QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

Cassar Fuels Ltd (C 28453) vs. Alpha Trading SpA (kumpanija estera registrata gewwa san ġiljan-Il-Birgu) u b'digriet tat-23 ta' Gunju 2016 gie kjamat in kawza il-Bastiment MT Blue Rose

Rat ir-rikors guramentat tas-socjetà Cassar Fuels Ltd prezentat fil-15 ta' Frar,

2012 u kkonfermat bil-gurament minn Mark Griffin li permezz tieghu ippremettiet u

Jiena għandi r-rappreżentanza ġuridika tas-soċjeta' rikorrenti.

talbet is-segwenti:

Illi fl-għoxrin (20) ta' Ottobru 2011 is-soċjeta' rikorrenti biegħet u debitament

ikkonsenjat lill-vapur 'm/v Blue Rose', fuq ordni tas-soċjeta' intimata, kwantita'

ta' fuel oil għall-prezz ta' mitejn u sitta u sittin elf dollaru $266,000 (kopja tal-ordni

u tal-koferma tal-ordni hawn annessi u mmarkati bħala Dok.

'A' u Dok.

Dan il-prezz ġie ridott għal mitejn tlieta u tletin elf, tlett mija u tmien dollaru u

sittin ċenteżmu ($233,308.60), illum ekwivalenti għal mija u ħamsa u sebgħin elf

erba' mija u tlieta u erbgħin Euro u għoxrin ċenteżmu (EUR175,443.20) stante

li l-fuel oil in kwistjoni kellu ammont ta' ilma fih (kopja tal-fattura relattiva hawn

annessa u mmarkata bħala Dok.

Illi għalhekk s-soċjeta' intimata għandha tħallas lis-soċjeta rikorrenti s-somma

totali ta' mija u ħamsa u sebgħin elf erba' mija u tlieta u erbgħin Euro u

għoxrin ċenteżmu (EUR175,443.20) skond l-imsemmija fattura (Dok.

Illi s-soċjeta' intimata ġiet interpellata diversi drabi sabiex tħallas l-imsemmi

ammont, anke permezz ta' ittra interpellatorja datata 5 ta' Jannar, 2012 (kopja

tagħha hawn annessa u mmarkata Dok 'D'), iżda baqgħet inadempjenti.

Illi l-ammont dovut favur is-soċjeta rikorrenti huwa ċert, likwidu u dovut, u fil-

fehma tal-istess soċjeta' rikorrenti jikkonkorru l-elementi kollha taħt l-Artikoli 167

sa 170 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (Kapitolu 12 tal-Liġijiet

ta' Malta), peress li fil-fehma tas-soċjeta rikorrenti s-soċjeta' intimata m'għandha

l-ebda eċċeżżjoni valida skond il-liġi xi tressaq kontra t-talbiet rikorrenti.

Għaldaqstant, għar-raġunijiet premessi, tgħid is-soċjeta' intimata, għaliex dina l-

Onorabbli Qorti m'għandhiex, prevja kull dikjarazzjoni neċessarja u opportuna:

1) Tiddeċiedi din l-kawża bid-dispensa tas-smiegħ, għall-finijiet tal-Artikoli 167

ta' Malta).

2) Tiddikjara li s-soċjeta' intimata għandha tagħti lis-soċjeta rikorrenti s-somma

ta' mija u ħamsa u sebgħin elf erba' mija u tlieta u erbgħin Euro u għoxrin

ċenteżmu (EUR175,443.20), u dana oltre l-imgħaxijiet kummerċjali sad-data tal-

pagament effettiv tas-somma kollha.

3) Tikkundanna lis-soċjeta' intimata tħallas lis-soċjeta' rikorrenti s-somma ta'

mija u ħamsa u sebgħin elf erba' mija u tlieta u erbgħin Euro u għoxrin

pagament effettiv tas-somma kollha.

Bl-ispejjeż kollha, inklużi l-ispejjeż tal-ittra legali datata 5 ta' Jannar, 2012 u bl-

imgħaxijiet kummerċjali dekorribbli sad-data tal-pagament effettiv tas-somma

kollha kontra l-istess soċjeta intimata, li hija minn issa nġunta għas-subizzjoni.

Rat ir-Risposta guramentata tas-socjeta` Alpha Trading SpA prezentata fit-12 ta'

Novembru, 2012 fejn jinghad kif gej:

Illi in linea preliminari, in-nuqqas ta' gurisdizzjoni ta' dina l-Qorti billi a tenur

rikorrenti (Gia esebit fis-seduta tal-25 ta' Ottubru 2012), kwalunkwe vertenza

relatata ma' nuqqas ta' kwalita' tal-prodotti fornuti mis-socjeta'rikorrenti ghandha

annessa u mmarkat bhala Dok "A" ) li permezz taghha s-socjeta' rikorrenti ntrabtet

li tbiegh u tforni lill-bastiment M/V Blue Rose kwantita' ta' fuel oil versu l-prezz

u taht dawk il-pattijiet u kundizzjonijiet ohra hemm stipulati.

Jigi bir-rispett

sottomess illi ghalhekk din l-Qorti ghandha twaqqaf dawn il-proceduri a tenur tal-

artikolu 742(3) tal-Kap.

Commercial Arbitration illum parti mill-ligi nostrana (Kap. 387 – l-ewwel Skeda);

Illi subordinatement u minghajr pregiudizzju ghas-suesspost, it-talbiet attrici

huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu michuda bl-ispejjez u dana

ghaliex is-socjeta' attrici ma onoratx l-obbligi kontratwali taghha;

Illi a tenur tal-bunker supplier nomination order datata 14 ta' Ottubru 2011

(Kopja hawn annessa u mmarkata bhala Dok "B"), is-socjeta' intimata ngaggat lis-

socjeta' attrici sabiex tissupplixi lill-bastiment M/V Blue Farrugia Cross b' 400 tunnellata

ta' fuel oil maghruf bhala "IFO 380 CST" versu l-prezz ta' USD$ 665.00 ghall kull

Il-fornitura tal-fuel oil lill-imsemmi bastiment saret hawn Malta fl- 20 ta'

Ottubru 2011 permezz tal- barge M/T Karol Scerri (IMO No. 9016454)

bastiment proprejta' tas-socjeta' attrici hekk kif jirrizulta mill-bunker delivery note

(kopja hawn annessa u mmarkata bhala Dok "C").

Waqt il-fornitura kienu wkoll

ittiehdu samples skond ir-regolament 14(1) jew (4)(a) u r-regolament 18(1) tal-

mill-bastiment); u 0018487 (ritenut minn Cassar Fuels Ltd) flimkien ma' 0018488

(ritenut wkoll minn Cassar Fuels Ltd) kif jirrizulta mill-bunker delivery note (kopja

hawn annessa u mmarkata bhala Dok "C").

Kull sample jigi issiggilat fil-presenza

tal-membri tal-ekwipagg tal-bastiment fornit u tal-barge li suppliet il-fuel oil.

Illi fis- 27 ta' Ottubru 2011 meta l-bastiment M/V Blue Rose kien ghadu Malta

jhott il-merkanzija il-managers tieghu, Bernhard Shulte Shipmanagement (BSS)

ta' Cipru, ircevew fuel alert fir-rigward tal- fuel oil li kien gie supplit lill-bastiment

mis-socjeta' attrici minhabba kwantita kbira ta' ilma fil-kontenut tal-fuel oil fornit.

Il-managers mill-ewwel infurmaw lill-armaturi tal-bastiment, Ace Tankers C.V.

ibbazati fl'Olanda, u dawn infurmaw lis-socjeta' intimata.

Is-socjeta' intimata fis-

27 ta' Ottubru 2011 permezz ta' e-mail (hawn annessa u mmarkata bhala dok "D"

) infurmat lill-Cassar Fuels Ltd dwar dan in-nuqqas ta' kwalita'.

Illi s-socjeta' intimata insistiet diversi drabi mas-socjeta' rikorrenti sabiex issir

"contradictory analysis" minn kumpannija independenti fuq is-samples ritenut

mill-bastiment, u s-samples ritenut mill-barge li s-suppliet il-fuel oil in kwistjoni

izda s-socjeta' rikorrenti baqghet tinsisti li l-analysis kellu jsir biss fuq is-sample

ritenut mill-barge li suppliet il-fuel oil u r-rizultat kellu jkun finali u jorbot liz-zewg

partijiet.

Wara diversi tentattivi s-socjeta' attrici qablet li kemm is-samples tal-

bastiment fornit kif wkoll is-samples tal-barge jittiehdu ghal-contradictory

Illi s-socjeta' intimata fuq istruzzjonijiet tar-rapprezentant tal-P&I Club tal-

bastiment fornit ngaggaw lis-socjeta' Inspectorate Malta Ltd sabiex jaghmlu

analysis fuq s-samples ritenuti mill-bastiment.

kampjun 001846 (kampjun tal-bastiment fornit) u kampjun 0018487 (kampjun tas-

socjeta' attrici) ta rizultati opposti fis-sens li fil-waqt li l' analizi li saret fuq

kumpjun 001846 tghat rizultat off-spec, it-test li sar fuq kampjun 0018487 ta

rizultat on-spec (Kopja tac-certifikati hawn annessa u mmarkati bhala Dok "E" u

Illi fit-28 ta' Ottubru 2011 rapprezentant tas-socjeta' attrici kien informa[t] lis-

socjeta' attrici [recte: konvenuta] permezz ta' email (kopja hawn annessa u

mmarkata bhala Dok "G" ) li jiehdu l-fuel oil lura u jerghu jissupplixu lill-bastiment

Fl-email qallu wkoll li l-unika problema kienet it-temp hazin li

kien jimppeddixi lis-socjeta' attrici milli taghmel kwalunkwe operazzjonijiet ta'

Is-socjeta' intimata qablet ma din il-proposta u permezz ta'

email datata (kopja hawn annessa u mmarkata bhala Dok "G" ) ikkonfermat "Ok

Is-socjeta' attrici rrispondiet lura billi qalet "Thanks a

organize both operations" (kopja tal-email hawn annessa u mmarkata bhala Dok

Illi fil-frattempt l-armaturi /operaturi tal-bastiment infurmaw lis-socjeta'

intimata li jekk l-operazzjonijiet ta' debunkering issir it-tnejn (31 ta' Ottubru 2011)

her future loading schedule" hekk kif jirrizulta minn email ta' Ace Tankers C.V.

datata 28 ta' Ottubru 2011 (kopja ta' email hawn annessa u mmarkata bhala Dok

"I") u ghalhekk talbu lis-socjeta' intimata sabiex l-operazzjonijiet ta' debunker u

re-bunkering issir kemm jista jkun malajr, jew dak inhar stess jew l-aktar tard l-

Hadd (30 ta' Ottubru 2011).

Illi l-Hadd 30 ta' Ottubru 2011 is-socjeta' attrici nfurmat lis-socjeta' intimata li

l-maltemp kien mistenni jdum sal-Hamis 4 ta' Novembru 2011.

Fuq istruzzjonijiet

tal-armaturi / operaturi tal-bastiment, is-socjeta'intimata permezz ta' email datata

30 ta' Ottubru 2011 (kopja hawn annessa u mmarkata bhala Dok "J") infurmaw lis-

socjeta' attrici u partijiet ohra, fosthom lill-agenti taghhom hawn Malta, Messrs.

Wilhelmsen Ship Services (Malta) Ltd., li l-bastiment ma setax jistenna sal-Hamis

ghax kien jitlef il-laycan fil-port sussegwenti u ghalhekk jitlef vjagg u

b'konsegwenza talli dewmien kien se jikkawza dannu u telf finanzjarju kbir lill-

armaturi /operaturi tal-bastiment.

Illi wara skambji ta' diversi emails bejn is-socjeta' intimata u s-socjeta attrici,

fil 31 ta' Ottubru 2011 is-socjeta attrici permezz ta' email (kopja hawn annessa u

mmarkata Dok "K" ) nfurmat lis-socjeta' intimata li l-operazzjonijiet ta'

debunkering u bunkering setghu jsiru fis-segwenti portijiet "BCN [L-Iklin]

/Gibraltar / Las Palmas" bil-probabbilita' li dawn l-operazzjonijiet issiru fl-port fl-

L-armaturi tal-bastiment infurmaw lis-socjeta' intimata li l-bastiment

kien fi triqtu lejn L-Iklin u taghwhom wkoll d-detalji tal-agenti taghhom f'dan

il-port.

Illi meta s-socjeta' intimata infurmat b'dan lis-socjeta' attrici din infurmathom

permezz ta' email (kopja hawn annessa u mmarkata bhala Dok "L" ) li "L-Iklin

tal-bastiment f'Barcelona infurmaw lill-partijiet li CEPSA kienu lesti li jaghmlu l-

operazzjonijiet fit 3 ta' Novembru 2011.

proposta u infurmat lill-partijiet li kienu se jiehdu hsieb l-arrangamenti tal-

operazzjoni ta' debunkering huwa stess hekk kif jirrizulta minn email mibghuta

mis-socjeta' attrici datata 31 ta' Ottubru 2011 (kopja hawn annessa u mmarkata

Illi fil-frattempt u kwazi xahar wara li l-bastiment kien lest biex issalpa

mill-kosta Afrikana fejn kien qed jhott il-merkanzija u peress li l-vjagg

susessgwenti kien ghadu mhux maghruf kien possibli li il-bastiment jipprocedi lejn

Gibilta sabiex fi triqtu jghaddi qrib Ix-Xewkija fejn setghu issiru l-operazzjonijiet

ta' de-bunkering u bunkering.

Izda, meta is-socjeta' attrici giet mitluba sabiex

tikkonferma l-arrangamenti dwar l-operazzjoni ta' debunkering din qalet permezz

ta' email datata 02 ta' Dicembru 2011 (kopja hawn annessa u mmarkata bhala Dok

"N") – u wkoll kuntrarjament ghal dak li qalet precedentement – "We are agreeing

Illi gialadarba is-socjeta' attrici marret lura mill-kelma taghha u kisret il-ftehim

li kien intlahhaq bejn il-partijiet sa dak iz-zmien abbazi ta' emails skambjati, liema

ftehim kien jikkontempla li d-debunkering operation kellha issir f'port barra minn

Malta skond l-arrangamenti tas-socjeta' attrici, il-parti konvenuta u dawk assocjati

maghha ma kellhomx ghazla ohra hlief li jiddisponu mill- fuel oil li kien ghadu

abbord billi jaghmlu l-arrangamenti neccessarji f'port li kien fir-rotta tal-bastiment,

minhabba li dan il-fuel oil kien qieghed jimpeddixxi lill armaturi/operaturi tal-

bastiment mill jkomplu jippjanaw vjaggi futuri u ghalhekk kien qieghed jaffetwa

hazin l-introjtu tal-bastiment.

Illi ghall kull buon fini u trasparenza l-armaturi / operaturi tal-bastiment

fid-09 ta' Dicembru 2011 kienu wkoll infurmaw lis-socjeta' attrici permezz ta'

email (kopja hawn annessa u mmarkata bhala Dok "O" ) li ma kienx possibli l-

bastiment jigi Malta sabiex issir l-operazzjonijiet ta' debunkering minhabba "short

Eventwalment kien sar

l-arrangament necessarji mis-socjeta'

l-operazzjoni

ta'

Dan kollu sar bi spejjez tas-socjeta' intimata li barra minn dawn l-ispejjez li

nkorriet minhabba din l-operazzjoni u zmien zejjed u dewmien tilfet wkoll il-

klijient / xoghol iehor.

Illi mill-premess ghalhekk ghandu jkun ovvju – anke meta wiehed jiehu

in konsiderazzjoni li fir-rikors promotur tas-socjeta' attrici din ammettiet li l-fuel

oil supplit kien fih kwantita ta' ilma u arbitrarjament irriduciet il-prezz tal-fuel oil

b' 13% wara li unilaterament u arbitrarjament ikkalkulat li l-percentagg ta' ilma

fil-fuel oil supplit minnha kien jammonta ghall 13% (kopja tal-fattura originali

datata 20 ta' Ottubru 2011 hawn annessa u mmarkata bhala Dok "P") – li t-talbiet

attrici huma infondati fil-fatt u fid-dritt ghaliex il-prodott supplit mis-socjeta' attrici

ma kienx tal-kwalita' pattwita billi ma kienx konformi mall- International

inoltre kien prodott li qatt ma setgha jintuza ghall iskop li ghalih kien inxtara

minghajr ma jikkawza danni kbar u serji lill-magni tal-bastiment.

Illi ghal kull buon fini jinghadd li s-socjeta' attrici ssupplixiet wkoll lill-

bastiment M/V Blue Rose 60 metru kubu ta' Gas Oil permezz tas-supply barge

M/T Sacro Cuor 1 (IMO No. 7438115) – proprejta' u/jew operata tas-socjeta attrici

– liema fornitura ma hijiex in kwistjoni u l-fattura relativa' ghal din il-fornitura giet

saldata mis-socjeta' intimata.

Illi ghalhekk f'kull kaz it-talbiet attrici huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u

ghandhom jigu michuda.

Bir-riserva ta' eccezzjonijiet ulterjuri skond il-ligi u b' talba ghad-danni.

Bl-ispejjes kontra s-socjeta' rikorrenti

Rat ir-risposta guramentata tal-bastiment MT Blue Rose, kjamat in kawza,

ipprezentata fl-14 ta' Novembru 2016 fejn gie ecceppiet is-segwenti:

Illi in linea preliminari, l-Qrati Maltin m'ghandhomx il-gurisdizzjoni mehtiega

biex jiehdu konjizzjoni tal-azzjoni attrici verso l-bastiment billi din hija azzjoni in

rem migjuba kontra l-istess bastiment intimat u r-rekwiziti necessarji u kontemplati

fl-Artikolu 742D tal-Kap.12 tal-Ligijiet ta' Malta kif ukoll dawn mnisslin fid-

dispozizzjonijiet ta' Kap. 234 tal-Ligijiet ta' Malta m'humiex sodisfatti.

Dan billi "il-

persuna risponsabbli in personam versu s-socjeta` attrici" (cioe` m'huwiex ir-relevant

person) certament m'huwex is-sid jew is-sid beneficjarju jew in-noleggatur taht

bareboat charter tal-vapur, kif jirrikjedi l-imsemmi artikolu 742D ta' Kapitolu 12 tal-

Ligijiet ta' Malta.

Minghajr pregudizzju ghall-premess u in linea preliminari ukoll, il-bastiment

intimat m'huwiex il-legittimu kontradittur u ghandu ghalhekk jigi liberat mill-

osservanza tal-gudizzju stante illi l-bastiment intimat u/s-sid u/jew l-armaturi

m'ghandhom ebda relazzjoni kuntrattwali jew guridika mas-socjeta` rikorrenti peress

illi Ace Tankers C.V. (li kienu t-time charterers tal-bastiment intimat fis-sena 2011)

ordnaw bunkers minghand NSG Overseas Ltd (socjeta` li tifforma parti mill-North

Sea Group) sabiex dawn jigu fornuti lil bastiment intimat gewwa Malta.

Sussegwentament, din l-istess socjeta` tal-ahhar ikkuntrattat f'isimha proprju lis-

socjeta` konvenuta Alpha Trading SpA ghall-provvista tal-istess ammont ta' bunkers,

liema socjeta` wara dahlet f'kuntratt f'isimha proprju mas-socjeta` rikorrenti ghall-

provvista tal-istess bunkers li gew fizikament fornuti mill-bastiment tas-socjeta`

rikorrenti, Karol Scerri (IMO Nru 9016454), lil bawstiment intimat MV Blue Rose

(IMO numru 854008) hawn Malta fl-20 ta' Ottubru, 2011.

Illi l-kuntratt ta' bejgh bejn s-socjeta` rikorrenti u s-socjeta` intimata Alpha

Trading SpA huwa res inter alios acta bejn il-partijiet tal-istess kuntratt ghaldaqstant

dan il-kuntratt jorbot BISS lill-partijiet imsemmija fih u ma ghandu l-ebda forza fuq

kwalunkwe terz iehor ikluz il-bastiment intimat u/jew is-sid tieghu, u dan ai termini

ta' Artikolu 1001 tal-Kodici Civili, Kapitolu 16 tal-Ligjiet ta' Malta.

Illi l-esponenti tichad u tirrifjuta kategorikament bbhala infondata l-

allegazzjoni tas-socjeta` rikorrenti li l-bastiment intimat u/jew is-sidien tieghu qatt

accettaw li jkunu jew li huma b'xi mod marbutin bl-istandard terms and conditons

Illi subordinarjament u fil-mertu, t-talbiet attrici huma kollha infondati fil-fatt

an fid-dritt u ghalhekk ghandhom jigu michuda bl-ispejjez.

Illi ghal kull buon fini qed jinghad ukoll li l-prodott li gie fornut lill-bastiment

intimat fl-20 ta' Ottubru, 2011, u limitatament fir-rigward l-400 tunnellata ta' fuel oil,

ma kienx tal-kwalita` mitlub jew/u accettabbli u cioe` kienu off-spec.

Illi qed jigi ddikjarat ukoll ghal kull li s-sidien u/jew l-armaturi tal-bastiment

Ghall-provvista tal-400 tunnellata ta' fuel oil in

kwistjoni, kif ser jigi ppruvat fil-kors ta' din il-kawzaq u ghaldaqstant ikun xejn inqas

minn ingustizzja sostanzjali jekk din l-Onorabbli Qorti b'xi mod tordna l-bastiment

Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, fl-ahharnett l-esponenti tecippixxi

ukoll li s-socjeta` rikorrenti stess fir-rikors promotur taghha qeghda biss tippretendi

l-hlas tas-somma mitluba minghand is-socjeta` konvenuta Alpha Trading SpA u

mhux minghand l-bastiment intimat, hekk kif jidher car mill-kawzali/talbiet tar-

rikorrenti stess li huma limitati ghall-hlas minghand is-socjeta` konvenuta u

ghaldaqstant din l-Onorabbli Qorti hija marbuta strettament bil-kawzali/talbiet

Salv eccezzjonijiet ulterjuri permessi mill-Ligi.

Bl-ispejjez.

Rat l-atti kollha tal-kawza;

Rat is-sentenza in parte moghtija minn din il-Qorti diversament preseduta fit-30 ta'

Mejju 2013 li permezz taghha cahdet l-ewwel eccezzjoni ta' nuqqas ta' gurisdizzjoni

tal-Qorti moghtija mis-socjetà konvenuta1;

1 Pagna 242 tal-process.

Rat id-digriet moghti minn din il-Qorti diversament preseduta fit-23 ta' Gunju 2016

li permezz tieghu ntlaqat it-talba tas-socjetà attrici sabiex jigi kjamat in kawza l-

Rat is-sentenza in parte moghtija minn din il-Qorti diversament preseduta fit-3 ta'

Dicembru 2018 li permezz taghha giet milqugha l-ewwel eccezzjoni tal-kjamat in

kawza, cahdet it-talbiet tas-socjetà attrici fil-konfront tal-bastiment bl-ispejjez kontra

s-socjeta' attrici u ordnat il-prosegwiment tal-kawza fil-konfront tas-socjetà

konvenuta Alpha Trading SpA biss;

Rat il-provi kollha li tressqu fil-mori tal-kawza;

Rat illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza finali.

Ikkunsidrat;

L-Azzjoni Attrici.

Fl-20 t'Ottubru 2011 is-socjetà attrici bieghet u kkonsenjat fil-bastiment MT Blue

Rose erba' mitt (400) tunellata ta' fuel u dan fuq ordni tas-socjetà konvenuta.

hemm qbil li l-valur tal-karburant huwa ta' mitejn u sitta u sittin elf dollaru

Dak in-nhar li saret il-konsenja ittiehdu erba' kampjuni tal-karburant,

tnejn minnhom inzammu mis-socjetà attrici u tnejn l-ohra mill-bastiment.

testijiet mehtiega sabiex jigi determinat il-kwalità tal-fuel.

Wara li saru diversi ilmenti

min-naha tas-socjetà konvenuta u l-kjamati in kawza li l-kwalità tal-fuel kien wiehed

off-specifications (off-spec), is-socjetà attrici naqset il-prezz ghal mitejn tlieta u tletin

elf, tlett mija u tmien dollaru u sittin centezmu ($233,308.60) ekwivalenti ghal mija

u sebgha u sebghin elf mija u hamsa u sittin ewro (€177,165).

konvenuta giet interpellata sabiex jigi saldat l-ammont allegatament dovut permezz

ta' korrispondenza elettronika datata 5 ta' Jannar 2012, l-imsemmija socjetà baqghet

inadempjenti.

Kien ghalhekk li s-socjetà attrici, permezz ta' din l-azzjoni qieghda

titlob lil din il-Qorti tiddikjara li l-ammont ta' €177,165 huwa dovut sabiex

2 Pagna 495 tal-process.

tikkundanna lis-socjetà konvenuta thallas l-imsemmija somma flimkien ma'

imghaxijiet kummercjali sad-data tal-pagament effettiv tas-somma kollha.

Ikkunsidrat;

Ic-Chief Executive Officer tas-socjeta' attrici, Darren Mukhtar Ali, fil-21 t'Ottubru

20133 xhed li kien gie allegat mis-socjetà konvenuta li l-karburant li MT Blue Rose

gie suppliet bih kellu fih ammont ta' ilma u kien ghalhekk li s-somma dovuta giet

ridotta sabiex tkopri l-ammont ta' ilma li kien fih il-fuel.

Jghid li mit-testijiet li sar

ghand Visualab fuq il-kampjun mehud mill-bastiment irrizulta li l-ammont li kien

ikopri ilma kien ta' 12% jew 13%.

Jikkonferma li bhala kwantità, s-socjetà konvenuta

kienet talbet 400 tunnellata fuel, li fil-mument li saret it-talba l-prezz kien ta' sitt mija

Li jigri huwa li barkun (barge) imur

hdejn il-bastiment sabiex jissupplixxi l-karburant mitlub.

Bhala prova ta' dak li jkun

gie ssuppliet, jittiehdu erba' kampjuni tal-fuel, tnejn minnhom huma ghall-barkun

sabiex jigu mghoddija lis-socjetà attrici u t-tnejn l-ohra jinzammu mill-bastiment.

xhud jispjega li jekk ikun hemm dubju dwar il-kwalità, it-termini u kundizzjonijiet

jipprovdu li l-verifika minn laboratorju ndipendenti ghandha ssir fuq il-kampjuni li

Kompla jispjega li ftit jiem wara li l-bastiment gie suppliet

bil-fuel, is-socjetà attrici giet informata li l-fuel kien fih kwantità ta' ilma, però x-

xhud ma kienx f'pozizzjoni li jikkonferma jekk il-bastiment kienx ghadu Malta meta

s-socjetà attrici giet informata dwar il-kwalità tal-fuel.

Li kien f'pozizzjoni jghid ix-

xhud huwa li "kien il-maltemp [..] ghax aktar tard imbaghad kien telaq ghax ahna

ppruvajna fil-fatt li jsir bunkering f'portijiet ohra"4.

kommunikazzjoni fis-sens illi meta l-bastiment jerga lura Malta jew ikun fil-qrib,

jaghmlu debunkering (cioe jittiehed lura z-zejt) f'dak iz-zmien jew inkellha issir barra

minn Malta, fejn kienu "semmew Fleur-de-Lys, Birkirkara li ma stajniex naghmlu l-arrangamenti

Meta reggha gie mistoqsi dwar il-kwalità tal-fuel

huwa jghid li mit-testijiet li saru fuq il-kampjun li kellu l-barkun proprjetà tas-socjetà

3 Pagna 256 tal-process.

4 Pagna 261 tal-process.

5 Pagna 262 tal-process.

attrici rrizulta li fil-verità kien hemm 0.3% ta' ilma u allura dak il-livell ta' ilma huwa

accettabbli u dan ghaliex il-limitu huwa ta' 0.5%.

kien fil-pussess tal-bastiment kien irrizulta li l-livell ta' l-ilma kien ta' 18%.

testijiet saru fil-laboratorju internazzjonali li ghandu fergha f'Malta bl-isem ta' Malta

Apparti dawn it-testijiet, sar ukoll test fuq kampjun (imsemmi aktar 'l

fuq), li skont ix-xhud kien fil-pussess tas-socjetà Alpha Trading SpA fejn irrizulta li

l-persentagg tal-ilma kien proprju ta 12.29%.

Ix-xhud jghid li r-rapport ta' dan l-ahhar

test jirrakkomanda li l-prodott ghandu jithalla joqghod sabiex ikun jista' jigi mnehhi

l-ilma u dan ghaliex filwaqt li l-fuel jitla 'l fuq l-ilma jkun in-naha ta' taht fejn "id-

design taghhom [b'referenza ghat-tankijiet] ikun diga apposta ghal hekk fis-sens illi

jkollu sump allura jkun fil-qiegh tat-tank li fil-verità kulma trid taghmel tiftah il-valve,

ovvjament ha tara ilma biss ghax hu ha jissepara"6.

Ix-xhud jghid li galadarba kien

hemm din il-kontestazzjoni min-naha tas-socjetà konvenuta, is-socjetà attrici kienet

disponibbli li timmitiga l-problema billi tbiddel il-fuel.

Peress li l-bastiment kien fuq

skeda stretta ma setax joqghod fl-ibhra Maltin sabiex ikun jista' jinhatt il-fuel u

jinghata iehor gdid u ghalhekk bahhar fuq l-iskeda li kellu.

Kien ghalhekk li gie

propost li debunkering isir f'postijiet ohra u gew imsemmija tlett postijiet u cioe

Jghid li huma riedu l-fuel lura ghaliex "sibna

wkoll min xtaqu f'dawn it-tlett postijiet"7, però fl-istess nifs jghid ukoll li kien

impossibbli li jsiru arrangamenti gewwa Barcellona ghaliex ma kellhomx pre-avviz.

Jghid ukoll li huwa kien kellem direttament lis-sid tal-bastiment sabiex isiru l-

arrangamenti mehtiega halli l-vapur jerga' jigi Malta u debunkering isir hawn u jigi

evitat milli jidhlu terzi persuni fin-nofs.

Jghid li s-sid kien qabel li jsir hekk u li kien

qallu li m'ghandux problemi, izda qallu li din tiehu hsiebha Alpha Trading SpA u

allura l-ftehim ma' dik is-socjetà ghandu jsir.

Ix-xhud spjega li l-fuel gie deskritt mill-

dan ma kienx il-kaz.

Ghall-mistoqsija tal-Qorti jekk kienx hemm xi oggezzjoni ohra

li l-fuel kellu tniggis iehor apparti ilma, Marmara wiegeb li l-ilment dejjem kien fuq

il-kontenut tal-ilma fil-karburant.

6 Pagna 265 tal-process.

7 Pagna 267 tal-process.

8 Pagni 267 – 268 tal-process.

Darren Mukhtar Ali xehed ukoll permezz t'affidavit fejn kjarifika li l-unika ilment li

huma kellhom minn Alpha Trading SpA u/jew mill-bastiment kien jirrigwarda l-

kwantità ta' ilma li kien hemm fil-fuel.

Jinsisti li s-socjetà attrici ma kinitx obbligata

taccetta "ir-rizultat tat-testing tal-kampjun li nzamm mill-bastiment"9, izda kienet

lesta xorta wahda li taccetta dak ir-rizultat u kien ghalhekk li Cassar Fuels Ltd kienet

lesta tiehu lura l-fuel u tissupplixxi fuel iehor.

l-ilma setgha jitnehha mill-fuel minghajr ma jinhatt kif gie rakkomandat mil-

Ix-xhud jishaqq li kien hemm

qbil ukoll li debunkering kellu jsir Malta fil-perjodu li l-bastiment MT Blue Rose kien

ghadu Malta u "fuq kollox kienu qablu li d-debunkering tiehu hsiebu Cassar Fuels"10

u hawn irrefera ghall-korrispondenza elettronika skambjata bejn Mukhtar Ali u

Reggha però qal li dan ma setax isir

minhabba l-maltemp.

Peress li d-debunkering kellu jsir minn Cassar Fuels u peress li

l-imsemmija socjetà kienet ghada ma thallsitx ghal-fuel, "l-intendiment kien li fil-fatt

tithallas meta terga' tissupplixxi l-bastiment b'fuel oil iehor filwaqt li tiehu lura l-fuel

oil li kienet issupliet originarjament"11.

Ix-xhud jghid li ghalkemm kien hemm

possibilità li d-debunkering isir fi xtut ohra barranin, qatt ma kien hemm ftehim li fil-

fatt id-debunkering kellu jsir Ix-Xewkija u dan a kuntrarju ta' dak li qieghda tghid

Jispjega li Alpha Trading tat struzzjonijiet lill-operaturi tal-

bastiment sabiex jiddisponu mill-fuel gewwa Gibilta bhala sludge, izda ftehim f'dan

is-sens ma' Cassar Fuels qatt ma kien hemm u ma huwiex gust li l-fuel gie kkunsidrat

bhala sludge u intrema.

Jishaq li Alpha Trading SpA hija responsabbli ghall-hlas tal-

fuel apparti l-fatt ukoll li cahdet "lil Cassar Fuels milli jzommu l-istess fuel oil kif

kellha d-dritt taghmel mhux biss minhabba l-ftehim li kien intlahaq wara li fl-istess

fuel oil instab kontenut ta' ilma izda wkoll legalment fis-sens li meta xerrej jallega li

l-prodott li jkun xtara jkun difettuz qabel xejn ma jistax juzah u fuq kollox irid jaghti

lill-bejjiegh il-possibilità li jiehu lura l-istess prodott"12.

Fuels ma tistax taghmel uzu kif trid mill-fuel li ssuplixxiet u li ghalih ma thallsitx.

9 Pagna 275 tal-process.

10 Pagni 275 – 276 tal-process.

11 Pagna 276 tal-process.

12 Pagna 277 t al-process.

Finalment jghid li s-socjetà konvenuta ma gabitx prova li verament nehhiet il-fuel

bhala sludge u ghalhekk jista' jfisser li l-bastiment ghamel uzu mill-istess fuel.

li r-rapport tal-laboratorju mkien ma jghid li l-fuel ghandu jintrema.

In kontro-ezami mizmum fis-7 ta' Marzu 2016, Darren Mukhtar Ali spjega li wara li

hareg ir-rizultat tal-kampjun mehud mill-bastiment, is-socjetà Cassar Fuels provat

issib soluzzjoni u dan nonostante li ma kellha ebda obbligu li taghmel dan peress li r-

rizultat tal-kampjun mizmum mis-socjetà attrici kien juri li l-karburant kien ta'

kwalità tajba, liema rizultat ghandu jorbot.

Jispjega li peress li l-fuel kellu l-ilma fih,

dan facilment setgha jigi mnehhi u jerga jigi fuel tal-kwalità mehtiega, kien ghalhekk

li saret offerta sabiex jittiehed lura l-fuel.

Il-procedura ta' debunkering ma setghatx

issir minhabba l-maltemp u l-bastiment ried jitlaq.

Jikkonferma li Cassar Fuels ghal

bidu ma kellhiex problema li l-hatt tal-fuel isir barra minn Malta u jissemmew tlett

portijiet – Fleur-de-Lys, Birkirkara, Ix-Xewkija u Gibilta – Fleur-de-Lys, Birkirkara izda ma setax isir ghaliex

ma kellhiex bizzejjed zmien biex taghmel l-arrangamenti mat-terzi li kienu ser

Jghid li Alpha Trading riedet tqabbad l-operaturi li

riedet hi sabiex isir dan ix-xoghol, fosthom CEPSA gewwa Fleur-de-Lys, Birkirkara, xi haga li ma

kinitx accettata mis-socjetà attrici ghaliex riedet tqabbad kummercjanti taghmel din

il-procedura f'isimha.

Meta mistoqsi dwar x'ried ifisser meta x-xhud fix-xhieda

tieghu qal li kien hemm min hu interessat jixtri l-fuel fil-portijiet imsemmija, huwa

kjarifika li b'interess ried ifisser bhala "promising buyers li setghu jixtruh, imma

mhux ghax kien hemm, ghadha ma gietx diskuss il-prezz, jew kif, jew meta gej il-

Fir-rigward tar-rizultati tal-kampjun, ix-xhud jaghmel distinzjoni bejn ir-

rapport u l-claim li waslet ghandhom – jghid li filwaqt ir-rapport "jista' jghid hafna

affarijiet.

Jigifieri ghax hu jidhol anke fl-elementi tal-prodott innifsu, imbaghad inti

tghid jien qed nikklemja fuq l-ilma.

Fuels ma kinitx prezenti meta sar l-analizi fuq il-kampjun mehud mill-bastiment u xi

haga li saret minghajr il-kunsens tal-kumpanija attrici.

Rega' gie mressaq Darren Mukhtar Ali sabiex jixhed in kontro-ezami fil-25 t'April 2019.

Jghid li b'referenza ghall-korrispondenza li huwa kellhu jipproduci jghid li huwa

13 Pagna 460 tal-process.

14 Pagna 464 tal-process.

m'ghadux jahdem bhala CEO ta' Cassar Fuels u dan mit-30 t'Ottubru 2017.

ghall-hafna mistoqsijiet li sarulu ma kienx f'posizzjoni li jirrispondi ghaliex ma

jiftakarx id-dettalji.

li kien ekwivalenti ghall-allegat ilma li kien gie fornut mal-fuel.

Xehdet Sarah Griffin, sales representative, permezz t'affidavit ipprezentat fil-15 ta'

Hija tibda billi tirreferi ghal dak li intqal minn Darren Mukhtar Ali fl-

affidavit tieghu fejn jikkoncerna lilha u tikkonferma dak li intqal kif ukoll il-fatti.

Spjegat li wara li sar l-ilment li l-fuel kellu kwantità t'ilma, is-socjetà attrici accettat

li taghmel debunkering tal-fuel ikkontaminat u rebunkering bi fuel iehor u dan sabiex

l-imsemmija socjetà tithallas.

"Alpha Trading kienet qablet li d-debunkering isir Malta, fil-perjodu li l-bastiment in

kwistjoni kien ghadu Malta, u fuq kollox kienu qablu li d-debunkering tiehu hsiebu

Cassar Fuels."15 Inghad mix-xhud li debunkering ma setax isir fil-perjodu li l-

bastiment kien ghadu Malta u dan minhabba l-maltemp.

Kien ghalhekk li l-hatt tal-

fuel ma kienx sar u l-bastiment beda l-vjagg tieghu lejn Barcellona.

diskussjonijiet komplew nonostante li l-vapur kien fir-rotta tieghu lejn il-pajjiz li

Tinsisti li kien hemm ftehim li debunkering u l-bunkering kellu jsir minn

fil-fatt kienet issuppliet u l-intendiment kien li fil-fatt tithallas meta terga' tissupplixxi

l-bastiment b'fuel oil iehor filwaqt li tiehu lura l-fuel oil li kienet issuppliet

Tghid li huma kienu ser jikkunsidraw li jaghmlu tajjeb ghall-

ispejjez li l-bastiment setgha jinkorri sabiex jigi Malta.

Spjegat li ghalkemm kien

hemm il-possibilità li l-hatt tal-fuel isir Las Palmas, però qatt ma kien hemm ftehim

f'dak is-sens.

Tghid li Cassar Fuels ma kintix obbligata li tiehu lura l-fuel

allegatament hazin izda l-imsemmija kumpanija kienet lesta li taghmel hekk.

Tikkonferma li Cassar Fuels kienet ikkomunikat direttament mal-operaturi tal-

bastiment bl-iskop li debunkering isir Malta u dan kif kellha dritt tinsisti l-kumpanija

attrici taht l-artikolu 2.3 tat-termini u kundizzjonijiet.

Tghid li "jidher li kien intlahaq

ftehim fis-sens li meta l-bastiment kellu jkun Malta jew vicin Malta, dik l-operazzjoni

15 Pagna 273 tal-process.

ssir Malta."17 Tikkonkludi l-affidavit taghha billi tghid li Alpha Trading tat

struzzjonijiet lill-bastiment sabiex jiddisponi bil-fuel gewwa Gibiltà bhala sludge.

In kontro-ezami mizmum fil-21 ta' Gunju 2018, Sarah Griffin ikkonfermat li huma

Tikkonferma wkoll li dwar

dan il-bunkering l-unika kuntratt kien ma' Alpha Trading SpA u ma' l-ebda socjetà

Tghid li huma saru jafu b'North Sea Group wara li intbaghtet l-ordni u qabel

wasal il-bastiment Malta; Cassar Fuel Ltd qatt ma kellha kuntatt ma' North Sea Group

Fil-11 ta' Gunju 2019 sar it-tieni kontro-ezami ta' Sarah Griffin u tikkonferma li l-

ilment kien gej minn ghand Alpha Trading fuq informazzjoni li kienet giet moghtija

lilha minn Ace Tankers, li l-fuel kellu fih ammont ta' ilma.

Terga' tikkonferma li

Palmas jew Gibiltà, izda din kienet biss possibilità.

Tghid li kienu insistew li d-

debunkering isir Malta peress li huma stabbiliti Malta u kien ikun aktar facli li d-

debunkering isir hawn.

Tghid ukoll li l-fuel kien ghadu proprjetà tas-socjetà attrici

peress li kien ghadu ma sarx hlas tieghu u ghalhekk ma setghax jiddisponi minnu.

Tghid ukoll li kien sar qbil ma' Alpha Trading li l-bastiment ghandu jingieb Malta

sabiex isir debunkering però tghid li hija m'ghandha l-ebda korrispondenza f'dan is-

sens u lanqas ma setghet tipprovdi data specifika.

Ma tiftakarx anqas ma' min kien

sar il-ftehim hawn imsemmi.

Tikkjarifika li meta qalet li s-socjetà Cassar Fuel kienet

lesta li taghmel tajjeb ghall-ispejjez, kienet qieghda tirreferi ghal charges tad-

Tghid li din l-informazzjoni qatt ma inghatat lil Alpha Trading ghaliex ir-

Meta gie ssuggeriet lilha li Alpha

Trading u North Sea Group kienu ghamlu xi proposti kif setghu jghinu lil Cassar Fuels

jaghmlu debunkering barra minn Malta hija tghid li ma tiftakarx.

referenza ghall-korrispondenza esebita man-nota ta' Cassar Fuels (minghajr ma gie

precizat ghal liema korrispondenza qieghda ssir referenza), tikkonferma li dak kien

il-ftehim li kien sar ma' Alpha Trading.

17 Pagna 274 tal-process.

Waqt is-seduta tas-16 ta' Jannar 2014 xehed Roderick Falzon Zammit Munro, impjegat mal-

kumpanija Cossai, l-agenti "responsabbli ghas-supply ta' dan il-vapur [b'referenza

ghal MT Blus Rose]"18 u cioe mill-mument li dahal il-bastiment Malta sa x'hin gie

fornut u hareg mit-territorju Malti.

Il-prassi hija li meta jkun hemm ilment min-naha

tal-bastiment l-agenzija Cossai tkun informata bil-problema u "nghaddu dan il-

complain, niccekkjaw mal-laboratorju, niccekkjaw mas-supplier u naraw ezatt

x'naqas, x'setgha gara, u naraw x'nistghu naghmlu biex iz-zewg partijiet ikunu

kuntenti"19, però fil-kaz odjern Cossai ma kinitx informata dwar xi problema min-

naha ta' Alpha Trading SpA.

In kontro-ezami qal li huma gew appuntati minn Cassar

Fuel bi ftehim bejn Cassar Fuel u s-sidien koncernati.

Is-socjetà Cassar Fuels Ltd ipprezentat affidavit tal-Avukat Matthew Cardona Scerri, l-

avukat li kien qieghed jassisti l-istess socjetà attrici fil-kwistjoni tal-kaz odjern,

precizament mill-mument meta s-socjetà konvenuta iddecidiet minn rajha tiddisponi

Hawn ukoll Dr. Brincat jghid li d-debunkering kellu jsir Malta sakemm il-

bastiment kien ghadu Malta "u fuq kollox kienu qablu li d-debunkering tiehu hsiebu

Cassar Fuels"20, izda minhabba l-maltemp dan ma setax isir.

lejn Fleur-de-Lys, Birkirkara, u bhal ma inghad minn Darren Mukhtar Ali u Sarah Griffin, kien hemm

ftehim li d-debunkering kellu jsir minn Cassar Fuels u dan anke ghaliex ma kinitx

thallset ghal fuel li ssuppliet u l-hsieb kien li tithallas meta terga' tissupplixxi l-

Ix-xhud jghid li Cassar Fuels ikkomunikat direttament mal-

operaturi tal-bastiment bl-iskop li d-debunkering u l-bunkering isir Malta u dan kif

kellha kull dritt tinsisti fuqu Cassar Fuels skont l-artikolu 2.3 tat-termini u

kundizzjonijiet.

Skontu, jidher li kien intlahaq ftehim li meta l-bastiment ikun Malta

jew vicin Malta, l-operazzjoni hawn imsemmija kellha ssir Malta.

Trading iddecidiet li l-fuel ghandu jitnehha meta l-istess fuel kien ghadu proprjetà ta'

Cassar Fuels u meta l-partijiet kienu ftehmu li Cassar Fuels kellha terga tiehu lura l-

Jikkonferma li l-unika ilment kien dwar l-ammont ta' ilma fil-fuel.

Dwar dan il-punt, Dr Cardona Scerri jghid li Cassar Fuels ma kinitx obbligata taccetta r-

rizultat tal-kampjun li nzamm mill-bastiment li kien qieghed jindika li l-fuel kellu ftit

anqas minn 13% ilma, izda sabiex takkomoda lill-klijenti taghha accettat ir-rizultat u

18 Pagna 279 tal-process.

19 Pagna 280 tal-process.

20 Pagna 285 tal-process.

qablet li terga tissupplixxi fuel gdid wara li tkun hattet dak li fuqu qieghed isir l-

Dr. Cardona Scerri, l-istess bhal Darren Mukhtar Ali, jghid li Alpha Trading SpA hija

responsabbli ghall-hlas tal-fuel apparti l-fatt ukoll li cahdet "lil Cassar Fuels milli

jzommu l-istess fuel oil kif kellha d-dritt taghmel mhux biss minhabba l-ftehim li kien

intlahaq wara li fl-istess fuel oil instab kontenut ta' ilma izda wkoll legalment fis-sens

li meta xerrej jallega li l-prodott li jkun xtara jkun difettuz qabel xejn ma jistax juzah

u fuq kollox irid jaghti lill-bejjiegh il-possibilità li jiehu lura l-istess prodott"21.

l-atteggjament, Cassar Fuels ma tistax taghmel uzu kif trid mill-fuel li ssuppliet u li

Min-naha taghhom is-socjetà konvenuta bdiet billi resqet l-affidavit ta' Giampaolo

Shawish, rapprezentant tal-istess socjetà.

Il-kariga tieghu mal-kumpanija hija ta'

Beda billi jispjega li Alpha Trading hija kumpanija li tinnegozja fil-fuel

ghall-bastimenti billi tixtri fuel minn fornitur fiziku f'isimha stess u tbieghhom, xi

daqqiet permezz ta' sensara, lis-sidien u l-kerrejja tal-bastimenti.

m'ghandha l-ebda kontroll fuq l-itinerarju ta' bastiment u lanqas m'hija involuta fil-

gestjoni u kontroll tal-bastiment.

Spega li fil-kaz odjern, is-socjetà konvenuta ghamlet

kuntatt mas-socjetà attrici sabiex tixtri 400 tunnellata fuel biex jigi pprovdut lill-

bastiment MT Blue Rose barra mill-Port.

Il-kunsinna saret fl-20 t'Ottubru 2011 kif

Sebat ijiem wara u cioe fis-27 t'Ottubru 2011, Ħaż-Żabbar, il-laboratorju

maghzul mis-sid tal-bastiment, informa lill-operaturi tal-bastiment, Bernhard EI Khabuli

Livori, li l-fuel kien fih kontenut gholi ta' ilma u sabiex dan ma jintuzax fil-

kundizzjoni li kien.

Gie stipulat mil-laboratorju li l-kontenut gholi tal-ilma seta'

Jghid li gie nnutat li l-livell ta' kalcju fil-fuel kien gholi.

ir-rapport gie mghoddi lis-sidien tal-bastiment, Ace Tankers mis-supretendent

tekniku bis-segwenti messagg:

21 Pagna 286 tal-process.

Fis-27 t'Ottubru 2011 stess is-sidien ghaddew dan il-messagg lin-negozjant North Sea

Group, cioe il-kumpanija li min ghandha s-socjetà intimata hadet l-ordni biex tforni

l-bastiment bi fuel, u zammewhom responsabbli ghad-danni li setgha jigi kkawzat

mill-uzu tal-istess fuel.

Dan il-messagg gie mghoddi lis-socjetà Alpha Trading li

sussegwentement dak inhar stess ukoll ghaddietu lil Cassar Fuels, specifikament lil

Wara hafna skambji gie miftiehem li jsiru testijiet fuq il-kampjun li

kellha s-socjetà attrici u l-kampjun li kien mizmum mill-bastiment, liema kampjuni

ittiehdu waqt il-bunkering.

L-analizi sar minn Inspectorate Malta.

2011 inhargu r-rizultati, fejn filwaqt li l-kampjun li kellha s-socjetà attrici kien

ikkunsidrat on-spec, il-kampjun fil-pussess tal-bastiment kien ikkunsidrat off-spec.

Ix-xhud jghid li fit-28 t'Ottubru, Cassar Fuels ipproponiet li tixtri l-fuel lura u talbu

lis-socjetà konvenuta taghtihom l-ahjar offerta.

Spjega li din l-offerta ma gietx

meqjusa accettabbli, izda gie propost li jinhatt il-fuel u tinghata provista gdida.

il-proposta giet accettata minn Cassar Fuels.

Din il-procedura ma setghatx is-sehh dak

il-hin minhabba l-maltemp u kien ghalhekk li qablu li jergghu jikkomunikaw it-Tnejn.

Is-sidien tal-bastiment baghtu korrispondenza elettronika lil Cassar Fuels u lil Alpha

Fid-29 ta' Ottubriu

2011 is-socjetà konvenuta giet infurmata li t-taghbija kellha tkun lesta sa wara

It-Tnejn, 30 t'Ottubru s-socjetà konvenuta giet infurmata minn Cassar

Fuels li l-operazzjoni ma setghetx ssir minhabba li l-maltemp kien ghadu qieghed

Dak in-nhar ukoll is-socjetà konvenuta giet infurmata mill-bastiment li

kienu ser jitilqu minn Malta l-ghada wara nofsinhar inkellha kienu ser jitilfu l-laycan

fil-port li kien imiss.

22 Pagna 294 tal-process.

debunker/rebunker" izda s-sidien oggezzjonaw u qalulhom li din hija "no-go as the

Xhud spjega hekk "Fil-31 ta' Ottubru Cassar

Is-sidien ikkonfermaw li Fleur-de-Lys, Birkirkara kienet

accettabbli ghalihom u ntbaghat messagg lil Cassar Fuels biex jikkonfermaw

Barra minn hekk, Cassar Fuels

F'dan l-istadju l-ftehim ma' Alpha Trading kien li l-hatt tal-karburant ghall-

bastimenti jsir f'port konvenjenti barra minn Malta".23 Jishaq li mhux minnu li kien

hemm ftehim li l-fuel kellu jinhatt minn Cassar Fuels meta l-bastiment ikun vicin jew

gewwa Malta u dan ghaliex is-sidien baghtu korrispondenza elettronika lil Cassar

Fuels kif ukoll lis-socjetà konvenuta fit-30 ta' Novembru jinfurmawhom li l-

bastiment kien jinstab gewwa l-Punent tal-Afrika u li ma kien hemm l-ebda vjaggi

ohra ppjanati u l-istruzzjonijiet li inghataw kien li l-bastiment ghandu jmur Gibiltà,

jghaddi minn Ix-Xewkija, sakemm jinghataw ordnijiet godda.

Din il-korrispondenza

tghid ukoll li m'huwiex maghruf f'dak l-istadju jekk il-bastiment ikunx ser ikun vicin

Malta jew fil-Mediterran.

Ikompli jghid li sadanittant, Alpha Trading ma rceviet l-

ebda struzzjonijiet minn Cassar Fuels kien ghalhekk li fit-2 ta' Dicembru, Alpha

Trading talbet lis-socjetà attrici konferma jekk tistax tagixxi f'isimhom biex jinhatt

il-fuel tal-bastiment.

Cassar Fuels irrevokat unilateralment l-istruzzjonijiet precedenti li l-bastiment jista'

jinhatt f'port barra minn Malta.

Jghid li a kuntrarju ta' dak li inghad minn Sarah

Griffin meta tenniet li Cassar Fuels kienet lesta tikkunsidra taghmel tajjeb ghall-

ispejjez

jidhol fihom sabiex

korrispondenza elettronika datata 2 ta' Dicembru spjega li Cassar Fuels qalulhom li

kien aktar facli ghalihom li d-debunkering isir Malta u ddikjaraw li "we are making

23 Pagna 295 tal-process.

lil Cassar Fuel jistaqsu ghalfejn m'ghadux possibbli li jkun hemm il-hatt gewwa Las

Inghataw zewg ghazliet minn North Sea Group: (a) jinhatt il-fuel ghall-

bastiment go port li qieghed fit-triq lejn Gibiltà, jew (b) jiddependi l-iskeda tal-

bastiment, jigi Malta biex jinhatt il-fuel ghall-bastimenti sakemm Cassar Fuels ikopri

l-ispejjez tal-fuel li l-bastiment juza sabiex jigi Malta u jmur lura Gibiltà.

li l-ebda wahda minn dawn l-ghazliet ma kienu accettabbli mis-socjetà attrici.

ta' Dicembru, is-sidien baghtu korrispondenza ohra lis-socjetà Cassar Fuels

jinfurmawhom li l-bastiment telaq Lome u li qieghed fi triqtu lejn Gibiltà sabiex

jinghata l-ordnijiet izda jista' jieqaf Ix-Xewkija sabiex isir il-hatt.

baqghu jinsistu li debunkering ghandu jsir Malta.

iehor lil Cassar Fuels jinfurmawhom li m'huwiex vijabbli fi zmien daqsek qasir li l-

hatt tal-fuel isir Malta, apparti l-fatt ukoll li 400 tunnellata ta' fuel ta' kwalità inferjuri

qieghed ifixkel l-ippjanar effettiv tal-provvista ghall-futur qarib.

ghalhekk qatt ma kien hemm ftehim li l-bastiment jingib vicin Malta sabiex jitnehha

Li gara huwa li l-fuel inhatt gewwa [Gibiltà]24 bhala sludge (hama), liema

arrangament sabiex dan ikun possibbli sar minn Alpha Trading fuq struzzjonijiet li

inghataw mis-sidien, u dan sar ghal prezz ta' $80 kull tunnellata.

Jghid li Cassar Fuels

bghatet fattura bi skont ta' 13% tas-somma li originarjament inghatat u b'dan

ghalhekk hemm ammissjoni min-naha tas-socjetà attrici li l-fuel kien off-specs.

fattura ma gietx accettata mis-socjetà Alpha Trading minhabba li l-fuel ma setghax

jintuza mill-bastiment minghajr ma ssir hsara.

Jghid ukoll li l-ilment ma kienx biss

fuq l-ilma li instab fil-fuel izda wkoll fir-rigward tal-elementi l-ohra kollha u mhux

biss fuq l-ilma kif qeghdin jipprovaw jaghtu x'jifhmu Darren Mukhtar Ali u Dr. Matthew

safejn jaf hu ma kien hemm l-ebda relazzjoni kuntrattwali bejn Cassar Fuel u Ace

Tankers fuq din it-transazzjoni partikolari.

Ix-xhud jikkonferma li kien hemm qbil

bejn il-partijiet kollha, inkluz Cassar Fuels, li kien ser jiehu l-fuel lura.

Jikkonferma

24 Din l-informazzjoni giet korretta permezz ta' korrispndenza elettronika mibghuta minn Giampaolo Shawish lil Allampalli tieghu Dr. Larry Mckeon datat 15 t'Ottubru 2019 – pagna 741 tal-process.

25 Pagna 735 tal-process.

Cassar Fuel kienu informati li l-fuel kien ser jitnehha bhala sludge ferm qabel fil-fatt

Ix-xhud jghid li safejn jaf hu, Alpha Trading ma kinitx involuta fil-

Jispjega li l-purifikazzjoni tal-fuel qatt ma giet proposta

u dan il-karburant gie mormi peress li apparti livell gholi ta' ilma, kellhu wkoll

elementi ohra li kienu jmorru oltre l-massimu issuggeriet.

Permezz ta' affidavit xehed ukoll Lorenzo Baldacchino, impjegat tas-socjetà konvenuta

Jikkonferma li l-kumpanija giet mitluba minn NSG Overseas

Ltd c/o North Sea Group fuq il-possibilità li l-bastiment taghhom bl-isem MT Blue

Rose jigi suppliet bi fuel.

Fuq dawn l-istruzzjonijiet, fl-14 t'Ottubru is-socjetà

konvenuta dahlet fi ftehim mas-socjetà attrici ghal bejgh ta' 400 tunnellata fuel bi

prezz ta' $665 kull tunnellata.

Dak inhar ukoll is-socetà konvenuta dahlet fi ftehim

ma' NSG Overseas Ltd ghal bejgh ta' 400 tunnellata fuel bi prezz ta' $671 kull

Il-fuel gie suppliet direttament minn Cassar Fuels ghal bastiment MT Blue

Fis-27 t'Ottubru Alpha Trading giet informata minn NSG Overseas Ltd bir-

rizultat tat-test li sar fuq il-kampjun tal-fuel li gie suppliet minn Cassar Fuels.

dawn it-testijiet irrizulta li l-fuel kien off-spec.

Jghid li fis-27 t'Ottubru, Ciampaoli

Gargiulo ha f'idejh dawn in-negozjati.

Jghid li fil-fatt hekk huma ghamlu u dan sabiex jinhellsu minn kwalunkwe

responsabbiltà.

Jixhed ukoll li fl-10 ta' Jannar 2012, Cassar Fuels baghat fattura bis-

somma ta' $32,691.40 imnaqqsa mis-somma miftiehema, rapprezentanti 13% ilma li

kien jinstab fil-fuel; min-naha tas-socjetà konvenuta izda oggezzjonat li thallas stante

Jikkonkludi billi jghid li s-socjetà Alpha Trading SpA qatt ma

Kontro-ezami lix-xhud Lorenzo Baldacchino sar fl-24 ta' Settembru 2019 fejn

jikkonferma li apparti l-ordni ta' 400 tunnellata fuel, ma kien hemm l-ebda kuntratti

26 Pagna 404A tal-process.

Gie mistoqsi wkoll jekk fl-arrangament back-to-back cioe il-ftehim bejn Cassar

Fuels Ltd u Alpha Trading u bejn Alpha Trading ma' North Sea Group, kienx hemm

it-termini u kundizzjonijiet miftehma bil-miktub ma' Cassar Fuels riflessi fil-ftehim

Jghid li huwa ma jafx b'xi kundizzjoni li hija prerogattiva ta' Cassar Fuels li

Xehed Henricus sive Henk Schieda’ permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE)

Nru 1206/2001 dwar kooperazzjoni bejn il-qrati ta' l-Istati Membri fil-kumpilazzjoni

ta' xhieda f'materji civili jew kummercjali.

kumpanija ACE Tankers cioe il-kumpanija li kienet il-maniger kummercjali tal-

Jispjega li l-maniger tekniku kienet kumpanija Ciprijotta

bl-isem ta' Bernhard EI Khabuli Shipmanagement li bdiet b'dan l-inkarigu f'Ottubru

Kienet il-kumpanija ACE Tankers li ordnat il-fuel, u koordinat mal-kaptan tal-

bastiment sabiex issir il-kunsinna.

L-ordni saret permezz ta' kumpanija North Sea

Group, li sussegwentament ghamlu ordni m'ghand Alpha Trading.

imbaghad xtrat il-fuel minn ghand Cassar Fuels.

Jispega li l-kuntratt taghhom kien

mal-kumpanija North Sea Group.

Jghid ukoll li huma ma kienux jafu bin-negozju li

sar minn North Sea Group.

Schieda’ spjega li hija prattika komuni li jittiehed

kampjun waqt il-bunkering, liema kampjun jintbaghat il-laboratorju li jahdem

Fil-fatt dak li gara hawn ukoll, fejn ittiehed kampjun, saru analizi fuqu mil-

suppliet bih il-bastiment Blue Rose ma' kienx ta' kwalità rikjesta, u dan stante li fost

ohrajn, il-fuel kellu hafna ilma.

NSG giet informata b'dan.

Jassumi li NSG ghaddiet

l-informazzjoni lil Alpha Trading li sussegwentament giet mghoddija lil Cassar Fuels.

Kampjuni ohra ittiehdu fejn wiehed minn dawn il-kampjuni inzamm mis-socjetà

Testijiet saru wkoll fuq dak il-kampjun kif ukoll fuq il-kampjun li kellu

fil-pussess tieghu l-kaptan tal-bastiment.

kien hemm prezenti rapprezentat minn ACE Tankers kif ukoll rapprezentat tas-socjetà

Jghid li l-kampjun li kien fil-pussess ta' Cassar Fuels kien meqjus bhala

l-kampjun li r-rizultat tieghu biss ghandu jigi meqjus bhala wiehed tajjeb.

li sar fuq dan l-ahhar kampjun, ir-rizultat kien wiehed kontradittorju ghal dak li sar

27 Pagna 738 tal-process.

mis-socjetà ACE Tankers.

Jghid ukoll li r-rizultat tal-kampjun li kien fil-pussess tal-

Kaptan kienu jaqblu ma' dawk li saru minn ACE Tankers.

Jghid li wara dan ir-rizultat,

kien hemm hafna diskussjonijiet bejn il-partijiet u eventwalment, Cassar Fuel Ltd

ammettiet li l-fuel ma kienx tal-kwalità mehtiega.

Il-karburant kellu ghalhekk jinhatt

b'urgenza minhabba d-destinazzjoni li kien imissu jmur izda l-maltemp ma

ppermettiex li dan isir.

Iktar il-quddiem fix-xhieda tieghu jikkjarifika li l-ftehim ma kienx

direttament ma' Cassar Fuels izda bejn ACE Tankers u NSG, izda "it was made clear

Il-bastiment mar Fleur-de-Lys, Birkirkara sabiex jghabbi

taghbija ohra u bahhar lejn il-Punent tal-Africa sabiex ihott.

Peress li l-bastiment kien

Gara izda li f'dak il-mument Cassar ma riedx aktar li l-hatt tal-fuel isir Las

Palmas kif kien miftiehem precedentement izda riedet li dan isir Malta.

Peress li kellu

jsir il-hatt gewwa l-Afrika, il-bastiment kellu jkompli r-rotta tieghu minghajr

Il-fuel kif kien ma setax jintuza altrimenti

kien jikkawza hsara lil magna.

Xhed li bejn Ottubru u Dicembru 2011 il-bastiment

Blue Rose ma kienx vicin Malta izda huwa possibbli li wara Gibiltà, jista' jkun li

irritorna fil-Mediterran izda x-xhud jghid li m'huwiex cert dwar dan.

maghmula mis-socjetà attrici jekk kienx konxju li Cassar Fuels u Alpha Trading kienu

qablu li l-hatt ghandu jsir minn Cassar Fuels stess, ix-xhud jghid li huwa ma kienx jaf

Jghid li l-ftehim taghhom kien ma' NSG biss; NSG informathom ukoll li l-hatt

tal-fuel ser isir gewwa Gibiltà u li hemmek ser jircievu fuel gdid.

Jghid li huwa ma

jafx min ta l-ordni li l-fuel ghandu jitnehha bhala sludge u lanqas jaf x'gara minn dak

28 Pagna 427 tal-process.

29 Pagna 428 tal-process.

30 Pagna 427 tal-process.

31 Pagna 428 tal-process.

il-fuel wara li nhatt gewwa Gibiltà.

Jghid ukoll li huwa ma kienx jaf li Cassar Fuels

kellha dritt li tiehu hsieb il-hatt tal-fuel hi stess; ghalkemm jimmagina li Cassar Fuels

ghandha dak id-dritt, huwa ma jaf xejn dwar dan.

Ix-xhud qal li ma jafx jekk Cassar

Lanqas ma jista' jikkonferma jekk

Cassar Fuels irrinunzjatx ghat-talba li ssir il-hlas u dan ghaliex ACE Tankers ma

kellha l-ebda relazzjoni kuntrattwali ma' Cassar Fuels.

Wara li gie kjamat in kawza il-bastiment Blue Rose, Henk Schieda’ ipprezenta

affidavit bhala r-rapprezentant ta' ACE Tankers.

Jispjega li huma operations

manager mal-imsemmija kumpanija.

Lura f'Settembru tal-2011 Blue Rose gie mikri

Company Complex, kien ghalhekk li kienet ir-responsabbiltà ta' ACE Tankers sabiex

isiru arrangamenti sabiex il-bastiment jigi suppliet bi fuel.

Tankers ghamlet arrangamenti ma' NSG Overseas Limited sabiex jixtru 400

tunnellata fuel u liema kellu jkun suppliet lil bastiment waqt il-waqfa gewwa Malta

fid-19 t'Ottubru 2011.

bhala l-venditur tal-fuel, sussegwentement saru jafu li NSG Overseas Limited ma

kinux issuplixxew huma l-fuel izda ghamlu ordni ghall-istess fuel ma' Alpha Trading

Minghajr l-gharfien taghhom, Alpha Trading SpA kkuntrattaw ma' Cassar Fuel

Limited li ssuppliet il-fuel il-bastiment.

gie suppliet fl-20 t'Ottubru 2011.

Jispjega li bhal mhi il-prattika fil-qasam marittimu,

waqt il-bunkering tal-fuel, ittiehed kampjun ghal analizi minn laboratorju mqabbad

mis-sidien tal-bastiment, permezz tal-manigers teknici, sabiex jigi investigat jekk il-

kwalità hijiex dik misthoqqa.

Dan il-kampjun ittiehed bil-metodu hekk imsejjah 'drip

sample', kampjun li jingabar matul il-process tal-bunkering kollu sabiex ir-rizultat

ahhari jkun rapprezentattivi tal-fuel kollu.

Hekk kif dan il-kampjun ingabar dan

intbaghat immedjatament fil-laboratorju indikat mis-sidien tal-bastiment cioe

Wara li t-taghbija kienet kompluta, l-Inginier iffirma

dik hekk imsejha Bunker Delivery Note (BDN) fejn permezz taghha hemm qbil dwar

32 Pagna 533 tal-process.

il-kwantità tal-fuel izda ma tfisser xejn aktar u ma torborx lil ACE Tankers f'xi forma

ta' kuntratt.

Ix-xhud jghid li qabel bdiet il-procedura tat-taghbija tal-fuel, ittiehdu

erba' (4) kampjuni mill-barkun li ssupplixxa l-bastiment – tnejn minn dawn il-

kampjuni inzammu mill-Inginier tal-bastiment u tnejn l-ohra inzammu mill-barkun

ta' Cassar Fuel Ltd.

Ix-xhud jghid li din hija prattika komuni u dan sabiex jekk ikun

hemm xi disputa dwar il-kwalità tal-fuel, kull parti jkollha l-kampjuni li fuqha jista'

manigers teknici tal-bastiment li l-fuel suppliet Malta ma kienx tal-kwalità mistennija

u dan peress li kellu kwantità konsiderevoli ta' ilma, "total sediments, ash content

NSG Overseas Ltd gew informati b'dawn ir-rizultati u

inghataw struzzjonijiet sabiex il-fuel jitnehha minn fuq il-bastiment minghajr

Dwar lit-testjar tal-kampjuni li inzammu mill-bastiment u mis-socjetà

33 Pagna 534 tal-process.

Ir-rizultat ta' dawn il-kampjuni inhareg fit-28 t'Ottubru 2011 fejn ir-rizultat tal-

kampjun mizmum mis-socjetà attrici juri li l-fuel huwa ta' kwalità misthoqqa, filwaqt

li r-rizultat tal-kampjun mizmum mill-bastiment wera li l-kwalità kienet 'il boghod

minn dik misthoqqa.

Ix xhud jispjega li fl-ahhar mill-ahhar Cassar Fuel Ltd qablet li

l-fuel ma kienx ta' kwalità misthoqqa u ghalhekk kien ser isir il-hatt tieghu gewwa

Malta jekk it-temp ikun jippermetti.

It-taghbija li l-bastiment kien ghalih Malta kien

komplut fid-29 t'Ottubru 2011, kien ghalhekk li l-vapur salpa ghal post sigur sakemm

il-kundizzjonijiet tat-temp gew favorevoli sabiex il-procedura tad-debunkering u re-

Henk Schieda’ jghid li fil-31 t'Ottubru 2011, Cassar Fuel

Ltd infurmat lil kulhadd li ma kinitx tista' taghmel l-operazzjoni tad-debunkering

qabel il-bidu tal-gimgha ta' wara minhabba impenji ohra.

Jghid li minhabba l-iskeda

li kienu fuqha huma, gie deciz li jkun ahjar li l-bastiment jibda l-vjagg tieghu lejn

Wara hafna korrispondenza, ix-xhud jghid, li l-partijiet kollha qablu li l-

hatt tal-fuel kellu jsir Ix-Xewkija fit-23 ta' Novembru 2011.

Jghid izda li Cassar Fuel

Ltd f'daqqa wahda bdiet tinsisti li d-debunkering kellha ssir biss gewwa Malta.

li MT Blue Farrugia Cross ma kienx ser ikun vicin Malta ghax-xhur ta' wara, din ma kinitx

Skont ix-xhud, fid-9 ta' Dicembru 2011, il-partijiet

Gibiltà.

Fit-12 ta' Dicembru 2011 kien hemm qbil bejn Alpha Trading SpA bhala l-

venditur u Ace Tankers bhala x-xerrej li l-bastiment kellu jkun suppliet 400 tunnellata

ta' fuel gewwa Gibiltà sabiex jiehu post il-fuel li ma kienx ta' kwalità tajba, liema

fuel kien pjanat li jitnehha wkoll gewwa Gibiltà.

Ix-xhud jikkonferma li d-

debunkering sar f'Gibiltà bejn is-16 u s-17 ta' Dicembru 2011.

Fil-15 ta' Jannar 2018 sar il-kontro-ezami ta' Henk Schieda’.

Gie kjarifikat li huwa

sar jaf bl-involviment ta' Cassar Fuel Ltd fil-mument li saret il-kunsinna tal-fuel.

Jikkonferma li d-dokument li ffirma l-Inginier b'referenza ghal Bunker Delivery Note

34 Pagna 534 tal-process.

35 Pagna 535 tal-process.

hija biss konferma li fuel tghabba fuq il-bastiment.

L-inginier jehtieglu jittimbra d-

dokument, u l-unika timbru li hemm abbord il-bastiment huwa t-timbru tas-sidien tal-

Fir-rigward tal-kampjuni, ix-xhud jghid li huwa ma jafx xi jghidu t-termini

u kundizzjonijiet ta' Cassar Fuel Ltd u dan ghaliex Ace Tankers ma kinitx parti fil-

Dwar jekk kienx hemm ftehim finali fejn id-debunkering kellu jsir huwa

jghid li l-unika arrangament formali kien bejn Ace Tanker u "our contractor party

Cassar and us."36 Jikkonferma li Cassar Fuel qatt ma kien parti fil-ftehim li

B'referenza ghal meta fl-affidavit tieghu

jghid li l-partijiet kollha qablu li l-hatt tal-fuel kellu jsir Ix-Xewkija fit-23 ta'

Novembru 2011, waqt il-kontro-ezami jiccara li l-partijiet huma NSG, Alpha Trading

Xehed ukoll Panaite Formosa Steel, Chief Engineer tal-bastiment MT Blue Farrugia Cross, permezz

t'affidavit ipprezentat fit-18 ta' Mejju 2017.

responabbli mill-magni u makkinarju iehor tal-bastiment hawn imsemmi.

jiftakar li fl-20 t'Ottubru 2011 gew supplieti b'erba' mitt tunnellata karburant.

li ittiehdu kampjuni tal-fuel maghrufin bhala drip sample (cioe mehuda mill-pajp

waqt il-process tat-trasferiment u ghalhekk qabel ma jasal fit-tank tal-bastiment) u

dan skont il-policies interni tal-kumpanija.

Dawn il-kampjuni intbaghtu l-laboratorju

L-arrangamenti sabiex isiru t-testijiet fuq il-kampjuni jsiru mis-sidien

permezz tal-manigers teknici taghhom.

Fotache jghid li qabel ma beda l-process tat-

trasferiment tal-fuel ghal fuq il-bastiment, ittiehdu erba' kampjuni, tnejn inghataw lilu

u tnejn ohra inzammu mill-barkun.

Jispjega li dan isir sabiex jekk ikun hemm xi

ilment dwar il-kwalità tal-fuel, kull parti jkollha zewg kampjuni kull wiehed li

fuqhom jista' jsiru testijiet.37 Jghid li huwa informat li mir-rizultat tal-kampjun hareg

Il-firma li tinstab fuq il-Bunker Delivery Note hija tieghu u t-

timbru huwa tal-bastiment.

Bil-firma tieghu huwa jkun qieghed jikkonferma t-tip ta'

fuel li bih gie mghobbi l-bastiment u l-kwantità.

Jispjega wkoll li bil-firma huwa

qieghed jiehu responsabbiltà tal-kwantità tal-fuel u t-tip.

36 Pagna 615 tal-process.

37 Il-Qorti tinnota li r-rizultati li huwa pprezenta f'pagna 597 tal-process jindikaw li l-kampjuni ttiehdu l- laboratorju Inspectorate fis-6 ta' Dicembru 2011 u t-testijiet saru bejn is-6 u 7 ta' Dicembru.

Fis-26 ta' Marzu 2018 xehed in kontro-ezami Panaite Formosa Steel.

Jikkjarifika li l-

policies interni li kien qieghed jirreferri ghalihom huma tal-kumpanija Bernhard

Bowey li huwa ma kienx jaf dwar il-fatt li kien ir-rizultat tal-

kampjun fil-pussess

li huwa applikabbli u mhux dak mehud

Jispjega li meta jiffirma l-BDN huwa

jkun qieghed jikkonferma biss il-kwantità u mhux il-kwalità ghaliex dak ma jistax jigi

vverifikat dak il-hin.

Jikkonferma li l-kwantità tal-fuel kienet tajba.

Dwar l-erba' kampjuni li ttiehdu, in

sar Malta, il-kampjun ittiehed mit-tankijiet tal-bastiment – "in this time, between

facilitajiet sabiex l-ilma jkun jista' jintehha, ix-xhud iwiegeb li iva, jghid li s-surveyor

li gie jiehu l-kampjuni battal it-tankijiet mill-ilma izda wiehed battlu aktar mill-iehor.

Jispjega li t-tankijiet huma maghmra b'sistema fejn jigu msahhna u l-ilma jevapora,

izda din is-sistema ma tistax tintuza meta jkun hemm hafna ilma.

Hemm ukoll il-

possibilità li jithalla l-fuel joqghod u l-ilma jissepara minn mal-fuel izda dan il-

38 Pagna 587 tal-process.

39 Pagna 645 tal-process.

40 Pagna 649 tal-process.

41 Pagna 652 tal-process.

process jiehu hafna hin.

Jghid ukoll li jekk il-fuel b'kontenut gholi ta' ilma jghaddi

mis-sistema tal-bastiment, dan jikkawza hsara lis-sistema.

Jghid ukoll li l-livell gholi

ta' sodium fl-ilma juri li l-ilma kien dak ilma bahar.

Jekk dan l-ilma jghaddi mill-

makkinarju tal-bastiment, jigi kkawzat hafna problemi teknici.

xhud jikkonferma li l-ahjar rizultat huwa dak li johrog mill-kampjun mehud mill-pajp

waqt li kien qieghed isir it-trasferiment (manifold) ghaliex dak huwa strettament il-

fuel li gie trasferit.

In segwietu ghal kontro-ezami ta' Henk Schieda’, Sarah Griffin ipprezentat

affidavit iehor fejn fih tinsisti li "ma kien hemm l-ebda ftehim li d-debunkering tal-

fuel oil in kwistjoni kellu jsir gewwa Ix-Xewkija, anzi kif jikkonferma l-imsemmi

Henricus Schieda’ fil-paragrafu 24 mill-affidavit tieghu tas-27 ta' Frar 2017, Cassar

Fuels Limited kienet qieghda tinsisti li d-debunkering isir gewwa Malta u meta

eventwalment dak id-debunkering sar gewwa Gibiltà, l-ebda ftehim ma kien intlahaq

ma' Cassar Fuels Limited, kif jikkonferma wkoll l-istess Henricus Schieda’ fil-

Fil-fatt, Cassar Fuels Limited kellha kull dritt li

tinsisti li d-debunkering isir fejn tindika hija li kellu jsir u dana skond l-artikolu 2.3

Provi dokumentarji inkluz korrispondenza elettronika

Mar-risposta guramentata giet ipprezentata kopja tal-konferma minn Cassar Fuel Ltd

datata 14 t'Ottubru 2011 li maghha kien hemm it-termini u kundizzjonijiet.

L-ewwel

kundizzjoni hija li l-pagament ghandu jsir fi zmien tletin gurnata mill-konsenja.

Jekk

dan ma jsirx ghandu jithallas l-imghax bir-rata ta' tmienja fil-mija mill-ghada li l-

pagament sar dovut sad-data tal-pagament kollu.

Jekk il-hlas ma jsirx, is-socjetà

attrici tirriserva d-dritt li taghmel kuntatt mas-sidien tal-bastiment ghall-bilanc jew il-

Ai termini ta' dawn it-termini u kundizzjonijiet, il-kampjuni

ghandhom jittiehdu bil-metodu ta' continuous drip mill-manifold.

Ghandha ssir

verifika tal-kwantità u li l-kampjuni ghandhom ikunu issigilatti.

Rigward il-Bunker

42 Pagna 621 tal-process.

Giet ipprezentata wkoll dik imsejha bhala Bunker Delivery Note (BDN).

qbil li fl-20 t'Ottubru 2011 gie trasferit l-ammont ta' 400 tunnellata fuel.

Fost il-

kundizzjonijiet hemm imnizzla wiehed isib il-kundizzjoni li "all Deliveries are

SALE."45 L-Inginier iffirma dan id-dokument fejn bis-sahha taghha "I confirm to have

Is-socjetà Alpha Trading fil-25 t'Ottubru 2012 ipprezentat it-termini u kundizzjonijiet

generali tas-socjetà Cassar Fuel.

Ta' interess partikolari huwa l-artikolu 2.3 li

jissemma mix-xhieda hawn fuq kwotati b'mod ripetut:

43 Pagna 8 tal-process.

45 Pagna 9 tal-process.

Dawn it-termini u kundizzjonijiet jipprovdu wkoll li "Legal title to the Marine Fuel

Permezz ta' nota tas-socjetà attrici pprezentata fit-28 ta' Mejju 2014 gie pprezentat

rapport meteorologiku ghal jiem bejn is-27 t'Ottubru 2011 u 8 ta' Novembru 2011.

Fid-29 t'Ottubru tal-imsemmija sena r-rih kien bejn forza 4 u forza 5 u fit-30 t'Ottubru

varja bejn forza 5 u forza 6.

Mal-affidavit ta' Lorenzi Baldacchino gie anness il-ftehim li Alpha Trading dahlet ma'

Fost il-kundizzjonijiet hemm is-segwenti

47 Pagna 92 tal-process.

48 Pagna 93 tal-process.

49 Pagna 410 tal-process.

Dawn il-klawzoli flimkien ma' ohrajn jorbtu sakemm ma jigux espressament rigettati

bil-miktub mill-kompratur.

It-termini u kundizzjonijiet generali tas-socjetà Alpha

data 16 ta' Dicembru 2011 mahruga minn Vemaoil Company Limited u fejn il-port

indikat huwa ta' Gibiltà.

Din l-ircevuta, ghalkemm m'hijiex cara, il-Qorti tiddeduci

s-segwenti:

Fil-mori tal-kawza il-partijiet ipprezentaw numru konsiderevoli ta' korrispondenza

Ikun xieraq li dawn jinghataw il-piz mehtiega u ghalhekk din il-Qorti sejra

taghmel elenku tal-korrispondenza li intbaghtet u x'jirrizulta mill-istess:

Cees Morter ghas-socjetà Ace Tankers informa lil North Sea Group bir-rizultati

tal-analizi tal-kampjuni u ordna li l-fuel kollu li kien abbord ghandu jinhatt.

korrispondenza ohra mibghuta minn Mariusz Grech Ellul, ghall-kumpanija Bernhard

Vancell il-korrispondenza kienet tikkonsisti fir-

rapport mahrug mil-laboratorju wara li saru t-testijiet necessarji fuq il-kampjun

mehud waqt il-bunkering.

50 Fix-xhieda su-kwotati d-data tad-debunkering giet indikata bhala 16 u 17 ta' Dicembru 2011.

51 Pagna 350 tal-process.

water."52 L-ordni moghtija mill-persuna teknika kienet li ghandu jinhatt il-fuel.

din il-korrispondenza jidher, li l-kumpanija li tiehu hsieb l-immanigjar tekniku tal-

bastiment, uriet li jekk ser ikun hemm kontestazzjoni ta' dan ir-rizultat allura ghandu

jigi analizzat ukoll il-kampjun tas-socjetà attrici.

L-imsemmija ordni inghatat wara li

In oltre, anness ma' din il-korrispondenza kien hemm ukoll ir-rapport li inhareg mil-

Dan ir-rapport jelenka fih ukoll rakkomandazzjonijiet ta'

Ir-rapport jipprovdi wkoll informazzjoni dwar il-hsarat li jistghu jigu

kkawzati mill-kwantità gholja ta' ilma, irmied u l-elementi l-ohra li jinsabu fil-fuel.

L-analizi fuq il-kampjun mizmum mis-socjetà attrici u dak mizmum mill-bastiment

sar minn Inspectorate Malta Ltd fit-28 t'Ottubru 2011.

Mir-rizultat hareg li filwaqt li

l-kampjun li kien fil-pussess tas-socjetà attrici kellu livell ta' ilma ta' 0.3%, cioe skont

l-ispecifikazzjonijiet mehtiega, il-kampjun li kien fil-pussess tal-bastiment indika li

18% kien ilma, ferm 'il boghod mill-ispecifikazzjonijiet mehtiega.

Dawn ir-rizultati

wasslu sabiex ikun hemm skambju bejn Alpha Trading u Cassar Fuel dwar x'ghandu

Gargiulo allega li l-kampjun tas-socjetà attrici kien wiehed falz.

Talab lil Cassar

52 Pagna 124 tal-process.

54 Pagna 126 tal-process.

55 Pagna 332 tal-process.

product."56 Izda jghid li fic-cirkostanzi, Cassar Fuel kienet lesta li tghin xorta u

informatu li kienu lesti jixtru l-hazna lura minn ghandhom u talbu jaghtih l-ahjar

offerta sabiex jipprocedu.

Is-Sur Shawish jinforma lil Mukhtar Ali li fil-fehma tieghu l-ahjar soluzzjoni hija li

jinhatt il-fuel ta' kwalità inferjuri u jerga jitghabba b'karburant gdid ta' kwalità tajba.

Darren Mukhtar Ali qabel ma' din is-soluzzjoni, izda l-unika problema kien it-temp

hazin li kien hawn Malta u "tight Schedule we have"57.

l-arrangamenti isiru minghajr dewmien.

problem is solved" u li ghandhom jergghu jitkellmu t-Tnejn sabiex isiru l-

arrangamenti ghall-imsemmija hatt u tghabbija.

Ghal din l-ahhar korrispondenza

bghatt Henk Schieda’, ghas-socjetà Ace Tankers, fejn informahom li "off loading

Kien ghalhekk li talab li l-imsemmija

procedura ghandha issir dak inhar stess, is-Sibt jew l-aktar tard il-Hadd.

Marmara irrisponda li ser jaghmlu mill-ahjar li jistghu izda m'hemm l-ebda garanzija.

Jghidlu li l-problema principali huwa t-temp, xi haga li hadd m'ghandu kontroll fuqu.

Tankers u lil North Sea Group jitolbu ghall-aggornament.

Ghal wiehed minn dawn l-

emails irrisponda Henk Schieda’ ghal Ace Tankers fejn informah li minn dak li jaf

pressjoni min-naha tieghu sabiex jigi evitat aktar dewmien.

In segwietu ghal din il-

56 Pagna 150 tal-process.

57 Pagna 101 tal-process.

58 Pagna 135 – 134 tal-process.

59 Pagna 144 tal-process.

Ghal din il-

korrispondenza irrisponda Karl Briffa Dimech fejn qal li bhala agenti ser ikomplu jaghmlu l-

pressjoni fuq Cassar Fuel sabiex jaghmlu l-procedura mehtiega b'dewmien mill-

anqas.

Henk Schieda’ jghid lil Karl Briffa Dimech li gie informat minn Cassar Fuel li t-temp hazin

ser jibqa' sa nhar il-Hamis u saqsa jekk dan huwiex minnu.

Giampaolo Shawish jinforma lill-partijiet koncernati li l-bastiment ghandu jitlaq

minn Malta sa l-aktar tard it-Tnejn filghaxija altrimenti titlef il-laycan fil-port li jmiss

b'konsegwenza li jintilef ukoll il-vjagg.

Talab lill-agenti kif ukoll lil Cassar Fuel Ltd

jghidu jekk id-debunkering u l-bunkering jistax isir gewwa l-port.

31 t'Ottubru 2011

Karl Briffa Dimech informa lill-partijiet koncernati li Malta kien ghad hawn temp hazin u li

jaghmlu impossibbli li jsir il-hatt u tghabbija mill-gdid tal-fuel.

saqsa jekk huwiex possibbli li l-bastiment jidhol fil-port u jsir il-hatt u tghabbija

Vincent Mennie ghal North Sea Group saqsa jekk debunkering jistax issir "by

Psaila Valletta talab konferma jekk il-bastiment bediex triqtu.

l-bastiment kien ghadu barra l-port jistenna struzzjonijiet.

Alpha Trading talab ghal aggornament u Sarah Griffin informatu li t-temp kien ghadu

In segwietu ghal din

il-korrispondenza Fabre

talab ghas-segwenti

informazzjoni minghand Cassar Fuel:

60 Pagna 362 tal-process.

61 Pagna 320 tal-process.

62 Pagna 319 tal-process.

Sarah Griffin informat lil Vincent Mennie li hija pproponiet lil Alpha Trading li l-

bastiment ikompli fir-rotta tieghu imbaghad jerga' jigi Malta ghal hatt u tghabbija.

Fuel kienet qieghda tikkunsidra li taghmel id-debunkering u rebunkering gewwa

Fleur-de-Lys, Birkirkara, Gibiltà jew Ix-Xewkija.

Jghidlu wkoll li minghajr ma jikkommettu

mis-socjetà Alpha Trading ukoll fejn qallu li sar jaf minghand is-sidien li l-bastiment

ser ikollu bzonn bunker u debunker gewwa Fleur-de-Lys, Birkirkara fit-2 ta' Novembru u saqsa

jekk huwiex possibbli li dan jigi garantit.

Sarah ghas-socjeta attrici irrispondiet li

Jacopo jirrispondi li l-bastiment ser jasal Fleur-de-Lys, Birkirkara fit-2 ta' Novembru wara

Jghidilha wkoll li l-Agenti huma Alfaship.

Jinformaha wkoll li "CEPSA

tghidlu li l-arrangament ghad-debunker ser jaghmluh huma u ghandhom ihallu barra

lil CEPSA.

Is-Sur Pigliapochi jistaqsi lil Sarah Griffin jekk hijiex tikkonferma li

bunkering u debunkering sejjer isir f'Barcellona fit-2 ta' Novembru wara nofsinhar u

fit-3 ta' Novembru filghodu kmieni.

Risposta ghal din il-korrispondenza, jekk kien

63 Pagna 317 tal-process.

65 Pagna 138 tal-process 66 ibid.

67 Pagna 139 tal-process.

hemm, ma gietx ipprezentata.

F'korrispondenza aktar tard (xi 20 min wara) jinforma

Fleur-de-Lys, Birkirkara sabiex il-bastiment jitghabba bi fuel.

Jitlobha sabiex min-naha taghhom

tinformah kif, fejn u meta ser ikun hemm l-arrangamenti ghad-debunkering.

1 ta' Novembru 2011

Giampaolo Shawish, lil North Sea Group u lil Cassar Fuel li t-temp dik l-ghodwa

kien ghadu hazin sabiex isir id-debunkering u rebunkering.

irrisponda lis-Sur Magro fejn informah li peress li l-bastiment kien sejjer jispicca

minghajr fuel, ma kellhomx alternattiva ohra ghajr jaghtu struzzjoni lil vapur sabiex

jipprocedi lejn Fleur-de-Lys, Birkirkara il-lejl ta' qabel.

30 ta' Novembru 2011

Mennie saqsa lil Kuypers jekk Blue Rose kienx ser jghaddi minn Malta ghal vjagg li

Fl-istess korrispondenza Mennie informa lil Psaila Valletta, li jekk dan mhux il-kaz,

jista' jigi accettat li Cassar Fuel ma tistax tiehu hsieb il-hatt tal-fuel x'imkien iehor

barra Malta izda Cassar ghandhom jaghmlu tajjeb ghall-ispejjez kollha relatati.

Gargulio gie mitlub jorganizza id-debunkering f'port konvenjenti u bl-aktar mod

wara ma kienx ghadu gie fiss.

Però jghid li malli l-hatt ikun komplut, il-bastiment

kien ser jiehu triqtu lejn Gibiltà, fejn ser jghaddi minn Ix-Xewkija, ghal ordnijiet.

Jghidlu wkoll jekk il-vjagg li jmiss ser jiehdu vicin Malta ghadu mhux maghruf.

2 ta' Dicembru 2011

Sarah Griffin tikkonferma li huma responsabbli

B'korrispondenza mibghuta aktar tard fil-gurnata minn Sarah Griffin, gie ccarat

x'kienet l-intenzjoni ta' Cassar Fuels u cioe li kienu qed jaqblu li sabiex tissolva l-

kwistjoni ta' bejniethom ghandu jinhatt il-fuel minn fuq il-bastiment gewwa Malta.

Peress li joperaw minn Malta, ikun aktar facli li din ssir hawn.

qieghda tistenna informazzjoni dwar meta l-bastiment ser ikun disponibbli sabiex jigi

pjanat id-debunkering.

etc."69 Ghal din il-korrispondenza rrisponda Fabre fejn fost ohrajn qal hekk:

6 ta' Dicembru 2011

Gargulio talab ghall-aggornament dwar ir-rapport u fejn kien jinstab il-bastiment.

Kuypers irrisponda li John Francis kien inkarigat sabiex isir survey minn Inspectorate.

Jinfurmah ukoll li l-bastiment kien ghadu kif telaq minn Lome fi triqtu lejn Gibiltà

fejn ser ikun qieghed jistenna ordnijiet dwar il-hatt tal-fuel.

68 Pagna 341 tal-process.

69 Pagna 140 tal-process.

70 Pagna 344 tal-process.

71 Pagna 346 tal-process.

9 ta' Dicembru 2011

F'korrispondenza mibghuta minn Giampaoli Shawish lil CEO Darren Mukhtar Ali u lil

Darren Mukhtar Ali ghazel li jirrispondi ghal din il-korrispondenza billi baghat lil Ace

Tankers C.V. u mhux lil Giampaolo Shawish.

lura izda Malta u dan ghandu jinftiehem ghaliex huwa aktar facli ghalihom li din l-

operazzjoni ssir gewwa Malta.

Cees Kuypers ghal Ace Tankers irrisponda

Fuel Limited li provdiet il-fuel, ir-relazzjoni taghhom hija ma' North Sea Group u

Darren Mukhtar Ali rrisponda billi rringrazzjah li fehem il-posizzjoni ta' Cassar Fuel u

li ma kienu jsibu l-ebda problema li jinhatt il-fuel Malta.

Ghal din ir-raguni talbu

jinfurmah meta l-bastiment kien ser ikun Malta sabiex tigi organizzata l-procedura

12 ta' Dicembru 2011

72 Pagna 162 tal-process.

73 Pagna 161 tal-process.

kjarifika li huma qatt ma qalu li qeghdin jaqblu li debunkering isir Malta.

Dak li intqal

huwa li meta l-bastiment jghaddi minn Malta jew ikun Malta, kienu lesti jikkunsidraw

Jinfurmah li l-bastiment huwa kummercjalment

immexxi minn terzi u ghalhekk m'humiex f'pozizzjoni li jinfluwixxu fejn isir il-

Jghidlu wkoll li hemm urgenza sabiex il-fuel ta' kwalità inferjuri jitnehha.

Il-bastiment kien inghata ordnijiet sabiex ibahhar lejn Gibiltà minghajr ebda ordni

ohra fil-prezent.

Jerga jfakkru li r-relazzjoni kuntrattwali taghhom hija ma' North Sea

Group u Alpha Trading u ghalhekk ma jridux jinterferixxu fi kwistjonijiet bejnhom u

bejn Cassar Fuel Ltd.

Marmara min-naha tieghu jerga jirringrazzjah li ma jsibu l-ebda

probelma li hatt tal-fuel isir Malta.

Talbu sabiex jistennew sakemm il-bastiment ikun

Sarah Griffin talbet ghal informazzjoni dwar korrispondenza li kienet baghtet fid-19

fil-vicinanzi ta' Malta.

3 ta' Jannar 2012

ta' Dicembru.75

4 ta' Jannar 2012

Bernice Everson (Accounts Dept.) ghan-nom tas-socjetà attrici informat lil Gianpaolo

(ghas-socjetà Alpha Trading) li huma mitluba jhallsu minghajr aktar dewmien u sa

hija ta' $233,308.60.

$266,000, nieqes l-ammont ta' ilma li kien hemm fil-fuel cioe 49.16mts x $665 =

75 Kopja tal-korrispondenza tad-19 ta' Dicembru 2011 ma gietx ipprezentata.

ta' Dicembru f'Gibiltà.

Ghal din l-email irrispondiet Sarah Griffin (Sales Dept.) fejn informatu li huma qatt

ma rrikonoxxew li jsir debunkering gewwa Gibiltà u ghalhekk il-prodott ghadu

proprjetà ta' Cassar Fuel.

Jerga' jirrispondi Giampaolo Shawish jirreferiha ghall-korrispondenza datata 13 ta'

Dicembru, 31 t'Ottubru u 12 ta' Dicembru li jghidilha li baqghu ma gewx imwiegba.

Min-naha taghha Sarah Griffin terga tghidlu li fl-ewwel lok il-prodott qatt ma kien

ikkunsidrat bhala hama, fit-tieni lok, Cassar Fuel qatt m'awtorizzat li l-prodott

jinbiegh bhala hama u dan peress li sa dik il-gurnata, il-prodott kien ghadu jappartjeni

lil Cassar Fuel.

Giampaolo ftit minuti wara jirrispondiha u jghidilha li l-messaggi

taghhom kienu cari u li ghalhekk il-kwistjoni hija definittivament maghluqa.

Cassar tirrispondih bis-segwenti:

Dak inhar wara nofsinhar, Dr. Matthew Cardona Scerri l-avukat tas-socjeta' attrici baghat fuq

dan l-ahhar email lil Ace Tankers u North Sea Group jinfurmahom li kienu taw

struzzjonijiet lill-avukat gewwa Slovenja sabiex jinhareg mandat ta' qbid fuq il-

76 Pagna 17 tal-process.

Cees Morter irrisponda ghal Ace Tankers u spjega li m'hemm l-ebda relazzjoni

kuntrattwali bejnhom u dan peress li huma xtraw minghad Alpha Trading.

Jekk Alpha

Trading naqset milli thallas mela l-ilment ghandu jigi ndirizzat lilhom.

wkoll li m'huma ser ihallsu l-ebda ammont mitlub, apparti l-fatt li l-ammont ma

jirrapprezentax il-valur tal-fuel suppliet.

Jghid ukoll li l-fuel ma kienx tal-kwalità

mehtiega tant li l-fuel ma setghax jigi uzatt, altrimenti kien jigi kkawzat hsarat fil-

magna f'ammont hafna aktar mis-somma mitluba.

L-unika rimedju li kellhom kien li

jhottu l-fuel gewwa Gibiltà u dan taht l-istruzzjonijiet ta' Alpha Trading.

Irrisponda wkoll Giampaolo Shawish ghall-email mibghuta minn Dr. Cardona Scerri u dan

irrispondih billi ghamel referenza ghall-korrispondenza mibghuta minn Stephen

Griffin ghan-nom tas-socjeta attrici fil-31 t'Ottubru 2011 fejn kien infurmah li Cassar

Fuel kienet qieghed tikkunsidra li taghmel id-debunkering u rebunkering gewwa

Fleur-de-Lys, Birkirkara, Gibiltà jew Ix-Xewkija.

Cassar kien qal ukoll li minghajr ma jikkommettu

5 ta' Jannar 2012

Ikkunsidrat,

L-Azzjoni Attrici.

77 Pagna 12 tal-process.

L-azzjoni odjerna tirrigwarda kuntratt ta' bejgh – bi precizjoni kuntratt ta' bejgh

pactum riservati dominii78, ghal ragunijiet spjegati aktar 'l quddiem - fejn il-kunsinna

tal-karburant saret mis-socjeta attrici izda l-hlas ma sehhx mis-socjetà konvenuta

minhabba li l-kunsinna ma kinitx ta' kwalità kif pattwit.

Is-socjetà konvenuta

ghamlet l-arrangamenti sabiex isir il-hatt tal-istess karburant.

Il-kuntratt ta' Bejgh.

L-Artikolu 1346 tal-Kodici Civili jipprovdi li "Il-bejgħ hu kuntratt li bih waħda mill-

partijiet tintrabat li tagħti ħaġa lill-oħra bi prezz li din il-parti l-oħra tintrabat li tħallas

lilha."

Ghalhekk il-bejjiegh jobbliga ruhu li jikkonsenja l-haga, ix-xerrej jobbliga ruhu

li jhallas il-prezz miftiehem.

Fir-rigward tal-konsenja, Artikolu 1378 tal-Kodici Civili jipprovdi li "1l-bejjiegħ

għandu fuq kollox żewġ obbligi, jiġifieri, li jikkunsinna, u li jiggarantixxi l-ħaġa

mibjugħa."

Fir-rigward tal-hlas, issir referenza ghall-Artikolu 1146 tal-Kodici Civili fejn

jipprovdi li "Ħlas ifisser l-esekuzzjoni tal-obbligazzjoni sew jekk l-oġġett tal-

obbligazzjoni jkun li tingħata xi ħaġa sew jekk ikun li tiġi magħmula xi ħaġa".

regola generali hija li "[m]eta ż-żmien u l-lok tal-ħlas tal-prezz ma jiġux miftiehma

fil-kuntratt, ix-xerrej għandu jħallas fiż-żmien u fil-lok tal-kunsinna tal-ħaġa."79

Isegwi ghalhekk illi l-bejjiegh u x-xerrej jistghu jaqblu li l-hlas u l-kunsinna ma jsirux

fl-istess mument kif fil-fatt kien il-kaz li ta lok ghall-kawza odjerna.

Gara li fl-14 ta' Ottubru 2011 is-socjetà attrici accettat li tforni 400 tunnellata

karburant lill-bastimnet Blue Rose ghall-prezz ta' $665 kull tunnellata li min-naha

taghha s-socjetà konvenuta qablet li thallas il-prezz miftiehem fi zmien tletin gurnata

mill-kunsinna.

78 Mhux fis-sens ta' hire-purchase.

Ta' min josserva li fil-kaz odjern is-socjetà kreditrici qieghda tagixxi bhala physical

supplier li fil-qasam tal-bunkering hija definita mill-International Maritime

L-

aktar vicin li wiehed jista' jasal ghall-irwol ta' physical supplier taht il-ligi Maltija,

proprju fl-Avviz Legali 1 tal-468302 hija dik ta' "operatur tal-bunkering" cioe

"persuna jew korp ġuridiku [...] li jkunu liċenzjati [...] biex iqassmu, ibiegħu,

jesportaw jew b'xi mod ieħor jiddisponu minn bunkers, jew għal xi attività relatata

oħra, kemm jekk dik il-persuna jew korp ġuridiku jkunu jew ma jkunux il-parti li tkun

fiżikament tittrasporta jew twassal dawk il-bunkers lill-bastiment".

is-socjetà debitrici, Alpha Trading SpA hija trader, definita bhala socjetà li tixtri

M'huwiex ikkontestat li l-venditur hija s-socjetà Cassar Fuel Ltd u x-xerrej hija s-

socjetà Alpha Trading Ltd u dan nonostante l-fatt li tal-ahhar ma haditx il-pussess

fiziku tal-oggett mibjugh lilha.

Din il-Qorti tqis ukoll li mid-dokumenti li gew

ipprezentati, is-socjetà konvenuta dejjem giet diskritta bhala Buyer minghajr referenza

ghal ebda xerrej iehor.

Ghaldaqstant, l-obbligu tas-socjetà attrici, bhala physical

supplier, kien li tikkunsinna l-bunkers83 mibjugh.

Min-naha l-ohra, is-socjetà

konvenuta kienet obbligata li thallas ghal 400 tunnellata ta' bunkers.

Filwaqt li Cassar

Fuel Ltd onorat l-obbligu taghha li taghmel il-kunsinna fil-gurnata u l-hin miftiehem,

is-socjetà konvenuta ma hallsitx il-prezz relattiv fi zmien tletin gurnata mill-kunsinna

Is-socjeta' konvenuta teccepixxi illi hija ma hiex tenuta thallas

81 Regolamenti dwar bastimenti ta' taghbijiet perikoluzi, termini u facilitajiet marittimi u bunkering, L.S. 499.12.

83 "Bunkers tfisser kull marine grade fuel oil mhux volatili użat bħala fuel għal bastiment jew il-makkinarju tiegħu u tinkludi żejt lubrikanti" - Regolamenti dwar bastimenti ta' taghbijiet perikoluzi, termini u facilitajiet marittimi u bunkering, L.S. 499.12.

ghall-fuel konsenjat peress li dak konsenjat "ma kienx tal-kwalita' pattwita billi ma

Il-kwalità pattwita.

Ghalhekk meta x-xerrej jehtieg kwalità partikolari tal-mobbli87 li jrid jixtri huwa

Irrizulta li dan ghamlitu s-socjetà konvenuta, fejn

talbet li l-400 tunellata karburant ghandu jkun tal-kwalità maghrufa bhala IFO 380

CST, li proprju taqa taht il-kappa tal-istandards ISO 821788.

Min-naha taghha, is-

socjetà attrici accettat l-ordni u qablet bis-sahha tal-ittra ta' konferma datata 14

t'Ottubru 201189 li tissupplixxi l-bastiment MT Blue Rose b'dik l-imsemmija

kwantita' u kwalità.

In tema legali ssir referenza ghall-Artikolu 1390 tal-Kodici Civili li jipprovdi li

"[j]ekk il-ħaġa li l-bejjiegħ iġib biex jikkunsinna ma tkunx tal-kwalità mwiegħda, jew

ma tkunx bħall-kampjun li fuqu l-bejgħ ikun sar, ix-xerrej jista' jagħżel jew li jirrifjuta

l-ħaġa u jitlob id-danni, jew li jircievi l-ħaġa bi prezz anqas fuq stima ta' periti."

84 Pagna 109 85 Arbitru marittimu 86 Pagna 18.

87 Ghalkemm il-Kodici Civili ma taghmel l-ebda referenza specifika ghal karburant jew zejt, facilment wiehed jasal biex jikkonkludi li huwa mobbli mill-qari tal-Artikolu 312 li jaqra hekk: "Il-ħwejjeġ kollha, bil-ħajja jew bla ħajja, illi, mingħajr ma titbiddel is-sustanza tagħhom, jistgħu jmorru waħidhom jew jinġarru minn banda għal oħra, huma mobbli minnhom infishom, ukoll jekk dawk il-ħwejjeġ ikunu jagħmlu flimkien kollezzjoni jew stock ta' kummerċ." 88 https://www.spglobal.com/platts/plattscontent/_assets/_files/en/our-methodology/methodology- specifications/global-bunker-fuels.pdf 89 Pagna 7 tal-process.

sentenza Carmelo Elmostrati vs. Nazzareno Chetcuti Saydon, deciza fil-21 ta' Gunju 1943,

il-Qorti tal-Appell Kummercjali irritjena li "l-ewwel obbligazzjoni tal-venditur hu li

ghandu jaghti l-haga skond il-kwalità miftiehma u f'kondizzjoni li kienet waqt il-

bejgh, u presumibilment fi stat tajjeb."90

Fil-linji gwida mahruga mill-International Maritime Organisation intitolati Best

Fil-kawza odjerna fil-Bunker Delivery Note datata 20 t'Ottubru 2011 gie indikat92

is-segwenti mis-socjetà attrici:

Is-socjeta' attrici ma resqet l-ebda prova dwar b'liema mod waslet ghall-persentaggi

hemm indikati rigwardanti il-livell tal-ilma u l-livell ta' sulpher fil-fuel suppliet

indikati fil-Bunker Delivery Note rilaxxjata fl-20 ta' Ottubru 2011 fl-istess jum tal-

Jekk dawk ic-cifri ghandhom mill-verita' wiehed jista' biss jipprezumi li

90 Kif kwotata fis-sentenza fl-ismijiet Alfred Trapani Maggi vs. Jupiter Co. Ltd deciza mill-Qorti tal-Appell (sede Inferjuri) fid-19 ta' Mejju 2009.

92 Pagna 9 tal-process.

it-test sar qabel il-konsenja.

Min ghamel tali test u b'liema mod, is-socjeta' attrici ma

resqet l-ebda prova fir-rigward.

Il-Qorti taghmel referenza ghar-Regolament 18 (6) tal-Annex VI tal-Konvenzjoni

evidenti kif ukoll logiku illi l-ahjar metodu sabiex wiehed jakkwista kampjun

rapprezentattiv tal-karburant konsenjat huwa billi jittiehed permezz tal-metodu

maghruf bhala drip sample.94 Uhud mix-xhieda fuq imsemmija, spjegaw li l-kampjun

fil-fatt ittiehed mill-manifold u r-raguni wara dan kien sabiex jiksbu rizultati

rapprezentattivi tal-karburant li ghadda fil-bastiment MT Blue Rose mis-socjetà

kkonsenjat fuq il-bastiment, imbaghad l-oneru dwar il-kwalita' ta' dak konsenjat jaqa'

fuq ix-xerrej:

Sar analizi fuq id-diversi kampjuni li ingabru waqt il-bunkering u mill-maggoranza

tar-rizultati intwera li l-karburant kien fih, fost elementi ohra, kwantità gholja ta' ilma

Is-socjetà konvenuta tinsisti li b'dawn l-inkonsistenzi kollha, il-karburant

Fil-kaz odjern ma kienx hemm kondizzjoni ta' din ix-xorta.

Ghalhekk ma hemm l-

ebda impediment legali li l-Qorti tinvesti l-allegazzjoni li l-karburant konsenjat ma

kienx tal-kwalita' pattwita.

Is-socjetà konvenuta tillamenta fil-fatt li l-karburant mhux

biss kien off-sepc izda ma setax jigi ppurifikat u uzat minghajr ma ssir hsara lill-magni

tal-vapur stante il-livell gholi tal-ilma fil-karburant konsenjat, apparti elementi ohra li

nstabu bit-testijiet li saru.

Gie spjegat minn Eley D u Burak S fix-xoghol taghhom Fuel Oil - Changes,

96 Leon Ferrelli et al, "Bunker Quality Claims in 2020 – Issues to consider – Part 2", artikolu ppubblikat fl-10 ta' Frar 2020 - https://www.clydeco.com/en/insights/2020/02/bunker-quality-claims-in-2020-issues-to-consider- p access f'din il-pagna sar fis-26 t'Awwissu 2020.

Ghalkemm is-socjetà attrici ma kinitx lesta li tilqa' r-rizultati tal-analizi maghmula

fuq il-kampjuni li kienu fil-pussess tal-bastiment, is-socjetà attrici, ghal ragunijiet ta'

kummerc li kellha mas-socjetà konvenuta98, qablet li l-kwalità tal-karburant suppliet

kien off-spec u li kienet lesta li tiehu lura il-karburant kollu konsenjat.

Fil-fatt irrizulta

wkoll li barra kontenut gholi ta' ilma [12.2% meta l-massimu accettabbli m'ghandux

jeccedi 0.50%); il-karburant konsenjat kellu wkoll kontenut gholi ta' sediments

[0.20% meta l-massimuk accettabbli m'ghandux jeccedi 0.10%]; kellu kontenut gholi

ta' ash [0.24% meta l-massimu accettabbli huwa ta' 0.15%] kif ukoll "high sodium

Konsegwentement il-Qorti qed tiddeciedi illi s-socjetà attrici naqset milli tonora l-

obbligu taghha li tissupplixxi karburant ta' kwalità pattwita.

Il-Qorti qeghda ghalhekk

tikkonkludi u tiddeciedi illi il-karburant konsenjat ma kienx tal-kwalita' pattwita' li fit-

terminologija tal-bunkering jissejjah off-spec u li ghalhekk is-socjeta' konvenuta

kellha kull dritt tirrifjutah kif fil-fatt ghamlet.

Huwa minnu li s-socjeta' attrici accettat li tiehu l-karburant off-spec lura u tissupplixxi

karburant on-spec presumibilment bl-istess prezz pattiwt; izda hwan fejn il-kwistjoni

ikkomplikat ruhha.

98 Kif jirrizulta mix-xhieda ta' Darren Mukhtar Ali.

Fejn kellu jsir il-hatt

Huwa pacifiku illi una volta irrizulta li l-karburant ma kienx tal-kwalita' pattwita l-

obbligu tas-socjetà konvenuta fic-cirkostanzi kien li timminimiza d-danni; min-naha

l-ohra l-obbligu tas-socjetà attrici f'tali cirkostanzi kien li thott lura l-karburant.

l-obbligi gew dedotti mis-socjetà attrici stess fit-termini u kundizzjonijiet minnha

Fit-28 t'Ottubru 2011, il-jum tal-Gimgha, is-socjeta' attrici informat lis-socjetà

konvenuta li l-fuel kien sejjer jinhatt minnha izda l-istess socjeta' attrici informat li

kellhom jergghu jitkellmu it-Tnejn 31 t'Ottubru 2011 sabiex isiru l-arrangamenti

Darren Mukhtar Ali, ghas-socjetà attrici informa lis-socjetà konvenuta li l-

problemi fir-rigward kienu (1) it-temp hazin u (2) skeda mimlija li s-socjetà attrici

Rapprezentant tas-socjetà Ace Tankers, il-kumpanija li kienet tiehu hsieb l-

operazzjoni kummercjali tal-bastiment MT Blue Rose, informat lil Darren Mukhtar Ali,

li debunkering kellu jsir is-Sibt jew il-Hadd, però s-Sur Mukhtar Ali, ghas-socjetà attrici

rrisponda li ser jaghmlu li jistghu izda it-temp iholl u jorbot kollox.

Sa dan il-punt is-

socjetà attrici ma pprovdiet l-ebda soluzzjoni sabiex il-hatt isir fi tmiem il-gimgha u

Mhux talli hekk, talli wkoll naqset milli zzomm

kommunikazzjoni mal-partijiet koncernati (u naqset milli tirrispondi d-diversi

messaggi elettronici li intbghatu kemm mis-socjetà konvenuta kif ukoll mis-socjetà

Ace Tankers) nonostante li tat il-kelma taghha li ser taghmel l-almu taghha sabiex id-

debunkering isir fil-granet proposti minn Ace Tankers.

Sabiex jigu minimizatti d-danni u l-hatt isir minghajr dewmien, gie propost mis-

socjetà konvenuta li l-hatt isir gewwa l-port.

Ghal din il-proposta, is-socjetà attrici

naqset milli tghid meta l-barkun kien ser ikun disponibbli sabiex isir il-hatt gewwa l-

port u dan nonostante l-fatt li t-talba sabiex id-debunkering isir gewwa l-port saret

darbtejn fi granet differenti.

Din il-Qorti tosserva li ghal din il-proposta ma ngabet l-

ebda prova mis-socjetà attrici fil-prosegwiment ta' dawn il-proceduri illi turi li kien

fizikament impossibbli li jsir debunkering fil-port.

Din il-Qorti hija tal-fehma li jekk

is-socjetà attrici verament riedet taghmel l-almu taghha u jekk verament il-maltemp

kienet l-unika problema li ma jsirx id-debunkering u rebunkering fi tmiem il-gimgha,

l-imsemmija socjetà kienet tilqa' l-alternattiva li l-hatt isir gewwa l-port, manuvra li

tista' ssir skont id-dettami tal-Avviz Legali 1 tal-946588.

Jigi meqjus ukoll minn din il-Qorti li, apparti li ma rrisponditx il-korrispondenza

mibghuta fi tmiem il-gimgha u lanqas gie muri lil din il-Qorti li nzamm xi forma ta'

kuntatt fl-imsemmija granet min-naha tas-socjetà attrici, is-socjetà attrici naqset milli

tirrispondi sett ta' mistoqsijiet pertinenti mqieghda mir-rapprezentant tas-socjetà Ace

Bit-twegibiet ghal dawn il-mistoqsijiet, il-Qorti, kienet tifhem ahjar x'kienet ir-raguni

vera ghaliex il-hatt ma setax isir Malta meta l-bastiment kien ghadu hawn.

wahda li gie pprezentat rapport meteorologiku ghal perjodu in kwistjoni minghajr ma

gie spjegat lil din il-Qorti l-kontenut tal-istess u r-relevanza ta' dik l-informazzjoni

ghal kaz taghha, m'huwiex sejjer jghin lill-Qorti tifhem f'liema tip ta' temp il-hatt ma

jistax isir u ghaliex il-hatt ma sarx gewwa l-port.

99 Regolamenti dwar bastimenti ta' taghbijiet perikoluzi, termini u facilitajiet marittimi u bunkering, L.S. 499.12.

100 Pagna 317 tal-process.

Din il-Qorti tosserva wkoll li l-bastiment baqa' fl-ibhra Maltin sat-Tnejn 31 t'Ottubru

2011 filghaxija, oltre l-iskeda tieghu ppjanata li jibqa' Malta, bit-tama li debunkering

isir Malta, izda ghal diversi ragunijiet moghtija mis-socjeta' konvenuta il-bastiment

ma setax jistenna aktar mit-Tnejn filghaxija.

Cassar ghas-socjeta attrici issuggerriet li l-bastiment ghandu jkompli bir-rotta tieghu

imbaghad jerga jigi Malta sabiex isir id-debunkering.

Ace Tankers irrifjutat din il-

proposta u dan minhabba l-iskeda li kellu l-bastiment u wkoll ghaliex ma kienx hemm

pjanijiet li l-bastiment ikun vicin Malta fil-futur qarib.

Ghalhekk ma hemmx dubju, li

dik il-proposta tas-socjeta' attrici ma kentix qed tiehu in konsiderazzjoni li d-danni

jigu minimizzati.

Di più, minn qari tal-korrispondenza li giet skambjata wara din il-proposta u ir-rifjut

tal-istess, Stephen Griffin informa lill-partijiet koncernati, inkluz ghalhekk lis-socjetà

konvenuta, li debunkering u rebunkering jista' jsir gewwa Fleur-de-Lys, Birkirkara, Ix-Xewkija jew

Gibilta, portijiet li issemmghu ghall-ewwel darba proprju mis-socjetà attrici u mhux

mis-socjeta' konvenuta.

B'din l-informazzjoni, is-socjetà attrici rabtet lilha nnifisha li

l-hatt jista' jsir f'wiehed minn dawk it-tlett postijiet, naturalment bl-arrangamenti

kollha jsiru mis-socjeta' attrici a spejjez taghha.

Kien ghalhekk li s-socjetà konvenuta

pproponiet li l-hatt isir gewwa Fleur-de-Lys, Birkirkara fit-2 ta' Novembru 2011, però Cassar Fuel

Ltd spjega li ma tistax issir ghaliex id-data kienet wahda vicin u ma kinux ser jilhqu

L-ebda prova ma tresqet li s-socjeta' attrici ippruvat

li l-hatt isir f'Barcellona fit-2 ta' Novembru 2011.

Stephen Griffin cioe il-kliem "without commitment", u hawnhekk f'ghajnejn din il-

Qorti is-socjetà attrici ikkommettiet li l-hatt jista' jsir Ix-Xewkija minflok

Is-socjetà konvenuta min-naha taghha, ppruvat issib soluzzjoni billi offriet li

debunkering u rebunkering isir minn CEPSA, kumpanija taz-zejt Spanjola101.

naha taghha Cassar Fuel Ltd oggezzjonat u insistiet li CEPSA ghandha tibqa barra,

101 https://www.cepsa.com/en/the%E2%80%93company access f'din il-pagna sar fis-26 t'Awwissu 2020.

decizzjoni din li fil-fehma tal-Qorti ma taghmel l-ebda sens tenut kont li t-tort tal-

problema kien kollu fuq is-socjeta' konvenuta u bl-ebda mod ma jista' jigi imputat lis-

socjeta' konvenuta.

Mix-xhieda ta' Darren Mukhtar Ali jidher li kien hemm oggezzjoni li tidhol CEPSA

ghaliex riedu li l-hatt isir minn kummercjanti ohra; izda l-Qorti tosserva li mill-qari

tal-atti imkien ma gie propost xi kummercjant iehor la gewwa Fleur-de-Lys, Birkirkara u wisq anqas

Maghdud ma' dan, fil-process lanqas ma nstabet korrispondenza

b'informazzjoni ulterjuri mehtiega sabiex isir id-debunkering mis-socjetà attrici.

Galadarba li ma gew prodotti l-ebda korrispondenza datati bejn 1 ta' Novembru u l-1

ta' Dicembru 2011, il-Qorti hija kostretta tikkonkludi li ma kien hemm l-ebda

korrispondenza u f'dan il-perjodu s-socjetà attrici baqghet indifferenti fil-konfront tas-

sitwazzjoni li kien jinstab fiha l-bastiment.

Sitwazzjoni din totalment gustament inaccettabbli ghas-socjeta' konvenuta tenut kont

is-sitwazzjoni prekarja li sabet ruhha fiha b'rizultat tal-karburant mhux tal-kwalita'

pattwita' b'potenzjal kbir li jekk jintuza jikkawza hsarat konsiderevoli fil-magni tal-

Kienet is-socjetà konvenuta li fit-2 ta' Dicembru 2011 ikkomunikat mas-socjetà attrici

Però Sarah Strauss injorat kompletament dak kollu li gie miftiehem fil-

korrispondenza precedenti u informat li l-intenzjoni ta' Cassar Fuel Ltd issa kienet li

l-karburant jinhatt minn fuq il-bastiment gewwa Malta u dan ghaliex huwa aktar facli

ghall-imsemmija socjetà li l-hatt isir gewwa Malta.

Huwa evidenti illi s-socjeta' attrici

marret lura mill-ftehim milhuq bejn is-socjeta' attrici u dik konvenuta illi l-hatt isir

102 Pagna 341 tal-process.

etc."103 Din il-korrispondenza ghalhekk taghmilha cara li mhux talli s-socjetà attrici

marret lura mill-ftehim milhuq li de-bunkering isir f'wiehed mill-portijiet fl-esteru li

hi stess ipproponiet, fuq il-pretest li kien aktar facli ghaliha li d-debunkering isir

f'Malta, izda riedet ukoll timponi kondizzjoni gdida li l-ispejjez kollha li l-bastiment

u/jew is-socjetà konvenuta kienu ser jinkorru sabiex jakkomodaw lis-socjetà attrici

sabiex jergghu jibaghtu l-bastiment lejn Malta unikament ghal de-bunkering kellhom

jaghmlu tajjeb ghalihom il-bastiment u/jew is-socjetà konvenuta.

Dan kollu juri kemm

Sarah Griffin u Darren Mukhtar Ali kienu skorretti fix-xhieda taghhom meta qalu li s-

socjetà Griffin Fuel kienet lesta taghmel tajjeb ghall-ispejjez biex il-bastiment jigi

Sarah Griffin tinsisti li l-hatt kellu jsir Malta proprju minhabba dak li jipprovdi l-

Artikolu 2.3 tat-termini u kundizzjonijiet.

Mill-qari akkurat ta' dan l-artikolu, din il-

Qorti ma ssib l-ebda referenza ghall-allegat fatt li l-debunkering ghandu jsir bilfors

filwaqt li s-socjetà attrici ghandha tnehhi l-karburant off-spec hi jew billi tqabbad lill-

kummercjant iehor, dan jista' jsir fi kwalunkwe port.

Dan fil-fatt ikkonfermah Darren

Mukhtar Ali fl-affidavit tieghu u kkonfermaha wkoll waqt il-kontro-ezami tas-7 ta'

B'din is-sitwazzjoni quddiemhom, fejn filli s-socjetà attrici stess issuggerriet li l-hatt

isir gewwa Fleur-de-Lys, Birkirkara, Ix-Xewkija jew Gibiltà u f'daqqa wahda qieghda tinsisti li l-

hatt isir gewwa Malta ghaliex huwa aktar facli, is-socjetà konvenuta u l-partijiet

koncernati ma kellhomx triq ohra ghajr jippruvaw isibu rimedju.

L-agir fil-fehma tal-

Qorti skorrett tas-socjeta' attrici ma halla l-ebda triq ohra lis-socjeta' konvenuta hlief

li tipprova ssib soluzzjoni hi.

Fabre ghas-socjetà Ace Tankers fil-korrispondenza tat-

2 ta' Dicembru 2011 jaghmel is-segwenti osservazzjonijiet u suggerimenti:

103 Pagna 140 tal-process.

Il-Qorti tinnota li s-socjetà attrici mhux biss naqset milli tilqa' wahda minn dawn l-

alternattivi, talli naqset milli tkun disposta li toffri alternattivi ragonevoli fejn id-danni

ghaz-zewg partijiet ikunu mill-anqas.

Is-socjetà attrici tinsisti li l-konvenuti qabblu li l-hatt ghandu jsir Malta.

Din il-Qorti

ma ssib l-ebda korrispondenza f'dan is-sens wara li l-bastiment kien telaq mill-ibhra

Maltin tort tal-intransigenza tas-socjeta' attrici; il-qbil li debunkering isir Malta kien

sakemm il-bastiment kien ghadu Malta.

ritenut aktar 'l fuq, is-socjetà Ace Tankers mill-ewwel oggezzjonat ghall-proposta li

l-bastiment jerga' jigi lura Malta ghal de-bunkering u dan minhabba l-iskeda li l-istess

F'diversi korrispondenza li gew pprezentati juru lis-socjetà attrici

ssaqsi jekk il-bastiment kienx ser ikun vicin Malta jew semai fil-Mediterran sabiex il-

hatt ikun jista' jsir Malta, izda Ace Tankers kienet spjegat li ma kellha l-ebda vjaggi

ppjanti u li mill-punent tal-Afrika il-bastiment kien ser ibahhar lejn Gibiltà sakemm

jinghatawlu ordnijiet godda.

Maghdud ma' dan kollu, is-socjetà Ace Tankers

ghamlitha cara ma' Darren Mukhtar Ali fid-9 ta' Dicembru 2011 li ma jsibux oggezzjoni

104 Pagna 344 tal-process.

105 Pagna 161 tal-process.

In oltre, din il-Qorti tinnota li filwaqt li s-socjetà attrici b'mod konsistenti ghamlet

referenza ghal din il-korrispondenza hawn kwotata, u cioe korrispondenza ma' terz li

m'huwiex parti fil-kawza, l-istess naqset milli tindika korrispondenza fejn jintwera li

s-socjetà konvenuta qablet li l-hatt isir Malta.

Bhala sunt ghal dan kollu, filwaqt li s-socjetà konvenuta flimkien mat-terzi persuni

koncernati, pprovdew numru ta' alternattivi ohra sabiex il-hatt isir minghajr dewmien,

b'efficenzja u b'anqas spejjez, is-socjetà attrici min-naha taghha mhux talli naqset

b'mod lampanti li toffri alternattivi ragjonevoli talli wkoll marret lura mill-offerta

taghha stess, li giet accettata mis-socjeta' konvenuta, li tiehu hsieb li d-debunkering

issir gewwa Fleur-de-Lys, Birkirkara, Ix-Xewkija jew Gibiltà.

Fit-30 ta' Novembru 2011 is-socjetà konvenuta giet mitluba mis-socjetà North Sea

Group taghmel l-arrangamenti mehtiega sabiex isir id-debunkering f'port konvenjenti

u bl-aktar mod ekonomiku u dan peress li l-bastiment ma setax jibqa' mghobbi aktar

b'400 tunnellata karburant li ma setax jintuza.

Din it-talba saret wara li gie stabbilit

li s-socjetà Cassar Fuel Ltd m'hijiex lesta li taghmel debunkering f'post iehor li mhux

In segwitu ghal din il-korrispondenza, is-socjetà konvenuta ippruvat ghal

darb'ohra timmittiga s-sitwazzjoni, izda kien kollu ghalxejn.

Kien ghalhekk li fid-9

tas-socjeta' attrici Darren Mukhtar Ali u lil North Sea Group jinfurmahom li "the product

Is-socjetà attrici, nonostante li kienet irceviet il-korrispondenza mis-socjeta'

konvenuta bghatet ir-risposta taghha direttament lil Ace Tankers sabiex tinfurmahom

107 Pagna 162 tal-process.

li hija m'hijiex qieghda taqbel mal-kontenut tal-imsemmija korrispondenza, però l-

istess informazzjoni ma jirrizultax mill-atti li inghatat lis-socjetà konvenuta Alpha

Din il-Qorti tifhem li 400 tunnellata ta' karburant off-spec, li kien ilu aktar minn xahar

jingarr, il-bastiment ma setax jibqa' jgorru aktar sakemm forsi xi darba jghaddi vicin

Mill-provi jidher li iz-zamma tal-karburant off-spec abbord il-bastiment kien

qieghed jikkawza dannu konsiderevoli ghall-operat tal-istess bastiment.

Kien ghalhekk li l-bastiment inghata ordnijiet, wara arrangamenti li saru mis-socjetà

konvenuta, sabiex il-hatt isir Gibiltà fis-16 ta' Dicembru 2011.

F'dan ir-rigward l-unika prova li

ngabet huwa dokument, imsejjah bhala rcevuta mill-imsemmi xhud, fejn permezz

Din il-Qorti tosserva li fid-dokument ipprezentat m'hemm l-ebda referenza ghal kliem

'sludge' 'slops' jew 'waste' u ma ngabet l-ebda prova ohra li l-karburant verament

Li tinnota huwa li l-grad imsemmi huwa ta' RMG 380CST cioe

l-istess grad li xtratu s-socjeta konvenuta.

In oltre, is-socjetà konvenuta naqset milli

tipproduci kopja tar-rizultati kemm tal-kwalità kif ukoll tal-kwantità tal-karburant li

hija bieghet lis-socjetà Vemaoil.

108 Pagna 350 tal-process.

inbiegh $80 kull tunnellata, izda naqas milli jgib prova adegwata li turi x'verament

kien l-ammont li gie mhallas mis-socjetà Vemaoil.

Finalment din il-Qorti tosserva

wkoll li ma ngabet l-ebda prova li turi li s-socjetà konvenuta ppruvat tikseb l-ahjar

Mill-qari tal-atti jirrizulta li l-insistenza li l-hatt kellu jsir mis-socjetà attrici gejja mill-

fatt li galadarba s-socjetà konvenuta kienet ghada ma halsitx ghall-istess karburant,

hija kienet ghadha l-proprjetarju tal-istess karburant, u cioe kienet ghada qieghda

tirritjeni titolu fuq l-istess karburant (pactum reservati dominii) u dan in vista tas-

segwenti kundizzjoni:

110 Pagna 93 tal-process.

Fil-kawza fl-ismijiet Forsythe International (UK) Ltd.

Dan it-tip ta' bejgh huwa distint minn bejgh fuq kreditu (credit sale agreement).

Il-Qrati nostrana kellhom l-opportunità jiddeciedu fuq bejgh bil-kundizzjoni ta'

Fost dawn insibu s-sentenza deciza minn din il-Qorti

diversament preseduta fl-ismijiet Dr. Antoine Previ noe vs. Konstantin

Swain ma hemm l-ebda dubju li dan il-kuntratt huwa ftehim bejn is-socjeta' attrici u

l-konvenut kontumaci li jissejjah pactum com riservata dominii u hawn issir

riferenza ghall-kawza li fil-kawza l-ismijiet "Regina Auto Dealer Limited vs

Limited et nomine" (P.A. (RCP) – 30 ta' Mejju 2002) fejn inghad li

dak il-ftehim li komunimament jissejjah f'termini legali bhala pactum cum

riservata dominii, l-effett tieghu huwa dak deskritt fis-sentenza fl-ismijiet "V.

Chiarenza vs G Chetcuti Saydon" (A.K. 28 ta' Gunju 1922) fejn intqal li:-

"In natura intrinsika ta' dan il-kuntratt hija li fih zewg stadji ben distinti.

ta' l-oggett jittrasferixxi lill-kerrej l-uzu u l-pussess ta' l-oggett ghall-kirja

specifika, b'dan li l- proprjeta` ta' l-oggett ma tghaddix ghand ix-xerrej sakemm

il-prezz ma jkunx imhallas kollu.

Il-venditur jibqa' legalment konsidrat li hu s-

sid ta' l-oggett u l-proprjeta` tieghu ma tghaddix lill-venditur sakemm il-prezz

tieghu ma jkunx gie saldat" (vide "G Schranz vs E Fidicaro" - A.C. fis-16

ta' Dicembru 1936 (Vol XXIX.i.1438; "Negozjant Alfredo Mifsud Scicluna vs G

Benedetti" K. (MCC) – 23 ta' Frar 1965.

Fis-sentenza fl-ismijiet Anthony Gouder Valletta noe vs. Maria Foo et deciza wkoll mill-

Qorti Civili, Prim'Awla fit-12 ta' Frar 1957 gie spjegat li "fil-vendita bil-patt tar-

rizerva tad-dominjum l-istess patt jattribwixxi lill-venditur il-fakolta li jirritarda t-

transmissjoni tal-proporjeta tal-haga mibjugha sal-mument meta javvera ruhu fatt, jew

jghaddi ċertu zmien; u malli dak il-fatt jew zmien jivverifika ruhu, ma jkunx hemm

bzonn ta' manifestazzjoni ohra gdida ta' volontà, jew xi attività ohra mill-parti tal-

kontraenti jew xi hadd iehor, sabiex tavvera ruhha t-trasmissjoni tal-proprjetà.

dan jitnissel li sakemm ma javverax ruhu l-fatt kontemplat, jew jghaddi z-zmien

stabbilit, il-venditur jibqa' l-proprjetarju tal-haga li tkun giet iffurmat oġġett tal-

kontrattazzjoni tal-bejgh bil-patt fuq imsemmi".

Lura ghall-kaz odjern, filwaqt li Ace Tankers ma kinitx taf bit-termini u

kundizzjonijiet li gew mqieghda mis-socjetà Cassar Fuel ghaliex ma kellha l-ebda

relazzjoni kuntrattwali ma' Cassar Fuel, is-socjetà konvenuta kienet taf ben tajjeb

b'dawn il-kundizzjonijiet inkluz ghalhekk il-kundizzjoni li t-titolu tal-karburant

jghaddi lilha wara li jsir il-hlas.

Mix-xhieda ta' Lorenzo Baldacchino hareg car ukoll li s-

izda kopja ta' dawn it-termini u kundizzjonijiet ma gewx ipprezentati u ghalhekk din

il-Qorti ma hiex f'posizzjoni tghid jekk dak dikjarat minn Baldacchino ghandux mis-

Ta' relevanza ghall-kaz odjern hija s-sentenza fl-ismijiet Noel Calleja Smith noe vs.

Joseph Casolani deciza mill-Qorti tal-Appell fid-19 ta' Jannar 1980 fejn gie not li

"Dwar il-validita ta' din il-figura ta' vendita bil-"pactum riservati dominii" ormai

ma jista' jkun hemm lanqas il-minimu dubju.

Stabbilit dan, il-vera kwistjoni

tikkonċerna fil-kaz preżenti l-passagg tar-riskji.

F'dan ir-rigward anki dina l-Qorti

taqbel ma' dak li gie anterjorment deċiż (mizzi vs. Chircop Psaila, Kumm.

9 ta' Ottubru,

XXXII, III, 536) u cjoe illi l-bejgh ta' din ix-xorta fejn il-

kompratur ikun ottjiena l-pussess u l-godiment tal-haga mal-kunsinna (u l-venditur

ikun korrispondentement tilef fuqha l-poter ta' kustodja u konservazzjoni) u fejn

il-kompratur ghadu ma akkwistax ukoll il-proprjetà dan hu biss in virtù ta'

agevolazzjoni lilu koncessa li jiddiferixxi u jirratizza l-pagament tal-prezz,

m'ghandux jitqies li kien fl-intendiment tal-partijiet illi tali vantagg hekk koncess

114 Pagna 738 tal-process.

lill-kompratur jwassal anki biex jipproduci, b'aggravament ovvju tas-sitwaazzjoni

tal-venditur, vantagg ulterjuri u cjoe dik tal-ezenzjoni tar-riskji … Ghalhekk fil-kaz

prezenti hu l-konvenut kompratur li ghandu jissapporti t-telf tal-motor cycle misruq

wara li kien gie lilu debitament ikkunsinnati fuq kuntratt ta' bejgh b'riserva tal-

proprjetà sal-effettiv pagament tal-prezz kollu."115

Fil-kaz odjern, kien hemm kundizzjoni espressa fil-ftehim li nonostante li ma jkunx

ghadu sar il-hlas tal-bunker, ix-xerrej ghandu jaghmel tajjeb ghall-ispejjez jekk il-

karburant jintilef, jithassar jew jigi distrutt:

Gie issenjalat fis-sentenza Neg.

moghtija fis-sena 1946 li "il-Kumpratur ghandu dritt jirrifjuta l-merkanzija meta din

tkun diversa minn dik li huwa xtara; u dan avolja fil-ftehim tal-bejgh huwa jkun

assuma r-riskji.

Ghax r-riskju ma jista' qatt ikun jirriferixxi ruhu ghad-differenza tal-

merkanzija jew tal-kwalità taghha.

Dawn ma humiex riskji tal-bejgh."116

Fis-sentenza fil-kawza fl-ismijiet Paul Tahir pro et noe vs. Carmel Tahir deciza fil-

31 ta' Jannar 2003, mill-Prim Awla tal-Qorti Civili (Cit Nru 891/1990/1) gie dikjarat

is-segwenti fl-applikazzjoni tal-Artikolu 1390 tal-Kodici Civili,

"Riferibilment ghat-trasferiment ta' proprjeta` u r-riskju ta' l-oggett mixtri, jinsab

enuncjat illi "meta x-xerrej jirrifjuta l-oggett li jkun baghtlu l-venditur ghax l-

oggett hu hazin u mhux adatt ghall-fini tax-xiri, kif hu dejjem prezunt li ghandu

jkun l-oggett mibjugh u javza lill-venditur b'dan ir-rifjut, l-istat ta' fatt ikun daqs li

kieku naqas ghal kollox l-oggett tal-bejgh, u kwindi ma hemmx trapass tal-

Qorti ta' l-Appell, Sede Inferjuri, 14 ta' Novembru 1953)."

115 Ara wkoll Raymond Tipo vs. Darren Walters (Rik Nru 291/2017 SG) deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) fl-24 ta' Settembru 2019 fejn tirrigwarda bejgh ta' mobbli.

B'applikazzjoni ta' dan l-insenjament ghal kaz odjern, din il-Qorti tosserva li

ghalkemm ir-riskju gie trasferrit fuq is-socjetà konvenuta, l-imsemmija socjetà

kjarament irrifjutat li teffetwa il-hlas proprju minhabba l-fatt li l-kwalità tal-karburant

F'dan il-kaz wiehed jirrikorri ghar-rimedju li kull xerrej ghandu meta l-

oggett mixtri ma jkunx tal-kwalità pattwita.

Ir-rimedju li ghandu x-xerrej

Ir-ritorn tal-prodott li mhux ta' kwalità pattwit huwa fil-fatt wiehed mir-rimedji li

jipprovdi l-Artikolu 1390 tal-Kapitolu 16, fuq kwotat.

Gie spjegat li "Huwa desumibbli minn dan il-provvediment illi r-rimedju akkordat

mil-ligi lill-konvenut-xerrej kien wiehed duplici.

Jew li jirrexindi l-ftehim minhabba

inadempjenza ta' l-atturi-vendituri u jitlob id-danni, jew li jzomm l-oggetti lilu

konsenjati imma jesigi riduzzjoni fil-prezz.

F'din it-tieni ipotesi l-ftehim jibqa'

jissussisti pero` l-kompratur ikollu dritt jigi kompensat minhabba inadempjenza

kontrattwali tal-venditur;"117

Fis-sentenza fl-ismijiet Raymond Chetcuti Saydon vs. Francis Chetcuti Saydon (App Civili

718/2005/1 PS) deciza mill-Qorti tal-Appell (sede Inferjuri) inghad:

"Issokta jigi spjegat illi biex jezercita dak ir-rimedju fit-termini ta' l-Artikolu 1390

tal-Kodici Civili il-kompratur m'ghandux, u ma jistax, bl-azzjoni tieghu stess

jippregudika tali dritt.

"Ir-rifjut ta' l-oggett u t-talba ghall-hlas ta' danni jimportaw

li l-oggett mibjugh jigi ritornat lill-venditur, nehhi f'dawk il-kazijiet eccezzjonali

fejn dan ikun fizikament impossibbli.

Certament il-kompratur ma jistax jirrifjuta l-

oggett filwaqt li jibqa' jzommu taht il-kontroll tieghu, jaghmel uzu minnu u forsi

anke, kif hu allegat f'dan il-kaz, jiddisponi minnu" ("Nazzareno Bondin et

nofs seklu qabel din is-sentenza kien inghad illi x-xerrej li ma jkunx irid jaccetta l-

117 Andrew Falzon Zammit Munro vs. Daniel Edwin Micallef Worley (Cit Nru 1364/1991) deciza mill-Qorti Civili, Prim'Awla fis-17 ta' Gunju 2003.

merkanzija ma jistax izommha ghandu u meta jigi mharrek ghall-pagament

jippretendi li jirritornaha lill-venditur billi jallega li l-merkanzija mhix ta' kwalita

Frank Zerafa Spiteri -vs- Paul Spiteri Fondacaro", Appell Kummercjali, 30 ta'

Dejjem in tema nghad ukoll illi "wiehed mill-principji li jirregolaw il-materja meta

l-merkanzija tkun baqghet f'idejn ix-xerrej, li ma jkunx ikkura ruhu li

jiddepozitaha, hu li ebda reklam ma jista' jsir jekk mhux res adhuc integra".

"Lorenzo Mc Harg -vs- Henry Murgo nomine", Appell Civili, 16 ta' Frar, 1945,

Mejju, 1960 u "William Chetcuti Theuma nomine -vs- Victor Richard", Appell, 15 ta'

Fis-sentenza tal-Qorti Civili, Prim'Awla fl-ismijiet Morina Aquasport Ltd. vs.

(Cit Nru 1355/2000 JRM), deciza fil-31 ta' Mejju 2012, saret l-

osservazzjoni segwenti: "Illi problema li minn dejjem tqanqal f'dawn l-azzjonijiet u

l-proponibbilta` tagħhom huwa dak dwar jekk il-ħaġa mixtrija kinitx konsenjata jew

Jidher li din il-kwestjoni ġiet solvuta fis-sens li l-azzjoni taħt l-artikolu 1390 tista'

tirnexxi u jista' jintalab it-tħassir tal-kuntratt, ukoll jekk tkun saret il-konsenja tal-

ħaġa, dment li x-xerrej ma jkunx tilef tali dritt bil-fatt tiegħu stess (per eżempju, jekk

ikun biegħ il-ħaġa jew ikun biddlilha n-natura tagħha) jew sakemm ma jkunx wera li

qiegħed japprovaha."

Il-Qorti tal-Appell (sede Superjuri) fil-31 ta' Jannar 2014 fid-decizjoni Medcomms

727/2000) irriteniet is-segwenti:

Hekk ukoll, din il-Qorti, Sede Inferjuri, fil-kawza Debono v. Uskin Ltd., deciza

fit-28 ta' Marzu, 2008, ossevat a propozitu:

kwalita` jew kwalitajiet li huma essenzjali ghall-uzu tal-haga jew li jifformaw l-

oggett ta' xi impenn kontrattwali specifiku, u li, in mankanza, jintitolaw lix-

xerrej li jagixxi ghar-rizoluzzjoni jew ghar-riduzzjoni tal-prezz.

Huma dawn

anke skont id-dottrina legali r-rimedji generali esperibbli mix-xerrej fil-kaz ta'

Min irid jagixxi b'xi wahda minn

dawn mhux bilfors u dejjem irid jghaddi ghar-radd lura jew depozitu tal-oggett

esperibbilita` jew is-success tal-azzjoni.

Il-kazijiet ivarjaw u huma dipendenti

fuq ic-cirkostanzi specjali tal-kaz konkret.

Dan hu hekk rikonoxxut anke mill-

Din il-Qorti, fil-kawza Dalli v. Patiniott, deciza fid-19 ta' Mejju, 2000, kien

osservat illi:

"… … … jekk il-kompratur jaghzel li jzomm l-oggett lilu konsenjat u bl-ebda

mod ma jirreagixxi skont kif trid il-ligi ghall-fatt li dak l-oggett ma jkunx skont

il-kampjun jew tal-kwalita` pattwita, il-kompratur ikun qieghed jippregudika

irremedjabbilment il-pozizzjoni tieghu."

(Sottolinear ta' din il-Qorti).

Isegwi mill-premess li z-zamma wahedha min-naha tax-xerrej tal-haga mixtrija

m'hijiex ta' xkiel ghas-success tal-azzjoni taht l-Artikolu 1390.

oggett minghajr reklam ta' nuqqasijiet, jew minghajr impenn serju dirett lejn

soluzzjoni li tista' twassal ghat-telfien tal-azzjoni kontemplata fl-Artikolu 1390.

Irid jirrizulta li x-xerrej "tilef dan id-dritt bil-fatt tieghu stess", u dan jiddependi

mic-cirkostanzi tal-kaz u mhux biss mill-fatt li x-xerrej zamm ghandu l-oggett in

Fil-kaz odjern ghalkemm is-socjetà konvenuta ma kinitx inattiva jew passiva in

relazzjoni man-nuqqasijiet riskontrati, u qatt ma wriet li kienet qieghda taccetta l-

oggett mixtri, is-socjetà konvenuta ma ghaddietx sabiex tistitwixxi proceduri taht l-

Artikolu 1390 meta rat inadempjenza min-naha tas-socjetà attrici (kif ser jigi spjegat

aktar 'l quddiem) izda ghaddiet biex bieghet l-istess karburant li hija kienet qieghda

F'dan is-sens din il-Qorti taghmel referenza ghal-kawza Louis de

Co. Ltd (App Civ Nru 429/2002 PS) deciza mill-

Qorti tal-Appell (sede Inferjuri) fil-11 ta' Jannar 2006:

minkejja li, skond hi, l-merce kienet difettuza, izzommha ghandha, tiddisponi minn

parti minnha u tiddeciedi li ma thallasx taghha.

Pretensjoni bhal din certament ma

hijiex wahda guridikament korretta.

Kif diversi drabi enuncjat, "ix-xerrej ma jistax

izomm f'idejh il-merkanzija li ma jkunx irid jaccetta u, wara li jkun ghadda z-

zmien, jirrifjuta li jhallasha u jippretendi li jaghtiha lura lil venditur, billi jallega li

l-merkanzija kienet difettuza" (Kollez.

agixxa bid-diligenza kollha f' materja simili, u ladarba ma ghamelx hekk, ma jistax

wara jippretendi li jirritorna l-merkanzija u jippregudika lill-venditur" (Kollez.

Kif jipprovdi l-artikolu 1390 tal-Kap.

16, is-socjeta' konvenuta, una volta stabbilit

u accettat mis-socjeta' attrici li l-karburant konsenjat ma kienx tal-kwalita' pattwita

kellha dritt tistitwixxi azzjoni ghad-danni filwaqt li tirrifjuta l-karburant konsenjat.

Tirrifjuta l-karburant konsenjat ifisser jew li l-karburant jigi konsenjat lura lis-

socjeta' attrici jew li tiddepozitah taht l-awtorita' tal-Qorti jekk is-socjeta' attrici

tirrifjuta li tiehdu lura.

Wara li ezaminat bir-reqqa il-provi kollha migjuba mill-

partijiet hi tal-ferma konvinzjoni illi s-socjeta' attrici, bi ksur tal-obbligi

kontrattwali taghha mas-socjeta' konvenuta, ghamlet minn kollox sabiex tostakola

l-konsenja lura tal-karburant difettuz.

Huwa deplorevoli l-agir tas-socjeta' attrici

illi wara li kien tort uniku taghha li s-socjeta' attrici spiccat bit-tankijiet tal-

li trid tikkopera sabiex issolvi l-problema li holqot hi stess, bil-fatti ghamlet bil-

maqlub ta' dak li kien kontrattwalment fid-dover taghha.

Pero', filwaqt li fil-mertu s-socjeta' konvenuta kellha ragun, jirrizulta illi mhux biss

ma hadet l-ebda passi legali fir-rigward tal-ilment gustifikat taghha; talli meta giet

rinfaccjata bil-kawza odjerna ghall-kanonizzazzjoni tal-hlas tal-prezz tal-karburant

difettuz, minflok segwit dak li jipprovdi l-Artikolu 1390 tal-Kap.

illi teccepixxi biss illi l-azzjoni attrici hija infondata ghaliex il-prodott supplit mis-

socjeta' attrici ma kienx tal-kwalita' pattwita.

L-Artikolu 1390 tal-Kap 16 jaghti zewg rimedji lill-kumpratur ta' merkanzija li

tirrizulta li ma hiex tal-kwalita' pattwita: jew jirrifjtuta l-merkanzija (u naturalment

jekk giet konsenjata jirritornaha lura lill-venditur u f'kaz li dan ta' l-ahhar jirrifjuta

jiddepozitaha taht l-awtorita' tal-Qorti u jagixxi ghad-danni (Actio Redibitorja) jew

jaccetta l-haga u jagixxi ghar-riduzzjoni fil-prezz bl-assistenza ta' periti (Actio

Aestimatoria jew Quanti Minoris).

M'hemmx toroq ohra disponibbli ghax-xerrej

f'dawn ic-cirkostanzi.

Jekk ix-xerrej jagixxi b'tali mod li l-merkanzija ma tistax

tigi ritornata, bhal per ezempju ibieghha, bhalma gara fil-kaz odjern, allura l-unika

triq li jkun fadallu hija l-Actio Aestimatoria.

Ghalkemm il-ligi ma tipprovdix

b'mod specifiku, pero' l-gurisprudenza nostrana tghallem illi difiza msejsa fuq l-

mharrek ghall-prezz; basta li tali eccezzjoni msejsa fuq l-azzjoni estimatorja

titressaq qabel jiskadi t-terminu preskrittiv ta' sentejn.

Hu proprju hawnhekk fejn is-socjeta' konvenuta tfalli bi kbir.

Dan ghaliex f'risposta guramentata ta' erba' pagni u nofs fejn prattikament ghamlet

sunt tal-fatti, l-unika eccezzjoni fil-mertu hi dik enumerata numru 15 fejn jigi

eccepiet illi "… t-talbiet attrici huma infondati fil-fatt u fid-dritt ghaliex il-prodott

supplit mis-socjeta' attrici ma kienx tal-kwalita' pattwita ...… u inoltre kien prodott

li qatt ma setgha jintuza ghall-iskop li ghalih kien inxtara minghajr ma jikkawza

danni kbar u serji lill-magni tal-bastiment."

Kif irriteniet il-Qorti tal-Appell fis-sentenza fl-ismijiet "L & D Attard Co.

Limited vs Eurometal Co. Limited" moghtija fit-28 ta' Jannar 2005 dwar

konsenja ta' merkanzija konsistenti f'metall allegatament mhux tal-kwalita' pattiwta

ippronunzjat is-segwenti dwar l-Artikolu 1390 tal-Kap.

"L-Artikolu 1390 jghid kjarament x'jista jaghmel ix-xerrej meta jigi rinfaccjat

b'oggett li ma jkunx gie mghoddi lilu skond kif miftiehem.

Jista' jirrifjutah jew

izommu u jitlob diminuzzjoni fil-prezz tal-bejgh.

jibqa' jzomm ghandu dan l-oggett" [u ma jhallas xejn]

Kompliet tghid hekk il-Qorti tal-Appell fis-sentenza appena citata:-

"Dawn il-Qrati dejjem irritenew li biex ix-xerrej jehles mir-rabta kontrattwali li

kien dahal fiha li jakkwista l-oggett minghand il-venditur, fejn dak l-oggett ma

jkunx konformi mal-kampjun jew skond il-kwalita` mwieghda, hu kellu jirrifjutah

jew materjalment jew billi jiddepozitah taht l-Awtorita` tal-Qorti (Avv. Dottor

ta' April 2000).

Naturalment skond l-istess termini ta' l- artikolu tal-ligi, huwa seta'

wkoll jaghzel li jaccettah u jhallas prezz anqas ghalih fuq stima ta' perit.

sentenza moghtija fil-kawza fl-ismijiet: "John Mary Hamer nomine v. Grezzju

Patiniott", Appell Civili, 19 ta' Mejju 2000, gie inoltre ritenut li "Din kienet difiza

li l-kompratur seta' javanza ukoll per via di eccezione jekk il-venditur jinterpellah

biex ihallas ilprezz ta' l-oggett in vendita`.

Mill-banda l-ohra, jekk il-kompratur

jaghzel li jzomm l-oggett lilu konsenjat u bl-ebda mod ma jirreagixxi skond kif trid

il-ligi ghall-fatt li dak l-oggett ma jkunx skond il-kampjun jew tal-kwalita` pattwita,

il-kompratur ikun qieghed jippregudika irremedjabilment il-posizzjoni tieghu".

Hu hekk fil-fehma tal-Qorti ghamlet is-socjeta' konvenuta fil-kawza odjerna.

Ippregudikat irrimedjabbilment il-posizzjoni taghha meta bieghet il-karburant

azzjoni estimatorja.

Naqset gravament is-socjeta' konvenuta meta ma inkarigat l-ebda esperti sabiex

jaghtu stima indipendenti u oggettiva tal-merkanzija difettuza una volta s-socjeta'

konvenuta kienet ser tghaddi sabiex tbiegh dik l-istess merkanzija difettuza.

mument li s-socjeta' konvenuta iddecidiet li tbiegh dik il-merkanzija lil terzi,

immaterjali jekk hux bhala karburant ta' kwalita' prima jew bhala 'sludge' jew hama,

kienet qeghda fl-istess nifs tirrinunzja ghall-azzjoni redibitorja u gabet fi tmiemu

ir-rifjut formali taghha tal-merkanzija.

baqala' biss ghad-disposizzjoni taghha l-azzjoni aestimatorja izda fir-rigward ma

haditx il-prekawzjonijiet u l-azzjonijiet li kienu lilha disponibbli lanqas in via di

Ghaldaqstant, gialadarba is-socjeta' konvenuta bieghet lil terzi l-merkanzija mertu

tal-kawza odjerna u naqset milli tressaq eccezzjoni msejsa fuq l-azzjoni

estimatorja; l-eccezzjoni fil-mertu taghha li l-merkanzija ma hiex tal-kwalita'

Ghal dawn il-motivi l-Qorti qed taqta' u tiddeciedi l-kawza billi;

Tichad l-eccezzjonijiet tas-socjeta' konvenuta li ma gewx decizi bis-sentenza in

parte tat-30 ta' Mejju 2013;

Tilqa' t-tieni talba attrici, tiddikjara li s-soċjeta' konvenuta għandha tagħti lis-

soċjeta attrici s-somma ta' mija u ħamsa u sebgħin elf erba' mija u tlieta u

erbgħin euro u għoxrin ċenteżmu (EUR175,443.20), oltre l-imgħaxijiet

kummerċjali sad-data tal-pagament effettiv.

Tikkundanna lis-soċjeta' konvenuta tħallas lis-soċjeta' attrici s-somma ta' mija

u ħamsa u sebgħin elf erba' mija u tlieta u erbgħin Euro u għoxrin ċenteżmu

(EUR175,443.20), oltre l-imgħaxijiet kummerċjali sad-data tal-pagament effettiv.

Bl-ispejjeż kontra s-socjeta' konvenuta hlief dawk relatati mas-sentenza in parte

moghtija minn din il-Qorti diversament presjeduta fit-30 ta' Mejju 2013.

29 ta' Ottubru 2020