QORTI TA' L-APPELL KRIMINALI

IMĦALLEF DR JOSEPH ZAMMIT McKEON - AĠENT PRESIDENT

Seduta ta' l-Erbgha 31 ta' Ottubru 2018

Att ta' l-Akkuza numru 27/2007

Ir-Repubblika ta' Malta

Rat l-Att ta' l-Akkuza imressaq quddiem il-Qorti Kriminali mill-

Avukat Generali fejn wara li ippremetta :

Il-Qorti :

Fl-Ewwel Kap illi f'xi zmien fis-sajf tas-sena elfejn (2000) l- akkuzat Richard Sinagra, li kien joqghod f'appartament gewwa L-Għasri, innota li xi darbtejn fil-gimgha, kmieni filghodu, kienet tigi persuna b'karozza bajda fil-fergha tal-Bank of Valletta ta' San Gwann biex tiddeposita xi basktijiet.

L-akkuzat dahhalha f'rasu li din setghet tkun opportunità biex jaghmel serqa tajba.

Ghalhekk huwa tkellem ma' xi persuni ohra li accettaw li jghinuh f'din l-operazzjoni.

Fit-18 ta' Settembru ta' dik is-sena, ftit wara l-hamsa ta' filghodu, Richard Sinagra flimkien ma' tlett persuni ohra marru bil-karozza jistennew lil din il- persuna tiddeposita l-basktijiet fil-fergha tal-Bank of Valletta ta' San Gwann.

Ghall-habta tal-hamsa u nofs tfacca messaggier tal-bank, Alphonse Naili, sabiex jiddeposita xi basktijiet gewwa kaxxa apposita li tinstab mal-faccata ta' dan il-bank.

Kif nizel mill-vettura u fetah il-luggage booth u hareg il-basktijiet, l-akkuzat u l-persuni li kienu mieghu hargu mill-vettura taghhom, ippuntaw senter lejn Naili u, dolozament, bil-hsieb li joqtluh jew iqieghdulu hajtu f'periklu car, tawh tir go rasu.

Alphonse Naili miet ftit minuti wara kawza tal-griehi li sofra.

B'hekk Richard Sinagra heles mill-uniku xkiel li kellu biex jikkommetti s-serqa ppjanata.

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra sar hati ta' omicidju volontarju u cioè talli, dolozament, bil-hsieb li joqtol persuna jew li jqieghed il-hajja taghha f'periklu car, ikkagunalha l-mewt.

Illi b'sentenza tal-Qorti ta' l-Appell Kriminali fl-ismijiet "Il- Pulizija v. Richard Sinagra" tal-21 ta' Marzu, 1996, l-akkuzat Richard Sinagra instab hati ta' diversi delitti.

Ghaldaqstant l-Avukat Generali, fl-isem fuq imsemmi, akkuza lill-imsemmi Richard Sinagra, recidiv f'delitt, hati ta' omicidju volontarju u cioè talli, dolozament, bil-hsieb li joqtol persuna jew li jqieghed il-hajja taghha f'periklu car, ikkagunalha l-mewt; talab li jinghamel skond il- ligi kontra l-imsemmi akkuzat u illi huwa jigi kkundannat ghall-piena ta' prigunerija ghall-ghomru, skond dak li hemm u jintqal fl-artikoli 211(1)(2), 49, 50, 23 u 533 tal-Kodici Kriminali jew ghal kull piena ohra li tista' skond il-ligi tinghata ghallhtija ta' l-imsemmi akkuzat.

Fit-Tieni Kap illi f'xi zmien fis-sajf tas-sena elfejn (2000) l- akkuzat Richard Sinagra, li kien joqghod f'appartament gewwa L-Għasri, innota li xi darbtejn fil-gimgha, kmieni filghodu, kienet tigi persuna b'karozza bajda fil-fergha tal-Bank of Valletta ta' San Gwann biex tiddeposita xi basktijiet.

L-akkuzat dahhalha f'rasu li dawn il-

basktijiet kienu jkunu jikkontjenu xi kwantità ta' flus u ghalhekk iddecieda li, f'okkazzjoni minnhom, jisraq dawn il-basktijiet.

Grech tkellem ma' xi persuni ohra li accettaw li jghinuh f'din l-operazzjoni.

In esekuzzjoni ta' dan il-hsieb nefarju tieghu, fit-18 ta' Settembru ta' dik is-sena, ftit wara l-hamsa ta' filghodu, Richard Sinagra flimkien ma' tlett persuni ohra marru bil-karozza jistennew lil din il-persuna tiddeposita l-basktijiet fil-fergha tal-Bank of Valletta ta' San Gwann.

Ghall-habta tal-hamsa u nofs, u cioè qabel it-tlugh tax-xemx, tfacca messaggier tal- bank, Alphonse Naili, sabiex jiddeposita xi basktijiet gewwa kaxxa apposita li tinstab mal-faccata ta' dan il-bank.

Kif nizel mill-vettura u fetah il-luggage booth u hareg il-basktijiet, l-akkuzat u l-persuni li kienu mieghu, li kienu kollha mghammdin, hargu mill-vettura taghhom, ippuntaw senter lejn Naili u, dolozament, bil-hsieb li joqtluh jew iqieghdulu hajtu f'periklu car, tawh tir go rasu u qatluh biex b'hekk eliminaw kull xkiel li seta' jkollhom fl-esekuzzjoni tas-serqa ppjanata.

Huma mbaghad hadu u serqu tlett basktijiet, a dannu u kontra l-volontà tas-sidien tal-Bank of Valletta u ta' persuni ohra.

Dawn il-basktijiet kienu jikkontjenu biss materjal tal-posta.

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra sar hati ta' serq, liema

serq hu kkwalifikat bil-vjolenza, mezz u hin.

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra, recidiv f'delitt, sar hati ta' serq, liema serq hu kkwalifikat bil-vjolenza, mezz u hin; talab li jinghamel skond il-ligi kontra l-imsemmi akkuzat u illi huwa jigi kkundannat ghall-piena ta' prigunerija ghall-ghomru, skond dak li hemm u jintqal flartikoli 261(a)(b)(f), 262(1)(a)(b), 263(b), 270, 272, 275, 49, 50, 23 u 533 tal-Kodici Kriminali jew ghal kull piena ohra li tista' skond il-ligi tinghata ghall-htija ta' l-imsemmi akkuzat.

Fit-Tielet Kap illi fiz-zmien u fic-cirkostanzi msemmija fl-ewwel u fit-tieni kap ta'l-att ta' akkuza, u cioè nhar it-18 ta' Settembru tas- sena elfejn (2000) ghall-habta tal-hamsa u nofs ta' filghodu gewwa L-Għasri, l-akkuzat Richard Sinagra, flimkien ma' persuni ohra, ppuntaw senter lejn Alphonse Naili u ftit mumenti wara tawh tir go rasu u qatluh.

F'dawk il-ftit mumenti Naili gie mizmum kontra l-volontà tieghu u l-libertà tieghu ta' moviment giet impeduta.

L-akkuzat ma kellux ordni skond il-ligi ta' l-awtorità kompetenti, u c-cirkostanzi ma kienux fost dawk li fihom il-ligi taghti s-setgha lill-privat li jarresta lil xi hadd.

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra sar hati talli, bla ordni skond il-ligi ta' l-awtorità kompetenti, u barra mill-kazijiet li fihom il- ligi taghti s-setgha lill-privat li jarresta lill-hati, arresta, zamm jew issekwestra lil xi persuna kontra l-volontà taghha, jew ta post biex fih din il-persuna tigi arrestata, mizmuma jew issekwestrata.

Illi b'sentenza tal-Qorti ta' l-Appell Kriminali fl-ismijiet "Il- Pulizija v. Richard Sinagra" tal-21 ta' Marzu, 1996, l-akkuzat Richard Sinagra instab hati ta' diversi delitti.

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra, recidiv f'delitt, sar hati talli, bla ordni skond il-ligi ta' l-awtorità kompetenti, u barra mill- kazijiet li fihom il-ligi taghti s-setgha lill-privat li jarresta lill-hati, arresta, zamm jew issekwestra lil xi persuna kontra l-volontà taghha, jew ta post biex fih din il-persuna tigi arrestata, mizmuma jew issekwestrata; talab li jinghamel skond il-ligi kontra l-imsemmi akkuzat u illi huwa jigi kkundannat ghall-piena ta' prigunerija minn disa' xhur sa tliet snin, skond dak li hemm u jintqal fl-artikoli 86, 49, 50, 23 u 533 tal-Kodici Kriminali jew ghal kull piena ohra li tista' skond il-ligi tinghata ghall-htija ta' l-imsemmi akkuzat.

Fir-Raba' Kap, illi fiz-zmien u fic-cirkostanzi msemmija fil-kapi precedenti ta'l-att ta' akkuza, u cioè nhar it-18 ta' Settembru tassena elfejn (2000) ghall-habta tal-hamsa u nofs ta' filghodu gewwa L-Għasri, l-akkuzat Richard Sinagra flimkien ma' persuni ohra, gewwa t- toroq ta' L-Għasri, dolozament, bil-hsieb li joqtlu lil Alphonse Naili jew li jqieghdulu hajtu f'periklu car, tawh tir ta' senter go rasu u fil-fatt qatluh.

Fil-mument ta' dan id-delitt, l-akkuzat kellu fuq il-persuna tieghu arma tan-nar, liema arma giet effettivament uzata fil- kommissjoni ta' l-imsemmi delitt volontarju kontra l-persuna ta' Alphonse Naili.

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra sar hati talli, fil-hin li ghamel delitt volontarju kontra l-persuna, kellu fuq il-persuna tieghu xi arma tan-nar, arma regolari, imitazzjoni ta' arma tan-nar jew imitazzjoni ta' arma regolari, u dan minghajr ghan legittimu.

Ghaldaqstant l-Avukat Generali, fl-isem fuq imsemmi, akkuza lill-imsemmi Richard Sinagra, recidiv f'delitt, hati talli, fil-hin li ghamel delitt volontarju kontra l-persuna, kellu fuq il-persuna tieghu xi arma tan-nar u arma regolari, u dan minghajr ghan legittimu; talab li jinghamel skond il-ligi kontra l-imsemmi akkuzat u illi huwa jigi kkundannat ghall-piena ta' prigunerija ghal zmien ta' mhux izjed minn tliet snin skond dak li hemm u jintqal fl-artikolu 26(a) ta' l-Ordinanza dwar l-Armi (Kap. 66) [illum artikolu 55(a) ta' l-Att dwar l-Armi (Kap. 480)], u l-artikoli 49, 50, 23 u 533 tal-Kodici Kriminali jew ghal kull piena ohra li tista' skond il-ligi tinghata ghall-htija ta' l-imsemmi akkuzat.

Fil-Hames Kap illi fiz-zmien u fic-cirkostanzi msemmija fil-kapi precedenti tal-att ta' akkuza, u cioè nhar it-18 ta' Settembru tas-sena elfejn (2000) ghall-habta tal-hamsa u nofs ta' filghodu gewwa L-Għasri, l-akkuzat Richard Sinagra flimkien ma' persuni ohra, fi triq pubblika f'San L-Imqabba, spara arma tan-nar kif fuq spjegat, minghajr ma kien debitament licenzjat mill-Kummissarju tal-Pulizija biex jaghmel hekk.

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra sar hati talli, minghajr licenzja tal-Pulizija, spara arma tan-nar f'post abitat, jew fi qrib tieghu, jew fit-toroq pubblici, jew fil-portijiet.

Ghaldaqstant l-Avukat Generali, fl-isem fuq imsemmi, akkuza lill-imsemmi Richard Sinagra, recidiv f'delitt, hati talli, minghajr licenzja tal-Pulizija, spara arma tan-nar f'post abitat, jew fi qrib tieghu, jew fit- toroq pubblici, jew fil-portijiet; talab li jinghamel skond il-ligi kontra l- imsemmi akkuzat u illi huwa jigi kkundannat ghall-piena ta' prigunerija ghal zmien mhux izjed minn disa' xhur u multa ta' mhux anqas minn ghoxrin lira u mhux izjed minn mitejn lira skond dak li hemm u jintqal fl-artikolu 24(2), 33(1) u 29 ta' l-Ordinanza dwar l- Esplozivi (Kap. 33), u l-artikoli 49, 50, 23 u 533 tal-Kodici Kriminali jew ghal kull piena ohra li tista' skond il-ligi tinghata ghall-htija ta' l- imsemmi akkuzat.

Fis-Sitt Kap, illi fiz-zmien u fic-cirkostanzi msemmija fil-kapi precedenti ta' dan l-att ta' akkuza, u cioè nhar it-18 ta' Settembru tas- sena elfejn (2000) ghall-habta tal-hamsa u nofs ta' filghodu gewwa t- 5

toroq pubblici ta' L-Għasri, l-akkuzat Richard Sinagra kellu f'idejh arma tan-nar u munizzjon minghajr ma kien debitament licenzjat mill- Kummissarju tal-Pulizija.

Huwa fil-fatt, flimkien ma' persuni ohra, spara din l-arma kif intqal fil-kapi precedenti.

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra sar hati talli, minghajr licenzja tal-Kummissarju tal-Pulizija, kellu fil-pussess jew kontroll tieghu, jew kellu f'idejh jew fuqu, xi arma tan-nar jew munizzjon barra mill-fond jew post li jaghmel mieghu.

Ghaldaqstant l-Avukat Generali, fl-isem fuq imsemmi, akkuza lill-imsemmi Richard Sinagra, recidiv f'delitt, hati talli, minghajr licenzja tal-Kummissarju tal-Pulizija, kellu fil-pussess jew kontroll tieghu, jew kellu f'idejh jew fuqu, xi arma tan-nar jew munizzjon barra mill-fond jew post li jaghmel mieghu; talab li jinghamel skond il-ligi kontra l- imsemmi akkuzat u illi huwa jigi kkundannat ghall-piena ta' prigunerija ghal zmien ta' hames xhur sa tliet snin skond dak li hemm u jintqal fl-artikolu 3(1A) ta' l-Ordinanza dwar l-Armi (Kap. 66) [illum artikoli 5(1) u 51(2) ta' l-Att dwar l-Armi (Kap. 480)], u l-artikoli 49, 50, 23 u 533 tal-Kodici Kriminali jew ghal kull piena ohra li tista' skond il- ligi tinghata ghall-htija ta' l-imsemmi akkuzat.

Fis-Seba' Kap, illi fiz-zmien u fic-cirkostanzi msemmija fil-kapi precedenti ta'l-att ta' akkuza, u cioè nhar it-18 ta' Settembru tas-sena elfejn (2000) ghall-habta tal-hamsa u nofs ta' filghodu gewwa L-Għasri, flimkien ma' persuni ohra, volontarjament sparaw tir ta' senter lejn Alphonse Naili u ghamlu hsara volontarja fil-vettura bin-numru ta' registrazzjoni DBF-192 li kienet qed tintuza mill-imsemmi Naili.

Din il-vettura kienet proprjetà tas-sidien tal-Bank of Valletta u ta' persuni ohra.

Saret hsara wkoll f'bieb tal-bank tant li kellu jinbidel.

Il-hsara kienet tammonta komplessivament ghal izjed minn hamsin lira izda mhux izjed minn hames mitt lira.

Illi b'ghemilu

talli volontarjament hassar, ghamel hsara jew gharraq hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobbli, l-ammont ta' liema hsara ma jiskorrix hames mitt lira, imma hu izjed minn hamsin lira.

Illi b'sentenza tal-Qorti ta' l-Appell Kriminali fl-ismijiet "Il- Pulizija v. Richard Sinagra" tal-21 ta' Marzu, 1996, l-akkuzat Richard Sinagra instab hati ta' diversi delitti.

Ghaldaqstant l-Avukat Generali, fl-isem fuq imsemmi, akkuza lill-imsemmi Richard Sinagra, recidiv f'delitt, hati talli volontarjament hassar, ghamel hsara jew gharraq hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobbli, l-ammont ta' liema hsara ma jiskorrix hames mitt lira, imma hu izjed minn hamsin lira; talab li jinghamel skond il-ligi kontra l- jigi kkundannat ghall-piena ta' imsemmi akkuzat u illi huwa prigunerija minn seba' xhur sa tmintax-il xahar, skond dak li hemm u jintqal fl-artikoli 325(b) [illum 325(1)(b)], 49, 50, 23 u 533 tal-Kodici Kriminali jew ghal kull piena ohra li tista' skond il-ligi tinghata ghall- htija ta' l-imsemmi akkuzat.

Fit-Tmien Kap, illi fis-17 ta' Settembru tas-sena 2000, ghall- habta tal-hamsa u nofs ta' fil-ghaxija, Alessandro Khosla kien ghaddej minn tas-Sliema bil-vettura tieghu ta' l-ghamla Volkswagen Golf bin- numru ta' registrazzjoni SAN-578 u ddecieda li jieqaf jixtri pakkett sigaretti.

Loporto waqqaf il-karozza quddiem il-Preluna Hotel hdejn tat-taxis, halla c-cwievet go fiha, u hareg jixtri dawn-is-sigaretti.

Dak il-hin kienu ghaddejin fl-akkwati l-akkuzat Richard Sinagra u xi persuni ohra li kienu mieghu.

Dawn indunaw li dik il-vettura kellha c-cwievet go fiha u serquha, a dannu u kontra l-volontà ta' l-imsemmi Alessandro Khosla.

Din il-vettura, li fil-mument tas-serqa kien fiha wkoll Clarion CD player, pouch b'xi tnax-il CD u ftit ghodda (liema oggetti komplessivament kienu jiswew 'l fuq minn mitt lira), kienet tiswa xi sebat-elef lira (Lm7000).

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra sar hati ta' serq, liema

serq hu kwalifikat bil-valur u xorta tal-haga misruqa.

Illi b'ghemilu l-imsemmi Richard Sinagra, recidiv f'delitt, sar hati ta' serq, liema serq hu kwalifikat bil-valur u xorta tal-haga misruqa; talab li jinghamel skond il-ligi kontra l-imsemmi akkuzat u illi huwa jigi kkundannat ghall-piena ta' prigunerija ta' tmintax-il xahar sa disa' snin, skond dak li hemm u jintqal fl-artikoli 261©(g), 267, 271(g), 279(b), 280, 281, 49, 50, 23 u 533 tal-Kodici Kriminali jew ghal kull piena ohra li tista' skond il-ligi tinghata ghall-htija ta' l-imsemmi akkuzat.

Rat is-sentenza moghtija mill-Qorti Kriminali fl-10 ta' Mejju 2011

li bis-sahha taghha wara li dik il-Qorti rat il-verdett tal-gurati ta'

dakinhar stess li bih :

Bi tmien (8 ) voti favur u b' wieħed (1) kontra, sabu lill- akkuzat Richard Sinagra hati skond l-Ewwel kap tal-Att tal- Akkuza;

Unanimament sabu lil Richard Sinagra hati bhala awtur skond it-Tieni Kap tal-Att tal-Akkuza, b'dana illi l- aggravanti tal-vjolenza tikkonsisti filli s-serq sar flimkien ma' omicidju, ma' sekwestru ta' persuna w ghax il-halliel jew hallelin ippreżentaw ruħhom aktar minn tnejn għad li ma kinux armati u bl-aggravanti tal-mezz li kien jikkonsisti fi ksur ta' qofol li qeghdin biex isakkru jew jerfghu fiz-zgur hwejjeg jew oggetti ohra f'kaxex, fi sniedaq, f'armarijiet jew reċipjenti ohra w kull ksur ta' kaxxa, senduq jew recipjent iehor sahansitra jekk dan il- ksur ma sarx fil-lok fejn sar is-serq u bl-aggravanti tal-ħin.

Unanimament sabu lil Richard Sinagra hati skond it-Tielet Kap tal-Att tal-Akkuza.

Bi tmien (8 ) voti favur u b' wiehed (1) vot kontra sabu lil Richard Sinagra hati skond ir-Raba' Kap tal-Att tal-Akkuza.

Bi tmien (8) voti favur u b'wiehed (1) vot kontra sabu lil Richard Sinagra hati skond il-Hames Kap tal-Att tal-Akkuza.

Bi tmien (8) voti favur u b'wiehed (1) vot kontra sabu lil Richard Sinagra hati skond is-Sitt Kap tal-Att tal-Akkuza.

Bi tmien (8) voti favur u b'wiehed (1) vot kontra sabu lil Richard Sinagra hati skond is-Seba' Kap tal-Att tal-akkuza.

B' tmien (8) voti favur u b'wiehed (1) vot kontra sabu lil Richard Sinagra hati skond it-Tmien Kap tal-Att tal-Akkuza mhux bħala awtur iżda bħala kompliċi u cioe' ta' serq bl-

aggravju tal-valur u dan billi l-valur kien jeċċedi l-elf lira maltin u bl-aggravju tax-xorta tal-ħaġa misruqa.

Rat li ma kienx hemm kontestazzjoni min-naħa tad-difiża għall-

addebitu tar-reċidiva skont l-Att tal-Akkuża.

Ghalhekk iddikjarat lil Richard Sinagra, recidiv, hati talli:

f'xi zmien fis-sajf tas-sena 2000, f'San L-Imqabba, dolozament, bil- hsieb li joqtol persuna jew li jqieghed il-hajja taghha f'periklu car, ikkagunalha l-mewt, u dana skond l-Ewwel Kap tal-Att tal- Akkuza.

ii. f'xi zmien fis-sajf tas-sena 2000, f'San Gwann, sar hati ta' serq, liema serq hu kkwalifikat bil-vjolenza, mezz u hin, u dana skond it-Tieni Kap tal-Att tal-Akkuza.

iii. fit-18 ta' Settembru, 2000 ghall-habta tal-5.30 ta' filghodu gewwa L-Għasri, bla ordni skond il-ligi ta' l-awtorità kompetenti, u barra mill-kazijiet li fihom il-ligi taghti s-setgha lill-privat li jarresta lill-hati, arresta, zamm jew issekwestra lil xi persuna kontra l-volontà taghha, jew ta post biex fih din il-persuna tigi arrestata, mizmuma jew issekwestrata, u dana skond it-Tielet Kap tal-Att tal-Akkuza.

iv. fit-18 ta' Settembru, 2000, ghall-habta tal-5.30 ta' filghodu, gewwa t-toroq ta' L-Għasri, fil-hin li ghamel delitt volontarju kontra l-persuna, kellu fuq il-persuna tieghu xi arma tan-nar u arma regolari, u dan minghajr ghan legittimu, u dana skond ir- Raba' Kap tal-Att tal-Akkuza.

v. fit-18 ta' Settembru, 2000, ghall-habta tal-5.30 ta' filghodu, gewwa L-Għasri, minghajr licenzja tal-Pulizija, spara arma tan-nar f'post abitat, jew fi qrib tieghu, jew fit-toroq pubblici, jew fil-portijiet, u dana skond il-Hames Kap tal-Att tal-Akkuza.

vi. fit-18 ta' Settembru, 2000, ghall-habta tal-5.30 ta' filghodu gewwa t-toroq pubblici ta' L-Għasri, licenzja tal- Kummissarju tal-Pulizija, kellu fil-pussess jew kontroll tieghu, jew kellu f'idejh jew fuqu, xi arma tan-nar jew munizzjon barra mill-fond jew post li jaghmel mieghu, u dana skond is-Sitt Kap tal- Att tal-Akkuza.

vii. fit-18 ta' Settembru, 2000, ghall-habta tal-5.30 ta' filghodu gewwa L-Għasri, volontarjament hassar, ghamel hsara jew gharraq hwejjeg haddiehor, mobbli jew immobbli, l-ammont ta' liema hsara ma jiskorrix hames mitt lira, imma hu izjed minn hamsin lira, u dana skond is-Seba' Kap tal-Att tal-Akkuza.

viii.fis-17 ta' Settembru, 2000, ghall-habta tal-5.30 ta' filghaxija, minn tas-Sliema, sar hati ta' kompliċi f'serq, liema serq hu kwalifikat bil-valur u xorta tal-haga misruqa, u dan skond it- Tmien Kap tal-Att tal-Akkuza.

l-Ewwel Qorti wara

280, 281, 325(b) [illum 325(1)(b)] 86, 49, 50, 23 u 533 tal-Kodici

Kriminali kif ukoll l-artikolu 3(1A) u 26(a) ta' l-Ordinanza dwar l-Armi

(Kap. 66), illum artikolu 5(1), 51(2) u 55(a) ta' l-Att dwar l-Armi (Kap.

480), l-artikolu 24(2), 33(1) u 29 ta' l-Ordinanza dwar l-Esplozivi (Kap.

33), ikkundannat lill-hati Richard Sinagra ghall-piena ta' prigunerija

għal għomru.

Inoltre kien ikkundannat sabiex ihallas lir-Registratur

tal-Qrati s-somma ta' kwart tal-ispejjez peritali inkorsi f' din il-kawza w

cioe' tnax-il elf tlitt mija w sitta w tletin Euro w tmenin centezmi

(€12,336.80) li jammontaw għal €3,084.20, u dana in vista tal-fatt li li

f'dan id-delitt kien hemm il-ko-involviment ta' terzi persuni li ghad iridu

jew jistghu jigu processati dwar l-istess delitt, liema spejjez peritali jekk

ma jithallsux fi zmien tliet xhur mid-data tas-sentenza jigu konvertiti

f'terminu ta' prigunerija skont il-Ligi.

Rat ir-rikors tal-appell li pprezenta l-akkuzat Richard Sinagra fil-

31 ta' Mejju 2011 li bih u ghar-ragunijiet indikati talab lil din il-Qorti

tirrevoka l-verdett u s-sentenza tal-Qorti Kriminali tal-10 ta' Mejju 2011 u

minflok tilliberaħ minn kull ħtija u piena, u jekk ikun il-kaz tipprovdi għal

piena aktar mita u idoneja.

Rat ir-risposta ta' l-Avukat Generali tat-28 ta' Frar 2014.

Rat l-atti kollha tal-kawza.

Semghet it-trattazzjoni;

Ikkunsidrat :

Illi l-lanjanza ewlenija li fuqha l-appellant isejjes l-appell tieghu,

hija marbuta mal-apprezzament tal-provi li sar mill-gurati.

appellant, l-apprezzament li sar mill-gurati kien zbaljat u wassal ghal

verdett erronju fit-termini tal-Artikolu 501(1)(a) tal-Kodiċi Kriminali.

L-

appellant ighid li jsibha diffiċli jifhem kif il-ġurati setgħu, b'ċertezza

morali, jikkonkludu li huwa ħati tal-akkużi kif addebitati lilu fl-Att tal-

Akkuża.

Jishaq illi l-Prosekuzzjoni ma pproduċietx prova waħda li setgħet

tikkonvinċi lill-ġurati lil hinn minn kull dubju dettat mir-raġuni li hu kien

preżenti fuq il-post fejn kien kommess ir-reat, fil-mument li seħħet is-

serqa, u l-qtil ta' Alphonse Naili; dan apparti l-aggravju dwar l-

quantum tal-piena li, fil-fehma tal-appellant, kienet eccessiva u mhux

idonja ghal fattispecje tal-kaz.

Min-naha tieghu, l-Avukat Ġenerali jilqa' ghall-appell billi jinsisti

illi kienu bizzejjed il-provi miġjuba mill-Prosekuzzjoni sabiex il-ġurati –

raġjonevolment u legalment – jaslu għal decizjoni ta' htija.

fondat fuq ix-xiehda ta` aktar minn persuna waħda li kkonfermaw illi l-

appellant kien stqarr magħhom li kien hu li spara lil Naili.

ikkonfermat mill-appellant stess fil-kors tal-kontro-eżami waqt il-guri fejn

ammetta illi huwa kien stqarr dak id-diskors, liema affermazzjoni allura

tikkostitwixxi konfessjoni għall-finijiet u effetti kollha tal-liġi.

ma' dan, jistqarr l-Avukat Generali illi l-Qorti ma tistax twarrab ix-xiehda

moghtija mix-xhud Joseph Spiteri Cappello, kif ukoll il-provi forensici konsistenti

mir-rapporti tal-esperti tal-ballistika u tas-serologija li jkomplu jorbtu lill-

appellant mar-reati li seħħew.

Ghalhekk, fil-fehma tal-Avukat Ġenerali,

kemm il-verdett kif ukoll il-piena nflitta m'għandhomx jiġu disturbati.

Ikkunsidrat :

Illi din il-Qorti kemm-il darba tishaq, in linea ma` gurisprudenza

kostanti ta` dawn il-qrati, illi meta tkun rinfaccjata b'aggravju marbut

mal-apprezzament

tal-provi

lura milli

interpretazzjoni tal-provi li tkun saret minn min ikun iġġudika l-fatti1.

1 ir-Repubblika ta' Malta vs John suda deċiża mill-Qorti tal-Appell Superjuri fl-24 ta' April 2008 Ara, ukoll fost ohrajn, l-Appelli Kriminali Superjuri: Ir-Repubblika ta' Malta v. Etienne Mangion, 14 ta' Dicembru 2004 Ir- Repubblika ta' Malta v. Domenic Dare, 16 ta' Ottubru 2003; Ir-Repubblika ta' Malta v. Godfrey Brightwell u r- Repubblika ta' Malta v. Eleno sive Lino Gorrieri 24 ta' April 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Lawrence Wheeler sive Axiak 23 ta' Jannar 2003, Ir-Repubblika ta' Malta v. Mustafa Ali Colombo., 5 ta' Lulju 2002; Ir-Repubblika ta' Malta v. Thomas sive Tommy Marshall, 7 ta' Marzu 2000, Ir-Repubblika ta' Malta vs. Ivan Arpa Belli, 1 ta' Dicembru 1994; u IrRepubblika ta' Malta vs George Seguna, 14 ta' Frar 1989; u l-Appelli Kriminali Inferjuri: Il-Pulizija vs Andrew George Sanchez De Giorgio, 12 ta' Mejju 2004, Il-Pulizija vs Anthony Zaffarese, 6 ta' Mejju 2004; Il-Pulizija vs Maurice Popov, 30 ta' April 2004; IlPulizija vs Saviour Diacono, 30 ta' Marzu 2004; Il-Pulizija vs Baldacchino Pulo 12

Dan qed jingħad ukoll fid-dawl tad-dettami tal-Artikolu 467 tal-

Kodiċi Kriminali fejn f'dan il-każ l-imhallfin tal-fatt kellhom il-vantaġġ fuq

din il-Qorti li mhux biss jisimghu il-provi, iżda li jaghmlu evalwazzjoni ta'

l-imġieba u l-komportament tax-xhieda li ddeponew quddiemhom, u liema

analiżi kienet essenzjali sabiex il-gurati jaslu għall-konklużjonijiet

tagħhom.

Madankollu, tenut kont tan-natura tal-appell u l-mod kif l-

ewwel aggravju huwa impostat, din il-Qorti sejra tqis il-provi li gabet il-

Prosekuzzjoni sabiex tistabilixxi jekk il-ġurati setgħux b'mod raġonevoli

imsejjes fuq il-principji tad-dritt penali, kif ben diretti mill-Imhallef li

ippresjeda l-guri, jaslu għall-verdett tagħhom.

il-Qorti diversament komposta fis-sentenza taghha tal-1 ta` Dicembru

1994 fil-kaz "Ir-Repubblika vs Ivan Arpa Belli" :-

"Fi kliem iehor, l-ezercizzju ta' din il-Qorti fil-kaz prezenti u f'kull kaz iehor fejn l-appell ikun bazat fuq apprezzament tal- provi, huwa li tezamina l-provi dedotti f'dan il-kaz, tara jekk, - kif anki jekk kien hemm versjonijiet kontradittorji normalment ikun hemm - xi wahda minnhom setghetx liberament u serenament tigi emmnuta minghajr ma jigi vjolat il-principju li d-dubju ghandu jmur favur l-akkuzat, u jekk tali versjoni setghet tigi emmnuta w evidentement giet emmnuta, il-funzjoni, anzi d-dover ta' din il-Qorti huwa li tirrispetta dik id-diskrezzjoni u dak l-apprezzament."

Illi l-appellant isib oggezzjoni b'mod ewlieni ghal dak li - skont hu

- kien nuqqas ta' kredibilita` tal-komplici tieghu Joseph Spiteri Cappello.

Zammit seta' joffri d-deposizzjoni tieghu fil-kors tal-guri billi l-kaz

tieghu kien għadda in ġudikat2.

Fil-fehma tal-appellant, dak li xehed

dan Spiteri Cappello kien determinanti ghall-verdett ta' htija milhuq mill-

Tajjeb jinghad li Spiteri Cappello kien xhud riluttanti matul il-kors tal-

Mohamed Chetouti Pirrone et, 21 ta' Ottubru 1996; Il-Pulizija vs Raymond Gauci Sofia et, 12 ta' Mejju 1994; Il-Pulizija vs Simon Magri Polidano, 15 ta' Lulju 1996; Il-Pulizija vs Carmel sive Chalmer Ejjebli, 31 ta' Mejju 1991; Il-Pulizija vs Anthony Spiteri Cappello, 31 ta' Mejju 1991.

2 Folio 131 mit-traskrizzjonijiet tal-ġuri u datat it-3 ta' Mejju 2011.

guri tant illi biddel il-verzjoni tieghu: kemm lill-pulizija a tempo vergine;

kif ukoll fuq il-pedana tax-xhieda diversi drabi, fejn cahad il-veracita' ta'

dak li kien stqarr mal-ufficjali investigattivi, jew inkella lmenta minn

Fil-fatt wara l-ewwel deposizzjoni tieghu nzamm

appartat tant li rega` ddepona l-ghada meta ddeskriva dak li sehh fl-

ghodwa tat-18 ta' Settembru 2000.

Jirrizulta li Zammit kien wiehed mill-komplici fil-kommissjoni

tad-delitt de quo, li ghalkemm ma akkompanjax lill-malviventi l-ohra

fuq ix-xena tar-reat, madanakollu kien il-persuna li stenna lill-komplici

tieghu ftit distanza 'il boghod b'getaway car.

Zammit xehed illi dakinhar

li sehh l-event kriminuz, hu kien rieqed id-dar tiegħu Fleur-de-Lys, Birkirkara.

Kmieni filgħodu marru tlett persuni għaliħ b'vettura, li kienet ta' kulur

aħmar, x'aktarx tal-ghamla Mazda li kienet karozza tal-kiri.

Dawn il-

Vella maghruf bhala l-Fraser u Meilak, magħruf bħala z-Zinnanna li x-

xhud jaghraf fil-persuna tal-appellant.

Ghalkemm jikkontendi illi s-

siehba tieghu Rita Morgan oggezzjonat illi jmur ma` dawk in-nies, li kienu

gharrfuh xi zmien qabel li kienu ser jikkomettu serqa mill-bank ta' San

Gwann, u ghalkemm anke hu stess ma xtaqx imur maghhom, jixhed li

accetta li jmur maghhom xorta wahda.

Kien infurmat illi s-serqa kellha

issir minn go vann li kien ikun kmieni filghodu hdejn il-bank Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), izda baqa` riluttanti fid-deposizzjoni tieghu.

Jixhed illi kif waslu L-Għasri it-tlieta min-nies li kienu qed

jakkompanjawh nizlu mill-vettura u rikbu go vettura ohra ta' lewn

iswed, li jinsa x'ghamla kienet, imma jiftakar li kienet gdida.

Jikkonferma illi l-vettura s-sewda instaqet mill-Fraser bi Chris Spiteri Cappello

titubanti dwar l-involviment tal-appellant fis-serqa jichad illi huma

3 Folio 207 mit-traskrizzjoni tax-xhieda ta' Joseph Spiteri Cappello matul il-ġuri.

4 Folio 209 u 210 mit-traskrizzjoni tax-xhieda ta' Joseph Spiteri Cappello matul il-ġuri.

kienu wasslu lil Richard Sinagra il-Mensija qabel it-twettieq tas-serqa u

li dan ma kienx akkompanja lit-tnejn l-ohra fil-kommissjoni tar-reat.

Jikkonferma finalment illi Richard Sinagra kien riekeb mat-tnejn l-ohra

fil-vettura is-sewda uzata waqt id-delitt.

Zammit ikompli jixhed illi huwa erhilha lejn Birkirkara bil-

vettura Mazda, fejn hemmhekk pejjep sigarett u ghamel xi hin jistenna

lill-ohrajn jigu lura, izda wara li ghadda xi hin, telaq lejn id-dar fejn

dahal fis-sodda u meta xeghel it-televizjoni sema` r-rapporti dwar id-

delitt li kien sehh.

Zammit jichad illi tkellem ma` certu Toni Zammit Cutajar,

maghruf bhala l-Ballerin, dwar id-delitt.

Ighid li kien sema li dan

Zammit Cutajar kien gie offrut xi flus biex jaghti informazzjoni dwar il-

kommissjoni tar-reat.

Finalment jilmenta illi hu u l-familja tieghu kienu

gew mhedda wara li sehh id-delitt.

L-appellant isib oggezzjoni ukoll ghall-ammissibilita` bhala prova

tal-konfessjonijiet extra-gudizzjarji li allegatament saru minnu lil xi

hbieb tieghu, liema persuni ngiebu biex jixhdu fil-kors tal-guri.

Ghandu jinghad illi konfessjoni li tkun saret mill-persuna

akkuzata tikkostitwixxi prova.

Izda l-ligi penali taghmel distinzjoni bejn

il-konfessjoni gudizzjarja u ghalhekk mehuda minn xi awtorita' skont il-

ligi, u dik extra-gudizzjarja, b'dan illi din tal-ahhar tkun tinnecessita

dejjem provi korroborattivi ghalbiex fuqhom tista' tissejjes ir-reita'.

sentenza ta` din il-Qorti diversament komposta tat-3 ta` Dicembru 2004

fil-kawza "Ir-Repubblika ta` Malta vs Salvatore sive` Cordina

"Issa hu accettat li kull dikjarazzjoni tal-akkuzat maghmula qabel, waqt jew wara l-att inkriminat tista' tingieb bhala prova kontra tieghu w l-konfessjoni li tkun

saret volontarjament tista' tittiehed bhala prova tal-htija tieghu.

Ghalkemm dawn

ta' konfessjonijiet allura huma

ammissibbli bhala prova, madanakollu min irid jiggudika irid jimxi

b'kawtela kbira meta ikun hemm ammissjonijiet li ma jsirux quddiem

xi awtorita investigattiva jew gudizzjarja, fejn allura jrid isir stharrig

mill-qorti dwar jekk hemmx evidenza ohra li hija kompatibbli o meno

ma' tali konfessjonijiet u cioe' jekk hemmx provi diretti jew provi

indizzjarji univoci li jaghtu is-sahha lill-istqarrijiet extra-gudizzjarji

Illi fil-kaz in disamina kien hemm iktar minn xhud wiehed,

konoxxenti tal-appellant, li jistqarru li l-appellant kien qerr maghhom

dwar l-involviment tieghu fil-hold-up u l-qtil ta' Alphonse Naili.

Dawn kollha kienu xhieda riluttanti fosthom Carmel Wubbels Cassar li ghalkemm

a tempo vergine mal-espert Perit Richard German kien stqarr illi l-

appellant, kemm qabel kif ukoll wara t-twettieq tad-delitt, kien

ammetta mieghu l-involviment tieghu f'din is-serqa, madanakollu

sussegwentement jichad illi kien qal dan id-diskors.

Jixhed dwar in-

nuqqas ta' affidabbilita` ta' Tony Zammit Cutajar maghruf bhala il-Ballerin.

Ighid li billi kien jabbuża mid-droga dak iż-żmien hu ma kienx jaf x'qed

jiġri madwaru.

5 Folio 143 mit-traskrizzjonijiet tax-xhieda matul il-ġuri u datat it-3 ta' Mejju 2011.

Mix-xiehda ta' Alexia Mintoff li saret is-siehba tal-appellant wara l-

kommissjoni tar-reat, kif ukoll dik ta' certu Justin Caruana Giordimaina johrog illi l-

appellant ukoll kien qerr maghhom, f'okkazjonijiet separati, dwar l-

involviment tieghu fil-kommissjoni tad-delitt tant illi huwa kien

ammetta li kien spara lil Naili u qatlu.

Ghalkemm it-tnejn jistqarru

illi l-appellant kellu l-vizzju tax-xorb madanakollu jichdu illi huwa kien

xurban meta ghamel din il-konfessjoni maghhom.7 Borg izzid fix-xiehda

taghha illi fl-ghodwa wara li sehhet is-serqa kienet niżlet il-bandli fejn

iltaqghet mal-appellant li kien abjad karti u meta staqsietu x'kien ġara,

huwa wegibha li qatel bniedem.

Ighidilha li raħ jiċċaqlaq u ħaseb li kien

ser jispara għal sieħbu.

Borg hawnhekk tiftakar fid-diskors li kienet

incident illi kien ser jagħmel biċċa xogħol li kien ser jaqla' l-flus minnha

imma ma kienx speċifika eżattament x'kien ser jagħmel.

madwar ġimgħatejn qabel il-każ.

Tikkonferma illi l-bank jinsab bejn

wieħed u ieħor faċċata l-blokk bini fejn kien jabita l-appellant.

Illi Tony Zammit Cutajar, maghruf bhala l-Ballerin, miet fil-mori tal-

proceduri u ghalhekk inqrat lill-gurati x-xiehda li kien ta quddiem il-

Qorti Struttorja, kif ukoll saret referenza ghad-deposizzjoni ta' dan ix-

jikkontendi illi kien Joseph Spiteri Cappello stess li qerr mieghu li kien involut

fil-hold-up fuq il-bank flimkien mal-appellant, birkirkara-Ħal Balzan u Crisp, u li

kien l-appellant li spara l-arma tan-nar li qatlet lil Naili.8

Xhud iehor riluttanti kien George Minino li kien il-persuna li

kera l-vettura tal-għamla Mazda 121 Bubble ħamra bin-numru EAK

6 Folio 281 mit-traskrizzjonijiet tax-xhieda matul il-ġuri datat il-5 ta' Mejju 2011.

7 Folio 149 tat-traskrizzjonijiet tax-xhieda matul il-ġuri datata t-3 ta' Mejju 2011.

8 Folio 249 tal-atti kumpilatorji datata l-4 ta' Frar 2003 fit-tieni volum fl-atti kumpilatorji.

9 Folio 218 et seq tat-traskrizzjoni tax-xhieda matul il-ġuri.

236 għal madwar tlett ijiem u ftakar li kien sellifha lil ċertu James

magħruf bħala l-Fraser biex joħroġ ma` tfajla peress li ma kellux

karozza.

Dan sehh fil-lejla bejn s-17 u t-18 ta' Settembru 2000 meta

kien gabar il-vettura minn ghand il-Fraser għall-ħabta tal-ħdax ta'

filgħodu u raddha lura lil Ronnie Scifo li kien krihielu.

għaraf il-firma tiegħu fuq il-kuntratt tal-kiri tal-vettura in kwistjoni.

Dominic Drago li ma xehedx viva voce peress li kien barra minn

Malta waqt il-ġuri, izda inqrat ix-xiehda mogħtija minnu matul il-

kumpilazzjoni, kien il-persuna li sema` parti minn konversazzjoni bejn

Tony Zammit Cutajar magħruf bħala l-Ballerin u Joseph Spiteri Cappello l-għada tal-każ

fejn stqarr li kien sema` lil Spiteri Cappello igħid lil Zammit Cutajar li hu kien baqa' ġol-

għalqa u qalilhom (b'referenza ghat-tlett komplici l-ohra) biex ma

jisparawx.

Dan kien anke ltaqa' mumenti wara ma' James Wittebrood

magħruf bħala l-Fraser li kien staqsieħ dwar xiex kienu qeghdin

jitkellmu Spiteri Cappello u Zammit Cutajar u jekk fil-fatt semmewx lilu.

ikkonferma li kienu qeghdin jitkellmu dwar il-hold up għax il-Ballerin

kien ikkonferma dan il-fatt xahrejn wara li kien iltaqa` miegħu.

Illi fid-deposizzjoni tieghu ix-xhud Frans Spiteri Cappello 10ighid li kien

innota il-vettura WV Golf Sewda pparkjata għall-ħabta tal-erbgha u

nofs ta' fil-ghodu, b'persuna ġo fiha x'aktarx rieqda wara l-low loader

tiegħu fi Triq San Ġiljan, Parti mill-Fgura.

Dan l-istess xhud ikkonferma li

wara li mar Paola bl-inġenji tiegħu u reġa` rritorna lura fl-istess

triq għall-ħabta tas-sitta nieqes għaxra ta' filgħodu, hu nnota li l-istess

vettura kienet għada pparkjata hemmhekk iżda din id-darba ma kien

hemm ħadd ġo fiha u din il-vettura kienet resqet lura minn fejn kienet

oriġinarjament meta ra l-ewwel darba.

10 Folio 104 tat-traskrizzjoni tax-xhieda matul il-ġuri u datat it-3 ta' Mejju 2011d-deposizzjoni kif ukoll folio 362 et seq fit-tieni Volum fl-atti kumpilatorji.

Rita Taormina Muscat s-siehba ta` Joseph Spiteri Cappello tikkonferma illi fl-

ghodwa tat-18 ta' Settembru 2000 tiftakar illi ghal habta tal-hamsa ta'

fil-ghodu kienu marru tlett persuni ghal Spiteri Cappello.

Zammit kien rikeb maghhom fil-vettura li hija tghid li kienet ta' lewn

Spiteri Cappello irritorna id-dar ghal habta tas-sitta ta'

filgħodu għax kien ħa rikba ma` ħaddieħor.

L-appellant irrinunzja ghall-jedd tieghu ghas-silenzju u xehed fil-

kors tal-guri nhar is-6 ta' Mejju 201112.

Ghalkemm ma jichadx illi saret

din l-"ammissjoni" minnu ma' dawk ix-xhieda dwar l-involviment tieghu

fis-serqa u l-qtil kemm qabel kif ukoll wara li sehh l-event kriminuz,

madanakollu jishaq illi kien qal dan id-diskors biex jiftahar, bhala

"bluff", u jghid ukoll illi kien ammetta li hu qatel lil Ferriggi, ghaliex

Mix-xiehda tal-appellant johorgu is-segwenti fatti saljenti :-

L-appellant kellu problema serja tad-droga fiz-zmien meta

sehh l-event kriminuz mertu ta' dawn il-proceduri u kien ukoll

ikun spiss fis-sakra, tant illi kien jixrob flixkun inbid f'temp

ta' żewġ minuti jew tlieta.

Hemmhekk kien jiltaqa' ma'

11 Folio 115 mit-traskrizzjonijiet tax-xhieda matul il-ġuri.

12 Folio 336 et seq tat-traskrizzjoni tax-xhieda matul il-ġuri.

xi nisa oħrajn fosthom nisa miżżewġin.

L-appartament ta' Grech kien faccata tal-fergha tal-Bank of

Vella u Scerri, li gieli raqdu fuq xi

saqqijiet fuq il-bejt tar-residenza tieghu, josservaw raġel qed

imur il-bank u qed jitfa' xi basktijiet gewwa security box fil-

faccata tal-bank.

Jinfurmaw lill-appellant b'dan u minn hawn

jitwieled il-pjan tas-serqa.

Isostni li kien il-Fraser il-mohh

wara dan id-delitt.

L-appellant jaccetta li jiehu sehem fis-serqa u jissugerixxi lil

Joseph Spiteri Cappello bhala l-persuna li kellu jsuq il-vettura li

kellha tintuza waqt is-serqa.

Ma kienx hemm ftehim li kellhom jintuzaw armi tan-nar waqt

is-serqa.

Izda kienu miftehmin li jaqbdu lir-raġel, iżommuħ u

joħdulu tlett basktijiet.

Fl-ghodwa tas-serqa l-komplici tieghu jghaddu ghalih ghal

habta tal-erbgha u nofs ta' fil-ghodu b'karrozza Mazda Bubble

ħamra.

Wara dan huma jmorru ghal Joseph Spiteri Cappello fir-

residenza tieghu.

Minn hemm jerhulha lejn L-Għasri sakemm waslu vicin

vettura tal-ghamla VW Golf li kienu ser jużaw fis-serqa.

Hawn l-appellant jikkontendi illi talab lill-komplici tieghu

iwassluħ lura d-dar għax ried jixrob u wara li xorob l-inbid

reġa` niżel magħhom bil-karrozza.

Minn hemm regghu marru

hdejn il-vettura tal-ghamla Golf, li kienet fil-wied ta' San

Nizlu u riekbu fiha.

Ighid illi hu rikeb fis-seat tal-

Zammit baqa' fil-vettura l-ohra u beda isegwiehom

Wara li nfirdu minn ma' Zammit u wara li hu rikeb fil-Golf

biex imorru jikkommettu s-serqa, l-appellant jafferma illi

qabzitlu għax ried jixrob u 'jiddamdam'.

Hawn ighid li biddel

fehmtu u ma riedx izjed imur mal-Fraser u l-Buttuni biex

jikkommetti s-serqa.

Il-komplici tieghu jwassluh sa hdejn il-Mensija Bar, Parti minn Ħaż-Żebbug (Malta), filwaqt li huma jibqghu sejrin lejn il-bank mingħajru.

Hu jerhilha lejn id-dar minn hawn, ipejjep żewġ sigaretti,

jixrob u jorqod.

Baqa' rieqed sad-disgħa ta' filgħodu u wara

mar Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta) fejn semagħhom jgħidu li kien inqatel

Ikkonfrontat bid-deposizzjoni tax-xhieda li stqarrew li hu kien

ammetta maghhom li kien spara l-arma tan-nar waqt il-kommissjoni

tad-delitt, l-appellant sahaq illi dawk in-nies kien giddbu fuqu ghal

diversi ragunijiet, izda ma cahadx fl-istess nifs li qalilhom dak id-

diskors ghaliex kien qed jigi imgieghel jaghmel hekk minn James Wittebrood.

Xehed ukoll illi qal id-dikors li kien spara hu biex ihossu kburi u bhala

Fil-fatt jikkontendi illi Wittebrood kien qerr mieghu li kien il-Buttuni

u cioe' Chris Spiteri Cappello li kien spara u qatel lil Naili.

Ikkunsidrat :

Minbarra x-xhieda pajżana fuq indikati, il-Prosekuzzjoni ressqet

numru ta' esperti fosthom dawk tal-ballistika li ikkonfermaw li t-tir

uniku li kien sparat minn persuna li kienet bil-wieqfa fit-triq kien

immirat lejn il-vittma Alphonse Borg Buontempo li kien qed iħares lejn min

sparalu f'dak il-mument.

Jikkonkludu illi fid-dawl ta' fejn instab l-

iskartoċċ kif ukoll it-takka li kienet inqasmet f'zewg bicciet kif ukoll fid-

dawl tal-ħsarat ikkaġunati fil-vettura Peugeot 306 bajda li kienet fuq il-

post fejn instab Ferriggi u li kienet misjuqa mill-vittma qabel ma nqatel,

l-isparatura seħħet minn distanza ta' mhux iktar minn ħames (5) metri

bogħod, liema distanza tinkludi fiha l-kejl tas-senter innifsu13.

matul it-testimonjanza tagħhom waqt il-ġuri, huma spjegaw kif

tiffunzjona l-arma li ntużat fid-delitt.

Xehdu : 'l-ewwel ħaġa trid

tikkargaħ permezz li ddaħallu l-iskrataċ fil-magazine tiegħu u

possibilment tista ddaħallu waħda fil-kanna bil-lest, jew inkella jekk ma

ddaħħalx fil-kanna meta umbagħad tikkokkjaħ titla waħda mill-

magazine għal ġo l-kanna lesta biex tiġi sparata meta s-safety catch tkun

fuq fire u jingħafas il-grillu, u naturalment trid tipponta lejn x'hiex ħa

Il-konklużjonijiet tal-esperti ballistiċi huma konfortati wkoll mill-

espert mediko legali Dr. Mario Spiteri Cappello għal dak li jirrigwarda kemm id-

Rapport ballistiku magħmul mill-esperti Brigadier Maurice Dalli Vassallo u PS274 Jesmond Borg Baldacchino.

14 Folio 315 tat-traskrizzjoni tax-xhieda tal-esperti ballistiċi matul il-ġuri.

distanza tat-tir tal-arma tan-nar in kwistjoni kif ukoll in-natura tal-

ferita ikkaġjonata li, fil-fehma ta' l-espert, kienet immirata lejn

Alphonse Naili biex toqtlu jew tal-inqas biex tipperikola ħajtu15.

Illi l-istills mis-sistema tas-CCTV tal-bank jikkostitwixxu prova

ndizzjarja ferm rilevanti ghall-fattispecje tal-kaz.

Dawn il-filmati li

ttiehdu mill-cameras li kien hemm mal-faccata tal-bank sar l-

enhancement fuqhom b'ordni tal-Qorti16 fejn jirriżulta li l-WV Golf li

intużat matul is-serqa waslet ħdejn il-vettura ta' Ferriggi fil-5:24:05 ta'

filghodu u li l-vittma Ferriggi tilef ħajtu bejn il-ħin tal-5:24:07 u l-

5:24:10 u dan apparti riżultanzi oħra f'ħinijiet oħra mill-istills in

kwistjoni.

Di piu' mir-rapporti tal-esperti tax-xena tar-reat jirrizulta illi

gew elevati diversi loqom tas-sigaretti minn fejn instabet il-VW Golf

sewda li ntużat mill-aggressuri matul is-serqa u l-omiċidju ta' Ferriggi,

Illi skont ir-

rapport redatt mill-Professur Matthew James Ducos Abadie l-eżebit

mgħoddi lilu u mmarkat bħala 201 konsistenti f'waħda minn dawn il-

loqom elevati minn quddiem din il-vettura, kienet prinċipalment

kompatibbli mad-DNA tal-appellant f'dan il-każ17.

Ikkunsidrat :

Illi qabel kull konsiderazzjoni li din il-Qorti sejra taghmel

marbuta mal-ewwel aggravju prospettat mill-appellant dwar

apprezzament zbaljat tal-provi, jinghad illi l-appellant mhuwiex qed

jikkontesta l-involviment tiegħu fis-serqa li sehhet fl-ghodwa tat-18 ta'

Dicembru 2000, b'dan izda li ghalkemm ighid illi huwa assista kemm

15 Folio 276 mit-traskrizzjoni tax-xhieda tat-Tabib Dr. Mario Spiteri Cappello matul il-ġuri.

16 Folio 422 u 424 tal-atti kumpilatorji redatt minn PS144 Alfio Mintoff 17 Folio 1037 fil-ħames volum tal-atti kumpilatorji.

Ir-rapporti tiegħu jinstabu a folio 67 tal-Proces Verbal kif ukoll Dok MJG a folio 1048 fil-ħames volum tal-atti kumpilatorji li hija kontinwazzjoni tal-ewwel rapport redatt u kkonfermat minn dan l-espert.

lill-awtur kif ukoll lill-komplici l-ohra sabiex ihejju l-pjan ghall-

kommissjoni tar-reat, madanakollu jishaq illi fl-ahhar mumenti huwa

ddecieda li ma jkomplix jieqaf maghhom fil-waqt tal-kommissjoni tad-

Mhux biss izda jishaq illi huwa ma kellu l-ebda għarfien dwar l-

użu tal-arma tan-nar u tal-qtil kemm qabel kif ukoll waqt id-delitt u

allura qed jikkontesta is-sejbien ta' htija dwar l-Ewwel Kap ta' l-Att ta'

Dan ghaliex jishaq illi ghalkemm kien fil-kumpanija ta'

James Wittebrood magħruf bħala l-Fraser u Chris Spiteri Cappello magħruf bħala l-

Buttuni sa ftit qabel is-serqa, ma kienx magħhom waqt id-delitt u

lanqas ma kien hu li spara l-arma li qatlet lil Alphonse Naili.

Dan ifisser illi ghalkemm l-appellant fir-rikors tieghu ta' l-appell

qieghed jitlob illi l-verdett u s-sentenza moghtija fil-konfront tieghu jigu

revokati in toto, imbaghad b'mod kontradittorju f'dan l-ewwel aggravju

minnu ntentat jammetti l-involviment tieghu biss bhala komplici u

mhux bhala awtur tar-reati (ghajr ghat-tmien kap) kif deciz mill-gurati

fil-verdett milhuq minnhom.

Abbazi tar-risultanzi processwali, din il-Qorti tqis illi l-gurati

sewwa diretti mill-Imhallef li ppresjeda l-guri setghu ragjonevolment u

legalment jaslu ghall-konkluzjonijiet minnhom milhuqa u dan ghas-

segwenti ragunijiet.

Illi jibda biex jinghad illi l-appellant jikkonċedi li hu kien tkellem

ma` Alexia Mintoff u Justin Muscat Zarb dwar il-qtil kommess fejn refa' r-

responsabbilta' tiegħu għal dan id-delitt.

Madankollu fejn dawn ix-

xhieda flimkien ma` oħrajn (Carmel Mintoff fosthom) iddikjaraw li hu kien

kellimhom qabel is-serqa dwar dik il-"biċċa xogħol" li kellu u li kienet

ser tirrendilu l-flus, hu jgħid li dan id-diskors qatt ma sar.

Jishaq illi

huwa ammetta li kkometta l-omicidju sabiex jiftaħar ma' sħabu, bil-

ghan li jidher fuq ta' quddiem fil-klikka ta' "delinkwenti" li kien

jagħmilha magħhom.

Ighid ukoll illi James Wittebrood gieghlu jammetti ghal

dan il-qtil.

L-appellant lanqas jiċħad li hu kien fil-kumpanija ta' James Wittebrood

u Christopher Spiteri Cappello fil-mumenti qabel is-serqa, kif fil-fatt ikkonfermat

minn Joseph Spiteri Cappello meta xehed, iżda jisħaq li qalilhom joħduħ id-dar

ftit qabel ma kien ser iseħħ id-delitt għax ried imur 'jixrob u

jidammdam'18, fatt li Joseph Spiteri Cappello ma jistax jixhed dwaru peress li

ma kienx magħhom f'dak il-mument.

Jisħaq allura li hu ma kellu l-ebda

għarfien li kienet ser tintuża arma, u allura lanqas li kien hu li spara l-

arma tan-nar peress li ma kienx ma` Wittebrood u Spiteri Cappello meta seħħew id-

L-appellant allura jikkonferma illi huwa kien rikeb fil-vettura WV

Golf flimkien mal-Fraser u Crisp u ghalkemm matul il-kors tat-

trattazzjoni orali quddiem l-Ewwel Qorti, kif ukoll fir-rikors ta' l-appell,

jaghmel l-argument illi hu kien bilqieghda fuq quddiem fil-vettura hdejn

ix-xufier Vella filwaqt li Scerri kien bilqieghda fuq wara, madanakollu

fil-kors tax-xiehda tieghu ighid :-

" … il-ftehim kien li noqghodu wara biex ikollna access ghal zewg

bibien peress li l-Fraser kien ser ikun d-driver."

18 Folio 341 mix-xhieda traskritta tal-appellant matul il-ġuri.

Dan jfisser illi l-pjan kien illi l-Fraser kellu jibqa' fis-sedil tax-

xufier sabiex ikunu jistghu jaharbu minnufih mix-xena filwaqt li hu u

Scerri kellhom jinzlu mill-vettura biex jikkomettu s-serqa.

Madanakollu mir-rapport ta' l-espert Perit Richard German

jirrizulta illi meta instabet il-vettura Golf gewwa Triq San Giljan,

Parti mill-Fgura, din kellha t-twieqi tan-naha tax-xufier, tal-passiggier, kif

ukoll dik ta' wara x-xufier imnizzlin, indikattiv (ghalkemm mhux

konklussiv) li kien hemm tliet persuni fil-vettura u f'liema posizzjoni

setghu kienu bil-qieghda fl-istess vettura.

Mill-provi indizzjarji u senjatament mill-istills mahruga mill-

camera C2 tal-fergha tal-Bank of Valletta dakinhar tal-kaz bejn il-ħin

tal-05:24:05 sal-ħin 5:24:15 tidher il-bieba ta' wara s-sedil tax-xufier

miftuħa.

Il-Qorti tqis illi dan huwa kompatibbli mal-ftehim li kien

hemm bejn il-malviventi illi x-xufier kellu jibqa' fil-vettura sabiex ikun

jista' isuq minn fuq il-post.

Illi minn ezamijiet forensici li saru mill-esperti ballistici in

relazzjoni mad-distanza tal-isparatura u tal-posizzjoni fejn instab l-

iskartoċċ tat-tir sparat, johrog illi l-persuna li sparat l-arma tan-nar

kienet fuq in-naha ta' barra tal-karrozza, in-naħa tax-xufier f'distanza

ta' mhux aktar minn hames metri u bejn wieħed u ieħor f'nofs it-triq.

Din il-prova cirkostanzjali trid tinqara ukoll flimkien ma' dak dikjarat

mix-xhud Joseph Spiteri Cappello li jafferma illi meta telqet il-vettura WV Golf

minn hdejh li fiha kien hemm l-appellant flimkien mal-Buttuni u mal-

Fraser biex jikkomettu s-serqa, l-appellant kien bilqeghda wara l-Fraser

li kien qed isuq u ċioe` fuq in-naħa tal-bieba li tidher li nfetħet fuq ix-

xena tad-delitt matul is-serqa u l-omiċidju.

Illi kif inghad l-istills esebiti in atti fil-ħin bejn il-05:24:05 u

05:24:15 juru ċar li qed tinfetaħ il-bieba ta' wara tax-xufier, izda mhux

Fil-fatt f'dan il-mument id-dwal tal-brejks fuq in-naha ta'

wara tal-vettura jidhru mixgħulin indikattiv allura li x-xufier kien

ghadu bilqieghda

fil-vettura.

indikata bil-ħin 05:24:15,

ghalkemm il-bieba in kwistjoni għada miftuħa, jidher li d-dawl tal-brejk

Il-vettura in kwistjoni jidher li telqet minn fuq il-post fil-ħin ta'

05:24:1719 u ċioe madwar żewġ sekondi wara li l-brejk tal-vettura in

kwistjoni ma baqax iktar magħfus.

Inoltre mir-ritratti li hadu l-esperti

tax-xena tar-reat tal-vettura VW Golf20, tidher ċara li l-forma tal-bieba

ta' wara hija kompatibbli ma` dik tal-bieba li tidher miftuħa fuq l-istill

imsemmi, a differenza tal-bieba tax-xufier li qeghda aktar lineari u fit-

Din il-prova waħedha hija ndikattiva wkoll tal-fatt li kien hemm

tlieta min-nies mill-inqas li kienu preżenti matul is-serqa u l-omiċidju

ta' Alphonse Naili, fosthom l-appellant innifsu.

Mhux biss izda fil-

post fejn giet abbandunata l-VW Golf wara r-reat instabet loqma tas-

sigaretti fejn fuqha kien hemm il-presenza tad-DNA tal-appellant21.

Dan il-kwadru tal-fatti jirrendi ghal kollox inverosimili dak

mistqarr mill-appellant illi huwa talab lill-komplici tieghu jwassluh id-

dar fl-istadju ahhari u krucjali tal-esekuzzjoni tad-delitt meta huwa

kien wiehed minn dawk in-nies li ppjanaw is-serqa u dan bl-iskuza li

huwa kellu bzonn jixrob l-inbid, meta fi kliemu stess, hu kien diġa mar

id-dar tiegħu ftit tal-ħin qabel fejn xorob flixkun sħiħ tal-inbid.

20 Ritratti mmarkati bħala 86CNNCA315 -623 formanti parti mir-rapport ta' PC9526 Antoine Muscat Zarb u PC46 Charlo Pannell a folio 468 tal-atti kumpilatorji formanti parti mill-inkjesta maġisterjali.

Ikkunsidrat :

Illi huwa ndubitat illi l-appellant kien komplici fil-kommissjoni

tas-serqa mill-fergha ta` l-Bank of Valletta ta' San Gwann.

Dan il-fatt,

kif inghad, mhux kontestat mill-appellant.

Mill-provi ndizzjarji u anke

mill-persuni li xehdu jirrizulta illi huwa kien anke prezenti fuq ix-xena

Illi ghalkemm l-appellant jichad illi kien jaf li kienet sejra

tintuza arma tan-nar fis-serqa huwa ghal kollox inverosimili kif seta'

kien riekeb f'vettura u ma nnotax arma tan-nar imdaqqsa bhalma hija

ix-shotgun li intuzat biex biha safa` maqtul Ferriggi.

Allura anke jekk

gratia argomenti din il-Qorti kellha tikkoncedi illi l-appellant ma kienx

il-persuna li spara l-arma tan-nar (kif jikkontendi hu) xortawahda dan

ma jistax jesimi lill-appellant mir-responsabilita` penali ghar-reati li

dwarhom huwa jinsab mixli, kemm fir-rwol tieghu ta` ko-awtur kif ukoll

Illi sabiex l-appellant jista' jinstab hati bhala ko-awtur f'dawn id-

delitti jrid jirrizulta sodisfacjentement ippruvat mill-prosekuzzjoni, lil

hinn minn kull dubju dettat mir-raguni,

illi kien hemm

il-

partecipazzjoni materjali tieghu ma' l-ezekutur jew ezekuturi dirett/i

tal-att li bih kien ikkonsumat ir-reat, izda u fuq kollox illi huwa ppresta

l-ko-operazzjoni diretta u essenzjali ghall-esekuzzjoni tad-delitt.

allura necessarjament jimplika illi jrid ikun hemm il-ftehim pre-ordinat

bejn tnejn jew aktar persuni ghall-fini li jigi kommess id-delitt.

Mankanti din l-intenzjoni u cioe' dan l-akkordju bejn tnejn jew iktar

persuni, allura ma jistax jinghad illi l-figura tal-ko-awtur tista' tiehu l-

hajja.

Kwindi jrid jigi ppruvat sal-grad tac-certezza morali illi "bejn dik

il-persuna u l-awtur tad-delitt kien hemm il-hsieb komuni li jsir dak id-

delitt, u li l-presenza ta' dik il-persuna effettivament assistiet lill-awtur,

anke jekk biss moralment, biex iwettaq dak id-delitt.22"

Dak allura illi jrid jirrizulta mhuwiex biss l-att materjal li jindika

l-presenza fizika ta' l-akkuzat fuq il-post tad-delitt ghaliex dan l-

element wahdu ma jistax jistabilixxi r-reita', izda wkoll irid jirrizulta illi

huwa jkun ha sehem attiv fil-kommissjoni tar-reat u wkoll illi kien

hemm 'l hekk imsejjah "common design" bejn l-malviventi lil hinn minn

kull dubju dettat mir-raguni.

Il-fatt materjali wahdu li persuna tkun

ghenet biss fil-kommissjoni tad-delitt ghalhekk ma jistax iwassal ghall-

figura tal-ko-awtur, izda ghal dak tal-komplici billi kif inghad l-ko-

awtur irid necessarjament ikun ha sehem attiv fil-kommissjoni tad-

delitt u mhux semplicement offra l-ghajnuna tieghu fil-preparazzjoni

ghall-kommissjoni tar-reat jew sabiex l-att materjali tal-ezekuzzjoni

tad-delitt jirnexxi.

Dan ifisser allura meta applikat ghal fattispecje ta'

dan il-kaz illi :

"Jekk hemm il-hsieb bejn zewg persuni, wiehed huwa l- awtur, dak li fil-fatt jispara u l-iehor li jkun mieghu li ma jisparax, galadarba ghandu l-istess hsieb li joqtlu, u la qieghed hemm jiehu parti attiva - f'dak il-kaz it-tieni persuna li ma tisparax li qed tiehu parti attiva hija l-ko- awtur.

Il-korreu mhux ristrett ghal dak biss li kien l-esekutur dirett tal-att konsumattiv izda jikkomprendi anke dawk li jippartecipaw f'kooperazzjoni diretta essenzjali ghall- esekuzzjoni tar-reat.23

'Min ihajjar lil persuna ohra biex tikkommetti s-serq, u waqt li dik il-persuna tikkommetti s-serq jiddistrahi lil dawk li jkunu prezenti, huwa ħati ta' serq huwa wkoll

23 Deċiża fl-14/12/2004 mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri) mill-Imħallfin Pace Carabez Gaetano Vincent, Hammett Joseph A., Bezzina k/a Bezzina Wettinger David - - Repubblika ta' Malta vs Etienne Mangion.

bħala ko-awtur; għaliex huwa ko-awtur f'delitt minħabba parteċipazzjoni materjali mhux biss dak li jkun l-ezekutur dirett tal-att konsumatur tar-reat, imma anki min b'xi mod iehor jippresta ko-operazzjoni diretta u essenzjali ghall- esekuzzjoni tad-delitt.'24

Illi kif inghad aktar 'il fuq huwa stabbilit illi l-appellant kien

wiehed mill-imhuh wara l-ftehim li sar bejnu u l-awturi l-ohra sabiex

jigi kommess id-delitt.

Kien hu li flimkien ma' Chris Spiteri Cappello u James

Wittebrood fasslu pjan sabiex jisirqu il-basktijiet li fil-fehma taghhom kienu

jikkontjenu l-flus minn fuq il-persuna ta' Alphonse Naili li kien jasal

kmieni fil-ghodu bil-konsenja l-bank.

Kien l-appellant li haseb biex

idahhal lil Joseph Spiteri Cappello sabiex jassistihom fil-kommissjoni ta' l-istess

ghaliex kien tal-fehma illi kien kapaci iharrabhom wara l-kommissjoni

tad-delitt billi jistenniehom b'vettura ohra sabiex ma jaghtux fil-ghajn

li kienu involuti fil-kommissjoni ta' l-istess.

Mhux biss izda huwa

stabbilit ukoll, kif diga` nghad, illi l-appellant kien prezenti fuq ix-xena

tad-delitt sabiex jassisti b'mod dirett fl-esekuzzjoni ta' dan il-pjan pre-

ordinat, ghalkemm huwa baqa` jinnega illi kien prezenti u li spara lil

L-appellant jishaq ukoll illi huwa ma kienx jaf illi l-komplici

tieghu kellhom arma tan-nar fil-pussess taghhom, li ghalkemm hija

skreditata mill-provi, madanakollu anke jekk gratia argomenti l-Qorti

kellha temmen

il-verzjoni tieghu xorta wahda dan ma

jistax

jezonerah mir-responsabbilta`

konsegwenzi li sehhew.

24 Deċiża fil-25 ta' Ottubru 1958 mill-Imħallef Dr. W. Miruzzi - Pulizija vs Joseph Bezzina k/a Bezzina Wettinger app.inferjuri.

Fis-sentenzi fl-ismijiet "Ir-Repubblika ta' Malta vs Joseph

Spiteri Cappello"25 u "Ir-Repubblika ta' Malta vs Matthew Leonardi" 26 għal

dak li jirrigwarda kompliċita`, u l-korelazzjoni u l-komunikabilita' mal-

awtur jew l-awturi tar-reat kien ddikjarat hekk :-

In materja ta' komplicita`, tajjeb hawn li ssir referenza ghal dak li jghid il-Professur Sir Anthony Scicluna Refugio:

25 Deċiża fl-20 ta' Jannar 2011 mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) mill-Imħallfin Raymond Ejjebli, David Bezzina k/a Bezzina Wettinger u Joseph Spiteri Cappello Lazoumi Castaldi Paris.

26 Deċiża fl-24 ta' Frar 2014 mill-Qorti Kriminali mill-Imħallef Michael Sarakinos.

Fid-dawl tal-premess, jidher car illi min qiegħed fuq ix-xena tad-

delitt u jkollu rwol dirett anke jekk mhux ewlieni fl-eżekuzzjoni tar-reat

jitqies li huwa ko-awtur fid-delitt kommess, mhux kompliċi, ghalkemm

jista' ikollok il-figura tat-tnejn fl-istess persuna bħal per eżempju l-

persuna li tkun iffurmat il-pjan jew ħajret lil ħaddieħor jipparteċipa fid-

delitt li sussegwentement pero' tipparteċipa hi wkoll direttament fil-

kommissjoni tar-reati nnfushom meta dawn ikunu fl-eżekuzzjoni

tagħhom.

Stabbilit dan l-insenjament gurisprudenzjali allura l-figura tal-

appellant tissarraf f'dik ta' ko-awtur fil-kommissjoni tad-delitt mertu ta'

dana il-kaz, anke jekk l-appellant seta' ma kienx il-persuna li spara t-

Dan ghaliex jekk huwa ppruvat illi l-appellant kien

konsapevoli li kienet ser tintuza arma tan-nar fl-esekuzzjoni tad-delitt,

ghalkemm ma jirrizultax ftehim ċar li persuna sejra tinqatel bl-arma li

l-malviventi ikollhom fil-pussess taghhom waqt l-ezekuzzjoni, xorta

waħda l-appellant jitqies bħala ko-awtur u xorta waħda jitqies

responsabbli daqslikieku kien hu stess li spara l-arma lejn Ferriggi.

Ikkunsidrat :

Illi l-actus reus jew l-att materjali tad-delitt tal-omicidju jrid ikun

akkumpanjat bl-intenzjoni li wieħed 'joqtol jew li jqiegħed il-ħajja

f'periklu ċar', u dan fit-termini tal-artikolu 221 tal-Kodici Kriminal illi

jinkorpora kemm l-intenzjoni speċifika u dik ġenerika.

Illi allura min

huwa msejjah biex jiġġudika l-fatti, irid jieħu in konsiderazzjoni l-provi

kollha tal-każ, u jiddeduċi minn dawk il-provi, u miċ-ċirkostanzi tal-

istess, jekk minn ikkommetta l-att materjali kellux ukoll l-intenzjoni

kriminali li jikkomettih.

'Gja' la darba huwa necessarju li sabiex ikun hemm dan id- delitt, bhal kull delitt iehor, mhux bizzejjed li jigi pruvat l- element materjali biss, izda l-prosekuzzjoni trid tipprova, lil hin minn kull dubju ragjonevoli, li kien jezisti fl-istess hin li qed isir l-att materjali, l-element tal-mens rea, l- element formali, il-Qorti trid tara jekk in bazi tal-provi li l- ewwel Qorti kellha quddiemha u li apprezzat, setghetx tasal ukoll ghall- legittimament u ragjonevolment konkluzjoni li t-tlett appellanti, jew min minnhom anke separatament, jew volontarjament ghamlu dak l-att materjali li wassal ghar-reat jew reati in kwistjoni, jew jekk fizikament ma ghamluhx huma, ghall- anqas setghux mic-cirkostanzi ragjonevolment ikunu jafu li qed issir dik l-attivita' fil-hanut in kwistjoni li jappartjeni ghas-socjeta' li huma d-diretturi taghha, u, b'dan kollu, ghalkemm kienu konsapevoli ta'dan, jew setghu ragjonevolment ikunu konsapevoli ta' dan, ma ghamlu xejn sabiex jwaqqfu dik l-attivita'31.

intenzjonalment

L-istess prinċipju kien riaffermat fis-sentenza ta' din il-Qorti

diversament komposta moghtija fil-kawza fl-ismijiet "Repubblika ta'

Malta vs Salvatore sive Salvu Morgan" fejn inghad illi :-

'Biex wiehed jara x'kienet l-intenzjoni, wiehed irid jara x'kienu l-fatti - l-att materjali li sar - kif ukoll ic-cirkostanzi li fih sehh dak l-att materjali.

Wiehed irid jara x'arma intuzat, kif intuzat, 'il fejn giet indirizzata jew gew indirizzati d-daqqa jew id-daqqiet b'dik l-arma, x'diskors intqal sew qabel, waqt, kif ukoll wara li nghatat id-daqqa jew li nghataw id-daqqiet… Ghalkemm huwa veru li wiehed irid jiddesumi l-intenzjoni ta' dak li jkun kemm mill-att materjali kif ukoll mic-cirkostanzi antecedenti, konkomitanti u sussegwenti ghall-istess att materjali, l- intenzjoni dejjem tibqa' kwistjoni soggettiva - jigifieri x'kellu f'mohhu l-agent (l-akkuzat) fil-mument li ghamel l- att - u mhux semplicement kwistjoni oggettiva ta' x'missu

31 Il-Pulizija Vs Attard Zammit Marco Boulter, Kevin Scifo, Hubert u Leonardi Marcel - laud nhar il-31 ta' Mejju 2001 mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) – Cassar Vassallo Patrick Wittebrood.

anticipa jew x'kienet tanticipa l-persuna ta' intelligenza ordinarja.32'

Illi kif diga` nghad kienu diversi x-xhieda illi stqarru li l-appellant

kien tkellem maghhom kemm qabel kif ukoll wara d-delitt.

l-appellant jichad illi kien tkellem ma' shabu dwar il-hsieb li jaghmlu

serqa fuq il-messaggier tal-bank, madanakollu ma jichadx illi kien

tkellem dwar l-involviment tieghu wara li sehh id-delitt u li kien anke

stqarr li kien hu li spara u qatel lil Naili.

Jishaq madanakollu li dan

ghamlu ghaliex kien imgieghel minn James Wittebrood, Marsaxlokk, u kien

imbezza' minnu u ukoll, b'mod kontradittorju ghaliex ried jidher bhala

'eroj' mal-klikka ta` delinkwenti li kien jiffrekwenta.

Fil-fatt ma jidhirx

illi l-appellant kien qed jibza' mill-allegat theddid li kien qed isir fil-

konfront tieghu minn Wittebrood tenut kont illi fix-xiehda tieghu hu jimplika

direttament lill-istess Wittebrood fil-kommissjoni tar-reat u dan sabiex

L-appellant, allura, kif inghad jikkonċedi li kien kompliċi

limitatament fil-kommissjoni tas-serqa li seħħet.

kliemu stess li saru ċerta preparamenti li kien involut fihom, ghalkemm

jibqa' jiċħad kategorikament li hu kien tkellem ma` sħabu dwar din il-

'biċċa xogħol' qabel is-serqa.

Rilevanti hija x-xiehda ta' Alexia Mintoff, li tistqarr li kif rat l-

appellant dakinhar filgħodu ftit sigħat wara s-serqa u l-omiċidju ta'

Ferriggi, innutat li hu kien abjad karti u meta' staqsietu x'kien ġralu

kien wegibha bil-kliem 'naħseb li qtiltu'33.

Din ix-xhud baqgħet

konsistenti f'din id-deposizzjoni u kkonfermat ukoll li fil-mument meta

32 Deċiża fit-8 ta' Lulju 2004 mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri) mill-Imħallfin Pace Carabez Gaetano Vincent, Hammett Joseph A., Bezzina k/a Bezzina Wettinger David.

33 Folio 150 tax-xhieda traskritta ta' Alexia Mintoff matul il-ġuri.

stqarr dan id-diskors l-appellant ma kienx fis-sakra u b'hekk kien jaf

x'qed jgħid34.

Ix-xhud Justin Muscat Zarb, li bilkemm kien jaf lill-appellant fiż-żmien

l-inċident, jistqarr li l-appellant ma kienx fis-sakra meta kien ammetta

miegħu dwar l-omiċidju ta' Ferriggi u li meta sema` persuna oħra

tiftaħar dwar dan id-dellitt, l-appellant infurmah illi dan l-individwu

kien qed 'jibblaffja' peress illi hu kien responsabbli għar-reati in

Mhux biss, izda meta Justin Muscat Zarb jikkonfronta lill-

Vella, maghruf bhala l-OK, dwar l-involviment tieghu fis-serqa, l-

appellant jikkonferma il-veracita' tad-diskors.36

Ikkunsidrat :

Illi dawn il-konfessjonijiet extra-gudizzjarji maghmula mill-

appellant, fil-fehma ta' din il-Qorti, huma sorretti mill-provi l-ohra dwar

d-dinamika ta' kif seħħ l-inċident.

Huwa fatt inkontestat li d-delitt tal-

omiċidju volontarju f'dan il-każ u konsegwentement tas-serq aggravat

seħħet fi ftit sekondi.

Il-provi juru wkoll illi l-vittma Ferriggi inqatel

tlett sekondi wara li waslet il-vettura VW Golf fuq il-post.

F'dan il-

mument infetħet il-bieba ta` wara fuq in-naħa tax-xufier, u cioe' min-

naha fejn Joseph Spiteri Cappello ighid li ra lill-appellant qieghed jirkeb meta

telqu minn hdejh.

Mix-xiehda tal-istess Zammit jirrizulta illi f'dan il-mument u cioe'

meta l-appellant, flimkien ma' Wittebrood u Spiteri Cappello rikbu fil-vettura, huma ma

34 Folio 157 tax-xhieda traskritta ta' Alexia Mintoff matul il-ġuri.

35 Folio 284 et seq tax-xhieda traskritta ta' Justin Muscat Zarb matul il-ġuri.

36 Folio 286 u 287 tax-xhieda traskritta ta' Justin Muscat Zarb matul il-ġuri b'referenza għal dak li kien xehed matul il-kumpilazzjoni.

Dan necessarjament ifisser illi l-arma tan-nar

kienet diga' tinsab fil-vettura Golf li ntuzat fil-kommissjoni tar-reat.37

Mill-filmati ma jidhirx illi nfethu xi bibien ohra tal-vettura qabel ma

sehh il-qtil sabiex b'hekk huwa ndubitat illi l-arma kienet tinsab fil-

vettura f'dan il-mument u mhux fil-bagoll.

L-isparatura sehhet biss ftit minuti wara li waslet il-vettura Golf

fuq ix-xena tar-reat sabiex b'hekk certament il-persuna li ghamlet uzu

minn din l-arma tan-nar ma setghetx hargitha mill-bagoll tal-vettura,

izda kienet fuq gewwa l-abitakolu tal-vettura.

L-appellant ghalhekk ma

jistax ighid li hu ma kienx jaf bil-presenza ta' din l-arma tan-nar.

Jirriżulta wkoll li ma kien hemm l-ebda resistenza

ritaljazzjoni minn Ferriggi, qabel ma sehhet is-serqa tal-basktijiet, tant

li hekk kif il-vittma lemah il-malviventi, kien sparat it-tir fid-direzzjoni

tieghu, sabiex b'hekk min kellu l-arma f'idu sparalu u l-vittma ma

ngħatax ic-ċans jaħrab jew jistkenn mit-tir tas-senter li ħadlu ħajtu ftit

Ma sar l-ebda tentattiv sabiex il-vittma jinħataf

fizikament jew biex jittiehdu l-basktijiet qabel ma kien maqtul minn dak

it-tir uniku li skont l-esperti li xehdu kien indubbjament immirat lejħ.

Skont l-esperti ballistiċi rriżulta wkoll li l-arma li ntużat kien senter

semi-automatic li jehtieg li jkun ikkargat qabel jiġi sparat.

Wara li

Naili kien ferut bit-tir tal-arma li stendietu mal-art, il-vettura VW

Golf tidher telqet minn fuq il-post ftit sekondi biss wara bl-aggressuri

kollha ġo fiha.

Din il-Qorti hija tal-fehma li min kien preżenti fuq ix-xena tad-

delitt u ċioe l-ko-awturi ta` dan l-omiċidju u ta` din is-serqa kienu lkoll

konsapevoli ta` l-arma, tal-funzjoni u ta` l-iskop tagħha minn qabel ma

37 Folio 199 tat-traskrizzjoni tax-xhieda ta' Joseph Spiteri Cappello matul il-ġuri kif riprodott nhar l-4 ta' Mejju 2011.

Dan ghaliex is-serqa saret b'heffa kbira, bil-vittma li

jidher li ma kienx qed joffri ebda resistenza, f'dawk il-ftit waqtiet lanqas

kellu c-cans jinduna b'dak li kien qed isehh u nqatel minnufih qabel ma

sar ebda tentattiv mill-malviventi sabiex jippruvaw jiehdu ir-res furtiva

mill-pussess tieghu.

Dan ma jistax hlief ifisser illi l-qtil kien wiehed

premeditat bl-appellanti u l-komplici tieghu jaslu fuq ix-xena armati,

minnufih jisparaw lil Naili sabiex dan ma jkunx ta' xkiel ghas-

success tal-intenzjoni kriminuza taghhom u mbaghad jghaddu biex

jehdulu l-basktijiet li, fil-fehma taghhom, kienu kontenenti l-flus.

huwa evidenzjat mill-fatt illi l-arma tan-nar fil-mument tal-esekuzzjoni

tad-delitt kienet diga` fil-pussess tal-persuna li sparatha u kienet

ikkargata tant illi hekk kif infethet il-bieba tal-karozza u nizel minnha

Maghdud ma' dawn il-fatti probatorji hemm cirkostanzi ohra li

jippuntaw lejn dan il-pjan preordinat u cioe' l-fatt li giet f'idejhom l-

vettura mikrija Mazda 121 Bubble, mislufa lil Wittebrood, is-serqa tal-VW

Golf min sidha ftit sigħat biss qabel ma seħħew dawn ir-reati, apparti l-

evidenza tat-tbagħbis tas-serratura tat-two way box tal-bank minn

persuna mhux identifikata ftit sigħat qabel is-serqa in kwistjoni,

senjatament bejn il-ħinijiet tas-2:53:33 u 2:54:0238, kif ukoll l-istill bil-

ħin 2:53:33 u 2:54:02 fejn tidher fl-isfond vettura li tixbaħ l-għamla tal-

Mażda Camilleri Cuschieri li kienet diġa' fil-pussess tal-aggressuri jew min

minnhom f'dawk il-ħinijiet.

Il-vettura Mazda kienet ukoll dik li ntużat

mill-aggressuri nkluż l-appellant, kif ikkonfermat minnu stess, sabiex

imorru għal Joseph Spiteri Cappello Ħal Ghaxaq għall-ħabta tal-4:30am biex

b'hekk l-erbgħa li huma (Scerri, Wittebrood, Spiteri Cappello u l-appellant) imorru lejn

L-Għasri ghall-fini tal-kommissjoni tas-serqa u tal-omiċidju ta'

38 Meħudin mill-Kamera C2 tal-Bank.

Ikkunsidrat :

Illi ghalhekk hija l-fehma ta' din il-Qorti li l-ġurati setgħu

legalment u raġonevolment jaslu għall-konklużjoni li l-appellant kien

responsabbli għall-omiċidju volontarju ta' Alphonse Naili bħala

awtur u konsegwentement tal-bqija tad-delitti l-oħra kif imsemmija

mill-Avukat Generali fl-att tal-akkuża maħruġ kontra tiegħu, anke jekk

ma kienx hu l-persuna li fizikament spara l-arma tan-nar li qatlet lil

Illi tenut kont ta` dawn il-konkluzjonijiet, madanakollu, din il-

Qorti tistqarr illi lanqas ma tara l-ebda raguni li tista` twassalha

titbieghed mill-fehma li lahqu l-gurati illi kien l-appellant li spara it-tir

Dan qed jinghad mhux biss ghaliex l-appellant

jammetti ma' shabu li kien hu li spara l-arma tan-nar izda wkoll ghaliex

mix-xiehda ta' Joseph Spiteri Cappello u mill-provi indizzjarji huwa stabbilit illi

kien l-appellant il-persuna li kien bilqieghda fuq is-sedil ta' wara tal-

vettura Golf, u li kien minn din in-naha tal-vettura illi l-qattiel nizel

sabiex jispara lil Naili.

Illi anke d-deċiżjoni tal-ġurati li jsibu lill-appellant ħati bħala

kompliċi skont it-Tmien Kap tal-Att tal-Akkuza hija wahda legalment u

fattwalment sostanzjata mill-provi peress li mill-atti ma jirrizultax lil

hinn minn kull dubju dettat mir-raguni li kien l-appellant li seraq il-

vettura jew li kien prezenti meta din insterqet u cioe' li allura pparteċipa

direttament fl-eżekuzzjoni ta' din is-serqa.

Ghal dawn il-motivi l-ewwel aggravju marbut mal-

apprezzament tal-provi qed jigi michud.

Ikkunsidrat :

Illi jifdal finalment li jigi trattat l-aħħar gravam sottopost għall-

ġudizzju ta' din il-Qorti li jittratta dwar il-piena erogata mill-Ewwel

Qorti tal-għomor il-ħabs.

L-appellant ighid illi l-piena mposta fuqu kienet eċċessiva u mhux

Jagħmel referenza partikolari għall-importanza ta` l-aspett

riformattiv tal-piena.

Ighid illi apparti l-vizzju tad-droga u tax-xorb li

kienu ħakmu ħajtu fiż-żmien tal-kaz, il-fedina penali tiegħu ma

tirriflettix il-kommissjoni ta' reati serji.

Din il-Qorti qed tkun mitluba

wkoll tikkonsidra l-applikazzjoni tal-artikolu 493 u 494 tal-Kodiċi

Kriminali jekk tkun tal-fehma li l-piena kif erogata m'għandiex tiġi

varjata.

Tajjeb jinghad li l-Ewwel Qorti waslet biex tinfliggi il-piena tal-

ghomor il-habs wara li ghamlet is-segwenti konsiderazzjonijiet :

"Illi bil-mod kif ir-reati jinsabu assorbiti fit-tieni reat ghall-fini ta' piena jew ghaliex huma jikkostitwixxu diga' wiehed mill-aggravanti tar-reat taht it-Tieni Kap, jew ghax servew bhala mezz ghall-fini biex seta' jigi kommess dan ir-reat jew inkella ghax hemm il-konkors formali jew idejali bejniethom u bejn ir-reat taht it-Tieni Kap, din il- Qorti hija msejha biex teroga piena biss fil-konfront tar- reati taht it-Tieni Kap u taht is-Sitt Kap tal-Att tal-Akkuza.

Illi skond l-artikolu 272 tal-Kodici Kriminali, il-hati ta' serq li jsir flimkien ma omicidju volontarju jehel il-piena ta' prigunerija ghall-ghomru.

Il-ħati nstab ħati bħala komplici fit-tmien kap li skond l-artikolu 43 tal-istess Kodici, il-komplici jehel il-piena stabilita ghall-awtur.

Dan qed jingħad għall-kompletezza biss dato dak li ntqal fil- paragrafu precedenti.

Illi il-piena massima tar-reat kontemplat fis-Sitt Kap tal- Att tal-Akkuza bir-recidiva hija dik ta' tlett snin prigunerija li bir-regolari tal-konkors tal-pieni skond l- artikolu 17(b) tal-Kodici Kriminali tista' tizdied b'terz jew nofs taghha mal-piena tar-reat l-aktar gravi.

Dwar is-sottomissjonijiet tal-abbli difensur, il-Qorti qed tagħmel dawn il-konsiderazzjonijiet.

Tassew li l-verdett ma ħarigx f'ħakka t'għajn iżda dan jista' jirrifletti kemm il-gurati ħasbu bir-reqqa fuq kull kap.

Għalkemm il-vot mhux unanimu taħt certi kapi (għax huwa unanimu fit-tieni u fit-tielet kap), fil-bqija tal-Kapi l- oħra il-vot huwa ta' 8 -1 li huwa ħafna qrib l-unanimita'.

L-abbli difensur issottometta li dan kien hold up li mar ħażin.

Fil-fehma tal-Qorti biex il-hold ups ma jmorrux ħażin ma jsiru xejn mal-ewwel.

Dwar jekk il-partecipazzjoni tal-akkużat kinitx waħda sussidjarja jew le, il-Qorti għandha l-verdett car tal-gurija li fejn sabet li kien komplici qalet hekk bla tlaqliq u fejn sabet li huwa awtur għamlet l-istess.

U allura l-Qorti hija marbuta b'dak li sabu l-gurati.

L-abbli difensur ssottometta wkoll li llum il-ħati għandu 44 sena u li ħareg mill-problema tad-droga.

Il-Qorti tapprezza li dan huwa punt pożittiv iżda sar tard wisq meta kien diga' ħalla warajh ragel tal-familja miftum mill-qrabat ħesrem meta kien mar jaqla' l-ħobża ta' kull jum.

S'intendi aħjar il-konverżjoni milli wieħed jibqa' bil-vizzju iżda dan ma jibdel xejn minn din l-istorja tragika li seħħet meta ragel fl-aqwa tiegħu nqered fi tliet sekondi kif jidher mill- filmat.

Il-Qorti għadha maħsuda mill-istills hekk kif Alphonse Naili filli bil-wieqfa filli minxur mal-art.

Kien kap ta' familja mudell li bħalha għandna bżonn ħafna.

Il-fedina penali hija dik li hi u diga` turi li kien hemm vittma oħra tad-droga"

Illi din il-Qorti taqbel bis-shih taqbel ma' l-konkluzjonijiet ferm

ghaqlija li ghamlet l-Ewwel Qorti.

Din il-Qorti ma tistax tiskarta l-fatt illi dan il-kaz kien jittratta

prinċipalment il-qtil ta' persuna waqt il-qadi ta' dmirijietha, u li ma

offriet l-ebda resistenza għall-intenzjoni kriminuza tal-aggressuri.

Din il-Qorti tishaq li l-piena trid necessarjament tirrifletti l-

gravita' tar-reat kommess u l-impatt li kellu mhux biss fuq is-socjeta` in

generali li nhasdet bil-qtil kiesah u biered ta' missier li hareg ghax-

xoghol biex jaqla' l-ghejxien ghall-familja tieghu, izda ukoll fuq il-familja

Hadd m`ghandu jmur ghall-gurnata tax-xoghol tieghu bil-

biza' u bir-riskju li ser jispicca maqtul talli jkun qed jaghmel ix-xoghol

Il-fatt illi l-appellant kien fiz-zmien tal-kommissjoni tar-reat

maħkum mill-vizzju tad-droga u tax-xorb ma tnaqqas assolutament xejn

mir-responsabbilta' penali tieghu.

Tenut kont ukoll tal-verdett tal-ġurati fuq il-kapi kollha kif

miġjuba kontra l-appellant, li kien kwazi wiehed unanimu, tqis illi l-

piena erogata mill-Ewwel Qorti kienet waħda li tagħmel ġustizzja fiċ-

ċirkostanzi kollha ta' dan il-kaz.

Illi dan premess il-Qorti ma tistax twarrab id-dettami mfassla

mill-Qorti Kostituzzjonali fir-rigward ta' persuni kkundannati għall-

għomor il-ħabs.

Fil-fatt anke l-legislatur haseb sabiex jigi in linea mal-

pronunzjamenti li ghamlet il-Qorti Ewropeja dwar id-Drittijiet tal-

Bniedem fir-rigward, kif rifless fl-Abbozz ta' Ligi 199 tal-2017 li ghandu

jintroduci l-artikolu 43A fil-Kapitolu 516 tal-Ligijiet ta' Malta, liema

abbozz ta' ligi, madanakollu ghal xi raguni waqaf fl-istadju tat-tieni

qari.

Din il-Qorti (kif komposta) kellha diga` okkazjoni tesprimi

ruhha fuq dan il-punt39 meta iccitat d-decizjoni moghtija fl-appell ir-

Repubblika ta' Malta vs David Norbert Palombi Corlett:-

"Illi f'dan ir-rigward, il-Qorti hija tal-fehma li, għalkemm f'din is-sede mhijiex qiegħda tistħarreġ xi lment ta' ksur ta' jedd fundamentali, ma tridx li tħalli li din is-sentenza jew dik li minnha sar appell jirfsu b'xi mod il-jeddijiet tal- appellant.

Minħabba f'hekk, ma tħossx li tista' twarrab kunsiderazzjonijiet rilevanti li l-Qorti Kostituzzjonali ħadet dan l-aħħar f'każ li jirrigwarda wkoll ilment ta' ksur ta' jeddijiet fundamentali fir-rigward ta' persuna li kienet ikkundannata għallpiena ta' għomor il-ħabs minn din il- Qorti.

jesiġi minn għand

F'dik is-sentenza, il-Qorti Kostituzzjonali saħqet li "l- Artikolu 3 tal-Konvenzjoni jiddetta li għandu jkun hemm l- mekkaniżmu ta' reviżjoni awtoritajiet kompetenti domestiċi li jaċċertaw ruħhom, fuq l-iskorta ta' kriterji oġġettivi stabiliti minn qabel u li l- persuna ikkundanata għal għomorha l-ħabs tkun ġiet mgħarrfa bihom meta ġiet imposta s-sentenza għall- għomor, jekk matul l-eżekuzzjoni tas-sentenza seħħewx bidliet sinjifikanti tali fil-persuna ikkundannata għal priġunerija għal għomorha u seħħx fih progress tali lejn irrijabilitazzjoni li l-kontinwazzjoni tad-detenzjoni ma tkunx aktar ġustifikabbli a bażi ta' konsiderazzjonijiet leġittimi penoloġiċi.

Fin-nuqqas ta' tali mekkaniżmu, anke jekk tkun teżisti l-prospettiva tar-rilaxx, is-sentenza għall- għomor ma tkunx tista' titqies bħala riduċibbli għall- għanijiet tal-Artikolu 3 tal-Konvenzjoni".

F'dan ir-rigward, il-Qorti Kostituzzjonali kienet qiegħda timxi fuq il-pronunċjamenti tal-Qorti Ewropeja tad- Drittijiet tal-Bniedem f'għadd ta' sentenzi li ngħataw minnha f'dawn l-aħħar snin fuq dan is-suġġett.

Illi, wara li

39 Ir-Repubblika ta' Malta vs John Dalipi, App.Sup., 27/03/2018

stħarrġet

l-effikaċja

tal- l-Qorti Kostituzzjonali prerogattiva (presidenzjali) tal-maħfra u s-sistema tal- 'prison leave' kif jinsabu regolati llum il-ġurnata, waslet għall-fehma li dawn ma jagħtux lill-persuna ikkundannata għall-piena tal-għomor fil-ħabs il-garanziji li ma jġibux fis- seħħ ksur tal-artikolu 36 tal- 33 Kostituzzjoni u l-artikolu 3 tal-Konvenzjoni.

Żiedet tgħid li "sabiex sentenza għall- għomor tkun komptibbli mal-artikolu 3 tal-Konvenzjoni u mal-artikolu 36 tal-Kostituzzjoni jeħtieġ li jkun hemm prospett ta' rilaxx kif ukoll possibilita' ta' reviżjoni tas- sentenza" u sabet li sentenza bħal dik mingħajr ebda possibilita' ta' reviżjoni tal-qagħda tal-ikkundannat kienet tikser kemm il-Kostituzzjoni u kif ukoll il-Konvenzjoni.40"

Illi l-Ewwel Qorti kkundannat lill-appellant għall-piena tal-

għomor, u ma ressqet l-ebda rakkomandazzjoni taħt l-artikoli 493 u 494

tal-Kodiċi Kriminali.

Ladarba sa llum ma jidhirx li tfasslu kriterji fil-

liġi biex jaħsbu għal sitwazzjoni bħal din fejn tidħol il-possibilita' ta'

reviżjoni tal-piena li għaliha kien ikkundannat l-appellant, din il-Qorti

jidhrilha li jixraq li tieħu provvediment sabiex jigi indirizzat tali nuqqas

fil-liġi.

Illi l-Qorti trid izzomm quddiem ghajnejha l-hsieb tal-legislatur

kif intiz fl-artikolu il-gdid 43A ghal Kapitolu 516 tal-Ligijiet ta' Malta li

ghalkemm ghadu ma jaghmilx parti mill-corpus juris ta' pajjizna,

madanakollu qed jipprefigi terminu ta' tletin sena prigunerija ghal biex

l-ikkundannat ikun jista' jitressaq quddiem il-Bord tal-Parole imwaqqaf

Illi allura din il-Qorti trid u tordna li, mal-għeluq taz-zmien ta'

tletin sena (30) mid-data tas-sentenza ta' l-Ewwel Qorti u sakemm ma

jkunx hemm disposizzjonijiet espressi ta' l-liġi li jgħidu mod ieħor, il-każ

40 Ir-Repubblika ta' Malta vs David Norbert Palombi Corlett deciza App.

tal-appellant ghandu jitressaq quddiem il-Bord tal-Parole imwaqqaf

taħt l-Att tal-2011 dwar il-Ġustizzja Riparatriċi li jkollu s-setgħa u d-

dmir li jwettaq dak ordnat mill-Qorti Kostituzzjonali fil-każ fuq riferit.

Għal dawn ir-raġunijiet il-Qorti qegħda taqta' u tiddeċiedi

billi tiċħad l-appell imressaq mill-appellant u tikkonferma fl-

intier taghha s-sentenza appellata, b'dan illi għall-finijiet tal-

piena ta' l-għomor il-ħabs inflitta fuq l-appellant, huwa għandu

jibbenefika mill-mekkaniżmu maħsub fil-liġi, jew, fin-nuqqas ta'

dan, minn miżuri u kriterji stabbiliti minn żmien għal żmien

mill-Qorti Kostituzzjonali li jippermettu lill-appellant li jitlob ir-

reviżjoni tal-piena jew it-tnaqqis tas-sentenza jekk kemm -il

darba jirriżultaw iċ- ċirkostanzi xierqa biex dan isir u in linea

ma' dak hawn fuq deciz.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR

Seduta ta' nhar l-Erbgha, 31 t'Ottubru 2018

Ra t-talba ta' l-attur imressqa fit-8 t'Awwissu 2017 u li permezz taghha ppremetta:

Illi l-konvenuta tigi ordnata thallas is-somma ta' elf Euro (€1,000),

rapprezentanti l-prezz ta' materjal uzat u xoghlijiet imwettqa mill-mittenti fil-

propjeta' tieghek cioe' 7, Triq it-Torri, Ħal Kirkop, u dan bl-ispejjez u bl-imghaxijiet legali

mid-data illi fiha l-imsemmi debitu kien dovut skond l-iskrittura ta' appalt fuq

Paġna 1

imsemmi sad-data tal-hlas effettiv, inkluz l-ispejjez tal-ittra ufficcjali 2725/2015

Ra r-risposta prezentata mill-konvenuta fl-14 ta' Settembru 2017, fejn eccepiet:

Illi fl-ewwel lok, ir-rikorrenti ghandu jesebixxi l-iskrittura ta' appalt li allegatament l-

esponenti ffirmatmieghu u ghal liema huwa jirreferi fit-talba tieghu;

Illi fi kwalunkwe kaz u minghajr pregudizzju ghas-suespost, l-azzjoni attrici hija

infondata fil-fatt u fid-dritt u dan stante illi l-ebda ammont m'hu dovut mill-esponenti

Illi ghaldaqstant it-talbiet attrici ghandhom jigu michuda bl-ispejjez kontra l-istess

Salv eccezzjonijiet ulterjuri.

Sema' x-xiehda;

Paġna 2

Sema' t-trattazzjoni ta' l-abbli avukati difensuri tal-partijiet;

Ra li l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza.

Ikkunsidra:

Illi l-attur qed jitlob lill-konvenuta thallsu elf Euro (€1,000) ghall-prezz ta' materjal

uzat u xoghlijiet imwettqa minnu fil-propjeta' tal-konvenuta, cioe' 7, Triq it-Torri,

Illi t-Tribunal ra illi b'digriet ta' l-4 t'Ottubru 2017 gew kancellati l-kliem 'skrittura

ossia kuntratt t'appalt' fil-premessi tat-Talba.

It-Tribuna ra wkoll illi permezz ta' digriet tal-15 ta' Novembru 2017 awtorizza lill-

konvenuta teccepixxi ulterjorment il-preskrizzjoni, u ra li l-konvenuta ipprezentat

nota ta' eccezzjonijiet ulterjuri fit-8 ta' Jannar 2018 fejn eccepiet il-preskrizzjoni ai

termini tal-Artikolu 2149 (a) tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta.

It-Tribunal qies l-affidavit ta' l-attur1, ix-xiehda tal-konvenuta2, Paceville, San Ġiljan Fenech3,

41 5 A tergo ta' fol.

Paġna 3

Illi t-Tribunal sejjer l-ewwel iqis l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni.

Dwar dan il-punt, l-attur jixhed li x-xoghol fuq is-saqaf tad-dar tal-konvenuta sar lejn

Novembru ta' l-2013.

Qal ukoll illi aktar tard il-konvenuta kienet l-isptar, u hu kien

ghen fil-bdil tal-kamra tal-banju ta' l-istess dar, u dan billi xtara u garr il-madum ghal

din il-kamra, u nehha wkoll it-terrapien u mar jarmieh il-Maghtab.

jaghmel xi xoghlijiet fuq il-bibien ta' gewwa, irranga t-tank ta' fuq il-bejt, ix-xoghol

fil-bieb tal-gallarija li kien spiccut, xoghol fit-tieqa tat-tarag, tindif fil-garage, u garr

ta' ghamara hazina.

Illi l-attur qal li dan ix-xoghol sar fil-perjodu ta' bejn Novembru 2013 u l-bidu tas-

L-attur esebixxa wkoll ittra ufficcjali li pprezenta fit-23 t'Ottubru 2015,

fejn talab il-hlas.

Illi l-konvenuta qalet illi hija dahlet l-isptar fit-13 ta' Frar 2013 u ghamlet operazzjoni.

Meta marret lura d-dar sabet il-kamra tal-banju lesta gdida.

Dwar is-saqaf tat-tromba tat-tarag, qalet illi x-xoghol kien

ghamlu George Rafferty, li kien tqabbad mill-attur.

Ix-xoghol fuq it-tomba tat-tarag

sar xi erbat'ijiem qabel harget ic-cheque, u c-cheque fil-fatt kien inhareg fl-14 t'April

Qalet ukoll illi l-attur kien zebagh it-tieqa u l-gallarija.

Ghal dan ix-xoghol il-

konvenuta kienet offrietlu mija w hamsin Euro u l-attur ma kienx accetta hlas.

tahlib tal-kmamar sar xi jumejn wara li telqu l-haddiema ta' George Rafferty.

L-

incanar tal-bieb tal-kamra tal-banju sar bejn l-2014 u l-2015.

Ix-xhud Carmel Ruan-Eiam ikkonferma li l-kamra tal-banju saret fit-13 ta' Frar 2013.

xhud Gertrude Zerafa Le Gros, mill-Isptar Mater Dei, esebiet il-file mediku tal-konvenuta,

Paġna 4

minn fejn jirrizulta li fi Frar 2013 verament kienet l-isptar izda li wara dakinhar

m'hemm l-ebda records li juru li kienet l-isptar.

In kontro-ezami l-attur qal li talab il-hlas ghal dawn ix-xoghlijiet l-ewwel darba fl-

2014 u lill-konvenuta talabha mall-ewwel elf Euro (€1,000) minghajr ma ta spjega

tar-raguni li kien qed jitlob daqstant.

Jane Eid, mart l-attur u bint il-konvenuta

xehdet illi ommha dahlet l-isptar fit-13 ta' Frar 2013, u ghal dak li ghamel l-attur, lil

ommha kien jghidilha li ma jridx li ssemmilu l-flus, u dan inghad quddiemha.

Illi jirrizulta ghalhekk lit-Tribunal illi l-kamra tal-banju saret fit-13 ta' Frar 2013 u s-

saqaf tat-tromba sar f'April ta' l-2014.

Illi l-ittra ufficcjali sabiex tinterpella lill-

konvenuta ghall-hlas saret fit-23 t'Ottubru 2015, u ghaldaqstant parti mit-talba ta' l-

attur, rigwardanti l-kamra tal-banju hija preskritta.

It-talbiet l-ohra dwar is-saqaf u

x-xoghlijiet l-ohra msemmija mill-attur ma humiex preskritti, u l-konvenuta ma

ppruvat bl-ebda mod li saru f'xi zmien differenti minn dak li qed isemmi l-attur.

tghid li s-saqaf sar f'April ta' l-2014, u ghalhekk b'ammissjoni taghha stess, l-attur

kien ghadu fiz-zmien biex jitlob li jithallas, talli akkumpanja lill-haddiema, qaghad

maghhom, u halleb is-soqfa.

Illi ghalhekk l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni ser tintlaqa' limitatament, izda f'dan il-kaz

it-Tribunal xorta jrid jistharreg jekk l-attur ghandux ragun fil-mertu.

xoghlijiet infushom, il-konvenuta accettat fix-xiehda taghha stess illi l-attur incana l-

bieb tal-kamra tal-banju (skond hi dam kwarta) u zebagh bieb u tieqa (tlett'ijiem).

Dwar ix-xoghlijiet l-ohra, ma taghtix informazzjoni, izda bintha Jane Eid taghti hjiel

li dawn ix-xoghlijiet kienu jsiru maz-zmien peress li hi kienet tghid li ommha kien

ikollha bzonn haga jew ohra, u l-attur kien jaghmilha.

prova kuntrarja li turi li x-xoghol imsemmi mill-attur ma sarx, u ghalhekk ser jilqa' t-

Paġna 5

talbiet tieghu limitatament ghax-xoghlijiet imsemmija f'paragrafu numru disgha (9)

ta' l-affidavit tieghu a fol.

Illi l-attur ma tax rendikont dettaljat, lanqas matul il-kawza, ta' kemm qed jitlob ghal

kull bicca xoghol, u ghalhekk dan it-Tribunal m'ghandu l-ebda triq ohra ghajr li

jillikwida arbitrio boni viri l-hlasijiet relattivi.

It-Tribunal jifhem illi minn dawn l-elf

Euro, kien hemm ammont qawwi minnhom li kien relatat mal-kamra tal-banju, u cioe'

ix-xoghol ta' garr ta' madum gdid, qlugh ta' madum antik, u garr ta' terrapien mill-

It-Tribunal qed jistma dan ix-xoghol fl-ammont ta' sitt mitt

Euro, biex b'hekk il-bqija tax-xoghol imsemmi mill-attur, b'eccezzjoni tal-kamra tal-

banju, jigi jiswa erba' mitt Euro (€400) u cioe' l-ammont li t-Tribunal jara li huwa

gust li jithallas lill-attur ghax-xoghlijiet l-ohra li ghamel.

Illi l-konvenuta, min-naha taghha, kienet hija stess illi kienet offriet hlas lill-attur, u

ghalkemm qalet li dak iz-zmien semmielha li ma jridx hlas, it-Tribunal fehem li dan

kien fil-kuntest tal-fatt li l-konvenuta kienet omm il-mara, izda l-attur wera, wara,

b'mod konsistenti, li ried jithallas, kemm b'telefonati lill-konvenuta, kemm b'ittra

Fuq kollox hawn japplika l-principju omnia labor optat

premium u l-konvenuta, anke jekk l-attur kien zewg bintha, ghandha l-obbligu li

Ghaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeciedi dan il-kaz billi filwaqt li jilqa' limitatament

l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni kif fuq inghad, jichad l-eccezzjonijiet l-ohra tal-

konvenuta, u jilqa' limitatament ukoll it-talbiet ta' l-attur, u jordna lill-konvenuta

thallas lill-attur is-somma ta' erba' mitt Euro (€400), bl-imghax mit-23 t'Ottubru

2015, id-data tal-prezentata ta' l-ittra ufficcjali, sal-hlas effettiv.

L-ispejjez jithallsu

in kwantu ghal terz (1⁄3) mill-attur u zewg terzi (2⁄3) mill-konvenuta.

Paġna 6

Paġna 7