Kopja Informali ta' Sentenza

Seduta tat-28 ta' Novembru, 2014

IL-MINISTERU TAL-FINANZI, il-Ministeru għall-Ekonomija, Investiment u Intrapriżi Żgħar, Dr Emanuel Valletta bħala Chairman tal- Privatisation Unit u l-Avukat Ġenerali

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat ir-Rikors imressaq fil-31 ta' Ottubru, 2014, li bih u għar-raġunijiet hemm imfissra b'mod elaborat u dokumentat, il-kumpannija rikorrenti (minn issa 'l quddiem imsejħa "Schiavone") talbet li din il-Qorti żżomm lill-intimati jew lil min minnhom milli "jagħti, jiffirma jew b'xi mod jikkonkludi konċessjoni lil Eden Leisure Group Limited ("Eden") permezz ta' liema Eden tingħata konċessjoni sabiex tiftaħ u/jew topera Casino bħala proponent preferut wara s-sejħa għal proposti li nħarġet mill- Privatisation Unit tal-Ministeru għall-Ekonomija Investiment u Intrapriżi Żgħar ("il-Ministeru") datat 31 ta' Lulju, 2013";

Rat id-degriet tagħha tal-31 ta' Ottubru, 2014, li bih laqgħet it-talba provviżorjament għall-finijiet tal-artikolu 875(2) tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta, ordnat in-notifika lill-intimati bi żmien biex iressqu Tweġiba u qiegħdet ir-rikors għas-smigħ tas-17 ta' Novembru, 2014;

Rat it-Tweġiba mressqa mill-Ministru u mill-Avukat Ġenerali intimati fis-7 ta' Novembru, 2014, li biha u għar-raġunijiet hemm imsemmija, laqgħu għat-talba ta' Dragonara billi qal li m'hemmx l-elementi li bihom din il- Qorti tista' tilqa' t-talba.

B'żieda ma' dan, qalu li kulma sar hu li ngħażel proponent preferut biex miegħu jibdew negozjati u għalhekk ma jistax jingħad li l-għażla kienet saret.

Jekk in-negozjati ma jħallux riżultat, ir- rikorrenti tkun tista' tidħol hi minflok l-oħra.

Minbarra dan, ladarba l- Privatisation Unit kienet offriet lir-rikorrenti tgħid jekk kenitx imħajra tidħol f'negozjati mal-Gvern dwar konċessjoni oħra, ma hemm l-ebda raġuni għaliex ir-rikorrenti għandha titlob il-ħruġ tal-Mandat, minbarra li l-fatt li l- kumpannija rikorrenti tefgħet offerta ma jagħtihiex xi jedd awtomatiku li tkun hi li tintgħażel.

Fuq kollox, jekk il-kumpannija rikorrenti tista' tgħid li tista' b'xi mod iġġarrab xi ħsara b'dak li sar, din il-ħsara hija biss waħda pekunjarja u għalhekk lanqas f'dan ir-rigward ma hemm il-ħtieġa għall-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

ħruġ tal-Mandat, apparti li l-ħsara li tista' ġġarrab l-istess kumpannija rikorrenti jekk kemm-il darba t-talba tagħha ma tintlaqax ikun anqas mill- ħsara li tiġġarrab jekk il-proċess tan-negozjati jitwaqqaf bil-ħruġ tiegħu;

Rat it-Tweġiba mressqa mill-intimat Dottor Emanuel Valletta f'isem il- Privatisation Unit fl-10 ta' Novembru, 2014, li biha u għar-raġunijiet hemm imfissra laqa' għat-talba tal-kumpannija rikorrenti għall-ħruġ tal- Mandat minnha mitlub billi qal li l-istess rikorrenti ma wrietx li jeżistu l- elementi mitluba mil-liġi biex din il-Qorti tista' tilqa' t-talba tagħha u daħal f'eżami ta' komunikazzjonijiet li kienu għaddew bejnu u l-kumpannija rikorrenti qabel ma kienet saret l-għażla tal-proponent favorit;

Rat id-degriet tagħha tal-14 ta' Novembru, 20141, li bih u għar-raġunijiet hemm mogħtija ċaħdet it-talba magħmula minn Eden Leisure Group Limited b'rikors tagħha tas-7 ta' Novembru, 2014 biex titħalla tintervjeni fil-proċediment in statu et terminis;

Rat id-degriet l-ieħor tagħha tal-14 ta' Novembru, 20142, li bih u fuq talba magħmula mill-kumpannija rikorrenti b'rikors tagħha tal-11 ta' Novembru, 2014, tat direttivi dwar tressiq ta' xhieda u dwar il-produzzjoni ta' provi dokumentali;

Rat id-dikjarazzjoni magħmula miċ-Chairman intimat waqt is-smigħ tas- 17 ta' Novembru, 20143, għall-finijiet tal-artikolu 873(3) tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta;

Semgħet ix-xhieda tal-intimat Chairman tal-Privatisation Unit;

1 Paġ.

141A tal-atti 2 Paġ.

263A tal-atti 3 Paġ.

359 tal-atti

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat in-Nota ta' Riferenzi mressqa mill-kumpannija rikorrenti waqt is- smigħ4;

Semgħet it-trattazzjoni estensiva tal-avukati tal-partijiet waqt l-imsemmi smigħ;

Rat l-atti kollha tar-Rikors;

Rat id-degriet tagħha tas-17 ta' Novembru, 2014, li bih ħalliet ir-Rikors għall-provvediment;

Rat id-degriet tagħha tal-24 ta' Novembru, 20145, li bih u għar-raġunijiet hemm imfissra, ċaħdet talba tal-kumpannija rikorrenti f'rikors tagħha tat- 18 ta' Novembru, 2014, li bih talbet lill-Qorti tieqaf milli tgħaddi għall- għoti tal-provvediment u biex terġa' tiftaħ is-smigħ biex jitressaq xhud ieħor;

Ikkunsidrat:

Illi tqis li Dragonara qiegħda titlob li l-intimati jitwaqqfu milli jkomplu jmexxu 'l quddiem il-proċess ta' negozjati u l-eventwali għoti ta'

4 Paġġ.

295 sa 311 tal-atti 5 Paġ.

377 tal-atti

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

konċessjoni lil Eden ta' konċessjoni biex tiftaħ u tħaddem casino wara sejħa għal proposti li saret f'Lulju tal-20136 u għal liema sejħa pubblika Dragonara kienet uriet interess u ħadet sehem;

Tqis li l-proċess tmexxa mill-Gvern ta' Malta permezz tal-Ministeru intimat tal- imsejjaħ Privatisation Unit (aktar 'il quddiem imsejjaħ "PU"), u kien tnieda billi l- ewwel ħarġet Expression of Interest f'Mejju tal-20137;

"il-Ministeru"), bil-ħdima

Tqis li s-sejħa ma kenitx offerta min-naħa tal-PU, iżda stedina għal proposti li ma jorbtux lill-istess PU8 u kienet tirrigwarda l-għoti ta' konċessjoni permezz ta' proċess pubbliku kompetittiv li bih il-proponent magħżul jista' jiftaħ u jħaddem f'Malta casino għal żmien ta' għaxar (10) snin, skond l-Att dwar il-Logħob9 u suġġett għall-kisba ta' liċenza mill- awtorita' kompetenti10;

Tqis li Schiavone kienet talbet u ngħatat kjarifiki mill-PU dwar aspetti tas- sejħa msemmija fl-EOI11 u qabel ma ressqet l-offerta tagħha taħt l-RFP.

Kienet uriet xi tħassib ukoll wara li ressqet l-offerta tagħha u talbet mingħand il-PU kjarifiki oħrajn, l-aktar dwar it-tħaddim tal-kriterji li bihom kellu jingħażel il-proponent favorit12;

Tqis li Schiavone ressqet il-proposta tagħha bħalma għamlu proponenti oħrajn u l-offerti nfetħu pubblikament fil-21 ta' Ottubru, 2013.

Jidher li kien hemm ħames proponenti u l-offerta finanzjarja ta' Schiavone kienet l-ogħla waħda;

6 Dok "1", f'paġġ.

7 sa 86 tal-atti 7 Dok "EC1", f'paġġ.

155 sa 212 tal-atti 8 §4.13 tal-RFP, f'paġ.

39 tal-atti 9 Att X tal-1998 (Kap 400) 10 §1.0 tal-RFP, f'paġ.

12 tal-atti 11 Ara Dokti "EC2" u "EC3", f'paġġ.

213 sa 227 tal-atti 12 Dokti "EC4" u "EC5", f'paġġ.

228 sa 242 tal-atti

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Tqis li ftit jiem wara l-ftuħ tal-offerti, Schiavone kitbet lill-PU biex titolbu ħalli ma jdewwimx aktar l-għażla tal-proponent favorit u tenniet il-fiduċja sħiħa fil-mod professjonali u etiku li bih kien qiegħed jitmexxa l- proċess13;

Tqis li fi Frar tal-201414, PU għarrfitha li kienet waħda miż- żewġ proponenti short-listed u stedinha għal laqgħa ta' preżentazzjoni aktar tard dak ix-xahar stess quddiem il-kumitat maħtur minnu biex iqis u jevalwa l-proposti (imsejjaħ "Evaluation and Adjudication Committee").

Il-proponenti l-oħra short-listed kienet Eden;

Tqis li Schiavone kienet saħqet mal-PU li l-offerta finanzjarja tagħha kienet tisboq dik ta' Eden bi tliet darbiet u talbet assikurazzjonijiet li l- proċess imniedi kellu jitmexxa fuq kriterji ċari u stabiliti fir-RFP u bi trasparenza sħiħa15;

Tqis li l-kumitat tekniku mwaqqaf ad hoc biex iqis u jevalwa l-offerti u li quddiemu kienet saret il-preżentazzjoni miż-żewġ proponenti short-listed kien iltaqa' ma' problemi fil-ħidma tiegħu u spiċċa kien għall-ewwel sospiż, fuq talba tal-Ministru intimat għall-bidu ta' April, u mbagħad xolt definitivament għall-ħabta ta' nofs Ġunju tal-201416;

Tqis li b'ittra tas-27 ta' Ottubru, 201417, il-PU għarraf lil Dragonara li kien għażel lil Eden bħala l-proponent preferut u kien sejjer jibda negozjati magħha għall-għoti tal-konċessjoni.

Għarrafha wkoll li jekk kemm-il darba n-negozjati ma' Eden ma jħallux frott, kien qiegħed jirriżerva li jiftaħ negozjati ma' Dragonara;

13 Dok "EC6", f'paġġ.

243 – 4 tal-atti 14 Dok "A", f'paġġ.

87 – 8 tal-atti 15 Dok "F", f'paġġ.

97 – 8 tal-atti 16 Xhieda ta' Dr Emanuel Valletta 17.11.2014, f'paġġ.

324 – 9 tal-atti 17 Dok "O", f'paġġ.

110 – 1 tal-atti

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Tqis li b'ittra oħra li ġġib l-istess data tas-27 ta' Ottubru, 201418, il-PU għarraf lil Dragonara li mnkejja li Eden kienet intgħażlet bħala l- proponent preferut biex jibdew in-negozjati magħha għall-għoti tal- konċessjoni, iżda fl-istess waqt il-Gvern ta' Malta kien jaħseb li kien hemm lok għall-għoti ta' konċessjoni oħra bħal dik li kienet uriet interess fiha u bagħat jistaqsiha jekk kemm-il darba kenitx lesta tilqa' stedina biex tidħol f'negozjati mal-Gvern dwar dan;

Tqis li wara dan, Schiavone talbet laqgħa mal-PU u din kienet iffissata għat-3 ta' Novembru, 2014, iżda l-laqgħa ma nżammitx għaliex ftit jiem qabel Dragonara kienet laħqet fetħet din il-proċedura;

Tqis li l-għan ta' talba għall-ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni huwa dak li jżomm persuna milli tagħmel xi ħaġa li tkun li tista' tkun ta' ħsara lill-parti li titlob il-ħruġ tal-mandat19;

Tqis li bil-liġi, jeħtieġ li r-rikorrent juri żewġ ħwejjeġ biex ikun jistħoqqlu jikseb il-ħruġ ta' Mandat bħal dak.

L-ewwel ħaġa li jrid juri hi l-mandat huwa meħtieġ biex jitħarsu l-jeddijiet pretiżi minnu.

It-tieni ħaġa hi li r- rikorrent ikun jidher li għandu, mad-daqqa t'għajn (prima facie), dawk il- jeddijiet.

Il-ħtieġa li jintwera li l-parti li titlob il-ħruġ ta' Mandat bħal dan ikollha prima facie l-jeddijiet pretiżi hija ħtieġa oġġettiva u mhux waħda soġġettiva li tiddependi mid-diskrezzjoni tal-ġudikant20.

Tali jedd jew jidher mad-daqqa t'għajn jew, għall-finijiet ta' dan il-Mandat, ma jeżistix;

Tqis li, minn kliem il-liġi nfisha, iż-żewġ elementi huma kumulativi u mhux alternativi.

Jekk xi wieħed minn dawn iż-żewġ elementi ma jirriżultax, il- Qorti għandha tiċħad it-talba għall-ħruġ ta' mandat bħal dak.

Siewi wkoll li wieħed iżomm quddiem għajnejh li l-proċedura li hija maħsuba biex titqies talba bħal din huwa mixtieq li tkun waħda sommarja, billi mhuwiex mistenni li jitressaq quddiem il-Qorti fi stadju bħal dak kulma jmissu

18 Dok "N", f'paġġ.

108 – 9 tal-atti 19 Art.

873(1) tal-Kap 12 20 App.Ċiv.

14.7.1988 fil-kawża fl-ismijiet Grech pro et noe vs Manfre' (Kollez.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

jitressaq quddiemha waqt is-smigħ tal-kawża dwar l-istess jedd.

Huwa għalhekk li llum il-liġi nbidlet u stabiliet żminijiet qosra u preċiżi li fihom it- talba għall-ħruġ ta' dan il-Mandat għandha jew tintlaqa' jew tiġi miċħuda21;

Tqis li minn dan joħroġ li l-Mandat ta' Inibizzjoni huwa meżż proċedurali eċċezzjonali u mhux normali ta' provediment legali22.

Il-ħarsien li l-liġi timmira għalih fit-talba tal-parti rikorrenti huwa dak li, mingħajr il-ħruġ tal- Mandat, il-jedd li jista' jkollu jitneħħa darba għal dejjem u b'mod irrimedjabbli.

Dan ma jfissirx li l-fatt li talba għall-ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni tintlaqa', ikun ifisser li l-jedd huwa ippruvat.

Bħalma lanqas ifisser li l-fatt li talba għall-ħruġ ta' Mandat bħal dak ma tintlaqax ikun ifisser li l-jedd pretiż ma jeżistix.

It-tiftix li trid tagħmel il-Qorti huwa dak jekk, bl-għamil li minnu qiegħed jibża' r-rikorrent, jistax jintilef darba għal dejjem jedd li l-istess rikorrent jidher li għandu fil-waqt li ħareġ it-talba għall-ħruġ tal-Mandat;

Tqis li, b'żieda mal-elementi meħtieġa kif imsemmi qabel, f'każ li l-ħruġ tal-Mandat jintalab kontra l-Gvern jew kontra xi awtorita' pubblika mwaqqfa bil-Kostituzzjoni jew kontra persuna li jkollha kariga pubblika fil- kariga uffiċjali tagħha, il-liġi23 titlob ukoll li jintwera (a) li l-ħaġa li parti titlob li tinżamm milli titwettaq fil-fatt hemm il-ħsieb li titwettaq, u (b) li l- preġudizzju li jinħoloq lil min ikun qed jitlob il-Mandat ikun sproporzjonat meta mqabbel ma' l-istess għamil tal-ħaġa li qed tintalab li tiġi miżmuma;

Tqis ukoll li, f'dan ir-rigward, il-liġi llum m'għadhiex titkellem dwar preġudizzju "li ma jkunx jista' jiġi rimedjat" bħala l-bażi tal-ilqugħ ta' talba għall-ħruġ tal-Mandat kontra l-Gvern, imma biżżejjed jintwera li tali preġudizzju jkun sproporzjonat.

Dan ifisser li, bejn il-vantaġġ li joħroġ kieku l-ħaġa titwettaq u l-ħsara li ġġib magħha jeħtieġ li jsir tqabbil, iżda dan għandu jitqies mill-perspettiva tal-parti li titlob il-ħruġ tal-Mandat;

875(3) tal-Kap 12 22 Ara, per eżempju, P.A. NC 11.3.2003 fl-atti tar-Rikors għall-Ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni fl-ismijiet IWT Group Malta Ltd vs Direttur Ġenerali tal-Kuntratti et 23 Art.

873(3) tal-Kap 12

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Tqis li l-liġi tħares il-"jedd" prima facie, bħala rekwiżit meħtieġ għall-ħruġ tal-Mandat.

Wieħed irid jagħraf li l-jedd li jeħtieġ jitħares mhux biżżejjed li jkun sempliċi diffikulta'24, disaġju jew tħassib;

Tqis li l-jedd prima facie li Dragonara tgħid li għandha f'dan il-każ jinbena fuq il-ħtieġa li l-proċess li ħadet sehem fih u li għadu ma ntemmx għal kollox għandu jkun wieħed immexxi fuq linji ta' ekwita' u trasparenza.

Hija tgħid li l-proċess kien wieħed vizzjat u li d-deċiżjoni li wasslet għall- għażla tal-proponent preferut kienet waħda "predestinata" għaliex il- kriterji li tħaddmu saru b'mod li, jiġri x'jiġri, ssir l-għażla favur Eden.

B'sostenn ta' dan, hija ssemmi d-dewmien taż-żmien li l-proċess ħa lil hinn minn dak li kien imħabbar fil-bidu, in-nuqqas ta' qies tal-offerta bil- wisq ogħla tagħha meta mqabbla ma' dik ta' Eden, u fin-nuqqas ta' ċarezza li bihom il-PU mxiet biex qieset liema miż-żewġ offerti tal- porponenti short-listed kellha tirbaħ fuq l-oħra;

Tqis li Dragonara tagħraf li l-fatt waħdu li hija qatgħetha li tieħu sehem fir-RFP ma jagħtihiex jedd mad-daqqa t'għajn li tippretendi li tkun hi li tingħażel.

Iżda hija tgħid li għandha tabilħaqq jedd li jixraqlu ħarsien li jekk għamlet għażla bħal dik, il-proċess jitmexxa kif imiss, billi kull min jieħu sehem fih ikun jaf sewwa liema kejl jgħodd għal kulħadd u li kull min jieħu sehem jingħata l-istess trattament.

Tisħaq li dan jgħodd aktar fejn is-sejħa tkun waħda mnedija mill-Gvern u huwa msejjes fuq prinċipji ewlenin ta' Dritt Komunitarju u fuq sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja;

Tqis li l-għaref difensur ta' Schiavone stieden lill-Qorti biex, hi u tqis dwar l-element tal-jedd mad-daqqa t'għajn, ma tibqax marbuta mal-linja ta' ħsieb murija mill-Qrati Maltin meta jfissru l-limiti tal-istħarriġ li jsir minnhom fil-qafas ta' proċedura għall-ħruġ tal-Mandat ta' inibizzjoni.

Huwa saħħaħ din l-istedina billi ressaq riferenzi għal deċiżjonijiet ta' Qrati Superjuri fir-Renju Unit.

Huwa jressaq dan l-argument biex

26.5.1995 fl-atti tar-Rikors għall-ħruġ ta' Mandat ta' Inibizzjoni fl-ismijiet Ben Ammar Atzori noe vs Bonnici Mallia Sant Angelo noe et (Kollez.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

jiġġustifika l-ħtieġa li l-Qorti tidħol safejn huwa meħtieġ fi stħarriġ ukoll tal-mertu tal-kwestjoni;

Tqis li, fis-sewwa, meta l-Qrati jqisu l-jedd mad-daqqa t'għajn, ma jkunux qegħdin jagħmlu dan fl-arja, iżda ġeneralment jorbtuh maċ-ċirkostanzi li joħorġu mill-atti tal-mandat infushom.

Min-naħa l-oħra, ma jidhirx li wieħed jista' jistrieħ għal kollox fuq il-prattika mħaddma mill-Qrati britanniċi għaliex is-sistema tal-għoti ta' "interim remedies" tinkludi wkoll dawk il-provvedimenti li jingħataw wara s-sentenza fil-mertu25, u fejn il- qorti tkun tabilfors semgħet u qieset il-każ fil-fond, ħaġa għal kollox lil hinn mill-qafas tal-mandati kawtelatorji li joffri l-ordinament ġuridiku Malti;

Tqis iżda li, lil hinn mill-kwestjonijiet tekniċi li dwarhom Schiavone ressqet bosta dokumenti u wkoll sejħet b'xhud tagħha liċ-Chairman intimat, din il-Qorti tasal għall-fehma li Schiavone seħħilha turi li għandha jedd mad-daqqa t'għajn li jistħoqqlu l-ħarsien.

Il-Qorti ssib li Schiavone kellha u, fit-tejorija, għad fadlilha kull jedd li tippretendi u tiżgura jsir b'ekwita' u imparzjalita', u fuq kollox, b'ħarsien tal-istess kundizzjonijiet stabiliti minn qabel meta nbeda l-proċess tal-għażla;

tal-konċessjonarju

tal-għażla

l-proċess

Tqis li l-liġi nnifisha tagħti li Mandat ta' inibizzjoni jista' jintalab u jinħareġ fejn parti tkun għadha mqar sejra tagħmel azzjoni quddiem qorti26, u dan tgħoddu bħala jedd biżżejjed biex issir talba għall-ħruġ ta' Mandat bħal dak.

Il-liġi tagħti wkoll rimedju għal min jabbuża mill-ħruġ ta' atti kawtelatorji27, imma ma ċċaħħadx minn qabel li wieħed jinqeda minnhom b'qies u f'ħarsien tal-jedd tiegħu;

Tqis għalhekk li safejn Dragonara qiegħda titlob il-ħarsien ta' dawn l- elementi essenzjali f'kull għażla f'sejħa pubblika, l-element tal-jedd mad- daqqa t'għajn huwa soddisfatt;

876(1) tal-Kap 12 27 Art.

836(9) tal-Kap 12

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Tqis, iżda, li dwar il-ħtieġa tal-ħruġ tal-Mandat sabiex l-egħmil li Dragonara trid iżżomm lill-intimati milli jkomplu, il-Qorti ssib li dan l- element ma jirriżultax.

L-element tal-ħtieġa għall-ħruġ ta' Mandat bħal dan tintrabat sewwa ma' l-fatt jekk il-ħsara li minnha l-parti rikorrenti tilminta tistax tkun waħda li ma tistax tissewwa mod ieħor.

Jekk l- inkonvenjent jew in-nuqqas lamentat jista' jitneħħa, mqar b'deċiżjoni wara li jiġi mistħarreġ il-każ fil-mertu28, jiġi nieqes it-tieni element meħtieġ għall-ħruġ tal-Mandat;

Tqis li, f'dan il-każ, intwera li r-rimedju għall-ilmenti li Dragonara qiegħda tressaq kontra l-intimati jew kontra min minnhom ma jiddependix mill- ħruġ tal-Mandat.

Il-liġi tagħti lil Dragonara għażla ta' rimedji ġudizzjarji li tista' tinqeda bihom biex tiżgura li l-jedd prima facie li hija għandha għadha tista' tħarsu b'mod effettiv.

Il-ħruġ tal-Mandat mitlub minnha, iżda, ma jidhirx li huwa wieħed minnhom, partikolarment minħabba n- natura straordinarja tiegħu.

Il-qagħda attwali ma waslitx fi stadju li ma tistax titreġġa' lura u jekk joħroġ tabilħaqq li n-nuqqasijiet li Dragonara tilminta minnhom fil-proċess tal-għażla tassew tebbgħu dak il-proċess, ir-rimedju li jista' jingħata huwa t-tħassir ta' kulma jkun sar.

Għalhekk ma huwiex meħtieġ li biex dak ir-rimedju jinkiseb, irid ikun inħareġ il-Mandat.

Dan jgħodd ukoll għal min iqis li n-nuqqas ta' ħruġ tal-Mandat ikun tah xi assoluzzjoni ġenerali li jista' jagħmel li jogħġbu jew li dak li sar sa issa ma jistax ikun mistħarreġ mill-ġdid fis-sedi u fi proċediment xieraq;

Tqis ukoll li, jekk kemm-il darba l-proċess tan-negozjati bejn il-PU u Eden ma jasalx b'wiċċ il-ġid, Schiavone jkollha l-jedd li tissokta hi tinnegozja mal-PU u b'dan il-mod it-twaqqif tal-proċess bil-ħruġ tal- Mandat ikun issarraf fi xkiel għat-twettiq tal-interessi tagħha stess;

28 P.A. AM 2.1.1993 fl-atti tar-Rikors għall-ħruġ tal-Mandat ta' Inibizzjoni fl-ismijiet Avukat Victor Houlton Giardina vs Joseph Spiteri Antignolo et noe

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Tqis għalhekk li dan l-element għall-ħruġ tal-Mandat jirriżulta, fiċ- ċirkostanzi, nieqes;

Tqis ukoll li, mill-aspett tal-element tal-proporzjonalita', t-talba tal- kumpannija rikorrenti ma tidhirx mistħoqqa.

Meta wieħed iqabbel il- preġudizzju li tista' ġġarrab il-kumpannija rikorrenti bl-għamil tal-intimati ma' dak li jseħħ kieku t-talba tagħha għall-ħruġ tal-Mandat kellha tintlaqa', l-ħsara li ġġarrab il-kumpannija rikorrenti se' tkun wisq inqas kieku l-proċess kellu jibqa' miexi 'l quddiem.

Dan qiegħed jingħad għaliex il-proċess innifsu bl-ebda mod ma qiegħed jew jista' jolqot il- ħidma u n-negozju li l-istess Dragonara qiegħda twettaq jew tgawdi minnu sallum.

Kien ikun ħaġ'oħra li kieku l-proċess tal-għażla kien sejjer iwaqqaf xi liċenza jew konċessjoni li Dragonara diġa' tgawdi, wkoll fil- qasam tal-logħob;

Illi għalhekk il-Qorti ssib li dan l-element ma jirriżultax u, minħabba f'hekk, jiġi li jonqos wieħed ieħor mill-elementi li huma meħtieġa biex tintlaqa' t-talba għall-ħruġ tal-Mandat;

Għal dawn ir-raġunijiet il-Qorti qiegħda tiddeċiedi billi:

Tiċħad it-talba għall-ħruġ tal-Mandat billi ma ntweriex li jirriżultaw l- elementi kollha mitluba mil-liġi għall-ħruġ tiegħu;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Tħassar contrario imperio d-degriet tagħha tal-31 ta' Ottubru, 2014, safejn intlaqgħet b'mod provviżorju; u

tal-kumpannija

Tordna li l-ispejjeż ta' din il-proċedura jibqgħu bla taxxa bejn il-partijiet.

Mogħti kameralment illum, 28 ta' Novembru, 2014.

Qrati tal-Gustizzja


Kopja Informali ta' Sentenza

Seduta tat-28 ta' Novembru, 2014

L-Onorevoli Prim'Ministru; L-Avukat Generali tar-Repubblika; Il-Kummissarju tat-Taxxa Fuq il-Valur Mizjud; Il-Kummissarju tat-Taxxi u b'digriet tal-4 ta' Gunju 2012 il-qorti ordnat li ssir korrezzjoni fl-okkju fis-sens li l-Kummissarju tat-Taxxa Fuq il-Valur Mizjud ghandu jaqra Direttur Generali (Taxxa Fuq il-Valur Mizjud)

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Permezz ta' rikors prezentat fit-12 ta' April 2012 ir-rikorrenti ppremettiet u talbet:

Illi l-kumpanija esponenti tiggestixxi negozju Ghawdxi illi jmexxi "cinema/audio visual shows" go Victoria, Ghawdex u sa ftit ilu kienet qed ticcargja VAT fuq il-provisti taghha konsistenti f' 'shows' maghrufa bhala 'Gozo 360' bir-rata ridotta ta' 5%;

Illi l-Kummissarju tal-VAT ressaq stimi kontra l-esponent fis-sens illi l-provvisti taghha kienu suggetti ghar-rata normali ta' VAT u mhux bir-rata ridotta ta' 5%.

Illi din l-istimi halqet piz finanzjarju fuq l-esponent u l-imsemmija stima rrizultat f'dejn dovut mill-esponenti lill- Kummissarju tal-VAT intimat ta' tmienja u ghoxrin elf seba' mija u tnejn u tletin ewro u sitta u ghoxrin centezmu (Eur 28,732.26);

Illi l-esponent ikkontesta l-istima tieghu permezz ta' appell u l-kwestjoni giet finalment deciza mill-Qorti tal-Appell fil-kawza fl-ismijiet Castle Hill Limited vs Il-Kummissarju tat-Taxxi fuq il-Valur Mizjud (Appell Civili Numru.

6/2010) liema process l-esponent jaghmel referenza ghalih;

Illi l-konkluzjoni tal-imsemmija sentenza kienet testwalment:

"Tiddikjara li l-provista ghad-dhul ghal-cinema tas-socjeta' appellata inkluz dawk biex jintwerew il-films maghrufa bhala (Gozo 360) u generalment allura kull provvista ta' kull dhul fl-istess cinema ghandha tithallas fuqha t-taxxa fuq il-valur mizjud normali ta' 18% u mhux dik ta' 5% kif sottomess mis-socjeta' appellata;"

Illi b'hekk gie finalment deciz illi l-esponenti ma setghatx ticcargja VAT bir-rata ridotta u l- esponent gie kostrett ihallas is-somma ta' tmienja u ghoxrin elf seba' mija u tnejn u tletin ewro u sitta u ghoxrin centezmu (Eur 28,732.26) (veru kopja ta' cekk tal-pagament annessa markata dok GS01);

Illi ftit xhur wara illi nghatat is-sentenza fl-appell, l-esponenti saret taf illi din il-kwistjoni tar- rata ridotta tal-5% fuq ix-shows kienet tqajmet f'kawza ohra illi rrigwardat negozjant Malti kumpetitur taghha fl-istess linja tax-'shows' kulturali;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Kwistjoni identika giet sollevata fil-kaz Il-Pulizija vs. Sandra Fenech Seguna Xerri De Caro (Appell Kriminali Numru.

25/2011 tat-26 ta' Ottubru, 2011).

Fis-sentenza tal-Qorti Kriminali il-Qorti Kriminali osservat illi:

L-appellanti giet akkuzata illi harget ircevuti li kienu jqarrqu f'rigward materjali.

Din il- Qorti hi tal-fehma illi minn imkien ma jirrizulta illi l-appellanti b'xi mod riedet tqarraq a detriment tal-fisco.

Difatti qabel ma bdiet tohrog l-ircevuti, tramite l-accountant taghha li kkuntattja lid-Dipartiment koncernat, hija giet mgharrfa li l-VAT kellu jkun ta' 5%."

Illi ghalhekk irrizulta bic-car illi filwaqt illi l-Kummissarju tal-VAT kien qed jimxi ma' negozju Ghawdxi b'mod, mal-kumpetitur tieghu Malti kien qed jimxi mod iehor.

Filwaqt illi negozjant Malti kien qed igawdi minn 'tax ruling' favorevoli, l-esponent negozjant Ghawdxi ma kienx qed jinghata l-ebda trattament daqshekk favorevoli;

Illi mill-atti tal-imsemmi process Appell Kriminali Numru.

25/2011 tat-26 ta' Ottubru, 2011), liema process l-esponent jaghmel referenza ghalih, id-diskriminazzjoni tohrog b'mod car u lampanti ghaliex l-esponent u Sant Manduca ma tqeghdux 'on a level playing field' u l- Kummissarju intimat kien ferm aktar permissive u generuz ma' Sant Manduca milli kien mal- esponent;

Illi tali diskriminazzjoni ostakolat u ghadha qed tostakola d-dritt tal-esponent ghat-tgawdija tal-proprjeta' b'diskriminazzjoni minhabba assocjazzjoni ma' minoranza nazzjonali, proprjeta', twelid jew status iehro.

In succinct, l-esponent qed isostni illi bl-agir imsemmi l-Kummissarju tal-VAT interferixxa mad-dritt tieghu ghal proprjeta' b'mod diskriminatorju ghaliex filwaqt illi hareg ruling lil Sant Manduca sabiex jiccargja VAT bir-rata tal-5% lill-esponent ma ppermettilux jaghmel dan;

Illi t-tax ruling favorevoli illi l-Kummissarju tal-VAT hareg lil terz b'mod diskriminatorju kiser id-dritt tal-esponent ghal smigh xieraq.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Għaldaqstant, is-socjeta' attrici titlob għar-raġunijiet premessi, lil din l-Onorabbli Qorti sabiex:

Tiddikjara illi bl-agir u l-operat tieghu l-Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Mizjud kiser id- drittijiet u Libertajiet Fondamentali tar-rikorrenti kif protetti mill-Konvenzjoni Ewropeja ghall- Protezzjoni tad-Drittijiet u l-Libertajiet Fundamentali tal-Bniedem fl-Artikolu 14 (diskriminazzjoni) abbinat mal-Artikolu 1 ta' l-Ewwel Protokoll li hemm mal- Konvenzjoni ghall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (tgawdija tal-proprjeta');

Tiddikjara illi nkisru d-drittijiet u Libertajiet Fondamentali tar-rikorrenti kif protetti mill- Konvenzjoni Ewropeja ghall-Protezzjoni tad-Drittijiet u l-Libertajiet Fundamentali tal-Bniedem fl-artikolu 14 abbinat mal-Artikolu 6 tal-Ewwel Skeda tal-Kap 319 (Smigh Xieraq) u l- Kostituzzjoni ta' Malta fl-Artikolu 39 (2) (Smigh xieraq) ghaliex l-Kummissarju tal-VAT ha decizjoni diskriminatorja;

Tiddikjara illi, hekk kif taghmel Il-Qala, l-esponenti ghandha ticcargja VAT fuq il- provvisti taghha (konsistenti f'shows) bir-rata ridotta tal-5%;

Thassar is-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Castle Hill Limited vs Il-Kummissarju tat- Taxxi fuq il-Valur Mizjud (Appell Civili Numru.

Tordna lill-Kummissarju tal-VAT jirrifondi lill-esponenti s-somma ta' tmienja u ghoxrin elf seba' mija u tnejn u tletin ewro u sitta u ghoxrin centezmu (Eur 28,732.26);

Tiffissa kumpens xieraq dovut lir-rikorenti;

Taghti kull rimedju, direttiva u kumpens li jidhrilha xieraq.

Permezz ta' twegiba prezentata fl-10 ta' Mejju 2012 (fol.

12), l-intimati qalu:

Illi, preliminarjament l-intimati Onorevoli Prim Ministru, Kummissarju tat- Taxxi u l-Avukat Generali ma humiex il-legittimi kontraditturi f'din il-kawza u ghandhom jigu liberati mill-osservanza tal-gudizzju;

Illi, subordinatament u minghajr ebda pregudizzju, id-doveri, setghat u l- funzjonijiet vestiti fl-intimat Kummissarju tat-Taxxi gew delegate in forza tas-Subartikolu 4 tal-Artikolu 3 tal-Kap.

517 tal-Ligijiet fil-persuna tad- Direttur Generali (Taxxa fuq il-Valur Mizjud) u mhux fil-"Kummissarju tat- Taxxa fuq il-Valur Mizjud" u ghalhekk ghandha tintalab id-debita korrezzjoni ghall-fini ta' ritwalita' tal-atti;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost,

3. pretensjonijiet tar-rikorrent huma kollha frivoli u vessatorji;

l-allegazzjonijiet u

Illi fil-mertu u minghajr pregudizzju ghas-suespost, u nfondati fil-fatt u fid-dritt stante' li mhux minnu li gew lezi d-drittijiet fundamentali tieghu kif protetti mill-Kostituzzjoni u l-Kap 319 tal-Ligijiet ta' Malta u dan ghar- ragunijiet segwenti li qed jigu elenkati minghajr pregudizzju ghal xulxin:

a. Illi s-socjeta' rikorrenti tibbaza ruhha fuq fatti inveritjeri stante' li assolutament ma hux minnu li d-Direttur Generali (Taxxa fuq il-Valur Mizjud) gja' Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Mizjud accetta li fil-kaz ta' Sandra Il-Qala jew ta' xi persuna ohra, l-Kummissarju applika ghall-provvista tad-dhul tac-cinema tas-socjeta' appellata, inkluz dawk biex jintwerew films u generalment allura kull provvista ghal dhul fl-istess cinema ghandha tithallas fuqha t-Taxxa fuq il-Valur Batakis normali ta' 5%,; Invece l- Kummissarju dejjem, u konsistentement u ma' kulhadd, insista li jigbor u gabar it-taxxa ta' 18% u ghalhekk fattwalment l-allegazzjonijiet li fuqhom is- socjeta' taghha huma kompletament bla bazi u nfondati;

ir-Rikors Kostituzzjonali

ssejjes

b. Illi mhux minnu li l-Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Mizjud, illum id- Direttur Generali (Taxxa fuq il-Valur Mizjud), kiser id-drittijiet u libertajiet fundamentali tar-rikorrenti fl-Artikolu 14 u lanqas fl-Artikolu 1 tal-Ewwel Protokol tal-Konvenzjoni Ewropeja ghall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali;

c. Illi dwar l-allegat vjolazzjoni tad-dritt ta' tgawdija tal-proprjeta', ic- cirkostanzi tal-kaz in dizamina bl-ebda tigbid ta' l-immaginazzjoni ma jammontaw ghal xi tehid jew privazzjoni tal- pussedimenti tar-rikorrent;

forzuz ta' proprjeta'

d. Illi ma kien hemm ebda ksur ta' smiegh xieraq fir-rigward tas-socjeta' Castle Hill illi inghatat kull opportunita' li tivventila – u effettivament ivventilat ex abbundantia – l-pretensjoni taghha quddiem il-Bord tal-Appell dwar it-Taxxa fuq il-Valur Mizjud u quddiem l-Onorabbli Qorti tal-Appell;

Qrati tal-Gustizzja

Kwistjoni.

Kopja Informali ta' Sentenza

e. Illi t-talbiet attrici kollha ghandhom jigu respinti stante' li la huma fondati legalment stante' li ma kien hemm l-ebda ksur tad-drittijiet fondamentali tal- bniedem u lanqas huma fondati fattwalment stante' li mkien u qatt ma l- Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Mizjud applika r-rata ta' 5% ma' xi had fir-rigward tad-dhul ghac-cinema inkluz biex jintwerew films u generalment kull provvista ghad-dhul fl-istess cinema.

Ghaldaqstant l-esponent, jitlob bir-rispett lil din l-Onorabbli Qorti joghgobha tichad it-talbiet kollha tar-rikorrent in kwantu frivoli u vessatorji u nfondati fil-fatt u fid-dritt, bl-ispejjez kontra tieghu.

Il-qorti semghet il-provi u rat l-atti li jinkludu noti ta' sottomissjonijiet.

Il-kaz jitratta dwar Taxxa Fuq il-Valur Mizjud li ghandha tithallas fuq cinema/audio visual show bl-isem Gozo 360.

F'brochure li pprezentat ir-rikorrenti (fol.

22) din l-attivita' hi deskritta:

Ir-rikorrenti ssostni li r-rata tat-Taxxa Fuq il-Valur Mizjud ghandha tkun ta' 5%, filwaqt li d- Dipartiment isostni li r-rata ghandha tkun ta' 18%.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ir-rikorrenti tallega diskriminazzjoni ghaliex hemm haddiehor li qieghed jithalla jitlob rata ta' Taxxa Fuq il-Valur Mizjud ta' 5%.

F'dan ir-rigward ghamlet riferenza ghall-Imdina Experience li tittella' minn San Pedro International Limited.

Artikolu 14 tal-Konvenzjoni jipprovdi:-

F'dan ir-rigward:

Konsiderazzjonijiet.

L-intimati Onorevoli Prim'Ministru, Kummissarju tat-Taxxi u l-Avukat Generali qalu li m'humiex il-legittimi kontraditturi.

Permezz ta' nota pprezentata fis-16 ta' Mejju 2012, ir-rikorrenti spjegat x'inhi r-raguni ghalfejn harrket lil kull wiehed minnhom.

Mir-rikors promotur hu altru milli evidenti li l-ilment tar- rikorrenti hu fil-konfront tad-Dipartiment tat-Taxxa Fuq il-Valur Mizjud.

Fil-fatt ir-rikorrenti ppremettiet li wara sentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali fil-kaz Il- Pulizija vs Sandra Fenech Seguna Xerri De Caro tas-26 ta' Ottubru 2011, kien:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

"..… irrizulta bic-car illi filwaqt illi l-Kummissarju tal-VAT kien qed jimxi ma' negozju Ghawdxi b'mod, mal-kompetitur tieghu Malti kien qed jimxi mod iehor.

Filwaqt li negozjant Malti kien qed igawdi minn tax ruling favorevoli, l- esponent negozjant Ghawdxi ma kienx qed jinghata l-ebda trattatament daqshekk favorevoli".

Kompliet tghid li mill-atti ta' dawk il-proceduri kriminali tohrog b'mod lampanti d- diskriminazzjoni:

"..… ghaliex l-esponent u Sant Manduca ma tqeghdux on a leval playing field u l- Kummissarju intimat kien ferm aktar permessiv u generuz ma' Sant Manduca milli kien mal-esponent".

Gialadarba l-ilment tar-rikorrenti hu fil-konfront tad-Dipartiment tat-Taxxa Fuq il- Valur Mizjud u mehud in konsiderazzjoni dak li jipprovdi l-Artikolu tal-Kap.

Bil- prezenza tad-Direttur Generali tat-Taxxa Fuq il-Valur Mizjud, il-gudizzju hu diga' integru u ma kien hemm l-ebda htiega li jitharrku l-intimati l-ohra.

Mill-provi rrizulta li b'sentenza tat-30 ta' Novembru 2011, il-Qorti tal-Appell fil- kaz Castle Hill Limited vs Il-Kummissarju tat-Taxxi Fuq il-Valur Mizjud ddikjarat li:- ".… l-provista ghad-dhul ghal cinema tas-socjeta appellata inkluz dawk biex jintwerew il-films maghrufa bhala (Gozo 360) u generalment allura kull provista ta' kull dhul fl-istess cinema ghandha tithallas fuqha t-taxxa fuq il- Valur Mizjud normali ta' 18% u mhux dik ta' 5% kif sottomess mis-socjeta appellata" (fol.

Ghalhekk hemm decizjoni ta' qorti li t-Taxxa Fuq il-Valur Mizjud hi ta' 18%.

Dan wara li kkonkludiet li s-slide show Gozo 360 ma jikkwalifikax bhala muzew, esebizzjoni artistika, kuncert u teatru (paragrafu 10 tal-Artikolu 3 tal- Avviz Legali tas-sena 2007).

Ghaldaqstant, jekk id-Dipartiment qieghed jinsisti li r-rikorrenti tigbor minghand il-klijent VAT b'rata ta' 18%, qieghed sempliciment japplika l-ligi kif jaghmel applikata mill-Qorti tal-Appell.

Ghalkemm fir-raba' talba r-rikorrenti talbet li din il-qorti thassar is- sentenza tal-Qorti tal-Appell, dan ma jista' jsir qatt.

Sentenza li nghatat wara process gudizzjarju fejn il-qorti interpretat il-ligi ghal fattispecjie tal-kaz li jkollha quddiemha u li tkun ghaddiet f'gudikat, ma tista' qatt tithassar fuq il- pretest li d-Dipartiment qieghed jimxi mod iehor ma' terzi.

irrispettivament x'qieghed

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

F'affidavit Angelo Ouliawi, direttur tal-kumpannija rikorrenti, qal:

"Pero' minn dak li kkonfermajna ricentement, u cioe' bid-decizjonijiet li rreferejna ghalihom fir-rikors taghna, id-Dipartiment tat-Taxxi Interni ma hax l-istess posizzjoni ma' min jopera attivita' ezatt bhal taghna gewwa Malta.

Fil- fatt, dan id-Dipartiment iddikjara kemm-il darba li l-operaturi ta' l-audiovisual show li tigi murija fl-Imdina Experience, u liema audovisual show hija ezattament ta' l-istess stil u tip bhax-show taghna, ghandhom jiccargjaw VAT bir-rata ta' 5% fuq it-tickets taghhom" (fol.

Fir-rikors promotur ir-rikorrenti ghamlet riferenza ghal sentenza tal-Qorti tal- Appell Kriminali tas-26 ta' Ottubru 2011 fil-kaz Il-Pulizija vs Sandra Fenech Seguna Xerri De Caro (25/2011).

F'dawk il-proceduri l-imputata giet akkuzata li fit-8 ta' Novembru 2008, f'The Mdina Experience, Misrah Mesquita, Il-Gudja, harget ricevuta fiskali li ma kenitx korretta ghaliex fuq ir-ricevuta ndikat provvista taxxabbli b'rata ridotta ta' 5% minflok bir-rata ta' 18%.

Jirrizulta li l-ewwel qorti kienet sabet lill-imputata hatja.

Fl-appell is-sentenza giet imhassra u l- imputata liberata.

Il-Qorti tal-Appell osservat: "L-appellanti giet akkuzata illi harget ircevuti li kienu jqarrqu f'rigward materjali.

Din il-Qorti hi tal-fehma illi minn imkien ma jirrizulta illi l-appellanti b'xi mod riedet tqarraq a detriment tal-fisco.

Difatti qabel ma bdiet tohrog l- ircevuti, tramite l-accountant taghha li kkuntattja lid-Dipartiment koncernat, hija giet mgharraf li l-VAT kellu jkun ta' 5%".

Il-qorti ma tarax li dak li nghad fis-sentenza hu prova li d-Dipartiment qieghed jimxi b'two weights and two measures.

F'dan ir-rigward il-qorti tosserva:- i.

m'hemmx prova dwar min setghet kienet il-persuna fid-Dipartiment li suppost ta parir lill-accountant ta' Sant Manduca li r-rata ta' VAT kellu jkun ta' 5%. il-kwistjoni li giet determinata mill-Qorti tal-Appell Kriminali kienet dwar jekk l-appellanti kenitx taf li l-attivita' taghha kienet soggetta ghar-rata ta' taxxa ta' 18% u madankollu kienet qeghda tigbor 5%.

Il-Qorti kkonkludiet li ma kenitx taf u ghalhekk ma kenitx hatja tar-reat.

tant id-Dipartiment ma kienx qieghed jitratta lir-rikorrenti u lil Sant Manduca b'mod differenti li: (a) fit-8 ta' Novembru 2008 id-Dipartiment ghamel spezzjoni fir-rigward tal-Imdina Experience u San Pedro International Limited kienet intalbet tigbor taxxa ta' 18% (ara ittra legali datata 14 ta' Novembru 2008 a fol.

Ghalkemm dik il-kumpannija kienet qeghda ssostni li Mdina Experience kellha tkun soggetta ghal taxxa

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

ta' 5%, id-Dipartiment baqa' jinsisti fuq rata ta' 18%.

Dan fih innifsu juri kemm San Pedro International Limited ma kenitx qeghda tigi agevolata meta paragunata ma' negozjanti ohra.

Fil-fatt jirrizulta wkoll li kien fl-4 ta' Dicembru 2008 li saret spezzjoni ghand ir-rikorrenti1 u "....ingibdet l-attenzjoni tas-sur Loporto li r-rata kellha tkun 18% u mhux 5% ghax skont id-Dipartiment l-audio visual show ma kienx meqjus bhala dhul gewwa muzew u allura ma kienx jaqa' taht il-Partita 10 tat-Tmien Skeda li tinsab mal-Att dwar it-Taxxa Fuq il-Valur Mizjud" (fol.

197) [affidavit tad-Direttur Generali (Taxxa Fuq il-Vaur Mizjud)].

Ghalhekk hu evidenti li d- Dipartiment mexa bl-istess mod fil-konfront tar-rikorrenti u Ħaż-Zebbug (Malta).

(b) ittiehdu proceduri kriminali kontra Sandra Fenech Seguna Xerri De Caro ta' San Pedro International Limited.

Ghalhekk id-Dipartiment ma baqax passiv.

Dan fih innifsu juri li Sant Manduca ma nghatatx xi trattament specjali.

(c) mis-sentenza jirrizulta li d-Dipartiment kien qieghed jinsisti li l- Imdina Experience kien soggett ghal taxxa ta' 18%.

Jirrizulta wkoll li din il-kwistjoni spiccat quddiem il-Bord ta' l-Appelli dwar it-Taxxa fuq il-Valur Mizjud li b'decizjoni tas-7 ta' Ottubru 2010 iddecieda li ".… audio visual shows ta' natural kulturali jitqiesu bhala attivita teatrali".

Id-Dipartiment appella minn dik id-decizjoni.

Fatt li fih innifsu hu prova li ma nghatax trattament preferenzjali lil San Pedro International Limited.

B'sentenza tas-7 ta' Frar 2012 il-Qorti tal-Appell laqghet l-appell u ddikjarat li l-audio visual show ta' San Pedro International Limited kellu jkun soggett ghal rata ta' 18% taxxa.

Ghalhekk id-Dipartiment baqa' jinsisti li l-Imdina Experience kien soggett ghal rata ta' taxxa ta' 18%, u nghata ragun.

Kien biss lejn l-ahhar tal-proceduri li r-rikorrenti bdiet tghid li t-trattament preferenzjali nghata fir-rigward tal-attivitajiet Medieval Times u Knights Museum.

Fir-rikors promotur ma saret l-ebda riferenza ghalihom.

Madankollu dwar dawn l-attivitajiet Alessandra Fenech Seguna Xerri De Caro qalet (seduta tal-24 ta' Marzu 2014, fol.

204) li:-  Dawn l-attivitajiet isiru f'bini differenti.  Fil-bini hemm muzew.  Dawn l-attivitajiet m'humiex ta' San Pedro International Limited.  Fil-Medieval Times m'hemmx filmati; "Il-klijent jigi u joqghod idur mal-

kmamar u jara l-affarijiet esposti.

1 Ara kopja tar-rapport tal-ispetturi tal-VAT a fol.

Qrati tal-Gustizzja

 Fin-Knights Museum hemm figuri lebsin ta' Kavallieri u mbaghad f'kamra jintwera filmat qasir.

Pero' f'rapport li sar minn spetturi tad-Dipartiment wara spezzjoni li saret fis-7 ta' Jannar 2013, jinghad:-

Kopja Informali ta' Sentenza

Mill-provi ma jirrizultax li dan hu kaz ta' like with like.

F'kull kaz ukoll m'hemmx prova li d-Dipartiment qieghed jaghti xi trattament preferenzjali lill- kumpanniji li joperaw dawn il-postijiet.

Il-konkluzjoni tal-qorti hi li m'hemm prova li hemm difference in treatment bejn ir-rikorrenti u negozjanti ohra.

Ghalhekk tfalli t-tezi tar-rikorrenti.

Ghal dawn il-motivi l-qorti tiddeciedi l-kawza billi:

Tillibera mill-osservanza tal-gudizzju lill-ewwel zewg intimati u lill-

Kummissarju tat-Taxxa;

Fil-meritu tichad it-talbiet tar-rikorrenti bl-ispejjez kontra taghha.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Kopja Informali ta' Sentenza

Seduta tat-28 ta' Novembru, 2014

L-Onorevoli Prim Ministru; L- Avukat Ġenerali; Il-Kummissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud; u Kummissarju tal-Pulizija

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Rat ir-rikors Kostituzzjonali preżentat mir-rikorrent Mario D'Souza fit- 30 ta' Mejju 2012 fejn ġie premess:

ilu għal dawn

Illi Mario D'Souza l-aħħar snin għaddej minn diffikultajiet finanzjarji kbar b'rabta man-negozju li jiġġestixxi, tant li kull ammont ta' flus li jdaħħal qiegħed joħorġu fi spejjeż varji marbuta ma' l-imsemmi negozju tiegħu.

Illi minħabba f'hekk, Mario D'Souza naqas li jottempora ruħu mad-dispożizzjonijiet tal-Att dwar il- it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud nieda proċeduri Kummissarju tat-Taxxa fuq kriminali kontra l-istess Mario D'Souza, liema proċeduri wasslu f'sejbien ta' ħtija kontra l-istess Mario D'Souza, skond is-sentenzi hawn annessi u mmarkati Dok A, B, C u D rispettivament.

il-Valur Miżjud u per konsegwenza,

Illi mill-annessi sentenzi, jirriżulta illi Mario D'Souza diġa' nstab żati mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali talli ma ottemporax ruħu mad-dispożizzjonijiet tal-Att tal-1998 dwar Taxxa fuq il-Valur Gharz Eddin (Att Nru. XXIII ta1-1998) u regolamenti magħmula bis-saħħa tal-istess Att,

Illi s-sitwazzjoni ta' Mario D'Souza baqgħet dejjem sejra għall-agħar u ma kienx f'pożizzjoni li jottempora ruħu mad-dispożizzjonijiet tas- sentenzi msemmija u fit-12 ta' Marzu 2012, il-Pulizija Eżekuttiva akkużat lil Mario D'Souza quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali talli bħala persuna reġistrata mad-Direttur Ġenerali tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud skond l-Att tal- 1998 dwar Taxxa fuq il-Valur Miżjud (Att Nru. XXIII tal-1998) u li regolamenti magħmula bis-saħħa jikkonforma ruħu mas-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) datata 7 ta' Ottubru 2010, u mogħtija fil-konfront tiegħu in kwantu li naqas kif ordnat fl-imsemmija sentenza li fi żmien tlett xhur mid-data tas-sentenza, jikkonforma ruħu mal-liġi u fin-

tal-istess Att, naqas

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

nuqqas jeħel multa oħra ta' €15 għal kull jum li matulu jkompli n- nuqqas wara li jgħaddi l-imsemmi żmien.

Il-prosekuzzjoni talbet li l-imsemmi mputat jiġi kundannat li jħallas il-penali msemmija fis- sentenza fuq riferita għall-perijodu li jibda mit-8 ta' Jannar 2011 sat-30 ta' Settembru 2011, salv kull penali għall-nuqqas ulterjuri, u dan kif jirriżulta miċ-ċitazzjoni hawn annessa u mmarkata Dok 'E'.

Illi minkejja l-proċeduri għar-rigward tal-imsemmija kawża quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali għadhom mhux konklużi, Mario D'Souza għandu interess illi jressaq dan l-umli rikors quddiem dina l-Onorabbli Qorti u dan stante li l-eżitu ta' dan ir-rikors għandu effett dirett fuq l-eżitu tal- imsemmija proċedura kriminali u dan fid-dawl tal-fatt li ċ- ċirkostanzi tar-rikorrent baqgħu l-istess.

Illi minkejja li l-Liġi dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud jistipola li nonostante li d-denunzja tal-VAT tiġi sottomessa lill-Kummissarju jekk għal xi raġuni, il-persuna taxxabbli ma tħallas l-ammont dovut mas-sottomissjoni tad-denunzja, din id-denunzja tiġi meqjusa mill- Kummissarju bħallikieku ma sottomessa u konsegwentement għandu dritt li jniedi l-proċeduri kriminali relevanti kontra l-istess persuna taxxabbli.

Flimkien ma' dawn il- proċeduri, il-Kummissarju tal-VAT huwa ntitolat ukoll li jimponi imgħax multi amministrattivi fid-diskrezzjoni tiegħu kif ukoll ikkalkolat fuq stima li tinħareġ mill-Kummissarju stess.

ġie

Illi di piu, minkejja li persuna tkun diġa' ġiet soġġettata għall-pieni amministrattivi u ġudizzjarji kif msemmija, jekk dik il-persuna, għal xi raġuni jew oħra, tibqa' ma tottemporax ruħha mad- dispożizzjonijiet tal-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud, dik il- persuna tiġi soġġetta għal multa addizzjonali għal kull jum li fih tkun għadha ma ottemporatx ruħha ma' l-imsemmi Att.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

IR-RAĠUNI TAT-TALBA:-

In-natura tal-multi u penali stabbiliti bl-Att dwar it-Taxxa fuq il- Valur Miżjud:-

Illi l-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud jikkontjeni diversi Artikoli li jistabbilixxu l-pieni, kemm penali u kemm "amministrattivi" għal kull persuna taxxabbli li ma tħarisx id-dispożizzjoni tal-Att. illi, l- Artikolu 76 tal-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud jistipola li persuna li tikser id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi (a) – (d) tal-istess Artikolu:-

"Tkun ħatja ta' reat u teħel, meta tinstab ħatja, multa ta' mhux inqas minn seba' mitt Ewro (€700) u mhux iżjed minn tlett elef u ħames mitt Ewro (€3,500) u, fuq talba tal-prosekuzzjoni, il-Qorti għandha tordnalha biex tikkonforma ruħha mal-liġi fi żmien biżżejjed biex tkun tista' tagħmel dan, iżda f'kull każ mhux iktar minn tliet xhur, u fin-nuqqas min jagħmel ir-reat ikollu in alias multa oħra ta' mhux inqas minn ħames Ewro (€5) u mhux iktar minn għoxrin Ewro (€20) għal kull żmien li matulu jkompli in- nuqqas wara li jgħaddi ż-żmien mogħti mill-Qorti" (sottolinear tal- esponenti)".

Illi dan l-Artikolu jrid jiġi eżaminat ukoll fid-dawl tal-Artikolu 83(3) tal-imsemmi Att li jistipola li "Il-bidu ta' proċedimenti jew l- impożizzjoni ta' piena għal xi reat taħt din it-Taqsima ma għandhomx jeħilsu lil xi persuna minn prosekuzzjoni taħt xi liġi oħra jew penali amministrattiva li għandha jew li jista' jkollha taħt dan l-Att u l- bidu ta' proċedimenti jew l-impożizzjoni ta' xi piena għal xi reat taħt xi liġi oħra jew il-ħlas ta' xi taxxa jew penali amministrattiva

jew mill-obbligu

ta' ħlas

ta' xi

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

taħt dan l-Att ma għandhomx jeħilsu lil xi persuna minn xi prosekuzzjoni jew piena taħt din it-Taqsima."

Illi dan l-Artikoli flimkien jiksru b'mod ċar u lampanti numru ta' prinċipji bażilari fil-liġi nostrana.

Dawn l-Artikoli, flimkien ma' l- Artikoli 37, 37A, 38, 39, 40, 41, 58 u 59 tal-istess Att joħolqu li ma tkunx ħarset xi mekkaniżmu fejn persuna taxxabbli dispożizzjoni tal-Att tista' tiġi misjuba ħatja tlett darbiet għall- istess fatt.

Illi minkejja li l-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud jippreskrivi li l- Kummissarju tal-VAT jista' jimponi penali amministrattiva fuq persuna taxxabbli, din l-istess persuna ma tistax tkun parteċipi fil- komputazzjoni ta' din il-penali mill-Kummissarju tal-VAT u għalkemm l-Att jagħti lok għall-appell minn tali penali, huwa bissa wara li l-persuna taxxabbli tkun servuta b'talba għal dan il-ħlas li tista' tappella minn tali penali.

l-liġi

il-penali bħala waħda ssejjaħ din Illi minkejja "Amministrattiva", il-gravita' ta' tali penali tista' tkun kbira ħafna.

Għar-rigward ta' dawn it-tip ta' penali, il-Qorti Ewropea għad- Drittijiet tal-Bniedem, fil-każ "A.P., M.P and T.P. vs Switzerland", deciża fid-29 ta' Awissu 1997, irriteniet f'para.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi stabbilit dan kollu, huwa ċar li l-penali "amministrattiva" għandha titqies bħala 'a criminal charge' fid-dawl tas-sentenza sopra ċitata.

Il-proċedura penali per eċċellenza:-

Illi l-Artikolu 76 tal-Att, flimkien ma' l-Artikolu 83, jistabbilixxu illi nonostante li l-Kummissarju jkun ħareġ penali amministrattiva, il- Kummissarju tal-VAT jista' wkoll jibda proċeduri penali quddiem il- Qorti kompetenti sabiex persuna tinstab ħatja skond l-istess Artikolu 76 tal-Att.

Dwar din inekwivoku u ftit hemm dwar xiex wieħed għandu jiddelunga.

l-element penali huwa ċar u

it-tieni proċedura,

Il-proċedura tal-multa "per diem":-

Illi t-tieni parti tal-Artikolu 76 tal-Att sopra ċitat jistipola li:-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

minn għoxrin Ewro (€20) għal kull żmien li matulu jkompli n- nuqqas wara li jgħaddi ż-żmien mogħti mill-Qorti" (sottolinear tal-esponenti).

Illi anke hawnhekk, dan l-istess Artikolu jippreskrivi kosegwenzi penali f'każ li persuna tippersisti fin-nuqqas tagħha għal xi raġuni jew oħra.

Illi dan jemerġi mid-diċitura stess tal-imsemmi Artikolu fejn tintuża espliċitament il-kelma "Multa".

Din il-kelma trid tiġi eżaminata fl-isfond tal-Artikolu 7(1)(d) tal-Kodiċi Kriminali li jistipola li l-multa hija waħda mill-pieni li jistgħu jingħataw għad- delitti.

Ksur tal-Prinċipju ta' Ne Bis in Idem:-

Illi fil-każ de quo, il-ksur tal-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud huwa proprju li r-rikorrenti, minkejja li sottometta d-denunzji relevanti, ġie meqjus mill-Kummissarju tal-VAT li ma ssottomettiex tali denunzji u dan stante li ma sottomettiex ukoll il-ħlas relattiv. l-proċeduri Illi huwa proprju dan "amministrattivi", il-proċeduri kriminali per eċċellenza u issa, l- proċeduri għall-ħlas ta' multa għan-nuqqas wara li għadda ż- żmien, komunement imsejħa l-'per diem'.

B'hekk jirriżulta illi l- istess fatt ta lok għal tlett proċeduri punittivi kontra l-istess persuna taxxabbli.

in-nuqqas

ir-rikorrenti qiegħed preżenjalment

Illi dan huwa ksur ċar u manifest tal-prinċipju ta' 'rie bis in idem' fejn t-tielet proċedura kriminali għar-rigward tal-istess fatt – u ċjoe' l-fatt li ma ssottomettiex il-pagamenti lill-Kummissarju tal-VAT.

jaffaċċja

Diskrezzjoni larga li mhux imsejsa fuq ir-"Rule of Law":-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

L-Artikolu 76 tal-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud jagħti diskrezzjoni vasta lill-prosekuzzjoni kif ukoll lill-Kummissarju tal- VAT mingħajr ma jagħti kontroll effettiv dwar kif għandha tigi eżerċitata din id-diskrezzjoni.

imħollija

fiż-żmien stipolat hija

Illi di fatti, l-istess Artikolu jistipola li t-talba biex il-Qorti tordna lill- persuna misjuba ħatja tottempora ruħha mad-dispożizzjonijiet tal- Att il- prosekuzzjoni.

Dan ifisser effettivament li jekk il-prosekuzzjoni jidhrilha li, għal xi raġuni jew oħra, m'għandiex tagħmel tali talba fil-konfront ta' każ partikolari, il-Qorti hija prekluża milli tagħmel tali ordni.

Illi di piu, l-Att ma jagħti l-ebda direzzjoni dwar kif għandha tiġi eżerċitata din joħloq sitwazzjoni ta' inċertezza li mhux ibbażata fuq il-prinċipju ta' "Rule issir diskriminazzjoni li tista' potenzjalment of Law" b'dan lampanti bejn żewġ każijiet ta' ksur tad-dispożizzjonijiet tal-Att.

id-diskrezzjoni u b'hekk

Illi din is-sitwazzjoni hija reża aktar gravi bil-fatt li minn imkien ma tirriżulta fl-imsemmi Att xi dispożizzjoni li tirregola l-mod ta' kif persuna li, għad li tkun instabet ħatja mill-Qorti kompetenti li ma ħallsitx lid-Dipartiment tal-VAT, terġa' tiġi akkużata li ma ottemporatx ruħha mal-ordni tal-Qorti.

Illi dan in-nuqqas ta' kontroll effettiv fuq il-prosekuzzjoni qiegħed jikkreja nċertezza fil-konfront tar-rikorrenti u dan għaliex il- prosekuzzjoni tista', minn ħin għall-ieħor u mingħajr pre-avviż, tniedi akkużi ġodda għar-rigward kemm tal-każ de quo, kif ukoll għar-rigward tal-każijiet l-oħra li għandu deċiżi mill-Qorti tal- Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali kif sopra elenkati.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

In effetti, dan in-nuqqas ta' kontrol qiegħed jagħti carte blanche lill-prosekuzzjoni sabiex tressaq persuna meta, jew jekk jidhrilha li għandha tressaqha għar-rigward tal-multa 'per diem' u dan joħloq sitwazzjoni ta' inċertezza li tmur kontra l-prinċipju tar-"Rule of Law" u ċ-ċertezza legali rikjesta.

Illi f'dan id-dawl, issir referenza għall-każ tal-Qorti Ewropea tad- Drittijiet tal-Bniedem fl-ismijiet "Silver and Others vs The United Kingdom", tal-25 ta' Marzu 1983 fejn ġie ritenut illi:-

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Ksur tal-Valur tal-Proporzjonalita':-

Illi huwa paċifiku fil-liġi li l-Istat għandu d-dritt li jintaxxa liċ- ċittadini tiegħu iżda huwa paċifiku wkoll li tali taxxa għandha tkun proporzjonali u ma toħloqx piż eċċessiv fuq il-persuni.

Jiġi sottomess illi minkejja li l-mekkaniżmu ta' kif tiġi kkalkolata t-taxxa fuq il-Valur Miżjud hija wahda proporzjonali u bbażata fuq il- purchasing power tal-persuna taxxabbli, il-konsegwenzi li persuna jaffaċċja f'każ li ma jsegwix id-dispożizzjonijiet tal-imsemmi Att huma għall-kollox sproporzjonati u drakonjani.

Illi l-mekkaniżmu kkreat bl-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud huwa mekkaniżmu li jikser id-Drittijiet Fondamentali tal-Bniedem u dana għaliex persuna taxxabbli se tkun soġġetta għal tlett tipi taż proċeduri kriminali għall-istess fatt filwaqt li l-Kummissarju tal-VAT u l-prosekuzzjoni għandhom diskrezzjoni assoluta ta' kemm u meta persuna għandha twieġeb għan-nuqqasijiet tagħha u dan mingħajr ma jingħata kont taċ-ċirkostanzi partikolari u individwali tal-persuna taxxabbli li tista' tinsab fihom minn żmien għal żmien.

Għaldaqstant, in vista tas-suespost, l-esponenti jitlob lil din l- Onorabbli Qorti jogħġobha:-

Tiddikjara illi, għar-raġunijiet fuq esposti, l-Artikoli 37, 37A, 38, 39, 40, 41, 58, 59, 76 u 83 tal-Att Dwar it-Taxxa fuq il- Valur Miżjud (Kap. 406 tal-Liġijiet ta' Malta) jikser id-drittijiet

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

u l-libertajiet Fondamentali tar-rikorrenti kif protetti mill- Kostituzzjoni ta' Malta fl-Artikolu 39;

Tiddikjara illi, għar-raġunijiet fuq esposti, l-Artikoli 37, 37A, 38, 39, 40, 41, 58, 59, 76 u 83 tal-Att Dwar it-Taxxa fuq il- Valur Miżjud (Kap. 406 tal-Liġijiet ta' Malta) jiksru d-drittijiet u Libertajiet Fondamentali tar-rikorrenti kif protetti mill- Konvenzjoni Ewropea ghall-Protezzjoni tad-Drittijiet u l- Libertajiet Fundamentali tal-Bniedem:

Fl-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea nkorporat fl- Ewwel Skeda tal-Kap 319 tal-Liġijiet ta' Malta; u

Fl-Artikolu Konvenzjoni;

Tiddikjara konsegwentement li l-Artikoli 37, 37A, 38, 39, 40, 41, 58, 59, 76 u 83 tal-Att Dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud (Kap. 406 tal-Liġijiet ta' Malta) huma nulli u bla effett in kwantu li huma leżivi tal-Artikoli preċitati tal-Konvenzjoni u tal-Kostituzzjoni ;

Tiddikjara konsegwentement illi d-diskrezzjoni mħollija f'idejn il-Kurnmissarju tat-Taxxa fuq il-Valur Miżjud kif ukoll fuq il- prosekuzzjoni ai termini tal-Artikoli 37, 37A, 38, 39, 40, 41, 58, 59, 76 u 83 tal-Att Dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud (Kap. 406 tal-Liġijiet ta' Malta) tilledi d-drittijiet fundamentali tar- rikorrenti kif sanċiti mill-Artikoli preċitati tal-Konvenzjoni u tal-Kostituzzjoni;

l-akkużi miġjuba Tiddikjara, għar-raġunijiet suesposti, kontra r-rikorrenti quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) Bħala Ġudikatura Kriminali kif sopra ċitati jilledu d-drittijiet fundamentali tar-rikorrenti kif sanċiti mill-Artikoli preċitati tal-Konvenzjoni u tal-Kostituzzjoni;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Tordna, konsegwentement għandhom jiddeżistu milli jitkomplew;

illi tali proċeduri msemmija

Tiddikjara illi bl-aġir taghhom l-intimati jew min minnhom huma tad-drittijiet fundamentali tar-rikorrent kif premess;

tal-vjolazzjonijiet

responsabbli

kumpens Tiffissa vjolazzjonijiet fuq imsemmija;

għall-

Tordna lill-intimati jew min minnhom iħallsu l-kumpens hekk likwidat lir-rikorrenti;

Tagħti kull rimedju, direttiva u kumpens ieħor li jidhrilha xieraq u opportun a tenur tal-Artikoli 46 tal-Kostituzzjoni u l- Artikoli 13 u 41 tal-Konvenzjoni Ewropea.

Rat ir-risposta tal-intimati preżentata fil-15 ta' Ġunju 2012 li permezz tagħha eċċepew:

(A) L-Eccezzjonijiet Preliminari

Illi fl-ewwel lok, l-Onorevoli Prim' Ministru għandu jiġi liberat il-leġittimu mill-osservanza tal-ġudizzju stante kontradittur ai termini tal-Artikolu 181B tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta;

Illi fit-tieni lok u mingħajr preġudizzju għas-suespost, ir- rikorrent ma eżawrixxiex ir-rimedji ordinarji li kellu għad- dispożizzjoni tiegħu, konsistenti f'appell mid-deċiżjoni tal- Qorti tal-Maġistrati fil-konfront tiegħu;

(B) Il-Mertu

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi subordinatament u mingħajr preġudizzju għas-suespost, l- l-pretensjonijiet kollha tar-rikorrent kif allegazzjonijiet u dedotti fir-rikors promotur huma nfondati fil-fatt u fid-dritt għas-segwenti raġunijiet jiġu elenkati mingħajr li qed preġudizzju għal xulxin:

Illi a kuntrarju ta' dak li qed jiġi allegat far-rikors promotur, mhux minnu li l-penalitajiet amministrattivi ġew imposti mingħajr l-ebda proċess li jista' jitqies li jissodisfa smiegħ xieraq.

Fil-fatt a kuntrarju ta' dak li qed jallega r-rikorrent, l- Artikolu 44(k) tal-Att dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud (Kap 406) jistipula li jekk tqum xi kwistjoni, li ma tkunx stima, dwar l-impożizzjoni ta' kull penali amministrattiva, ħlief meta mposta bħala riżultat ta' stima, dik il-kwistjoni tista' tiġi riferita lill-Bord tal-Appelli dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud minn kull persuna li tissodisfa l-Bord li għandha interess dirett f'dik il-kwistjoni;

Illi l-pretensjoni tar-rikorrent li l-multi amministrattivi kif ukoll l-imgħax in kwistjoni għandhom jitqiesu bħala penalitajiet ta' natura kriminali hija għal kollox inkorretta u insostenibbli.

L- Artikoli 76 sa 84 tal-Kap 406, jipprovdu għal reati u pieni kriminali li jistgħu jiġu mposti unikament wara li jkun hemm kundanna mill-Qrati ta' Malta.

Effettivament, l-esponent Direttur Ġenerali (Taxxa fuq il-Valur Miżjud) m'għandux il- poter li jimponi penali ta' natura kriminali, apparti l-fatt illi li kieku l-leġislatur ried li l-penali amministrattivi u l-imgħax ikunu meqjusa bħala reat kriminali, kien jinkludihom fl- Artikoli hawn fuq imsemmija.

Per konsegwenza, l-istess penali u mgħax impost mill-intimat Direttur Ġenerali (Taxxa fuq il-Valur Miżjud) ma jikkwalifikawx bħala piena għal reat ta' natura kriminali fil-liġi kif qed jiġi żbaljatament allegat mir- rikorrent;

Illi l-multi li ġew imposti mill-Onorabbli Qorti tal-Maġistrati huma l-konsegwenza ta' sejba ta' ħtija ta' reat kriminali u bħala tali huma pagabbli u dovuti lir-Reġistratur tal-Qrati.

Illi dawn huma ben diversi mill-penali u mgħax amministrattiv

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

dovuti lill-intimat Direttur Ġenerali (Taxxa fuq il-Valur Miżjud) ai termini tal-Artikoli 21 (4) u 38 sa 41 tal-Kap 406.

Għaldaqstant kull allegazzjoni da parti tar-rikorrent li l-penali amministrattiv u l-imgħax huma allegatament ta' natura kriminali hija manifestament infondata;

Illi mir-Rikors promotur jidher li r-rikorrent mhux qed jagħmel id-distinzjoni netta li tiddifferenzja l-penali amministrattivi minn multi ta' natura penali;

li allegatament qed isofri r- Illi effettivament, id-danni rikorrent huma unikament il-konsegwenza tal-aġir u n- nuqqas tiegħu stess u ċertament mhumiex attribwibbli għal xi nuqqas da parte tal-intimati;

L-Allegat Ksur tal-Prinċipju ta' Ne Bis in Idem

fir-rigward

tal-allegazzjoni

l-Artikoli Illi imsemmija tal-Kap 406 jiksru id-drittijiet tal-bniedem bi ksur tal-prinċipju Ne bis in idem, l-esponenti jirribattu li ma hemm l-ebda konsegwenzi kriminali duppliċi jew saħansitra trippliċi fil-każ odjern kif qed jallega r-rikorrent.

Fil-fatt, kif spjegat aktar il-penali fuq hemm distinzjoni ċara bejn amministrattivi u l-imgħax dovut ai termini tat-Taqsima I sat- Taqsima IX (inklussivi) tal-Kap 406 u l-multi li jistgħu jiġu mposti minn Qorti KriminaIi fuq sejba ta' ħtija ta' wieħed jew aktar mir-reati skond it-Taqsima X tal-Kap 406 dwar Reati u Pieni;

Illi l-argumenti addottati mir-rikorrent ma jsibux komfort fil- Ġurisprudenza tal-Qorti Ewropea.

Il-Qorti ma ddeċidietx li ma jistgħux jittieħdu azzjonijiet kriminali u ċivili (amministrattivi) kontemporanjament.

A kuntrarju ta' dak li qed jiġi allegat, il- Qorti ma tippermettix li l-multa ċivili tkun fil-verita ta' natura kriminali, u dan ċertament mhux il-każ fis-sitwazzjoni odjerna;

Illi għalhekk iċ-ċirkostanizi odjerni ma jagħtu l-ebda lok għal

ksur tal-prinċipju tan-Ne bis in Idem;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

(D) L-Allegat diskrezzjoni larga li allegatament mhux imsejsa

Illi l-esponenti jirribattu li mhux minnu li l-intimat Direttur Ġenerali (VAT) għandu diskrezzjoni larga li mhux imsejsa fuq ir-Rule of Law stante li l-proċeduri a tenur tal-artikolu 76 tal- Kap 406 jittieħdu fil-konfront ta' kulħadd wara li tingħata opportunita' li persuna tottempora ruħha mal-Kap 406;

(E) L-Allegat Ksur tal-Valur tal-Proporzjonalita'

14. (sic) Illi mhux minnu li l-Artikoli tal-Kap 406 jiksru id-drittijiet tar-rikorrent, stante li mhux minnu li huma sproporzjonati;

Illi ċ-ċirkostanzi tar-rikorrent odjern juru nuqqasijiet serji da parte tiegħu li jagħmel debitament id-denunzji tal-VAT u jgħaddi t-Taxxa fuq il-Valur Miżjud miġbura minnu f'isem il- Gvern ta' Malta skond id-dispożizzjonijiet tal-Kap 406;

Illi effettivament il-Kap 406 ma joħloq l-ebda piż eċċessiv fuq il-privat kif qed jallega r-rikorrent.

Inoltre, l-intimati jirribattu li l-multi mposti mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura KriminaIi wara sejba ta' ħtija, huma pagabbli lir-Reġistratur tal-Qrati u mhux lill-intimati;

Illi dwar il-multa per diem imposta mill-Onorabbli Qorti tal- Maġistati (Malta) Bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali, hekk kif jirriżulta mid-deċiżjonijiet annessi mar-rikors promutur, tiskatta biss jekk ir-rikorrent ma jikkonformax ruħu mal-liġi fiż-żmien ta' tett xhur mogħti lilu minn dik l-Onorabbli Qorti;

Illi inoltre, l-esponenti intimati jirribattu li n-nuqqas ta' proporzjonalita' allegata mir-rikorrent ma tissustix u ma hemm l-ebda excessive burden fuq ir-rikorrent;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

(F) L-Allegat Ksur tal-Prinċipju ta' Smiegħ Xieraq

Illi l-allegat ksur tal-Artikolu 6, li skond ir-rikorrent seħħ huwa għal kollox infondat stante li r-rikorrent naqas milli jeżawrixxi r-rimedji ordinarji, senjatament id-dritt ta' Appell lit-Tribunal ta' Reviżjoni Amministrattiva (VAT) ġja' l-Bord tal-Appelli dwar it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud ai termini tal-Artikolu 44(k) tal-Kap 406;

Inoltre, stante li r-rikorrent qed jibbaża t-talbiet tiegħu fuq allegazzjoni ta' proċeduri li jiksru l-prinċipju u d-dritt ta' 'ne bis in idem', allura l-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea jiġi superfluwu, u dan skond l-insenjament tal-istess Qorti Ewropea.

Fil-fatt il-Qorti Ewropea fil-każ ta' Ruotsalainen qalet:

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi għalhekk huwa evidenti li l-allegazzjonijiet tar-rikorrent kkwotata minnu

l-Ġurisprudenza

huma nfondati u inapplikabbli;

Illi ma hemm l-ebda raġuni valida fil-liġi sabiex l-proċeduri kriminali fil-konfront tar-rikorrent jiddesistu kif qed jintalab mir-rikorrent, liema talba hija bir-rispett kollu insostenibbli;

Illi di piu, u mingħajr preġudizzju għas-suespost, dato ma non concesso li hemm xi ksur tad-drittijiet fondamentali tar- rikorrent, ma hemm l-ebda lok għal kumpens;

Għaldaqstant għar-raġunijiet suesposti, l-esponenti jitolbu bir- rispett li din l-Onorabbli Qorti jogħġobha tiċħad it-talbiet kollha tar-rikorrent kif dedotti fir-rikors odjern; bl-ispejjeż kontra r- rikorrent.

Semgħet il-provi;

Rat l-atti proċesswali.

Ikkunsidrat;

Rat il-verbal tas-seduta tal-4 ta' Lulju 2014 fejn il-kawża tħalliet għas-sentenza bil-fakolta' tan-noti li pero' ma ġewx preżentati;

Illi t-tieni eċċezzjoni tal-intimati hija li l-Qorti għandha tiddeklina li l-ġurisdizzjoni kostituzzjonali tagħha ai termini tal- teżerċita l-artikolu 46 (2) tal- Artikolu 4 (2) tal-Att XIV tal-1987 u li r-rikorrenti qed jadopera Kostituzzjoni ta' Malta,

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

proċedura stroardinarja bħal dik odjerna meta kellu għad- dispożizzjoni tiegħu rimedji ordinarji biex iħares id-drittijiet pretiżi minnu.

Minħabba n-natura perentorja ta' din l-eċċezzjoni il-Qorti se tittratta lilha l-ewwel.

Illi din l-eċċezzjoni qed issir peress li r-rikorrent, li qiegħed jallega li ġew lesi d-drittjiet kosituzzjonali bil-mod fuq imsemmi, naqas li jappella mis-sentenzi tal-Qorti tal-Maġistrati u kwindi l-intimati qed jeċċepixxu illi l-Qorti għandha tiddeklina milli tkompli tisma' r- rikors ai termini tal-proviso wara l-Artikolu 46 (2) tal-Kostituzzjoni u dak 4 (2) tal-Kapitolu 319.

Illi l-proviso ndikat mill-intimati jgħid eżattament hekk: "Iżda l- Qorti tista' jekk tqis li jkun desiderabbli li hekk tagħmel, tirrifjuta li teżerċita s-setgħat tagħha skond dan is-sub-artikolu f'kull każ meta tkun sodisfatta li meżżi xierqa ta' rimedju għall-ksur allegat huma jew kienu disponibbli favur dik il-persuna skond xi liġi oħra.

(46 (2) tal-Kostituzzjoni ta' Malta u l-artikolu 4 (2) tal-Kapitlu 319 jgħidu l-istess ħaġa).

Illi din il-kwistjoni ġiet dibattuta diversi drabi fil-Qrati tagħna.

Il- Qorti Kostituzzjonali daħlet fil-fond tagħha fis-sentenza tagħha fil- kawża fl-ismijiet "Dr Mario Galea Strausak vs Joseph Sultana Stoner nomine" (7 ta' Marzu 1994) fejn, wara li elenkat numru ta' sentenzi precedenti, qalet fost affarijiet oħra:

"Minn din ir-rassenja kemm tal-Prim' Awla u kemm ta' din il-Qorti jistgħu jitnisslu dawn il-linji ġurisprudenzjali;

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

a. Meta hu ċar li hemm meżżi ordinarji disponibbli għar- rikorrenti biex ikollu rimedju għad-danni li qed jilmenta, bħala prinċipju ġenerali dawn għandhom jiġu adoperati u r-rikors għall-organi ġudizzjarji ta' natura kostituzzjonali għandu jsir wara li l-ordinarji jiġu eżawriti jew meta mhumiex disponibbli;

il-Qorti Kostituzzjonali sakemm ma

jirriżultawlhiex raġunijiet serji gravi ta' illegalita' jew ta' ġustizzja jew żball manifest ma tiddisturbax l-eżerċizzju ta' diskrezzjonalita' tal- ewwel Qorti kkonferita mill-artikolu 46 (2) tal-Kostituzzjoni.

Kull każ għandu l-fattispeċje partikolari tiegħu;

d. Meta r-rikorrenti ma jkunx għamel użu minn rimedju li seta' kellu dan ma jfissirx li l-Qorti għandha tikkonsidra li ma għandhiex teżerċita l-ġurisdizzjoni tagħha jekk dak il-possibbli rimedju ma kienx pero' jirrimedja ħlief in parti l-lanjanzi tar- rikorrenti;

e. Meta r-rikorrenti ma jkunx eżawrixxa r-rimedju ordinarji, jekk pero' dan in-nuqqas ikun ikkontribwixxa għalih l-operat ta' ħaddieħor allura ma jkunx desiderabbli illi l-Qorti tieqaf u ma tipproċedix bit-trattazzjoni tal-każ.

f. Meta l-ewwel Qorti teżerċita' d-diskrezzjoni tagħha u tieqaf mit-trattazzjoni mingħajr ma teżamina l-materja neċessarja li fuqha dik id-diskrezzjoni għandha tiġi eżerċitata, il-Qorti tat- tieni grad għandha twarrab dik id-diskrezzjoni."

Illi l-istess Qorti fil-kawża fl-ismijiet "Philip Borg Bartolo vs Sammy Borg Nicolas Virtu’" (8 ta' Marzu 1995) qalet ukoll li "meta l-oġġett tal-kawża jkun ta' natura komplessa – u jkollu kwistjonijiet li għandhom rimedju f'xi liġi oħra, u oħrajn li ma għandhomx, rimedju ħlief kostituzzjonali – allura għandha tipprevali din l-aħħar azzjoni."

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

F'din is-sentenza l-Qorti osservat li jkun sewwa li mal-kelma 'komplessa' jiżdied il-kliem 'jew inkella mħallta'.

Illi issa fil-każ in eżami r-rikorrenti indubbjament kellu r-rimedju legali oħra disponibbli għalih u huwa għażel li ma jagħmilx dan.

Illi l-Qorti jidhrilha li l-eċċezzjoni fil-kaz in kwistjoni hija fondata u għandha tiġi akkolta.

Fil-kawża fl-ismijiet "Maria sive Marthese Diamato et vs Policy Manager tal-Malta Shipyards et" (Prim' Awla Kostituzzjonali, 30 ta' Settembru 2010) ġie dikjarat illi:

"L-eżistenza ta' rimedju ieħor trid titqies fil-kuntest tal-allegat ksur tad-dritt fundamentali.

Għandu jkun rimedju aċċessibbli, xieraq, effettiv u adegwat biex jindirizza dan il-ksur.

Fl-istess waqt ma hemmx għalfejn li biex jitqies effettiv ikun jirriżulta li r-rimedju sejjer jagħti lir-rikorrenti suċċess garanti.

Huwa biżżejjed li jintwera li jkun wieħed li jista' jiġi segwit b'mod prattiku, effettiv u effikaċi.

Meta jidher li jeżistu meżżi ordinarji disponibbli biex jikseb rimedju għall-ilment tiegħu r-rikorrent għandu jirrikorri għal dawk il-meżżi, qabel ma jirrikorri għar-rimedju kostituzzjonali u huwa biss wara li jkun fittex dawk il-meżżi jew wara li jidher li dawk il-meżżi ma jkunux effettivament disponibbli jintuża r-rimedju kostituzzjonali."

li għandu

Illi f'dan is-sens wieħed jista' jsib ukoll l-insenjament fir-rigward fis-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet "Joseph Najm vs Awtorita' tal-Ippjanar et" deċiża fid-9 ta'Novembru 2012 .

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Illi wieħed għandu jqis li kemm l-artikolu nvokat mill-intimati u kemm il-Kostituzzjoni ta' Malta ssemmi meżżi li 'kienu disponibbli' u allura anke jekk kien hemm meżżi li kienu disponibbli għar- rikorrent iżda li minhabba t-trapass taż-żmien ma jkunux għadhom (disponibbli) il-Qorti tista' jekk hekk jidhrilha tiddeklina li teżerċita l-ġurisdizzjoni tagħha.

F'dan il-każ ċertament il-Qorti tħoss li jkun abbuż mill-proċeduri kostituzzjonali jekk l-ilmenti tar-rikorrent jiġu nvestigati meta lanqas biss ipprova juża l-meżżi disponibbli għalih – anzi jidher li dawn il-meżżi għadhom sal-lum disponibbli.

Wieħed ma kostituzzjonali sempliċement qata' qalbu mill-proceduri ordinarji.

Dwar dan din il- Qorti ipprununzjat ruħha b'dan il-mod fil-kawża fl-ismijiet "John Giordimaina vs Prim Ministru et" deċiża fid-29 ta' April 2013.

jistitwixxi proċeduri

jistax

Illi wieħed għandu jgħid ukoll li l-istess rikorrenti fil-mori tal- proċedura applika biex jibbenefika minn amnestija li daħlet fis- seħħ tramite l-Att XIV tal-2013 u allura seta' jgawdi minn riduzzjoni tal-penali u interessi (fol 61).

DEĊIŻJONI

Għal dawn il-motivi l-Qorti tiddeċiedi din il-kawża billi tilqa' l- eċċezzjoni msemmija tal-intimati u tirrifjuta li teżerċita s-setgħet tagħha ai termini tal-Artikolu 4 (2) tal-Kap.

319 u 46 (2) tal- Kostituzzjoni.

L-ispejjeż kollha jkunu a kariku tar-rikorrent.

Qrati tal-Gustizzja

Kopja Informali ta' Sentenza

Qrati tal-Gustizzja


Kopja Informali ta' Sentenza

TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR

ĠUDIKATUR DR.

Seduta tat-28 ta' Novembru, 2014

Jessica Spencer K.I. 7889517(M) vs. Anthony Spencer K.I. 866930 (M) u b'digriet tat-Tribunal datat 27 ta' Novembru 2013 ġiet kjamata in kawża Jane Spencer

It-Tribunal Preliminari Ra l-Avviż tat-talba fl-ismijiet premessi, ippreżentat fis-6 ta' Settembru 2013, li permezz tiegħu,

dan it-Tribunal qiegħed jiġi mitlub jikkundanna lill-konvenut iħallas lill- attriċi s-somma globali ta' elf u tletin euro u sebgħa u għoxrin ċenteżmu

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 5

Kopja Informali ta' Sentenza

(€1030.27), rappreżentanti din is-somma, kwantu għas-somma ta' €135.10 bħala bonus statwarju għall-perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Lulju 2011 u l-31 ta' Diċembru 2011, kwantu għas-somma ta' €121.16 bħala weekly allowance għall-perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Ottubru 2011 u l- 31 ta' Marzu 2012, kwantu għas-somma ta' €135.10 bħala bonus statwarju għall-perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Jannar 2012 u t-30 ta' Ġunju 2012, kwantu għas-somma ta' €97.86 bħala weekly allowance għall-perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' April 2012 u l-25 ta' Awwissu 2012, kwantu għas-somma ta' €499.61 bħala vacation leave bejn il-perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Jannar 2012 u l-25 ta' Awwissu 2012, u kwantu għas-somma ta' €41.44 bħala bonus statwarju għall-perjodu ta' impjieg bejn l-1 ta' Lulju 2012 u l-25 ta' Awwissu 2012, dovuti lill-attriċi kif fuq spjegat.

Bl-ispejjeż kollha u bl-imgħax fuq l-ammont dovut mid-data illi tali ammont sar hekk dovut sad-data tal-pagament effettiv, kontra l- konvenut illi jinsab minn issa inġunt għas-subizzjoni.

Ra li l-konvenut debitament notifikat ippreżenta r-risposta tiegħu fit-22 ta' Ottubru 2013, fejn huwa jesponi bir-rispett:

1) Preliminarjament, il-ġudizzju mhuwiex integru stante illi l-intimat hu

2) Il-preskrizzjoni tal-azzjoni attriċi bit-trepass ta' sena ai termini tal-

miżżewweġ lil Jane ZAMMIT GENOVESECannao_Camilleri Vella;

Artikolu 2147 (c) tal-Kodiċi Ċivili.

3) In sussidju u mingħajr ebda preġudizzji, fil-mertu t-talba odjerna hija infondata fil-fatt u fid-dritt u għandha tiġi miċħuda bl-ispejjeż kontra r- rikorrenti billi l-esponent ma għandu jagħti xejn lill-istess rikorrenti.

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Bl-ispejjeż

Ra illi l-konvenut permezz ta' rikors ippreżentat fil-31 t'Ottubru 2013, talab illi tiġi kkjamata in kawża martu Jane persianCannao_Camilleri Vella li magħha huwa għaddej minn proċeduri ta' separazzjoni personali u dana stante illi l-involviment tiegħu u ta' martu fin-negozju kien identiku għal ta' xulxin.

Ra illi permezz ta' digriet datat 27 ta' Novembru 2013, it- Tribunal laqa' t-talba sabiex tiġi kkjamata in kawża Jane persianCannao_Camilleri Vella.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 5

Kopja Informali ta' Sentenza

Ra illi l-kjamata in kawża ppreżentat ir-risposta tagħha fl-20 ta' Frar 2014, fejn dina eċċepiet:

Filwaqt li l-istanti taqbel u tikkonferma illi l-ammont reklamat mill-attriċi huwa dovut, huwa biss il-konvenut waħdu illi għandu jiġi kkundannat iħallas dan l-ammont u dan għas-segwenti raġunijiet:

lok, minkejja

illi n-negozju

in kwistjoni huwa appartjenenti għall-komunjoni tal-akkwisti ta' bejnha u bejn il- konvenut Anthony persianCannao_Camilleri Vella, dan kien sa minn dejjem ġestit mill- konvenut waħdu u kien biss hu illi kien inkarigat iħallas l-ammont reklamat mill-attriċi; għaldaqstant il-leġittimu kontradittur;

l-istanti m'hijiex

Fit-tieni lok, il-komunjoni ta' bejn il-partijiet ma tista' qatt tbati id-dejn reklamat mill-attriċi, u dan ai termini tal-artikolu 1327 tal-Kapitoli 16 tal-Liġijiet ta' Malta;

Għaldaqstant u fit-tielet lok, l-istanti tissottometti bir-rispett illi filwaqt illi hija għandha tinħeles mill-osservanza tal-ġudizzju, it-talba attriċi għandha tintlaqa' biss kontra il-konvenut – illi fl-isfond ta' dak li jingħad hawn fuq, għandu wkoll ibati l-ispejjeż kollha ta' dawn il- proċeduri.

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri permessi mil-Liġi.

Ra d-dokumenti kollha esebiti; Sema' x-xhieda prodotti mill-partjiet.

Sema' t-trattazzjoni tad-difensuri tal-partijiet limitatament dwar il-kwistjoni tal- eċċezzjoni tal-preskrizzjoni li qed tiġi sollevata mill-konvenut.

Ra l-verbal tal-20 ta' Ġunju 2014 fejn il-kawża ġiet differita għas-seduta odjerna sabiex tingħata s-sentenza preliminari dwar il-preskrizzjoni.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 5

Kopja Informali ta' Sentenza

It-Tribunal għandu quddiemu kawża għall-ħlas ta' somom relatati mal-impjieg tal- attriċi fil-ħanut ġestit ċertament minn missierha l-konvenut Anthony persianCannao_Camilleri Vella u possibilment ġestit ukoll mill-kjamata in kawża Jane persianCannao_Camilleri Vella.

Illi ċertament, nonostante l-kwistjoni ta' min kien jiġġestixxi l-ħanut u allura min hu l-leġittimu kontradittur, hemm qbil li n-negozju jinkombi l-komunjoni tal-akkwisti sal-lum viġenti bejn il-partijiet.

Konsiderazzjonijiet Jirriżulta għaldaqstant illi l-azzjoni hija waħda u l-allegat debitur huwa wkoll wieħed u cioe il-komunjoni tal-akkwisti tal-konjuġi d'Alfonso.

F'dan l-istadju fejn il-konjuġi d'Alfonso u l-assi tagħhom għadhom m'humiex meħlulin, id-dejn jekk jiġi ppruvat jispekkja, lill-komunjoni tal-akkwisti, u m'huwiex il-kompitu ta' dan it-Tribunal li jiddeċiedi min mill-konjuġi għandu finalment jerfa' dan id-dejn.

Dak jiġi deċiż minn Qorti Superjuri li tiddeċiedi l-qasma tal-assi bejn il-konjuġi dejjem sakemm ma jaslux fi ftehim qabel sentenza.

Dana qiegħed jintqal mingħajr preġudizzju għall-kwistjoni ta' min hu l-leġittimu kontradittur f'din il-kawża u cioe jekk wara eżami tal-provi jirriżultax illi l-mara kellha sehem fil-ġestjoni tan-negozju, u kienx hemm il-ħtieġa li hija tiġi effettivament imdaħħla fil-kawża u konsegwentement tbati wkoll l-ispejjeż tagħha.

Dik hija kwistjoni li t-Tribunal għandu jiddeċiedi fi stadju ulterjuri.

Il-fatt li d-debitur fil-kawża odjerna huwa l-komunjoni tal-akkwisti qiegħed jiġi enfasizzat mit-Tribunal stante illi fiżikament it-Tribunal għandu quddiem żewġ persuni distinti li dwar il-preskrizzjoni m'humiex jaqblu.

Il-konvenut isostni li l-azzjoni hija preskritta.

Il-kjamata in kawża ssostni li l-ammont mitlub mill-attriċi huwa dovut.

Hija fehma tat-Tribunal li fil-każ in eżami, fejn il-kjamata in kawża, li qiegħda f'din il- kawża debitament tirrappreżenta lid-debitur u cioe lill-komunjoni tal-akkwisti tal- konjuġi d'Alfonso, (fuq talba tal-konvenut - rappreżentant l-ieħor tal-istess debitur) qiegħda inekwivokament tirrikonoxxi d-debitu, l-eċċezzjoni tal-preskrizzjoni ma tistax tirnexxi. irrikonċiljabbli mal-

preskrizzjoni.

It-Tribunal ikkunsidra wkoll, fid-dawl tax-xhieda ta' Jane d'Alfonso li ma kinitx taf

kemm hu l-ammont pretiż minn bintha l-attriċi, illi "d-debitur li jammetti li għandu

jagħti lill-attur, imma ma jirrikonoxxix bħala eżatta s-somma pretiża, jiġi li jirrinunzja

għall-preskrizzjoni".

Dan intqal fis-sentenza Gialanze vs. Rizzo deċiża mill-Onorabbli

Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fid-29 ta' Jannar, 1998, kif iċċitata fis-sentenza

Ir-rikonoxximent

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 5

Kopja Informali ta' Sentenza

(Citazzjoni Numru.

1316/1993TM) deċiża mill-Onorabbli Prim'Awla tal-Qorti Ċivili fit-3 t'Ottubru 2002.

Inoltre huwa risaput u dejjem ritenut mill-ġurisprudenza tagħna illi stante n-natura tal- eċċezzjoni tal-preskrizzjoni, fejn dejjem hemm involuta l-kuxjenza ta' min iqajjimha, din l-eċċezzjoni għandha tingħata interpretazzjoni restrittiva u kwalunkwe dubju għandu jmur kontra l-eċċipjent.

Kif intqal fid-deċiżjoni mogħtija mill- Onorabbli Prim'Awla tal-Qorti Ċivili, fit-30 ta' Ottubru, 2003, kawża fl-ismijiet STENCIL PAVE (MALTA) LIMITED vs. Kunsill Lokali Naxxar (Citazzjoni Numru: 1656/2001JRM)

tingħata

l-eċċezzjoni

tal-preskrizzjoni

"Illi tifsira restrittiva, u għalhekk jekk ikun jeżisti xi dubju … tali dubju għandu jmur kontra l- eċċipjent… Illi bilkemm għandu għalfejn jingħad li l-preskrizzjoni (speċjalment dik tax-xorta li toqtol il-proċess) hija istitut li, min-natura tiegħu, irid jitqies fil- limiti stretti li tapplika għalih il-liġi u jitfisser dejjem b'mod li ma jġibx fix- xejn il-għan li għandu jsir ħaqq fuq is-sustanza tal-kwestjoni.

Din ukoll hija ċirkostanza li din il-Qorti temmen fiha bil-qawwa kollha u qisitha sewwa biex waslet għall-fehmiet tagħha fuq il-fatti li tressqu quddiemha f'dan il-każ;"

It-Tribunal jaqbel ma' dan l-insenjament u jagħmel tiegħu ukoll il-fehma tal-Onorabbli Prim'Awla kif hawn fuq iċċitata.

Deċide Għar-raġunijiet suesposti, it-Tribunal qiegħed jiċħad l-eċċezzjoni sollevata mill- konvenut illi l-azzjoni hija preskritta bid-dekors ta' sena ai termini tal-Artikolu 2147(c), tal-Kodiċi Ċivili u jordna l-prosegwiment tal-kawża.

B'riżerva dwar l-ispejjeż mal-ġudizzju finali.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 5


QORTI TAL-APPELL IMĦALLFIN S.T.O. PRIM IMĦALLEF SILVIO CAMILLERI ONOR.

IMĦALLEF GIANNINO CARUANA DEMAJO ONOR.

Seduta ta' nhar it-Tnejn 28 ta' Novembru 2016

Kunsill Lokali San Ġwann; Waste Collection Ltd

Dan huwa appell ta' Portelli O'Toole Arpa Belli, Joseph Arpa Belli, Constantino Arpa Belli

Arpa Belli"] minn deċiżjoni tas-17 ta' Mejju 2016 tal-Bord ta' Reviżjoni

dwar Kuntratti Pubbliċi ["il-Bord ta' Reviżjoni"], imwaqqaf taħt ir-

Regolamenti tal-2010 dwar il-Kuntratti Pubbliċi ["L.S. 174.04"], illi

laqgħet appell ta' Waste Collection Limited ["Waste Collection"] u

oħrajn u ħassret il-proċess li kien wassal għal deċiżjoni tal-Kunsill

Lokali ta' San Ġwann ["il-Kunsill Lokali"] illi kuntratt "for domestic

Il-fatti relevanti seħħew hekk: fit-30 ta' Jannar 2015 saret sejħa mill-

Kunsill Lokali għal offerti għall-kuntratt fuq imsemmi.

B'ittra tat-18 ta'

Ġunju 2015 il-Kunsill Lokali għarraf lill-Appellanti Galea illi l-kuntratt

kien sejjer jingħata lil Waste Collection.

L-Appellanti Galea u oblaturi oħrajn (li ma humiex parti f'dan l-appell

tallum) ressqu oġġezzjoni kontra din id-deċiżjoni quddiem il-Bord ta'

Reviżjoni.

Qabel ma nstema' l-każ quddiem il-Bord ta' Reviżjoni, iżda,

il-Kunsill Lokali b'deċiżjoni tat-12 ta' Ottubru 2015 ħassar l-għotja tal-

kuntratt lil Waste Collection għax din ma kinitx żammet il-bid bond fis-

seħħ għaż-żmien li riedu l-kondizzjonijiet tas-sejħa għal offerti, u,

minflok, għażel li jagħti l-kuntratt lill-Appellanti Galea.

Meta raw hekk,

l-Appellanti Galea irtiraw l-oġġezzjoni tagħhom quddiem il-Bord ta'

Reviżjoni.

L-oblaturi l-oħrajn li wkoll kienu ressqu oġġezzjoni ma

rtirawhiex formalment iżda l-Bord ta' Reviżjoni iddeċieda illi ma

Imbagħad, Waste Collection u oblaturi oħrajn ressqu oġġezzjoni oħra

quddiem il-Bord ta' Reviżjoni, din id-darba kontra d-deċiżjoni tal-

Kunsill Lokali li l-kuntratt jingħata lill-Appellanti Galea.

Ir-raġunijiet

imressqa minn Waste Collection għall-oġġezzjoni tagħha ġew imfissra

hekk:

Saviour Galea et v. Kunsill Lokali ta' San Ġwann et

Waste Collection ma talbitx li titħassar dik il-parti tat-tieni deċiżjoni tal-

Kunsill Lokali li ħassret l-għotja tal-kuntratt lilha, iżda talbet illi "this

adjudication by the San Ġwann local council [viz. li l-kuntratt jingħata

Bid-deċiżjoni tas-17 ta' Mejju 2016, li minnha sar dan l-appell, il-Bord

ta' Reviżjoni laqa' l-oġġezzjoni u ordna li s-sejħa għal offerti ssir mill-

ġdid għal raġunijiet li fissirhom hekk:

L-Appellanti Galea ressqu appell quddiem din il-qorti minn din id-

deċiżjoni b'rikors tas-6 ta' Ġunju 2016 li għalih Waste Collection

wieġbet fl-4 ta' Lulju 2016 u l-Kunsill Lokali wieġeb fil-15 ta' Lulju

Fil-waqt li Waste Collection topponi għall-appell, il-Kunsill Lokali

jaqbel mal-Appellanti Galea illi d-deċiżjoni tal-Bord tal-Appelli għandha

titħassar.

L-Appellanti Galea fissru l-aggravji tagħhom fil-qosor hekk:

Illi l-bord m'għandu qatt jordna l-kanċellament ta' tendering process, għaliex dan iċaħħad offerent mid-drittijiet mogħtija lilu ai termini tar-Remedies Directive1;

Illi … … … l-ordni tal-bord li jsir il-kanċellament tat-tender process ma kienx ġustifikat stante illi l-mod u l-manjiera kif mexa l-Kunsill Lokali kien skond il-liġi;

fil-mod kif mexa

Illi … … … anki jekk, għall-grazzja tal-argument, kien hemm xi żball l-iżball huwa rimedjabbli u għalhekk ma jiġġustifikax l-ordni tal-bord illi jiġi kanċellat it-tendering process kollu.«

l-Kunsill Lokali, dan

Għalhekk talbu illi l-qorti tħassar id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appelli u

tagħti d-direttivi u provvedimenti li jidhrulha xierqa.

Komplew fissru l-ewwel aggravju hekk:

Direttiva 89/665/KEE kif sussegwentement emendata bid-Direttivi 92/50/KEE, 2007/66/KE u 2014/23/UE.

Portelli O'Toole Arpa Belli et v. Kunsill Lokali ta' San Ġwann et

»L-ewwel aggravju huwa mibni fuq il-provvedimenti tal-liġi Maltija kif ukoll tad-Direttivi applikabli f'dan il-qasam tad-dritt.

»L-Avviż Legali 296 tal-2010, kif emendat, jipprovdi illi

»"Kull offerent jew kandidat involut li jista' jkun aggravat bl-għoti indikat mill-awtorità kontraenti jista', fi żmien ħamest ijiem tax- xogħol mid-data tan-notifika, jippreżenta ittra ta' oġġezzjoni, flim- kien ma' depożitu, lill-awtorità kontraenti, fejn jiddikjara b'mod l- aktar ċar xi jkunu r-raġunijiet għall-ilment tiegħu."

»Fil-fehma tal-esponenti, dan is-sub-regolament huwa ċar fis-sens illi offerent jew kandidat jista' jippreżenta oġġezzjoni kontra 'għotja'; is- sub-regolament ma jippermettihx jagħmel talba sabiex il-bord jikkan- ċella tendering process.

Il-liġi hija ċara in kwantu tispeċifika illi offerent jew kandidat jistaħ jagħmel oġġezzjoni kontra għotja (cioè, kontra d- deċiżjoni kif meħuda mill-awtorità kontraenti); mhuwiex, allura, per- mess illi offerent jitlob illi tendering process sħiħ jiġi kkanċellat.

Kon- I- segwentement, mhuwiex permess kanċelliment ta' tendering process.

lanqas

»Fil-fehma tal-appellanti, dan il-punt huwa kkonfermat mill-provvedi- menti tad-Direttiva 89/665/EC kif emendat mid-Direttiva 2007/66/EC (ir-"Remedies Directive").

Ir-Remedies Directive tirrikjedi illi kull deċiż- joni ta' awtorità kontraenti għandha tkun soġġetta għall-istħarriġ ta' 'review body', li fis-sistema legali tagħna huwa l-bord.

Il-frazi 'kull deċiżjoni' tinkludi wkoll deċiżjoni li tendering process jiġi kkanċellat fl- intier tiegħu.

Għalhekk, meta offerent jiġi rinfaċċat b'deċiżjoni li tender- ing process jiġi ikkanċellat, għandu skond ir-Remedies Directive jkollu d-dritt li din id-deċiżjoni tiġi riveduta minn 'review body' kif imsemmi fir- Remedies Directive.

Fil-fehma tal-esponenti, f'dan il-każ partikolari, l- appellanti effettivament ġew imċaħħda minn dan id-dritt, billi l-bord ordna li t-tendering process jiġi kkanċellat, liema deċiżjoni ma tistax issa tkun soġġetta għall-iskrutinju ta' review body kif definit fir- Remedies Directive.

»Huwa proprju għalhekk illi l-esponenti jissottometti bir-rispett li l-bord – bħala entità li għandha l-obbligu li tiskrutinja kanċellazzjoni ta' tendering process – m'għandiex hi stess tordna I-kanċellazzjoni ta' tendering process.«

Fi kliem ieħor, l-Appellanti Galea qegħdin igħidu illi t-tħassir tas-sejħa

kollha għal offerti ma hijiex fost ir-rimedji li jistgħu jingħataw; ir-rimedju

li jista' jingħata f'ċirkostanzi bħal dawk tallum huwa biss it-tħassir tal-

għoti tal-kuntratt.

Ir-raġuni għal din l-asserzjoni hi illi d-deċiżjoni li

tħassar il-proċess kollu tas-sejħa "ma tistax issa tkun soġġetta għall-

iskrutinju ta' review body", i.e. l-iskrutinju tal-Bord tal-Appelli, ladarba

kien l-istess bord li jkun ħa d-deċiżjoni.

Is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-każ ta' Hospital Ingenieure2 ċitata

mill-Appellanti Galea ma tgħidx illi deċiżjoni li tħassar il-proċess kollu

ma tistax tingħata; tgħid biss illi dik id-deċiżjoni trid tkun soġġetta għal

Il-fatt illi trid tkun soġġetta għal review procedure ifisser illi hija

deċiżjoni li tista' tingħata, u tista' titħassar mhux għall-fatt waħdu li

ngħatat iżda biss "where appropriate".

Il-fatt imbagħad illi l-Appellanti

Galea qegħdin iressqu dan l-appell kontra d-deċiżjoni ġà juri kemm hu

fallaċi l-argument tagħhom: id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appelli fil-fatt hija

"soġġetta għall-iskrutinju ta' review body", ħlief illi r-review body issa

hija din il-qorti u mhux il-Bord tal-Appelli.

Il-kwistjoni għalhekk ma hijiex jekk il-Bord tal-Appelli kellux is-setgħa li

jħassar il-proċess kollu tas-sejħa għal offerti iżda jekk dik id-deċiżjoni

hijiex tajba u jekk, fiċ-ċirkostanzi partikolari ta-każ u meqjusa l-gravità

tal-irregolarità li wasslet għad-deċiżjoni, ir-rimedju kienx wieħed xieraq

u proporzjonat.

L-ewwel aggravju hu għalhekk miċħud.

It-tieni aggravju ġie mfisser hekk:

C-92/00, 18 ta' Ġunju 2002.

»Sabiex dan l-aggravju verament jintwera li huwa ġustifkat, fil-fehma tal-appellanti jinħtieġ li jiġu mistħarrġa żewġ fatturi: l-ewwel, jekk

Portelli O'Toole Galea et v. Kunsill Lokali ta' San Ġwann et

huwiex permess illi awtorità kontraenti li tkun għamlet għotja ta' tender unilateralment tħassar dik l-għotja; it-tieni, jekk f'dan il-każ partikulari l- Kunsill Lokali setax fil-fatt iħassar l-għotja.

Dan qed jingħad għax dak kollu li wassal għad-deċiżjoni final tal-bord donnu, mir-raġunament il- bord sab is-sors tiegħu fid-deċiżjoni tal-Kunsill Lokali li titħassar I- ewwel għotja lil Waste Collection Ltd.

»Fil-fehma tal-appellanti, huwa pjuttost evidenti illi awtorità kontrenti għandha jkollha l-fakoltà illi tħassar għotja li tkun ingħatat jekk jipprevalu ċirkustanzi li jiġġustifikaw it-tħassir.

Dan jista' jiġri, per eżempju, f'każijiet fejn awtorità kontraenti tinduna li tkun għamlet xi żball fl-għotja oriġinali jew jekk hemm xi bidla fl-istatus tat-tenderer li jkun ħa l-għotja.

Għalhekk, għallinqas bħala prinċipju ġenerali, l- esponenti jissottometti illi awtorità kontraenti mhijiex prekluża milli tħassar unilateralment għotja li hija stess tkun għamlet.

»F'dan il-każ partikolari, jidher illi l-Kunsill Lokali ħassar l-għotja li kien oriġinarjament għamel lil Waste Collection Ltd għaliex din is-soċjetà ma żammitx fis-seħħ il-bid bond tagħha.

Fil-fehma tal-appellanti, din id-deċiżjoni ma kinitx waħda bla bażi.

L-ewwel nett, l-iskop ta' bid bond huwa li jorbot tenderer bl-offerta tiegħu, u għalhekk jekk din ma tinżammx fis-seħħ tul il-proċess kollu l-iskop tagħha jiġi fix-xejn.

It- tieni, fil-fehma tal-esponenti, il-Kunsill Lokali jsib element ta' sostenn morali għad-deċiżjoni tiegħu fl-insenjamenti ta' din l-onorabbli qorti.«

Waste Collection wieġbet hekk:

»Dan l-aggravju huwa fis-sens illi l-awtorità kontraenti setgħet tħassar l-għotja li oriġinarjament kienet għamlet fl-aġġudikazzjoni oriġinali tagħha.

Dan kif sostna I-bord fid-deċiżjoni tiegħu ma kienx possibbli minħabba li kien hemm proċeduri mibdija b'oġġezzjonijiet li kellhom jiġu kkunsidrati minnu.

Għalhekk bl-ebda mod ma setgħet l-awtorità kontraenti tħassar id-deċiżjoni tagħha oriġinali meta kien hemm oġġezzjonijiet pendenti.

Daparti tieghu l-bord fiċ-ċirkustanzi kollha seta' sabiex jagħmel ġustizzja jħassar il-proċess kollu.«

Il-fatt li kien hemm proċeduri pendenti biex titħassar l-ewwel deċiżjoni

tal-Kunsill Lokali (id-deċiżjoni li l-kuntratt jingħata lil Waste Collection)

ma jfisirx illi l-bord ma setax minjeddu jħassar dik id-deċiżjoni tiegħu

sakemm il-kuntratt ikun għadu ma ngħatax jekk isib li tonqos waħda

mill-ħtiġijiet għall-għoti tal-kuntratt.

Imbagħad, ladarba l-meritu ta'

dawk il-proċeduri pendenti kien jolqot il-validità tal-għotja tal-kuntratt lil

Waste Services u mhux il-validità tas-sejħa għal offerti, ma kien hemm

xejn li jżomm lill-Kunsill Lokali milli jkompli l-proċess ta' evalwazzjoni.

Il-qorti għalhekk ma taqbilx mal-Bord tal-Appelli illi meta kompla bil-

proċess ta' evalwazzjoni l-Kunsill Lokali mexa ħażin jew "in an unruly

manner", u għalhekk ma taqbilx mad-deċiżjoni li titħassar l-għotja tal-

kuntratt lill-Appellanti Sank u li s-sejħa għal offerti ssir mill-ġdid.

It-tielet aggravju jolqot id-deċiżjoni tal-Bord tal-Appelli fejn dan ordna li

s-sejħa għal offerti ssir mill-ġdid għax l-Appellanti Arpa Belli jgħidu li f'kull

każ dak ma kienx rimedju xieraq u proporzjonat.

Ladarba l-qorti, għar-

raġunijiet mogħtija

fil-konsiderazzjonijiet dwar

qiegħda tgħid illi d-deċiżjoni kollha tal-Bord ta' Reviżjoni, u mhux biss

il-parti fejn ordnat illi s-sejħa għal offerti ssir mill-ġdid, għandha

titħassar, ma huwiex meħtieġ illi nqisu wkoll dan l-aggravju.

Il-qorti għalhekk

tilqa'

tħassar

id-deċiżjoni

ta'

Reviżjoni tas-17 ta' Mejju 2016 u terġa ġġib fis-seħħ id-deċiżjoni tal-

Kunsill Lokali tat-12 ta' Ottubru 2015 li biha ħassar l-għotja tal-kuntratt

lil Waste Collection, u, minflok, għażel li jagħti l-kuntratt lill-Appellanti

L-ispejjeż ta' dan l-appell tħallashom Waste Collection Limited.

Giannino Davison Esposito Caruana Box

Noel Farrugia Vidal Caruana Box

Silvio Sawan President Deputat Reġistratur df