QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

IMĦALLEF ROBERT G. MANGION ILLUM IL-31 TA' OTTUBRU 2019

(karta ta' l-identita' Tedeska numru LH9HRKR30F)

segwenti:

Rat ir-rikors guramentat ta' Luke Vassallo Fabri detentur tal-karta ta' l-identita` numru

760480M ghan-nom u in rapprezentanza tas-socjeta` No Deposit Cars Malta

Limited prezentat fil-11 ta' Jannar, 2019 li permezz tieghu ippremettiet u talbet is-

DIKJARAZZJONI TAL-FATTI

Illi b'kuntratt datat 13 ta' Settembru 2018 (hawn anness u mmarkati bhala Dok A) il-

konvenut xtrat permezz ta' kuntratt ta' hire and purchase ("il-Kuntratt") il-vettura

il-quddiem bhala "il-Vettura");

Illi skond l-istess Kuntratt il-konvenut kien ftiehem illi jhallas it-total ta' Sebgha u

Hamsin Elf u Sitt Mitt Ewro (€57,600.00) b'pagamenti mensili ta' Tmien Mitt Ewro

(€800.00) fix-xahar u dan fuq medda ta' hames (5) snin u hdax (11) il-xahar (vide

Klawsola 2.4 tal-Kuntratt kif ukoll il-Payment Schedule annessa bhala Dok B).

inoltre il-konvenut iffirma tnejn u sebghin (72) kambjala ta' Tmien Mitt Ewro

(€800.00) (hawn annessi u mmarkati bhala Dok C);

Illi l-konvenut ghamel tlett (3) pagamenti ta' Tmien Mitt Ewro (€800.00) sa Novembru

2018 u rritorna l-vettura minghajr ebda raguni valida u ghaldaqstant iddekada mill-

beneficcju tat-terminu tal-hlas tal-prezz;

Ghalhekk sal-llum il-bilanc dovut, hu dak ta' Ħamsa u Ħamsin Elf u Mitejn Ewro

Ghaldaqstant titlob bir-rispett li din l-Onorabbli Qorti:

Tiddikjara li l-konvenut kisret l-kuntratt ta' hire and purchase datat 13 ta' Settembru

2018 bejn il-partijiet (Dok A);

Tiddikjara li a tenur tal-Klawsola 7.1 tal-kuntratt ta' hire and bejn il-partijiet (Dok A)

il-konvenut iddekada mill-beneficcju tat-terminu tal-bilanc tal-prezz dovut fuq il-bejgh

Tiddikjara li l-konvenut hija debitrici tas-socjeta` rikorrenti fl-ammont ta' Ħamsa u

Ħamsin Elf u Mitejn Ewro (€55,200) rappresentanti bilanc dovut skont il-Ftehim Hire

and Purchase tat-13 ta' Settembru 2018 (Dok A);

Tikkundanna lill-konvenut biex ihallas lis-socjeta` rikorrenti l-ammont ta' Ħamsa u

Ħamsin Elf u Mitejn Ewro (€55,200);

Tiddikjara illi s-socjeta' rikorrenti hija l-propjetarja esklussiva tal-vettura BMW 440I

Bl-ispejjez u bl-imghax legali sad-data tal-pagament finali kontra l-konvenut illi hu min

issa ngunta in subizzjoni.

Rat illi wara diversi tentativi bla success sabiex jigi notifikat il-konvenut, il-konvenut

gie notifikat bil-procedura ta' affissjoni u pubblikazzjoni.

Rat l-affidavit ta' Christian Pace Balzan, direttur tas-socjeta' attrici, u ta' Mark Farrugia Sladden,

haddiem tas-socjeta' attrici, fejn taw spjegazzjoni dwar il-fatti li waslu ghall-intavolar

Rat in-nota ta' osservazzjonijiet tas-socjeta' attrici prezentata fil-21 ta' Awissu 2019.

Rat li l-kawza thalliet ghallum ghas-sentenza.

Rat l-atti.

Ikkonsidrat;

Mill-provi mressqa jirrizulta sodisfacentement illi:-

Illi fit-13 ta' Settembru 2018 il-konvenut dahal fi ftehim mas-socjeta' attrici

sabiex jixtri vettura numru BCM 319;

Illi skond il-ftehim ta' bejn il-partijiet il-prezz pattwit ghall-vettura de quo kien

ta' €57,600 u l-konvenut kellu jhallas il-prezz pattwit b'rati mensili ta' €800 -il wahda;

Illi apparti l-kuntratt ta' hire purchase il-konvenut iffirma wkoll 72 kambjala;

Illi wara l-iffirmar tal-kuntratt ta' hire purchase il-konvenut effettwa biss tlett

attrici; fir-rikors guramentat Luke Vassallo Fabri iddikjara li kien il-konvenut li irritorna l-

vettura lis-socjeta' attrici filwaqt li fl-affidavit tieghu Mark Farrugia Sladden xhed illi "… ma

kellna ebda ghazla hlief li skond din il-klawsola nigbru l-vettura".

Skond klawsola numru 7 f'kaz li l-konvenut ikun moruz fil-hlas tal-pagamenti

Konsiderazzjonijiet.

Appena huwa necessarju jigi sottolineat illi l-kontumacja ma hiex ammissjoni izda

ghandha titqies mill-Qorti bhala kontestazzjoni u ghalhekk anke f'kawza fejn il-

konvenut hu kontumaci tapplika ir-regola illi min jallega jrid jipprova - qui allegat

Artikolu 562 tal-Kap.

12 jipprovdi illi "Bla ħsara ta' kull dispożizzjoni oħra tal-

liġi, l-obbligu tal-prova ta' fatt imiss dejjem lil min jallega."

Kif gie ritenut mill-Qorti Kostituzzjonali fis-sentenza "Rea Ceramics Limited vs

Kunsill Malti ghall-Isport et. " moghtija fit-18 ta' Lulju 2014, "....kif jghid l-Artikolu

158[10] tal-Kap.

12 il-konvenut kontumaci jiddefendi ruhu kontra t-talba tal-attur, u

dan fuq il-principju li l-kontumacja mhijiex ammissjoni jew semplici walk-over izda

hija kontestazzjoni u allura xorta wahda l-attur jibqalu l-oneru li jressaq provi

sodisfacenti in sostenn tat-talba tieghu."

L-artikolu 559 ukoll jipprovdi li l-Qorti ghandha fil-kazijiet kollha tordna li ssirilha l-

ahjar prova li l-parti tista' ggib.

Kif irriteniet il-Qorti tal-Appell (sede inferjuri) fis-

sentenza fl-ismijiet Joseph Depasquale vs Joseph Coleiro Seychell, moghtija fis-27 ta' Gunju, 1953

"ma hux dubitat li r-regola generali hi l-"onus probandi" hu fuq min jafferma fatt u

Gie ppruvat sodisfacentement illi l-konvenut huwa debitur tas-socjeta' attrici fis-somma

ta' €55.200 rapprezentanti bilanc ta' prezz ta' vettura li l-konvenut xtara minghand is-

socjeta' attrici.

Skond il-ftehim ta' bejn il-partijiet una volta l-konvenut huwa moruz fil-hlasijiet

mensili, is-socjeta' attrici ghandha dritt titlob il-hlas tal-bilanc kollu kif ukoll li tiehu

pussess tal-vettura sabiex tinbiegh u r-rikavat jitnaqqas mill-bilanc dovut.

Jirrizulta wkoll li l-vettura gia' tinsab fil-pussess tas-socjeta' attrici.

Jehtieg ghalhekk illi l-vettura tinbiegh taht l-awtorita' tal-Qorti.

kawza billi:

Ghal dawn il-motivi, fil-kontumacja tal-konvenut, il-Qorti qed taqta' u tiddeciedi din il-

Tilqa' l-ewwel talba u tiddikjara li l-konvenut kiser l-kuntratt ta' hire and

purchase datat 13 ta' Settembru 2018 bejn il-partijiet;

Tilqa' t-tieni talba, tiddikjara li a tenur tal-Klawsola 7.1 tal-kuntratt ta' hire and

bejn il-partijiet il-konvenut iddekada mill-beneficcju tat-terminu tal-bilanc tal-prezz

dovut fuq il-bejgh tal-Vettura BMW 440I bic-Chassis number WBA2E21195H612152

Tilqa' t-tielet talba, tiddikjara li l-konvenut huwa debitur tas-socjeta` rikorrenti

fl-ammont ta' Ħamsa u Ħamsin Elf u Mitejn Ewro (€55,200) rappresentanti bilanc

dovut skont il-Ftehim Hire and Purchase tat-13 ta' Settembru 2018;

Tilqa' r-raba' talba u tikkundanna lill-konvenut ihallas lis-socjeta` rikorrenti l-

ammont ta' Ħamsa u Ħamsin Elf u Mitejn Ewro (€55,200);

Tilqa' l-hames talba u tiddikjara illi s-socjeta' rikorrenti hija l-propjetarja

esklussiva tal-vettura BMW 440I bic-Chassis number WBA2E21195H612152 targata

BCM319 b'dan illi s-socjeta' attrici ghandha qabel xejn tipprocedi ghall-bejgh tal-

vettura de quo taht l-awtorita' tal-Qorti b'dan illi mill-ammont ta' €55,200 dovut lis-

socjeta' attrici ghandu qabel xejn jitnaqqas il-quantum tar-rikavat tal-bejgh tal-vettura

Bl-imghax legali u bl-ispejjez kif mitlub.


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

IMĦALLEF ROBERT G. MANGION ILLUM IL-31 TA' OTTUBRU 2019

Ġur.

Korporazzjoni Enemalta u b'nota tal-14 ta' Ottubru 2014 Enemalta plc assumiet l-atti minflok il-Korporazzjoni Enemalta

Rat ir-rikors ġuramentat ta' Enemalta plc gia' Korporazzjoni

Enemalta ppreżentat fit-22 ta' Marzu, 2013 li jaqra kif ġej:

Illi fl-4 ta' Dicembru 2006 saret operazzjoni ta' pumpjar ta' "fuels" mill-

istallazzjoni Has-Saptan, li hija proprjeta` tal-Korporazzjoni rikorrenti,

ghall-vapur Sacro Cour, li huwa proprjeta` tas-socjeta` intimata, li kien

ormeggjat fil-Marine Terminal ta' Ras Hanzir, Kordin, ukoll proprjeta` tal-

Korporazzjoni rikorrenti;

Illi kif ser jigi ppruvat waqt it-trattazzjoni ta' din il-kawza u kif jirrizulta

mill-anness rapport immarkat bhala Dok.

A, waqt li kien ghaddej l-

ippumpjar tal-fuel, il-hose pipe tal-Korporazzjoni EneMalta, li minnu kien

ghaddej l-fuel, garrab danni estensivi minhabba dak li jissejjah "liquid

hammering" li kien ikkawzat unikament minhabba nuqqasijiet imputabbli

Illi barra minn hekk, in segwitu ghalhsara fil-hose pipe, kien hemm ukoll

perkolar ta' "fuel" fil-bahar, b'dan illi l-Korporazzjoni hadet passi

mmedjati, a spejjez taghha, sabiex dan jigi kontenut u saret operazzjoni

immedjata, ukoll a spejjez tal-Korporazzjoni rikorrenti (invoice relattiva

annessa u mmarkata bhala Dok B), sabiex il-fuel jingabar bl-inqas dannu

possibbli ghall-ambjent minn socjeta` kompetenti f'dan l-ezercizzju,

senjatament is-socjeta` Cassar Ship Repair Limited;

Illi ghalhekk il-Korporazzjoni soffriet danni li jammontaw ghal sbatax -il

elf sitt mija u hames euro u sbatax -il centezmu (€17,605.17c)

rapprezentanti inkwantu ghal elf tmien mija u sittax -il euro u wiehed u

disghin centezmu (€1,816.91) (ekwivalenti ghal seba' mija u tmenin Lira

Maltija – Lm780) danni lill-hose pipe proprjeta` tal-Korporazzjoni,

(€13,102.73) (ekwivalenti ghal hamest elef sitt mija u hamsa u ghoxrin –

Lm5,625) reprezentanti spejjez mhallsa lil Cassar Ship Repairs Limited,

sabiex jitnaddaf il-bahar miz-zejt u inkwantu ghal elfejn sitt mija hamsa u

tmenin Euro u tlieta u hamsin centezmu (€2685.53c) taxxa fuq il-valur

mizjud bhala konsegwenza ta' dan l-incident li sehh minhabba nuqqasijiet

imputabbli lis-socjeta` konvenuta;

Illi s-socjeta` intimata ghalkemm interpellata diversi drabi sabiex tersaq

ghall-likwidazzjoni u hlas tad-danni, ukoll permezz ta' diversi ittri

ufficjali, baqghet inadempjenti u rribatiet ir-responsabilita` ta' l-akkadut

Illi ghalhekk kellha ssir din il-kawza;

Illi in vista tas-suespost il-Korporazzjoni EneMalta titlob bir-rispett li din

l-Onorabbli Qorti joghgobha, prevja kull dikjarazzjoni ohra talvolta

Tiddeciedi u tiddikjara li s-socjeta` Cassar Fuel Limited hija responsabbli

ghall-incident li sehh fl-4 ta' Dicembru, 2006 u konsegwentement ghad-

danni kkawzati lill-Korporazzjoni EneMalta.

Tillikwida d-danni hekk kkawzati lill-Korporazzjoni EneMalta fis-somma

ta' sbatax -il elf sitt mija u hames euro u sbatax -il centezmu (€17,605.17c)

jew somma verjuri li din l-Onorabbli Qorti joghgobha okkorrendo bin-

nomina ta' periti nominandi;

Tikkundanna lis-socjeta` Cassar Fuel Limited thallas lill-Korporazzjoni

EneMalta s-somma hekk likwidata;

Bl-ispejjez kollha inkluz dawk ta' l-ittri ufficjali prezentati mill-

Korporazzjoni EneMalta u datati 20 ta' Lulju, 2007, 10 ta' Gunju, 2009 u

8 ta' April, 2011 u bl-imghax legali mid-data tal-hsara sal-effettiv

pagament kontra s-socjeta` intimata minn issa ingunta in subizzjoni.

Risposta tas-soċjetà Cassar Fuel Limited ppreżentata fid-9 t'April, 2013

fejn jingħad kif ġej:

Illi s-socjeta` esponenti tirrespingi bil-qawwa kollha kif del resto dejjem

ghamlet sa min dakinhar tal-allegat incident, it-talbiet attrici li huma

infondati fil-fatt u fid-dritt u kull dannu risultanti jkun unikament sapportat

tal-provi u kwindi certament ma hemmx ebda

responsabbilita`

ta' danni

li ghandhom

Illi jsegwi illi l-ammont ta' €17,605.17 jew somma anqas verjuri li jista

talvolta jirrizulta ma jista qatt jigi likwidat kontra s-socjeta` intimata izda

sapportat mill-istess Korporazzjoni.

Illi konsegwentement s-socjeta` intimata certament ma tistax tigi

Illi minghajr pregudizzju ghall-premess l-azzjoni hija in kwalsiasi kaz

Illi ulterjorment is-socjeta` intimata mhijiex il-legittimu kontradittur stante

illi l-vapur Sacro Cuor mhuwiex il-proprieta` tas-socjeta` intimata izda

Illi anke s-segwenza tar-rapporti konkluzi ex parte jikkontradixxu l-verita`

tal-fatt stante illi anke mill-laqghat li saru dejjem gie attribwit il-ksur tal-

hose pipe proprjeta` illi mhuwiex minnu illi, allegatament inghalqu xi

valves waqt l-operazzjoni tal-loading tal-fuel.

tant li jirrizulta ex admissis illi l-ksur tal-hose pipe sehh proprju 13.10 hrs

Dan jikkonferma t-tesi tas-socjeta` intimata li hija ma

setghetx ghalqet, jew kellha raguni taghlaq il-fuel valves meta l-loading of

fuel kien ghad fadallu u t-tankijiet kienu ghadhom mhux mimlija u ma

setghet qatt tikkawza pressjoni fuq l-hose.

Illi ghalkemm il-hose giet certifkata mis-surveyor Daniel Agius Risiott fit-2 ta'

Marzu, 2006, l-incident sehh fl-4 ta' Dicembru, 2006, diversi xhur wara;

wara li l-EneMalta uzat l-imsemmija hose proprjeta` taghha litteralment

ta' kuljum u b'kontinwita` sabiex tghabbi l-fuel kollu lill-vapur lokali ta'

tal-imsemmija hose li mhijiex proprjeta` tas-socjeta` intimata izda tal-

Korporazzjoni EneMalta u ghalhekk ghandha u kellha tkun hi responsabbli

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

Rat l-atti kollha tal-kawża;

Rat il-provi kollha li tressqu fil-kors tal-kawża;

Rat is-sentenza mogħtija minn din il-Qorti diversament presjeduta fl-1 ta'

Ġunju 2016 li permezz tagħha ġiet deċiża l-ħames eċċezzjoni tas-soċjetà

Rat in-nota ta' sottomissjonijiet tas-soċjetà attriċi ppreżentata fis-27 ta'

Frar 2019 kif ukoll in-nota ta' sottomissjonijiet tas-soċjetà konvenuta

ppreżentata fit-8 t'April 2019;

Semgħet it-trattazzjoni finali tal-abbli Avukati tal-partijiet;

Rat illi l-kawża tħalliet għal-lum għas-sentenza.

Ikkunsidrat;

Fl-4 ta' Diċembru 2006 kienet qiegħda ssir operazzjoni ta' pumpjar ta' fuel

mill-istazzjoni ta' Ħas-Saptan għal Marine Terminal f'Ras Paceville, San Ġiljan u

sussegwentament għal vapur Sacro Cour, proprjetà tas-soċjetà konvenuta.

Hemm qbil bejn il-partijiet li l-istazzjoni ta' Marsaxlokk huwa madwar

erba' (4) kilometri 'l bogħod mit-Terminal f'Ras Paceville, San Ġiljan, u li tnejn huma

proprjetà tas-soċjetà rikorrenti.

Il-fuel bejn it-Terminal u l-vapur kien qiegħed jiġi ppumpjat minn ġo

manka / hose pipe, proprjetà tal-Enemalta plc.

Diversi kienu t-tankijiet

abbord il-vapur li riedu jimtlew.

Jirriżulta li kull tank huwa mgħammar

b'valv separat li kien qiegħed jiġi kkontrollat mill-ekwipaġġ tas-soċjetà

konvenuta abbord l-istess vapur waqt l-imsemmija operazzjoni.

Ġara li

wara tletin (30) minuta ta' din l-operazzjoni l-hose pipe iċċarat.

Is-soċjetà

rikorrenti tispjega li dan seħħ minħabba liquid hammering u ċioe 'sudden

Minħabba dan it-tiċrit fil-pajp ġara li l-fuel li kien għaddej minnu spiċċa

jtir ma kullimkien inkluż fil-baħar.

Kien għalhekk li s-soċjetà rikorrenti

ħadet dawk il-passi neċessarji sabiex timminimizza l-ħsara fuq l-ambjent

u dan għamiltu billi ġie kontenut u miġbur il-fuel li pperkola ġol-baħar u

dan bl-assistenza tal-kumpanija Cassar Ship Repair Limited.

Is-soċjetà rikorrenti tispjega li dawn id-danni ġew ikkawżati minħabba

nuqqasijiet imputabbli lis-soċjetà konvenuta u kien għalhekk li s-soċjetà

Enemalta intavolat dawn il-proċeduri sabiex tiġbor id-danni li hija sofriet

fis-somma totali ta' sbatax-il elf, sitt mija u ħames Ewro u sbatax-il

ċenteżmu (€17,605.17).

Ikkunsidrat

Illi fir-raba' eċċezzjoni tagħha s-soċjetà konvenuta ssolevat li l-azzjoni hija

waħda preskritta iżda waqt is-seduta miżmuma fl-14 t'Ottubru 2013 din l-

eċċezzjoni ġiet irtirata mill-istess soċjetà u għaldaqstant m'hemmx aktar

ħtieġa li din il-Qorti tieħu konjizzjoni ulterjuri tagħha.

Ikkunsidrat

1 Definizzjoni mogħtija mill-esperti ex-parte tas-soċjetà rikorrenti - paġna 7 tal-proċess.

M'huwiex kontestat bejn il-partijiet li hemm proċedura ta' kif għandu jsir

il-mili tat-tankijiet.

Għandu jingħad qabel xejn li t-tankijiet abbord il-

barges huma maqsumin f'numru ta' fillieri separati, b'dan li kull filliera

jkollha żewġ tankijiet, wieħed fuq ix-xellug u l-ieħor fuq il-lemin, sabiex

waqt li jkun qiegħed jimtela l-vapur ma jkunx hemm piż eċċessiv fuq naħa

iżda jinqasam proporzjonalment fuq iż-żewġ naħat.

tinbeda filliera oħra.2 L-Inġinier Philip Ozen jispjega li 'Meta tank ikun

wasal biex jimtela, l-ewwel jinfetah it-tank li jkun ser jimtela warajh,

B'hekk ikun assigurat li l-passagg tal-

fuel qatt ma jkun interrott.

Dan ix-xoghol isir fuq il-barge u jsir mill-crew

taghha li jkun fuq il-vapur u allura jkun jaf eżatt x'qieghed jiġri fit-tankijiet

Dak li ma jaqblux fuqu l-partijiet huwa x'kien li kkawża t-tiċrita fil-manka.

Filwaqt li s-soċjetà rikorrenti tispjega li kien l-ekwipaġġ li naqas milli

jiftaħ il-valv tat-tank li kien imiss qabel għalqa l-valv ta' dak it-tank li

kienu qed jimlew, is-soċjetà konvenuta tgħid li kienu l-impjegati tas-

soċjetà rikorrenti li għalqu l-valv min-naħa tagħhom.

• X'ikkawża t-tiċrita fil-manka?

Żewġ impjegati tas-soċjetà rikorrenti, Charles Cassar Torregiani u George Kew,

li kienu fuq il-post meta seħħ l-inċident taw rendikont dettaljat ta' x'raw u

ta' x'semgħu qabel iċċartet il-manka.

Charles Cassar Torregiani fl-affidavit tiegħu qal li 'waqt l-operazzjoni ahna

nnutajna u assumejna, mill-hoss tal-fuel, li t-tankijiet li kienu qeghdin

jimtlew kienu kważi mimlija u ġbidna l-attenzjoni lin-nies ta' Amaira,

2 Proċedura spjegata minn Charles Cassar Torregiani fl-affidavit tiegħu f'paġna 61 tal-proċess.

3 Paġna 55 tal-proċess.

inkluż lil Stephen Amaira, sabiex dan jahseb sabiex jibdew jaqilbu ghat-

tankijiet fil-filliera li jmiss. [...]

F'hin minnhom il-hoss tal-fuel waqaf.

Minn hawn ahna nkunu nistghu nikkonkludu li l-filliera ta' tankijiet li

kienet qeghda timtela kienet ġiet maghluqa.

Malli waqaf niezel il-fuel gara

li hosepipe tal-Enemalta letteralment iccartet min-nofs u beda hiereg il-

fuel minnha ghal bahar u ghal fuq il-moll.'4

Dan reġa' ikkonfermah fix-xhieda viva voce tiegħu tas-6 ta' Mejju 2015:

Wara xi nofs siegha, x'hin beda' jintela' t-tank, bdiet tinstema'

l-hoss tal-pressjoni tiela.

Gbidna l-attenzjoni kemm-il darba lill-ekwipagg

tal-barge, wegbuna li all right, all right, qed jiehdu hsieb.

l-hoss, ergajna gbidna l-attenzjoni u qalilna li t-tank wasal biex jintela'.

Ghalqu l-valve, l-hoss waqaf, il-hose stirat bil-pressjoni, ghidnilhom biex

jifthu malajr, pumm u sparat il-hose5

Dr. Jimmy Pearce: Sewwa nghid jiena, li l-valve inghalqet?

Xhud: Bilfors inghalaq il-valve ghax kieku l-hose ma marritx.

Imhallef: Inti pero' tlajt fuq il-vapur halli tara jekk filfatt inghalqitx?

Xhud: Il-valve rajnih jinghalaq ahna.

Huma kienu qed jaghmlu t-tank,

qed jimlew il-vapur.6

Min-naħa tiegħu, George Kew, li qatt ma ġie soġġett għal kontro-

eżami, spjega fl-affidavit tiegħu li 'meta konna qegħdin naghtuhom il-fuel,

ahna ndunajna mill-hoss tal-fuel li t-tankijiet li kienu qeghdin jimtlew

kienu kważi mimlija u ġbidna l-attenzjoni lin-nies ta' Cassar, sabiex dan

jahseb jaqilbu ghall-filliera li jmiss. [...] f'hin minnhom il-hoss tal-fuel

waqaf u malli gara hekk il-manka ccartet u bdiet xxerred il-fuel'7, 'huwa

4 Paġna 62 tal-proċess.

5 Paġna 138 tal-proċess.

6 Enfasi miżjud.

Paġna 145 tal-proċess.

7 Paġna 65 tal-proċess.

car hafna li qabel ma ghalqu l-filliera li jmiss u ghalhekk ingemghet

pressjoni kbira fuq il-hose pipe li ċċarat'8.

Minn ottika teknika, is-soċjetà rikorrenti resqet diversi Inġiniera sabiex

jispjegaw x'ġara.

L-Inġinier Philip Ozen, impjegat mas-soċjetà rikorrenti

'il fuq minn 25 sena, spjega:-

'Kjarament li gara f'dan il-kaz huwa li meta kien wasal biex jimtela t-tieni

tank u kien ghad fadal ammont ta' fuel x'jimtela, minflok ma saret il-

procedura fis-sekwenza li suppost ghandha ssir, cioe jinfetah it-tank li

jmiss imbaghad jinghalaq dak li jkun imtela, it-tank li kien wasal biex

jimtela nghalaq, sabiex ma jfurx, qabel ma nfetah it-tank li kien

behsiebhom jimlew warajh minhabba li jidher li kien hemm xi hsara fil-

B'hekk

il-passagg ghall-fuel bil-

konsegwenza li f'qasir żmien il-pressjoni fil-linji telghet b'rata mghaggla

hafna u faqghet il-hose pipe u l-fjuwil beda jtir f'kull direzzjoni.

hekk l-operaturi ta' l-Enemalta ghalqu minnufih il-valve li hemm fil-linja

fuq il-moll u b'hekk evitaw aktar tixrid ta' fuel.'9

L-Inġinier Ozen ma kienx waħdu ta din il-fehma.

L-Inġinier Paul

Cassar Torregiani xhed "Li kien gara kien, dan kienu qed jaghtu id-diesel lill-vapur,

mill-art lill-vapur, u l-vapur hemmhekk jikkontrolla kemm jidhlu fit-

tankijiet billi jiftah il-valve jew jaghlaq il-valvi.

Dak jikkontrolla l-flow

rate ta' kemm timlih, timla l-vapur malajr jew bil-mod.

Issa jekk,

hemmhekk il-kontrol huwa totali fuq il-vapur.

Ghax inti ghandek

il-pompa l-art qed taghti, qed tghaddi minn pipeline u minn valvi wkoll li

tikkontrolla, izda l-kontroll finali ta' kemm jidhol fuq il-vapur huwa mill-

vapur, huwa l-valvi tal-vapur.

Ara li kieku kien bil-kontra, tikkontrollah

mill-art, imma la inti qed timla' mill-art ghall-vapur, il-kontroll tal-valvi

li bih tikkontrolla kemm jitla' prodott abbord, huwa totalment

responsabbilta' tal-vapur.'10

8 Paġna 66 tal-proċess.

9 Paġna 55 tal-proċess.

10 Enfasi miżjud.

Paġna 165 tal-proċess.

Mill-banda l-oħra s-soċjetà konvenuta, apparti li tgħid li l-'manka kienet

misjura' u din il-Qorti ser tiġi għaliha aktar 'l quddiem, hija tiddefendi l-

pożizzjoni tagħha billi tagħti x'tifhem li kienu l-impjegati tas-soċjetà

rikorrenti li kkawżaw t-tiċrita fil-manka meta għalqu l-valv min-naħa

tagħhom.

Din il-Qorti tosserva li għalkemm is-soċjetà konvenuta nnegat mill-ewwel

fir-risposta ġuramentata tagħha li l-ekwipaġġ tagħha ma kienx għalaq il-

valv minn fuq il-vapur, imkien ma' semmiet fir-risposta tagħha li kienu l-

impjegati tal-Enemalta li għalqu l-valv, din id-difiża bdiet tintuża waqt xi

kontro-eżamijiet li kien qiegħed jagħmel il-legali tas-soċjetà konvenuta.

L-operazzjoni mertu tal-kawża kienet qiegħda tiġi regolata mill-ekwipaġġ

fis-sens illi kien l-ekwipaġġ li kellhom jagħtu indikazzjoni lill-impjegati

tal-Enemalta li ser iwaqqfu l-konsenja u allura jagħtu l-istand-by xi ħin

qabel ikun ser iwaqqfu l-konsenja (dik li hija magħrufa bħala barge stop).

Meta tingħata din l-indikazzjoni l-ħaddiema tal-Enemalta jippreparaw

sabiex iwaqqfu l-fluss tal-fuel billi jibdew jagħlqu l-valvi bil-mod min-

naħa tagħhom u jinfurmaw lill-kollegi tagħhom ġewwa Ħas Saptan li

qegħdin fuq stand-by.

Ġara li l-ekwipaġġ ma kienx ta din l-ordni ta' stand-by u għalhekk l-

impjegati tal-Enemalta ma kinux f'pożizzjoni li jagħlqu l-fluss ġaladarba

ma kinux ordnati jagħmlu hekk mill-ekwipaġġ.11 In oltre, din il-Qorti hija

kemxejn perplessa kif id-difiża tas-soċjetà konvenuta fl-argumenti finali

tagħha kompliet tinsisti li l-valv kien ġie magħluq mis-soċjetà rikorrenti

meta Stephen Amaira stess, iben wieħed mid-Diretturi tal-kumpanija

konvenuta kif ukoll ħaddiem fl-istess kumpanija fl-affidavit tiegħu qal li

11 Ing Philip Ozen fl-affidavit tiegħu f'paġna 55 – 56 tal-proċess josserva li: 'l-manka infaqat bhala riżultat ta' pressjoni ghola u dan setgha jiġi kkawżat biss minn gheluq tal-valves fuq il-vapur u mhux min-naha tal-Korporazzjoni li qatt ma nghatat xi sinjal li kellha twaqqaf l-operazzjoni'.

'Kienu tal-Enemalta li waqqfu l-pressa tal-fuel billi ghalqu l-valve tal-moll

kif intebhu li l-fuel spara fuq il-barge u fuq il-moll u fil-bahar'12.

Ix-xheda ta' Stephen Amaira tikkorrobora x-xhieda tas-soċjeta' attriċi illi l-

valv fuq il-moll kien għadu miftuħ meta l-manka ġarbet il-ħsarat.

In oltre, bħal ma' diġà ġie spjegat aktar 'l fuq, il-barge għandha l-valves li

L-Inġinier imqabbad f'isem

is-soċjetà

konvenuta, Daniel Agius Risiott fir-rapport tiegħu ikkonferma li 'the tanker

Lanqas huwa loġiku li l-manka ċċartet għax ingħalaq il-valv minn fuq il-

Il-pressa dejjem ser tinbena mill-għeluq tal-valv lura u mhux 'il

quddiem, fis-sens illi jekk għall-argument il-valv ingħalaq minn fuq il-

moll u l-valv tal-barge kien għadu miftuħ, il-pressa mhux ser tinbena bejn

il-moll u l-barge għaliex il-fuel li kien hemm fil-manka kien ser jiġi mixħut

fit-tank u b'hekk l-ebda ħsara fuq il-manka ma setgħa jsir.

Min-naħa l-

oħra, dejjem bl-istess argument li l-valv kien magħluq minn fuq il-moll, il-

pressa ser tinbena bejn Ras Ħanżir (u ċioe mill-moll) u Ħas-Saptan (minn

fejn toħroġ il-provvista tal-fuel) u l-ħsara ssir hemmek.

Dan ġie spjegat

mill-Inġiniera li xehdu quddiem il-Qorti li estratt tax-xhieda tagħhom ser

tiġi hawn riprodotta għall-finijiet ta' elaborazzjoni tal-aspett tekniku tal-

12 Enfasi miżjud.

Paġna 227 tal-proċess.

13 Paġna 249F tal-proċess.

L-Inġinier Philip Ozen fix-xhieda tiegħu tas-16 ta' Frar 2015 spjega:

Li irrid inkompli nispjega huwa li l-pressjoni ser tinbena qabel

il-valve li jkun inghalaq.

Wara il-valve ma jigri xejn.

Anzi il-pressjoni ser

taqa`.

Ghaliex issa mhux ser jibqa gej dak il-fuel li gej. [...]

Jekk jinghalaq

il-valve ta' l-art, il-pressjoni ser tinbena minn valve qablu, anzi mat-tarf

mieghu, u il-manka ser tigi relieved bil-pressjoni tal-flow li kienet

ghaddejja.

Qorti : Jekk inghalaq minn naha tal-barge.

Jigifieri il-pressjoni li ser tinbena fuq il-

manka ser tinbena, l-ewwel tibda minn dan it-tarf imbaghad il-pressjoni

tiġi transmitted lura.

Ghaliex inti taghmel bhal mewggha.

Hekk tibda sejra

timxi l'hemm u l'hawn.

Imma l-ewwel li ser tibbildja hija fejn inghalaq il-

Dr Micallef Formosa : U f'dan il-kaz minn fejn spara il-hose pipe jekk joghgbok?

Xhud : Il-hose pipe spara mit-tarf fejn kien mqabbad mal-barge.

Dan ġie riaffermat mill-Inġinier Paul Cassar Torregiani fix-xhieda tiegħu tas-6 ta'

Dr. Jimmy Pearce: Allura engineer, f'dan il-kaz ta' responsabbilta' tal-

vapur, jekk jigri xi haga fuq il-vapur, ic-cirkostanza rappurtata firrapport

taghkom hija normali dik li tissejjah 'liquid hammering'?

Il-liquid hammering hu jekk intitaghlaq

il-flow, dan qisek qed taqbad lil xi hadd u taghlaqlu ghonqu.

Meta tifga l-flow, mela inti ghandek ċertu ammont

ta' prodott diehel, il-pompa ghaddejja, ghadha ghaddejja, u inti ghalaqtha.

Inti tohloq pressjoni b'sahhita hafna fuq il-pipe, fuq il-hose u l-

it-tarf li spara.

Mejju 2015:

14 Paġna 126D tal-proċess.

Il-pipe tal-lastiku li jkun flessibbli biex inti tghaqqad l-art

Dr. Jimmy Pearce: U dan il-flow jigifieri, minn fejn ikun inghalaq?

Xhud: Heq, minn xi valve minn fuq il-vapur illi qed tikkontrolla.

Jekk inti

ghalaqtu mill-art, inti ghalaqtu qabel il-hose, mela l-hose ma tistax

taghmillu over-pressure fih ghax inti qieghed tifgaw qabel ma jidhol fil-

Jekk inti taghlqu wara l-hose, mela ghandek il-pompa ghadha taghti

Charles Cassar Torregiani, wieħed mill-operaturi li kien preżenti fuq il-moll meta

seħħ l-inċident xhed fl-affidavit tiegħu 'li kieku konna waqqafna l-fuel

min-naha taghna ma kien jiġri ebda hsara lill-hose pipe billi kull ma kien

jiġri kien li tonqos il-pressa fuq il-manka u din żgur li ma ticcarratx u dan

kif jiġri kull darba li nwaqqfu nipprovdu l-fuel meta taghlaq operazzjoni.

Minn kif ġraw l-affarijiet huwa car hafna li qabel ma ghalqu l-filliera li

kienet qeghda timtela ma kienux fethu l-filliera li jmiss b'dan li kif

ghidt ingemghet pressjoni kbira fuq il-hose pipe li ma felahx ghal din il-

pressjoni u ċċarat b'sahha kbira.'16 Waqt ix-xhieda tiegħu tas-6 ta' Mejju

2015 reġa' kkonferma dak li qal fl-affidavit u ċioe:

Xhud: Kieku ghalaqna l-valve ahna, l-hose titbattal ghax il-vapur jigbidha

by … u titla' l-pressjoni fin-naha taghna, fil-pipeline, mhux hose did-darba.

Hija steel pipeline u jara l-pressjoni tiela'.

Dr. Jimmy Pearce: Dan gara, l-pressjoni fl-isteel pipeline?

Jigifieri, inti li kont hemmhekk u rajt u smajt,

x'tikkonkludi?

Xhud: Il-vapur ma lahaqx fetah it-tank li kien imissu jiftah.17

15 Paġna 165 tal-proċess.

16 Enfasi miżjud.

Paġna 62 tal-proċess.

Din ġiet ikkonfermata wkoll minn George Kew fl-affidavit tiegħu paġna 65 tal-proċess.

17 Enfasi miżjud.

Paġna 139 tal-proċess.

• Preżenza tal-ħaddiema tal-Enemalta fuq il-moll

Fl-affidavit tiegħu Stephen Amaira prodott mis-soċjeta' konvenuta xhed li

n-'nies tal-Enemalta ma kien hemm hadd la hdejn il-valve u l-anqas hdejn

il-valve li jkun fuq il-moll'18.

Permezz ta' dan ix-xhud is-soċjeta'

konvenuta qed issostni li l-ħaddiema tal-Enemalta ma kinux preżenti fuq

il-moll waqt l-operazzjoni u kien għalhekk li huma ma setgħux jaraw jekk

l-ekwipaġġ fetħux il-valv li kien imiss minn fuq il-vapur.

Mis-survey report tal-Inġinier Daniel Agius Risiott, espert ex parte tas-soċjetà

Dan ġie ikkonfermat ukoll minn Charles Cassar Torregiani fix-xhieda tiegħu fejn

li huwa kien preżenti fuq

il-moll u

kommunikazzjoni verbali bejnu u bejn in-nies fuq il-barge, liema barge

tkun tmiss mal-moll u hija baxxa, ix-xhud juża l-kliem 'eye level'20 Tant

kien fuq il-moll u mhux fil-kamra kif qiegħda tallega s-soċjetà konvenuta

li fuq mistoqsija tal-legali tal-imsemmija soċjetà jekk huwa daħalx biex

iċempel, ix-xhud qal li kien hemm kollega tiegħu viċin il-kamra li ġera

huwa biex iċempel Ir-Rabat (Malta).21

• Il-kundizzjoni tal-manka

Mir-risposta ġuramentata tagħha s-soċjetà konvenuta tagħti x'tifhem li l-

użu ta' kuljum tal-manka iġġib magħha kedd bl-użu (wear and tear).

nota ta' sottomissjonijiet tagħha tgħid li l-manka 'kienet misjura' u li

18 Paġna 227 tal-proċess.

19 Enfasi miżjud.

Paġna 249E tal-proċess.

20 Paġna 140 tal-proċess.

21 Paġna 143 tal-proċess: Dr. Matthew Valletta: Issa meta nqala' l-incident, inti dhalt, x'ghamilt?

Xhud: Mhux jien grejt.

Kien hemm iehor fil-vicin li gera biex icempel.

'kellha kważi 20 sena'.

Huwa ben saput li min jallega jrid jipprova u

għalhekk kien jeħtieġ li s-soċjetà konvenuta ġġib prova konkreta li l-

manka kienet misjura bl-użu u li kienet ilha tintuża għal 20 sena.

Kuntrarjament għal dak li qiegħda tgħid is-soċjetà konvenuta, mill-provi

prodotti jirriżulta li l-Inġinier Daniel Agius Risiott, fis-16 ta' Jannar 2006 ħareġ

ċertifikat, li huwa validu għal sena, li juri li l-manka ġiet minnu eżaminata

u jgħid li l-kundizzjoni tagħha hija waħda sodisfaċenti.

Ma' dan jgħid ukoll

Waqt ix-xhieda tiegħu tal-10 ta' Marzu 2014 l-Inġinier Grima spjega li

huwa jiċċekkja jekk hemm 'physical damages' u jekk għalkemm ikun

għadda mill-pressure test imma viżwalment jidher li jista 'jisparaw aktar

Il-Qorti tosserva li meta kien imqabbad mis-soċjetà konvenuta sabiex iħejji

rapport tal-inċident l-Inġinier Agius Risiott iddikjara li 'its condition was rather

Huwa għalhekk biss f'dan l-istadju li ħarġet din il-

kontradizzjoni bejn dak li kien qal ix-xhud ħdax-il xahar qabel.

Kuntrarju għal dak li qiegħda tisħaq issa s-soċjetà konvenuta, tirriżulta

dikjarazzjoni ffirmata mill-kaptan tal-vapur stess u ċioe x-Ship-shore

Safety Check List li minnha jirriżulta li kien qabel li 'cargo and bunker

Ix-xhieda konfliġġenti mressqa mis-soċjeta'

konvenuta f'dan ir-rigward jirrendi l-allegazzjoni tal-'wear and tear' bħala

mhux sodisfaċentment ippruvat.

Għall-kuntrarju,iċ-ċertifikazzjoni li kien

għamel l-istess Inġnier Daniel Agius Risiott fuq il-hose pipe ftit xhur qabel turi li

fuq bażi ta' probabilita' l-manka kienet f'kondizzjoni tajba fil-ħin tal-

22 Paġna 11 tal-proċess.

23 Paġna 11 tal-proċess.

24 Paġna 89 tal-proċess.

25 Paġna 15 tal-proċess.

inċident.

Fi kwalunkwe każ is-socjeta' konvenuta naqset milli ġġib provi

sabiex issostni l-allegazzjoni tagħha li l-manka kienet misjura biż-żmien u

l-użu.

L-argument l-ieħor tas-soċjetà konvenuta huwa li l-manka għandha kważi

M'huwiex ikkontestat mis-soċjetà rikorrenti li l-hose pipe ġie

manifuterat fl-1987, però huwa l-espert tekniku mqabbad mis-soċjetà

konvenuta stess li waqt il-kontro-eżami mil-legali tas-soċjetà konvenuta

tal-10 ta' Marzu 2014 li stqarr li għalkemm il-manifattura tal-pipe kienet

fl-1987 'mhux bilfors ikun ilu jintuża minn nineteen eighty seven (1987)

[...] jista' jkun li kien storjat x'imkien u erba (4) snin wara, hames (5) snin

wara jew dakinhar stess beda jintuza'26.

Anka hawn għalhekk lanqas ġie

speċifikament determinat kemm kien ilu in użu il-hose pipe in kwistjoni u

l-fatt waħdu li l-manka ġiet manifettura kważi 20 sena qabel seħħ l-

inċident ma jwassalx waħdu għall-konklużżjoni li l-inċident seħħ

minħabba difett fil-hose pipe in kwistjoni.

• Mezz ta' kommunikazzjoni

Il-Qorti tosserva li fin-nota ta' sottomissjonijiet finali tagħha, is-soċjetà

konvenuta tallega li 'ma hemm ebda kommunikazzjoni bejn l-impjant ta'

Has-Saptan u l-imtarfaXatt f'Ras Hanzir fejn il-vapuri jidhlu mal-moll sabiex

Mill-provi prodotti fosthom mix-xhieda ta' Anthony

Spiteri Cesare u r-ritratti minnu prodotti juru li a contrario ta' dak allegat mis-

soċjeta' konvenuta, jirriżulta li hemm kommunikazzjoni diretta permezz

Dan l-istess xhud jispjega li peress li huma jaħdmu taħt l-art,

għalxejn jippruvaw jikkommunikaw bir-radju għaliex huwa impossibbli li

dan jaqbad.

Is-soċjetà konvenuta b'mod ripetittiv tgħid li l-mezz ta'

kommunikazzjoni bejn Ras Paceville, San Ġiljan u Marsaxlokk huwa wieħed fi 'stat

26 Paġna 90 tal-proċess.

27 Paġna 290 tal-proċess.

primittiv'28 u 'topera b'mezzi antiki'29.

Għalkemm is-soċjetà konvenuta

tagħmel dawn l-allegazzjonijiet, ma ġabet l-ebda prova li din hija sistema

antika u li kkontribwit għall-akkadut.

Fi kwalunkwe każ, kif ġia supra osservat, dawn il-kontestazzjonijiet min-

naħa tas-soċjetà konvenuta huma irrelevanti għall-każ odjern u dan għaliex

il-ħsara li saret ma kinitx bejn Ras Ħanżir u Marsaxlokk iżda fuq il-moll

Ikkunsidrat

Mill-provi okulari miġjuba mis-soċjetà rikorrenti kif ukoll mill-esperti

tekniċi li tresqu, din il-Qorti hija konvinta u sodisfatta li s-soċjetà rikorrenti

irnexxila tipprova fil-grad rikjest mil-liġi u ċioe fuq bilanċ ta' probabbilità,

li l-ħsara ġiet ikkawżata billi ingħalaq il-valv min-naħa tal-ekwipaġġ li s-

soċjetà konvenuta hija minnhom responsabbli u naqsu milli jiftħu l-valv li

kien imiss qabel ma għalqu l-valv li minnu kienu qed jimlew.

Dan jingħad

ukoll fid-dawl li s-soċjetà konvenuta resqet lil Stephen Amaira biss bħala

xhud okulari, li kien fuq il-moll ħdejn l-operaturi tal-Enemalta, u naqset

milli tipproduċi lill-ekwipaġġ li kienu qegħdin jimmaniġġjaw proprju l-

mili tat-tankijiet fuq il-vapur, li kienu jkunu l-aħjar xhieda li s-soċjetà

konvenuta setgħet iġġib.

Il-Qorti għalhekk qed tiddeċiedi illi għall-akkadut hija responsabbli s-

soċjeta' konvenuta.

28 Paġna 293 tal-proċess 29 Ibid.

attriċi.

Hekk determinat li l-ħtija għall-akkadut mertu ta' din il-kawża hija tas-

soċjetà konvenuta, jonqos li jiġi kkunsidrat id-danni reklamati mis-soċjeta'

L-Artikolu 1031 tal-Kodiċi Ċivili jipprovdi li 'kull wieħed iwieġeb għall-

ħsara li tiġri bi ħtija tiegħu.'

Ma' dan l-artikolu jeħtieġ li ssir referenza

wkoll għall-Artikolu 1032 (1) tal-Kapitolu 16 li jaqra li 'Jitqies fi ħtija

kull min bl-għemil tiegħu ma jużax il-prudenza, id-diliġenza, u l-ħsieb ta'

missier tajjeb tal-famiija.'.

Għalhekk kull persuna li għaliex trid, jew

għaliex naqset mill-prudenza jew diliġenza, tagħmel jew tonqos li tagħmel

xi ħaġa li biha tikser dmir impost fuqha mil-liġi, hija obbligata tħallas

għall-ħsara li sseħħ minħabba f'hekk, ukoll jekk dan ikun sar mingħajr il-

ħsieb li tagħmel ħsara lil ħaddieħor (Artikolu 1033 tal-Kapitolu 16).

In tema legali ssir referenza għas-sentenza tal-Prim' Awla tal-Qorti Ċivili

tat-12 ta` Dicembru, 2002 fil-kawża fl-ismijiet Emmanuel Gafa’ Craus et vs

1031 tal-Kap 16 jinghad li "kull wiehed iwiegeb ghall-hsara li tigri bi htija

("Paul Hammett vs Direttur tad-Dipartiment tax-Xoghlijiet

Illi ai termini tal-artikolu 1032

tal-Kap 16 "jitqies fi htija kull min bl-eghmil tieghu ma juzax il-prudenza,

id-diligenza, u l-hsieb ta` missier tajjeb ta` familja".

Illi fis-sentenza

inghad illi "minn dawn l-artikoli kollha ma hemm l-ebda dubju li kull min

minhabba n-nuqqas ta` attenzjoni tieghu, b`negligenza u b`nuqqas ta`

prudenza fil-grad rikjest mill-ligi jikkawza bl-atti jew bin-nuqqasijiet

tieghu jikkawza hsara lill-haddiehor, ghandu jirrispondi ghal tali hsara

hekk ikkawzata, u dan jaghti lok kemm ghall-azzjoni kriminali u kemm

ghall-azzjoni civili".

Is-soċjeta' attriċi qed titlob li s-soċjeta' konvenuta tiġi kkundannata

tħallasha s-somma ta' sbatax-il elf sitt mija u ħames ewro u sbatax-il

ċenteżmu (€17,605.17).

soċjeta' attriċi u Tony Amaira mis-soċjetà Cassar Ship Repair Ltd xhedu

u ppreżentaw diversi dokumenti dwar l-ammont li qed titlob is-soċjeta'

Ma jirriżultax li dawn ix-xhieda sarilhom kontro-eżami.

Il-kontestazzjoni fis-somma saret fin-nota ta' sottomissjonijiet finali tas-

soċjeta' konvenuta Din il-kontestazzjoni qiegħda tiġi bbażata fuq l-

ammont ta' elfejn, mija u tlieta u erbgħin ewro u erbgħa u disgħin

ċenteżmu (€2,143.94) mitlub mis-soċjetà Enemalta f'kawża simili kontra

soċjeta' ohra fil-kawża fl-ismijiet Korporazzjoni Enemalta vs. Falzon

Service Station Limited et (Ċit Nru 202/2009) deċiża mit-Tribunal għal

Talbiet Żgħar fil-11 ta' Jannar 2011 u kkonfermata mill-Qorti tal-Appell

(sede Inferjuri) fit-28 ta' Ġunju 2011.

Dik it-talba kienet ġiet milqugħa

mill-Qorti u ordnat lill-konvenuti f'dik il-kawża jħallsu l-ammont hekk

Jiġi osservat illi li l-ammont indikat fl-imsemmija sentenza huwa

identiku għall-ammont li hemm f'dokument GS130 ppreżentat minn

Godfrey Calleja De Bono u għalhekk xejn mhu minnu li qed jintalab ammont aktar

minn dak li intalab fil-kawża surreferita.

Id-differenza li hemm

bejniethom, huwa li fil-każ in eżami jirriżulta li kien jeħtieġ l-assistenza

ta' kumpanija terza sabiex tkun tista' tiġbor il-fuel mill-baħar, filwaqt li

fis-sentenza kwotata jirriżulta li dik l-assistenza ma kinitx meħtieġa.

prova kuntrarja ma ġiet prodotta mis-soċjeta konvenuta.

Imgħax Legali u Danni da Liquidarsi.

30 Paġna 103 tal-proċess.

Is-soċjeta' attriċi qed tirreklama wkoll l-imgħax legali mid-data tal-ħsara

Fil-fehma tal-Qorti it-talba għall-ħlas tal-imgħax

"mid-data tal-ħsara" ma hiex fondata.

In tema legali ssir referenza għas-sentenza tal-Qorti tal-Appell Vincente

Fava Naudi et vs. Gollcher. Prof. AIC John Mihajlovic noe tal-24 ta' Ottubru, 1941

fejn ġie deċiż illi: " .............meta s-somma ma tkunx likwidata l-imghax

jibda jiddekorri mill-gurnata tal-likwidazzjoni".

tas-26 ta' April, 1950 il-Qorti Civili Prim'Awla sahqet illi: "L-imghaxijiet

ma humiex dovuti mill-gurnata tat-talba meta d-debitu jkun incert u

illikwidu, izda mill-jum tal-likwidazzjoni u ta' l-approvazzjoni taghha".

Spjegat illi dan il-principju huwa konsegwenza naturali tal-fatt li qabel dik

il-likwidazzjoni u approvazzjoni d-debitur ma jistax jinghad li jkun

B'applikazzjoni ta' din il-ġurisprudenza l-Qorti tqis illi l-imgħax fuq l-

ammont likwidat b'sentenza għandu jibda' jiddekorri mid-data tas-

sentenza; anke għaliex fl-ittra uffiċjali tagħha tat-8 ta' April 201131 il-

korporazzjoni attriċi ma talbitx il-ħlas ta' somma likwida izda talbet lis-

soċjeta' konvenuta "tersaq ghall-likwidazzjoni u hlas tad-danni kollha

mgarrba mill-Korporazzjoni."

Għal dawn il-motivi l-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi din il-kawża billi

tiċħad l-eċċezzjonijiet tas-soċjeta' konvenuta,

31 Paġna 26 tal-proċess

Tilqa' l-ewwel talba tas-soċjetà attriċi u ssib lis-soċjeta' konvenuta

Cassar Fuel Limited responsabbli għall-inċident li seħħ fl-4 ta' Diċembru

Tilqa' t-tieni talba u tillikwida d-danni sofferti mis-soċjetà attriċi

fis-somma ta' sbatax-il elf sitt mija u ħames ewro u sbatax-il ċenteżmu

Tilqa' t-tielet talba u tordna lis-soċjetà konvenuta tħallas lis-soċjetà

attriċi s-somma hekk likwidata ta' sbatax-il elf sitt mija u ħames ewro u

sbatax-il ċenteżmu (€17,605.17).

Bl-imgħax legali millum sad-data tal-effettiv pagament u bl-ispejjeż

kontra s-soċjetà konvenuta inkluż dawk tal-ittri uffiċjali tal-10 ta' Lulju

2007, tal-10 ta' Gunju 2009 u tat-8 ta' April 2011.

Imħallef

Deputat Reġistratur

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


LAW.), LL.D. Seduta ta' nhar il-Hamis, 31 ta' Ottubru 2019

Kawza Numru: 20 Rikors Ġuramentat Numru:- 307/2019 JVC

tar-Registru

Il-Qorti, Rat ir-Rikors Guramentat fejn ir-rikorrenti Anna sive Joanna Azzopardi Bencini ikkonfermat bil-gurament u talbet kif isegwi:

Illi l-esponenti Anna sive Joanna Azzopardi Bencini twieldet fit-22 ta' April 1960 u ngħatat l-isem ta' "Anna", liema isem jinsab riprodott fl- Att tat-twelid Numru 2869/1960 (imrnarkat bhala Dok.

Illi hija żżewġet lir-rikorrenti Robert Azzopardi Bencini fid- 9 ta' Jannar 1983 u dana kif jidher mill-Att taż-Żwieġ Numru 45/1983 (immarkat bħala Dok.

B); fejn isem ir-rikorrenti ġie indikat bħala "Anna;

Illi l-isem ta' "Anna" jinsab riprodott ukoll fuq dokumenti uffiċjali oħra maħruġa mir-Reġistru Pubbliku u dana kif jidher mill-Atti tat-twelid tat-tfal tagħha r-rikorrenti Paula Philippa Azzopardi Bencini, Timothy Anthony Azzopardi Bencini, u Gillian Azzopardi Bencini li jġibu n- Numri 989/2002, 4389/2000 u 252/1998 rispettivament (immarkati bħala Dok.Ċ Dok.

D u Dok.

E) kif ukoll kif jidher mill-Att taż-Żwieġ tat-tifla tagħha Paula Azzopardi Bencini Mallia Phyall mar- rikorrenti Michael Azzopardi Bencini Mallia Phyall, li jġib in-Numru367/2015 (immarkat bħala Dok.

Illi l-esponenti Anna sive Joanna Azzopardi Bencini illum għandha tmienja u ħamsin (58) sena, u sa minn twelidha kienet dejjem magħrufa bi-isem ta' "Joanna" u hija magħrufa bħala Joanna minn dawk illi jafuha u anke mal-familja tagħha stess u minn kull min jafha, kif jidher mill-Karta tal-Identità tagħha (immarkata bħala Dok.

Ġ);

Illi l-isem "Joanna" jidher ukoll fuq diversi ċertifikati tar- rikorrenti, fosthom, iċ-ċertifikat tal-'School leaving certificate' (immarkat bhala Dok.

G), ċertifikati mill-English Speaking Board, (immarkat bħala Dok.

GĦ u GĦ1), ċertifikati mill-'The Associated Board of The Royal Schools of Music' (immarkati bħala Dok H-H7), ċertifikati mill-'Pitman Examinations

Institute' (immarkati bħala Dok Ħ u Ħ1), kif ukoll mill-kuntratt tax-xogħol datat it-8 ta' Lulju 2003 (immarkat bħala Dok.

Illi l-isem "Joanna" jidher ukoll fuq diversi ittri ta' riferenza mibgħuta lir-rikorrenti, fosthom ittra mill-Avukat Ġenerali ta' Victoria, San Pawl il-Baħar datati t-30 ta' Settembru 1993 u l-1 ta' Ottubru 1993 (immarkati bħala Dok.

IE u IE 1) billi r-rikorrenti kienu residenti l-Awstralja għal diversi snin;

Illi l-isem "Joanna" jidher ukoll fuq l-irċevuta maħruġa mill- Kummissarju tat-Taxxi relatata mas-Sigurtà Soċjali (immarkata bħala Dok.

Illi r-rikorrenti ikkontestat l-elezzjoni ġenerali tas-sena 2013 fejn l-isem tagħha fuq id-dokumentazzjoni uffiċjali tal-elezzjoni u saħansitra anke fuq il-ballot paper ġie ippublikat bħala "Anna k/a Joanna" hekk kif jidher mill-avviż maħruġ fuq il-Gazzetta tal-Gvern tal-25 ta' April 2013 (immarkat bħala Dok.

K), anke jekk kulħadd kien jafha bl-isem "Joanna";

Illi kif jirriżulta mid-diversi dokumenti annessi, ir-rikorrenti ilha minn meta kienet tifla żgħira tissejjaħ bl-isem "Joanna" u konsistentement użat l-isem "Joanna" matul ħajjitha;

Illi din id-diskrepanza bejn l-isem li bih l-esponenti hija magħrufa u cioè "Joanna" u l-isem li jinsab imniżżel fid- dokumenti tat-twelid u taż-żwieġ u cioè "Anna" qed joħloq diffikultà lill-esponenti, partikolarment minħabba x-xogħol tagħha fil-qasam tas-servizzi finanzjari, billi dan jirrikjedi l- produzzjoni tagħha regolarment iżda isimha fuq numru ta' dokumenti ma

identifikazzjoni

ta'

jikkombaċjax mal-isem li bih hija magħrufa, kif ser jiġi ampjament ippruvat waqt it-trattazzjoni tal-kawża;

Illi r-rikorrenti tixtieq għar-raġunijiet imsemmija fil-paragrafi hawn fuq u għaliex tali inkonsistenza kkawżat u qed tikkawża diffikultajiet prattiċi, tirregola l-pożizzjoni tagħha u teffettwa t- tibdil neċessarju sabiex l-atti uffiċjali jirriflettu l-isem li bih hija magħrufa;

Illi l-liġi ttiha din il-fakultà ai termini tal-Artikolu 253 tal-

Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta;

Illi tali tibdil għandu jiġi rifless ukoll fiċ-ċertifikat taż-żwieġ tagħha kif ukoll fiċ-ċertifikati tat-twelid ta' wliedha u fiċ- ċertifikat taż-żwieġ ta' bintha Paula Azzopardi Bencini Mallia Phyall;

Għar-raġunijiet suesposti, r-rikorrenti umilment jitolbu sabiex lil jogħġobha, prevja publikazzjoni fil- dina l-Onorabbli Qorti Gazzetta tal-Gvern ai termini tal-Artikolu 254 tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta:

Tordna li fuq l-Att tat-twelid tar-rikorrenti Anna sive Joanna Azzopardi Bencini, taħt il-kolonni intestati "Ismijiet mogħtijin" u "Isem jew ismijiet li bih/bihom it-tarbija għandha tiġi msejħa", jiġi indikat biss l-isem "Joanna" bin-numru 2869/1960 in sostituzzjoni tal- ismijiet hemm indikati;

Tordna li fuq l-Att taż-żwieġ tal-esponenti Anna sive Joanna Azzopardi Bencini u Robert Azzopardi Bencini li jġib in-numru 45/1983 isiru l- korrezzjonijiet meħtieġa fis-sens illi taħt l-intestatura "Isem" l- isem "Anna" jiġi kkanċellat u sostitwit b' "Joanna";

Tordna li fuq l-Atti tat-twelid tat-tfal tagħha bin-numri 989/2002, 4389/2000 u 252/1998, taħt il-kolonna "Isem u Kunjom" b'riferenza għall-omm, isem l-esponenti Anna sive Joanna Azzopardi Bencini jiġi indikat biss bħala "Joanna";

Tordna illi, u fuq l-att taż-żwieġ tat-tifla tagħha bin-numru 367/2015, isiru l-korrezzjonijiet meħtieġa fis-sens illi fil-kaxxa intestata "Isem u Kunjom il-Missier, u Isem u Kunjom Xbubiet l-Omm", l-isem "Anna" jiġi ikkanċellat u sostitwit bl-isem "Joanna";

Tordna, għall-finijiet tal-Artikolu 256 tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta u jekk jogħġobha din l-Onorabbli Qorti tilqa' t-talbiet tar- rikorrent, li d-Direttur tar-Reġistru Pubbliku jiġi nnotifikat b'kopja vera tas-sentenza ta' din l-Onorabbli Qorti u fiż-żmien imsemmi f'dan l-artikolu hu jagħmel it-tibdiliet meħtieġa fl-atti tal-istat ċivili msemmi fil-paragrafi preċedenti.

Rat ir-Risposta Guramentata tad-Direttur tar-Registru Pubbliku kif isegwi: 1.

Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost u ghal dak li jikkoncerna mal-mertu tal-kawza, l-esponent jistqarr illi ma huwiex edott mill- fatti kif gew iddikjarati fir-rikors guramentat; 2.

Illi l-esponent umilment jirrileva illi ghat-talbiet kif dedotti huwa jirrimetti ruhu ghall-ghaqli u s-savju gudizzju ta' din l-onorabbli Qorti salv pero' li l-provi migjuba jkunu l-ahjar u sodisfacenti f'ghajnejn il-ligi u dan sabiex tkun imsahha l-pozizzjoni tar- rikorrenti u cioe` tul hajjet Anna Azzopardi Bencini, hija kienet konsistentement msjeha bhala 'Joanna' u mhux 'Anna';

Illi bla hsara ghal fuq espost, l-esponent jeccepixxi illi r-Registru Pubbliku m'ghandux jinzamm responsabbli ta' din id-diskrepanza fl-isem tar-rikorrenti stante li l-kaz de quo fuq l-Att tat-Twelid in kwistjoni, hawn anness u mmarkat bhala 'Dok DRP 1' l- informazzjoni inserita kienet iddikjarata u kkonfermata minn missier ir-rikorrenti.

Ghaldaqstant, dan juri bic-car illi fil-kaz odjern ma jirrizultax illi kien sar xi nuqqas min-naha tar-Registru Pubbliku u b'hekk l-esponent ma ghandux ibati l-ispejjez tal- proceduri istanti ; 4.

Salv eccezzjonijiet ulterjuri' Bl-ispejjez kontra r-rikorrenti li qeghdin jigu ngunti in subizzjoni.

Rat illi fil-verbal datat 2 ta' Lulju 2019 fejn ir-rikors gie differit ghal- lum ghad-decizjoni.

Rat l-atti kollha tal-kawza u d-dokumenti ezibiti.

Ikkunsidrat: Illi r-rikorrenti Anna sive Joanna Azzopardi Bencini permezz tar-rikors guramentat odjern qed titlob flimkien mar-rikorrenti l-ohra li ssir korrezzjoni fl-att tat-twelid taghha bin-numru ta' iskrizzjoni 2869/1960, fl-att taz-zwieg taghha mar-rikorrent Robert Azzopardi Bencini bin- numru ta' iskrizzjoni 45/1983 kif ukoll fl-atti tat-twelid ta' uliedha wkoll rikorrenti li jgibu n-numri 989/2000, 4389/2000 u 252/1998 sabiex dawn kollha juru isem ir-rikorrenti bhala 'Joanna' u mhux 'Anna'.

Fir-risposta tieghu d-Direttur intimat jirrimetti ruhu ghall-gudizzju ta' din il-Qorti;

Rat illi saret il-pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern kif mitluba mil-ligi u prova ta' dan giet esebita fl-atti; Rat illi fl-atti gew esebiti bosta dokumenti li lkoll jevidenzjaw li sa minn eta' zghira r-rikorrenti kienet maghrufa anki b'mod ufficcjali minn istituzzjonijiet bl-isem ta' 'Joanna' u mhux bl-isem ta' 'Anna'.

Dan gie wkoll ikkonfermat mill-bosta xhieda li xehdu permezz tal- procedura tal-affidavit fl-atti li lkoll ikkonfermaw bil-gurament li sa minn dejjem jafu lir-rikorrenti bl-isem ta' 'Joanna'.

Illi din il-kawza qieghda ssir ai termini tal-Artikoli 253 et seq tal- Kap. 16 tal-Ligijiet ta' Malta li jaghtu dritt lill-persuna li tressaq talba gudizzjarja sabiex tinghata korrezzjoni fir-registrazzjoni ta' isem jew ismijiet fl-atti tal-istat civili.

Illi in vista tal-provi fl-atti u tas-suespost, din il-Qorti tqis li t-talbiet tar-rikorrenti huma gjustifikati u ser tghaddi sabiex tilqa' l-istess.

Stante izda li l-korrezzjoni mitluba ma tirrizultax minn xi zball da parti tad-Direttur intimat il-Qorti taqbel li l-intimat m'ghandux ibati l-ispejjez tal-kawza odjerna.

Decizjoni

Ghaldaqstant ghar-ragunijiet kollha suesposti din il-Qorti taqta' u tiddeciedi din il-kawza billi tghaddi sabiex tilqa' t-talbiet tar- rikorrenti kif isegwi: 1.

Tilqa' l-ewwel talba u tordna li fuq l-Att tat-twelid tar-rikorrenti intestati "Ismijiet Anna sive Joanna Azzopardi Bencini, taht

il-kolonni

moghtijin" u "isem jew ismijiet li bih/bihom it-tarbija ghandha tigi msejha", jigi indikat biss l-isem "Joanna" bin-numru 2869/1960 in sostituzzjoni tal-ismijiet hemm indikati; 2.

Tilqa' t-tieni talba u tordna li fuq l-Att taz-zwieg tal-esponenti Anna sive Joanna Azzopardi Bencini u Robert Azzopardi Bencini li jgib in-numru 45/1983 isiru l-korrezzjonijiet mehtiega fis-sens illi taht l-intestatura "Isem" l-isem "Anna" jigi ikkancellat u sostitwit b' "Joanna"; 3.

Tilqa' t-tielet talba u tordna li fl-Atti tat-twelid tat-tfal taghha bin- numri 989/2000, 4389/2000 u 252/1998, taht il-kolonna "Isem u Kunjom" b'riferenza ghall-omm, isem l-esponenti Anna sive Joanna Azzopardi Bencini jigi indikat biss bhala "Joanna".

Tilqa' r-raba' talba u tordna illi, fuq l-att taz-zwieg tat-tifla tar- rikorrenti bin-numru 367/2015, isiru l-korrezzjonijiet mehtiega fis- sens illi fil-kaxxa intestata "Isem u Kunjom il-Missier, u Isem u Kunjom Xbubiet l-Omm l-isem "Anna" jigi ikkancellat u sostiwit bl- isem "Joanna"; 5.

Tilqa' l-hames talba u tordna ghall-finijiet tal-artikolu 256 tal- Kap. 16 tal-Ligijiet ta' Malta li d-Direttur tar-Registru Pubbliku jigi nnotifikat b'kopja vera ta' din id-decizjoni sabiex fiz-zmien imsemmi fl-istess artikolu tal-ligi hu jaghmel it-tibdiliet mehtiega fl-atti tal-istat civili kollha msemmija f'din id-decizjoni.

Bl-ispejjez kollha tal-kawza ghar-ragunijiet suesposti ghandhom jigu nterament sopportati mir-rikorrenti.

(EUR.LAW), LL.D. 31 ta' Ottubru 2019 Karen Boccato Calleja Deputat Registratur 31 ta' Ottubru 2019


-impunjazzjoni ta' ntaxxar ta' dritt tal-perit tekniku

-f'liema stadju tista' ssir

-Art 64, 666(3), 667, 672 tal-Kap 12

FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI

ILLUM, 31 t'Ottubru, 2019.

Digriet mogħti bil-miftuħ

Avukat Ġenerali

Rat li fis-seduta tal-21 ta' Marzu 2019 ħatret lill-Perit Elena Davies bħala

Rat li fis-seduta tal-14 ta' Mejju 2019 ir-rikorrenti ingħatat kopja tal-kont tar-

rapport tal-istess Perit;

Rat it-taxxa tal-ispejjeż u drittijiet tal-perit tekniku maħruġa mir-Registratur fit-

30 t'April 2019 li għandhom jitħallsu proviżorjament mir-rikorrenti;

Rat in-Nota tal-rikorrenti tat-2 ta' Lulju 20191 li permezz tagħha spjegat li ma

ħallsitx ir-rapport għax ir-rapport ġie vvalutat fuq il-valur tan-nuda proprjeta`

minflok fuq il-valur tal-lokazzjoni;

Rat li waqt l-udjenza tal-4 ta' Lulju 2019 il-Qorti ġibdet l-attenzjoni tal-partijiet

għas-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Ta' Kella Limited v L-Arkitett u

Inġinier Ċivili Caruana Dalli P. Mercieca Gauci u stiednet lir-rikorrenti tippreżenta nota ta'

sottomissjonijiet;

li b'aderenza għall-imsemmi verbal,

ir-rikorrenti ppreżentat nota

t'osservazzjonijiet fil-15 ta' Lulju 2019;

Ikkunsidrat:

Illi r-rikorrenti qiegħdha tattakka t-taxxa de quo qabel ma l-perit tekniku ħalfet

ir-rapport tagħha.

667, waqt li tkun miexja l-kawża, jista' jsir appell

lill-Qorti li tkun ħatret il-perit minn taxxa dwar rapport peritali permezz ta' nota

"fi żmien tmint ijiem mill-jum imsemmi fl-artikolu 672 jew, fil-każ li l-periti

fih il-periti jew il-partijiet fil-kawża ikunu ġew imgħarrfin bit-taxxa b'ittra

mingħand ir-reġistratur."

L-Art.

672 jirreferi għall-jum li fih il-perit jidher il-

Qorti fil-ġurnata mogħtija għall-pubblikazzjoni tar-rapport;

1 Fol 44 2 deċiża fis-27.05.2016 mill-Qorti tal-Appell komposta minn S.T.O Silvio Sapiano, Onor. Tonio Wallbank, u Onor. Joseph Micallef Castillo

Illi skont l-Art.

666, qabel il-pubblikazzjoni tar-rapport, il-Perit irid jippreżenta

r-rapport miftuh lir-Reġistratur biex dan jintaxxah u "(2) Il-perit, bla ħsara ta'

fejn il-liġi tgħid xort'oħra, ma huwiex obbligat li jippubblika r-rapport

tiegħu sakemm id-dritt intaxxat mir-reġistratur ma jkunx ġie mħallas lilu

jew imqiegħed f'idejn ir-reġistratur, u r-reġistratur ma jista' jikkomunika

lil ħadd ebda parti tar-rapport, sakemm ma jkunx sar il-ħlas jew id-

depożitu fuq imsemmi, taħt piena li jħallas lill-perit id-dritt li jmiss lilu".

Huwa biss wara li jsir dan il-ħlas jew depożitu, li r-reġistratur idaħħal ir-rapport

fl-atti tal-kawża (Art.

Illi f'dan il-każ, il-perit tekniku ma ġietx awtorizzata, li taħlef ir-rapport tagħha

fir-reġistru, u filfatt sallum għadha ma ħalfitux billi għadha ma tħallsitx.

rikorrenti għalhekk ressqet in-Nota tagħha biex tattakka t-taxxa qabel ma r-

rapport ġie ppubblikat.

Il-Qorti tifhem li n-nota tal-appell biex tiġi impunjata

taxxa bħal din tista' tiġi ppreżentata biss wara li r-rapport jiġi ppubblikat,

u mhux qabel.

Fil-fehma tal-Qorti, meta l-liġi tgħid "fi żmien tmint ijiem mill-

jum imsemmi fl-artikolu 672" tfisser perjodu ta' tmint ijiem li jibda mill-jum in

kwistjoni, u mhux min-notifika tat-taxxa.

Dan peress illi qabel ma r-rapport jiġi

mħallas, il-liġi tagħmilha ċara ħafna li r-rapport lanqas biss ikun parti mill-atti

Ikun kontro-sens li, fl-atti tal-kawża, jimpunja xi ħaġa li tkun barra

mill-istess atti tal-kawża: hawn żgur huwa l-każ li tapplika l-aforiżma quod non

Illi biex waslet għal din il-konklużjoni, din il-Qorti mhix qiegħdha tistrieħ fuq l-

awtorita` tagħha stess imma għandha l-konfort tal-pronunzjament kemm tal-

prim'istanza kif ukoll tal-Onorabbli Qorti tal-Appell in re: Ta' Kella v Abela

gauci bogovic.

F'dik il-kawża, l-istess bħalma ġara f'din il-proċedura, ġiet

ippreżentata, s'intendi fl-istadju tal-prim'istanza, Nota biex tiġi mpunjata taxxa

ta' rapport tal-perit tekniku li kien għadu mhux ippubblikat.

Il-Prim'Awla jidher

li qablet mas-sottomissjoni tal-Perit Tekniku li t-terminu jibda jgħaddi mid-data

tal-pubblikazzjoni, għalkemm imbagħad ma qablitx li din l-irritwalita` kellha

twassal għan-nullita` tal-Att in kwistjoni:

Il-Perit Belhadj jgħid ukoll illi, ukoll jekk it-talba titqies li saret sew taħt l- art.

667, saret qabel ma beda jgħaddi ż- żmien ta' tmint ijiem mogħti f'dak l- artikolu, li jgħid illi t- talba ssir "fi żmien tmint ijiem mill-jum imsemmi fl- artikolu 672 [il-jum tal-pubblikazzjoni tar-rapport] jew, fil-każ li l- periti jkunu ġew iddispensati milli jidhru kif imsemmi f'dak l-artikolu, mill-jum li fih il-periti jew il-partijiet fil-kawża jkunu ġew imgħarrfin bit-taxxa b'ittra mingħand ir- reġistratur".

Tassew illi kien jagħmel aktar sens li kieku t-talba saret wara li r-rapport kien pubblikat, billi huwa diffiċli tifhem kif ir-rikorrenti setgħet tattakka t- taxxa ta' relazzjoni qabel ma kienet taf x'fiha dik ir-relazzjoni.

Madankollu, il-fatt illi t-talba saret qabel iż-żmien ma huwiex waħda mir-raġunijiet taħt l- art.

789 tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili għala t-talba titqies li ma tiswiex.

F'kull każ, ir-rapport issa ġie pubblikat u kull nuqqas issewwa bis-saħħa tal-ius superveniens";

Illi l-Qorti tal-Appell ma qablitx mal-konklużjoni tal-Ewwel Qorti.

Hija sabet li l-proċedura addottata mill-Ewwel Qorti kienet fil-fatt dik

ikkontemplata fl-Artiklu 64, fejn iż-żmien jibda' jgħodd minn dakinhar

li tinħareġ it-taxxa – u mhux minn meta jiġi ppubblikat ir-rapport:

"Kwindi anke l-Qorti mexxiet il-kaz a bazi tal-Artikolu 64 in kwantu ghall- proċedura.

Din il-Qorti taqbel ukoll mal-appellant illi anke l-istess fatt li l-ligi taghmel distinzjoni ċara u sostanzjali bejn it-termini li applikabbli taħt iz- żewġ artikoli huwa iz-żewġ sitwazzjonijiet u r-rimedji li tindika l-istess liġi.

Il-Qorti żżid tghid li kieku tħalli li parti tattakka tassazzjoni ta' perit tekniku skont l-Artikolu 64 tkun qed tistultifika l-provvediment li jipproteġi lill-istess perit (biex taċċerta li jitħallas3) billi ma tobligaħx jiżvela l-kontenut tar-rapport qabel ma jitħallas.

(Artikolu 666 (2) tal-Kap.

tad-distinzjoni netta bejn

indikazzjoni

"Hu biżżejjed maghruf illi:

3 enfasi miżjuda minn din il-Qorti

"Din mhix kwestjoni ta' legalizmu jew formaliżmu żejjed.

Hi invece kwestjoni ta' applikabilita` o meno ta' norma proċedurali speċjali.

Il-Qorti temmen, bhal qrati oħra qabilha, illi "waqt li l-formaliżmu eċċessiv għandu jiġi evitat m'ghandux lanqas pero` jidħol jew jiġi inkoraġġit permessivizmu inġustifikat" Vol XXXII.i.712; Francis T. lles noe v. Ed.

Sapiano et, Appell, Sede Inferjuri, 14 ta' Frar 1973";

Illi għalhekk in-nota tar-rikorrenti ġiet ippreżentata intempestivament

u din il-Qorti mhix sejra tieħu konjizzjoni tagħha qabel ma l-Perit

Tekniku titħallas; anke jekk il-ħlas isir taħt riżerva inkella jsir depożitu

għand ir-reġistratur bla ħsara għad-dritt tar-rikorrenti li timpunja t-

Naturalment f'dan l-istadju l-Qorti mhix sejra tidħol fil-mertu tas-siwi tat-taxxa, li sejra tħalli impreġudikat;

Illi din il-Qorti tista' tieqaf hawn iżda tħoss li għandha żżid, otiber, dan

l-kumment: fil-każ li l-periti jkunu ġew iddispensati milli jidhru kif

imsemmi fl-artiklu 672 (li mhux il-każ f'din il-proċedura), it-terminu

jibda jgħaddi "mill-jum li fih il-periti jew il-partijiet fil-kawża ikunu

ġew imgħarrfin bit-taxxa b'ittra mingħand ir-reġistratur" – u allura anke

qabel ma r-rapport ikun ġie ppubblikat.

Din id-disposizzjoni tista'

toħloq proprju anomalija kkontemplata mill-Qorti tal-Appell fid-

deċiżjoni msemmija.

Ikun iktar għaqli kieku t-terminu jibda jgħaddi,

almenu għall-partijiet fil-kawża, ukoll f'dan il-każ, minn meta l-perit

jaħlef ir-rapport tiegħu u r-rapport jiġi notifikat lilhom;

Spejjeż ta' dan il-provvediment a kariku tar-rikorrenti.


FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR

Seduta ta' nhar il-Hamis, 31 t'Ottubru 2019

Ra t-talba tas-socjeta' attrici mressqa fl-20 ta' Lulju 2018 li biha talbet il-hlas ta'

bilanc dovut mill-konvenuti, solidament bejniethom, lis-socjeta' attrici, ghal

concrete u cement mibjugh u kkonsenjat lilhom mis-socjeta' attrici kif ukoll

rapprezentanti kumpens ghal kiri lilhom ta' concrete pump mis-socjeta' attrici, fuq

inkarigu tal-konvenuti stess u dan skond ma jirrizulta mill-fattura hawn annessa

Paġna 1

Talba Nru: 335/18 CZ – 31/10/2019 Minkejja d-diversi interpellazzjonijiet, inkluz permezz tal-ittra ufficcjali bin-numru

2287/2017 (ai termini tal-Art.

166A tal-Kap.

12 tal-Ligijiet ta' Malta) datata 27 ta'

Settembru 2017, il-konvenuti baqghu inadempjenti, u ma hallsux.

Ghalhekk kelha ssir din il-kawza.

Bl-ispejjez, inkluz dawk tal-ittra ufficcjali 166A bin-nmru 2287/2017 u datata 27 ta'

Settembru 2017 u bl-imghax legali mill-31 t'Awwissu 2016 sad-data tal-effettiv

pagament kontra l-konvenuti li huma minn issa stess ingunti, solidament

bejniethom ghas-subizzjoni taghhom.

Ra r-risposta tal-konvenuti mressqa fit-23 t'Awwissu 2018 li permezz taghha

Illi l-intimati jeccepixxu li t-talbiet tas-socjeta' attrici huma infondati fil-fatt u fid-

Illi minghajr pregudizzju ghas-suespost, l-ammont ta' €1,511.11 mhuwiex dovut

lis-socjeta' attrici u dan stante li l-materjali forniti mis-socjeta' attrici ma kinux tal-

kwalita' pattwita u sahansitra kkawzaw danni lill-intimati, kif ser jigi ppruvat watq

it-trattazzjoni ta' din il-kawza.

Bl-ispejjez.

Paġna 2

Sema' x-xiehda;

Sema' t-trattazzjoni tal-abbli avukati difensur tal-partijiet;

Ra li l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza.

It-Tribunal qies ix-xiehda tal-konvenut1, Vincent Sharples, Popov Joe Sank, Wilfred

Schembri D'Amico, Paul Mifsud Camilleri, il-konvenuta6.

Ikkunsidra:

Illi mill-provi rrizulta illi l-konvenut talbu kwantita' ta' konkos tal-grad C15 lis-

socjeta' attrici, u dan sabiex jittella' fuq il-bejt permezz ta' pompa.

Illi l-konvenut jghid li min-naha tieghu lis-socjeta' attrici ma tahiex struzzjonijiet

biex izzid ilma mal-konkos waqt li dan kien qed jinghata.

24 u fol.

73 u fol.

26 u fol.

58A, u fol.

53 u fol.

Paġna 3

Talba Nru: 335/18 CZ – 31/10/2019 Illi skond erba' kampjuni li ttiehdu tal-konkos in kwestjoni, is-sahha tal-konkos

fornit fit-tielet vjagg kienet tvarja bejn 10.5 u 10.9.

Il-kampjuni ttiehdu mill-

Illi s-socjeta' attrici, apparti l-konkos elenkat fl-invoice, bieghet ukoll lill-konvenuti

zewg (2) xkejjer siment, oltre li talbet ukoll hlas ghall-uzu tal-pompa.

nghata l-konkos mertu tal-kawza, dan kien gie trasportat f'erba' (4) vjaggi separati.

Fit-tielet vjagg minn dawn l-erbgha, kien zdied l-ilma mal-konkos, u dan ghal

darbtejn, u dan peress li l-kuntrattur dam biex ihott il-konkos.

Illi waqt l-ghoti tal-konkos kien mar fuq il-post Vincent Hammoud, missier il-konvenuta,

u skond hu mar fuq il-post specifikament biex jara li ma jinghatax ilma lill-konkos.

Illi l-konventa Claire Grixti Cachia cahdet li l-firem fuq id-delivery notes tal-konkos huma

Illi l-konvenut ma jichad illi fil-fatt il-volum tal-konkos konsenjat kien dak kif

reklamat mis-socjeta' attrici.

Illi x-xufier tas-socjeta attrici Paul Naili, u cioe' dak li wassal il-konkos bit-trakk,

qal illi l-ilma jkun zdied mal-konkos waqt li dan ikun qed jinghata, u dan fuq

struzzjonjiet tal-kuntrattur.

Qal ukoll illi l-firma fuq id-delivery note issir fl-ahhar

nett, u dan wara li l-ilma jkun zdied; ghalhekk meta d-delivery note tigi ffirmata,

ikun hemm diga' indikat fuqha li jkun zdied l-ilma.

Illi l-qofol tal-argument fil-kawza odjerna ghalhekk huwa jekk giex konsenjat il-

volum u l-kwalita' tal-konkos miftiehem.

Kif gia' fuq imsemmi, il-volum tal-konkos

diga' giet accetat mill-konvenut.

Il-punt ta' kontenzjoni huwa jekk il-kwalita' tal-

Paġna 4

Talba Nru: 335/18 CZ – 31/10/2019 konkos kinitx dik miftehma jew le.

Is-socjeta' attrici tikkontendi li l-konkos,

partikolarment, dak li saru test fuqu, zdiedlu l-ilma fuq struzzjonijiet tal-kuntratt

tal-konvenuti, mentri l-konvenut jsostnu li l-konkos ma zdiedlu l-ebda ilma.

Tribunal jara pero' certi kontradizzjonijiet fil-verzjonijiet tal-konvenuti li jaghmlu l-

verzjonijiet taghhom inqas kredibbli minn dawk tas-socjeta' attrici.

Vincent Apap jghid li kien mar fuq il-post specifikament biex jizgura li ma kienx ha

jizdied l-ebda ilma mal-konkos.

ghaliex il-konvenuti, kif iddikjaraw huma stess, inkarigaw kuntrattur sabiex jaghti l-

konkos tal-kontra-bejt in kwestjoni u kien sta ghal da nil-kuntrattur li jiddeciedi

jekk jizdiedx ilma jew le.

Lanqas ma jemmen it-Tribunal ic-cahda totali da parti tal-

konvenuti li l-firma imnizzla fuq id-delivery notes mhijiex taghhom.

mitluba jesebixxu r-ricevuta tal-kuntrattur barrani minnhom inkarigat, dawn

tal-klijent relattiva ghall-bank draft li biha hallsu lill-istess kuntrattur.

Mir-ricevuta

nfisha.

Iktar minn hekk, saret prova oggettiva mis-socjeta' attrici illi l-konkos fit-

ghaliex seba' jardi konkos hadu 'l fuq minn saghtejn biex inghataw.

mill-assjem tal-provi, mhuwiex konvint li s-socjeta' attrici b'xi mod ziedet l-ilma

minn jeddha mal-konkos, u ma jirrizultalux li ghandha tahti s-socjeta' attrici ghall-

kwalita' tal-konkos li finalment inghatat, anke jekk stess kienet ta' grad inqas minn

Illi fuq kollox it-Tribunal osserva illi ghalkemm il-konvenuti ilmentaw li l-konkos

moghti kien ta' grad anqas, huma ppermettew li l-kontra-bejt jithalla b'dan il-

konkos, u ma gabu l-ebda prova li huma qalghu mill-gdid dan il-kontra-bejt u

ghamlu iehor minfloku; kien ikun differenti totalment kieku l-konvenuti protestaw

dwar il-kwalita' tal-konkos immedjatament u ssenjalaw dan lis-socjeta' attrici; minn

Il-konvenut kellhom kieku riedu azzjoni specifika provduta

lilhom mil-ligi f'dawk il-kazijiet fejn il-materjal provdut ma jkunx tal-kwalita'

pattwita; izda l-konvenuti ma uzawx din l-istess azzjoni.

Il-konvenuti issolevaw il-

lamentela taghhom dwar il-grad tal-konkos propju meta rcivew il-kawza odjerna;

haga li t-Tribunal jidhirlu li tkompli ddghajjef it-tezi taghhom.

Paġna 5

Illi ghar-ragunijiet fuq imsemmija, it-Tribunal sejjer jichad l-eccezzjonijiet tal-

Ghaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeciedi dan il-kaz billi jichad l-eccezzjonijiet tal-

konvenuti u jilqa' t-talbiet tas-socjeta' attrici u jordna lill-konvenuti jhallsu lill-istess

socjeta' attrici s-somma ta' elf hames mija u hdax-il Euro u hdax-il centezmu

L-ispejjez kollha, inkluz dawk tal-ittra ufficcjali 2287/17 jithallsu kollha mill-

Paġna 6