FIL-QORTI TAL-MAĠISTRATI (MALTA)

MAĠISTRAT DR. MARSE-ANN FARRUGIA LL.D.

Seduta ta' nhar l-Erbgħa, 28 ta' Novembru, 2018

Mario Randazzo f'ismu proprju u kif eżerċenti in-

Rat ir-rikors tas-soċjeta' attriċi li permezz tiegħu talbet lil din il-Qorti tikkundanna lill-

konvenut sabiex iħallas s-somma ta' €8,754.47, rappreżentanti ammont bilanċjali lilha dovut

stante li huma naqsu li jirritornaw lura lis-soċjeta' attriċi l-Eden Area sa nhar is-Sibt 18 ta'

Frar 2006 f'nofsinhar, kif kienu obbligati li jagħmlu ai termini ta' klawsola numru wieħed (1)

tal-ftehim datat 16 ta' Jannar 2006, u minflok irritornawha lura fl-20 ta' Frar 2006.

istess soċjeta' attriċi dan l-ammont huwa għalhekk dovut ai termini ta' klawsola numru tnejn

(2) tal-iskrittura privata annessa mar-rikors promotur.

Rat ir-risposta tal-konvenut Mario Randazzo fejn eccepixxa:

Illi l-konvenut m'huwiex il-leġittimu kontradittur stante li ffirma l-kuntratt fil-

kapaċita' tiegħu ta' direttur u għan-nom ta' International Trading Company (ITC)

Illi t-talbiet tas-soċjeta' attriċi huma nfondati fil-fatt u fid-dritt stante li s-soċjeta'

attriċi qegħdha tippretendi l-ħlas ta' €8,754.47 (tmint'elef seba' mija erbgħa u ħamsin

ewro u sebgħa u erbgħin ewro ċenteżmu) liema ammont m'huwiex dovut mill-

(a) Illi nhar it-18 ta' Jannar 2006 sar kuntratt fejn fuqu deheru l-konvenut għal-I.T.C.

Ltd u Simon Saliba Hales Lauri għas-soċjeta' attriċi, fejn il-partijiet ftehmu illi s-soċjeta'

attriċi tagħti d-dritt għall-użu għall-kunċert fl-Eden Arena nhar is-17 ta' Frar 2006;

(b) Illi skond klawsola 2.2 tal-ftehim ingħad illi jekk il-konvenut ma jirritornax l-

Arena sas-Sibt 18 ta' Frar 2006 f'nofsinhar, fl-istat kif kien inizjalment qabel li sar il-

kunċert, mela l-konvenut jkollu jħallas ammont ta' Lm300 ekwivalenti għal sitt mija u

disgħa u disgħin Euro (€699) sat-tmienja ta' fil-għaxija tas-Sibt 18 ta' Frar talli l-

Arena tkun għadha okkupata;

(ċ) Illi, minn fuq, klawsola 2.2 tkompli tipprovdi illi jekk ikun hemm xi dewmien

ieħor da parti tal-konvenut, dan għandu jħallas ammont ta' Lm1,500 ekwivalenti għal

tlett elef, erba' mija u ħamsa u disgħin Euro (€3495) u VAT f'rati kwotidjani;

(d) Illi l-konvenut kien żgombra maġġor parti ta' l-equipment li kien ġie wżat għall-

kunċert sal-lejl tal-Ġimgħa 17 ta' Frar 2006, tant illi kull ma kien fadal kienu xi

Dan ma ġewx żgumbrati għaliex is-soċjeta' attriċi

riedet tagħlaq il-post u saqsiet lill-konvenut u l-ħaddiema tiegħu biex jirritornaw l-

għada cioe' is-Sibt.

Għalhekk, l-konvenut u xi ħaddiema kienu sfurzati jkomplu l-

iżgombru totali l-ġurnata ta' wara.

Fil-fatt hekk għamlu meta ltaqgħu s-Sibt 18 ta'

Frar meta l-konvenut u l-ħaddiema kienu lesti bil-makkinarju u l-għodda biex jneħħu

kollox sa' ma jagħlaq it-terminu tal-ftehim;

(e) Illi lanqas dak in-nhar tas-Sibt l-iżgombru totali ma setgħax isir minħabba illi s-

soċjeta' attriċi damet sabiex tiftaħ fil-għodu u riedet tagħlaq ftit siegħat wara.

soċjeta' attriċi nfurmat lill-konvenut u l-ħaddiema tiegħu biex jkomplu jiżgumbraw l-

Arena it-Tnejn 20 ta' Frar għax ma kienux ħa jiftħu l-Arena il-Ħadd 19 ta' Frar għax

ma jkun hemm ħadd li kien ser ikun disponibbli li jiftaħ il-post;

(f) Illi minkejja l-oġġezzjoni tal-konvenut illi jiżgombra l-equipment jumejn wara illi

kien miftiehem, is-soċjeta' attriċi xorta ma ħallitx illi l-iżgombru jsir b'tali mod illi

ma tapplikax klawsola 2.2 tal-ftehim u għalhekk minħabba tali negliġenza da parti

tas-soċjeta' attriċi, l-konvenut kellu jsofri d-danni kif stipulati f'dawn il-klawsoli tal-

Semgħet ix-xhieda, rat id-dokumenti u l-atti kollha ppreżentati;

Rat li fis-seduta tas-26 ta' Jannar 2010, Dottor Cedric Elmostrati ghall-konvenut irtira l-ewwel eccezzjoni tal-konvenut.1

Rat is-sentenza mogħtija minn din il-Qorti (diversament preseduta) fit-28 ta' April, 2011, fejn

laqghet l-ewwel eccezzjoni tal-konvenut u iddikjarat li m'ghandux relazzjoni guridika mas-

socjeta attrici u konsegwentement illiberatu mill-osservanza tal-gudizziju.

Rat is-sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Appell (Sede Inferjuri) fit-30 ta' Novembru 2011 fejn

annullat u irrevokata is-sentenza ta' din il-Qorti (diversament preseduta) tat-28 ta' April

2011, u irrimandat u irrinvijat l-atti lura lil din il-Qorti sabiex tiddeciedi l-kaz skond il-ligi.

Qorti tal-Appell irriservat l-ispejjez ta' din id-decizjoni ghas-sentenza finali.

Semgħet it-trattazzjoni finali tal-avukati difensuri tal-partijiet;

Il-fatti saljenti li taw lok għal dawn il-proċeduri huma s-segwenti:

11 tal-process.

Ikkunsidrat:

Bi skrittura ta' lokazzjoni tas-16 ta' Jannar 2006, is-socjeta attrici kriet lill-konvenut

f'ismu proprju kif ukoll bhala rapprezentant ta' Production Event Services, il-fond

maghruf bhala "Eden Arena" sabiex fih torganizza kuncert fis-17 ta' Frar 2006 bejn

Il-konvenut kellu jiehu pussess tal-fond il-Hamis 16 ta' Frar fit-8.00a.m. u jirritornah lis-socjeta attrici s-Sibt 18 ta' Frar f'12.00pm.2

Klawsola numru 2.2 ta' din l-iskrittura tippreskrivi hekk:

Mhux kontestat li l-konvenut ma tax il-pussess lura tal-fond lis-soċjeta' attriċi fit-18

ta' Frar 2006 f'nofs-in-nhar, iżda dan il-pussess ingħata lura lilha fl-20 ta' Frar 2006

Is-socjeta attrici fethet dawn il-proceduri sabiex il-konvenut ihallasha l-ammont

minnu dovut stante li naqas li jirritorna l-fond lilu mikri fit-terminu lilu preskritt.

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

Din il-Qorti ser tastjeni milli tikkunsidra l-ewwel eccezzjoni preliminari tal-konvenut, stante

li din giet iritirata minnu fis-seduta tal-10 ta' Jannar 2006 kif fuq inghad.

Konsegwentement,

din il-Qorti se tikkunsidra direttament il-meritu tal-vertenza.

Il-Qorti tosserva li ghalkemm fir-rikors promotur, is-soċjeta' attriċi tghid li qed tippretendi l-

ħlas ta' l-ammont ta' €8,754.47 mingħand il-konvenut, bhala "extra rental charge" talli

irritorna l-fond tard, Simon Cassar Trigona, general manager tas-socjeta attrici, jirrizulta li din is-

somma tkopri mhux biss l-"extra rental charge" izda wkoll il-konsum tal-elettriku zejjed mit-

18 ta' Frar 2006 sal-20 ta' Frar 2006, kif ukoll il-hlas ta' uzu ta' numru ta' siggijiet iktar

2 Ara fols 2 sa 4 tal-proċess.

3 Ara fol 2 tal-proċess.

minn dak pattwit, u dan kif jirrizulta mill-ittra mibghuta minnu lill-konvenut fil-21 ta' Frar 2006, fejn fiha elenku tal-extra charges li kienet qed tippretendi s-socjeta attrici.4

Fir-risposta tieghu ghar-rikors promotur, u matul dawn il-proceduri, il-konvenut ma

ikkontestax l-ammont pretiz ghall-konsum ta' elettriku u l-kiri ta' siggijiet extra, pero

ikkuntesta l-ammont pretiz ghal kera extra tal-fond ghal perjodu mis-Sibt 18 ta' Frar f'nofs-

in-nhar sat-Tnejn 20 ta' Frar 2006.

Il-konvenut mhux jikkontesta li effettivament huwa ta lura l-fond lis-socjeta attrici fl-20 ta'

Frar 2006 – u ghalhekk mhux kif pattwit fl-iskrittura ta' bejn il-kontendenti – pero huwa

jissottometti li bl-agir taghha is-socjeta attrici ghamlitha impossibbli ghalih li jirritorna l-fond

fit-terminu pattwit fl-iskrittura, u ghalhekk ma kellhix tapplika klawsola 2.2 tal-iskrittura li

tikkontempla l-hlas extra ta' kera f'kaz ta' dewmien fl-ghoti lura tal-fond.

Din il-Qorti ma tistax ma tosservax illi l-iskrittura ta' lokazzjoni de quo ma tistipulax il-

hinijiet li fihom s-socjeta attrici kellha taghti lill-konvenut access ghall-fond sabiex ikun jista'

jzarma l-armar li ntuza ghall-kuncert u jnaddaf l-istess fond.

Dan qed jinghad, ghaliex mill-

provi jirrizulta li ghalkemm il-fond gie mikri lill-konvenut ghal terminu stabbilit, hu ma

inghatax ic-cwievet ghall-istess fond, u dawn ic-cwievet baqghu fil-pussess tas-socjeta attrici,

u ghalhekk il-konvenut kien jiddependi fuq is-socjeta attrici biex ikollu access ghall-fond,

anke tul il-perjodu li l-fond kien mikri lilu.

Hemm kunflitt fil-versjonijiet tal-kontendenti dwar il-hinijiet li fihom il-fond kien disponibbli

ghall-konvenut sabiex izarma l-affarijiet u jirritornah nadif lis-socjeta attrici.

Walter Chakour, ic-Chief Security Officer tas-socjeta attrici xehed li fit-18 ta' Frar 2018 hu

kien xoghol sas-1.00a.m. tas-Sibt, u wara l-kuncert beda l-process taz-zarmar tal-armar u tad-

dawl, u jghid li dan il-process waqaf fis-siegha neqsin kwart ta' fil-ghodu.

mhux car meta dahal xoghol is-Sibt, ghax fit-traskrizzjoni jghid li dahal xoghol fis-siegha ta'

fil-ghodu, li ovvjament ma jaghmilx sens.

Pero jghid li is-Sibt fil-ghodu l-konvenut u/jew in-

nies tieghu ma gewx, u li kien biss is-Sibt wara nofs in-nhar li gie l-konvenut b'xi cleaners

Huwa xehed li l-konvenut gie jigbor il-cleaners ftit qabel it-8.00p.m.

14 tal-process.

xehed li fil-gurnata tal-Hadd ma dahalx xoghol u li l-gurnata tat-Tnejn jidhlu xoghol in-nies li

jiehdu hsieb l-fond il-kwistjoni.

inkarigati mill-konvenut biex johorgu ghax kellu bzonn jitlaq, u li l-konvenut talbu biex

jifthilhom il-Hadd.

it-Tnejn 20 ta' Frar kien fetah il-fond in kwistjoni fit-8.00a.m. biex ikompli it-tindif u iz-

zarmar tal-armar u jghid li sakemm spicca s-shift tieghu u cioe fl-4.30pm, il-process kien

ghadu ghaddej.

Peress li spicca s-shift tieghu, saru arrangamenti biex is-security officer tal-

car park tas-socjeta attrici jaghlaq il-fond in kwistjoni.

Simon Cassar Trigona, General Manager tas-socjeta attrici, xehed li l-konvenut qatt ma cempillu

biex jiftah il-fond in kwistjoni biex hu u l-haddiema tieghu ikunu jistghu izarmaw u jnaddfu.

Il-konvenut Mario Randazzo xehed li huma bdew izarmaw immedjatament kif spicca l-

Huwa qal li hu u l-haddiema

tieghu kienu lesti li jkomplu jahdmu l-lejl kollu biex jizgumbraw kollox, imma l-Ufficjal tas-

Security – li in kontro-ezami ma ftakarx x'kien jismu, pero qal li wiehed kien hemm – kien

qalilhom biex jitilqu u jirritornaw l-ghada, ghax ried jaghlaq il-fond u jitlaq, peress li l-ghada

kien rega' jmissu xoghol, u ma riedx idum sat-tard.

Huwa xehed ukoll li "is-security personal

qalilna li l-principal tieghu kienu kkoncedulna li l-Arena tigi vakata sat-Tnejn 20 ta' Frar."

Pero jghid ukoll li huma telqu circa l-erbgha ta' fil-ghodu tas-Sibt.

Il-konvenut kompla jixhed li s-Sibt fil-ghodu fethulhom circa xi 9.30a.m. jew l-10.00a.m. u

kellhom jieqfu fis-7.00pm, ghax id-door keeper tas-cinema li kien maghhom qalilhom li fis-

7.00pm kellu jaghlaq u setghu imorru jkomplu t-Tnejn 20 ta' Frar, ghax l-ghada l-Hadd ma

kien se jkun hemm hadd disponibbli mill-impjegati tas-socjeta attrici biex jiftah il-fond in

kwistjoni.

Il-konvenut jghid hekk "Dan niftakar sew li qalulna, u kont fhimt li bil-mod kif

qalulna kien mibghut jghidilna hekk, u kien qed jitkellem f'isem il-kumpanija u ghalhekk ma

kkuntatjajnix lis-Segretarju tal-Eden Leisure Group biex jikkonfermalna dan, izda hadna li

qal talli hu."

Imbaghad ikompli jghid li t-Tnejn 20 ta' Frar "sa fl-ahhar zgumbrajna kull

equipment li kien fadal minn fuq il-post."

Huwa jghid li ghalkemm il-Gimgha wara l-kuncert,

il-cleaners tieghu kienu diga naddfu kollox, wara li nehhew kollox it-Tnejn, hu b'gest komplimentarju rega' gab xi cleaners sabiex inaddfu l-fond ghat-tieni darba.5

Adrian Saliba Sammut, li jahdem mal-konvenut, in sostanza ikkorrobora ix-xhieda tal-konvenut.

Joseph Vella Wright, amministratur ta' Mr Clean Cleaning Contracts, li gie mqabbad mill-

konvenut biex inaddaf il-fond in kwistjoni, xehed li x-xoghol ta' tindif beda wara li spicca l-

kuncert ghal habta tas-1.00a.m. jew is-1.30a.m. u waqfu fl-4.00a.m., ghax ir-rapprezentant

tas-socjeta attrici ried jaghlaq il-fond.

Jghid li kien sar ftehim biex imorru l-ghada fis-

7.00a.m., pero meta marru fuq il-post sabuh maghluq, u damu jistennew sat-8.30a.m.

imbaghad kellhom jitilqu ghax kellhom xoghol iehor ippjanat, u komplew it-tindif it-Tnejn

fil-ghodu.

Mario Fardell li kien inkarigat biex jiehu hsieb l-armar tad-dawl ghall-kuncert in kwistjoni,

in sostanza jikkorroborra x-xhieda tal-konvenut.

ghal l-ewwel jghid li s-Sibt setghu jibqghu jahdmu sas-1.00pm., imbaghad jikkonkludi l-

affidavit tieghu hekk "Nippreciza li ukoll li jiena, il-haddiema tal-ITC kif ukoll dawk extra

kienu ikkuntrattjati biex jahdmu il-lejl kollu sal-ghada fil-ghodu sat-tmienja.

Dan ix-xoghol ma setax ikompli wara it-tmienja ta' fil-ghodu peress li kellna xoghol x'imkien iehor."6

Mix-xhieda tal-konvenut u tax-xhieda prodotti minnu, jirrizulta car mill-provi li għalkemm

huwa minnu li s-soċjeta' attriċi ma pprovdietx l-aċċess, il-konvenut jghid li talab għall-fond

in kwistjoni bejn l-4.00a.m. u l-10.00a.m. tas-Sibt 18 ta' Frar 2006 – u cioe ghal sitt (6) sighat

- anke li kieku dan l-aċċess ġie provdut lill-konvenut, il-konvenut xorta waħda ma kienx

jirnexxielu jiżgombra l-armar u d-dawl kollu u jnaddaf il-post kollu sa nofsinhar ta' l-istess

ġurnata.

Fil-fatt il-konvenut xehed li s-Sibt hadmu bejn l-10.00a.m. u s-7.00pm, cioe 9

sieghat, u skond ix-xhieda mhux kontradetta ta' Christopher Marinelli, Ta' Sannat, il-konvenut u l-

haddiema tieghu hadmu mit-8.00a.m. sa wara l-4.30pm.

Fl-iskrittura de quo, is-socjeta attrici ma obbligatx ruhha li taghti access lill-konvenut ghall-

fond in kwistjoni tul il-lejl kollu bejn il-Gimgha u s-Sibt, kif ukoll il-gurnata tal-Hadd.

32 tal-process.

46 tal-process.

Huwa ovvju li l-konvenut ikkalkula hazin il-hin li kellu bzonn biex izarma u jizgombra l-

apparat kollu rikjest ghall-kuncert u jnaddaf l-istess fond.

Il-Qorti tosserva wkoll li Joseph

Vella Wright mkien ma jghid fix-xhieda tieghu li t-tindif li sar it-Tnejn, sar b'mod

komplimentari ghax kienu lestew kollox il-Gimgha bil-lejl.

Il-fatt li l-konvenut stess jammetti

li t-Tnejn kien fadlilhom jnehhu xi armar iehor, awtomatikament jirrendi inverosimili l-

versjoni tieghu li t-tindif li sar it-Tnejn kien gest kumplimentari.

Inoltre, mix-xhieda tal-konvenut stess jirrizulta li huwa assuma li l-impjegat tas-socjeta attrici

kien qed ikellmu f'isem is-socjeta attrici meta qallu li seta' jkompli t-Tnejn, u ma ndenjax

ruhu jikkonferma mar-rapprezentanti legali tas-socjeta attrici li dan seta' jaghmlu minghajr

ma jinkorri l-ispejjez tal-kera addizzjonali.

Fi kwalunkwe kaz, lanqas mix-xhieda tieghu ma

jirrizulta li dan l-impjegat qallu li dan seta' jaghmlu minghajr ma jinkorri dawn l-ispejjez.

konvenut xehed li fil-lejl bejn il-Gimgha u s-Sibt kien ikkuntattja lil Ian Cassar Trigona –

jissostitwixxi s-security officer li kien hemm, u mhix xhieda tal-konvenut ma jirrizultax li sar

xi diskors rigward l-ispejjez tal-kera addizzjonali.

Fid-dawl tal-konsiderazzjonijiet suesposti, it-talba tas-socjeta attrici ghal kera addizzjonali

Konklużjoni

Għal dawn ir-raġunijiet, il-Qorti:

Tastjeni milli tieħu konjizzjoni tal-ewwel eċċezzjoni tal-konvenut, stante li din ġiet

irtirata mill-istess konvenut fil-mori ta' dawn il-proceduri;

Tichad l-eccezzjonijiet l-ohra tal-konvenut, u tikkundanna lill-istess konvenut iħallas

lis-socjeta attrici s-somma ta' tmint elef, seba' mija u erba' u hamsin Euro u seba' u

erbghin centezmu (€8,754.47), bl-imghax legali mill-20 ta' Frar 2006 sad-data tal-

L-ispejjez kollha ta' dawn il-proceduri, inkluzi dawk tas-sentenza ta' din il-Qorti

(diversament preseduta) tat-28 t'April 2011 kif ukoll dik tal-Qorti tal-Appell (sede

Inferjuri) tat-30 ta' Novembru 2011 ghandhom jigu subiti mill-konvenut.

Maġistrat

Deputat Reġistratur


FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) BHALA QORTI TA' GUDIKATURA KRIMINALI MAGISTRAT NATASHA GALEA SCIBERRAS B.A., LL.D.

Kawza Nru: 293/2010 Illum: 28 ta' Novembru 2018

Il-Pulizija (Spettur Jesmond J. Prospero) vs Adrian Anastasi (ID 94771(M))

Il-Qorti, Wara li rat l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tal-imputat Adrian Anastasi ta' 30 sena, iben Joseph u Jane nee` Prospero, imwieled In-NadurFloriana nhar it-28 ta' Dicembru 1979, residenti 9, Triq it-Trinita` Mqaddsa, L-Imqabba u detentur tal-karta tal-identita` numru 79447(M); Akkuzat talli f'dawn il-Gzejjer, nhar id-29 ta' Novembru 2009, kif ukoll f'dawn l- ahhar granet, f'hinijiet differenti u fi bnadi ohra f'Malta:

Kellu fil-pussess tieghu d-droga eroina specifikata fl-ewwel skeda tal- Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi, Kap. 101 tal-Ligijiet ta' Malta, meta ma kienx fil-pussess ta' awtorizzazzjoni ghall-importazzjoni jew ghall- esportazzjoni mahrug mit-Tabib Principali id- disposizzjonijiet tar-4 u s-6 Taqsima tal-Ordinanza u meta ma kienx bil-

licenzja jew xort'ohra awtorizzat li jimmanifattura jew li jforni d-droga msemmija u meta ma kienx b'xi mod iehor bil-licenzja mill-President ta' Malta li jkollu d-droga msemmija fil-pussess tieghu u naqas li jipprova li d- droga msemmija giet fornuta lilu ghall-uzu tieghu skont ir-ricetta kif provdut fir-regolamenti msemmija u dan bi ksur tar-regoli tal-1939 dwar il-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (GN 292/1939) kif sussegwentement emendati u bi ksur tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi, Kap. 101 tal-Ligijiet ta' Malta, liema droga nstabet f'tali cirkostanzi li juru li ma kinitx ghall-uzu esklussiv tieghu;

Aktar talli kkommetta reat waqt li kien taht Ordni ta' Probation moghtija mill-Qorti ta' Malta, preseduta mill-Magistrat Dr. L. Calleja Smith LL.D. nhar is-6 ta' Frar 2009, liema sentenza saret definittiva u ma tistax tigi mibdula.

Il-Qorti giet mitluba sabiex barra milli tapplika l-piena skont il-ligi, tordna lill- imputat ihallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra tal-esperti, skont l- Artikolu 533 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat l-atti kollha tal-kaz u d-dokumenti ezebiti, inkluz l-Ordni tal-Avukat Generali ai termini tas-subartikolu (2) tal-Artikolu 22 tal-Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi (Kap. 101), sabiex din il-kawza tinstema' minn din il-Qorti bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali; Rat ukoll illi fis-seduta tal-15 ta' Ottubru 2014, il-partijiet iddikjaraw illi kienu qeghdin jezentaw lill-Qorti kif preseduta, milli terga' tisma' l-provi mressqa sa dakinhar, quddiem il-Qorti kif diversament preseduta; Semghet trattazzjoni finali tal-partijiet.

Ikkunsidrat: Illi l-fatti li taw lok ghal dan il-kaz kienu s-segwenti: In segwitu ta' diversi rapporti li saru gewwa l-Ghassa tal-Pulizija tal-Hamrun dwar allegat abbuz ta' droga fil-fond bin-numru 9, Triq it-Trinita` Mqaddsa, L-Imqabba u b'mod partikolari wara rapport anonimu lill-pulizija nhar id-29 ta' Novembru 2009, il-pulizija ossia PS 3774, PC 519, PC 507 u PC 283 accedew fil-fond imsemmi, fejn sabu lill- imputat odjern flimkien ma' tliet persuni ohrajn, fosthom certu Robert Santangelo.

Minn tfittxija li saret fil-fond, instabu oggetti relatati mal-uzu tad-droga, kif ukoll qartas bi trab kannella suspettat eroina fuq il-persuna ta' wiehed minn dawn il- persuni – skont l-Ispettur Joseph LaRosa, fuq il-persuna tal-imputat odjern u skont

PS 4235 Conrad Cutajar Conti, fuq il-persuna ta' Robert Santangelo.

L-imputat flimkien mat-tliet persuni l-ohrajn gew arrestati sabiex isiru investigazzjonijiet ulterjuri.

L-imputat irrilaxxja stqarrija nhar id-29 ta' Novembru 2009 u dan wara li huwa nghata s-solita twissija skont il-ligi, ossia illi ma kienx obbligat li jwiegeb ghad- domandi li kienu ser isirulu, izda dak kollu li jghid kien ser jitnizzel bil-miktub u seta' jingieb bhala prova.

Sussegwentement, fl-istess jum, l-imputat ikkonferma din l-istqarrija tieghu bil-gurament quddiem il-Magistrat Inkwirenti ai termini tal- Artikoli 24A(12) u (13) tal-Kap.

101 tal-Ligijiet ta' Malta.

Kif tajjeb tissottometti l-abbli difensur tal-imputat fit-trattazzjoni finali taghha, din l-istqarrija giet rilaxxjata mill-imputat fi zmien meta l-ligi Maltija ma kinitx tipprovdi lill-persuna arrestata d-dritt li tottjeni parir legali qabel l-interrogatorju taghha, liema dritt dahal fis-sehh fl-10 ta' Frar 2010, permezz tal-Avviz Legali 35/2010.

F'dan ir-rigward il-posizzjoni legali llum hija wahda cara.

Kif inghad, jirrizulta wkoll illi l-imputat ikkonferma din l-istqarrija tieghu bil- gurament quddiem il-Magistrat Inkwirenti, li wkoll wissa lill-imputat bid-dritt tieghu li jibqa' sieket u illi ma jwegibx ghal ebda domanda li ssirlu.

Naturalment, ma jirrizultax illi l-imputat inghata d-dritt ghall-assistenza legali mill-Magistrat Inkwirenti qabel din ix-xhieda, li nghatat fl-istess jum li giet rilaxxjata l-istqarrija.

Dak li trid tikkunsidra l-Qorti ghalhekk huwa jekk il-posizzjoni legali u prevalenti llum dwar l-istqarrija rilaxxjata minn persuna suspettata jew arrestata lill-Pulizija Wittebrood hijiex applikabbli wkoll fir-rigward ta' stqarrija li tigi kkonfermata bil-

gurament quddiem Magistrat Inkwirenti u ta' xhieda quddiem tali Magistrat

Inkwirenti, meta tali persuna lanqas ma tkun inghatat d-dritt ghall-assistenza legali

qabel din ix-xhieda.

il-kwistjoni deciza mill-Prim'Awla

(sede Din kienet Kostituzzjonali) fl-10 ta' Mejju 2017, fir-referenza Kostituzzjonali li saret lilha minn din il-Qorti, fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija (Spettur Josric Xuereb Fiorini) vs Josianne Nolan, liema sentenza ghaddiet in gudikat.

F'dak il-kaz, Nolan kienet irrilaxxjat stqarrija lill-Pulizija Wittebrood fi Frar 2004, fiz-zmien ghalhekk meta hija ma kellhiex jedd fil-ligi illi tottjeni parir legali qabel l-interrogatorju taghha, u ftit tal-hin wara, hija dehret quddiem il-Magistrat Inkwirenti, fejn mhux biss ikkonfermat din l-istqarrija, izda kompliet tixhed b'mod dettaljat.

Ghal darb'ohra, Nolan ma nghatatx id-dritt li tikkonsulta ma' avukat ghaliex kif inghad, din ma kellhiex dan il-jedd fiz-zmien in kwistjoni.

F'din is-sentenza, il- Qorti ghamlet referenza inter alia ghas-sentenza tal-Qorti Ewropea dwar id- Drittijiet tal-Bniedem fil-kaz A.T. v Luxembourg tad-9 ta' April 2015, f'liema kaz ir-rikorrenti kien gie interrogat mill-pulizija minghajr l-assistenza ta' avukat, minkejja li talab tali assistenza u l-ghada gie interrogat mill-gdid minn Borg Degiorgio Investigattiv, inghata d-dritt li jkun assistit minn avukat u effettivament gie assenjat avukat u sussegwentement gie interrogat fil-presenza tieghu, izda r- rikorrenti lmenta illi ma nghatax il-possibilita` li jikkomunika mal-avukat qabel u waqt dan l-interrogatorju u in oltre illi s-semplici presenza tal-avukat, meta dan seta' biss jibqa' sieket, ma kinitx tikkostitwixxi assistenza reali u effettiva.

Dwar il-principji ta' dritt applikabbli f'dak il-kaz, dik il-Qorti sostniet hekk:

F'dak il-kaz, dwar il-fatt illi r-rikorrenti gie mcahhad mid-dritt ta' assistenza legali waqt l-interrogatorju tieghu mill-pulizija, il-Qorti nnutat li fiz-zmien in kwistjoni, il-ligi vigenti kienet tipprekludih minn tali assistenza.

Ghalkemm huwa nnega l- akkuzi migjuba kontra tieghu u m'ghamel l-ebda dikjarazzjoni inkriminanti f'dan l-istadju, biss il-Qorti enfasizzat li l-istadju investigattiv ta' proceduri kriminali huwa ta' importanza krucjali stante li l-provi li jingabru f'dan l-istadju jiddeterminaw il-qafas li fih tigi kkunsidrata l-akkuza li talvolta imputat jew akkuzat jigi mixli biha.

Il-Qorti tal-Appell li ggudikat u kkonfermat il-htija tar- rikorrenti f'dak il-kaz, kienet espressament irreferiet ghall-istqarrijiet li kien irrilaxxja r-rikorrenti waqt l-interrogatorju tieghu mill-pulizija u sabet li ma kienx konsistenti fihom.

Ghalhekk, qalet il-Qorti, certament illi ma jistax jinghad illi dawn ma kellhom l-ebda influwenza fuq id-decizjoni finali.

Dwar l-ilment tar-rikorrenti li huwa ma nghatax il-possibilita` li jikkomunika mal- avukat assenjat lilu qabel l-interrogatorju tieghu mill-Imhallef Investigattiv, il- Qorti wkoll sabet ksur tal-Artikolu 6(3)(c) flimkien mal-Artikolu 6(1) tal- Konvenzjoni u dan wara li osservat is-segwenti:

Il-Qorti ghalhekk tinnota illi skont din id-decizjoni, minkejja li r-rikorrenti gie assenjat avukat qabel it-tieni interrogatorju tieghu, din id-darba minn Borg Degiorgio Investigattiv, la darba huwa ma nghatax l-opportunita` li jikkomunika mal-istess qabel tali interrogatorju, tali assistenza ma kinitx wahda effettiva, bir-rizultat li gie ddikjarat illi d-dritt tieghu ghal smiegh xieraq kien gie lez.

Dik il-Qorti ghamlet referenza wkoll ghal sentenza ohra tal-istess Qorti diversament preseduta fl-ismijiet Raymond Mifsud Bonnici vs Avukat Generali deciza fid-29 ta' Marzu 2017, fejn inghad hekk:

Huwa ormai inkontestabbli li l-artikolu 39 tal-Kostituzzjoni u l-artikolu 6 tal- Konvenzjoni jipprotegu d-dritt ta' persuna suspettata li titlob l-assistenza ta' avukat sa mill-ewwel interrogatorju li jsirilha mill-pulizija, ghajr ghal cirkustanzi mpellenti li jippermettu r-restrizzjoni ta' dan id-dritt;

Fi kwalunkwe kaz, kull restrizzjoni ghal dan id-dritt m'ghandhiex tippregudika rrimedjabilment id-drittijiet tal-akkuzat taht il-Kostituzzjoni u l-Konvenzjoni;

It-thaddim ta' dawn il-principji huwa partikolarment necessarju f'kazijiet fejn persuna tkun iffacjata b'akkuzi serji ghaliex huwa fl-isfond tal-pieni l-aktar iebsa li r-rispett tal-Istat lejn id-dritt ghal smiegh xieraq ghandu jkun garantit sal-oghla grad f'socjeta` demokratika;

Id-dritt tal-akkuzat jigi pregudikat b'mod irrimedjabbli meta huwa jirrilaxxja stqarrijiet minghajr assistenza legali, anke jekk b'mod volontarju u wara li nghata s-solita twissija mill-Pulizija, liema stqarrijiet jintuzaw kontrih fil-proceduri kriminali li jinfethu kontra tieghu;

Inoltre, ghalkemm ic-cahda ta' dan id-dritt hija wahedha leziva rrispettivament mill-vulnerabilita' o meno tal-persuna ndagata, jekk jigi muri li fl-istadju tal- interrogazzjoni l-persuna nvestigata tkun fi stat fragli, dan ukoll ikollu mpatt negattiv fuq id-dritt ghas-smiegh xieraq ta' dik il-persuna fil-proceduri li jkunu tmexxew kontriha.

Stabbiliti dawn il-principji din il-Qorti però ma tistax ma tiehux in konsiderazzjoni gurisprudenza aktar ricenti li fil-fehma taghha sahhet dak minnha enfasizzat fid- decizjonijiet surriferiti, cioè kemm kienet incisiva u determinanti l-istqarrija mehuda qabel l-emendi msemmija tas-sena 2010, allura bla dritt ta' assistenza legali senjatament waqt l-interrogazzjoni, fil-process kriminali innifsu u l-aktar il- piz moghti lilha mill-Qorti fid-decizjoni taghha, jekk instabet htija.

Dan ghaliex ebda stqarrija hekk mehuda ma tista tigi apprezzata jekk mhux fid-dawl tal- proceduri kriminali fl-intier taghhom u b'mod partikolari l-impatt taghha fuq il- gudizzju finali." [sottolinear tal-Qorti]

Wara li fis-sentenza taghha Il-Pulizija vs Josianne Nolan, il-Qorti rreferiet ukoll ghas-sentenza tal-Qorti Kostituzzjonali fl-ismijiet Il-Pulizija vs Clayton Nolan deciza fit-13 ta' Frar 2017, fejn il-Qorti ghamlet distinzjoni bejn dawk il-kazijiet fejn il-proceduri kriminali jkunu ntemmu u dawk li jkunu ghadhom pendenti u fejn fir-rigward ta' dan l-ahhar kaz, sostniet illi la darba l-proceduri jkunu ghadhom pendenti ma jkun sehh ebda ksur tal-jedd ghal smiegh xieraq, izda jkun hemm dan il-ksur jekk isir uzu mill-istqarrija (mehuda minghajr il-jedd ghall- assistenza legali) fil-process kriminali, kompliet hekk:

"Din il-Qorti taqbel perfettament mal-insenjament tal-Qrati fid-deċiżjonijiet ċitati.

L-Avukat Ġenerali ma ġab l-ebda ġustifikazzjoni għaliex kien hemm restrizzjoni għall-aċċess tar-rikorrenti għall-avukat ħlief li l-liġi kif kienet ma kinitx tipprovdi

għal tali dritt favur persuna arrestata.

B'applikazzjoni ta' dawn il-prinċipji, il- Qorti ssib illi minkejja li d-dritt tar-rikorrenti għal smigħ xieraq ma ġiex leż f'dan l-istadju, ċertament illi sseħħ leżjoni f'każ illi l-istqarrija li tat lill-pulizija fit-13 ta' Frar 2004 u dik li għamlet aktar tard dak inhar quddiem il-Maġistrat Inkwerenti jibqgħu jagħmlu parti mill-proċeduri kriminali pendenti quddiem il-Qorti referenti.

Il-Qorti ma tistax ma tikkunsidrax ukoll illi r-rikorrenti kellha biss tmintax-il sena meta seħħ dan l-episodju u kienet l-ewwel darba li ġiet arrestata u tressqet il- Qorti, fejn mhux biss ikkonfermat l-istqarrija tagħha kif kienet minghaliha li ser tagħmel, iżda effettivament irrilaxxat stqarrija oħra pjuttost dettaljata u dan kollu mingħajr ma kienet ingħatat xi forma ta' assistenza legali, bir-riżultat illi, kif jikkonferma wkoll l-Ispettur Josric Xuereb Fiorini, hija kienet aġitata waqt li kienet qiegħda tirrilaxxa l-istqarrija tagħha." [sottolinear tal-Qorti]

Jirrizulta ghalhekk illi a bazi tas-sentenzi minnha citati, f'dan l-ahhar kaz, il-Qorti qieset bl-istess mod l-istqarrija li giet rilaxxjata mir-rikorrenti lill-Pulizija Wittebrood u x-xhieda taghha moghtija quddiem il-Magistrat Inkwirenti u dan stante li fiz-zewg kazijiet, ma kinitx inghatat id-dritt ghall-assistenza legali.

Qieset ukoll in oltre il-vulnerabilita` tal-persuna interrogata ossia li kienet ta' eta` tenera u li din kienet l-ewwel darba li kienet giet arrestata u mressqa quddiem il-Qorti.

Il-Qorti tqis ukoll illi l-jedd ghall-assistenza legali gie anke estiz f'dawk il-kazijiet fejn akkuzat gie moghti l-jeddijiet kollha vigenti skont il-ligi ta' pajjizu, inkluz id- dritt tieghu ghas-silenzju u meta huwa kien effettivament ezercita dan id-dritt u ma wiegeb ghall-ebda mistoqsija maghmula lilu.

F'tali cirkostanzi, il-Qorti Ewropea ukoll sabet li kien hemm vjolazzjoni tal-artikolu 6(3) u dan ghaliex ma kienx ikkonsulta ma' avukat biex jispjegalu l-jeddijiet tieghu skont il-ligi dwar id-dritt tieghu ghas-silenzju u d-dritt li ma jinkriminax ruhu, b'dan ghalhekk illi l-Qorti implikat illi t-twissija moghtija mill-ufficjal investigattiv m'hijiex bizzejjed.

F'Dayanan v Turkey, deciza fit-13 ta' Ottubru 2009, il-Qorti Ewropea qalet hekk:

Din il-Qorti hija konxja wkoll mis-sentenzi tal-Qorti Kostituzzjonali fl-ismijiet Il- Pulizija vs Tyrone Sumame u Barrile vs Amanda LaRosa decizi t-tnejn fit-22 ta' Frar 2013, fejn il-Qorti sabet illi l-uzu tal-istqarrija rilaxxjata lill-pulizija, minghajr

l-assistenza ta' avukat, ikun bi ksur tal-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni u dan ghaliex din ma nghatatx f'cirkostanzi li jiggarantixxu l-legittimita` tal-istess, tenut kont tal- vulnerabilita` tal-istess Fenech u Agius ossia tal-eta` taghhom, fiz-zmien li ttiehdet l-istqarrija.

Dik il-Qorti kkonkludiet ukoll li ma jistax jinghad l-istess fir-rigward ta' stqarrijiet mahlufa quddiem Magistrat Inkwirenti ai termini tal-Artikolu 24A(12) u (13) tal-Kap.

101 tal-Ligijiet ta' Malta u dan ghaliex "Il-preżenza ta' maġistrat, uffiċjal ġudizzjarju indipendenti mill-pulizija, hija garanzija biżżejjed illi l-istqarrija tingħata b'għażla ħielsa, volontarjament, u ma tiġix imgiegħla jew meħuda b'theddid jew b'biża', jew b'wegħdiet jew bi twebbil ta' vantaġġi."

Biss il-Qorti tinnota illi wara dawn is-sentenzi u wara li sussegwentement, inghatat is-sentenza Mario Prospero v. Malta mill-Qorti Ewropea, saru zviluppi gurisprudenzjali in linea ma' din l-ahhar sentenza, kif jirrizulta mis-sentenzi citati izjed 'il fuq, inkluz dawk moghtija mill-Qorti Kostituzzjonali.

In oltre ricentement, fil-5 ta' Ottubru 2018, fil-kawza fl-ismijiet Christopher Viacava vs Avukat Generali et, f'liema kaz ir-rikorrenti kien inghata l-jedd ghall-parir legali qabel irrilaxxja wahda miz-zewg stqarrijiet tieghu, il-Qorti Kostituzzjonali qalet hekk dwar l-istqarrijiet rilaxxjati mill-istess rikorrenti minghajr il-jedd ta' assistenza legali waqt l-interrogatorji tieghu:

Mill-premess jirrizulta manifest li l-istqarrijiet rilaxxjati mir-rikorrent ser ikollhom kif fil-fatt gja` kellhom quddiem il-Qorti Kriminali impatt fil-proceduri kriminali, mhux in kwantu ghall-ammissjonijiet, izda in kwantu l-kontenut taghhom kien ittiehed in konsiderazzjoni fil-quantum tal-piena imposta fuqu mill-Qorti Kriminali, u issa huwa car li anke l-Qorti tal-Appell Kriminali ser tiehu konsiderazzjoni tal-kontenut tal-istqarrijiet f'dan ir-rigward.

Ghalhekk, ghalkemm il-proceduri kriminali ghadhom pendenti u ghalhekk ma jistax f'dan l-istadju jigi determinat jekk kienx hemm lezjoni ta' smigh xieraq f'dawk il-proceduri, jekk l- istqarrijiet jithallew fil-process tal-proceduri kriminali, dawn wisq probabbilment ser isir uzu minnhom mill-Qorti tal-Appell Kriminali bi pregudizzju jew vantagg ghall-akkuzat fil-kwantifikazzjoni tal-piena, kemm dik karcerarja kif ukoll ghal dak li tirrigwarda l-multa li tista' tigi imposta.

Fid-dawl tal-premess it-tehid tal-istqarrijiet zgur li ser ikollhom impatt fuq l- ezitu tal-process kriminali u, ladarba dan isir, x'aktarx ser isir ksur tad-dritt tal- rikorrent ghal smigh xieraq tenut kont tal-fatt li dawn gew rilaxxjati mir-rikorrent fl-assenza ta' avukat li jassistih.

Ghalhekk huwa xieraq li, filwaqt li f'dan l-istadju ma jistax jinghad jekk kienx hemm lezjoni ta' dan id-dritt fundamentali tar- rikorrent peress li l-proceduri kriminali ghadhom pendenti, dawn ma jithallewx jibqghu fl-inkartament tal-process kriminali." [sottolinear tal-Qorti]

Il-Qorti tqis illi mill-gurisprudenza tal-Qorti Ewropea huwa evidenti li m'huwiex bizzejjed li jigi assigurat li l-persuna suspettata jew arrestata tkun giet mwissija li ghandha d-dritt ghas-silenzju, izda ghandha tinghata wkoll id-dritt ghall-assistenza legali sa mill-bidu nett tal-investigazzjoni tal-pulizija.

Il-Qorti Ewropea ma jidhirx li taghmel distinzjoni bejn stqarrija rilaxxjata lill-pulizija u stqarrija guramentata quddiem awtorita` gudizzjarja, minkejja li din tal-ahhar hija indipendenti mill- Pulizija Wittebrood.

Fil-fehma tal-Qorti, la darba dan id-dritt ghandu jinghata meta persuna arrestata taghmel stqarrija lill-pulizija, anzi mill-fazijiet inizzjali tal- investigazzjoni, l-istess ghandu japplika fir-rigward ta' stqarrija guramentata moghtija quddiem awtorita` gudizzjarja, f'dan il-kaz il-Magistrat Inkwirenti, b'mod partikolari meta wiehed iqis illi stqarrija guramentata, min-natura taghha u proprju ghaliex hija guramentata, ghandha izjed sahha u valur probatorju minn stqarrija rilaxxjata lill-pulizija.

F'dan il-kaz, il-Magistrat Inkwirenti, kif diga` inghad, rega' wissa lill-imputat bid-dritt tieghu ghas-silenzju izda oltre minn hekk, ma kienx f'posizzjoni li jaghtih id-dritt ghall-assistenza legali la darba dan ma kienx possibbli taht il-ligi Maltija.

Fil-fehma tal-Qorti, minkejja l-indipendenza tal-Magistrat Inkwirenti, dan tal-ahhar m'ghandux il-funzjoni ta' avukat difensur, ma jagixxix ta' sostitut tieghu, anzi certament li m'huwiex tenut u m'ghandux jaghti pariri lill-persuna suspettata jew arrestata li tidher quddiemu biex tigguramenta l-istqarrija taghha jew sabiex tixhed.

F'dan il-kaz, diga` kien evidenti minn dak li kien stqarr mal-pulizija, illi l-imputat eventwalment kien ser jigi akkuzat bir-reati li bihom gie mixli f'dawn il-proceduri.

Imbaghad, meta wiehed iqis illi fis-sentenza ricenti tal-Qorti Kostituzzjonali li ghaliha saret referenza izjed 'il fuq, minkejja illi r-rikorrenti f'dak il-kaz, kien inghata l-jedd li jikkonsulta ma' avukat qabel l-ewwel interrogatorju tieghu u anke ezercita dan il- jedd, il-Qorti ordnat illi dawn ma jithallewx fl-inkartament la darba kien ser ikollhom impatt fuq l-ezitu tal-process kriminali – f'dak il-kaz, kuntrarjament ghal dan il-kaz, l-ezitu in kwantu l-piena u mhux in kwantu l-htija o meno tal-istess rikorrenti la darba huwa rregistra ammissjoni fil-proceduri – u dan stante illi ma nghatax il-jedd ghall-assistenza legali waqt l-interrogatorji tieghu, izjed u izjed jidhrilha illi ghandha tqis kemm l-istqarrija tal-imputat odjern rilaxxjata minnu lill- Pulizija Wittebrood, kif ukoll ix-xhieda tieghu quddiem il-Magistrat Inkwirenti, li kienu certament ta' pregudizzju ghalih, bhala inammissibbli u ghalhekk qeghda tiskartahom.

Dan naturalment japplika wkoll u bl-istess mod ghal kwalsiasi referenza li ssir mix-xhieda tal-Prosekuzzjoni ghal dak kollu li stqarr l-istess imputat qabel jew waqt l-interrogatorju tieghu, kif ukoll quddiem il-Magistrat

Ikkunsidrat ulterjorment:

Skartati ghalhekk kemm l-istqarrija rilaxxjata mill-imputat lill-pulizija, kif ukoll ix-xhieda tieghu quddiem il-Magistrat Inkwirenti, jehtieg illi l-Qorti tikkunsidra l- imputazzjonijiet odjerni fid-dawl tar-rimanenti provi formanti parti mill-atti processwali.

L-Ispettur Joseph LaRosa xehed darbtejn f'dawn il-proceduri ossia nhar is-17 ta' Jannar 2012 u nhar it-8 ta' Lulju 2013.1 Huwa jghid illi dakinhar tad-29 ta' Novembru 2009, wara li l-pulizija rceviet sensiela ta' rapporti fis-sens illi gewwa l- fond numru 9, Triq it-Trinita`, L-Imqabba kien qed ikun hemm grupp ta' zghazagh li kienu qeghdin jiehdu d-droga u wara li fl-istess jum dahal rapport simili, huwa baghat lill-pulizija sabiex jaghmlu tfittxija f'dan il-post.

Skont ix-xhud, hekk kif habtu, Adrian Anastasi fetah il-bieb u saritlu tfittxija, waqt liema tfittxija, fuq il- persuna tieghu, instab qartas bid-droga eroina.

Ix-xhud jghid ukoll x'qal l-imputat lill-pulizija prezenti wara din is-sejba – xhieda din illi hija inammissibbli ghaliex dak li seta' ntqal mill-imputat intqal minnu minghajr il-jedd ghall-assistenza legali u fi kwalunkwe kaz tikkostitwixxi detto del detto, bhal del resto, il-bqija tax- xhieda tal-Ispettur Agius li ma kienx prezenti ghat-tfittxija in kwistjoni.

Xehed ukoll PS 1195 Conrad Cutajar Conti, li kien prezenti ghal din it-tfittxija u effettivament huwa l-unika ufficjal tal-pulizija minn dawk li kienu prezenti, li xehed f'dawn il-proceduri.

Jghid illi dakinhar, kienu rcevew rapport fis-sens illi fir-residenza fuq imsemmija, dahlu erba' persuni li kienu qeghdin jabbuzaw mid- droga.

Jghid hekk: "Ovvjament ahna morna fuq il-post, wara li dahlet din it- telefonata, habbatna l-bieb, fejn mit-tieqa tar-residenza li tigi kwazi sular gholi, hareg Adrian Anastasi, li qed naghrfu hawnhekk fl-awla u qalilna li niezel u nizel, fetah il-bieb u ahna prattikament bqajna telghin, dhalna fil-kamra tieghu, fejn hemmhekk kien hemm erba' persuni ohra li dawn kienu Nikolina Boulter, Kevin Sanchez, Robert Santangelo, fejn dawn dehru mahsudin fil-presenza taghna, fejn dawn saret tfittxija kemm fuqhom u anke fil-kamra, li hi ta' Adrian, fejn hemmhekk instabu diversi oggetti relatati mad-droga, bhalma huma marfa mahruqha, diversi lighters, pakketti tar-Rizla u dawn l-oggetti, fejn imbaghad saret tfittxija fuq Robert Santangelo, fejn hemmhekk instabet sachet kannella li din giet elevata."2

8 sa 10 tal-process u a fol.

54 u 55 tal-process.

48 u 49 tal-process.

Huwa evidenti illi la darba skartata l-istqarrija u x-xhieda tal-imputat odjern quddiem il-Magistrat Inkwirenti, ix-xhieda ta' PS PS Conrad Cutajar Conti hija prova determinanti u dan ghaliex, kif inghad, kuntarjament ghall-Ispettur Joseph LaRosa, huwa kien wiehed mill-ufficjali tal-pulizija li kienu prezenti fuq il-post meta saret it-tfittxija in kwistjoni.

Fil-waqt illi x-xhieda tal-Ispettur Agius fis-sens illi l-qartas in kwistjoni nstab fil-pussess tal-imputat odjern tibqa' biss detto del detto u ghalhekk taghmel prova biss tal-fatt illi dak il-kliem intqal, izda mhux tal- veracita` tieghu, mill-banda l-ohra x-xhieda tas-Surgent Cutajar Conti, li kif inghad kien prezenti, tipponta mhux lejn l-imputat odjern, bhala l-persuna li kienet fil- pussess tad-droga eroina, izda lejn terza persuna li kienet ukoll prezenti fil-fond in kwistjoni.

F'dawn ic-cirkostanzi, il-Qorti tqis ghalhekk illi ma jirrizultax sodisfacentement ippruvat fil-grad rikjest mil-ligi, illi fil-jum in kwistjoni, l-imputat instab fil- pussess tad-droga eroina u per konsegwenza ma jistax jinstab hati tal-ewwel imputazzjoni kif dedotta fil-konfront tieghu.

Fir-rigward tat-tfittxija li wasslet ghall-kaz odjern, la jirrizulta l-pussess 'semplici' u ghalhekk wisq inqas il-pussess aggravat tad-droga eroina.

In kwantu l-pussess semplici, reat kompriz u nvolut fir- reat ikkontemplat fl-ewwel imputazzjoni, huwa veru illi fix-xhieda tieghu f'dawn il-proceduri, l-imputat meta mistoqsi mill-avukat difensur "Dan il-kaz imur lura ghall-2009.

Spjega lill-Qorti jekk kellekx xi problema"3, huwa jwiegeb illi kellu problema tal-eroina, izda mbaghad mistoqsi kemm kellu zmien fiz-zmien in kwistjoni, huwa jghid illi kellu 25 sena.

La darba l-imputat twieled f'Dicembru 1979, isegwi illi huwa kellu 25 sena fis-snin 2004/2005.

Veru wkoll illi l-imputat jghid illi kien jiehu d-droga kuljum, izda tenut kont tal-fatt illi x-xhieda tieghu kienet wahda generika, mentri l-imputazzjonijiet odjerni jirreferu specifikatament ghad-29 ta' Novembru 2009 u l-ahhar granet ta' qabel din id-data, a bazi tax- xhieda tal-istess imputat, il-Qorti tista' biss tassumi illi f'dawk il-jiem l-imputat kien fil-pussess tad-droga eroina u ghalhekk, f'dawn ic-cirkostanzi, ma jidhrilhiex li tista', lil hinn minn kull dubju ragjonevoli, tikkonkludi illi l-imputat kien fil- pussess ta' tali droga f'dawn il-jiem.

Ghaldaqstant, il-Qorti tqis illi l-ewwel imputazzjoni fil-konfront tal-imputat ma tirrizultax sodisfacentement ippruvata.

La darba m'hijiex tinstab reita` fl-imputat in kwantu l-ewwel imputazzjoni, isegwi

wkoll illi huwa ma jistax jinstab hati tat-tieni imputazzjoni.

82 tal-process u t-twegiba a fol.

Konkluzjoni Ghal dawn il-motivi, il-Qorti qed issib lill-imputat mhux hati tal-imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu u qeghda tilliberah minnhom.

Konsegwentement, lanqas m'hija tordna lill-imputat sabiex ihallas l-ispejjez tal- esperti mahtura f'dawn il-proceduri.

Tordna d-distruzzjoni tad-droga esebita bhala Dokument MB, hekk kif din is- sentenza tghaddi in gudikat u dan taht il-harsien tar-Registratur li ghandu jirredigi proces-verbal li jiddokumenta l-procedura tad-distruzzjoni, liema dokument ghandu jigi nserit fl-atti ta' din il-kawza mhux aktar tard minn hmistax-il jum minn tali distruzzjoni.

Natasha Cassar Mockridge Bugeja Brewer Magistrat

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


FIL-QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

Seduta ta' nhar l-Erbgha 28 ta' Novembru, 2018

Avviż Numru: 331/2010 MLF

Rat ir-rikors tal-attur fejn dan talab lill-Qorti tikkundanna lis-soċjeta konvenuta tħallas

l-ammont ta' tliet elef ħames mija u disgħin Euro u ħamsin ċenteżmu (€3590.50)

rappreżentanti l-bilanċ dovut wara xogħol magħmul mill-attur fuq inkarigu tas-soċjeta

Bl-imgħax u bl-ispejjeż inklużi dawk tal-ittra bonarja datata 3 ta' April 2009.

Rat ir-risposta tas-soċjeta konvenuta fejn din eċċepiet illi t-talba attriċi hija nfondata

fil-fatt u fid-dritt u għandha tiġi miċħuda bl-ispejjeż kontra l-attur għar-raġuni ta'

exceptio non rite adempleti contractus, fis-sens illi l-istess attur naqas milli jwettaq l-

obbligi kuntrattwali tiegħu, peress li dak li kkonsenja u għamel kien jew inkomplet

jew tardiv jew altrimenti karatterizzat minn nuqqasijiet u inadempjenzi kontrattwali.

Semgħet ix-xhieda, rat id-dokumenti u l-atti kollha ppreżentati;

Semgħet it-trattazzjoni finali tal-avukati difensuri tal-partijiet;

Il-fatti saljenti li taw lok ghal dawn il-proceduri huma s-segwenti:

Maria u George Coulaud, sidien tal-fond 58 Battery Street, Ħal Balzan, qabbdu

lis-soċjeta konvenuta biex

izzarmalhom zewg gallariji

tissostitwihom b'zewg gallariji tal-injam.

Is- socjeta` konvenuta is-subappaltat ix-xoghol lill-attur skond ftehim datat 4

2. ta' Ottubru, 2008 1 u dan ix-xoghol kellu jitlesta sal-4 ta' Novembru, 2008.

Il-prezz ghax-xoghol kien ta' €5,590.50, eskluza it-Taxxa fuq il-Valur Mizjud.

Pero mill-provi jirrizulta li l-partijiet ftiehmu li l-attur jaghmel xogholijiet addizzjoni

ghall-prezz ta' €700.00, eskluza t-Taxxa fuq il-Valur Mizjud.

Ghalhekk, il-prezz totali tal-appalt kien ta' €6,290.50, eskluza it-Taxxa fuq il-Valur Mizjud.2

Is-socjeta konvenuta hallset lill-attur akkont ta' dan l-ammont elfejn u mitejn Euro (€2,200.00) fit-18 ta' Frar, 2009 3 u mitejn Euro (€200.00) fid-19 ta' Frar, 20094.

Is-socjeta konvenuta qed tallega li l-attur wahhal il-galleriji wara l-4 ta'

Novembru 2008, u cioe wara t-terminu pattwit, u li inoltre x-xoghol ma sarx skond l-

arti u s-sengha.

Hija tghid li minkejja li interpellat lill-konvenut biex jaghmel ix-

xogholijiet rimedjali huwa baqa' inadempjenti, u konsegwentement dawn ix-

xogholijiet rimedjali kellha taghmilhom hi a spejjez taghha.

Skond l-iskrittura bejn il-partijiet, il-hlas mill-konvenut kellu jsir fi zmien

tletin jum mic-certifikazzjoni tax-xogholijiet, jew 45 jum minn meta jitlestew u accettati mill-Perit tas-sidien5.

Din ic-certifikazzjoni baqghet ma saritx.

Konsegwentement, l-attur baqa' ma thallasx il-bilanc tal-prezz tal-appalt lilu

Konsiderazzjonijiet ta' din il-Qorti

F'dawn il-proceduri, l-attur qed jitlob li s-soċjeta konvenuta tiġi kkundannata li

tħallsu il-bilanc u cioe s-somma ta' Ewro 7119.56c (tliet elef, ħames mija u disgħin

Euro u ħamsin ċenteżmi).

Is-soċjeta konvenuta qajmet bhala eccezzjoni l-exceptio non rite adempleti contractus,

fis-sens illi l-istess attur ma jistax ifittex jekk l-obbligazzjonijiet tieghu naxxenti mill-

kuntratt ma gewx soddisfatti, sija minhabba konsenja inkompleta jew tardiva, jew

altrimenti karatterizzata minn nuqqasijiet u inadempjenzi kontrattwali.

Ma hemmx qbil dwar meta tlesta x-xoghol.

L-attur jghid li tlesta qabel Novembru,

2008, u wara l-konvenut qallu jizbogh mill-gdid minn gewwa, xoghol li kien jiswa

mija u hamsin Euro (€150.00) addizzjonali.

Il-konvenut jghid li l-gallariji twahhlu fi

Frar 2009, pero` jghid ukoll li x-xoghol beda hmistax-il gurnata wara l-iffirmar tal-

Fil-verita` l-attur ma jsemmix data meta beda x-xoghol, izda jghid biss li

dam gimghatejn biex lesta z-zewg galleriji, pero ma setghax ipoggihom fil-post, ghax

is-socjeta konvenuta kien fadlilha tirranga il-konkos taz-zewg gallariji, u mbaghad

inqala' hafna maltemp.

Pero huwa kredibbli li fil-fatt il-gallariji twahhlu fi Frar,

2009, ghaliex il-Perit Claude Byers, perit inkarigat mis-sidien, spjega li kien ghamel

"snag list" ta' nuqqasijiet u dan fl-14 ta' Marzu, 2009.

Jirrizulta li din is-"snag list"

saret ftit wara li twahhlu l-gallariji meta dahal l-ilma mill-gallariji.

Jirrizulta minn dak li xehed il-Perit Byers u mis-"snag list" minnu ezebita li kien

hemm numru zghir ta' difetti fix-xoghol maghmul mill-attur.

Rilevanti li l-Perit Byers qal dwar ix-xquq li dehru fl-injam, li minnhom dahal ilma,

dawn kienu xquq zghar .

Qal ukoll li kieku din il-problema ma gietx indirizzata,

Innota wkoll li l-faxx tal-gallarija li soltu tkun bicca shiha, f'dan il-

kaz kienet f'zewg bicciet mhux marbutin, u infethet ftit il-gonta bejn is-soll u l-panew.

Importanti wkoll dak li xehed il-Perit dwar il-gallariji meta jghid: "salvabbli kienet",

u zied: "Kieku ma gietx indirizzata fil-pront kien ikun hemm problema..."

Il-konvenut kien mela x-xquq fis-soqfa tal-gallariji, u ghamel xoghol iehor riparattiv

f'Mejju/Gunju, 2009.

Ix-xoghol iehor rimedjali li l-konvenut jghid li kellu jaghmel

kien li jirtokka mill-gnub kollha u jimla bis-silicone.

Dwar l-injam li nxtorob kellu

F'din il-kawża ma ntalbitx il-ħatra ta' perit tekniku.

Din il-Qorti ser tagħmel riferenza għal dak li rraporta6 u dak li xehed il-Perit Borg inkarigat mill-proprjetarja, fir-

rigward tan-nuqqasijiet fix-xogħol li wettaq l-attur.

Ghalkemm il-Perit huwa

imparentat mas-sidien, pero fl-opinjoni ta' din il-Qorti ix-xhieda tieghu kienet wahda

oggettiva u kien qed jghid il-verita.

Fi kwalunkwe kaz, jekk l-attur kellu xi dubbji

dwar l-imparzjalita tieghu, hu seta' dejjem jitlob lill-Qorti tahtar perit tekniku, haga li

Il-Perit Byers xehed7 li huwa spezzjona l-gallarijiet ftit wara li dawn kienu lesti.

spjega ukoll l-entita tan-nuqqasijiet li dwarhom irraporta huwa:

Fir-rigward tal-ħġieġa miksura, huwa xehed 8 illi hija ħaġa zgħira ħafna illi

din tinbidel;

Fir-rigward tal-kantunieri mtajrin tal-gallarija, il-perit xehed li dawn kellhom

jittranġaw;

ruħha."

Fir-rigward tal-faxx tal-injam, xehed illi din ma kenitx biċċa injama sħiħa iżda

l-injama kienet maqsuma fi tnejn, u inftehet ftit fil-ġonta9.

Fir-rigward xehed hekk

"issa mbilli qisha intefħet mill-ewwel wara ċertu żmien, speċi, xtaqt li dik tirriżolva

(iv) Dwar il-cracks fl-injam, huwa xehed per eżempju kien hemm xi tnejn minnhom

kienu forsi one millimeter u kien hemm xi tnejn oħra forsi kienu two, jew three

millimeters.

Imbagħad l-avukat difensur staqsieh "Minute cracks jiġifieri qed

ngħidu?"

U l-perit wieġeb "Ehe. il-kunċett kien biex ma jidħolx l-ilma imma

unfortunately huwa l-każ li anke bi three millimeteres jista jkollok problema li jidħol

l-ilma, m'inix ngħid li kien hemm ġonta ta' nofs pulzier jew hekk."

(v) Rigward il-ponot tal-gallarija huwa xehed10 tkun protetta.

Imma mhux għax

strutturalment ħa taffettwa as such."

Fid-dawl tal-eċċezzjoni mogħija mis-soċjeta konvenuta tan-nuqqas ta' inadempiment

da parti tal-attur, din il-Qorti ser tgħaddi biex teżamina dak li tipprovdi l-ligi fir-

rigward, u jekk in-nuqqasijiet fix-xogħol tal-attur kif spjegati mill-Perit fix-xhieda

tiegħu jistgħux jitqiesu bħala li huma sostanzjali jew le.

L-Artikolu 1125 tal-Kodici Civili jipprovdi:

"Kull min jonqos li jesegwixxi obbligazzjoni li huwa jkun kkuntratta, hu obbligat

"Jekk l-obbligazzjoni tkun li wieħed għandu jagħti jew jagħmel, u fil-ftehim ikun ġie

stabbilit żmien, id-debitur jiġi mqiegħed in mora bl-egħluq biss ta' dak iż-żmien, bla

ħsara, għal dawk li huma mgħaxijiet imsemmijin fl-artikolu 1141, tad-dispożizzjonijiet

"Bla ħsara ta' kull dispożizzjoni oħra ta' dan il-Kodiċi dwar id-depożiti, id-diliġenza

L-Artikolu 1130 (1) jipprovdi:

ta' dak l-artikolu."

L-Artikolu 1132 (1) jipprovdi:

li wieħed għandu juża fl-esekuzzjoni ta' kull obbligazzjoni, sew jekk din ikollha bi

ħsieb il-ġid biss ta' waħda mill-partijiet sew jekk tal-parti l-waħda u l-oħra, hija,

f'kull każ, dik ta' missier tajjeb tal-familja, kif hemm provdut fl-artikolu 1032."

Filwaqt li l-Artikolu 1133 jipprovdi illi:

"Id-debitur, ukoll jekk ma jkunx mexa b'mala fidi, jiġi kkundannat għad-danni,

jekk ikun hemm lok, sew minħabba li jkun naqas għall-esekuzzjoni tal-obbligazzjoni

kemm ukoll minħabba d-dewmien fl-esekuzzjoni tagħha, kemm-il darba hu ma

jippruvax illi n-nuqqas tal-esekuzzjoni jew id-dewmien sar minhabba xi ħaġa

barranija li tagħha huwa ma kienx htija."

Fis-sentenza AX Construction Limited vs Tony Zidan Asturias deciza fl-10 ta' Ottubru 2005, il-Qorti tal-Appell (sede Inferjuri)11 irriteniet hekk: "In tema, hu

pacifikament stabbilit

f'bosta decizjonijiet

Una volta jirnexxielu jaghmel dan, jaqa' mbaghad fuq id-

debitur il-piz li jipprova li dak l- inadempiment kien dovut ghal xi haga barranija li

taghha hu ma kienx responsabbli.

Jigifieri sta ghad-debitur li jipprova li hu ma

kellux htija billi adopera d-diligenza tal-bonus paterfamilias.

Jekk dik il-prova ma

ssirx, id-debitur jitqies fi htija u jidhol responsabbli ghad-danni.

Dwar l-eccezzjoni sollevata, il-Qorti tirreferi ghall-insenjament fis-sentenza fl-ismijiet

Carmelo car vs Victor Amato Cohen, deciza fil-11 ta' Ottubru 1966, fejn il-

Prim'Awla tal-Qorti Civili rriteniet hekk: "Ir-rekwiziti biex din l-eccezzjoni tirnexxi

huma (1) l-inadempjenza ta' l-attur tkun tolqot xi obbligu tieghu li jkun parti ntegrali

mill-ftehim, (2) l-inadempjenza trid tkun verament imputabbli lill-attur, u (3) irid ikun

hemm proporzjonalita` bejn l-inadempjenza tal-partijiet". (ara fl-istess sens is-

sentenza deciza mill-Qorti ta' l-Appell Kummercjali fil-kawza fl-ismijiet Emmanuele

Cherif pacifiku fil-gurisprudenza li meta d-difetti ma jkunux sostanzjali l-appaltatur

ma jistax jitqies inadempjenti, pero` jibqa' obbligat li jirripara d-difetti jew jaccetta riduzzjoni (Angelo Mejlak vs Pio Frendo et deciza mill-Prim'Awla tal-Qorti Civili12

fid-9 ta' April 1968; France Bogovic vs Joseph Coulaud deciza mill-Prim'Awla tal- Qorti Civili13).

Minn eżami tal-fatti fuq imsemmija, jirriżulta illi x-xogħol li għamel l-attur kien

sostanzjalment dak li kien ordnat.

In-nuqqasijiet kif deskritti mill-Perit Byers kienu

Huwa fil-fatt kien rega mar biex jaghmel xi rimedji, pero` jidher li dan ma

Ix-xoghol rimedjali finali jidher li gie kompletat mill-konvenut.

dawl ta' dawn il-fatti l-eċċezzjoni tan-nuqqas ta' twettiq tas-sub appalt ma għandhiex

tiġi milqugha.

La darba d-difetti fix-xogħol tal-attur ma jistgħux jitqiesu bħala li huma sostanzjali,

huwa ma jistax jigi ritenut inadempjenti, pero' jibqa' obbligat li jaccetta riduzzjoni fil-

prezz in vista tan-nuqqasijiet riskontrati.

Sfortunatament f'dawn il-proceduri ma ntalbitx il-ħatra ta' perit tekniku u lanqas ġie

ippreżentat rapport tal-perit li jagħti indikazzjoni x'għandha tkun din ir-riduzzjoni.

L-

ammont li nefqet is-soċjeta konvenuta sabiex tagħmel tagħmel tajjeb għan-nuqqasijiet tax-xogħol tal-attur skond il-prospett minnha pprezentat14 jindika li din in-nefqa

tammonta għal elfejn tmien mija u disghin Euro u dsatax-il centezmu (€2890.19).

Tenut kont tal-prezz tal-appalt fl-intier tieghu, komparat man-nuqqasijiet elenkati

mill-Perit, din il-Qorti m'ghandhix ezitazzjoni li tghid li din is-somma hija certament

F'dan il-prospett, is-socjeta konvenuta talbet hlas fuq bazi ta' mija u ghoxrin siegha

sabiex taghmel ix-xogholijiet rimedjali bir-rata ta' €14.50 kull siegha, li jgibu s-

somma ta' elf seba' mija u erbgha u hamsin Euro u hamsin centezmu (€1,754.50).

Meta Joseph Joyce, id-direttur tas-socjeta konvenuta, gie mistoqsi in kontro-ezami x'sar fihom dawn il-mija u ghoxrin siegha, huwa wiegeb b'mod vag hafna.15 Mill-

15 Fol 171-172 tal-process.

ircevuti ezebiti mal-prospett jirrizulta li s-socjeta konvenuta marret erba' (4) darbiet

taghmel xoghol rimedjali, u kull darba talbet is-servizzi ta' warden ghal tminn (8)

Konsegwentement ikun ragonevoli li wiehed jikkunsidra li x-xoghol

rimedjali kien jirrikjedi tnejn u tletin siegha (8 sieghat x 4) xoghol.

Ghalhekk il-hlas

dovut lis-socjeta konvenuta ghal dawn it-tnejn u tletin (32) siegha xoghol, bir-rata ta'

€14.50 is-siegha, hija ta' erba' mija u erba' u sittin Euro (€464.00).

L-ispejjez l-ohra pretizi mis-socjeta konvenuta jidhru gustifikati u lanqas gew

kontestati mill-attur, hlief ghal-labar ta' kontra l-hamiem.

Ghalkemm it-twahhil ta'

dawn il-labar ma kienx stipulat fl-iskrittura bejn il-kontendenti, l-attur ma kkontestax

li bhala fatt kien accetta li jwahhal dawn il-labar, li sussegwentement spiccaw

inqalaw wara l-ewwel maltempata li kien hemm.

Kif inghad aktar il-fuq, il-prezz tal-appalt kien dak ta' €6290.50, inkluza t-Taxxa fuq

għajnsielemValur Mizjud.

Is-socjeta konvenuta hallset akkont tal-prezz is-somma ta' €2,400.

Ghalhekk il-bilanc fuq il-prezz indikat fil-ftehim, meta wiehed izid it-Taxxa fuq il-

Valur Mizjud, ghandu jkun ta' €4590.79.

attur talab bilanc ta' €3590.50.

Ghalhekk il-Qorti se tibbaza ruhha fuq l-ammont

pretiz mill-attur fir-rikors promotur.

Din il-Qorti ikkalkulat li s-socjeta konvenuta ghamlet sieghat ta' xoghol rimedjali li

jammontaw ghas-somma €464, li maghha wiehed irid izid it-Taxxa fuq il-Valur

Mizjud, u ghalhekk l-ammont dovut lis-socjeta konvenuta huwa ta' €547.52.

Rigward l-ispejjez inkorsi mis-socjeta konvenuta biex ghamlet ix-xogholijiet rimedjali

dawn jammontaw ghal €1142.68, u dan skond il-prospett u l-ircevuti ezebiti minnha stess.16 Fuq dan l-ammont m'ghandhix mizjuda it-Taxxa fuq il-Valur Mizjud, kif

ghamlet is-socjeta konvenuta fil-prospett minnha ezebit, stante li l-affarijiet fiha

inkluzi jew diga jinkludu din it-taxxa jew m'humiex soggetti ghal din it-taxxa.

Konsegwentement, l-ammont kollu dovut lis-socjeta konvenuta ghax-xogholijiet

rimedjali li ghamlet huwa ta' €1690.20 (€547.52 + €1142.86).

Dan l-ammont ta'

€1690.20 ghandu jigi mnaqqas mill-ammont pretiz mill-attur fir-rikors promotur

tieghu, u ghalhekk l-ammont dovut mill-attur huwa ta' €1900.30.

Tilqa' in parte l-eccezzjoni tas-socjeta konvenuta, fis-sens biss li ghar-

ragunijiet fuq premessi ghandu jkun hemm riduzzjoni fil-prezz tal-appalt;

Tilqa' limitatament it-talba attrici, u tikkundanna lis-socjeta konvenuta thallas

lill-attur is-somma ta' elf u disa' mitt Euro u tletin centezmu (€1,900.30), bl-imghax

L-ispejjez in konnessjoni ma' dawn i-proceduri, inkluzi dawk tal-ittra bonarja

tat-3 ta' April 2009, ghandhom jinqasmu bin-nofs bejn il-partijiet.

Konklużjoni

Ghal dawn ir-ragunijiet, il-Qorti:

skond il-ligi.


QORTI TAL-MAĠISTRATI (MALTA) BĦALA QORTI TA' ĠUDIKATURA KRIMINALI MAĠISTRAT DR NATASHA GALEA SCIBERRAS

Illum, 28 ta' Novembru 2018

Il-Pulizija (Spettur Herman Mifsud Taliana)

Wara li rat l-imputazzjonijiet miġjuba fil-konfront tal-imputat Joshua Reitano Al Rashid, iben missier mhux magħruf u Dolores Reitano Al Rashid, imwieled il-Pieta` nhar id-19 ta' Awissu 1993, u residenti 120, Triq it-Torri, Il-Qala, detentur tal-karta tal-identita` bin- numru 853165(M);

Akkużat talli f'dawn il-Gżejjer fis-6 ta' Ottubru 2014 u matul is-sena qabel din id- data:

i) Biegħ jew xort'oħra traffika l-pjanta Cannabis kollha jew biċċa minnha, u dan bi ksur tal-Artikolu 8(e) tal-Ordinanza Dwar il-Mediċini Perikolużi, Kap. 101 tal-Liġijiet ta' Malta;

ii) Kellu fil-pussess tiegħu l-pjanta Cannabis kollha jew biċċa minnha bi ksur ta' l-Artikolu 8(d) tal-Kap.

101 tal-Liġijiet ta' Malta, liema droga nstabet f'tali ċirkostanzi li juru li ma kinitx għall-użu esklussiv tiegħu.

Il-Qorti ġiet mitluba li f'każ ta' ħtija barra milli tapplika l-piena skont il-liġi tordna lill-imputat iħallas l-ispejjeż li għandhom x'jaqsmu mal-ħatra ta' l-esperti skont l- Artikolu 533(1) tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta.

Rat illi l-imputat kien tressaq taħt arrest quddiem din il-Qorti, kif diversement presjeduta, nhar is-7 ta' Settembru 2014, waqt liema seduta l-imputat wieġeb li mhuwiex ħati tal-akkużi miġjuba fil-konfront tiegħu.

Semgħet ix-xhieda, rat l-atti kollha tal-kawża u d-dokumenti esebiti, inkluż l-Ordni tal-Avukat Ġenerali ai termini tal-Artikolu 22(2) tal-Kapitolu 101 tal-Liġijiet ta' Malta, sabiex dan il-każ jinstema' minn din il-Qorti bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali;

Semgħet it-trattazzjoni finali tal-partijiet.

Ikkunsidrat:

Illi l-fatti fil-qosor li taw lok għal dan il-każ kienu s-segwenti: Illi nhar is-6 ta' Settembru 2014 għall-ħabta tat-2.45pm, vettura tat-Taqsima tar-Rapid Intervention Unit li kienet qegħda fuq ronda ġewwa Triq it-Torri tas-Sliema lemħet vettura tal- għamla Ford Fiesta bin-numru ta' reġistrazzjoni AAF 726, ħierġa minn ġo triq li tagħti għal ġo Triq it-Torri b'mod perikoluż.

Għalhekk din il-vettura ġiet segwita mill-pulizija u eventwalment twaqqfet.

In vista tal-aġir suspettuż tax-xufier Joshua Reitano Al Rashid ossia l-imputat odjern, saret tfittixja fil-vettura, waqt liema tfittxija nstabu diversi pakketti suspettati li kienu jikkontjenu droga.

Kemm l-imputat odjern, kif ukoll il-passiġġier fl-istess vettura, ċertu Sam Speranza, ġew arrestati u ttieħdu ġewwa l-Kwartieri Ġenerali tal-Pulizija għal investigazzjoni ulterjuri.

L-imputat irrilaxxja stqarrija nhar is-6 ta' Settembru 2014 wara li huwa ngħata s- solita twissija skont il-liġi, kif ukoll id-dritt li jottjeni parir legali qabel l- interrogatorju tiegħu, liema dritt huwa għażel li ma jeżerċitahx.

Illi l-ewwel kunsiderazzjoni li sejra tagħmel din il-Qorti tirrigwarda l-ammissibilita' ta' din l- istqarrija, stante illi fiż-żmien in kwistjoni, l-imputat bħala persuna suspettata u arrestata ma kellux id-dritt li jkun assistit minn avukat waqt l-interrogatorju tiegħu.

Id-dikjarazzjonijiet tal-imputat fl-istess stqarrija kienu ċertament ta' preġudizzju għalih għaliex huma tali li mhux biss jinkriminawh, iżda jinkriminawh fuq reati serji.

Dwar dan fit-trattazzjoni finali tagħha tal-14 ta' Frar 2017, meta allura diġa` kien daħal fis-seħħ id-dritt ta' persuna arrestata li tkun assistita minn avukat waqt l- interrogatorju tagħha, id-difiża tgħid hekk:

"L-ewwel nett għandi problema dwar l-istqarrija għaliex għad hemm pendenti sentenzi li qed nistennew fuq mhux issa d-dritt li wieħed ikollu assistenza imma dak id-dritt kif jiġi eżerċitat.

Għaliex?

Għax jekk jirriżulta li l-Qrati Kostituzzjonali jsibu illi s-sempliċi dritt li titkellem qabel ir-rilaxx, dak huwa dritt kundizzjonat u ma jirriflettix il-ġurisprudenza Ewropea li l-avukat jipparteċipa, hemm hekk l- istqarrija ser tfalli."1

Il-Qorti hawnhekk tirreferi għas-sentenza mogħtija mill-Qorti Kostituzzjonali riċentement fil-5 ta' Ottubru 2018, fl-ismijiet Christopher Formosa Brincat vs Avukat Rickett et, f'liema każ fl-istqarrijiet tiegħu, ir-rikorrenti minkejja li qabel irrilaxxja l-ewwel stqarrija, kien ingħata parir minghand l-avukat tieghu li f'dak l- istadju ma jgħid xejn lill-pulizija, huwa xorta waħda rrisponda għad-domandi waqt l-interrogatorju li sarlu, bir-riżultat li stqarr fatti li kienu inkriminanti għalih, in kwantu ammetta li kien jixtri d-droga kemm għall-użu personali tiegħu, kif ukoll sabiex ibiegħ minnha lil terzi.

Fis-sentenza tagħha, il-Qorti Kostituzzjonali qalet hekk dwar l-istqarrijiet rilaxxjati mill-istess rikorrenti mingħajr il-jedd ta' assistenza legali waqt l-interrogatorji tiegħu: "36.

Mill-premess jirrizulta manifest li l-istqarrijiet rilaxxjati mir-rikorrent ser ikollhom kif fil-fatt gja` kellhom quddiem il-Qorti Kriminali impatt fil-proceduri kriminali, mhux in kwantu ghall-ammissjonijiet, izda in kwantu l-kontenut taghhom kien ittiehed in konsiderazzjoni fil-quantum tal-piena imposta fuqu mill-Qorti Kriminali, u issa huwa car li anke l-Qorti tal-Appell Kriminali ser tiehu konsiderazzjoni tal-kontenut tal-istqarrijiet f'dan ir-rigward.

Ghalhekk, ghalkemm il-proceduri kriminali ghadhom pendenti u ghalhekk ma jistax f'dan l-istadju jigi determinat jekk kienx hemm lezjoni ta' smigh xieraq f'dawk il-proceduri, jekk l- istqarrijiet jithallew fil-process tal-proceduri kriminali, dawn wisq probabbilment ser isir uzu minnhom mill-Qorti tal-Appell Kriminali bi pregudizzju jew vantagg ghall-akkuzat fil-kwantifikazzjoni tal-piena, kemm dik karcerarja kif ukoll ghal dak li tirrigwarda l-multa li tista' tigi imposta.

403 tal-process.

Fid-dawl tal-premess it-tehid tal-istqarrijiet zgur li ser ikollhom impatt fuq l- ezitu tal-process kriminali u, ladarba dan isir, x'aktarx ser isir ksur tad-dritt tal- rikorrent ghal smigh xieraq tenut kont tal-fatt li dawn gew rilaxxjati mir-rikorrent fl-assenza ta' avukat li jassistih.

Ghalhekk huwa xieraq li, filwaqt li f'dan l-istadju ma jistax jinghad jekk kienx hemm lezjoni ta' dan id-dritt fundamentali tar- rikorrent peress li l-proceduri kriminali ghadhom pendenti, dawn ma jithallewx jibqghu fl-inkartament tal-process kriminali." [sottolinear tal-Qorti] Allura minkejja illi r-rikorrenti f'dak il-każ, kien ingħata l-jedd li jikkonsulta ma' avukat qabel l-ewwel interrogatorju tiegħu u anke eżerċita dan il-jedd, il-Qorti ordnat illi l-istqarrijiet tiegħu ma jitħallewx fl-inkartament la darba kien ser ikollhom impatt fuq l-eżitu tal-proċess kriminali – f'dak il-każ, kuntrarjament għal dan il-każ, l-eżitu in kwantu l-piena u mhux in kwantu l-ħtija o meno tal-istess rikorrenti la darba huwa rreġistra ammissjoni fil-proċeduri – u dan stante illi ma ngħatax il-jedd għall-assistenza legali waqt l-interrogatorji tiegħu.

F'dan il-każ, għalhekk, din il-Qorti jidhrilha illi iżjed u iżjed għandha tqis l-istqarrija tal-imputat odjern, li kienet ta' preġudizzju għalih u timpinġi direttament fuq is-sejbien ta' ħtija o meno tiegħu f'dawn il-proċeduri, bħala inammissibbli u għalhekk qegħda tiskartaha.

Din kienet ukoll il-konklużjoni tal-Qorti tal-Appell Kriminal fis- sentenza riċenti tagħha tat-22 ta' Novembru 2018, fl-ismijiet Il-Pulizija vs Claire Bianchi, f'liema każ dik il-Qorti skartat bħala inammissibbli l-istqarrijiet tal- imputata, waħda minnhom ġuramentata, u dan għaliex għalkemm hija ngħatat id- dritt li tottjeni parir legali qabel l-istqarrijiet tagħhha, liema dritt bħal fil-każ odjern hija għażlet li ma teżercitahx, madankollu hija ma ngħatatx id-dritt li tkun assistita minn avukat waqt l-interrogatorji li sarulha u dan stante li dan id-dritt ma kienx għadu viġenti fiż-żmien in kwistjoni.

Fid-dawl ta' dawn is-sentenzi u anke tal- ġurisprudenza tal-Qrati tagħna u tal-Qorti Ewropea hemmhekk ċitati, il-Qorti ser tiskarta l-istqarrija tal-imputat odjern, kif ukoll kwalunkwe referenza għal tali stqarrija bħala inammissibbli.

Ikkunsidrat:

Fix-xhieda tiegħu f'dawn il-proċeduri, PC 2246 Marshall Spiteri Cornish jgħid illi nhar is- 6 ta' Settembru 2014 għall-ħabta tat-2.45pm, huwa kien qiegħed jagħmel ronda flimkien ma' PC 450 ġewwa Il-Fgura.

Jgħid ukoll illi huma u għaddejjin minn Triq it-Torri, lemħu vettura tal-għamla Ford Fiesta bin-numru ta' reġistrazzjoni AAF 726 li baqgħet ħierga minn fuq stop sign.

Peress illi dan is-sewqan qanqal suspett, u wara li għamlu wkoll kuntatt mal-control room, huma waqqfu din il- vettura u talbu lis-sewwieq jipproduċi l-liċenzja tas-sewqan u l-assikurazzjoni tal-

vettura, liema dokumenti gew lilhom provduti mill-imputat odjern, li dak il-ħin kien fil-kontroll tal-vettura.

Ix-xhud iżid jgħid illi peress illi l-imputat xorta baqa' jidher beżgħan, dan qanqal suspetti ulterjuri u għalhekk saret tfittxija fil-vettura, b'riżultat ta' liema, taħt is-seat tax-xufier instab envelope bin-numru '150' miktub fuqu u ġewwa fih, borża li kienet tikkontjeni sustanza suspettata ħaxixa.

Minn tfittxija ulterjuri, fl-istess vettura nstab ukoll backpack tal-marka Eastpak mal-art, quddiem is-seat tal-passiġġier Sam Speranza, liema backpack kien fih borża roża tal- plastik u ġo din il-borża, kien hemm kaxxa tal-plastik kontenenti xi boroż li kien fihom sustanza suspettata ħaxixa u miżien.2 Kien hemm ukoll notebook.

Ħdejn il- backpack, fl-istess post mal-art quddiem is-seat tal-passiġġier, kien hemm ukoll basket tal-karti kannella li kien fih diversi envelopes ukoll b'diversi numri fuqhom, liema envelopes kienu jikkontjenu sustanza suspettata ħaxixa.3

Fix-xhieda tiegħu, PC 450 Christopher Formosa Brincat jikkonferma x-xhieda ta' PC 9573 Marhsall Spiteri Cornish.4

Fil-mori tal-proċeduri ġiet esebita wkoll vera kopja tal-proċess verbal tal-inkjesta li saret dwar din is-sejba5, liema proċess verbal jikkontjeni r-relazzjoni tal-espert Kurt Tagliaferro maħtur mill-Maġistrat Inkwirenti sabiex tiġi estratta informazzjoni minn żewġ mobile phones, wieħed tad-ditta Samsung u l-ieħor tad-ditta HTC.6

Mir-relazzjoni ta' PC 650 Justin Cox, maħtur fil-mori tal-inkjesta bħala Scene of the Crime Officer sabiex jeleva s-sustanzi u l-oġġetti relatati mad-droga in konnessjoni ma' dan il-każ7, jirriżulta illi fuq il-post ossia ġewwa l-uffiċju tal- Ispettur Pierre Bonnici Stagno Navarra, ġew indikati lilu diversi oġġetti relatati mad-droga ossia i) envelope tal-karti kontenenti borża b'sustanza suspettata illegali, ii) basket tal-karti kontenenti erba' envelopes tal-karti li fihom kellhom ukoll borża b'sustanza suspetatta illegali, kif ukoll iii) backpack kontenenti xi oġġetti relatati mad-droga u sustanza suspettata illegali.

Skont l-istess relazzjoni, l-envelope tal-karti li kien separat għalih waħdu kellu fuqu numru '150' u kien jikkontjeni borża tal-plastik trasparenti li fiha kien hemm sustanza suspettata illegali, li kienet tiżen madwar 156.2 grammi.

Dan l-envelope 2 Ix-xhud PC 450 Christopher Formosa Brincat jiddeskrivi dak li nstab f'din il-borża roża bħala li kien fiha diversi kontenituri tal-plastik li fihom kien hemm xi miżien u boroż oħra tal-plastik u jgħid illi f'kontenitur ieħor kien hemm iktar bħal frak tal-ħaxixa.

17 sa 21 tal-proċess.

22 sa 26 tal-proċess.

163 sa 202 tal-proċess.

6 Vera kopja ta' din ir-relazzjoni tinsab esebita a fol.

173 sa 199 tal-proċess.

L-espert Kurt Tagliaferro imbagħad ikkonferma r-relazzjoni tiegħu fis-seduta tat-13 ta' Mejju 2016, a fol.

377 u 378 tal-proċess.

7 Din ir-relazzjoni tinsab esebita a fol.

70 sa 76 tal-proċess.

u l-kontenut tiegħu ġie dokumentat bil-Kodiċi tal-Laboratorju Forensiku bħala Dok 14 CEL 201.

In oltre jirriżulta wkoll illi l-basket tal-karti, bil-kliem 'Terranova', kellu fih erba' envelopes tal-karti simili bħal dak imsemmi iżjed 'il fuq, liema envelopes kellhom fuqhom numru u kienu jikkontjenu borża tal-plastik trasparenti li fiha kien hemm sustanza suspettata illegali.

Dawn l-envelopes ġew iddokumentati hekk:

Dok 14 CEL 202A - envelope tal-karti b'numru '200' fuqu, kontenenti borża tal-plastik trasparenti li kien fiha sustanza suspettata illegali, tiżen madwar 204.2 grammi;

ii) Dok 14 CEL 202B – envelope tal-karti b'numru '100' fuqu, kontenenti borża tal-plastik trasparenti li kien fiha sustanza suspettata illegali, tiżen madwar 104.5 grammi;

iii) Dok 14 CEL 202C – envelope tal-karti b'numru '100' fuqu, kontenenti borża tal-plastik trasparenti li kien fiha sustanza suspettata illegali, tiżen madwar 96.1 grammi;

iv) Dok 14 CEL 202D – envelope tal-karti b'numru '100' fuqu, kontenenti borża tal-plastik trasparenti li kien fiha sustanza suspettata illegali, tiżen madwar 107.7 grammi.

Jirriżulta wkoll illi l-backpack tal-marka Eastpack ġie dokumentat bħala Dok.

Apparti xi oġġetti li kienu f'kompartiment żgħir fuq quddiem tal- backpack, li ġew iffotografati minn PS 1392 K. Buhagiar, ġewwa l-kompartiment prinċipali tal-basket kien hemm tliet envelopes tal-karti ta' daqs A4, simili għall- oħrajn, pakkett envelopes żgħar ta' lewn abjad, flixkun tal-plastik u pakkett tissues, kif ukoll borża jew packaging tal-plastik bil-kliem 'Canbebe' li fiha kien hemm żewġ kaxxi tal-plastik tal-ġelat u spiral notebook b'xi kliem u numri fuqu.

Waħda minn dawn il-kaxxi bil-kliem Cafe` Morani, kellha fiha sustanza suspettata illegali u kontenitur tal-plastik.

Il-kaxxa l-oħra bil-kliem Carte d'Or, kien fiha miżien diġitali ta' lewn griż u pakkett boroż tal-plastik.

Dawn l-oġġetti ġew dokumentati hekk:

Dok 14 CEL 203A - Kaxxa tal-plastik 'Cafe` Morani', kontententi sustanza suspettata illegali u kontenitur tal-plastik, li tiżen madwar 72.1 gramma;

ii) Dok 14 CEL 203B - Kaxxa tal-plastik 'Carte d'Or', kontententi miżien

diġitali u boroż tal-plastik trasparenti;

iii) Dok 14 CEL 203C - spiral notebook b'xi ismijiet u numri fuqu;

iv) Dok 14 CEL 203D - tliet envelopes A4, pakkett envelopes żgħir u borża

PC 650 Justin Cox żied jgħid fir-relazzjoni tiegħu illi l-oġġetti dokumentati Dok 14 CEL 201, 202A sa 202D, 203A u 203B ġew ikkonsenjati minnu lix- Xjenzat Godwin Mcveigh, filwaqt li dawk dokumentati 14 CEL 202, 203C u 203 D ġew ikkonsenjati minnu lil PS 366 Jeffrey Alusta u dan kif jirriżulta mis- Submission Forms esebiti u mmarkati Dok.

14 CEL-SF-GS u Dok.

14 CEL-SF- JH.8

In atti ġiet esebita wkoll ir-relazzjoni ta' PS 659 Jeffrey Alusta li esegwixxa analiżi forensika għall-impronti diġitali fuq l-oġġetti elenkati iżjed 'il fuq.9

Mir-relazzjoni tax-Xjenzat Godwin Mcveigh jirriżulta illi fuq l-estratti meħuda mill-ħaxix li kien jinsab fl-envelopes dokumentati 14 CEL 201, 202A, 202B, 202C, 202D u fil-kaxxa tal-plastik dokumentata 203A, li sussegwentement ngħataw il- Kodiċi tal-Laboratorju numru 242_14_01 sa 242_14_06 mill-istess Xjenzat, instabet is-sustanza Tetrahydrocannabinol, liema sustanza kellha piz totali ta' 664.82 grammi u purita` ta' ċirka 6.5%.

Din is-sustanza tiġi mill-pjanta tal- cannabis u hija kkontrollata bil-liġi taħt it-Taqsima III, Sezzjoni 8 tal-Kap.

101 tal- Ligijiet ta' Malta.

Mill-istess relazzjoni, jirriżulta wkoll illi l-piż rispettiv tas- sustanzi fl-envelopes u l-kaxxa immarkati bil-kodiċi rispettiv 242_14_01 sa 242_14_06 kien hekk: 152g, 200g, 100g, 92g, 104g u 16.82g.

Ukoll skont l-istess relazzjoni, skont il-Malta National Report 2012, il-valur ta' cannabis herb huwa ta' €25/gramma, li jagħti valur ta' €16,620.50.

Jirriżulta wkoll mill-istess relazzjoni, illi fuq swab meħuda minn fuq il-miżien fid- dokument 242_14_07 ossia Dok 14 CEL 203B skont ir-relazzjoni ta' PC 650 Justin Cox u skont is-submission form relattiva10, instabet is-sustanza 3,4-

8 L-oġġetti elevati u deskritti fir-relazzjoni ta' PS 650 Justin Cox jidhru fir-ritratti esebiti mar-relazzjoni ta' PS 1392 Kevin March, maħtur bħala Scene of the Crime Officer fil-mori tal-inkjesta, li tinsab esebita a fol.

231 sa 257 tal-proċess.

79 sa 156 tal-proċess.

215 tal-proċess.

methylenedioxymethylamphetamine (MDMA), liema sustanza hija kkontrollata bil- liġi taħt it-Taqsima A tat-Tielet Skeda tal-Kap.

31 tal-Liġijiet ta' Malta.11

Jirriżulta wkoll mir-relazzjoni tal-espert Joseph Spiteri Cornish illi fil-waqt illi numru ta' impronti kkomparati mal-formola tal-impronti diġitali u mal-formola tal-pali tal- idejn tal-imputat odjern taw riżultat negattiv, fil-waqt illi numru ta' impronti oħrajn jwasslu għall-komparazzjoni u kienu neqsin mill-punti karatteristiċi identifikazzjoni u għalhekk ma setgħux isiru l-eżamijiet komparattivi rikjesti bejn dawn l-impronti u l-impronti diġitali u l-marki tal-pali tal-idejn tal-imputat odjern, l-impronti fuq id-dokumenti 14 CEL N 1, 14 CEL N 2, 14 CEL N 3, 14 CEL N 6, 14 CEL N 14 A u 14 CEL SG 36 ġew imqabbla pożittivament mal-marki tas- swaba' tal-imputat.12

Fil-proċeduri odjerni, xehed ukoll Andre` Fyfe in rappreżentanza tar- Reġistratur tal-Qorti, li esebixxa formalment borża trasparenti ssiġillata kontenenti droga u affarijiet relatati, liema esebit immarkat KB/112/2015, kien ġie esebit fil- proċeduri fl-ismijiet 'Il-Pulizija v. Sam Zina' u jinsab fl-istrong room tal-Qorti.13

Xehed ukoll l-Ispettur Herman Mifsud Taliana li fost xhieda li ma tistax ħlief tiġi kkunsidrata bħala detto del detto, xehed illi huwa kien kellem lill-imputat, li da parti tiegħu kien ikkopera mal-pulizija.

Da parti tiegħu, l-imputat Joshua Reitano Al Rashid għażel li jixhed f'dawn il-proċeduri.14 Huwa jispjega fost oħrajn illi fil-jum li għalih jirreferu l-imputazzjonijiet odjerni huwa kien akkwista 150 gramma weraq tal-cannabis bil-prezz ta' €600.

L-imputat jgħid illi din kienet dik is-sustanza ġewwa l-envelope li kien instab taħt is-seat tiegħu fil-vettura misjuqa minnu, filwaqt li l-basket u l-affarijiet l-oħra fuq in-naħa tal-passiġġier ma kinux tiegħu.

Huwa jikkonferma wkoll illi meta ġie arrestat u interrogat, huwa kien stqarr illi dawn l-istess 150 gramma kien xtrahom għall-użu personali tiegħu u bihom kien ser jagħmel space cake u jgħid illi effettivament dan kien minnu.

Jgħid ukoll illi l-uffiċjali li kienu qegħdin jinvestigawh ftit li xejn emmnu dak li kien qiegħed jgħid, tant illi baqgħu jinsistu miegħu għal sigħat sħaħ illi dik id-droga kien akkwistaha sabiex jittrafikaha.

Huwa jgħid illi f'dawk iż- żminijiet huwa kien għaddej minn perjodu daqsxejn diffiċli u li kien jikkonsma ħafna cannabis u li apparti li kien ipejjep, huwa kien anke jikkonsma l-cannabis f'forom oħra fosthom billi jaħmi space cakes u li dan kien jagħmlu billi jsegwi l-

207 sa 221 tal-proċess.

12 Ara r-relazzjoni tal-espert Joseph Spiteri Cornish, a fol.

269 sa 371 tal-proċess.

203 u 204 tal-proċess.

381 et seq tal-proċess.

istruzzjonijiet li kien jara għal dan il-għan fuq You Tube u billi kien anke jħallat il- cannabis mal-yoghurt.

Jgħid illi in vista tal-kwantita` ta' cannabis li kien jikkonsma, huwa kien xtara l-cannabis in kwistjoni anke peress li kien ħadha bi prezz baxx.

Jispjega illi fil-waqt li normalment kien iħallas bejn għaxar u ħmistax il-ewro għal kull gramma, il-prezz li huwa ħallas fil-jum in kwistjoni kien biss ta' erba' ewro għal kull gramma, anke għaliex skont hu, din kienet ta' kwalita` inferjuri.

Huwa jsostni fix-xhieda tiegħu illi huwa qatt ma biegħ droga u li kien ipejjep dak kollu li kien jixtri.

Fuq domanda tal-Proskuzzjoni, in kontro-eżami, l- imputat jgħid illi l-verita` kienet li huwa kien, b'dawn il-weraq, ser jagħmel space cake u li ma kienx minnu illi kellu l-ħsieb li jbiegħ minn din id-droga.

Ikkunsidrat ukoll:

Illi mill-assjem tal-provi prodotti ma jibqa' l-ebda residwu ta' dubju illi dak inhar tas-6 ta' Settembru 2014, fil-vettura misjuqa mill-imputat tal-għamla Ford Fiesta bin-numru ta' reġistrazzjoni AAF 726, instabu 664.82 gramma ta' ħaxixa tal- cannabis ta' purita` ta' 6.5%.

Madankollu, wara li qieset il-provi prodotti, inkluż ix-xhieda tal-imputat odjern f'dawn il-proċeduri, il-Qorti m'għandhiex dubju illi kienet biss il-cannabis li nstabet taħt is-seat tax-xufier tal-istess vettura, f'piż ta' 152 grammi, li kienet fil-pussess tal-istess imputat u li kienet tappartjeni lilu.

Ir- rimanenti droga cannabis, inkluż l-oġġetti l-oħrajn relatati mad-droga bħal miżien u boroż, minkejja li wkoll instabu fil-vettura misjuqa mill-imputat, kienu in parte f'basket tal-karti u in parte f'backpack, li nstabu mal-art quddiem il-passiġġier ossia Sam Speranza.

Effettivament, il-Qorti tqis ukoll illi l-istess Prosekuzzjoni lanqas ma qegħda tallega illi l-imputat odjern għandu jwieġeb għad-droga kollha li nstabet fil-vettura jew għall-oġġetti l-oħra li nstabu, tant illi kif jirriżulta mit-trattazzjoni finali tal-Prosekuzzjoni, l-imputat qed jiġi addebitat bl-ammont ta' cannabis li nstab taħt is-seat tax-xufier, fil-waqt illi Zina ġie addebitat bil-bqija, apparti li l- Uffiċjal Prosekutur jaċċena wkoll għall-fatt illi kien biss l-imputat odjern li fir- rigwrad tiegħu l-Avukat Ġenerali ordna li l-każ jinstema' minn din il-Qorti fil- kompetenza tagħha surreferita.

Jeħtieġ għalhekk illi din il-Qorti tiddeċiedi dwar jekk jirriżultax ippruvat illi l- imputat traffika l-pjanta tal-cannabis fit-termini tal-ewwel imputazzjoni, kif ukoll jirriżultax ippruvat illi d-droga in kwistjoni nstabet f'tali ċirkostanzi illi juru li ma kinitx għall-użu esklussiv tieghu, fit-termini tat-tieni imputazzjoni.

Dwar it-tieni imputazzjoni, skartata l-istqarrija tal-imputat għar-raġunijiet fuq indikati – u hawn irid jingħad ukoll illi anke li kieku l-istqarrija ma ġietx skartata, il-Qorti kienet tibqa' tal-istess fehma dwar din l-imputazzjoni – il-Qorti tqis illi ma jirriżultax sodisfaċentement ippruvat illi d-droga misjuba fil-pussess tal-imputat

ma kinitx għall-użu personali tiegħu.

Din il-Qorti kellha l-opportunita` illi tisma' lill-imputat u tifli wkoll il-komportament tiegħu fuq il-pedana tax-xhieda u tista' tgħid illi anke waqt din ix-xhieda tiegħu, dehrilha illi huwa kien qed jgħid il- verita`.

Effettivament, apparti l-komportament tiegħu fuq il-pedana tax-xhieda, ix- xhieda tal-imputat hija verosimili u kredibbli u m'hemm xejn fiha li jwassal lill- Qorti sabiex tiddubita mill-verżjoni tiegħu jew iwassalha sabiex tikkonkludi li tali droga ma kinitx għall-użu esklussiv tiegħu.

Fid-dawl ta' dak li jixhed l-istess imputat, il-Qorti m'għandhiex dubju illi huwa kien jagħmel użu sostanzjali mill- cannabis u fil-fehma tal-Qorti, qajla wieħed seta' jagħti ċertu dettalji dwar il-mod kif huwa kien jikkonsma l-cannabis jekk mhux għaliex verament kien jagħmel dan.

Saħansitra fit-trattazzjoni finali tagħha anke l-Prosekuzzjoni tiddeskrivi lill-imputat bħala "qisu lanqas jaf x'laqtu dan it-tifel".

Għalkemm forsi dan m'huwiex l-iżjed kliem feliċi li wieħed jista' juża, biss l-impressjoni li ħalla l-imputat fuq il-pedana tax-xhieda kienet ċertament waħda li tikkombaċja perfettament mal-verżjoni mogħtija minnu waqt ix-xhieda tiegħu.

Il-Qorti ftit li xejn jifdlilha dubju dwar il- kwantita` ta' cannabis li l-imputat jgħid li kien jikkonsma, jew li bid-droga li kien xtara huwa kien ser jagħmel l-użu minnu indikat fix-xhieda tiegħu.

Minkejja indizzji bħal impronti diġitali fuq il-baskett tal-karti li kien fil-pussess ta' Zina u waħda mill-boroż tal-plastik li fihom instabet id-droga, u minkejja wkoll il- messaġġi fuq il- kunsiderazzjonijiet tagħha iżjed 'l isfel, il-Qorti tqis illi ma jirriżultax ippruvat fil- grad rikjest mil-liġi illi l-ammont ta' droga misjub fil-pussess tal-imputat u li għalih huwa kien ħallas separatament minn sieħbu, ma kienx intiż għall-użu personali tiegħu, minkejja wkoll li dan mhux ammont li wieħed normalment jassoċjah ma' użu personali.

Anzi l-Qorti jidhrilha illi l-imputat wera sal-grad tal- probabbli, li dak l-ammont kien intiż esklussivament għalih.

li dwaru

tagħmel

Għaldaqstant, il-Qorti qed issib lill-imputat ħati biss tal-pussess 'sempliċi' tal- pjanta tal-cannabis, reat kompriż fir-reat ikkontemplat fit-tieni imputazzjoni.

Permezz tal-ewwel imputazzjoni, l-imputat qed jiġi akkużat ukoll bir-reat ta' traffikar tal-pjanta tal-cannabis u dan in vista ta' dak li stqarr fl-istqarrija minnu rilaxxjata wara li huwa ġie arrestat.

Skartata din l-istqarrija, l-unika prova li tista' tixħet dawl fuq ir-raġuni għaliex l-imputat ġie addebitat b'din l-imputazzjoni tinsab fir-relazzjoni tal-espert Kurt Tagliaferro, speċifikatament il-messaġġi li nstabu fuq il- mobile phone Samsung.

Minkejja li l-imputat instab f'ammont konsiderevoli ta' cannabis, huwa evidenti illi din ma kinitx ir-raġuni għalfejn l-imputat ġie akkużat bir-reat ta' traffikar tal-pjanta tal-cannabis, għaliex sa dak il-ħin tal-arrest tiegħu, huwa kien għadu fil-pussess ta' din id-droga u m'hemm l-ebda prova fl-atti li turi li huwa kien ipprovda minnha lil terzi persuni jew illi offra li jagħmel dan.

tinnota wkoll illi din l-imputazzjoni, bħat-tieni waħda, fil-fatt ma tirreferix biss għall-jum tas-sejba, iżda wkoll għas-sena ta' qabel din id-data.

Skont ir-relazzjoni tal-imsemmi espert, huwa ngħata żewġ mobile phones, wieħed Samsung u ieħor HTC.

Skont l-istess espert, il-Whats App fuq il-mobile Samsung huwa bl-isem ta' Joshua Reitano Al Rashid u s-CV ta' ċertu Joshua Reitano Al Rashid nstabet fuq il- MicroSD card li kienet fil-mobile phone tad-ditta Samsung.

Il-Qorti tinnota illi għalkemm ir-relazzjoni tal-istess espert tindika li erba' extraction reports tal-kontenut kollu tal-mobile phones u s-SIM cards, inkluż l- image file orġinali tal-MicroSD card jinsabu fuq disa' DVDs immarkati bħala Dok.

KM2, biss dawn id-DVDs ma ġewx esebiti fl-atti.

Dan in-nuqqas huwa x'aktarx riżultat tal-fatt illi fl-atti ta' dawn il-proċeduri ġiet esebita vera kopja tal-istess relazzjoni, iżda l-Prosekuzzjoni ma ħaditx ħsieb titlob li tiġi esebita kopja tal- imsemmija DVDs għal fini ta' dawn il-proċeduri.

Għalhekk il-Qorti m'għandhiex a disposizzjoni tagħha dak kollu li ġie estratt mill-imsemmija mobile phones, iżda biss dak illi għalih jagħmel referenza l-espert Tagliaferro fir-relazzjoni tiegħu, li jfisser ukoll illi l-messaġġi ndikati mill-espert ma jistgħux jiġu evalwati mill-Qorti fil-kuntest tagħhom.

Jista' jkun illi messaġġ meħud waħdu u mhux fil-kuntest li fih ikun inkiteb joħloq suspett li dan jista' jkun relatat ma' droga, iżda dan l- eżerċizzju jaf ukoll ikun perikoluż jekk wieħed ma jkollux il-kuntest kollu li fih ikun inkiteb il-messaġġ a disposizzjoni tiegħu.

Meħud in konsiderazzjoni l-kontenut indikat fir-relazzjoni tal-espert, il-Qorti tqis illi jirriżulta ppruvat illi l-mobile phone tad-ditta Samsung kien jappartjeni lil Joshua Reitano Al Rashid, għalkemm l-uffiċjali tal-pulizija li arrestaw lill-imputat odjern ma jagħmlu l-ebda aċċenn għas-sejba ta' dan il-mobile phone.

Dan il-Qorti qegħda tgħidu wkoll għaliex xi wħud mill-messaġġi li għalihom jagħmel referenza l-espert fir-relazzjoni tiegħu jirreferu proprju għal 'Joshua' u parti minn Facebook chat meħud mill-istess Samsung juri li xi wħud mill-messaġġi nkitbu minn 'Joshua Reitano Al Rashid'.

Għalhekk qajla jista' jkun hemm dubju illi dan il-mobile phone kien jappartjeni lill-imputat odjern.

Il-Qorti eżaminat il-messaġġi li jidhru fir-relazzjoni tal-espert Kurt Tagliaferro, u fil- waqt illi żżomm ferm il-kunsiderazzjonijiet tagħha magħmula iżjed 'il fuq dwar dawn il-messaġġi, tqis illi għalkemm xi wħud minnhom jistgħu jiġu interpretati bħala li huma konnessi ma' traffikar ta' droga, bħal per eżempju, il-messaġġi mibgħuta minn 'Toireasa Cassia' fl-4 ta' Settembru 2009 bil-kliem "għandi bżonn 50e peter", "andek?", fi kwalunkwe każ la minn dan il-messaġġ u lanqas mit-

tweġiba tal-imputat għal dawn il-messaġġi, "pepsi jew bob jew mario"15, ma tista' l-Qorti tasal għall-konklużjoni illi dawn il-messaġġi jirreferu proprju għall-pjanta tal-cannabis.

L-istess fir-rigward tal-messaġġi s-segwenti: "Sibtlek bejh al pepsi"; "Erga ajdli"; "...ejjew bilfors ghid liz ziba aibtlu al pepsi" u wara l-messaġġ "Zina mieghek?

Aw ejjew plss"16, il-Qorti ma tistax tasal sabiex tikkonkludi illi 'pepsi' tirreferi għall-cannabis grass.

L-istess dwar ir-referenza għal 'Mario' f'messaġġi oħrajn indikati fir-relazzjoni tal-istess espert.

In oltre għalkemm fuq l-istess mobile, l-espert sab screenshot ta' Privnote bil-kliem "sibt northern lights bil 14.75 very nice smoke :) u min tac cheap bis 6"17, mill-istess relazzjoni ma jistax jingħad jekk dan il-messaġġ ġiex mibgħut jew riċevut mill-imputat, apparti illi dan il- messaġġ lanqas ma jidher datat.

Fid-dawl tas-suespost, il-Qorti tqis illi ma jirriżultax sodisfacentement ippruvat illi l-imputat traffika l-pjanta tal-cannabis jew parti minnha ai termini tal-ewwel imputazzjoni, kif lanqas ma tirriżulta ppruvata dik il-parti tat-tieni imputazzjoni li tirreferi għas-sena ta' qabel is-6 ta' Settembru 2014.

Kunsiderazzjonijiet dwar il-Piena

Għal fini ta' piena, il-Qorti kkunsidrat il-fedina penali tal-imputat, kif aġġornata sa Settembru 2014, mil-liema jirriżulta illi l-imputat kien instab ħati ta' serq aggravat, f'każ li kien jirrisali għas-sena 2006, u dwar liema huwa kien ingħata liberazzjoni kundizzjonata għall-perjodu ta' tliet xhur u tar-reat kontravvenzjonali ai termini tal-Artikolu 340(c) tal-Kap.

Jidher madankollu kemm mix-xhieda tal-istess imputat, kif ukoll mid-dokument rilaxxjat mill-Aġenzija Sedqa datat 13 ta' Frar 2018 u esebit bħala Dokument JG, illi huwa ma baqax jagħmel użu mill-cannabis.

Skont l-istess dokument, minn erba' kampjuni tal-urina li huwa ssottometta lill- istess Aġenzija fix-xahar ta' qabel, tlieta rriżultaw fin-negattiv għal sustanzi illeċiti.

Ir-riżultat dwar l-aħħar kampjun kien għadu mhux disponibbli.

Ukoll skont l-istess dokument, l-imputat sab impjieg u kien ukoll dispost li jkompli jirċievi s- servizzi tal-Aġenzija sabiex ikompli fit-triq li qabad il-bogħod mid-droga.

Qieset ukoll illi kif anke xehed l-Ispettur Herman Mifsud Taliana, l-imputat ikkopera ferm mal-pulizija waqt l-investigazzjoni tagħhha.

Ikkunsidrat ukoll mill-banda l-oħra l-ammont ta' cannabis misjub fil-pussess tal- imputat, liema ammont ċertament ma kienx wieħed insinjifikanti.

186 tal-proċess.

187 tal-proċess.

188 tal-proċess.

Konklużjoni

Għal dawn il-motivi, il-Qorti wara li rat l-Artikoli 8(d), 22(1)(a) u 22(2)(b)(ii) tal- Kapitolu 101 tal-Liġijiet ta' Malta u r-Regolament 9 tal-Leġislazzjoni Sussidjarja 101.02, qed issib lill-imputat mhux ħati tal-imputazzjonijiet kif dedotti fil-konfront tiegħu, b'dan illi qed issibu ħati tar-reat ta' pussess 'sempliċi' tal-pjanta tal- cannabis kollha jew biċċa minnha, reat kompriż fir-reat ikkontemplat fit-tieni imputazzjoni u f'dan ir-rigward qegħda tikkundannah għall-piena ta' sitt (6) xhur priġunerija li, bl-applikazzjoni tal-Artikolu 28A tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta, qegħda tiġi sospiża għall-perjodu ta' sentejn mil-lum, kif ukoll għall-piena ta' multa ta' ħames mija u ħamsin ewro (€550), li bl-applikazzjoni tal-Artikolu 14(2) tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta, tista' titħallas mill-ħati b'rati mensili u konsekuttivi ta' ħamsin ewro (€50), bl-ewwel pagament isir fi żmien xahar mil- lum, b'dan illi jekk il-ħati jonqos milli jħallas pagament wieħed, il-bilanċ jiġi dovut minnufih u jiġi konvertit fi priġunerija skont il-liġi.

Ai termini tal-Artikolu 533 tal-Kap.

9 tal-Liġijiet ta' Malta, u in vista tal-fatt illi r- relazzjonijiet tal-esperti jirreferu għal droga misjuba fil-pussess tal-imputat u droga u oġġetti relatati misjuba fil-pussess ta' terza persuna, il-Qorti ser tikkundanna lill- ħati biss sabiex iħallas frazzjoni ta' wieħed minn ħamsa (1/5) tal-ispejjeż konnessi man-nomina tax-Xjenzat Godwin Mcveigh, liema spejjeż ma jirriżultawx mill-atti u għalhekk għandhom jiġu determinati mir-Reġistratur tal-Qorti, l-istess frazzjoni tal-ispejjeż konnessi man-nomina ta' PC 650 Justin Cox, liema spejjeż ukoll ma jirriżultawx mill-atti u għalhekk għandhom jiġu determinati mir-Reġistratur tal- Qorti, nofs l-ispejjeż konnessi mal-ħatra ta' FYFE Jeffrey Alusta ammontanti għas-somma ta' mitejn u tmintax-il ewro u wieħed u erbgħin ċenteżmu (€218.41), nofs l-ispejjeż tal-espert Kurt Bowey, ammontanti għas-somma ta' ħames mija, tlieta u disgħin ewro u erbgħa u sittin ċenteżmu (€593.64), frazzjoni ta' wieħed minn ħamsa (1/5) tal-ispejjeż konnessi mar-relazzjoni ta' PS 3021 Kevin March, ammontanti għas-somma ta' tlieta u tletin ewro u erbgħa u sebgħin ċenteżmu (€33.74) u nofs l-ispejjeż relatati mar-relazzjoni tal-espert Joseph Spiteri Cornish, ammontanti għas-somma ta' disa' mija u dsatax-il ewro, tlieta u ħamin ċenteżmu (€919.53).

Tali spejjeż għandhom jitħallsu mill-ħati fi żmien tmintax-il xahar mil- lum.

18 Il-Qorti tirrileva illi ma jirriżultax mill-atti lil min kien jappartjeni l-mobile phone HTC.

In oltre qegħdin jiġu mnaqqsa wkoll l-ispejjeż peritali konnessi ma' "DVD production including data exports and preparation and Light Scribing" ammontanti għas-somma ta' €159.30 u l-ispejjeż relatati ma' "Lightscribe DVD", ammontanti għas- somma ta' €6.37, stante illi kif ingħad id-DVDs baqgħu ma ġewx esebiti f'dawn il-proċeduri.

Il-Qorti wissiet lill-hati fi kliem car u semplici, bil-konsegwenzi skont il-ligi, kemm il-darba huwa jikkommetti reat iehor punibbli bi prigunerija matul il- perjodu operattiv tas-sentenza sospiza.

Il-Qorti m'hijiex qegħda f'dan l-istadju tordna d-distruzzjoni tas-sustanza esebita fl-atti tal-proċess verbal redatt mill-Maġistrat Dr Francesco Ransley Brownrigg dwar l- inkjesta li saret in konnessjoni ma' dan il-każ u dan fid-dawl tal-fatt illi din tista' tkun meħtieġa fi proċeduri separati kontra terzi persuni.

Il-Qorti qegħda għalhekk tirriżerva li tipprovdi dwar id-distruzzjoni tal-istess sustanza fuq talba tar- Reġistratur tal-Qorti u dan wara li jiġi aċċertat illi l-istess esebit m'għadux iktar meħtieg in konnessjoni ma' proċeduri oħrajn fil-konfront ta' terzi.

Natasha Reitano Al Rashid Patiniott Ciscaldi