher illi

l-Ewwel Qorti finalment imponiet kundizzjonijiet fuq l-appellant bħala garanzija

għad-dehra tiegħu, u dan għaxar snin wara, fis-seduta tat-28 ta' Marzu 2018.

dan l-appellant xortawaħda baqa' ma ressaqx provi għajr li sar il-kontro-eżami tal-

parte civile George Hunt, u għalhekk il-kawża ġiet differita għas-sentenza.

Fit-23 ta'

Novembru 2018, l-appellant imbagħad ressaq talba għas-sospensjoni tal-prolazzjoni

tas-sentenza sabiex ikun jista' iressaq il-provi tiegħu u l-Ewwel Qorti tatu opportunita'

aħħarija biex iressaq dawn il-provi, u l-kawża tħalliet għall-aħħar darba għal provi

difiża u trattazzjoni finali għas-seduta tat-12 ta' Lulju 2019, bl-appellant jindika,

permezz ta' nota ippreżentata mid-difensur tiegħu fl-04 ta' Lulju 2019, dawk ix-xhieda

li xtaq iressaq għal din l-udjenza.

Ġara iżda illi fis-seduta tat-12 ta' Lulju 2019, l-

imputat informa lil Qorti illi huwa ma kienx ser jibqa' jiġi ippatroċinat minn Dr. Mark

Jeremic Muscat Azzopardi u li kien ser jassumi l-patroċinju tiegħu Dr. Amadeus Patiniott, li kien

preżenti fl-awla u li talab lill-Ewwel Qorti tikkonċedielu aktar żmien biex jieħu

konjizzjoni tal-atti.

L-Ewwel Qorti, iżda fid-dawl tad-differimenti kollha konċessi lill-

appellant sabiex iressaq il-provi tiegħu, ċaħdet din it-talba u għaddiet għal

pronunzjament tas-sentenza.

Qalet hekk l-Ewwel Qorti fil-verbal tat-12 ta' Lulju 2019:

"Il-Qorti rat l-atti kollha u partikolarment il-verbali preċedenti, tirrileva li l-artikoli ingħataw permezz tar-rinviju tal-15 ta' Jannar 2007.

Skond il-verbal tal-4 ta' Frar 2008, il-Prosekuzzjoni kienet iddikjarat li ma kellhiex aktar provi xi tressaq.

Kif jidher mill-verbal tad-9 ta' Settembru 2013 ara folio 210, il-Qorti reġgħet qrat l-artikoli għal kull buon fini u dan sabiex l-imputat ikun jista' jipproċedi għall-provi tiegħu, anke jekk teknikament l-imputat kellu jibda bil-provi tiegħu proprju fis-seduta tal-14 ta' April 2008.

Din il-Qorti tagħmilha ċara li hi mhijiex se taqa' fin-nassa li iridha taqa' fiha l-imputat.

Kif jidher mill-atti, b'mod inekwivoku, l-imputat għamel minn kollox u għadu jagħmel minn kollox proprju sal-udjenza tal-lum sabiex din il-kawża ma tiġix fit-temm tagħha."

Spjanati dawn ir-riżultanzi proċesswali huwa bil-wisq evidenti illi, kif tajjeb qalet l-

Ewwel Qorti, l-appellant għamel minn kollox sabiex

jostruwixxi l-kors tal-

amministrazzjoni tal-ġustizzja.

Ma jistax jingħad illi l-perijodu ta' ħdax-il sena sabiex

huwa ikun jista' iressaq id-difiża tiegħu, u dan meta l-prosekuzzjoni ressqet il-provi

tagħha f'sentejn, ma kienx żmien biżżejjed sabiex jipprova jilqa' għall-akkużi lilu

Illi l-appellant ċertament ma għandux jiġi ippremjati għat-tkarkir tas-

saqajn għal għaxar snin sħaħ sabiex huwa jippreżenta d-difiża tiegħu għaliex

altrimenti tkun qed issir inġustizzja mas-soċjetà u mal-vittmi tar-reat.

stadju ta' reviżjoni l-appellant għamel minn kollox biex jostakola l-kors tal-ġustizzja

għaliex għalkemm dan l-appell ġie istigat minnu stess, kif kellu kull dritt illi jagħmel,

naqas serjament għal snin sħaħ milli juri interess sabiex isewgi l-proċeduri minnu

inizjati bil-Qorti u l-pulizija eżekuttiva tieħu l-iżbriga biex tipprova tirrintraċċah

sakemm fl-aħħar seta' jiġi innotifikat bl-avviż tas-smiegħ.

Illi gie deċiż:

13.1 Il-principju tal-equality of arms ma jfissirx li parti tista', l-ewwel tinjora r-regoli ta' procedura, u mbaghad tistieden lill-Qorti li, minkejja dan tmur kontra dawn l-istess regoli.

Dan il-principju jfisser li kull parti ghandha tinghata opportunita` indaqs li tressaq il-kawza taghha; izda dan

ma jfissirx li parti tista' tagixxi in oltragg ghar-regola tal-procedura u xorta tippretendi l-indulgenza tal-Qorti biex tressaq il-provi taghha fil-kumdita` taghha.

Id-dritt tas-smigh xieraq hu koncess fit-termini tar-regoli tal-ligijiet tal-procedura, u jekk dawn jigu njorati mill-parti, ghal xi nuqqas, imputet sibi.

Mhijiex skuza li parti ma uzufruwietx mill-opportunitajiet moghtija lilha ghax l-Avukat taghha kien impenjat f'xoghol iehor [vide PA [SK] Anthony Cutajar Paris v. Avukat Generali, deciza 7 Lulju 2004, u kazistika hemm citata]2 ;

Għaldaqstant huwa bil-wisq evidenti illi l-appellant ma sofra ebda vjolazzjoni tal-jedd

tiegħu għal smiegħ xieraq u jekk huwa jidhirlu li ma ressaqx difiża adegwata, għal

dan in-nuqqas ma kien jaħti ħadd iktar ħlief hu innifsu, u ma jistax issa iqiegħed fuq

l-ispalla tal-Qorti dan in-nuqqas.

L-Ewwel Qorti għamlet sew meta finalment

iddeċidiet trażżan dan l-abbuż u għaddiet għas-sentenza u l-Qorti ma tista' tirriavviża

ebda nuqqas proċedurali kif jikkontendi l-appellant.

Għal dawn il-motivi dan l-ewwel aggravju qed jiġi miċħud.

Ikkunsidrat:

Illi l-Qorti ser tgħaddi biex tiddetermina t-tielet aggravju imqanqal mill-appellant, billi

dan jolqot direttament il-mertu tal-każ, meta huwa jilmenta li l-Ewwel Qorti għamlet

apprezzament żbaljat tal-provi li kellha quddiemha fejn ma kinux jirriżultaw l-estremi

tal-elementi meħtieġa sabiex jissussisti r-reat tal-frodi.

Fil-fehma tiegħu in-negozjati li

3 Anthony Cruz Benitez vs Avukat Mihaescu deċiża QK 31/01/2014.

saru bejnu u bejn il-parti offiża kienu jikkostitwixxu atti ordinarji fil-kors tal-kummerċ

bejn negozjanti, liema negozjati sfortunatament ma taw ebda frott.

Illi jiġi ribadit, kif dejjem affermat fid-dottrina u l-ġurisprudenza in materja illi din il-

Qorti ta' reviżjoni ma tiddisturbax leġġerment l-interpretazzjoni tal-provi li tkun saret

minn min ikun iġġudika l-fatti:

Hawn naturalment qeghdin fil-kamp ta' l-apprezzament tal-provi.

Issa, din il-Qorti hi Qorti ta' reviżjoni u, in eżekuzzjoni ta' din il-funzjoni tagħha, hi eżaminat dettaljatament l-atti proċesswali, id-dokumenti esibiti u l-indirizz ta' l-Imħallef li ppresjeda l-ġuri, u dan biex tara jekk a bażi tal-provi li kien hemm f'dawn il-proċeduri, il-ġurati, ben indirizzati mill-Imħallef, setgħux leġittimament u raġonevolment jaslu għall-konklużjoni li fil-fatt waslu għaliha dwar il-ħtija ta' l-appellant ta' l-akkuża miġjuba kontra tiegħu fl-Att t'Akkuża skond il-verdett minnhom mogħti.

Anke jekk mill-apprezzament tal-provi li tagħmel din il-Qorti hi tasal għal xi konklużjoni diversa minn dik milħuqa mill-ġurati, hi ma tiddisturbax dik id-diskrezzjoni eżerċitata mill- ġurati fl-apprezzament tal-provi u tirrimpjazzaha b'tagħha kemm-il darba jkun evidenti għaliha li l-ġurati ma kinux għamlu apprezzament manifestament ħażin tal-provi, u setgħu, għalhekk, leġittimament u raġonevolment jaslu għall-konklużjoni li jkunu waslu għaliha in bażi tal- provi li kellhom quddiemhom.

Effettivament, kif dejjem ingħad, din il-Qorti ma tinvadix it-territorju li l-liġi tirriżerva għall-ġurati ħlief meta l-verdett minnhom milħuq ikun manifestament żbaljat fis-sens li ebda ġurija ma setgħet leġittimament u raġonevolment tasal għalih.

Jiġifieri jrid ikun in kontradizzjoni manifesta għal dak kollu li jirrizulta mill-proċess b'mod illi ma hemmx mod ieħor ħlief li l-verdett milħuq jiġi eskluż bħala infondat.4

Illi fil-funzjoni tagħha reviżorja, l-Qorti għalhekk eżaminat mill-ġdid l-atti tal-kawża

u dan sabiex jiġi kondott dan l-eżerċizzju minn fejn jemerġu il-fattispeċji segwenti;

Illi l-parti offiża George Hunt u Raymond Curran jiltaqgħu għall-ewwel darba

mal-appellant meta jidħlu f'negozjati għax-xiri ta' proprjetà immobbli ġewwa

4 Repubblika ta' Malta vs. John Riyahi deċiża mill-Qorti tal-Appell Superjuri fl-24 ta' April 2008.

Ara, ukoll fost ohrajn, Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta vs. Etienne Hafiz-Saadallah, 14 ta' Dicembru 2004; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Domenic Micallef Trevisan, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Godfrey Weaving-Baluci; u Ir-Repubblika ta' Malta vs. Eleno sive Lino Cruz Benitez 24 ta' April 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Lawrence Darrie sive Clinch 23 ta' Jannar 2003; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Mustafa Begent Saliba Hales, 5 ta' Lulju 2002; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Thomas sive Tommy Chapman, 7 ta' Marzu 2000; Ir-Repubblika ta' Malta vs. Ivan ElHusseini, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta vs. George Sant’ Angelo, 14 ta' Frar 1989.

il-Ħamrun li huwa kien qed joffri għal bejgħ.

Ġara iżda li dawn in-negozjati

waqfu ħesrem billi kien hemm xi problemi marbuta mal-ħruġ tal-permessi tal-

bini u għalhekk Busuttil u Grech tilfu l-interess f'dan in-negozju ta' kompro-

L-appellant iżda iħajjarhom għax-xiri ta' proprjetà oħra ġewwa tas-Sliema fejn

kien bi sħab ma' ċertu George Galea Bason.

Sar il-konvenju bil-kundizzjoni illi

jinfeda ċ-ċens gravanti din il-proprjetà u l-parti offiża għaddiet is-somma ta'

Lm25000 lill-appellant u lil Galea Bason.

Ġara iżda li dan ma setax isir u kwindi il-

parti offiża ħarġu minn dan il-konvenju b'Galea Bason jirrifondi sehmu mid-

depożitu mgħoddi lilu minn Hunt u Grech, iżda l-appellant baqa' ma ħallasx

F'dan iż-żmien Hunt ibiegħ dgħajsa lill-appellant għal prezz ta' Lm60,000 u

għalkemm ma jsirx il-ħlas tagħha minnufih, din għaddiet fil-pussess tal-

appellant li beda jużaha.

Il-ħlas eventwalment madanakollu isir.

L-appellant iħajjar lil parti leża jifformaw soċjetà kummerċjali bejniethom u dan

bil-għan li jsir negozju fil-proprjetà.

Din is-soċjetà titwaqqaf bl-isem ta' GAR

L-appellant iħajjar lil Hunt u lil Grech jidħlu għax-xiri ta' biċċa art ġewwa

Bengħajsa.

Isir konvenju għand l-Avukat Victor Mallia Azzopardi.

parti offiża mas-sidien iżda ma' wieħed ċertu Vince Caddick li wara xi żmien

jirrealizzaw lil dan kien ħabib tal-appellant.

L-appellant igħid lil Caddick sabiex

jidħol f'konvenju fuq din il-proprjetà mas-sidien, liema konvenju jiġi imbagħad

trasferit minn fuq isem Caddick għal fuq is-soċjetà GAR Developments.

Il-prezz

għax-xiri tal-art kien ta' Lm160,000 u Busuttil u Grech joħorġu sehemhom ta'

Lm30,000 bhala depożitu.

Jirrizulta mix-xiehda ta' Caddick mogħtija quddiem

l-Ewwel Qorti li dawn il-flejjes, li jiġu mgħoddija lilu minn Busuttil u Grech,

igħaddiehom għal xi raġuni inspjegabbli lill-appellant.

Minn riċerki li saru mill-

avukat Mallia Azzopardi joħroġ illi din l-art kienet soġġetta għal esproprjazzjoni mill-

Il-parti offiża għalhekk ma xtaqitx tkompli b'dawn in-negozjati u talbet

il-flus lura lil Caddick.

Fil-fatt jintervjena l-appellant u l-parti offiża taċċetta,

minflok pagament lura fi flus, materjal għal kostruzzjoni mis-soċjetà ta' ċertu

Joe ‘Thomas fil-forma ta' vouchers.

Fl-istess żmien l-appellant iħajjar lil Busuttil u lil Grech għal proprjetà oħra

ġewwa Santa Luċija.

L-appellant jieħu lil dawn it-tnejn minn nies jaraw din l-art

u jitħejja survey minn perit li jinkarigah hu stess.

Qatt ma jinfurmhom min hu is-sid tal-art.

Għax-xiri ta' din l-art l-

parti offiża jgħaddu lill-appellant s-somma ta' LM75,000 bħala depożitu, liema

pagament isir permezz ta' żewġ bank drafts wieħed ta' Lm50,000 maħruġ mill-

Bank of Valletta u l-ieħor ta' Lm25,000 maħruġ mill-bank HSBC.

Dawn joħorġu

f'isem l-appellant, iżda hu jinfurmhom li kellu xi problemi mal-Bank of Valletta

u jitlobhom idawwru dan id-draft ta' Lm50,000 fuq isem uliedu, Johann u

Angelique Pesci li minn xiehda ta' uffiċjali tal-bank jidher illi dawn ġew

imsarrfa minnhom.

Dak tal-Lm25,000 jiġi iġġirat mill-appellant favur l-parti

leza George Hunt bħala parti mill-ħlas għad-dgħajsa li kienet ġiet mibjugħa

lilu.

Il-parti leża iżda jirrealizzaw illi dan in-negozju lanqas ma kien ser jirnexxi

għaliex l-appellant beda jivvintalhom diversi skużi 'il għala il-bejgħ ma setax

jiġi iffinalizzat u għalhekk jindunaw li kien qed jidħaq bihom.

F'dan il-punt

jinfurmaw lill-appellant li ma xtaqux ikomplu jinnegozjaw miegħu u talbuh il-

flus lura, liema flus iżda baqgħu ma tħallsux minnu.

Illi għalkemm il-parti

offiża ipproċediet ġudizzjarjament kontra l-appellant quddiem il-qrati ċivili

għal dan il-ħlas, liema kawżi għaddew in ġudikat madanakollu xortawaħda il-

ħlas għadu sal-lum ma sarx.

Kif ingħad, l-appellant jisħaq illi l-elementi tar-reat ta' frodi ma joħorġux mill-

fattispeċje tal-każ billi jirrizulta illi dak li sar bejnu u l-parti offiża kien jikkonsisti

f'diversi negozji dwar xiri ta' proprjetà li sfortunatament ma irnexxew mhux għal

tortijiet imputabbli lilu.

Jisħaq illi in-negozjati saru bl-għajnuna ta' nies professjonisti

bħal nutara u periti li allura offrew is-salvagwardji kollha lil Busuttil u Grech minn xi

aġir frawdolenti.

Illi l-elementi tar-reat tal-frodi ġew diversi drabi stabbiliti bħala s-segwenti:

"Ibda biex irid ikun hemm ness bejn is-suggett attiv u is-suggett passiv tar- reat u cioe' bejn minn qieghed jikkometti ir-reat u il-vittma.

Hemm imbaghad l-element materjali ta' dana ir-reat u cioe' l'uzu ta' ingann jew raggieri li iwasslu lil vittma sabiex isofri it-telf patrimonjali.

Finalment huwa necessarju li ikun hemm l-element formali tar-reat konsistenti fid-dolo jew fl-intenzjoni tat-truffatur jew frodatur li jinganna u dana sabiex jikseb profitt jew vantagg ghalih innifsu.

Jekk xi wiehed jew iktar minn dawn l- elementi huma nieqsa, allura ir-reat tat-truffa ma jistax jisussisti.

F'dan il- kaz il-Qorti sabet li l-elementi kollha kienu presenti.5

Spjanati l-fattispeċje tal-każ u imqabbla ma' dawn l-elementi meħtieġa sabiex jirrizulta

r-reat tal-frodi kif imfassal fl-artikolu 308 tal-Kodiċi Kriminali, din il-Qorti, bħall-

Ewwel Qorti qabilha tqies illi ma hemm ebda motiv li jista' iġiegħlha titbiegħed mill-

fehma milħuqa mill-Ewwel Qorti.

Huwa evidenti li Pesci mal-ewwel għaraf li f'

George Hunt u Raymond Curran sab is-suġġetti idejali sabiex huwa ikun jista'

iħajjarhom jidħlu f'diversi negozji miegħu fuq xiri ta' proprjetà, li kollha irriżultaw li

ma setgħux isiru b'suċċess.

Iħajjarhom, wara li jsir ħbieb magħhom, biex jidħlu bi sħab

miegħu f'dawn in-negozji u saħanistra iwaqqfu kumpanija bejniethom.

Imbagħad

iressaqhom għax-xiri ta' biċċiet art li jirrizulta li l-bejgħ tagħhom ma kienx possibbli.

Fil-fatt la kien ilaqqagħhom mas-sidien u lanqas jindikalhom bil-preċiż fejn hi din l-

Meta jaslu biex igħaddulu l-flus, imbagħad jibda jivvinta diversi skużi meta

mitlub jikkonkludi il-bejgħ mill-parti offiża.

Dawn huma kollha r-raġġiri li issemmi il-

liġi adoperati mill-frodist sabiex iġiegħel lil vittma tiegħu jerħi l-flus minn idejh u

igħaddiehom lilu bit-tama li dawn jistgħu jagħtuh xi frott, frott iżda li jieħu biss il-

awtur tar-reat meta jagħmel qliegħ minn fuq dahar il-vittma tiegħu.

Li kieku l-parti

offiża ma inkarigatx nies professjonali biex igħinuhom u dan meta fl-aħħar bdew

jissuspettaw li l-appellant kien qed jidħaq bihom, żgur li kienu jibqgħu jiġu sfruttati

minnu u dan billi igiegħlhom b'ingann igħaddulu diversi flejjes għal negozji li qatt ma

setgħu jirnexxu.

L-appellant minn naħa tiegħu, mogħti l-opportunita' biex iressaq il-

provi għal għaxar snin sħaħ sabiex jipprova ixejjen dawn l-allegazzjonijiet, jibqa' ma

iressaqx l-iċken prova li tindika għall-inqas fuq il-bażi tal-probabbli illi huwa kien qed

5 Pulizija vs Maiga Abdoul Moumine Mansour, deċiża mill-Qorti tal-Appell sede Inferjuri kif ippreseduta nhar l-14 ta' Diċembru 2017

jaġixxi in buona fede.

Kwindi l-Ewwel Qorti setgħet raġonevolment u legalment issib

ħtija għar-reat ta' frodi lilu addebitata.

Dan l-aggravju ukoll qed jiġi miċħud.

Ikkunsidrat:

Illi fir-raba aggravju minnu ntentat l-appellant jisħaq illi għandu jiġi illiberat mill-

ewwel imputazzjoni li tikkontempla ir-reat tal-approprjazzjoni indebita.

Illi fid-

deċiżjoni tagħha l-Ewwel Qorti qieset illi din l-imputazzjoni ingħatat bħala waħda

alternattiva għal dik tal-frodi u astjeniet milli tieħu konjizzjoni tagħha, biex b'hekk ma

ġie mogħti ebda ġudizzju dwar l-istess.

Dan ifisser allura illi l-appellant huwa prekluż

milli iqanqal aggravju dwar jekk din l-imputazzjoni tirriżultax ippruvata fil-mertu u

dan għaliex din il-Qorti, issa fi stadju ta' reviżjoni, għandha idejha marbuta u ma tistax

tgħaddi biex tagħmel dak li qed jitlob minnha l-appellant u ċioe' illi tilliberah minn

imputazzjoni li huwa ma ġiex misjub ħati dwarha.

"...l-Qrati tagħna kellhom diversi okkażjonijiet jitrattaw dwar il-punt, u s- sentenzi in rigward jindikaw illi fil-każ ta' imputazzjoni jew akkuża alternattiv l-Qorti għandha tastjeni milli tieħu konjizzjoni tagħha meta tkun sabet ħtija fl-imputazzjoni jew akkuża primarja.

Hekk per eżemplari f'każ ta' imputazzjoni ta' serq u fl-istess waqt imputazzjoni ta' riċettazzjoni tal- istess oġġett, meta tinstab ħtija ta' serq tal-oġġett, l-Qorti għandha tastjeni milli tieħu konjizzjoni tal-imputazzjoni ta' riċettazzjoni la darba huwa ovvju li dik l-imputazzjoni hija waħda alternattiva.6 "

Illi għalhekk anke dan l-aggravju qed jiġi miċħud.

Illi finalment l-appellant b'mod sussidjarju jilmenta illi l-piena erogata mill-Ewwel

Qorti hija waħda eċċessiva u lanqas tqies l-aspett reformattiv tal-ħati iżda timmira biss

lejn ir-retribuzzjoni.

Marbut ma' dan l-aggravju imbagħad, l-appellant, fit-tieni

aggravju minnu ntentat jisħaq illi l-Ewwel Qorti kienet prekluża milli tapplika id-

dettami ta'l-artikolu 532A tal-Kodiċi Kriminali billi dan ma jsibx applikazzjoni meta

ikun hemm sentenza ta' priġunerija.

Inoltre jisħaq illi semmai l-flus meħuda

indebitament għaddew f'idejn l-appellant minn għand is-soċjetà GR Developers

Limited u mhux minn għand George Hunt u Raymond Curran u kwindi il-kundanna

6 Pulizija vs Raymond Xuereb Mallia deċiża nhar it-28 ta' Novembru 2016 mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) ippreseduta mill-Imħallef Giovanni Bonaci

għal ħlas ma setatx issir favur tagħhom, oltre għal fatt illi l-ammont likwidat huwa

ikkontestat.

Illi l-appellant ġie ikkundannat mill-Ewwel Qorti għal piena ta' erba' snin priġunerija.

B'applikazzjoni ta'l-artikolu 532A tal-Kodiċi Kriminali ġie ordnat iħallas lil George

Hunt u Raymond Curran is-somma ta' Lm75000.

Illi il-piena ikkontemplata għar-

reat ta' frodi kif imfassal fl-artikolu 308 u l-artikolu 310 hija dik indikata fis-sub-inċiż

(1)(a) għal-artikolu 310, kif kien applikabbli fiż-żmien tal-kummissjoni tar-reat u ċioe'

dik tal-priġunerija minn tlettax-il xahar sa seba' snin, billi il-pieni żdiedu imbagħad

permezz ta'l-Att XXIV tal-2014.

Dan ifisser illi il-piena erogata mill-Ewwel Qorti taqa'

sewwasew fil-parametri tal-liġi għalkemm mhijiex qrib il-minimu tagħha.

Illi meta

ġiet biex tikkalibra l-piena jidher illi l-Ewwel Qorti ħadet in konsiderazzjoni il-fedina

penali tal-imputat li ġie misjub ħati mill-qrati tagħna ta' diversi reati liema kundanni

imorru lura għas-sena 1974 fejn kien hemm anke kundanni għal reati identiċi għal

dawk tal-presenti istanza.

Illi lanqas it-trapass taż-żmien ma jista' jimmilita favur l-

appellant ġaladarba hu kien jaħti unikament għal dan id-dewmien, kif diġà ingħad.

Mhux biss, iżda għalkemm għaddew diversi snin, l-appellant xortawaħda ma

indenjax ruħu jikkompensa lill-vittmi, għall-inqas sa dak l-ammont li ma kienx qed

jikkontesta, għat-telf minnhom subit biex b'hekk lanqas hemm dan il-fattur li jista'

jimmilita favur tiegħu.

Il-Qorti għalhekk jidhrilha illi ma hemm ebda motiv li jista'

iwassalha tiskossa d-diskrezzjoni ezerċitata mill-Ewwel Qorti fil-kalibrazzjoni tal-

Illi finalment fir-rigward tal-applikazzjoni tal-artikolu 532A tal-Kodiċi Kriminali fil-

konfront tal-appellant, jidher illi din id-dispożizzjoni tal-liġi ġiet introdotta permezz

ta'l-Att XVI tal-2006 u daħlet fis-seħħ, permezz ta'l-Avviż Legali 231 tal-2006, fit-03 ta'

Illi l-imputazzjonijiet miġjuba kontra l-appellant u li dwarhom instabet

ħtija jirreferu għad-data ta' April 2006 u x-xhur ta' qabel din id-data, sabiex b'hekk,

allura, fiż-żmien tal-kummissjoni tar-reat din id-dispożizzjoni tal-liġi kienet għadha

ma ġietx introdotta.

Il-Qorti, għalhekk, hija tal-fehma illi m'għandhiex tiġi applikata

fil-konfront

Fi kwalunkwe każ,

il-parti offiża kisbet

kanonizzazzjoni tal-kreditu lilhom dovut minn għand l-appellant fil-fora ċivili7 u

kwindi kundanna ulterjuri minn din il-Qorti tkun superfluwa.

Għal dawn il-motivi il-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tilqa' l-appell parzjalment,

tgħaddi għalhekk biex tirriforma is-sentenza appellata, tikkonfermaha fejn l-appellant

ġie misjub ħati tat-tieni imputazzjoni u fejn l-Ewwel Qorti astjeniet milli tieħu

konjizzjoni tal-ewwel imputazzjoni, tikkonfermaha ukoll fejn ikkundannat lill-

appellant għal perijodu ta' erba' snin priġunerija, iżda tirrevokaha fejn ikkundannat

lill-appellant fit-termini tal-artikolu 532A tal-Kodiċi Kriminali sabiex iħallas is-somma

ta' Lm75000 lil George Hunt u Raymond Curran billi din id-dispożizzjoni tal-liġi ma

kenitx viġenti fiż-żmien tal-kummissjoni tar-reat.

Vera Mc Ewen.

7 Deciza Appell Civili 6 ta' Ottubru, 2020.

Rikors numru 344/04 SM George Hunt u Raymond Curran v. Anthony Pesci u b'digriet tas-17 ta' Jannar 2005 ġiet kjamata fil-kawża mart il-konvenut, cioé Maria Dolores Pesci

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI TAL-MAĠISTRATI (MALTA)

BĦALA ĠUDIKATURA KRIMINALI

MAĠISTRAT DR. SIMONE GRECH

Illum, 28 ta' Lulju, 2021

Rat l-imputazzjonijiet imressqa kontra Ibrahim Weber, detentur tal-karta ta' l- identità Maltija bin-numru 3052885A, li permezz taghhom gie akkuzat talli nhar l-4 ta' Settembru 2019, ghal habta tal-14.15hrs gewwa Triq il-Belt Valletta, Il-Gżira, u f' dawn il-gzejjer:

Ikkommetta feriti ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' Badr Abou Spiteri Seisun u/jew

U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi, volontarjament hassar jew gharraq hwejjeg haddiehor mobbli jew immobbli meta ghamel hsara, liema hsara ma tkunx tiskorri EUR 2,500, izda hija izjed minn EUR 250 ghad- detriment ta' Stephen Formosa Melillo u/jew persuni ohra;

U aktar talli fl-istess data, hin, lok u cirkostanzi, volontarjament hassar jew gharraq hwejjeg haddiehor mobbli jew immobbli meta ghamel hsara, liema hsara ma tkunx tiskorri EUR 2,500 izda hija izjed minn EUR 250 ghad- detriment ta' George Bonello u/jew persuni ohra;

U aktar talli fl-istess lok, hin u cirkostanzi kiser il-kundizzjonijiet tal-liberta provizorja imposta fuqu mill-Magistrat Dr Caroline Vucinovic Bonello LLD li inghataw fit-23 ta' Gunju 2019, u cioe' li ma jaghmilx reat iehor ta' natura volontarja;

Il-Qorti hija mitluba li f' kaz ta' htija tirrevoka helsien mill-arrest tal-imsemmi Ibrahim Weber u tordna l-arrest mill-gdid tal-imsemmi imputat u kif ukoll trodna li s-somma ta' EUR 5500, imposta fuqu bhala garanzija personali mill-istess Qorti jghaddu favur il-Gvern ta' Malta;

U aktar talli fl-istess lok, hin u cirkostanzi ikkommetta reat punibbli bi prigunerija waqt perijodu operattiv ta' sentenza sospiza ta' prigunerija, liema sentenza nghatat mill-Magistrat Donatella Bonello Sumame LLD nhar it-30 ta' Jannar 2017 liema sentenza saret definittiva u ma tistax tigi mibdula;

U aktar talli fl-istess lok, hin u cirkostanzi kkommetta reat waqt li kien taht ordni ta' probation moghtija mill-Qorti ta' Malta ppreseduta mill-Magistrat Dr Donatella Bonello Sumame LLD, nhar it-30 ta' Jannar 2017, liema sentenza saret definittiva u ma tistax tigi mibdula.

Il-Qorti giet mitluba li tohrog Ordni ta' Protezzjoni ai termini tal-Artikolu 412C, fejn tipprojbixxi lill-imputat milli javvicina lil Badr Abou Lejman, u kif ukoll il-postijiet li t-tali persuna tiffrekwenta.

Finalment, gie akkuzat ukoll talli fl-istess lok, hin u cirkostanzi, sar recediv ai termini tal-Artikoli 49 u 50 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta, b'sentenza mill-Qrati ta' Malta liema sentenzi saru definittivi u ma jistghux jigu mibdula jew imhassra.

Rat id-dokumenti pprezentati;

Semghet trattazzjoni;

Rat li din il-kawza giet differita ghas-sentenza.

Ikkunsidrat:

F' din il-kawza, tressqu bhala xhieda, Stephen Formosa Melillo.

Dan kellu vettura fil- pussess tieghu pparkjata, izda gie kkomunikat mieghu mill-Pulizija, li l-vettura tieghu kienet allegatament, garrbet xi hsarat, in vista' ta' glieda li kienet sehhet fit- triq fejn giet ipparkjata din il-vettura.

Ix-xhud, Stephen Formosa Melillo, spjega li huwa ma kienx prezenti waqt il-glieda, u ghalhekk, ma setax jixhed dwar min kien ikkaguna dawn il-hsarat fil-vettura tieghu.

L-unika haga li seta' jikkonferma Stephen Formosa Melillo kienet, li meta pparkja din il-vettura tieghu, ma kellhiex il-hsarat li mbaghad osserva wara li gie nfurmat mill-Pulizija dwar x'kien gara.

Tressaq ukoll George Bonello, li huwa sid tal-parti tal-parapett li allegatament twaqqa' waqt il-glieda.

Dan ukoll ikkonferma li huwa ma jafx min ikkaguna tali hsarat, u sostna li ghalkemm waqt li kien qed isuq, ra zewg persuni jiggieldu, huwa ma kienx f'pozizzjoni li jaghraf min kienu dawn il-persuni nvoluti.

Ix-xhud spjega wkoll li l- parapett kien già gie mwaqqa' precedentement, kagun ta' incident iehor, u ghalhekk huwa ma kellux interess li jiehu passi dwar il-hsarat li allegatament gew ikkagunati permezz ta' din il-glieda.

Badr Abou Spiteri Seisun baqa' qatt ma xehed.

Xehdet ukoll WPS4281 Tania Spiteri k/a Spiteri Shaw, li ma kinitx prezenti waqt l-incident, u li fost ohrajn, sostniet li l-allegata vittma kien gharaf lill-imputat meta dan ingieb l-Ghassa bhala l-aggressur tieghu.

Il-Qorti qieset ukoll dak li ntqal mill-imputat fl-istqarrija ezebita.

Ikkunsidrat

Minn evalwazzjoni tax-xhieda u dokumenti prodotti, din il-Qorti ma tinsabx konvinta li l-Prosekuzzjoni resqet provi lil hinn minn kull dubbju ragjonevoli, dwar l- imputazzjonijiet imressqa.

Ix-xhud principali, u cioè Badr Abou Spiteri Seisun, qatt ma xehed f'dawn il-proceduri.

Lanqas ma gie pprezentat xi certifikat dwar l-allegati griehi li sofra Badr Abou Spiteri Seisun.

Ix-xhieda l-ohra li taw il-verzjoni taghhom, ma kinux prezenti waqt l-incident.

Ghalhekk, din il-Qorti tqies li l-ewwel, it-tieni u t- tielet imputazzjonijiet, ma gewx ippruvati lil hinn minn kull dubbju ragjonevoli.

Per konsegwenza, lanqas il-kumplament tal-imputazzjonijiet ma gew ippruvati.

Ghar-ragunijiet hawn fuq esposti, din il-Qorti, wara li rat l-artikoli tal-ligi, ma ssibx lil Ibrahim Mohammad hati, u per konsegwenza, tilliberah minn kull kundanna u htija.


FIL-QORTI TAL-MAĠISTRATI (MALTA)

BĦALA QORTI TA' ĠUDIKATURA KRIMINALI

MAĠISTRAT DR. SIMONE GRECH B.A. LL.D. MAG.

Distrett Ħaż-Zebbug (Malta)

Il-Pulizija vs Justin Attard Mangion Scudamore, 28 ta' Lulju, 2021

Il-Qorti, Rat l-imputazzjonijiet mressqa kontra Justin Attard Mangion, bil-karta tal-identità numru 842777M, fejn gie akkuzat talli nhar it-13 ta' Settembru 2018, u fil-granet ta' qabel, f'dawn il-gzejjer,

Gab ruhu b' tali mod li ta fastidju lil Joseph Fraser u b'mod li kien jaf jew li messu

kien jaf li dak li ghamel kien ta' fastidju ghal Joseph Fraser u

Aktar talli b'diversi atti maghmula minnu fi zminijiet differenti, però li jiksru l-

istess disposizzjonijiet tal-ligi, gejt hati ta' reat kontinwat.

Il-Qorti giet mitluba li f'kaz ta' htija, minbarra li tinfliggi l-pieni stabbiliti mil-ligi, tordna lill-imsemmija persuna sabiex thallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal- esperti, jekk ikun il-kaz, kif provdut fl-Artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat id-dokumenti kollha ezebiti; Semghet ix-xhieda.; Semghet trattazzjoni; Rat l-atti kollha tal-kawza.

Ikkunsidrat: Din il-Qorti qieset li dan il-kaz jirrigwarda lmenti li ghamel Joseph Fraser fir-rigward ta' Justin Attard Mangion, dwar hamiem allegatament proprjetà ta' Justin Attard Mangion, li qed ihalli hmieg u rix fil-proprjetà tal-istess Joseph Fraser, meta dan il-hamiem jithalla johrog minn fejn ikun qed jinzamm fil-proprjetà ta' Justin Attard Mangion.

Din il-Qorti qieset ix-xhieda kollha moghtija.

Qieset ukoll li l-imputat qieghed jigi akkuzat ai termini tal-Artikolu 251A (1)(a)(b) u l- Artikolu 18 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Fis-sentenza moghtija minn din il-Qorti hekk kif ippreseduta, fl-ismijiet, Azzopardi Camilleri vs Grazzio Caligari, deciza fid-29 ta' Ottubru 2019, din il-Qorti qalet hekk dwar imputazzjoni simili li kienet tressqet in konnessjoni ma' lmenti simili, ghalkemm mhux identici ghal dawn odjerni :

"Illi t-tieni akkuza hija dik tal-fastidju kif mahsub fl-artikolu 251A(1)(2) tal-Kapitolu 9 taqra: (1) Persuna li: (a) iġġib ruħha b'mod li tagħti fastidju lil persuna oħra;jew (b) iġġib ruħha b'mod li tkun taf jew ikun imissha tkun tafli dan ikun ta' fastidju għal dik il-persuna; jew (ċ) tissoġġetta lil persuna oħra għal xi att ta' intimitàfiżika; jew (d) titlob favuri sesswali mingħand persuna oħra; jew (e) tissoġġetta lil persuna oħra għal xi att u, jew imġiba li jkollhom konnotazzjonijiet sesswali, inklużi kliem bil-fomm, mossi u, jew għemil, il-wiri jew iċ-ċirkolazzjoni ta' kliem miktuba, stampi, u, jew ximaterjal ieħor, fejn dak l-att, kliem, u jew imġibamhumiex mixtieqa mill-vittma, u jkunu jistgħu raġonevolemnt jiġu kkunsidrati bħala offensivi,umiljanti, degradanti, u, jew intimidatorji lejha,tkun ħatja ta' reat taħt dan l-artikolu.

(2) Għall-fini ta' dan l-artikolu, persuna li tkun qiegħda ġġibruħha b'mod dubjuż imissha tkun taf li dik l-imġiba tammonta għalfastidju ta' persuna oħra jekk fil-qies ta' persuna raġonevoli li jkollha l-istess informazzjoni din kienet kieku taħseb li dik l-imġiba kienet tammonta għal fastidju tal-persuna l-oħra.

(3) Persuna akkużata b'reat taħt dan l-artikolu tista' ġġib prova li:(a) l-imġiba tagħha kienet dovuta bl-iskop li timpedixxijew tikxef xi delitt; jew(b) l-imġiba tagħha kienet dovuta taħt xi liġi, regolamen tjew regola, jew biex tikkonforma ruħha ma' xi kondizzjoni jew ħtieġa imposta minn xi persuna taħt xi liġi; jew(ċ) fiċ-ċirkostanzi partikolari dik l-imġiba kienet waħda raġonevoli.

(4) Persuna misjuba ħatja ta' reat taħt dan l-artikolu tista'teħel il-piena ta' priġunerija għal żmien minn sitt xhur sa sentejn jew multa ta' mhux inqas minn ħamest elef euro (€5,000) u mhux

iżjed minn għaxart elef euro (€10,000), jew dik il-multa upriġunerija flimkien: Iżda l-piena għandha tiżdied bi grad wieħed meta r-reat isir kontra xi persuna msemmija fl-artikolu 222(1) Illi mal-promulgazzjoni ta' dan ir-reat, il-legislatur fittex sabiex tigi ssanzjonata dik l-imgieba li tista' tohloq fastidju, ghalkemm l-ebda definizzjoni ma tinghata lil dan it-terminu legali.

"Dan l-artikolu huwa meħud kważi kelma, b'kelma mil-liġi 'Protection of Harassment Act 1997'.

Referenza ghandha ssir ghal dak li qalet il-Qorti ta' l-Appell fil-

kawza deciza fid-29 ta' Novembru 2018 fl-ismijiet Il-Pulizija

"Illi minn qari ta' din id-disposizzjoni tal-ligi ghandu johrog illi

l-awtur tar-reat irid ikollu l-intenzjoni illi johloq fastidju lil

vittma tieghu bl-imgieba tieghu.

Tant hu hekk illi din l-intenzjoni tissarraf f'imgieba volutament ripetuta u intenzjonata sabiex iddejjaq u tivvessa.

Illi allura hemm distinzjoni netta, fil-fehma ta' din il-Qorti, bejn dik l-imgieba li qed tohloq fastidju u dik li tohloq semplicement inkonvenjent.

Tant hu hekk illi: "L-artikolu 251A johloq ir-reat ta' persuna li ggib ruha b' mod li taghti fastidju lil persuna ohra u b' mod li tkun taf jew imissha tkun taf li dan ikun ta' fastidju ghal dik il-persuna. .… Il-ligi fis-sub-inciz (2) tkompli tiddisponi li persuna li tkun qed iggib ruha b' mod dubbjuz imissha tkun taf li dik l-imgieba tammonta ghal fastidju ta' persuna ohra jekk fil-qies ta' persuna ragjonevoli li jkollha l-istess informazzjoni, din kienet kieku tahseb li dik l-imgieba kienet tammonta ghal fastidju tal-persuna l-ohra.

Fis- subinciz (3)( c ) il-ligi tkompli tghid li persuna akkuzata b' reat taht dan l-artikolu tista' ggib prova li fic- cirkostanzi partikolari dik l-imgieba kienet wahda ragjonevoli.

Fl-artikolu 251C hu provvdut li riferenzi ghall-ghoti ta' fastidju lil persuni jinkludi meta wiehed jaghti qata': ("alarming") jew idejjaq: ("causing ..distress") lill-persuna.

(Il-Pulizija vs Massimo Sansone) Illi wkoll fl-istess sentenza saret referenza għat-tifsira tal-fastidju mill-ġurista De Leo fejn '...it-terminu legali fastidju (bl- Ingliz "Harassment") gie definit mill-Black's Law Dictionary - (7th. edit.) bhala :- "Words, conduct or action (usu.

Dan ghaliex kif gie ritenut minn din il-Qorti fl-Appell Kriminali : "Il-Pulizija vs. Alan Aloisio Pace Sari" [21.6.07] :- ".… f' kazijiet bhal dawn ir-retroxena ghal kull incident hija importanti biex il- Qorti tkun tista' tispigola l-incident izolat u

accidentali minn agir abitwali ta' fastidju fuq periodu ta'

Illi jidher allura li t-test li għandu jiġi adoperat biex jiġi stabblit

jekk hemmx fastidju 'illeċitu' o meno huwa billi jiġi applikat it-

test oġġettiv iktar milli dak soġġettiv filwaqt pero' li jittieħed

qies talfattispeċi kollha tal-każ u l-assjem taċ- ċirkostanzi kollha

li setgħu wasslu lil kwerelant jieħu l-passi li ħa.

Illi f'kaz

konsimili din il-Qorti kif diversament ippresjeduta sahhqet:

"L-azzjoni tal-appellant, tista' tkun ezaminata mill-ottika tal-

il-kaz kienet tirrikjedi prova ta' zamma ta' annimali f'tali stat li

b'intenzjoni kriminuza ried johloq sitwazzjoni ta' fastidju bl-

iskop li jivvessa specifikatament lill-girien u anke bi skop."

Fil-kaz hawn skrutinat jemergi illi l-azzjoni tal-appellant fiz-

zamma tal-annimali tieghu qed tohloq inkonvenjent ghal diversi

girien u kien jispetta lil dawk il- persuni, allura l-kwerelanti, jghidu ghaliex jahsbu li l-appellant qieghed bl-azzjoni tieghu, johloq dan il-fastidju."

26/05/2016) Din il-Qorti tqies li ghalkemm il-parti leza ressaq provi dwar dak li jikkostitwixxi l-inkonvenjent li qed jigi ikkrejat lilu mill- imputat, madanakollu ma hemm l-ebda prova fl-atti li tindika lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raguni, illi dan l-agir da parti tal-imputat kien specifikatament intenzjonat sabiex idejjqu jew jivvessah.

Irrizulta li l-imputat bl-ghajnuna ta' bintu u r-ragel taghha segwa r-rakkomandazzjonijiet moghtija lilu mill-ufficjali ta' sanita u assigura ruhu li l-post jinzamm nadif filwaqt li ha l- mizuri biex joqtol il-grieden li jidhlu fl-istess proprjeta' tieghu.

Dan ifisser allura illi fic-cirkostanzi partikolari ta' dan il-kaz ir- reat ravvizat fl- artikolu 251A tal-Kodici Kriminali ma isibx applikazzjoni u allura din it-tieni imputazzjoni ma gietx ippruvata."

il-Qorti

Fid-dawl tal-principji fuq esposti, din il-Qorti tqies li fil-kaz odjern, il-parti allegatament leza, spjegat l-inkonvenjent li qed jigi ikkrejat lilu, allegatament mill-imputat.

Madanakollu, il-Prosekuzzjoni naqqset li tressaq prova lil hinn minn kull dubbju ragjonevoli, li kienu proprju l-hamiem proprjetà ta' Justin Attard Mangion li kienu qed joholqu dan l-inkonvenjent.

Dana qed jinghad ukoll fl-isfond li originarjament, kien hemm zewg imputati f'din il-kawza, u wara li ntalab is-separazzjoni tal-gudizzju, l-imputat Carmel Vassallo Grant kien ammetta l-imputazzjonijiet, u gie kkundannat permezz ta' sentenza moghtija fit-30 ta' Settembru 2019.

Ghaldaqstant, ma giex ippruvat lil hinn minn kull dubbju ragjonevoli, li apparti l-hamiem ta' Carmel Vassallo Grant, kienu wkoll proprju l-hamiem proprjetà ta' Justin Attard Mangion, li kienu qed jikkagunaw dan l-inkonvenjent u fastidju lil Joseph Fraser.

Il-fatt li Joseph Fraser xehed li kien jara l-hamiem hergin minn gol- proprjetà tal-imputat, ma jekwivalix ghal prova lil hinn minn kull dubbju ragjonevoli, li kien proprju dan il-hamiem li kien jara, li kien effettivament ihalli l-hmieg u r-rix warajh gewwa l-proprjetà ta' Joseph Fraser.

In oltre, dato ma non concesso li kienu proprju l-hamiem proprjetà ta' Justin Attard Mangion li kienu qed ihallu l-hmieg u r-rix taghhom fil-proprjetà ta' Joseph Fraser, ma tressqet l- ebda prova fl-atti li tindika lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raguni, illi dan l-allegat agir da parti tal-imputat, kien specifikatament intenzjonat sabiex idejjaq jew jivvessa lil Joseph Fraser.

Ghaldaqstant, din l-ewwel imputazzjoni ma tirrizultax, u per konsegwenza, lanqas ma tirrizulta t-tieni imputazzjoni.

Ghal dawn ir-ragunijiet, din l-Onorabbli Qorti qed taqta' u tiddeciedi din il-kawza, billi ma ssibx lil Justin Attard Mangion hati tal-imputazzjonijiet imressqa fil-konfront tieghu, u qed tilliberah minn kull kundanna u htija.


BORD LI JIRREGOLA L-KERA

Illum, 28 ta' Lulju, 2021

Ra r-rikors prezentat fil-15 ta' Novembru, 2019 li permezz

tieghu r-rikorrenti premettiet u talbet hekk:

Simon Benatiya, hanut 'unfinished' bl-indirizz numru sittax (16) Pagna 1 minn 13

u sbatax (17), Triq San Katald, San Ġwann, Malta, u dana permezz

ta' skrittura privata ta' tlettax ta' Marzu tas-sena elfejn u sbatax

[Ara kuntrat ta' kera Dok.

Illi l-esponenti hallset fuq il-kuntratt is-somma ta' elfejn ewro

obbligaw ruhhom li dan il-fond kellu jkun lest bil-permessi

b'kollox sa l-ewwel ta' Novembru tas-sena elfejn u sbatax

(01/11/2017), liema terminu gie bonarjament ingedded mill-

intimati bl-intendiment illi n-negozju jigi prezervat;

Illi minkejja l-insistenza u diversi interventi da parte ta' l-

esponenti mal-intimati kif ukoll ma' appaltaturi nkarigati mill-

intimati sabiex il-fond jitlesta ghan-negozju kif mifthem, dan

ma safa' ghalxejn.

ppretendew li ghandhom id-dritt jitterminaw il-ftehim bejn il-

partijiet u anke pprovedew bhala konsegwenza biex

iddepozitaw fir-Registru tal-Qorti tal-Magistrati d-depozitu

maghmul mill-esponenti bhala parti mill-ftehim, u dan

minghajr ma ntalab ir-rimbors ta' l-istess depozitu mill-

Illi bhala rizultat tal-agir ta' l-intimati u senjatament minhabba

l-inadempjenza taghhom sabiex jonoraw l-obbligi naxxenti

mill-iskrittura ta' 13/03/2017, l-esponenti soffriet hsarat in

Illi l-esponenti prezentat ittra ufficjali lill-intimati fl-1 ta'

Ottubru 2019 sabiex jaddivjenu ghall-likwidazzjoni tad-danni Pagna 2 minn 13

Ghaldaqstant l-esponenti umilment titlob lil dan l-Onorabbli

Jiddikjara lill-intimati risponsabbli ghad danni lejn l-

esponenti ghal ragunijiet moghtija kif intqal fuq;

opra ta' periti nominandi ghar-ragunijiet moghtija;

likwidati, kollox kif intqal fuq u ghar-ragunijiet premessi.

Bl-ispejjez inkluzi dawk ta' l-ittra ufficjali."

Ra r-risposta ta' l-intimati tat-28 ta' Frar, 2020 li permezz

taghha ecepixxew is-segwenti:

Illi preliminarjament, ai termini tal-ewwel Proviso tal-Art.

16(4) tal-Kap.

69 tal-Ligijiet ta' Malta, u fid-dawl tan-

natura tal-ftehim kkuntrattat bejn il-Partijiet bhala wiehed

preliminari u anticedenti ghal sussegwenti ftehim ta'

kirja, dan il-Bord mhux moghni bis-setgha li jisma' din il-

kawza ghaliex it-talbiet attrici m'humiex emergenti minn

kuntratt ta' kirja izda msejsa, minkejja li erronjament, fuq

ftehim preliminari ghal kirja, l-validita ta' liema taqa' fil-

vesti tal-qrati ta' gurisdizzjoni civili sabiex tiddeciedi;

Illi tant il-Partijiet fehemu u qablu li l-ftehim ffirmat

sussegwenti kirja u mhux ftehim ta' kirja fih innifsu li ai

termini tal-klawsola ta' qabel tal-ahhar fid-disa' pagna

tal-ftehim preliminari, il-Partijiet intrabtu li mal-iffirmar

ta' sussegwenti kirja, kull naha kellha tghaddi somma lill-

rapprezentati spejjez dovuti ghas-servizz ta' medjazzjoni

provdut mill-imsemmija Agenzija

tal-Proprjeta'

lill-

Partijiet talli laqqghethom bhala prospettivi lokaturi u

Illi l-partijiet ikkuntrattaw ftehim preliminari ghall-kirja

San Ħal Safi, gewwa Marsaskala, Malta permezz ta' skrittura

redatta fil-prezenza tan-Nutar Dott. Joseph Altarhouni Vento

datata nhar it-tlettax (13) ta' Marzu tas-sena elfejn u

Illi r-rikorrenti ddepozitat is-somma ta' elfejn Ewro

(€2000) mal-intimati bhala garanzija ghall-adempjiment

gialadarba l-partijiet jersqu u jiffirmaw prospettiv u

sussegwenti kirja tal-hanut hawn fuq citat;

Illi ai termini tal-Klawsola 4 tal-ftehim preliminari, il-

Partijiet liberalment fthemu illi jekk sal-ewwel (1) jum ta'

Novembru tas-sena elfejn u sbatax (2017) ma jersqux

ghall-iffirmar ghal sussegwenti kirja, id-depozitu ta'

€2000 ghandu jintradd lura mill-intimati lir-rikorrenti; Pagna 4 minn 13

Illi l-partijiet ma resqux ghal sussegwenti kirja sal-1 ta'

dispozizzjonijiet tal-ftehim preliminari li gie fi tmiemu u

skada minghajr ebda xorta ta' sejha minn parti jew ohra

sabiex jersqu ghall-iffirmar ta' kirja;

Illi minkejja diversi interpellazjonijiet sabiex tigbor id-

depozitu ta' €2,000.00, ir-Rikorrenti rrifjutat li tircievi l-

istess u ghalhekk l-intimati ghaddew sabiex nhar it-tnejn

(2) ta' Settembru tas-sena elfejn u dsatax (2019),

jiddepozitaw is-somma ta' €2,000.00 fir-registru tal-Qorti

tal-Magistrati permezz

mir-rikorrenti wara li thalli d-debita ricevuta;

Illi ghalhekk

li mal-iskadenza

preliminari, ir-rapport kuntrattwali bejn il-partijiet gie

definittivament estint u bid-depozitu tal-garanzija fir-

registru tal-Qorti tal-Magistrati, ma fadalx pendenzi

ulterjuri bejniethom ghajr pretensjonijiet vantati minghajr

il-partijiet sal-1

ta'

Novembru 2017 qatt ma gie estiz u dan tant li r-rikorrenti

ma tindikax b'kemm jew sa' kemm dan gie estiz;

Illi tant it-terminu sal-1 ta' Novembru 2017 qatt ma gie

intavolata fil-Qorti tal-Magistrati, ma talbitx l-infurzar

Illi ghalhekk, ir-rikorrenti ma ghandhiex tippretendi hlas

ta' danni mill-intimati, principarjament ghaliex ma sofriet

ebda xorta ta' hsara impunibbli lill-istess intimati, la in

kwantu damnum emergens u wisq aktar lacrum cessans;

Illi ghaldaqstant, fid-dawl tal-fatti kif hawn fuq edotti, it-

talbiet attrici ma jissustux in toto ghaliex huma infondata

fil-fatt u fid-dritt;

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

Bl-ispejjez kollha kontra r-rikorrenti li hija minn issa ingunta

ghas-subizzjoni."

Ra l-ewwel eccezzjoni ta' nuqqas ta' kompetenza tal-Bord biex

jisma' u jiddeciedi t-talba tar-rikorrenti, liema eccezzjoni

tqajmet mill-intimati.

Ra l-atti u d-dokumenti kollha.

Semgha sottomissjonijiet tal-partijiet.

Ra li l-kawza thalliet ghall-lum ghas-sentenza preliminari fuq l-

ewwel eccezzjoni tal-konvenuti.

Ikkunsidra

Din hija kawza li r-rikorrenti qeghda taghmel kontra l-intimati

sabiex dawn ta' l-ahhar jigu kkundannati jhallsu danni lill-

istess, kawza ta' inadempjenza da parti ta' l-istess intimati.

Preliminarjament,

in-nuqqas

ta'

kompetenza ta' dan il-Bord biex jisma' u jiddeciedi din il-

Fis-sottomissjonjiet

iskrittura ffirmata nhar is-16 ta' Marzu, 2017 ma hijiex kuntratt

ta' kera izda skrittura preliminari u anticedenti ghal ftehim ta'

kera u ghamlu referenza ghall-paragrafi ta' l-gheluq ta' l-istess

ftehim senjatament ghal paragrafu li jistipula li "The parties

Min-naha 'l ohra, ir-rikorrenti spjega li l-Bord ghandu jhares

lejn l-azzjoni kif imposta u cioe' dik ta' kera tant li bejn il-

partijiet tezisti relazzjoni naxxenti mill-istess skrittura.

Mill-provi rrizulta li:

Il-Partijiet dahlu fi skrittura preliminari datata 16 ta'

Marzu 2017, permezz ta' liema l-intimati krew a favur ta'

l-attrici l-fond bin-numru 17 u 16, Triq San Katald, San Ġwann

Malta, ghal perjodu ta' 10 snin b'effett mill-1 ta'

L-ewwel sena tkun

Jinghad ukoll li fuq l-iskrittura preliminari, l-attrici hallset

is-somma ta' elfejn ewro (€2,000) bhala security deposit.

Permezz ta' l-istess skrittura, l-intimati obbligaw ruhhom

li jaghmlu xoghlijiet ta' refurbishment fuq il-faccata tal-

fond, it-tarag u l-kamra tal-banju fost xoghlijiet ohra.

Madanakollu, tali ftehim kien soggett ghas-segwenti

kundizzjonijiet:

Illi jirrizulta li l-Partijiet dahlu f'relezzjoni ta' sid u inkwilin

b'dana illi l-kirja kellha tibda hekk kif jerga' jigi ffirmat l-istess

Ghalhekk jirrizulta li l-Partijiet iffirmaw preliminary

agreement li jirregola l-kirja bit-termini u kundizzjonijiet

kollha kif indikat, liema kirja madanakollu ma skattatx

Il-Bord jirrileva li wara l-emendi fil-ligi tal-kiri bl-Att X tal-

2009, il-kwistjoni dwar il-kompetenza tal-qrati ordinarji u dan

il-Bord fi kwistjonijiet konnessi, direttament jew indirettament,

ma' kuntratti ta' kiri, giet trattata diversi drabi, u inghataw

interpretazzjonijiet differenti

lid-disposizzjonijiet rilevanti.

Dawn id-disposizzjonijiet huma s-segwenti:

1525(1), Kodici Civili jistipula li:

'… Il-Bord li Jirregola l-Kera (hawn aktar 'il quddiem f'dan it-

titolu msejjah 'il-Bord

Ordinanza li tirregola t-Tigdid tal-Kiri ta' Bini ghandu

kompetenza esklussiva li jiddeciedi kwistjonijiet konnessi ma'

kuntratti ta' kiri ta' fond urban u ta' dar ghall-abitazzjoni u ta' fond kummercjali.1 Kirjiet ohra jaqghu taht il-kompetenza

tal-qrati ta' gurisdizzjoni civili u fil-kaz ta' raba' taht il-Bord

dwar il-Kontroll tal-Kiri tar-Raba' mahtur bid-disposizzjonijeit

tal-Att dwar it-Tigdid ta' Kiri ta' Raba'.'

16(4), Ordinanza dwar it-Tigdid tal-Kiri ta' Bini (Kap. 69

tal-Ligijiet ta' Malta) jistipula li:

1 Sottolinejar tal-Bord

'Minkejja d-disposizzjonijiet ta' kull ligi ohra, il-Bord ghandu

wkoll jiddeciedi l-materji kollha li jolqtu kirjiet ta' fondi urbani

li jinkludu fondi residenzjali kif ukoll fondi kummercjali u dan

ghat-terminu ta' Titolu IX tat-Taqsima II tat-Tieni Ktieb tal-

Kodici Civili, Fuq il-Kuntratti tal-Kiri, inkluzi kawzi dwar

okkupazzjoni ta' fondi urbani fejn il-kirjiet ikunu ntemmu wara

t-terminazzjoni ta' kirja.'

39(5) tal-Att tal-2009 li Jemenda l-Kodici Civili (Att X tal-

2009) jghid hekk:

"Il-Bord tal-Kera maħtur bis-saħħa tal-Ordinanza li tirregola

tal-Kiri

t-Tiġdid jkollu ġurisdizzjoni esklussiva li jiddeċiedi kwistjonijiet konnessi ma' kirjiet2 ta'

ta' Bini, għandu

fondi urbani li jinkludu kemm fondi kummerċjali kif ukoll

fondi residenzjali.

B'dan iżda li kawżi li jirrigwardaw kuntratt

ta' kiri li fl-1 ta' Jannar, 2010 ikunu pendenti quddiem Qrati

jew Tribunali oħra għandhom jibqgħu trattati mill-istess Qrati

deciza mill-Qorti

ta'

l-Appell (Inferjuri) nhar

ta'

il-Qorti

interpretazzjoni taghha, kif gej:

2 Sottolinejar tal-Bord

'Il-qorti rat id-dibattiti parlamentari u tistqarr li dwar din il-

materja ma sabet l-ebda ispirazzjoni ghajr li l-Ministru tal-

Politika Socjali li pprezenta l-ligi qal:-

"Materji li għandhom x'jaqsmu mal-kirjiet ma jibqgħux taħt

id-diskrezzjoni

jaqgħu

taħt

il-

kompetenza tar-Rent Regulation Board.

L-eċċezzjoni tkun li

dawk il-kawżi li nfetħu qabel din il-liġi jibqgħu taħt il-

kompetenza tal-qrati" (seduta tal-10 ta' Dicembru 2008,

Fil-white paper li kienet titratta l-ligijiet tal-kera3 tohrog car

x'kienet l-intenzjoni tal-Gvern li ressaq il-ligi fir-rigward tal-

Bord: "Ir-regolamentazzjoni u l-governanza tas-suq tal-kera

ghandhom jitqieghdu taht entita wahda biex ikun zgurat li jkun

hemm strument effettiv ghal soluzzjonijiet legali f'materji ta'

din ix-xorta, u f'dan ir-rigward ghandha tinghata gurisdizzjoni

shiha lill-Bord ghar-Regolamentazzjoni tal-Kera li ghandu

jkun ristrutturat".

Ghal finijiet ta' kompetenza, il-ligi ma taghmilx distinzjoni jekk

fiz-zmien li l-attur jipproponi l-kawza l-kirja tkunx ghadha fis-

sehh jew le.

Mill-Artikolu 1525 tal-Kodici Civili ma jirrizultax

li l-komptenza tal-Bord tiddependi mill-ezistenza ta' lokazzjoni

fiz-zmien li tigi proposta l-kawza … Il-pretensjoni tal-atturi hi

bazata fuq obbligi kuntrattwali li jemanu mill-kuntratt ta'

3 Il-Htiega ta Riforma, Sostenibilita', Gustizzja u Protezzjoni pubblikata mill-Ministeru ghall-Politika Socjali.

lokazzjoni li kien hemm bejn il-kontendenti.

Artikolu 1525 tal-Kodici Civili jipprovdi li l-Bord ghandu:

l-kompetenza esklussiva

"..… jiddeciedi kwistjonijiet konnessi ma' kuntratti ta' kiri4 ta' fond urban u ta' dar ghall-

abitazzjoni u ta' fond kummercjali", ghal din il-qorti hu

evidenti li t-talba ghall-hlas ta' kera taqa' fil-kompetenza tal-

Bord irrispettivament jekk il-lokazzjoni ghadhiex in vigore jew

Provvediment li ma jaghmilx distinzjoni f'liema perjodu

jkun sar il-kuntratt ta' lokazzjoni.

jaqbel ma' din

l-interpretazzjoni u

rrispettivament jekk il-kirja skattatx jew le, il-Partijiet iffirmaw

skrittura li tirregola r-relazzjoni ta' bejniethom ossija ta' sid u

'kwistjonijiet

konnessi ma' kuntratti ta' kiri', il-Bord jikkonkludi illi l-Bord

li Jirregola l-Kera jinsab vestit b'kompetenza esklussiva biex

jiddetermina t-talbiet ta' l-attrici, anke jekk il-kirja per se ma

kinitx tat lok ghal bidu taghha, galadarba l-Partijiet naqsu milli

jiffirmaw il-ftehim li permezz tieghu jaghti bidu ghall-kirja

skond it-termini u kundizzjonijiet mifthema fl-iskrittura tas-16

ta' Marzu 2017.

Ghalhekk stante li l-Partijiet iffirmaw skrittura

li permezz taghha huma rregolaw ir-relazzjoni bejniethom u

qablu ghat-termini u kundizzjonijiet tal-kirja, l-kompetenza hija

il-Bord.

jistghux

jargumentaw li huma qatt ma dahlu f'relazzjoni ma' l-attrici.

Ghar-ragunijiet kollha fuq moghtija, dan il-Bord qieghed jichad

l-ewwel eccezzjoni mressqa mill-intimati, u ghaldaqstant

qieghed jiddikjara li ghandu kompetenza rationae materiae

sabiex jisma' din il-kawza, bl-ispejjez ta' din is-sentenza

preliminari kontra taghhom, u konsegwentament jordna l-

prosegwiment tas-smigh tal-kawza dwar it-talba fil-mertu.

Bl-ispejjez kontra l-intimati.

Deputat Reġistratur


Qorti tal-Appell Kriminali

Onor. Imħallef Dr. Edwina De Roemer LL.D.

Illum 28 ta' Lulju 2021

Rat l-akkużi dedotti kontra l-appellat William Griffiths detentur tal-karta tal-identita

Maltija bin-numru 309942M, akkużat quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala

Qorti ta' Ġudikatura Kriminali talli:

Billi fuq talba tal-Kummissjoni tat-Taxxi Interni huwa akkużat talli bħala direttur tal-kumpanija Lapsi Holdings Limited (C 17868) għas-snin 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004 u 2005 b'diversi atti magħmulin minnhekk, ukoll jekk fi żminijiet differenti, u li jkunu jiksru l-istess dispożizzjonijiet tar-regoli msemmija fis-subartikoli (1) u (2) tal-artikolu 23 tal-Kap.

372 kif ukoll fir-regoli tal-1998 dwar Final Settlement System (FSS) A.L. 88 tal-1998 maħruġa ai termini ta' hawn fuq imemmi artikolu 23 naqas milli jħares id- dispożizjonijiet ta' dawk ir-regoli.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali,

tal-25 ta' Mejju, 2012, li wara li rat l-artikoli 18 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta u

23(1)(2) tal-Kapitolu 372 tal-Liġijiet ta' Malta kif ukoll r-regolamenti 15 u 20 tal-Avviż

Legali 88 tas-sena 1998 sabet lill-imputat ħati ta' l-imputazzjoni miġjuba kontra tiegħu

u kkundannatu għal ħlas ta' multa ta' ħames mitt Euro (Eur 500); peress li l-imputat

m'għadux legalment jirrappreżenta lis-soċjeta Lapsi Holdings Limited il-Qorti mhux

ser timponi multa addizzjonali.

Rat ir-rikors tal-appellant Avukat Ġenerali, ppreżentat fit-12 ta' Ġunju, 2012, fejn

talbet lil din l-Qorti tirriforma s-sentenza appellata billi tikkonfermaha f'dik il-parti

fejn sabet lill-appellat William Griffiths ħati tal-unika imputazzjoni dedotta kontra

tiegħu u tbiddilha fil-parti tal-piena billi filwaqt li tikkonfermaha f'dik il-parti fejn

ikkundannat lill-appellat multa ta' ħames mitt Ewro (Eur 500), timponi multa

addizzjonali skond id-dispożizzjonijiet tal-artikolu 23(13) tal-Kap.

372 tal-Liġijiet ta'

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Rat il- fedina penali aġġornata tal-appellat esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-

Rat illi l-appellat għalkemm debitament notifikat baqa' ma deherx għas-smigħ tal-

Semgħet trattazzjoni tal-appellant Avukat Ġenerali.

Ikkunsidrat:

Illi fl-appell minnu ntentat l-Avukat Ġenerali iħossu aggravat unikament f'dik il-parti

tas-sentenza appellata fejn l-Ewwel Qorti naqqset milli tapplika fil-konfront tal-

appellat William Griffiths il-multa addizzjonali oltre għal piena inflitta u dan kif

maħsub fl-artikolu 23(13) tal-Kap.372 tal-Ligijiet ta' Malta.

Jisħaq l-Avukat Ġenerali

illi l-impożizzjoni ta' tali multa mhijiex waħda fakoltativa għal Qorti fejn il-liġi lanqas

ma tagħmel ebda konċessjoni favur dak it-taxpayer jew pagatur li fil-jum tal-għoti tas-

sentenza ma jkunx għad għandu ir-rappreżentanza legali tas-soċjetà kummerċjali li

tkun inadempjenti fid-dmirijiet fiskali tagħha.

Illi minn eżami tal-atti tal-kawża jirrizulta illi fis-seduta tal-25 ta' Mejju 2012, l-appellat

irreġistra ammissjoni għall-akkuża lilu addebitata u dan wara li mix-xhieda tar-

rappreżentant tal-Awtorità ta' Malta għas-Servizzi Finanzjarji (MFSA) irriżulta illi l-

appellat kien irriżenja mill-kariga ta' direttur tas-soċjetà Lapsi Holdings Limited

b'effett mis-17 ta' April 2012.

Illi għalhekk għalkemm ġie misjub ħati, billi l-appellat

ma kienx għad għandu ir-rappreżentanza tal-kumpanija, l-Ewwel Qorti naqqset milli

timponi l-piena tal-multa addizzjonali fit-termini ta'l-artikolu 23(13) tal-Kapitolu 372

tal-Liġijiet ta' Malta għal kull jum li matulu jkompli jissussisti r-reat.

Illi l-artikolu 23(13) tal-Kapitolu 372 tal-Liġijiet ta' Malta jipprovdi hekk:

Kull persuna li tikser jew li tonqos li tħares id-dispożizzjonijiet ta' dan l-artikolu jew ta' xi regoli msemmija fis-subartikolu (1) teħel, meta tinsab ħatja, multa ta' mhux anqas minn mija u sittax-il euro (116) u mhux iżjed minn elf u mija u sittin euro (1,160) jew priġunerija għal żmien ta' mhux iżjed minn sitt xhur jew dik il-multa u priġunerija flimkien, u multa oħra ta' mhux inqas minn erba' euro (4) iżda mhux iżjed minn tlieta u għoxrin euro (23) għal kull ġurnata li matulha jkompli r-reat wara li tinsab ħatja: .… Iżda wkoll ir-reat taħt dan l-artikolu jibqa' jeżisti sakemm min jagħmel ir- reat ikun ikkonforma ma' u ħares id-disposizzjonijiet ta' dan l-artikolu jew ta' kull regola msemmija fih.

Illi l-Avukat Ġenerali jargumenta illi mid-diċitura adoperata fil-liġi huwa ċar illi l-

leġislatur ma għamel ebda kwalifika dwar meta, jew min jista' jeħel il-multa

addizzjonali u allura din is-sanzjoni għandha tapplika fil-konfront ta' kull persuna li

tkun naqqset mill-obbligi fiskali tagħha mingħajr ebda distinzjoni.

Illi huwa inkontestat illi l-appellat ġie mħarrek biex iwieġeb għall-akkuża lilu

addebitata fil-kapaċità vikarja tiegħu bħala direttur tas-soċjetà Lapsi Holdings

Illi huwa ammetta b'mod inkondizzjonat ghal din l-akkuza minghajr ebda

Illi l-artikolu 13 tal-Kapitolu 249 tal-Ligijiet ta' Malta ighid hekk:

Meta xi reat taħt jew kontra xi disposizzjoni li tinsab f'xi Atti, li jkun għadda sew qabel jew wara dan l-Att, isir minn korp jew għaqda ta' persuni, sew jekk tkun persuna ġuridika jew le, kull persuna li, fil-ħin tal-għemil tar- reat, kienet direttur, manager, segretarju jew uffiċjal ieħor simili tal-korp jew għaqda, jew kienet tidher li qed taġixxi f'dik il-kariga, tkun ħatja ta' dak ir-reat kemm il-darba ma tippruvax li r-reat ikun sar mingħajr it-tagħrif tagħha u1 li tkun eżerċitat id-diliġenza kollha xierqa biex tevita' l-għemil tar- reat:

Iżda ħlief dwar reati taħt jew kontra xi disposizzjoni li tinsab f'Att li fiħ hemm disposizzjoni li tixbaħ id-disposizzjoni ta' dan l-artikolu, id- disposizzjonijiet ta' dan l-artikolu għandhom japplikaw biss għal reati li jkunu saru wara l-bidu fis-seħħ ta' dan l-Att2.

Marbuta ma' din id-dispożizzjoni tal-liġi, imbagħad l-artikolu 136A tal-Kapitolu 386

(Att dwar il-Kumpanniji) igħid hekk dwar ir-responsabbiltà tad-direttur f'soċjetà

kummerċjali:

(1) Direttur ta' kumpannija jkun marbut li jaġixxi b'onesta' u bona fide fl-

aħjar interessi tal-kumpannija.

(2) Id-diretturi ta' kumpannija għandhom jippromwovu il-benessere tal-

kumpannija u jkunu responsabbli għal: (a) It-tmexxija ġenerali tal-kumpannija u l-amministrazzjoni u l-

immaniġġjar tagħha; u

(b) Is-sorveljanza ġenerali tal-affarijiet tagħha.

(3) B'mod partikolari, iżda bla ħsara għal kull dmir ieħor mogħti lid-diretturi ta' kumpannija, jew lil xi wieħed minnhom, bil-memorandum u l-Istatut ta' assoċazzjoni jew b'dan l-Att jew b'xi liġi oħra, id-diretturi ta' kumpannija:

(a) Ikunu obbligati li jeżerċitaw kura, diliġenza u ħila li jkunu eżerċitati

minn persuna raġonevolment diliġenti li jkollha – 1 Emfażi ta' din il-Qorti.

2 L-att dwar L-interpretazzjoni daħlet fis-seħħ nar l-4 ta' Frar 1975.

Kemm it-tagħrif, il-ħila u l-esperjenza li jkunu reġonevolment mistennija minn persuna li tkun qed taqdi l-istess funzjonijiet li jkunu moqdija jew fdati lil dak id-direttur dwar il- kumpannija;

(ii) Kif ukoll it-tagħrif, il-ħila u l-esperjenza li jkollu d-direttur;

(b) M'għandhomx jagħmlu profitti sigrieti jew personali mill-pożizzjoni tagħhom mingħajr il-kunsens tal-kumpannija, lanqas ma jagħmlu gwadan personali minn informazzjoni konfidenzjali tal-kumpannija;

(c) Għandhom jassiguraw li l-interessi personali tagħhom ma jkunux

f'konflitt mal-interessi tal-kumpannija;

(d) Ma għandhomx jużaw xi propjeta', informazzjoni jew opportunita' tal-kumpannija għall-benefiċċju tagħhom stess jew ta' xi ħadd ieħor, jew jieħdu xi benefiċċju b'xi mod ieħir b'konnessjoni mal-eżerċizzju tas-setgħat tagħhom, ħlief bil-kunsens tal-kumpanija f'laqgħa ġenerali jew ħlief kif permess mill-memorandum u l-istatut tal- assoċazzjoni tal-kumpannija;

(e) Għandhom jeżerċitaw is-setgħat li għandhom għall-finijiet li jkunu ngħataw is-setgħat u m'għandhomx jużaw ħażin dawk is-setgħat.

direttur'.

Ukoll b'referenza għad-dispożizzjonijiet preliminari tal-istess Att, id-definizzjoni ta'

direttur 'tinkludi kull persuna li jkollha l-kariga ta' direttur ta' kumpannija3, ikun x'ikun l-

isem tagħha, li sostanzjalment taqdi l-istess funzjonijiet dwar it-tmexxija tal-kumpannija, bħal

Illi esposti dawn il-punti ta' dritt huwa ċar illi l-funzjoni ta' direttur huwa vast u

ġeneriku ħafna.

Dan jidher li huwa wkoll l-ispirtu tal-artikolu 13 meta jixħet fuq kull

direttur (mingħajr l-ebda speċifikazzjoni tal-funzjonijiet li jaqdu jew li qdew fil-

kumpanija li tkun) ir-responsabbiltà' kriminali meta jiġu kommessi reati mill-

kumpanija bħalma fil-fatt ġara f'dan il-każ.

Issa sabiex direttur jeżimi ruħu minn kull

responsabbiltà penali jrid neċessarjament iressaq prova li huwa aġixxa b'diliġenza

sabiex jevita l-egħmil tar-reat li dwaru l-kumpanija minnu rappreżentata hija mixlija,

mqabbla mal-figura tal-bonus pater familias.

Illi kien jispetta lill-appellat allura jipprova

3 Emfażi tal-Qorti.

illi fis-snin li għalihom tirreferi l-akkuża huwa kien mexa b'diliġenza u responsabbiltà

u li għan-nuqqas imputat lilu huwa ma kienx jaħti.

Issa, kif ingħad, l-appellat ammetta għall-imputazzjoni miġjuba kontra tiegħu

mingħajr ebda riserva.

Illi di piu' huwa ma iressaq ebda prova għall-inqas sal-grad

rikjest sabiex jipprova jeżimi ruħu minn din ir-responsabbiltà u billi jirrizulta illi huwa

irriżenja mill-kariga ta' direttur fis-sena 2012 din mhijiex prova suffiċjenti li tista'

teħilsu mill-obbligi fiskali tiegħu.

Huwa irid jipprova li mhux biss ma kienx jaf b'dawn

in-nuqqasijiet imma wkoll li kien eżerċita id-diliġenza kollha tiegħu, kif dettat wkoll

mill-Att dwar il-Kumpanniji, sabiex jevita li dawn in-nuqqasijiet jirrikorru jew li

għamel li seta' biex isolvi l-problema li kienet inħolqot tul dawk is-snin kollha.

Illi anke il-fatt li l-appellat jista' jinstab fil-impossibbiltà li jikkonforma ruħu mal-liġi

ma tistax isservih bhala difiża u dan għaliex kif ingħad fis-sentenza il-Pulizija vs

"filwaqt illi din il-Qorti tirrikonoxxi d-difiza ta' impossibiltà hija rikonoxxuta fis-sistema guridika taghna, bhala regola generali din id-difiza tista' tigi mqajma biss jekk dak li jkun ma jkunx pogga ruhu volontarjament fl-impossibiltà fizika li jottempora ruhu mal-ligi.

Kwindi jekk is- sitwazzjoni tkun ta' self-inflicted impossibility, din id-difiza ma tistax treggi.

Il-proviso tal-artikolu 23(13) jipprovdi li r-reat jibqa' jezisti sakemm min jaghmel ir-reat … Dawn il-kliem ifissru li r-responsabiltà tad-direttur jew min ghandu fuqu responsabbiltà jottempora ruhu mal- provvedimenti tal-Kap fuq imsemmi 372 jibqa' responsabbli versu l- Kummissarju tat-Taxxi Interni anke wara li jkun spicca minn direttur.

Peress illi l-kliem "min jaghmel ir-reat" ma fiha ebda definizzjoni partikolari ta' kariga irrispettivament jekk dak li jkun jkunx ghadu direttur jew le.

Jekk ma jkunx ghadu direttur, allura jkollu l-obbligu illi jipprova illi huwa kien fl- impossibiltà li jottempora ruhu mal-ligi minhabba raguni jew ohra.

Jekk direttur jirrezenja fi zmien partikolari volontarjament, allura volontarjament ikun ghalaq il-bieb sabiex jottempora ruhu mal-ligi u fil-konfront tieghu l- preskrizzjoni ma tapplikax u l-provisio tal-artikolu 23(13) tal-Kap.

372 jibqa' jissussisti fil-konfront tieghu.

Jekk min-naha l-ohra direttur jimrad b'tali mod illi jkun fl-inkapacità li jottempora ruhu mal-ligi jew inkella kontra l- volontà tieghu jitnehha minn direttur qabel ma jkun jista' jaqdi l- obbligazzjoni tat-Taxxi Interni, allura hawnhekk hija kwistjoni ohra u l-imputat ikun jista' jqajjem b'success id- difiza ta' impossibiltà.

Però din il-prova jrid igibha l-imputat jew il-persuna

l-Kummissarju

tieghu versu

4 Deċiża mill-Imħallef Michael Hennah nhar is-6 ta' Dicembru 2012

li tkun ghamlet ir-reat li juri lill-Qorti almenu sal-grad ta' probabiltà illi huwa kien fl-impossibiltà illi jaqdi d-doveri tieghu versu l-Kummissarju tat- Taxxi Interni.

Fin-nuqqas ta' din il-prova l-persuna tibqa' responsabbli ghal zmien indefinit stante li r-reati kontemplati taht il-Kap.

372 huma reati permanenti."5

Illi kwindi huwa ċar mid-diċitura ta' din is-sentenza li l-impossibilta' li jikkonforma

ruħu mal-liġi ma tistax twassal għal xi klemenza minn naħa tal-Qorti u dan meta mill-

atti jirriżulta illi l-appellat rriżenja minn jeddu mill-kariga ta' direttur fis-sena 2012, u

fuq kollox ammetta b'mod inkondizzjonat għall-imputazzjoni lilu addebitata.

Għal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeċiedi billi tilqa' l-appell interpost mill-

Avukat Ġenerali,

tgħaddi għalhekk biex

tikkonfermaha fejn l-appellat ġie misjub ħati tal-imputazzjoni lilu addebitata u fejn

huwa ġie ikkundannat għal ħlas ta' multa ta' €500, u wara li rat l-artikolu 23(13) tal-

Kapitolu 372 tal-Ligijiet ta' Malta tikkundannah għal ħlas ta' multa addizzjonali ta' €4

għal kull jum li matulu jkompli r-reat, bit-terminu jibda jiddekorri mil-lum.

Imħallef

5 Pulizija vs Antonio Figallo deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) mill-Imħallef Michael Hennah nhar is-6 ta' Diċembru 2012, b'referenza għal każ fl-ismijiet Pulizija vs Joseph Mary Spice wkoll deċiza mill-Qorti tal-Appell Kriminali u mill-Imħallef Michael Hennah nhar id-9 ta' Diċembru 2011.