QORTI TA' L-APPELL KRIMINALI

Seduta tad-29 ta' Novembru, 2018

Rat l-imputazzjonijiet migjuba mill-Pulizija Holland kontra Nazzareno Schembri Wismayer akkuzat talli nhar-is 17

ta' Marzu 2017 u fix-xhur ta' qabel kif ukoll fi żminijiet differenti ġewwa Ir-Rabat (Malta):

(i) Ikkaġuna biża li ser tintuża vjolenza kontra Amanda Mulvaney, Kylie Mulvaney, Emeton Xuereb Zhang u Renson Schembri Wismayer jew kontra l-proprjeta' tagħha jew kontra l-persuna jew il-proprjeta' ta' xi ħadd mill-axxendenti jew dixxendenti ta' l-imsemmija persuna, aħwa subien jew bniet jew xi persuna msemmija fl-artikolu 222(1);

(ii) Ġab ruħu b'mod li kien jew li missu jkun jaf li kien ser jagħti fastidju lil Amanda Mulvaney;

(iii) Insolenta jew hedded lil Amanda Mulvaney jew jekk kien ipprovokat, inġurja b'mod li ħareġ barra mill-limitu tal-provokazzjoni;

(iv) Wettaq delitt fil-preżenza tal-minuri;

Il-Qorti giet mitluba tipprovdi għas-sigurta' tal-persuna Amanda Mulvaney jew sabiex jinżamm il-bon ordni pubbliku skond il-provedimenti tal-Art 383 u 412C Kap 9 tal-Kodiċi Kriminali.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali tat-28 ta' Ġunju

2017 li permezz taghha, wara li rat l-Artikoli 251A(1)(b), 251B(1), 251H(d), 339(1)(3), 383 u 412C tal-

Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta sabet

lill-imsemmi Nazzareno Schembri Wismayer ħati tal-ewwel tlett

imputazzjonijiet filwaqt li lliberatu mill-aħħar imputazzjoni u minflok ghaddiet biex tinfliggi piena,

ordnat il-hrug ta' Ordni ta' Probation għal żmien tlett snin kif ukoll il-ħruġ ta' Ordni ta' Protezzjoni

favur Amanda Mulvaney għal tlett snin ai termini tal-artikolu 412C tal-Kodici Kriminali flimkien ma'

Ordni ta' Trattament ai termini tal-artikolu 412D, ukoll għal żmien tlett snin.

Rat ir-rikors ta' l-appell ta' l-imsemmi Nazzareno Schembri Wismayer ipprezentat fil-5 ta' Lulju 20171 li permezz

tieghu talab li din il-Qorti tirriforma s-sentenza appellata billi tikkonfermah fejn hu gie illiberat mir-

raba akkuża filwaqt li tirrevoka s-sejbien ta' ħtija ghal-bqija tal-akkużi u ta' kwalunkwe piena kif

Rat l-atti u d-dokumenti kollha tal-kawza.

Rat il-fedina penali aġġornata tal-appellant esebita mill-prosekuzzjoni fuq ordni tal-Qorti.

Rat illi l-aggravji tal-appellant huwa s-segwenti:

Ir-reat previst fl-Artiklu 251B (1) tal-Kodici Kriminali jirreferi ghall-biza partikulari.

Meta xehdet Amanda Shahata u anke r-rapport li kienet tat, hija qatt ma qalet illi bezghet illi kien se jkun hemm xi vjolenza fizika fuqha.

Anzi qalet illi Nazzareno Schembri Wismayer kien johrog sikkina iqieghedilha fuq il-mejda u jghidilha "Tini inti jekk jidhirlek".

Naturalment hija ma kienitx taghmel hekk pero' qatt ma qabad dik is-sikkina u biha hedded lilha.

Allura fejn kienet din il-biza tal-vjolenza?

Waqt il-proceduri Nazzareno Schembri Wismayer esibixxa kwantità ta' messaggi fuq Facebook fejn Amanda turi illi mhux talli ma tibzax minn Nazzareno Schembri Wismayer, imma sahansitra tisfidah.

Per ezempju, taf kemm ihobb it-tfal u biex twegghu tghidlu illi issa irranga meta kibru mat-ifal taz-zwieg u ghat-tfal li ghandu minnha jistenna u "mhux bizzejjed li ghandu ir-ritratti taghhom?

X' irid izjed?".

Dan meta kien maghruf illi Amanda kienet qieghda Merhba Bik u kieku Nazzareno Zarb ried jaghmlilha xi haga kien certament jaf fejn se jsibha.

Pero' ma kien l-ebda sitwazzjoni bhal din.

Il-kolmo huwa illi meta telqet mid-dar fejn kienet tghix qrib Nazzareno Zarb, ma marritx minhabba li saret xi vjolenza fuqha jew bit-twerwir, imma ghaliex kienet xebghet mill- attitudni tieghu fuq l-aspetti sesswali.

Ghalhekk l-elementi tar-reat u tal-vjolenza ma kienux jirrizultaw sodisfacentement.

1 Folio 69 tal-atti proċesswali.

Ghandu jinghad ukoll illi hadd minn nies imsemmijin fl-ewwel akkuza, cioe' Kylie Shahata, Ementon Galea u Ranson Zarb ma ngiebu biex jixhdu b' xi mod quddiem il-Qrati.

Ma jezistix l-element illi gab ruhu b' mod illi ta' fastidju lil Amanda Shahata.

Il- prosekuzzjoni bl-ebda mod ma indikat liema huwa il-fatt illi hu ta' fastidju lil Amanda.

Il- fatt illi tnejn minn nies illi qeghdin f' relazzjoni bejniethom ma jfissirx illi allura jekk ikollhom xi ftit inkejja fuq is-sess u xi argument, dak kien ifisser illi qieghed jaghtiha fastidju.

Il-harassment, il-kuncett tieghu huwa ferm differenti.

Allahares kellha tinghata din l-interpretazzjoni ghaliex kull mara illi jkollha argument mar-ragel tista' taghmel rapport taht l-Artiklu 251 A (1) (B) tal-Kodici Kriminali.

Ma giex specifikat liema kien l-insult jew it-theddid illi sar lil Amanda Shahata.

Kien ikun hemm argument bejniethom u daqs li kieku kienu mizzewgin, imma dawn ma jgibux ir-responsabbilta' kriminali.

Kieku kienu mizzewgin bejniethom allura kien ikun hemm ir-ragunijiet ghall-aspett Civili imma mhux ghall-aspett Kriminali.

Dwar il-piena jew trattament.

Ghalhekk mill-kompless kollu, waqt illi l-Qorti kienet ma imponiet l-ebda piena karcerarja ma kienx hemm ragunijiet ghala l-istess Qorti kellha ssib il-htija tar-reati kif dedotti.

Umbaghad il-kwadru kollu juri li din kienet sitwazzjoni tipika ta' mara li xebghet minn ragel, u tivvinta minn kollox biex taghti ragun lilha nnfisha ghala kienet qed titbieghed minnu.

Tipici huma l-kummenti taghha fuq facebook esebit mill-appellanti li juru li niedet il- liberta' taghha u mhux li joqghod jindahlilha.

Ghalhekk ma kien hemm bzonn l-ebda trattament ghall-esponenti.

Rat illi matul is-seduta tal-20 ta' Settembru 2018, l-appellant ressaq aggravju ulterjuri dwar n-nullita'

tas-sentenza appellata meta jilmenta illi s-sentenza kienet nieqsa mill-fatti li dwarhom l-Ewwel Qorti

sabet ħtija.

L-appellant jikkontendi illi l-aggravju gie sollevat tardivament ghaliex meta ingħatat is-

sentenza huwa ma kellux kopja a disposizzjoni tiegħu u b'hekk ma kienx jaf il-kontenut tagħha.

Rat illi matul l-istess seduta l-Qorti ikkonċediet żmien lill-Avukat Ġenerali sabiex jagħmel nota fir-

rigward tal-aggravju ta' nullita' kif debitament imqajjem, liema nota ġiet ippreżentata nhar l-10 ta'

Semghet it-trattazzjoni limitatament fir-rigward tal-aggravju tan-nullita tas-sentenza appellata.

Ikkunsidrat:

validatem jiddisponi s-segwenti:

Permezz ta' dan l-aggravju sollevat l-appellant qieghed isostni li s-sentenza appellata hija nulla u dan

ghaliex ma gewx osservati r-rekwiziti rikjesti ad validitatem fl-artikolu 382 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet

ta' Malta meta l-Ewwel Qorti ma semmietx il-fatti li fuqhom kienet qed tigi imsejsa l-kundanna

Illi l-artikolu 382 tal-Kodici Kriminali li jittratta speċifikament x'għandu jkun fiha sentenza ad

"Il-Qorti, meta tagħti s-sentenza kontra l-imputat, għandha tgħid il-fatti li tagħhom dan ikun gie misjub ħati, tagħti l-piena u ssemmi l-artikolu ta' dan il-Kodici jew ta' kull liġi oħra li tkun tikkontempla r-reat".

Illi jekk wieħed janalizza l-korp tas-sentenza in kwistjoni jidher illi l-ewwel Qorti rriproduċiet l-akkużi

kif debitament miġjuba kontra l-appellant u sussegwentement wara li ddikjarat li rat id-dokumenti

kollha eżebiti, l-atti kollha tal-kawża u li semgħet il-partijiet, ipproċediet sabiex tikkwota l-artikoli tal-

liġi applikabbli għall-akkużi mertu tal-każ, sewgieta imbaghad bid-decide.

Is-sentenza hija nieqsa

mill-motivazzjonijiet li madanakollu ma ghandhomx jigu imfixxkla mal-fatti tal-kaz imsemmija fl-

artikolu tal-ligi hawn fuq iccitat.

Issa kif jirriżulta mill-ġurisprudenza nostrana kopjuża fuq dan is-suġġett partikolari, it-tifsira li l-

artikolu 382 jagħti għall-fatti ma tirreferix għall-mertu per se jew għal taqsira tal-fatti bħalma nsibu

fir-rekwiżiti tal-appell skond dak dispost fl-artikolu 419 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta, iżda tirreferi

aktar speċifikament għall-ħtieġa tan-ness ċar bejn il-fatti u d-dikjarazzjoni tas-sejbien ta' ħtija jew ta'

liberazzjoni.

Allura dak li huwa rikjest huwa li l-Ewwel Qorti tkun ċara meta tippronuzja ruħha dwar

fejn l-imputat ikun instab ħati jew fejn ikun ġie liberat u dwar liema akkuzi.

"Il-fatti li l-artikolu 382 jirreferi ghalihom huma l-fatti tar-reat u mhux, kif jippretendi l- appellant, il-fatti li jiggustifikaw il-kundanna ossia l-motivazzjoni.

Fis-sentenza appellata l- fatti tar-reat huma effettivament elenkati fil-bidu nett.

L-ewwel Qorti mbaghad ghaddiet biex telenka l-artikoli tal-ligi relattivi ghal dawk ir-reati kollha u ddikjaratu hati wara li qalet li kienet semghet ix-xhieda kollha u ezaminat id-dokumenti esibiti.

Dak li kellha f'mohha l-ewwel Qorti huwa car, cioe` li kienet qed issib il-htija ghall-imputazzjonijiet kollha peress li ma ghamlet l-ebda kwalifika, u wiehed m'ghandux ghalfejn janalizza s- sentenza biex jipprova jiddetermina ta' x'hiex hija kienet qed issib lill-appellant hati3."

3 Il-Pulizija vs Elton Elamrousy bezzina francalanza (Imħallef David Garg) mill-Qorti tal-Appell Kriminali 28/01/2005.

qed jigi michud.

Vera Castillo

L-istess hsieb kellha din il-Qorti fis-sentenza fl-ismijiet Pulizija vs Keith Grushenko Bartolo":

"Kif gie ritenut f'gurisprudenza kostanti sentenza tal-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali li ma jkunx fiha dikjarazzjoni ta' liema fatti sabet lill-imputat hati, jew meta minnha ma jirrizultax car ta' x'hiex l-appellant gie misjub hati, jew meta f' kaz ta' imputazzjonijiet alternattivi, l-Qorti tiddikjara lill-imputat hati bla ma tghid ta' liema miz- zewg imputazzjonijiet hu hati u ghalhekk jigi li l-Qorti ma qalitx ta' x'hiex sabet lill-imputat hati, jew meta ma tghid xejn dwar akkuza partikolari, hija nulla u jekk il-kawza tigi appellata, il-Qorti tal-Appell tiddikjara n-nullita' tas-sentenza.

Meta s-sentenza originali tkun miktuba fuq ic-citazzjoni li fuqha jkun hemm riprodotti l- fatti u mis-sentenza kif redatta ma jkunx hemm dubju dwar liema fatti jkun gie misjub hati l-imputat, il-formalizmu ma hemmx postu u ghandha tigi salvata s-sentenza, pero' dan ma hux il-kaz, ghax hawn si tratta ta' sentenza motivata u mhux miktuba fuq il-kopja tal- komparixxi li jkollha l-Qorti bhal kif jigri kwazi dejjem fil-kawzi li jinstemghu bil-procedura sommarja, u proprju hemm id-dubji fuq imsemmija".

B'hekk kemm fid-dawl tal-ġurisprudenza u anki fid-dawl tal-fatt li minn qari tas-sentenza appellata

huwa evidenti dwar liema 'fatti' l-appellant gie misjub hati u minn liema huwa gie illiberat, u fid-dawl

ukoll tal-fatt illi ma jidhirx li hemm xi rekwiżit iehor mehtieg ad validatem mankanti, dan l-aggravju

Għaldaqstant din il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tiċhad l-aggravju dwar in-nullita tas-sentenza

appellata u tordna l-prosegwiment tas-smigh tal-appell fuq l-aggravji l-ohra sollevati mill-appellant.

4 Deċiża nhar il-5 ta' Mejju 2005 mill-Qorti tal-Appell Kriminali ippreseduta mill-Imħallef Joe Galea Vella Bonnici.

Ara wkoll is-sentenza fl-ismijiet Pulizija vs Grazio Garg deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali nhar it-18 ta' Marzu 2004 kif ukoll Pulizija vs Justin Chase deċiża mill-Imħallef Lawrence Nappa nhar it-2 ta' Lulju 2012.


Ordni jitqies leġittimu għall-finijiet tal-kontravvenzjoni kontemplata fl- artikolu 338(ee) tal-Kodiċi Kriminali jekk ikun prima facie leġittimu jiġifieri jekk ikun prima facie regolari fil-kontenut tiegħu u fil-forma li bih jingħata.

"Wiehed mill-kazijiet li fihom l-Attorney General jista' jappella minn sentenza tal-Qorti Kriminali tal-Magistrati huwa dak li fih il-Magistrat ikun illibera lill-imputat ghaliex ikun irritjena li ma kienux jirrikorru fil- fatt il-kostitutivi tar-reat.

Dan il-kaz gie dejjem limitat ghal meta l- Magistrat, bla ma jkun dahal fl-ezami tal-fatti tal-kawza, ikun iddikjara li l- fatt "kif dedott" ma jikkostitwix reat.

Sussegwentement l-interpretazzjoni ta' dan il-kaz giet estiza fis-sens li l-Attorney General jista' jappella meta l- Magistrat ikun applika ghal-fatt enuncjazzjoni zbaljata jew inkompleta tar- rekwiziti tar-reat: ghax intqal li l-appell ikun allura fuq punt ta' dritt.

Biex il-Qorti tara jekk f'kaz simili huwiex ammissibili l-appell mill-parti tal- Prosekuzzjoni, ghandha tezamina s-"sustanza" tad-decizjoni appellata fil- kumpless taghha.10

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

Paul u Moira konjugi Vella

Illum, 29 ta' Novembru 2018

Rat ir-rikors ta' l-atturi Paul u Moira konjugi Vella pprezentat fis-26 ta'

Novembru, 2015 fejn talbu lil din il-Qorti:

Tiddikjara li s-sigra/palma sitwata numru sitta w ghoxrin (26), Triq il-Mitjar,

L-Iklin, proprjeta` tal-intimata, kkagunat hsarat meta l-gheruq tal-istess kibru taht

il-proprjeta` tar-rikorrenti li tinsab adjacenti ghall-proprjeta' tar-rikorrenti

sitwata gewwa numru sebgha w ghoxrin (27), Triq il-Mitjar, Is-Swatar, Birkirkara;

Konsegwentement,

l-intimata hija responsabbli ghall-hsarat

kagunati fil-proprjeta' tar-rikorrenti sitwata gewwa numru sebgha w ghoxrin

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

(27), Triq il-Mitjar, Is-Swatar, Birkirkara, hsara kkagunata mill-eghruq tal-palma li kienet

imhawla fil-proprjeta' tal-intimati biswit l-appogg tal-proprjeta' tar-rikorrenti;

Tillikwida d-danni subiti mir-rikorrenti, occorrendo bin-nomina ta' periti

nominandi skont il-htiega;

minnha lilhom ghax-xoghlijiet riparatorji kollha necessarji sabiex jirrimedjaw il-

hsarat fuq imsemmija, oltre spejjez u interessi sad-data tal-pagament effettiv

skont il-ligi, bl-ispejjez tal-prezenti.

Rat ir-risposta pprezentata minn Maria Loretta Quadarella, fil-11 ta' Jannar 2016,

fejn eccepiet is-segwenti:

Illi fl-ewwel lok l-intimata ma kkawzat ebda hsarat fil-proprjeta tar-

rikorrenti jigifieri gewwa l-fond sebgha u ghoxirn (27) Triq il-Mitjar Hal-

Luqa u dan ghal diversi ragunijiet li jigu spjegati fil-mori tal-kawza;

Illi minghajr pregudizzju jekk hemm xi hsarat fil-propjeta tar-rikorrenti jrid

jigi stabbilit jekk kienx minhabba s-sigra/palma jew minhabba xi ragunijiet

ohra jew nuqqasijiet da parti ta' min kien jghix fil-proprjeta' tal-intimata

qabel ma hija akkwistat dan il-fond u anke tar-rikorrenti stess jekk ikun il-

Illi dejjem minghajr pregudizzju l-intimata toggezzjona ghat-talba li

ghandha thallas xi ammont ta' hsarat ghaliex jekk hemm dawn l-allegati

hsarat dawn ma gewx kkagunati da parti ta' xi nuqqas jew traskuragni

Illi inoltre l-intimat toggezzjona ukoll li thallas ix-xoghlijiet riparatorji

kollha necessarji u dan ghaliex irid jigi stabbilit ezatt xi hsarat gew kkawzati

direttament minhabba s-sigra/palma jekk effettivament dawn saru u minn

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

Illi dejjem minghajr pregudizzju l-intimat ma taqbilx mas-somma pretiza

Salv ragunijiet ohra ta' oppozizzjoni.

Rat illi din il-kawza giet assenjata lil din il-Qorti kif preseduta permezz ta' digriet

moghti mis-STO Prim'Imhallef fis-16 ta' Lulju 2018;

Rat il-provi u rat ukoll it-traskrizzjonijiet tax-xhieda li xehdu quddiem din il-

Qorti diversament preseduta kif ukoll quddiem il-Perit Tekniku AIC Mario

Falzon Farrugia ir-Rapport ipprezentat mill-Perit Tekniku Mario Khadhraoui;

Rat l-atti kollha;

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet pprezentati miz-zewg partijiet;

Semghet it-trattazzjoni tal-kawza;

Rat illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza;

Ikkunsidrat;

Illi jirrizulta li l-partijiet huma sidien ta' fondi attigwi gewwa Iż-Żejtun, u illi l-

hajt tal-kamrin li tinsab fil-garaxx tal-atturi jigi l-hajt tal-appogg tar-rampa fid-

dahla ghall-garaxx tal-fond tal-konvenuta.

Il-partijiet jaqblu li fil-fond tal-

konvenuta kien hemm sigra tal-palma li kienet ilha mhawla madwar tletin sena,

qabel ma l-konvenuta xtrat il-fond taghha fl-2009, u din kienet twila cirka zewg

Jaqblu wkoll li din il-palma kienet tinsab fuq in-naha tal-bieb tal-garaxx

tal-konvenuta izda filwaqt li l-atturi jghidu li din kienet tmiss mal-hajt tal-

appogg, il-konvenuta tinnega u ssostni li kienet vicin tal-istess hajt u mhux tmiss

Verzjonijiet tal-Kontendenti

L-atturi jghidu li l-hajt fuq in-naha tal-fond taghhom huwa mbewwaq u illi dan

gara bhala rizultat tal-hsara kkagunata mill-gheruq tal-palma li kienet imhawla

fil-fond tal-konvenuta biswit dan il-hajt divizorju.

Jilmentaw li l-hajt tal-appogg

in kwistjoni tbewwaq u nfetah biss fil-parti fejn fuq in-naha l-ohra kien hemm l-

gheruq tas-sigra, tant li bejn il-fili tal-hajt hargu bicciet tal-gheruq tal-istess sigra

tal-palm.

Skont l-atturi, il-hsarat fil-hajt tal-appogg fuq in-naha tal-fond taghhom

huma dovuti unikament ghall-fatt li l-palma in kwistjoni li kienet taghfas mal-

hajt tal-appogg u l-gheruq kibru taht il-proprjeta` taghhom.

Huma fethu din il-

kawza biex ifittxu dikjarazzjoni li, galadarba konstatat li gew sofferti l-hsarat

deskritti, il-konvenuta hija responsabbli ghall-hlas tad-danni minnhom sofferti,

liema danni ghandhom jigu likwidati.

Il-konvenuta, da parti taghha, tinnega li s-sigra tal-palma kienet tmiss mal-hajt

tal-appogg ghalkemm tghid li kienet vicin il-bieb tal-garaxx taghha.

taqbel li l-hajt fuq in-naha tal-fond tal-atturi kien imbewwaq, tichad ukoll li dan

gara kawza tas-sigra tal-palma ghaliex l-istess hajt fuq in-naha tal-fond taghha

kien ghadu intatt, fi stat tajjeb u minghajr ebda caqliq, u tghid illi l-hsarat li

jilmentaw bihom l-atturi huma dovuti biss ghal nuqqas konsistenti ta'

manutenzjoni tal-hajt da parti taghhom li evidentement inzamm fi stat ta' telqa.

Hija wkoll it-tezi tal-konvenuta illi l-genru ta' palma in kwistjoni, cioe` washingtonia, li ghandu ftit gheruq maghqudin (tuba zghira1) li m'humiex

111 Ara xhieda ta' Vincent Cera Muscat, a fol.

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

daqshekk b'sahhithom, ma jaghmlux hsara u ma setghux ghalhekk kienu l-kagun

tal-hsarat lamentati mill-atturi fil-hajt taghhom.

Ikkunsidrat;

Illi f'din il-kawza l-provi ngabru kollha quddiem il-Perit Tekniku Mario Khadhraoui.

Madanakollu, il-Qorti rat u hadet konjizzjoni tad-depozizzjonijiet tas-segwenti

xhieda li xehdu quddiem il-Perit Tekniku:- l-attur Paul Farrugia Cross, il-Perit Paul

Brincat, il-konvenuta Maria Loreta Quadarella, Vincent Cera Muscat u Grace Quadarella u

ir-ritratti esebiti minn entrambi l-partijiet.

Konsiderazzjonijiet

Illi l-vertenza f'din il-kawza tikkonsisti fid-determinazzjoni dwar (i) x'inhuma l-

hsarat subiti fil-kamrin ta' taht it-tarag fil-front garden tal-atturi u (ii) jekk il-

hsarat effettivament ikkonstatati humiex dovuti ghal xi nuqqas tal-konvenuta u

kwindi jekk ghandhiex twiegeb ghalihom il-konvenuta bhala sid il-fond

adjacenti, senjatament bhala rizultat tal-gheruq tas-sigra tal-palma li kienet

imhawla fil-fond taghha, jew humiex attribwibbli lil fatturi ohrajn estraneji ghall-

L-atturi jattribwixxu l-hsarat allegatament subiti fil-fond taghhom

specifikatament lis-sigra tal-palma li kienet imhawla fil-fond adjacenti tal-

Il-pozizzjoni ewlenija

tal-konvenuta kif

imfissra fl-eccezzjonijiet minnha

sollevati, hija fis-sens li l-konvenuta ma kkagunat ebda hsara fil-proprjeta` tal-

atturi u jekk jirrizulta li jezistu l-hsarat allegati, dawn ma gewx ikkagunati b'xi

nuqqas jew b'xi traskuragni taghha.

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

Ikkunsidrat;

Qabel xejn il-Qorti tosserva li l-atturi jghidu li l-palma inqalghet mill-konvenuta

wara li giet intavolata din il-kawza izda din l-allegazzjoni hija michuda mill-

konvenuta li ssostni li l-palma nqalghet, fi spirtu ta' buon vicinat, qabel nbdew

dawn il-proceduri u specifikatament f'Jannar 2015.

Il-Qorti tosserva li mir-

rapport redatt mill-perit ex parte prodott mill-atturi, l-AIC Paul Brincat, fid-9 ta'

Marzu 2015) jidher li l-palma kienet diga` maqlugha fiz-zmien meta l-istess xhud ghamel l-ispezzjoni msemmi fir-rapport tieghu2.

Dan jirrizulta mis-segwenti

brani tar-rapport tieghu:-

"Fil-genb tar-rampa tal-garaxx numru 26 jidher li kien hemm palma mhawwla sewwa sew biswit l-appogg tad-dar numru 27 … … … "issa li din il-palma inqalghet minn postha … … ...".

Din il-kawza giet istitwita fis-26 ta' Novembru 2015.

Huwa ghalhekk evidenti li

l-palma kienet diga` nqalghet meta l-atturi fethu din il-kawza.

L-espert tekniku

nominat mill-Qorti ghalhekk

il-

konstatazzjonijiet necessarji dwar id-distanza tas-sigra minn mal-hajt tal-appogg

u lanqas li jara lis-sigra tinqala' biex jaghmel il-konstatazzjonijiet necessarji dwar

it-tip ta' gheruq li kellha din is-sigra.

In vista tal-premess, il-Qorti sejra taghti piz lir-ritratti esebiti mill-konvenuta LS1

sa LS11 - li juru lis-sigra tinqala' kif ukoll l-gheruq tas-sigra wara li din giet

maqlugha - u fuq kollox lit-testimonjanza tax-xhud Vincent Cera Muscat prodott

mill-konvenuta, senjatament safejn jiddeskrivi t-tip tas-sigra u l-gheruq taghha.

Ikkunsidrat;

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

Illi l-qofol tal-hsarat li l-atturi jattribwixxu lis-sigra tal-palma huma dawk

konsistenti fl-ghafsa fit-tond fil-hajt tal-kamrin in kwistjoni, li skont huma saret

bl-gheruq jaghfsu fuq il-hajt.

Huma jridu li tinbidel parti minn dan il-hajt kemm

ghaliex dan sar mielah minhabba l-umdita`, kif ukoll ghaliex skont huma qieghed

fit-tond minhabba l-ghafsa tal-gheruq li holoq dizlivell fic-cnagen.

ulterjorment li l-madum ta' dan il-kamrin ukoll iccaqalaq minhabba l-istess

gheruq u dan ghandu jinqala' u jerga' jitpogga livell.

Huma jinsabu konfortati

f'dawn l-allegazzjonijiet mill-konstatazzjonijiet tal-perit ex parte inkarigat minnhom, l-Arkitett Paul Tyson.

L-atturi jallegaw ukoll li l-hajt garrab hsarat

anke minhabba l-umdita` gejja mill-gheruq tal-palma.

Il-konvenuta tichad li l-palma kkagunat hsarat fil-kamra in kwistjoni tal-atturi u

tinnega kull responsabbilita` ghall-hsarat allegati mill-atturi.

Ikkunsidrat;

Il-hsarat fil-kamra tal-atturi, mertu ta' din il-kawza, gew konstatati mill-Perit

Tekniku Mario Khadhraoui waqt l-access mizmum minnu fuq il-post, bhala:-

 konsenturi li zviluppaw fil-hajt intern ta' taht it-tarag fil-front garden tal-

atturi, li fil-fehma tal-istess Perit Tekniku jindikaw settlement tal-hajt

minhabba pedamenti insufficjenti taht l-istess hajt; u

 umdita` fl-ewwel erba' filati tal-hajt in kwistjoni li skont l-istess Perit

Tekniku hija attribwibbli lin-nuqqas ta' qatran fuq il-hajt in-naha tal-

konvenuta kif ukoll lin-nuqqas tal-atturi li jaghmlu manutenzjoni tal-hajt in

kwistjoni;

 hsara fil-cover tal-konkos rinfurzat minhabba sadid fir-rinforz tal-hadid;

 qsim ta' madum fil-pjan tat-tarag tal-front garden tal-atturi.

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

Il-Perit Tekniku ghamel ukoll is-segwenti konstatazzjonijiet:-

illi l-hajt in kwistjoni ma giex mitfugh 'il gewwa fid-direzzjoni tal-fond tal-

atturi b'rizultat tas-sigra tal-palm, u la l-hajt u lanqas il-madum tal-art tal-

kamra in kwistjoni, ma zzaqqaq meta huwa habbat ir-riegla tal-aluminium

illi ghalkemm xi gheruq kienu dahlu minn xi fili miftuha tal-gebel fil-hajt

fid-direzzjoni tal-fond tal-atturi, l-gheruq tas-sigra tal-palm li kienet imhawla

fil-fond tal-konvenuta kienu jikkonsistu f'tuba ta' daqs relattivament zghir.

Hsarat ikkagunati direttament mis-Sigra tal-Palm

Il-Qorti tibda billi taghmel referenza ghal dak li xehed Vincent Cera Muscat prodott

Jirrizulta li dan ix-xhud mhux talli huwa gardinar

b'esperjenza twila f'xogholu, talli kien gie inkarigat mill-konvenuta biex jiehu

hsieb il-process ta' rimozzjoni tas-sigra tal-palm mill-proprjeta` tal-konvenuta.

Mix-xhieda tieghu, jirrizulta li s-sigra tal-palm in kwistjoni giet maqlugha ghall-

habta ta' Jannar 2015 u billi hija tat-tip Washingtonia, l-gheruq taghha m'humiex

b'sahhithom u jinzammu maghqudin.

Skont ix-xhud, l-gheruq tal-Washingtonia

ma jaghmlux hsara tant illi dan it-tip ta' palma tithawwel ukoll fil-qsari u vicin

Ix-xhud qal ukoll li kieku l-palma tal-konvenuta kellha l-

gheruq fuq in-naha tal-hajt divizorju, kieku kienu jinqalghu l-knaten tal-istess

In vista tal-premess, il-Qorti tqis li ftit hija attendibbli t-tezi li l-gheruq tas-sigra -

kif jidhru fir-ritratti LS6, LS10 u LS11 - setghu icaqalqu l-knaten tal-hajt u l-

madum tal-art tal-kamra fis-sens li jippretendu l-atturi.

Mir-ritratti formanti parti

mill-atti, anke dawk esebiti mill-atturi, jidher li ftit hemm gheruq tal-palma

diehel mill-fil bejn zewgt iknaten tal-hajt tal-appogg fin-naha tal-atturi u fin-naha

t'isfel tal-hajt.

Huwa wkoll evidenti li l-gheruq ta' din il-palma kienu kontenuti

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

u ferm differenti mit-tip ta' gheruq tal-palm li jidher f'Dok.

PF1 u PF24 u barra

minn hekk, il-Qorti tifhem li kieku l-gheruq tal-palma ghamlu decenni ta' snin

jaghfsu mal-hajt lejn in-naha tal-proprjeta` tal-atturi tant illi l-knaten iccaqalqu,

kien ikun hemm ferm iktar gheruq hergin mill-fili.

Din l-osservazzjoni hija

msahha ulterjorment mill-konstatazzjonijiet teknici li ghamel il-Perit Tekniku li,

kif stabbilit, ikkonkluda li l-hajt fuq in-naha tal-atturi mhux talli ma kienx

izzaqqaq b'rizultat tal-gheruq tal-palma, talli l-madum tal-art lanqas ma jinsab

Ghalkemm huwa minnu illi l-perit ex parte ikkonkluda li l-madum

intrefa' 'l fuq minhabba li hemm hafna gheruq tahtu, il-Qorti tosserva li din il-

konkluzjoni mhijiex sostanzjata mir-ritratti tal-gheruq li gew esebiti mill-

LS10 u 11 u lanqas mix-xhieda ta' Vincent

Jappy;

Illi wara li gie pprezentat ir-rapport Tekniku, l-atturi kkontestaw il-konkluzjoni

tal-Perit Tekniku li l-gebel tal-hajt tal-appogg m'huwiex mitfugh 'il gewwa lejn il-fond taghhom5.

Jikkontendu illi l-Perit naqas milli jikkonstata l-hsara evidenti

li saret fil-hajt fuq in-naha taghhom, ghaliex skont huma il-gebel fil-parti tal-hajt

fejn kienet imhawla l-palma, huwa mqabbez 'il barra.

L-atturi baqghu isostnu li

din il-hsara grat bhala rizultat tat-thawwil tal-palma vicin il-hajt tal-appogg fuq

in-naha tal-konvenuta ghaliex il-palma kienet qed timbotta mal-hajt, u wara li gie

pprezentat l-imsemmi Rapport Tekniku, huma esebew sett ta' ritratti li skont

huma, juru kif il-hajt in kwistjoni, kuntrarjament ghal dak konstatat mill-Perit

Tekniku fir-rapport tieghu, m'huwiex invell.

Kif gia` stabbilit, din il-kontenzjoni mhux talli m'hijiex konfortata mill-

konkluzjonijiet tal-Perit Tekniku, talli giet kontradetta ulterjorment mill-istess

89 u 90, esebiti mill-atturi.

5 Ma jirrizultax li l-atturi kkontestaw il-konkluzjoni tal-Perit Tekniku fir-rigward tal-madum tal-art.

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

Perit Tekniku meta xehed in eskussjoni6, anke wara li gie rinfaccjat bir-ritratti esebiti mill-atturi7.

Il-Qorti taghmel referenza ghar-ritratti riprodotti mill-Perit Tekniku waqt ix-xhieda tieghu in eskussjoni8, li kienu ttiehdu minnu waqt l-

access mizmum minnu fuq il-post, kif ukoll ghax-xhieda tal-istess Perit Tekniku

fejn zamm ferm il-konkluzjoni tieghu fir-rapport u fisser ulterjorment ghaliex

wasal ghal din il-konkluzjoni.

Il-Qorti in vista ta' din ix-xhieda, ftit ghandha rizervi sabiex taghti affidabbilita`

lill-konkluzjoni tal-Perit Tekniku illi m'huwiex mehtieg li tinbidel xi parti mill-

hajt ghaliex dan ma jirrizultax li gie sfurmat kif allegat mill-atturi.

konjizzjoni tax-xhieda kif ukoll ir-rapport redatt mill-Perit Paul Brincat, prodott

ex parte mill-atturi, izda huwa evidenti li huwa mhux talli naqas milli jfisser kif

jorbot l-ghafsa fit-tond li huwa kkonstata fil-hajt tal-atturi, mas-sigra tal-palma,

talli lanqas jidher li din il-konstatazzjoni saret wara li saru testijiet opportuni fuq

F'dak li hu l-aspett tekniku tal-kaz, l-Artikolu 681 tal-Kapitolu 12 jipprovdi li l-

Qorti mhix marbuta li taccetta l-konkluzjonijiet tar-rapport tal-perit mahtur minnha kontra l-konvinciment taghha stess9.

Izda huwa daqstant minnu li l-

konstatazzjonijiet ta' perit mahtur minn qorti u l-fehmiet espressi f'rapport redatt

minnu m'humiex semplicement opinjonijiet izda jikkostitwixxu prova ta' fatt,

specjalment fejn il-hatra tkun dwar materji teknici.

Il-Qorti tqis li dawn l-

opinjonijiet u konstatazzjonijiet m'ghandhomx jigu mwarrba b'mod legger

purche` ma jkunx hemm raguni valida biex dan il-gudizzju jitqies, fil-kumpless

6 Seduta tal-24 ta' Mejju 2018: "Mhux minnu dak li qed jigi suggerit lili li effettivament fin-nofs huwa iktar 'il barra mill-gnub.

Kien dritt kullimkien … Huwa dritt all along." 7 Seduta 24 ta' Ottubru 2018.

MC1 sa MC10, esebiti fl-24 ta' Ottubru 2018.

9 Ara wkoll sentenza tal-Qorti ta' l-Appell: Philip Galea Mule’ vs Carmelo Aleksic et deciza fid-29 ta' Mejju 1998.

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

kollu tac-cirkostanzi, irragonevoli jew nieqes minn fondament tajjeb ta' konvinciment10.

Ghaldaqstant, in tema tar-responsabbilita` tal-konvenuta ghall-hsarat ikkagunati

lill-proprjeta` tal-atturi kif fuq identifikati, il-Qorti tqis illi, kuntrarjament ghal

dak allegat mill-atturi, ma jirrizultax ippruvat illi l-hsarat fil-hajt u fil-madum tal-

kamra in kwistjoni saru minhabba li l-gheruq tas-sigra tal-palma ghafsu mal-hajt,

u lanqas hija tal-fehma li l-madum intrefa' ghaliex kien hemm hafna gheruq

Fit-trattazzjoni tieghu, l-abbli difensur tal-atturi sostna illi l-hsarat kollha

kkonstatati mill-Perit Tekniku fir-rapport tieghu huma konsegwenza logika u

fattwali tal-prezenza ghal diversi snin, tas-sigra tal-palm.

esprima l-fehma fir-relazzjoni tieghu li ebda wiehed mill-aspetti tal-hsara fil-fond

tal-atturi li gew riskonstrati minnu u elenkati fir-Rapport tieghu, ma gie kkagunat

direttament mis-sigra tal-palma li kienet imhawla fil-proprjeta` tal-konvenuta

hlief ghall-hsara fil-hajt ikkawzata mill-umdita` gejja mill-hamrija li kienet tmiss

mal-istess hajt tal-appogg fiz-zmien meta kien hemm il-palma mhawla vicin il-

Il-Qorti tosserva illi l-Perit Paul Brincat, inkarigat ex parte mill-attur, ukoll

irriskontra hsarat fil-hajt minhabba nuqqas ta' waterproofing fil-fond tal-

konvenuta, meta kkonstata illi kull ma kien hemm kien ftit zebgha tal-qatran bil-

konsegwenza illi l-hajt fuq in-naha tal-atturi beda jitmermer bl-umdita` u l-ilma li

dahal fil-fond.

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

Il-Perit Tekniku wkoll ikkonstata illi kien hemm nuqqas ta' waterproofing

adegwat fuq in-naha tal-hajt tal-proprjeta` tal-konvenuta, liema nuqqas wassal

biex ikun hemm ingress ta' ilma fil-hajt komuni li rrizulta f'hsara fl-istess hajt.

Il-Perit Tekniku ma huwiex tal-fehma li jehtieg li tinbidel parti minn dan il-hajt

biex tigi rettifikata l-hsara tal-umdita` u kuntrarjament ghal dak li rrakkomanda l-

perit ex parte, ir-rimedju minnu rakkomandat huwa ferm inqas invaziv.

tifhem ukoll li l-Perit Tekniku ma qiesx li hemm bzonn li titwahhal qatran orizzontali11 mal-hajt tal-appogg, billi l-palma llum ma ghadhiex hemm.

Il-Qorti hawnhekk tirribadixxi li l-fehma tal-Perit Tekniku mahtur minnha

tikkostitwixxi prova ta' fatt li ma tistax tigi skartata jekk mhux ghal ragunijiet fondati.12

Ghandu jinghad ukoll li l-partijiet, rinfaccjati b'dawn ir-rizultanzi peritali, ghazlu

li ma jipprevalixxux ruhhom mill-fakolta` li ghandhom li jaghmlu talba ghan-

nomina ta' periti addizzjonali.

L-atturi kkritikaw il-konkluzjoniijiet peritali billi

sejhu lill-espert tekniku in eskussjoni, haga li hija pjenament ammissibbli u

permessibbli proceduralment, u fil-kaz de quo, il-Qorti tifhem ukoll li kienet l-

iktar mezz fattibbli ta' kontestazzjoni.

Madanakollu, fin-nuqqas ta' fehma ohra

esperta indipendenti u oggettiva fil-qasam teknika, relattivament ghall-kagun tal-

hsarat riskontrati fil-fond tal-atturi, il-kompitu tal-Qorti jsir aktar difficli in

kwantu l-gudizzju tekniku espress mill-espert nominat minnha mhux facli li ma

Ikkunsidrat;

Il-konvenuta tikkontesta r-responsabbilita` taghha ghal dawn il-hsarat billi tghid

illi meta akkwistat il-fond taghha, il-palma kienet diga` ilha mhawla u ghalhekk

tikkontendi li huwa s-sid precedenti tal-fond taghha u/jew l-atturi nfushom li

PMV1 12 Ara sentenza tal-Qorti tal-Appell tad-19 ta` Novembru 2001, fl-ismijiet Dimech vs Tyrer.

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

ghandhom jigu tenuti bhala responsabbli ghall-hsarat li evidentement, kienu

ilhom isiru ghal diversi snin.

Mill-provi jirrizulta illi l-fond tal-konvenuta giet

akkwistata fis-sena 2009.

Jirrizulta ulterjorment li ghalkemm kienu ilhom diversi snin jghixu fil-fond u l-

palma kienet diga` mhawla fil-fond adjacenti meta huma xtraw ir-residenza

taghhom, l-atturi kienu gibdu ghall-ewwel darba l-attenzjoni tal-konvenuta li

kien hemm hsarat fil-hajt tal-kamra ta' taht it-tarag fil-front garden taghhom, biss

fil-bidu tas-sena 2015.

Il-konvenuta hadet hsieb li taqla' s-sigra f'Jannar tal-

Il-Qorti tosserva wkoll li l-attur Paul Farrugia Cross xehed li l-hsarat instabu meta huwa

mar jizbarazza l-kamrin ta' taht it-tarag.

Fil-fehma taghha din hija indikazzjoni

cara li din il-kamra kienet ilha mitluqa u ma tintuzax ghal zmien konsiderevoli –

haga li hija evidenti anke mir-ritratti esebiti fl-atti.

Fic-cirkostanzi, huwa difficli li wiehed jikkonstata kemm kien ilu jipperkola l-

ilma minn gewwa l-hajt divizorju, ghalkemm naturalment dan gara qabel il-

palma giet maqlugha u tnehhiet il-hamrija li kkagunat l-umdita`.

tifhem li billi l-palma jirrizulta li kienet ilha mhawla xi tletin sena, huwa manifest

illi anke qabel il-konvenuta xtrat il-fond taghha, ikun lahaq sar certu entita` ta'

hsara lill-hajt.

Wara kollox, il-gebel jidher li tmermer u l-fili kwazi telqu ghal

Fl-istess waqt pero`, il-Qorti lanqas tista' teskludi li din il-hsara saret

jew kompliet tizdied wara s-sena 2009.

illi l-atturi naqsu milli jidentifikaw fil-proprjeta` taghhom stess, hsara li setghet

kienet ilha tifforma u tidher ghal diversi snin u b'hekk naqsu milli jwettqu l-

obbligu taghhom li jimminimizzaw id-danni li setghu jsofru - il-Qorti ma tistax

tehles lill-konvenuta mir-responsabbilita` ghall-istess danni sofferti mill-atturi.

Ghalhekk il-Qorti qieghda tabbraccja l-konkluzjonijiet tar-Rapport Tekniku fir-

rigward tal-hsarat riskontrati fil-hajt minhabba l-umdita` gejja mill-fond tal-

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

konvenuta, u tqis illi l-konvenuta bhala sid il-fond, hija responsabbli ghall-hsarat

ikkagunati fil-hajt tal-kamra tal-atturi minhabba nuqqas ta' waterproofing idoneu

biex iwaqqaf il-perkolazzjoni tal-ilma mill-hamrija fejn kienet imhawla s-sigra,

ghal gol-hajt divizorju.

Ikkunsidrat ulterjorment;

In propositu tal-hsarat li gew ikkonstatati mill-Perit Tekniku u li ma humiex

attribwibbli b'xi mod lill-ezistenza tas-sigra tal-palma li kienet imhawla fil-fond tal-konvenuta, l-istess konvenuta permezz tal-avukat taghha issottomettiet13, illi

fi kwalsiasi kaz anke kieku kellu jirrizulta l-atturi verament soffrew hsarat fil-

proprjeta` taghhom, billi d-danni mitluba mill-atturi fit-talba taghhom fir-rikors

promotur huma biss dawk naxxenti minn hsarat ikkagunati mis-sigra tal-palma li

kienet inhawla fil-fond tal-konvenuta, il-Qorti hija prekluza milli taggudika dwar

danni atttribwibbli lil fatturi ohrajn, fosthom nuqqas ta' manutenzjoni fil-fond

tal-istess konvenuta.

Izda l-Qorti ma taqbilx.

Huwa evidenti li bis-sahha tal-Artikolu 213 tal-Kapitolu

12, din il-Qorti bhala Qorti tal-Magistrati (Malta) hija munita bis-setgha li

tiddeciedi fuq jedd iehor li jigi ppruvat anke jekk ma tigix ippruvata t-talba kif

imfissra fir-rikors, u anke jekk dan il-jedd l-ieħor ma jkunx jidhol sewwa fit-talba

oriġinali, il-Qorti tista' tiddeciedi fuq dan il-jedd l-iehor kif ikun gie hekk

Multo magis, ghalhekk, f'dan il-kaz fejn it-talba tal-atturi hija ghall-

hlas tad-danni kkagunati fil-proprjeta` taghhom u d-danni li gew riskontrati, ghad

li mhux direttament minhabba l-gheruq tas-sigra, huma attribwibbli lill-umdita`

gejja mill-hamrija li fiha kienet imhawla s-sigra in kwistjoni.

una volta li jirrizulta li l-atturi soffrew id-danni fil-proprjeta` taghhom bhala

rizultat ta' nuqqas da parti tal-konvenuta li tipprotegi adegwatament il-hajt fejn

kienet imhawla s-sigra biex ma jipperkolax ilma fil-hajt komun, il-Qorti ma

13 Vide trattazzjoni finali fl-udjenza tal-24 ta' Ottubru 2018.

Illum, 29 ta' Novembru 2018 Magistrat Dr. Rachel Federici B.A. LL.D.

ghandha ebda diffikolta` biex taggudika dwarhom u tikkundanna lill-konvenuta li

Ikkunsidrat;

Illi dawn id-danni kkagunati fil-hajt komun gew kwantifikati mill-Perit Tekniku

fis-somma ta' tliet mija u erbgha u hamsin Ewro (€354) inkluz materjal u VAT, li

huwa l-prezz ghax-xoghlijiet rimedjali mehtiega biex tigi msewwija l-hsara

riskontrata fil-hajt minhabba l-perkolazzjoni tal-ilma mill-fond tal-konvenuta.

Jigi osservat li din is-somma ma gietx effettivament kontestata mill-konvenuta u

lanqas mill-atturi u fic-cirkostanzi, il-Qorti ma ssib ebda raguni valida ghaliex

ghandha tiddipartixxi mill-konkluzjoni tal-espert minnha nominat anke f'dan ir-

Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti taqta' u tiddeciedi li tilqa' t-talbiet attrici

limitatament billi filwaqt li tiddikjara li l-konvenuta hija responsabbli biss ghad-

danni sofferti mill-atturi fil-hajt komuni bhala rizultat tal-umdita` gejja mill-

perkolazzjoni tal-ilma mill-hamrija li kien hemm fil-fond tal-istess konvenuta,

tillikwida l-istess danni fis-somma ta' tliet mija u erbgha u hamsin Ewro (€354) u

tikkundanna lill-istess konvenuta thallas lill-atturi l-imsemmija somma ta' €354

bl-imghax mil-lum u bl-ispejjez jigu sopportati nofs b'nofs bejn il-partijiet.


QORTI TAL-APPELL KRIMINALI

Seduta tad-29 ta' Novembru 2018

b'mod ieħor;

Rat l-akkużi dedotti kontra l-appellant quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta'

Ġudikatura Kriminali akkuzat talli nhar it-2 ta' Awwissu 2016 għall-ħabta tal-05:35pm ġewwa Triq il-

(1) Bħala persuna volontarjament kiser il-paċi pubblika u l-bon ordni b'għajjat u storbju jew

(2) Hebb għal Lorna Cross, u kkaġunalha ġrieħi ta' natura ħafifa fuq l-imsemmija persuna,

hekk kif iċċertifika Dr. Z. Angileri, med reg n. 5768;

(3) Fi triq jew f'post pubbliku ieħor, imbotta lil Lorna Cross, sabiex iweġġa` jew jinsulenta

lill-imsemmija persuna.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali tal-20 ta' Jannar

2017, li biha, sabet lill-appellant ħati tal-akkużi kollha miġjuba kontra tiegħu u wara li rat l-artikoli

338(dd), 221(1) u 339(1)(l) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta, lliberatu bil-kundizzjoni li ma

jikkomettiex reat ieħor fi żmien tlett (3) xhur mid-data tas-sentenza ai termini tal-artikolu 22 tal-

Kapitolu 446 tal-Liġijiet ta' Malta.

Rat ir-rikors tal-imputat Darrin Cross minnu ppreżentat fit-30 ta' Jannar 2017 li bih talab li din il-

Qorti tħassar u tirrevoka s-sentenza appellata u minflokk tilliberah minn kull ħtija u piena.

Fliet l-atti kollha proċesswali.

imressqa mill-imputat

jikkonsistu fil-qosor

l-Ewwel Qorti ma setatx

raġjonevolment u legalment issib ħtija a bażi tal-provi mressqa u dan peress li minn dak li ddeponew

żewġ xhieda indipendenti kien ċar li l-każ kien biss sempliċi battibekk verbali bejn iz-żewġ

kontendenti f'separazzjoni personali li kienet ghaddejja bejniethom, li matulu ma seħħew l-ebda

waħda mir-reati addebitati.

Semgħet f'dan l-istadju ta' reviżjoni d-deposizzjonijiet ta' Lorna Cross u Fr. George Borg Mifsud għall-

prosekuzzjoni u Ilias AlUsta għad-difiża rispettivament fis-seduti tas-6 ta' Lulju 2017, l-31 ta'

Mejju 2018 u l-20 ta' Settembru 20181.

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet2.

Ikkunsidrat

Illi l-appellant qieghed isejjes l-appell minnu intentat fuq apprezzament tal-provi maghmul mill-

Ewwel Qorti, b'mod ewlieni fuq il-kredibbilta' o meno tal-Parte Civile kontra dak li qed jiġi allegat

mill-appellant, fejn fil-fehma tieghu il-verzjoni tal-parti leza ma issibx konfort fid-deposizzjoni ta'

żewġ xhieda indipendenti dwar l-inċident.

Illi din il-Qorti kellha ix-xorti tisma' lix-xhieda jiddeponu mill-gdid quddiemha .

parti leza Lorna Cross illi l-ko-litigandi jinsabu ghaddejjin minn proceduri ta' separazzjoni.

Billi fil-

granet precedenti l-incident mertu ta' din il-vertenza l-appellant kien imsiefer u allura ma kellux

access ghal bintu minuri, hekk kif wasal lura Malta huwa talab lil martu biex jaraha, izda billi kienet il-

gurnata tat-Tlieta jidher illi l-minuri kellha lezzjoni tal-gymnastics u filwaqt li l-parti leza bdiet tinsisti

mal-appellant li seta' imur jigborha mid-dar wara li tkun hadet lit-tifla hemmhekk sabiex tahsilha u

tbiddlilha, l-appellant ried jigborha dak il-hin stess hekk kif spiccat il-lezzjoni minn fejn l-iskola.

Hemmhekk inqala' battibekk telefoniku bejniethom.

Il-parti leza saqet minn fuq il-post izda l-

appellant irnexxielu jilhaqaha bil-van li kien qed isuq u għalqilha t-triq.

Nizel mill-vettura tieghu u

beda jsabbat fuq il-bieba tal-karrozza tagħha u jgħajjat 'agħtini t-tifla, agħtini t-tifla.'

tant li qabzet minn wara għal quddiem u qalet lill-ommha biex issuq.

L-appellant beda jżommilha l-

mera tal-karrozza u beda jheddida li jekk ma ttiħx lil bintu kien ser ikisser il-mera.

Ix-xhud reġgħet

qaltlu li hi kull ma riedet taħsilha d-dar qabel joħodha u hemmhekk l-appellant daħħal idu minn ġot-

tieqa, fetħilha l-karrozza, ħadilha l-mobile li kien f'idejha u ħa lit-tifla wkoll.

Hi ħarġet warajħ u

talbitu l-mobile li kien remielha u beda jgħidilha illi ma riedx jgħidilha fejn kien u beda jgħajjat.

Ħarġu xi nies oħra li kienu fil-vetturi taghhom u li kienu waqqfu fil-vicinanza fejn qalulhom biex ma

joqogħdux jagħjtu quddiem it-tifla.

Hawnhekk il-parti leza tallega illi l-appellant ħabbatha mal-bieba

tal-karrozza tiegħu u beda jżommha u mar iġib il-mobile u qabad it-tifla u telaq biha.

F'dan l-incident l-parti leza allegat li sofriet griehi ta' natura hafifa, liema griehi gew riskontrati mit-

Tabiba Zenobia Brenda kif debitament ikkonfermat minnha bil-gurament3.

Illi d-difiza in kontro-

ezami bdiet tipprova tiskredita dawn il-griehi billi sahhqet li ma kenux kompatibbli mad-dinamika tal-

incident u ukoll ghaliex l-parti leza ma kenitx gharrfet lill-pulizija bl-istess meta ghamlet ir-rapport.

Issa minn qari tal-affidavits kemm ta' PS1429 Izzo kif ukoll ta' PC4413 Kevin Farrugia Gouder jirrizulta illi l-

parti leza kienet infurmathom a tempo vergine illi l-appellant kien imbottaha minn idha u li fil-fatt

din kienet ghaddietilhom certifikat mediku l-ghada tal-incident u dan wara li l-pulizija stess kienu

tawha struzzjonijiet sabiex tipproduci certifikat mediku kif ukoll stima tal-hsarat subiti fil-vettura

kagun tad-daqqiet li allegatament kien ta l-appellant fuq il-vettura taghha.

Issa din il-Qorti hija sprovvista minn verzjoni tal-fatti minn naha tal-appellant, billi la hemm il-

verzjoni tieghu irregistrata fuq il-PIRS report u lanqas xehed tul dawn il-proceduri, biex b'hekk, kif

kellu kull dritt illi jaghmel, l-appellant ezercita l-jedd tieghu ghas-silenzju, minn liema silenzju din il-

Qorti ma tista' tinferixxi l-ebda htija.

Dan x'aktarx sehh ghaliex fil-fehma tad-difiza, iz-zewg xhieda indipendenti li xehdu u cioe' Father

George Borg Mifsud u Ilias AlUsta jiskreditaw il-verzjoni tal-parti leza.

Issa Father George Borg Mifsud jikkonferma illi filwaqt li hu kien fil-vettura tiegħu, l-appellant imblokka

l-passaġġ tat-traffiku bil-vettura tiegħu, meta waqqaf f'nofs ta' triq biex jostakola l-passagg liberu ta'

vettura ohra, nizel mill-vettura tieghu u beda jargumenta b'lehen gholi ma' mara.

jahtaf it-telefon cellulari minn idejn din il-mara waqt li kienet fil-vettura tagħha u remieh f'għalqa.

Dan ix-xhud fil-fatt hass li kellu jintervjeni u anke issugerixxa lill-appellant biex jigbor il-mowbajl tal-

parti leza mill-għalqa fejn kien spicca mitfugh.

Ix-xhud ma jiftakarx li l-parte ċivile subiet ġrieħi u

jiftakar li kienet baqgħet fil-karrozza u li kienet qed tibki u kienet fi stat ta' paniku.

Mill-banda l-oħra,

ix-xhud Ilias AlUsta jikkonferma ukoll li il-vettura tal-appellant kienet qed timblokka l-passaġġ

tal-vettura tal-parte ċivile u meta wasal l-argument kien diġa' beda u ra lill-appellant bit-tifla f'idejħ

miexi lejn il-vettura tiegħu u jaqfilha fis-siġġu tal-passiġier.

Jiftakar ukoll li l-mara marret biex toħroġ

lil bintha mill-vettura meta din kienet diġa' maqfula u kienu qedghin jiġġieldu u jgħajjtu quddiem

binthom u jiġbduha min-naħa għall-oħra tant illi hu kien intervjena biex ma jkomplux b'dan l-aġir

minħabba t-tifla.

Hu stqarr li ma kien xhud ta' ebda vjolenza fizika bejniethom imma kien hemm

argument bil-fomm li madankollu ma fehemx billi ma jifhimx bil-Malti.

Ikkunsidrat

Illi fid-dawl tan-natura tal-aggravji mqajjma, din il-Qorti tfakkar illi huwa prinċipju stabbilit fil-

gurisprudenza ta' din il-Qorti li hija ma tiddisturbax l-apprezzament dwar il-provi maghmul mill-

Ewwel Qorti jekk tasal ghall-konkluzjoni li dik il-Qorti setghet ragjonevolment u legalment tasal ghall-

konkluzjoni li tkun waslet ghaliha.

Fi kliem iehor, din il-Qorti ma tirrimpjazzax id-diskrezzjoni fl-

apprezzament tal-provi ezercitata mill-Ewwel Qorti izda taghmel apprezzament approfondit tal-

istess biex tara jekk dik l-ewwel Qorti kenitx ragjonevoli fil-konkluzjoni taghha.

Jekk, izda, din il-Qorti

tasal ghall-konkluzjoni li l-ewwel Qorti, fuq il-provi li kellha quddiemha, ma setghetx ragjonevolment

u legalment tasal ghall-konkluzjoni li waslet ghaliha, allura din tkun raguni valida, jekk mhux

addirittura impellenti, sabiex din il-Qorti tiddisturba dik id-diskrezzjoni u konkluzjoni.4

In oltre, għal dak li jirrigwarda l-kredibbilta' tax-xhieda, l-artikolu 638 tal-Kodiċi Kriminali jagħmilha

ċara li filwaqt li huwa fid-dover tal-prosekuzzjoni li ġġib il-provi kollha u l-aħjar prova possibbli sabiex

4Ara, fost ohrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta v. Rida Salem Mula Cortis Tantawi, 15 ta' Jannar 2009; Ir-Repubblika ta' Malta v. Paul Kodjaandreev, 19 ta' Gunju 2008; Ir-Repubblika ta' Malta v. Etienne Salem Rashed, 14 ta' Dicembru 2004 Ir-Repubblika ta' Malta v. Domenic Bezzina Darmanin, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta v. Godfrey Papagiorcopulo u r-Repubblika ta' Malta v. Eleno sive Lino Sollars 24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Lawrence Apps sive Axiak 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Mustafa Ali Nappa, 5 ta' Lulju 2002; Ir-Repubblika ta' Malta v. Thomas sive Tommy Debono Domancich, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta v. Ivan Doherty, 1 ta' Dicembru 1994; u Ir-Repubblika ta' Malta v. George Grioli, 14 ta' Frar 1989; u l-Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija v. Andrew George Debono Stanmore, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija v. Anthony Pule’, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija v. Maurice Bouhlel, 30 ta' April 2004; Il-Pulizija v. Saviour Huizer, 30 ta' Marzu 2004; Il- Pulizija v. Seifeddine Mohamed Card Farrugia et, 21 ta' Ottubru 1996; Il-Pulizija v. Raymond Chakour et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija v. Simon Alessandro, 15 ta' Lulju 1996; Il-Pulizija v. Carmel sive Chalmer Caruana Giordimaina, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija v. Anthony Ciancio, 31 ta' Mejju 1991.

il-grad tal-prova tal-prosekuzzjoni jintlaħaq b'suċċess, is-subartikolu (2) tal-istess artikolu jippostula li

xhud wieħed waħdu jekk emmnut huwa suffiċjenti.

Rilevanti ukoll b'referenza ghat-test tal-

kredibbilta huwa l-artikolu 637 tal-Kodici Kriminali li jistipula li għal dak li jirrigwarda xhieda ta' eta'

minuri, xhieda tal-imputat kif ukoll ix-xhieda ta' persuni li jaqghu fil-parametri tal-artikolu 636,

fosthom persuni li jkollhom interess fil-kwistjoni li fuqha tkun meħtieġa x-xhieda tagħhom, jew fir-

riżultat tal-kawża, 'id-deċiżjoni (dwar il-kredibbilta tagħhom) titħalla fid-diskrezzjoni ta' min għandu

jiġġudika l-fatti, billi jittieħed qies tal-imġieba, kondotta u karattru tax-xhud, tal-fatt jekk ix-xhieda

għandiex mis-sewwa jew hix konsistenti, u ta' fattizzi oħra tax-xhieda tiegħu, u jekk ix-xhieda hix

imsaħħa minn xiehda oħra, u taċ-ċirkostanzi kollha tal-każ...'.

Ikkunsidrat

Illi din il-Qorti mal-ewwel tistqarr illi l-verżjoni tal-parte ċivile dwar l-avvenimenti li seħħew dakinhar

tal-inċident mertu ta' dan il-każ hija aktar verosimili minn dawk allegati mill-appellant fis-

sottomissjonijiet maghmula minnu, billi kif inghad l-appellant ma joffriex ix-xhieda tieghu.

Jibda biex

jingħad illi filwaqt li l-argument beda bħala wieħed verbali, dan iddeġenera meta l-appellant tfaċċa

fl-akwati tal-iskola ta' San Benedettu biex jaghmel dak li kellu f'mohhu akkost ta' kollox.

Jirriżulta li l-parte ċivile kienet diġa ġabret u kienet fi triqitha lura d-dar flimkien ma bintha fil-vettura

tagħha meta l-appellant imbarralha t-triq biex ma tkunx tista tipprosegwi fi triqitha u liema

atteġgjament fil-fehma tal-Qorti jindika sens ta animozita' u ta' konfrontazzjoni, tant illi spicca

inqala' argument shun bejn l-appellant u l-parti leza, li l-appellant jipprova jimminimizza u isejjahlu

"battibekk".

Din iċ-ċirkostanza ġiet ikkonfermata minn kull xhud li xehed inkluz dawk in difeża li jikkonfermaw li l-

passaġġ tal-vettura tal-parte ċivile kien imbarrat u li t-traffiku kien imblokkat ukoll mill-vettura tal-

appellant li tant kien mitluf u intenzjonat jilhaq l-ghan tieghu akkost ta' kollox li lanqas jidher

interessa ruhu minn terzi li spiccaw imwahhlin fit-triq minhabba fl-agir intransigenti tieghu.

huwa indubitat illi kien l-appellant li ta bidu ghall-argument li sehh quddiem bintu minuri u dan meta

webbes rasu li ried jehodha akkost ta' kollox inkluz ukoll akkost li johloq trawma fl-istess minuri meta

spiccat rinfaccjata b'dan l-atteggjament ta' aggressivita'.

Dan issarraf mhux biss fil-fatt illi hataf il-

mowbajl minn idejn il-parti leza u remieh f'ghalqa, izda ukoll meta ipprova b'forza jiehu il-minuri

mill-pussess ta' ommha.

Ix-xhieda indipendenti fil-fatt jikkonfermaw dan tant illi hassew li kellhom

jintervjenu.

Illi c-certifikat mediku esebiet in atti u debitament ikkonfermat bil-gurament, imbaghad jikkorobora

il-verzjoni tal-parti leza billi jirrizulta illi dan gie rilaxxjat dak in-nhar stess fil-ghaxija.

verosimili illi l-griehi gew ikkagjonati fil-kollutazzjoni li sehhet bejn dawn it-tnejn minn nies.

Konsegwentement din il-Qorti hija tal-fehma li l-Ewwel Qorti setgħet legalment u raġjonevolment

ssib ħtija fl-appellant ghall-akkużi kollha kif miġjuba kontriħ u ghalhekk id-diskrezzjoni minnha

ezercitata ma ghandhiex tigi ddisturbata.

Għal dawn il-motivi l-Qorti, taqta' u tiddeċiedi billi tiċħad l-appell u tikkonferma sentenza appellata

Vera Muscat


Q O R T I Ċ I V I L I Prim Awla ONOR.

IMĦALLEF ROBERT G. MANGION Illum, id-29 ta' Novembru, 2018 Rikors Ġuramentat Nru. 447/2018 RGM Kawża fil-lista: 6 Rosario Scolaro Id. 739168M, Catherine Scolaro Id. 352853M, Joseph Scolaro Id. 932439M, Antonju sive Anthony Scolaro Id. 179120M, Carmel Scolaro Id. 998867M, Clementina Spiteri Cesare Id. 5257M, Mary Grace Haber Id. 39201M f'isimha propju kif ukoll f'isem huha Andrew Scolaro kif debitament awtorizzata in forza ta' prokura hawn annessa u mmarkata Dok A, Michael Scolaro Id. 120166M f'ismu propju kif ukoll f'isem huh Saviour Scolaro kif debitament awtorizzat in forza ta' prokura hawn annessa u mmarkata Dok B, l-imsemmi Michael Scolaro qieghed jidher ukoll f'isem in-neputi tieghu Gary Taylor Scolaro Id. 346658M, kif debitament awtorizzat in forza ta' prokura hawn annessa u mmarkata Dok C, u u Antony Scolaro Id. 32333M

Dr. Benjamin Ciantar Cassar u l-P.L. Joelene Xuereb k/a StJames-Boyde Ellul nominati b'digriet tal- 20 ta' Gunju 2018 bhala Kuraturi Deputati sabiex jirraprezentaw lill-assenti Lesley Scolaro nee` Rodo u b'digriet tat-18 ta' Ottubru 2018 is-socjeta` DeMi Properties Limited interveniet fil-kawza

Rat ir-rikors guramentat tal-atturi li permezz tieghu ppremettew u talbu s- segwenti:-

Illi r-rikorrenti Rosario Scolaro, Catherine Scolaro, Joseph Scolaro, Antonju Scolaro, Carmel Scolaro, Clementina Spiteri Cesare, Mary Grace Haber, Andrew Scolaro, Saviour Scolaro, Michael Scolaro flimkien ma' huhom id-defunt Emanuel Scolaro huma lkoll sidien tal- porzjon divisa ta' art li taqa' f'zona ta' zvilupp, bla numru ufficjali, izda mhux ufficjalment immarkata bhala plot bin-numru erbgha u sittin (64) tal-kejl superficjali ta' circa mitejn u tmienja u erbghin (248) metri kwadri; accessibbli minn Triq il-Fenici, L-Għasri, konfinanti mill-Punent ma' beni ta' Andrew Scolaro, mil-Lvant ma' beni ta' Mario Alzeni u min-Nofsinhar mat-Triq imsemmija, libera u franka, bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha taghha;

Illi fl-ewwel ta' Ottubru tas-sena elfejn u disgha (01.10.2009) miet wiehed mill-ahwa u cioe` Emanuel Scolaro, u mis-soliti ricerki testamentarji fl- Indici tar-Registru Pubbliku ta' Malta (Dok D) u fil-Qorti Civili Sezzjoni ta' Gurisdizzjoni Volontarja (Dok E), jirrizulta illi d-defunt Emanuel Scolaro miet intestat u ghalhekk l-eredi tieghu huma z-zewg uliedu Gary u Antony Scolaro u martu Lesley Rodo;

Illi l-partijiet ilhom kopropretarji tal-imsemmija propjeta` ghal iktar minn tliet snin u cioe` mill-ewwel ta' Ottubru tas-sena elfejn u disgha (01.10.2009) meta gie nieqes Emanuel Scolaro (Certifikat tal-mewt anness u mmarkat Dok F);

Illi filwaqt li r-rikorrenti jixtiequ jbieghu l-imsemmija propjeta` u anke resqu fuq konvenju datat tnejn ta' Mejju tas-sena elfejn u sbatax (02.05.2017) [recte : tnejn ta' Mejju tas-sena elfejn u tmintax (02.05.2018) b'digriet tal-14.11.2018] in atti tan-Nutar Dottor Joseph Vella Al Nasser (Dok G), dan il-bejgh ma jistax jipprosegwi stante li l-ko-propjetarja Lesley Scolaro nee` Rodo hi assenti mill-Gzejjer Maltin u hadd mill-partijiet m'ghandu kuntatt maghha;

Illi jinghad li l-prezz pattwit skont il-konvenju huwa ta' tliet mija u elfejn

ewro u tmien mija u tmintax-il ewro (Eur 302,818);

Illi l-intimata m'hi ser issofru l-ebda pregudizzju jekk il-propjeta` in kwistjoni tigi mibjugha u dan kif ser jigi anke pruvat ahjar fil-mori tas- smigh;

Illi din l-azzjoni qed issir ai termini tal-artikolu 495A tal-Kap.

16 tal-

Ligijiet ta' Malta;

Ghaldaqstant, jghidu l-intimati ghaliex din l-Onorabbli Qorti m'ghandhiex:

Tawtorizza l-bejgh tal-intier tal-porzjoni divisa ta' art li taqa' f'zona ta' zvilupp, bla numru ufficjali, izda mhux ufficjalment immarkata bhala plot bin-numru erbgha u sittin (64) tal-kejl superficjali ta' circa mitejn u tmienja u erbghin (248) metri kwadri; accessibbli minn Triq il-Fenici, L-Għasri, konfinanti mill-Punent ma' beni ta' Andrew Scolaro , mil-Lvant ma' beni ta' Mario Alzeni u min-Nofsinhar mat-Triq imsemmija, libera u franka, bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha taghha, skont it-termini u l- kundizzjonijiet tal-konvenju tat-tnejn ta' Mejju tas-sena elfejn u tmintax (02.05.2018) in atti tan-Nutar Dottor Joseph Vella Al Nasser iffirmat bejn ir- rikorrenti u Adrian Garg ghan-nom tas-socjeta` DeMi Properties Ltd;

Tistabilixxi l-hin, jum u lok, fejn u meta ghandha ssir il-pubblikazzjoni tat-

Tordna lill-konvenuta sabiex tidher fuq l-att finali ta' trasferiment flimkien mar-rikorrenti sabiex tbiegh is-sehem indiviz taghha mill-istess propjeta` fit-termini stipulati tal-konvenju;

Tinnomina kuraturi deputati sabiex jirraprezentaw lill-konvenuta fuq l-att

finali ta' trasferiment kemm-il darba tonqos milli tidher;

Tawtorizza lin-nutar Dottor Joseph Vella Al Nasser, sabiex jippubblika l-att finali tat-trasferiment u lill-kuraturi deputati sabiex jircievu s-somma talvolta dovuta lill-konvenuta, kemm-il darba hi ma tidhirx, sabiex tiffirma l-att finali ta' trasferiment, bl-obbligu li jiddepozitawha taht l-Awtorita` ta' din l-Onorabbli Qorti, a beneficcju tal-konvenuta, a spejjez taghhom.

Bl-ispejjez kontra l-konvenuta ingunti minn issa ghas-subizzjoni.

Rat ir-risposta guramentata tal-kuraturi deputati ghall-assenti l-konvenuta Lesley Scolaro li taqra kif gej:-

Illi huma mhux edotti mill-fatti;

Illi huma jitolbu li jinghataw l-ahhar indirizz maghruf tal-assenti u dawk

id-dettalji l-ohra illi jistghu jaghmlu kuntatt mal-assenti;

Illi ssir valutazzjoni indipendenti minn Perit mahtur minn dina l-Onorabbli Qorti ghal dan il-ghan sabiex l-assenti zgur ma tigix pregudikata b'valutazzjoni ex parte li mhijiex garantita li tkun indipendenti.

Semghat ix-xhieda tal-Perit Tancred Elphick prodott mill-atturi fl-udjenza tat-13 ta' Lulju 2018.

Rat id-digriet taghha tad-9 ta' Awissu 2018 li permezz tieghu innominat lill-Perit Godwin Zammit Laferla sabiex jghati stima tal-proprjeta' mertu tal-kawza odjerna.

Rat ir-rapport tal-Perit Godwin Zammit Laferla mahluf fit-18 ta' Settembru 2018.

Rat in-nota tal-atturi tal-1 ta' Ottubru 2018 li permezz taghha pprezentaw id- domandi in eskussjoni lill-Perit Zammit Laferla.

Rat id-dikjarazzjoni tan-Nutar Dr. Joseph Vella Al Nasser prezentata mill-atturi b'nota tat- 3 ta' Ottubru 2018.

Rat ir-risposti tal-Perit Godwin Zammit Laferla ghad-domandi in eskussjoni prezentati fit-8 ta' Ottubru 2018.

Rat il-verbal tal-udjenza tat-18 ta' Ottubru 2018 waqt liema seduta xhed il-Perit Tancred Elphick prodott mill-atturi; inghata digriet li permezz tieghu laqghet it- talba tas-socjeta' DeMi Properties Limited sabiex tintervjeni f'dawn il-proceduri; giet prezentata nota bil-kummenti tal-Perit Tancred Elphick; giet prezentata nota mis-socjeta' intervenjenti li permezz taghha iddikjarat illi filwaqt li ma taqbilx mal-istima maghmula mill-Perit Tekniku, hija kienet lesta li tixtri l-proprjeta' mertu tal-kawza odjerna in kwantu fir-rigward tar-rikorrenti bil-prezz patwit fil- konvenju u in kwantu fir-rigward ta' sehem il-konvenuta assenti skond il-valur moghti mill-Perit Tekniku.

Rat illi waqt l-istess udjenza l-atturi ma oggezzjonawx ghall-proposta tas-socjeta' intervenjenti filwaqt li l-kuratur deputat ghall-assenti Dr Benjamin Ciantar Cassar iddikjara illi sakemm is-sehem spettanti lill-assenti jinghata il-valur skond ir- rapport tal-Perit Tekniku Godwin Zammit Laferla u jigi eventwalment depozitat, huwa ma kellux objezzjoni ghall-proposta tas-socjeta' intervenjenti.

Rat l-atti. illi dak propost mis-socjeta'

jippregudikax id-drittijiet tal-assenti.

Tiddikjara illi ser tippronunzja sentenza in linea ma' dak propost mis-socjeta'

intervenjenti bl-adezzjoni

tal-atturi ma

Elgabaei dawn il-motivi taqta' u tiddeciedi l-kawza billi filwaqt li tiddisponi mir- risposta guramentata tal-kuraturi deputati ghall-assenti konformement ma' dak hawn deciz, Tilqa' in parte l-ewwel talba, tawtorizza l-bejgh tal-porzjon diviza ta' art, 1. mhux ufficjalament markata bhala plot numru erbgha u sittin (64) tal-kejl superficjali ta' cirka mitejn u tmienja u erbghin (248) metri kwadri; accessibbli minn Triq il-Fenici, L-Għasri, konfinanti mill-Punent ma' beni ta' Andrew Scolaro, mil-Lvant ma' beni ta' Mario Alzeni u min-Nofsinhar mat-Triq imsemmija, libera u franka, bid-drittijiet u l-pertinenzi kollha taghha, bil-prezz patwit fil-konvenju ffirmat quddiem in-Nutar Dottor Joseph Vella Al Nasser fit-2 ta' Mejju 2018 eccetto il- valur tas-sehem tal-konvenuta assenti li ghandu jigi kalkolat skond ir-rapport tal- Perit Tekniku Godwin Zammit Laferla, liema kuntratt ghandu jigi ppubblikat min-Nutar Dottor Joseph Vella Al Nasser.

Tistabbilixxi l-jum tal-ghoxrien (20) ta' Dicembru elfejn u tmintax (2018) 2. fl-10.00 a.m. fl-edificju tal-Qorti ghall-pubblikazzjoni tal-kuntratt ta' bejgh relattiv.

Tawtorizza lill-kuratur deputat Dr Benjamin Ciantar Cassar sabiex jidher fuq il- 3. kuntratt pubbliku ghan-nom tal-assenti b'dan illi s-sehem spettanti lill-assenti ghandu jigi depozitat taht l-awtorita' tal-Qorti.

Bl-ispejjez a karigu tal-atturi hlief ghall-ispejjez tal-kuraturi deputati ghall-assenti li ghandhom jithallsu mill-konvenuta assenti b'dan illi tawtorizza lill-kuraturi deputati jithallsu d-drittijiet lilhom dovuti mis-sehem tar-rikavat spettanti lill- assenti.

Tilqa' l-hames talba.


QORTI TAL-APPELL KRIMINALI

Seduta tad-29 ta' Novembru 2018

Rat l-akkużi dedotti kontra l-appellant quddiem il-Qorti tal-Maġistrati (Malta) akkuzat talli fid-9 ta'

Novembru 2014, għall-ħabta tad-21:30 ġewwa Paceville, Ħal Luqa flimkien ma persuni oħra:

(1) Ikkometta serqa ta' arloġġ Rolex, mobile phone u/jew xi oġġetti oħra minn fuq il-persuna ta' Wayne Megally, liema serqa huwa kkwalifikat bil-vjolenza, bil-valur li jeċċedi l- ammont ta' €2329.37 u bil-ħin għad-detriment tal-istess Wayne Megally u/jew ta' xi persuna/i oħra;

(2) Flimkien ma persuni oħra, bla ordni skond il-liġi tal-awtorita' kompetenti, u barra mill- każijiet li fihom il-liġi tagħti s-setgħa lill-pirvat li jarresta l-ħati, arresta, żamm jew issekwestra lil Wayne Megally kontra l-volonta' tiegħu liema persuna waqt l-arrest, żamma jew sekwestru ġie offiż fuq il-persuna u/jew mhedded bil-mewt, bilħsieb ta' estrosjoni ta' flus jew ħwejjeġ oħra, jew biex ikun mġiegħel jaċċetta li jagħmel xi trasferiment ta' ħwejġu;

(3) Fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi, mingħajr il-ħsieb li joqtol jew li jqiegħed il-ħajja ta' Wayne Megally f'periklu ċar, ikkaġuna ħsara fil-ġisem jew fis-saħħa ta' l-istess Wayne Megally liema ħsara ġiet klassifikata bħala ħafifa minn Dr. Stefan Pearce (Med Reg 1771);

L-ewwel Qorti ġiet mitluba sabiex f'każ ta' ħtija, barra milli tapplika l-piena skond il-liġi, tordna lill-imputat Dylan Caruso, iħallas l-ispejjez li għandhom x'jaqsmu mal-ħatra tal-esperti skont l- Artikolu 533 tal-Kap 9 tal-Liġijiet ta' Malta.

Rat is-sentenza tal-Qorti tal-Maġistrati (Malta) bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali tat-28 ta' Ottubru

2016, li biha, sabet lill-appellant ħati tal-akkużi kollha miġjuba kontra tiegħu u wara li rat l-artikoli 17,

280 u 281 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta, ikkundannatu għal sentejn priġunerija li bl-applikazzjoni

tal-artikolu 28A tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta ġew sospiżi għal erba' snin.

artikolu 28G(1) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta poġġiet lill-ħati taħt ordni ta' Supervizjoni għal

żmien sentejn apparti l-ħlas ta' kumpens fl-ammont ta' €3600 lil parte leża skond dak dispost fl-

artikolu 532A tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta, liema somma għandha titħallas fi żmien sentejn

mid-data tas-sentenza, kif ukoll il-ħlas tal-ispejjez peritali ammontanti għal €1185.03 skond dak

dispost fl-artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta.

Rat ir-rikors tal-appell tal-imputat Dylan Caruso minnu ppreżentat fid-9 ta' Novembru 2016 li bih

talab li din il-Qorti jogħġobha tħassar u tirrevoka s-sentenza appellata fl-intier tagħha u minflok

tilliberaħ minn kull ħtija u piena.

Fliet l-atti kollha proċesswali.

Rat illi l-aggravji tal-appellant Caruso jikkonsistu fil-qosor li l-Ewwel Qorti għamlet applikazzjoni u/jew

interpretazzjoni skoretta jew inkompleta tal-ipoteżi tal-liġi peress li fil-fehma tieghu l-Qorti straħet

fuq konġetturi jew dikjarazzjonijiet li ma sabux konfort mill-provi.

Di piu l-appellant jishaq illi l-Ewwel

Qorti qatt ma setgħet issib ħtija fuq il-provi miġjuba mill-prosekuzzjoni li ma kienux suffiċjenti u li

kienu bbażati biss fuq suspetti u konġetturi u xejn aktar u dan peress li Wayne Megally x-xhud fuq

min il-prosekuzzjoni qed tibbaza l-każ tagħha mhuwiex attendibbli.

Inoltre, mingħajr preġudizzju ghal dan l-ewwel aggravvju jishaq illi ma hemmx prova adegwata tal-

valur tal-oġġetti misruqa.

Ukoll l-Ewwel Qorti, fil-fehma tieghu, kienet żbaljata meta sabitu ħati

bħala awtur u dan peress li dejjem jekk tirrizulta xi htija, hu semmai kien kompliċi u mhux awtur.

Finalment ma hemm l-ebda prova fil-konfront tal-appellant għal dak li jirrigwarda t-tieni u t-tielet

imputazzjoni kemm bħala awtur kif ukoll bħala kompliċi.

L-appellant jgħid ukoll li konsegwentement

hu ma setax jiġi ordnat li jħallas kumpens lil Wayne Megally (minħabba n-nuqqas tal-prova tal-

Finalment u dejjem mingħajr preġudizzju, l-appellant jilmenta illi l-piena imposta fuqu mill-

Ewwel Qorti hija waħda eċċessiva.

Semgħet it-trattazzjoni tal-partijiet.

Ikkunsidrat:

Illi minn ezami tal-atti processwali u tad-decizjoni impunjata jirrizulta bhala fatt inkontestat illi l-

persuna li fizikament aggrediet lill-parti leza Wayne Megally, u allura l-ezekutur tal-att materjal

tar-reat tas-serq, ma kienx l-appellant.

Dan ghaliex Megally stess ighid illi fil-mument meta sehhet

l-aggressjoni u sussegwentement is-serqa tal-arlogg Rolex li kien libes u tat-telefown cellulari tieghu,

l-appellant kien mexa iktar 'il quddiem minnu, dar wara l-karozzi u tilfu mill-vista tieghu.

Il-persuna li

aggredietu giet minn warajh u meta jaghti deskrizzjoni ta' din il-persuna lill-espert tal-Qorti, huwa

Fil-fatt jallega illi l-appellant kien miftiehem

ma' xi hbieb tieghu sabiex jikkomettu s-serqa u dan meta nducieh johrog 'il barra mill-istabbiliment

Ħal Lija, sabiex b'hekk il-halliel seta' jikkometti s-serqa minn fuq il-persuna tal-parti leza.

Dan ifisser illi

l-appellant allura jipprezenta ruhu fil-figura tal-ko-awtur fil-kummissjoni ta' reat billi mill-provi

imressqa 'il quddiem mill-Prosekuzzjoni hemm definit l-involviment tal-appellant bhala dak li

allegatament offra l-ghajnuna tieghu sabiex l-att materjali tal-esekuzzjoni tad-delitt seta' jirnexxi.

Issa, allura, sabiex l-appellant seta' jinstab hati bhala ko-awtur f'dan id-delitt irid jirrizulta

soddisfacentement pruvat mill-prosekuzzjoni, lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raguni, illi kien

hemm il-partecipazzjoni materjali tieghu mal-ezekutur dirett tal-att konsumatur tar-reat izda u fuq

kollox illi huwa ippresta il-ko-operazzjoni diretta u essenzjali ghall-esekuzzjoni tad-delitt.

necessarjament jimplika illi irid ikun hemm il-ftehim pre-ordinat bejn dawn it-tnejn minn nies ai fini li

jigi kommess is-serq mertu tal-kaz.

Mankanti il-prova ta' dina l-intenzjoni u cioe' ta' dan l-akkordju

bejn tnejn jew iktar, allura ma jistax jinghad illi l-figura tal-ko-awtur tista' tiehu l-hajja.

Kwindi irid jigi

ippruvat sal-grad tac-certezza morali illi "bejn dik il-persuna u l-awtur tad-delitt kien hemm il-hsieb

komuni li jsir dak id-delitt, u li l-presenza ta' dik il-persuna effettivament assistiet lill-awtur, anke jekk

biss moralment, biex iwettaq dak id-delitt.1"

Maghmula allura dina l-kostatazzjoni, kellu jigi ippruvat qabel xejn mill-prosekuzzjoni illi l-appellant

Dan il-fatt madanakollu jidher li

lill-Ewwel Qorti billi mid-decizjoni appellata

illi mill-provi prodotti saru

presunzjonijiet ta' fatt li setghu implikaw lill-appellant f'din is-serqa, minghajr ma gie stabbilit dan il-

ftehim pre-ordinat ma' terz jew terzi fl-esekuzzjoni tad-delitt.

'Min ihajjar lil persuna ohra biex tikkommetti s-serq, u waqt li dik il-persuna tikkommetti s- serq jiddistrahi lil dawk li jkunu prezenti, huwa ħati ta' serq huwa wkoll bħala ko-awtur; għaliex huwa ko-awtur f'delitt minħabba parteċipazzjoni materjali mhux biss dak li jkun l- ezekutur dirett tal-att konsumatur tar-reat, imma anki min b'xi mod iehor jippresta ko- operazzjoni diretta u essenzjali ghall-esekuzzjoni tad-delitt.'2

Illi l-Ewwel Qorti fid-decizjoni taghha taghmel serje ta' mistoqsijiet li fil-fehma taghha kellhom isibu

it-twegiba taghhom fil-persuna tal-appellant.

Illi l-uniku xhud tal-prosekuzzjoni li tefa' dawl fuq l-akkadut kien biss il-parti leza Wayne Megally, li

madankollu fil-fehma tal-appellant ma kienx xhud attendibbli peress li xehed iktar minn darba u ma

kienx konsistenti fir-rigward ta' ċerta fatti.

Jishaq l-appellant illi t-testimonjanza li huwa jagħti fejn

jimplika lill-appellant hija bbażata fuq suspetti u konġetturi u mhux provi konkreti li allura l-Ewwel

Qorti ma' kelliex toqgħod fuqhom.

Ikkunsidrat:

Illi Wayne Megally xehed f'mhux inqas minn tlett okkazzjonijiet separati u cioe' dakinhar stess tal-

inċident u ċioe fid-9 ta' Novembru 2014 fejn ġie interrogat mill-espert Tekniku debitament maħtur

mill-Inkwirenti3, fit-23 ta' Diċembru 2014 quddiem il-Qorti Struttorja4 kif ukoll fil-25 ta' Frar 2016

riprodott mill-ġdid quddiem l-Ewwel Qorti fuq talba tal-prosekuzzjoni wara li l-Maġistrat sedenti

Meta xehed quddiem l-espert stqarr li hu kien qiegħed il-Havana mal-ħbieb tiegħu bejn id-

21:00 u l-21:45.

Skond ix-xhud hu kien fil-kumpanija ta' tlett persuni oħra fosthom l-appellant Dylan

Caruso u żewġ ġuvintur oħra certu Luke magħruf bħala l-Barrett u ieħor li ma jafx x'jismu.

kien qed jixrob mal-appellant dan tallbu biex jakkumpanjaħ sal-parkeġġ li jinsab faċċata tal-

istabbiliment Ħal Qormi sabiex iġib xi ħaġa mill-vettura tiegħu.

l-appellant beda miexi iktar 'il quddiem mill-parti leza meta f'daqqa waħda hekk kif kienu wasslu

bejn wieħed u ieħor f'nofs il-parkeġġ, ħass persuna taqbdu minn għonqu minn wara li tefgħu mal-

Ix-xhud beda jsejjaħ lill-appellant għall-għajjut.

Jiddeskrivi lill-aggressur tieghu bhala persuna

b'xagharu mqaxxra u bjond, liebes ġakketta 'cream'.

L-aggressur seraqlu r-Rolex li kellu f'idejħ kif

ukoll il-mobile Samsumng S5 ta' lewn blu bin-numru 99622511 abbonat mad-ditta Vodafone.

sofra xi ġrieħi konsegwenza tal-aggressjoni subita.

2 Deċiża fil-25 ta' Ottubru 1958 mill-Imħallef Dr. W. Pace Callus - Pulizija vs Joseph Grech Richard app.inferjuri.

3Folio 112 tal-atti proċesswali formanti parti mir-rapport ta' Dr. Leontine Fiott u nserita fl-inkjesta Maġisterjali relattiv għal dan il-każ.

4 Folio 18 tal-atti proċesswali quddiem il-Maġistrat Carol Edwards.

Ix-xhud jissuspetta l-involviment tal-appellant fil-kummissjoni ta' dan id-delitt peress li fil-fehma

tiegħu hu kien miftiehem mal-aggressur, ghaliex ftit qabel l-agressjoni mexa iktar 'il quddiem minnu

Ighid li rah idur ma' karrozza Peugeot li jaf li mhijiex tiegħu, billi dan għandu

vettura tal-għamla Renault ta lewn griż bl-ittri DYL iżda li l-numri ma jiftakarhomx.

Hu ssupetta wkoll

li kien Luke maghruf bhala l-Barrett il-persuna li qabditu minn għonqu allavolja mhux ċert minn dan

lanqas.

Ma kienx f'posizzjoni ighid lanqas jekk l-aggressur tieghu kienx wahdu jew le.

Wara l-aggressjoni l-appellant rega lura hdejh u meta ra dak li kien sehh sejjah ghal taxi sabiex din

tard fix-xhieda tiegħu li filfatt l-appellant akkumpanjaħ fit-taxi l-għassa iżda ma kienx akkumpanjaħ

meta mar il-Poliklinika biex jiġi nvistat mit-tabib minħabba l-ġrieħi li subbixa mill-aggressjoni u kien

f'dan l-istadju li ħallaslu taxi biex imur il-Polyclinic.

Ix-xhud ighid illi kien ilu habib mal-appellant ghall-ahhar tlett snin u ġieli ħarġu flimkien.

jahseb li kien il-persuna li aggredieh, u li fil-kumpilazzjoni ighid li kien kunjomu Ħad-Dingli, kien ikun ta'

Ix-xhud ighid li Luke huwa konoxxenza tieghu, kif ukoll certu Andre, li kien

fil-kumpanija tal-appellant dak in-nhar tal-incident.

Jiftakar li kien hemm persuna oħra izda li ma jafx

Megally ighid li aktar kmieni f'dak il-jum kien iltaqa' ma wieħed jgħidulu l-Cuomo fejn kienu

zaru xi stabbilimenti ohra tal-ikel u xorb u fl-ahhar spiccaw il-Havana fejn kien iltaqa' mal-appellant li

ighid li kien ilu jċempillu minn wara nofsinhar.

Fil-fatt kien iltaqa' mieghu u ma' shabu iktar kmieni,

izda dawn kienu telqu u imbaghad regghu iltaqghu il-Ħal Qormi.

Ighid li l-Cuomo telaq kmieni mill-

Havana, izda hu baqa' hemmhekk jixrob ma' zewg tfajliet kif ukoll mal-appellant u sħabu.

Ighid li dak

in-nhar kien ilu jixrob mis-saghtejn ta' wara nofs in-nhar izda jichad li kien fis-sakra.

Ir-res furtiva derivanti mir-reat qatt ma instabet mill-pulizija.

Il-parti leza jikkontendi li hu kien xtara

r-Rolex mill-idejn minn persuna ħabiba tiegħu li jġibhom mit-Tajlandja u li jkunu oriġinali imma ma

jkunux ġodda.

Il-prezz tieghu kien ta' €3000.

Ricevuti jew certfikati ta' awtentikazzjoni izda ma jigux

Rigward it-telefown cellulari jikkontendi li dan kien xtrah madwar xahrejn qabel is-

serqa ghal prezz ta' €600.

Illi meta jixhed fil-kumpilazzjoni l-parti leza izid u inaqqas xi dettalji ma' dak li xehed l-ewwel darba

dakinhar stess tal-inċident.

Jallega f'dan l-istadju illi qabel ma l-appellant talbu biex johrog mieghu

sal-karozza, rah qed jitfaghlu xi trab got-tazza tal-vodka li kienet f'idejh.

ghalfejn kien qed jaghmel dan, izda qabad u rema l-kontenut tat-tazza.

Ighid li ghalkemm l-appellant

kien qallu jakkumpanjaħ sal-karrozza sabiex iġib xi affarijiet li kellu bżonn, dawn l-affarijiet pero qatt

ma ġabhom.

Mistoqsi mill-Qorti għalfejn akkumpanja lill-appellant meta raħ jitfaghlu xi ħaġa fid-

drink ighid l-appellant kien ħabib tiegħu u ma ppretendiex li kien ser jinqala' xi ħaġa.

iehor importanti li ma isemmiex quddiem l-Inkwirenti meta ighid li l-għada ċertu wieħed Andre

shawish fuq in-numru tal-mobile li kellu (dak li insteraq) peress li nel frattemp kien ġab mobile ieħor

Dan Camilleri Zahra kien staqsa ghall-appellant hekk kif hu wiegeb il-kjamata.

ghalkemm dan Andre hu konoxxenza tieghu, madanakollu ma kienx hbieb mieghu u qatt ma

ghaddielu in-numru tac-cellulari tieghu.

F'dan l-istadju tal-process Megally ighid li l-aggressur

tieghu kien liebes gakketta kannella ghalkemm a tempo vergine kien ta deskrizzjoni differenti.

Semma wkoll il-fatt li ghalkemm l-appellant għandu arloġġ bħal tieghu, madanakollu kien talbu biex

ibiegħulu diversi drabi.

Illi fl-aħħar deposizzjoni tiegħu quddiem l-Ewwel Qorti, izid illi kienu tnejn l-aggressuri tieghu u mhux

wiehed kif kien stqarr originarjament.

Jimplika lil wiehed kunjomu Santa Venera li jallega li kien mal-

appellant izda imbagħad fuq mistoqsija tal-Qorti jgħid li setgħu kienu wieħed jew tnejn li qabduħ

minn wara għax hu ma kienx qed iħares lejhom.

Izid ukoll f'din id-deposizzjoni illi xi ġimgħa wara l-

inċident, kien avviċinaħ missier l-appellant li qallu li l-Bakoush kien mar jipprova ibiegħlu l-arloġġ

Dan kien ukoll offrielu €5 sabiex jinsa dan l-incident u stqarr

mieghu illi ibnu u ċioe l-appellant, ma kellux x'jaqsam mal-kaz.

Ill-filmati tac-CCTV li ingabbru mill-istabbilimenti li kienu jinsabu vicin il-post fejn sehhet l-aggressjoni

ma humiex cari fejn l-ebda persuna ma tintgharaf f'dawn il-filmati.

Fl-istqarrija rilaxxjata minnu lill-

pulizija, l-appellant, kif kellu kull dritt li jaghmel, ghazel li ma iwegibx ghall-ebda mistoqsija li saritlu.

Ikompli jezercita d-dritt tieghu ghas-silenzju tul il-proceduri.

Ikkunsidrat,

Ligijiet ta' Malta.

Illi minn qari tan-nota ta' rinviju ghal gudizzju tal-Avukat Generali jidher illi l-appellant qieghed jigi

mixli bir-reat tas-serq, tas-sekwestru tal-persuna u b'dak tal-offiza fuq il-persuna.

Ma jidhirx

madanakollu illi huwa gie akkuzat bhala komplici, izda bhala awtur fil-kummissjoni ta' dawn id-

delitti, billi l-Avukat Generali jonqos milli jindika d-disposizzjonijiet tal-artikolu 42 tal-Kapitolu 9 tal-

Illi minn dak li jirrizulta mill-atti probatorji apparti x-xiehda tal-parti leza Wayne Megally, ma

hemm ebda provi indizzjarji li jistghu jimplikaw lill-appellant fil-kummissjoni ta' dawn ir-reat u li

jikkoroborraw din ix-xiehda.

Illi kif inghad mix-xhieda ta' Megally, li din il-Qorti tistqarr minnufih

fiha numru ta' kontradizzjonijiet, ma jidhirx illi l-appellant seta' kien l-ezekutur materjali tar-reati lilu

addebitati, ghalkemm kien prezenti fuq ix-xena tad-delitt.

Illi allura l-appellant li kien prezenti fuq ix-xena tar-reat flimkien mal-ezekutur materjali tad-delitt

jista' jitqies illi huwa ko-awtur jew fl-aghar ipotesi bhala komplici, billi, kif inghad, tingieb il-prova tal-

allegat ftehim bejnu u bejn persuna wahda jew aktar.

Dan ghaliex irid necessarjament jigi ippruvat

imsejjah

l-awturi u/jew

l-kompliċi u

komportament tal-istess irid jindika lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raguni illi ikun intenzjonat

sabiex l-att kriminuz jirnexxi.

Dan il-komportament jew intenzjoni irid jirriżulta mill-inqas mil-bidu tal-

eżekuzzjoni tad-delitt miftiehem, mingħajr il-ħtieġa tal-konsumazzjoni kompluta.

"Il-korreu mhux ristrett ghal dak biss li kien l-esekutur dirett tal-att konsumattiv izda jikkomprendi anke dawk jippartecipaw f'kooperazzjoni diretta essenzjali ghall- esekuzzjoni tar-reat6."

Illi din il-Qorti analizzat bir-reqqa d-deposizzjonijiet tal-parti leza billi dan kien l-uniku xhud li seta'

jitfa dawl fuq dan l-event kriminuz.

Issa l-Ewwel Qorti ghogobha taghti affidament lil dan ix-xhud,

ghalkemm kif inghad ix-xiehda tieghu mhijiex wahda konsistenti.

Madanakollu fit-termini tal-artikolu

638 tal-Kodiċi Kriminali filwaqt li huwa fid-dover tal-prosekuzzjoni li ġġib il-provi kollha u l-aħjar

prova possibbli sabiex il-grad tal-prova tal-prosekuzzjoni jintlaħaq b'suċċess, is-subartikolu (2) tal-

istess artikolu jippostula li xhud wieħed waħdu jekk emnut huwa suffiċjenti.

Illi madanakollu dik ix-xiehda trid tkun tali illi twassal lil min hu imsejjah biex jiggudika ghal

konvinciment lil hinn kull dubbju dettat mir-raguni dwar il-htija tal-persuna akkuzata.

Illi din il-Qorti

hija tal-fehma illi anke jekk emmnuta, d-deposizzjoni ta' Megally ma tilhaqx dan il-grad gholi ta'

Tant hu hekk illi fil-motivazzjonijiet li wasslu lill-Ewwel Qorti ghad-

decizjoni taghha, hemm serje ta' mistqosijiet li taghmel il-Qorti li fil-fehma ta' din il-Qorti, ghalkemm

it-twegiba taghhom tista' twassal sal-grad tal-probabbli, madanakollu jieqfu ferm 'il boghod mill-

konvinciment morali li trid il-ligi.

Dan qed jinghad ghaliex ghalkemm jezistu serje ta' cirkostanzi li setghu iwaqqghu suspett fuq il-

persuna tal-appellant dwar

l-involviment tieghu

fil-kummissjoni tad-delitti

lilu addebitati,

madanakollu ma iwassalux sabiex jigi stabbilit il-ftehim pre-ordinat li tinneccessita l-ligi fil-figura tal-

Illi l-Ewwel Qorti ghamlet presunzjonijiet ta' fatt minn segwenti fatti probatorji:

Illi l-appellant kien tefa' xi trab fix-xarba li kien qed jiehu l-parti leza qabel ma talbu biex

johrog mieghu sal-karozza.

Illi dan il-fatt jissemma' biss mill-parti leza fl-ahhar deposizzjoni

6 Ir-Repubblika ta' Malta vs Etienne Farrugia Bellizzi – App.Sup.

tieghu u qatt ma isemmieha a tempo vergine.

Di piu' ghalkemm jara din l-imgieba suspettuza

fl-appellant xortawahda jaccetta li johrog mieghu sal-vettura.

Illi meta johorgu barra l-appellant jimxi iktar 'il quddiem mill-parti leza.

Dan fil-fehma tal-

Ewwel Qorti sehh sabiex l-ko-awtur l-iehor jikkometti is-serqa.

Illi fil-fehma ta' din l-Qorti din

tista' twassal biss ghal suspett u mhux ghal xi fatt ippruvat.

Illi l-appellant jerga' lura hdejn il-parti leza biss wara li l-agressur ikun harab minn fuq il-post.

Ukoll fil-fehma ta' din il-Qorti dan il-fatt mhux indikattiv ta' xi ftehim mal-aggressur.

Il-fatt illi l-parti leza ma jarax lill-appellant jersaq lejn il-vettura tieghu fil-parkegg u li dan ma

gab xejn mill-vettura kif qallu li kien ser jaghmel abbinat mal-fatt illi hu akkompanjah lejn l-

ghassa b'taxi u mhux bil-vettura tieghu.

Hawnhekk ukoll ghalkemm jinsorgi suspett fl-agir

tal-appellant, madanakollu ma jistax jigi eskluz a priori li l-vettura tal-appellant kienet tinsab

fil-parkegg.

It-telefonata li issir l-ghada lill-parti leza minn ghand certu Andre' fejn jistaqsi ghall-appellant

ukoll ghalkemm tqajjem suspett izda ma hijiex xi fatt ippruvat.

mill-prosekuzzjoni sabiex jigi mistharreg jekk sarux xi telefonati wara li sehhet is-serqa.

Andre' fil-fatt qatt ma jitressaq bhala xhud mill-Prosekuzzjoni ghalkemm jissemma diversi

drabi mill-parti leza.

Il-konversazzjoni li saret bejn il-parti leza u missier l-appellant tikkostitwixxi biss hearsay billi

dan qatt ma ingib jixhed mill-Prosekuzzjoni u fi kwalunkwe kaz dan mhuwiex "a compellable

witness" stante li hu missier il-persuna akkuzata.

Illi mehuda fl-assjem taghhom dawn il-fatti probatorji jistghu iwasslu biss ghal suposizzjonijiet izda

mhux ghal fatti ippruvati.

Il-Prosekuzzjoni ma tressaq l-ebda wiehed miz-zaghzagh li kienu fil-

kumpanija tal-parti leza u tal-appellant f'dik il-lejla.

Il-parti leza stess jindika lil diversi persuni li fil-

Andre' kunjomu mhux maghruf, izda ma jirrizultax illi dawn gew investigati mill-pulizija.

tibqa' ma tinstabx.

Din il-Qorti tistaqsi mistoqsija wahda – minn fejn allura minn dawn il-fatti

probatorji jirrizulta il-ftehim pre-ordinat bejn l-appellant u l-ezekutur tar-reat li jibqa' injot?

jirrizultax fuq kollox ma' min l-appellant seta' ftiehem sabiex jikkometti is-serqa minn fuq siehbu.

Fuq kollox lanqas hemm prova f'hiex kien

jikkonsisti dan il-ftehim, u x'kien l-involviment ta' kull wiehed mill-kompartecipi fil-kummissjoni tal-

Ma jidhirx li fl-istadju investigattiv dak allegat minn Megally ġie esplorat ulterjorment, apparti l-

allegazzjoni konċernanti Curtis Santa Venera fejn allavolja hu jidher fil-filmati formanti parti mill-provi

qiegħed wisq il-bogħod minn fejn seħħ l-inċident li mid-dinamika tagħha kif deskritta minn Megally

ħadet ftit ħin ħafna biex tiġi eżegwita.

In oltre anki b'referenza għal dak iddikjarat minn Megally li

l-appellant ma kellux il-vettura tiegħu fil-parkeġġ din tikkostitwixxi biss suposizzjoni ta' Megally

peress li ma nġagħbet l-ebda prova li fil-fatt kien minnu li f'dik il-lejla l-appellant kien wasal fuq il-

post bil-vettura tieghu, liema prova fil-fehma ta' din il-Qorti kienet importanti ferm peress li kienet

titfa' dawl ċar fuq

jakkumpanjaħ il-parkeġġ biex iġib xi ħaġa mill-vettura tiegħu.

Din il-Qorti ghalhekk ma tistax

teskludi l-preżenza tal-vettura tal-appellant fil-parkeġġ fejn seħħet l-aggressjoni minn dak li ddepona

Kif lanqas tista' tasal biex tistabbilixxi x'kien il-motiv wara it-telefonata li

allegatament saret minn Andre' lil parti leza l-ghada tas-serqa, peress illi ma saret l-ebda prova dwar

dak dikjarat bix-xiehda tal-istess Andre' u tal-provdituri tas-servizz telefoniku dwar it-telefonati li

setghu saru fuq in-numru cellulari tal-parti leza wara li sehhet is-serqa.

Mhux biss izda l-parti leza fid-deposizzjonijiet tieghu tant hu indeciz dwar min kienu il-persuni li

kienu involuti fl-aggressjoni u is-serqa minnu subita li huwa perikoluz ferm illi tinghata affidament lil

dak li ighid.

Dan ghaliex ghalkemm meta xehed quddiem l-espert tal-Qorti ta iktar dettalji fiziċi dwar

min aggredieħ (mhux biss dwar il-ħwejjeġ) fejn anki mmensjona persuna li ħaseb li setgħet kienet

involuta (Luke), madankollu meta xehed l-ewwel darba fil-kumpilazzjoni ma jsemmi lil ħadd ieħor

b'ismu apparti lill-appellant allavolja jibqa' isostni li l-appellant ma kinitx il-persuna li fizikament

Illi finalment meta xehed it-tielet u l-aħħar darba matul il-kumpilazzjoni, jsemmi b'ċerta

konvinzjoni lil Santa Venera u lill-appellant, x'aktarx in vista ta' dak li kien stqarr miegħu missier l-

appellant u dan indipendentement mill-fatt li meta xehed l-ewwel darba fil-kumpilazzjoni u ċioe

wara li kien kellmu missier l-appellant, hu qatt ma allega l-involviment ta' Santa Venera.

Illi 'jigi mfakkar li fil-kamp penali dak li hu possibbli li jigri jew li possibbli li jista' jigri, mhux prova

Il-provi li trid tiddeciedi fuqhom il-Qorti huma dawk biss li jirrrizultaw fl-atti u

kongetturi ta' fatti mhux ammessi.

Minn naha tal-Prosekuzzjoni, allegazzjonijiet ta' x'seta' gara

probabbilment jew possibilment ma jikkostitwixxu ebda prova valida.

prezunt innocenti m'ghandu jipprova xejn, izda jekk ihoss li ghandu jipprova xi haga, dan jista'

jaghmlu anke jekk jasal sal-grad ta' probabilita'. [vide Il-Pulizija v Joseph Debono]'7.

7 Pulizija vs Bjorn Ristic Barry deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali (sede Inferjuri) 8 ta' Awwissu 2018.

Maghdud dan, allura ghalkemm kif inghad il-komportament tal-appellant huwa suspettuz u filfatt

dan qajjem diversi mistoqsijiet li l-Ewwel Qorti mmensjonat u espremiet fis-sentenza tagħha u li

effettivament kienu l-bażi tas-sejbien ta' ħtija, jibqa' l-fatt pero' li dawn kienu u baqgħu mistoqsijiet li

ftit li xejn kellhom risposta li tista' titqies bħala prova li, lil hinn minn kull dubbju dettat mir-raġuni

setgħu iwasslu għar-responsabbilta' kriminali tal-appellant ghal dan l-event kriminuz, mankanti provi

oħrajn li setghu jaghtu konfort jew jikkorroboraw dak mistqarr mill-parti leza.

Finalment jerga' jigi ribadit illi l-presenza wahedha tal-akkuzat fuq ix-xena tad-delitt ma tista' qatt

twassal lil din il-Qorti sabiex tkun moralment konvinta illi huwa kien fassal pjan ta' azzjoni mal-

aggressur jew aggressuri sabiex jigu kommessi dawn id-delitti.

Ghalkemm il-Qorti tista' tasal ghal xi

kongetturi jew supposizzjonijiet minn dak li hemm fl-atti, kif wasslet ghalihom ukoll l-Ewwel Qorti,

certament dawn qatt ma jistghu b'xi mod iwasslu ghal kundanna ta' persuna skont il-ligi – ligi li

tistabilixxi regoli cari li ghandhom jigu osservati skrupolozament u li abbazi taghhom tista' tigi

stabbilita ir-reita'.

Regoli li ma isibux applikazzjoni ghal provi kemmxejn fjakki li ingibu mill-

Prosekuzzjoni fil-kaz taht il-lenti tal-Qorti.

Ghal dawn il-motivi l-Qorti qieghda tilqa' l-appell, tghaddi ghalhekk biex tirrevoka s-sentenza

moghtija mill-Ewwel Qorti nhar it-28 ta' Ottubru, 2016 u konsegwentement tillibera lill-appellant

minn kull htija u piena.

Vera Musumeci Macelli