Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA

Seduta tal-10 ta' Diċembru, 2018

Rikors Maħluf Numru 292/2015 LM

Atlas Insurance PCC Limited (C5601) kif surrogata fid-drittijiet tal-assikurat tagħha Joseph Cuschieri Mizzi vs.

Rat ir-Rikors Maħluf ippreżentat fis-26 ta' Marzu, 2015 mis-soċjetà attriċi

Atlas Insurance PCC Limited (C5601) kif surrogata fid-drittijiet tal-assigurat

tagħha Joseph Cuschieri Mizzi (minn issa 'l quddiem "is-soċjetà attriċi"), u maħluf

minn Dr Alessia Verzin Dodd (ID numru 940300M), li jgħid kif ġej:

Illi fis-16 ta' Settembru tas-sena elfejn u tnax (2012), għall-ħabta tas-siegħa u nofs ta' wara nofsinhar (1.30pm), seħħ inċident awtomobilistiku fi Triq il- Kapuċċini, Ħal Kirkop, Għawdex, bejn il-vettura bin-numru ta' reġistrazzjoni JMM 984, proprjetà tal-assigurat tas-soċjetà esponenti Joseph Cuschieri Mizzi u li kienet

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

misjuqa minnu, u l-vettura bin-numru ta' reġistrazzjoni BEE 140, li kienet misjuqa mill-assikurat tas-soċjetà intimata Francis Ġuda El Mehdy u assikurata mis-soċjetà intimata GasanMamo Insurance Limited (Dok.

Illi għal dan l-inċident u konsegwenzjali danni kien jaħti unikament l-assikurat tas-soċjetà intimata Francis Ġuda El Mehdy minħabba imprudenza, imperizja, negliġenza u inosservanza tar-regolamenti, bi ksur tal-Artikoli 1031 u 1032(1) tal- Kapitolu 16 tal-Liġijiet ta' Malta;

Illi konsegwentement għal dan l-inċident, is-soċjetà esponenti ġarrbet danni fl- ammont ta' tnax-il elf u seba' mitt Euro (€12,700) (Dok.

B), u dan peress li l- vettura bin-numru ta' reġistrazzjoni JMM 984 – li ġiet dikjarata beyond economical repair – kienet assikurata mill-imsemmija soċjetà esponenti skont polza ta' assikurazzjoni fully comprehensive;

Illi di fatti, is-soċjetà esponenti Atlas Insurance PCC Limited, a tenur tal- imsemmija polza ta' assikurazzjoni maħruġa fir-rigward tal-assikurat tagħha Joseph Cuschieri Mizzi, kif kienet obbligata tagħmel, indennizzat lill-istess assikurat tagħha fis-somma ta' erbatax-il elf Euro (€14,000) fuq riferit u għaldaqstant l- istess soċjetà Atlas Insurance PCC Limited ġiet surrogata fid-drittijiet tal-assikurat tagħha (Dok.

Illi minn l-indennizz li tħallas mis-soċjetà esponenti Atlas Insurance PCC Limited tnaqqas il-valur tar-wreck, li nbiegħ għas-somma ta' elf u tliet mitt Euro (€1,300).

Għalhekk, id-danni li qed jiġu reklamati mis-soċjetà intimata jammontaw għal tnax-il elf u seba' mitt Euro (€12,700);

Illi minkejja li s-soċjetà intimata kienet interpellata diversi drabi sabiex tagħmel tajjeb għad-danni tas-soċjetà esponenti, anke permezz ta' ittra uffiċjali tat-3 ta' Mejju, 2013, u permezz ta' ittra uffiċjali tat-28 ta' Jannar, 2015, debitament notifikata lill-istess, hija baqgħet inadempjenti.

Għalhekk kellha ssir din il-kawża fejn is-soċjetà rikorrenti qed titlob li din l-Onorabbli Qorti, għar-raġunijiet kollha premessi, sabiex:

Tiddikjara lill-assikurat tas-soċjetà intimata Francis Ġuda El Mehdy unikament

responsabbli għall-inċident fuq deskritt;

Tiddikjara lis-soċjetà intimata unikament responsabbli għad-danni kollha li bħala konsegwenza tal-inċident awtomobilistiku de quo ġarrbet is-soċjetà rikorrenti;

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

Tillikwida d-danni sofferti mis-soċjetà rikorrenti fl-ammont ta' tnax-il elf u

seba' mitt Euro (€12,700) occorrendo bl-opera ta' periti nominandi;

Tikkundanna lis-soċjetà intimata GasanMamo Insurance Limited fil-vesti tagħha ta' assikuratur tal-vettura bin-numru ta' reġistrazzjoni BEE 140 sabiex tħallas lis-soċjetà rikorrenti s-somma ta' tnax-il elf u seba' mitt Euro (€12,700) hekk likwidata.

Bl-ispejjeż, kompriżi dawk tal-ittra uffiċjali tat-3 ta' Mejju, 2013 u tal-ittra uffiċjali tat-28 ta' Jannar, 2015, u bl-imgħax legali b'effett mit-3 ta' Mejju, 2013 kontra l- istess soċjetà intimata, li hija nġunta għas-subizzjoni.

ir-Risposta Maħlufa tas-soċjetà konvenuta GasanMamo

Limited (C3143) (minn issa 'l quddiem "is-soċjetà konvenuta"), li ġiet

ippreżentata fit-22 ta' April, 2015, u maħlufa minn Maximilian sive Max Longhorn

Vella King (ID numru 23556M) debitament awtorizzat għan-nom tal-istess

soċjetà u in rappreżentanza tagħha, li biha eċċepiet:

Illi preliminarjament lis alibi pendens, u dana stante illi dan l-inċident jifforma l- mertu ta' arbitraġġ illi qiegħed pendenti fiċ-Ċentru Malti għall-Arbitraġġ, u li fiha l- partijiet qegħdin jistennew biss il-pronunċjament tal-lodo finali; 2.

Illi fil-mertu u mingħajr preġudizzju għall-premess, it-talbiet tar-rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt u għandhom jiġu miċħuda bl-ispejjeż kontra l-istess rikorrenti u dana stante illi l-inċident in kwistjoni ma seħħx b'xi tort tal-assikurat tas- soċjetà intimata, iżda seħħ unikament tort tar-rikorrent Joseph Cuschieri Mizzi stess, u minħabba traskuraġni, imperizja, u nuqqas ta' osservanza tar-regolamenti tat-traffiku da parti tiegħu, hekk kif ser jiġi ppruvat aħjar waqt it-trattazzjoni ta' din il-kawża;

Illi subordinatament għat-tieni eċċezzjoni, id-danni pretiżi mir-rikorrenti huma wkoll ikkontestati, u dana stante illi huma esaġerati u eċċessivi; u għaldaqstant fi kwalunkwe każ, ir-rikorrenti għandhom iressqu kull prova valida skont il-liġi sabiex jipprovaw dawk illi allegatament sofrew in linea ta' danni minħabba dan l-inċident;

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri kif permessi mil-liġi.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

Rat il-verbal tal-udjenza tal-4 ta' Lulju, 2018, fejn il-partijiet ingħataw il-fakultà

li jippreżentaw noti ta' sottomissjonijiet u fejn il-kawża tħalliet għal-lum għas-

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti.

Semgħet ix-xhieda prodotti mill-partijiet.

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet.

Il-kwistjoni bejn il-partijiet

Din il-kawża nbdiet mis-soċjetà attriċi qua assikuratriċi ta' Joseph Cuschieri Mizzi,

wara li ġiet surrogata fil-jeddijiet tal-istess Joseph Cuschieri Mizzi, li kellu inċident

awtomobilistiku waqt li kien qiegħed isuq il-vettura JMM 984 fi Triq il-

Kapuċċini, Ħal Kirkop Għawdex, li ħabtet ma' vettura misjuqa minn Francis Ġuda

El Mehdy, bin-numru ta' reġistrazzjoni BEE 140, li kienet assikurata mas-soċjetà

Konsegwenza ta' dan l-inċident, il-vettura assikurata mas-soċjetà

attriċi tqieset li kienet beyond economical repair, u s-soċjetà attriċi indennizzat

lill-assikurat tagħha fl-ammont ta' erbatax-il elf Euro (€14,000), peress li l-

polza tal-assikurazzjoni li kellu kienet waħda tat-tip fully comprehensive.

wreck tal-vettura kien inbiegħ mis-soċjetà attriċi għall-prezz ta' elf u tliet mitt

Euro (€1,300), u għalhekk is-soċjetà attriċi qiegħda permezz ta' dawn il-

proċeduri, titlob lil din il-Qorti tiddikjara li l-assikurat tas-soċjetà konvenuta

kien unikament responsabbli għal dan l-inċident, tiddikjara li s-soċjetà

Paġna 4 minn 23

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

konvenuta hija responsabbli għad-danni kollha sofferti mis-soċjetà attriċi,

tillikwida d-danni fl-ammont ta' €12,700, u tikkundanna lis-soċjetà konvenuta

għall-ħlas tal-imsemmija somma.

Is-soċjetà konvenuta min-naħa tagħha qajmet l-eċċezzjoni tal-lis alibi pendens

fejn qalet li għad hemm proċeduri quddiem iċ-Ċentru tal-Arbitraġġ li għad

iridu jiġu deċiżi.1Barra minn hekk hemm kontestazzjoni kemm fir-rigward tal-

kwestjoni tat-tort għal dan l-inċident, li s-soċjetà konvenuta tallega li seħħ

unikament tort tal-assikurat tas-soċjetà attriċi, kif ukoll fir-rigward tal-

quantum tal-kumpens pretiż, stante li s-soċjetà konvenuta eċċepiet li l-

ammont ta' danni reklamati mis-soċjetà attriċi hu esaġerat u eċċessiv.

Provi u riżultanzi

Kontestwalment mar-rikors promutur is-soċjetà attriċi esebiet kopja tar-

rapport tal-Pulizija2 bi skizz anness3, kopja tar-rapport tas-surveyor li evalwa l-

istat li kienet fih il-vettura assikurata mas-soċjetà attriċi fejn ġie stabbilit li din

il-vettura għandha tiġi kklassifikata bħala total loss4, sensiela ta' ritratti li

jindikaw l-istat li spiċċat fih wara l-inċident il-vettura tal-għamla Volkswagen

Passat misjuqa minn Joseph Zammit Haber, u kopja ta' dikjarazzjoni li saret mill-

assikurat tas-soċjetà attriċi, Joseph Cuschieri Mizzi, fejn iddikjara li huwa kien irċieva

mingħand is-soċjetà attriċi s-somma ta' erbatax-il elf Euro (€14,000) bħala

riżarċiment tad-danni li huwa sofra b'konsegwenza tal-inċident mertu tal-

1 Sussegwentement din l-eċċezzjoni ġiet irtirata mis-soċjetà konvenuta.

4 tal-proċess.

9 tal-proċess.

10 tal-proċess.

13 sa 17 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

kawża, u fejn irrikonoxxa li s-soċjetà attriċi kienet qiegħda tiġi surrogata fil-

jeddijiet kollha tiegħu.6

Fl-udjenza tat-13 ta' Lulju, 2015,

eċċezzjoni preliminari tagħha.7

is-soċjetà konvenuta

Fl-udjenza tal-1 ta' Marzu, 2016, il-Qorti semgħet ix-xhieda tas-Surġent tal-

Pulizija PS 428, Carmelo Bartolo Lautier, li kkonferma li dakinhar li seħħ l-inċident

mertu ta' dawn il-proċeduri, fis-16 ta' Settembru, 2012, għall-ħabta tas-siegħa

u nofs ta' waranofsinhar, hu kien ġie msejjaħ fuq is-sit tal-inċident, fejn sab

żewġ vetturi maħbutin, waħda tal-għamla Volkswagen Golf bin-numru ta'

reġistrazzjoni BCA 258, u l-oħra tal-għamla Volkswagen Passat bin-numru ta'

reġistrazzjoni JMM 984.

Ix-xhud spjega fejn hu s-sit li fih seħħ l-inċident,

quddiem il-Kunvent tal-Kapuċċini fir-Rabat, Għawdex, fil-parti tan-niżla lejn

Ix-xhud qal li l-verżjoni mogħtija mill-assikurat tas-soċjetà attriċi

fil-mumenti ta' wara l-inċident, imma sussegwentement ġie stabbilit li din il-

verżjoni ta' kif seħħ l-inċident ittieħdet waqt li Joseph Cuschieri Mizzi kien qiegħed jiġi

kkurat fl-Isptar Ġenerali ta' Għawdex, kienet li waqt li kien nieżel lejn

Il-Mellieha, hu sab ruħu ġo ħajt.

Joseph Cuschieri Mizzi kien reġa' mar l-għassa tal-

Pulizija fil-21 ta' Settembru 2012, fejn talab li jżid stqarrija mal-verżjoni

oriġinali ta' kif seħħ l-inċident, u dan minħabba li allegatament, wara li

għaddielu x-xokk, hu beda jiftakar aktar dettalji dwar id-dinamika tal-inċident,

fejn żied li waqt li hu kien nieżel lejn Il-Mellieha b'veloċità normali, f'ħin

minnhom għaddiet vettura minn ħdejh, ħass daqqa u sab ruħu bil-karozza

tiżżerżaq in-naħa l-oħra tat-triq.

Muscat qal ukoll li wara induna li bl-impatt

18 tal-proċess.

28 tal-proċess.

42 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

kienet inqalgħetlu r-rota tal-karozza tan-naħa ta' quddiem tal-parti tas-

Ix-xhud qal li t-triq hija two-way, u li t-triq hi wiesgħa biżżejjed biex

il-vetturi jibqgħu għaddejjin mingħajr il-ħtieġa li xi vettura tieqaf biex tgħaddi

oħra.

Ix-xhud ikkonferma li kemm ir-rota kif ukoll ix-shock absorber tal-vettura

misjuqa minn Joseph Cuschieri Mizzi inqalgħu bl-impatt, u li l-parti ta' quddiem taż-

żewġ vetturi tfarrket.

Hu kompla jgħid li fit-triq kien hemm diversi biċċiet tat-

tifrik tal-vetturi, u li hu ma setax jindika l-punt eżatt li fih seħħ l-impatt

minħabba li ż-żewġ vetturi mxew mal-impatt.

Qal ukoll li ż-żewġ vetturi ġarrbu

ħsarat estensivi.

Ix-xhud ikkonferma li Joseph Cuschieri Mizzi kien ġie rilaxxjat mill-

Isptar dakinhar stess tal-inċident.

Mitlub jindika jekk id-debris tal-vetturi kienx

fuq xi karreġġjata partikolari, ix-xhud wieġeb hekk,

"Ċentrali iktar kien bħala debris, ma kienx wieħed offline totalment jew in- naħa l-oħra.

Side to side għax mudguard ma' mudguard u fanal ma' fanal mhux head on bħala daqqa kienet."

Ix-xhud esebixxa wkoll kopja ta' skizz imħejji minnu dakinhar tal-inċident9, u

kopja tar-rapport tal-Pulizija.10

Fl-istess udjenza xehed ukoll PC 7509 Louis Papagiorcopulo, li kkonferma li dakinhar

tal-inċident hu kien ġie infurmat li seħħ inċident mill-Għassa tar-Rabat

Għawdex, u li meta wasal fuq il-post fejn seħħ l-inċident hu sab li t-traffiku

kien diżorganizzat minħabba li kienet ingħalqet karreġġjata minnhom.

qal li hu beda jidderieġi t-traffiku.

Hu qal li l-impatt kien wieħed kbir u li kien

hemm ħafna debris mal-art.

Mistoqsi jispeċifika fuq liema karreġġjata kien id-

debris, ix-xhud qal li ma jiftakarx għaliex meta wasal hu kien laħaq inġabar

ħafna traffiku fuq il-post.

48 tal-proċess.

49 tal-proċess.

55 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

Xehed ukoll PC 3311, John Mary Cecen, li qal li hu kien intalab jassisti għal

kolliżjoni li seħħet fi Triq il-Kapuċċini, Ħal Kirkop, Għawdex, u li l-irwol tiegħu dak

il-ħin kien li jidderieġi t-traffiku minħabba li kien hemm konfużjoni sħiħa bit-

traffiku mwaħħal f'ġurnata fejn fl-inħawi kienet qiegħda tiġi ċċelebrata l-festa

Fl-udjenza tat-13 ta' Ġunju, 2016 xehed Steve Stolk, impjegat bħala claims

manager mas-soċjetà attriċi, li qal li fil-perijodu li fih seħħ l-inċident, il-vettura

bin-numru ta' reġistrazzjoni JMM 984 li kienet tinstaq minn Joseph Cuschieri Mizzi,

kienet assigurata mas-soċjetà attriċi b'comprehensive cover.

Ix-xhud qal li s-

soċjetà attriċi ġiet infurmata b'dan l-inċident mit-tifla ta' Cuschieri Mizzi stess l-għada

li seħħ l-inċident, fis-17 ta' Settembru, 2012, u immedjatament is-soċjetà

attriċi kienet fetħet il-file relattiv u qabbdet surveyor biex jara x'danni kellha l-

Ix-xhud qal li s-surveyor Tarcisio Drago kien ta parir biex il-vettura

ma tissewwiex minħabba li dan stabbilixxa li din kienet beyond economical

Ix-xhud qal li fid-dawl ta' dan ġie deċiż li s-soċjetà assiguratriċi tħallas

somma flus lill-assigurat tagħha, fl-ammont ta' erbatax-il elf Euro (€14,000),

filwaqt li minnhom inġabru elf u tliet mitt Euro (€1,300)14 bħala salvage value

Huwa minħabba f'hekk, kompla x-xhud, li t-talba tas-soċjetà attriċi

f'din il-kawża ġiet illimitata għas-somma ta' tnax-il elf u seba' mitt Euro

Fl-udjenza tat-30 ta' Jannar, 2017 xehed Tarcisio Betts li jaħdem bħala

surveyor freelance tal-vetturi, u li qal li kien ilu tmintax-il sena jagħmel dan ix-

57 tal-proċess.

61 tal-proċess.

14 Kopja ta' debit note f'dan ir-rigward ġiet esebita mix-xhud u tinsab a fol.

63 tal-proċess.

70 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

xogħol.

Ix-xhud qal li hu kien tqabbad biex jagħmel dan ix-xogħol mis-soċjetà

attriċi, u li minn dak li seta' jikkonstata, il-vettura Volkswagen Passat JMM

"[k]ellha daqqa tajba fuq in-naħa tar-right, suspension, air bags deployed, daqqa tajba ħafna.

Jien ittotaljajtha dak in-nhar."

Ix-xhud qal li l-parti l-kbira tal-ħsara kienet fuq il-parti tal-lemin tal-vettura, u li

hu kien stabbilixxa li l-ħsara kienet waħda totali u għalhekk is-soċjetà attriċi

ddeċidiet li ma tagħmilx tiswijiet fil-vettura.

Ix-xhud kompla jgħid li l-parts tal-

vettura bl-ispejjeż b'kollox telgħu għal ħdax-il elf, tmien mija u sebgħa u

erbgħin Euro (€11,847), u dan meta l-valur tal-vettura fis-suq kien ta' tlettax-il

elf Euro (€13,000), liema valur ġie aġġustat għal erbatax-il elf Euro (€14,000)

minħabba li l-vettura ma tantx kellha mili u kienet ikkundizzjonata.

ikkonferma wkoll li dan il-prezz tas-suq hu dak stabbilit minn guide book

ippubblikat mill-assoċjazzjonijiet tal-assigurazzjoni sabiex ikun hemm linja

gwida tal-prezzijiet f'każijiet simili, liema gwida jiġi kkonfermat ukoll permezz

ta' komunikazzjoni li ssir ma' dealers tal-karozzi.

Il-kontroeżami tax-xhud Tarcisio Drago sar fl-udjenza tas-27 ta' Novembru,

2017, fejn ġie mistoqsi dwar liema huma l-konsiderazzjonijiet li tieħu soċjetà

tal-assikurazzjoni meta tiġi biex tiffissa l-valur fis-suq ta' vettura, u x-xhud

wieġeb li l-fatturi ewlenin huma l-kundizzjoni tal-vettura, l-ammont ta' mili li

tkun għamlet, il-guide book kif ukoll il-prezzijiet li jistabbilixxu d-dealers.

xhud spjega li l-vettura Volkswagen Passat li kienet misjuqa minn Joseph

Cuschieri Mizzi kienet ilha barra mis-sena 2005, u li din kellha 112,800 kilometru, li hu

ammont pjuttost baxx ta' mili.

Ix-xhud qal li minkejja li oriġinarjament hu kien

iffissa l-valur ta' tlettax-il elf Euro (€13,000) għall-vettura li ġiet skrappjata, il-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

prezz kellu jiġi rivedut għal erbatax-il elf Euro (€14,000) wara li kien hemm

negozjati mas-sid tal-vettura u ttieħdet konsiderazzjoni ta' kemm hu l-prezz li

ġġib vettura simili bl-istess ammont ta' mili fis-suq tal-vetturi.

li l-vettura inkwistjoni kienet assigurata għas-somma ta' erbatax-il elf Euro

Hu kkonferma li r-wreck value tal-vettura kien ta' elf u tliet mitt

Euro (€1,300) u li f'dan il-każ hu qies li m'għandux jitlob quotations tal-parts,

labour u spray li kienu meħtieġa fuq il-vettura minħabba li din kellha ħsarat

estensivi u hu ħass li ħadd ma kien ser joqgħod jagħti quotation dettaljata

meta kien ċar li ma kienx vijabbli li din il-vettura tissewwa.

Ix-xhud qal li hu

kkunsidra biss l-ispejjeż fuq dak li seta' jara meta evalwa l-vettura, iżda qal

ukoll li biex ikkonkluda li l-vettura kienet beyond economical repair kien qies

ukoll li meta jibdew it-tiswijiet fuq il-vettura kienu ser jinstabu ħsarat oħra bir-

riżultat li l-ispejjeż ikunu akbar minn dawk li ġew stabbiliti minnu.

Ix-xhud iċċara wkoll li hu kien qabel mal-pre-accident market value ta'

erbatax-il elf Euro (€14,000), u li kien hu li awtorizza lis-soċjetà assikuratriċi

tiffissa dak il-valur għall-prezz tal-vettura.

Ix-xhud ikkonferma li kieku l-vettura

kellha tissewwa, kien hemm fattur ieħor bħalma hu l-loss of use li kellu

jittieħed inkonsiderazzjoni, u qal li jkun jeħtieġ minimu ta' xahrejn żmien biex

ix-xogħol li kien meħtieġ li jsir fuq il-vettura, isir, terminu ta' żmien li fih tkun

trid tinkera vettura għall-użu mis-sid, u li dan hu fattur ieħor li jrid jiġi

kkunsidrat.

L-assikurat tas-soċjetà attriċi Joseph Cuschieri Mizzi, għażel li jixhed bil-mezz tal-

affidavit16, fejn ikkonferma li l-inċident mertu ta' dawn il-proċeduri seħħ nhar

il-Ħadd, 16 ta' Settembru, 2012 għall-ħabta tas-13:00, waqt li hu kien nieżel

103 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

Qal li hu kien għaddej b'veloċità moderata minħabba li kien jaf li

kienet ġejja liwja fit-triq.

Qal li f'salt wieħed ra qisha leħħa sewda għaddejja

minn miegħu, ħass daqqa u minkejja li għafas il-pedala tal-brake, din ma

bdietx tirrispondi, bir-riżultat li spiċċa jiżżerżaq in-naħa l-oħra tat-triq sakemm

il-vettura waqfet quddiem ċint mingħajr ma ħabtet miegħu.

Ix-xhud kompla jgħid li mad-daqqa nfetħu l-airbags tal-vettura tiegħu, u kien

inkisirlu n-nuċċali tal-vista u li minħabba f'hekk kellu ġrieħi f'wiċċu.

Qal li kellu

xokk qawwi u minħabba f'hekk ittieħed l-Isptar Ġenerali ta' Għawdex bl-

Hu kompla jgħid li waqt li kien l-Isptar kien mar ikellmu surġent

tal-Pulizija sabiex jieħu l-verżjoni tiegħu ta' kif seħħ l-inċident, u li dak il-ħin

ma seta' jiftakar xejn, iżda aktar ma beda jgħaddi l-ħin aktar beda jiftakar

dettalji mill-inċident.

Ix-xhud qal li xi ġimgħat wara hu kien ġabar ukoll kopja

tal-iskizz li saret mill-Pulizija, li b'diżappunt għalih kien nieqes minn diversi

dettalji, tant li hu ħass il-ħtieġa li jagħmel ittra ta' protesta u jibgħatha lill-

Kummissarju tal-Pulizija17, sabiex jipprotesta għall-fatt li għadd ta' dettalji

importanti li jistgħu jitfgħu dawl fuq kif seħħ l-inċident u fuq min għandu jġorr

ir-responsabbilità għalih, tħallew barra.

Hu kompla jgħid li l-vettura misjuqa

minnu kienet waħda ta' ċertu toqol, iżda minkejja dan, mal-impatt mal-vettura

l-oħra, inqalgħet ir-rota ta' quddiem tan-naħa tax-xufier bix-shaft b'kollox, u li

dan seħħ biss minħabba fis-saħħa tal-impatt u l-veloċità li kienet għaddejja

biha l-vettura l-oħra.

Ix-xhud qal li dan id-dettall irid jitqies fl-isfond tal-fatt li

hu kien nieżel in-niżla filwaqt li l-vettura l-oħra kienet għat-telgħa.

li l-marki fl-art baqgħu jidhru għal diversi ġimgħat wara l-inċident u li

minħabba li fuq l-iskizz ma kienx hemm indikazzjoni tal-kejl, hu kien mar jieħu

xi kejl tad-distanzi skont il-marki li kienu għadhom jidhru fit-triq, li kienu 17 Kopja a fol.

105 tal-proċess.

Paġna 11 minn 23

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

jikkorrispondu mar-ritratti li ttieħdu eżatt wara l-inċident18, liema distanzi hu

niżżilhom fuq il-kopja tal-iskizz li kien ġabar mingħand il-Pulizija.

Fl-ittra ta' protesta mibgħuta lill-Kummissarju tal-Pulizija, l-assikurat tas-

soċjetà attriċi rrefera għall-fatt li l-iskizz mogħti lilu li jindika dak li sabu l-

Pulizija wara li seħħet il-kolliżjoni, huwa nieqes minn dettalji bħalma huma d-

daqqiet, grif, marki mal-wiċċ tat-triq, li lkoll jagħtu indikazzjoni tal-mod kif

seħħ l-impatt.

Fl-ittra tiegħu x-xhud qal li mad-daqqa, ir-rota tal-vettura tiegħu

inqalgħet minn postha u "taret diversi metri 'l fuq", u qal li l-iskizz imkien ma

jindika li kien hemm rota li spiċċat maqlugħa.

Ix-xhud qal ukoll li l-iskizz jagħti

impressjoni li hu kien b'xi mod invada l-karreġġjata opposta tat-triq, u li kien

għalhekk li seħħet il-kolliżjoni, meta dan ma kienx il-każ.

Hu żied jgħid li anki l-

konfigurazzjoni tat-triq murija fl-iskizz ma tirriflettix il-verità u dan minħabba li

imkien m'hemm indikat li fit-triq hemm liwja.

Ix-xhud fl-ittra tiegħu allega

wkoll li l-frak li waqa' mal-art wara li seħħet il-kolliżjoni beda jitferrex f'kull

direzzjoni mill-vetturi li baqgħu għaddejjin mit-triq, u dan minħabba li t-triq

ma ngħalqitx, xi ħaġa li lilu ppreġudikatu serjament.

Ix-xhud qal ukoll li l-

ewwel verżjoni tiegħu ta' kif seħħ l-inċident ittieħdet meta hu kien qiegħed

isofri minn xokk qawwi, u li dan ukoll lilu kkawżalu preġudizzju.

Bint Joseph Cuschieri Mizzi, Dr Nadia Grech La Rosa, li waslet fuq il-post tal-inċident ftit minuti

wara li seħħ, ukoll għażlet li tixhed bil-mezz tal-affidavit.19 Ix-xhud qalet li fil-

ħin li fih seħħ l-inċident hi kienet Il-Mellieha, u li hekk kif il-familja rċeviet

telefonata li missierha kellu inċident, dawn marru fuq il-post ħalli jaraw x'ġara.

Ix-xhud qalet li hi kienet staqsiet lis-Surġent dettalji dwar il-mod kif seħħ l-

108 et seq. tal-proċess.

113 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

inċident, iżda dan weġibha biss li hu ma kienx ra l-inċident iseħħ quddiem

għajnejh.

Qalet li hi bdiet tieħu ritratti tal-marki li kien hemm fl-art, bil-għan li

dawn ikunu ta' għajnuna sabiex hi tifhem x'ġara.

Qalet ukoll li t-triq fl-ebda ħin

ma ngħalqet għat-traffiku.

Ix-xhud qalet li fuq is-sit kien hemm rota

maqlugħha tal-vettura misjuqa minn missierha, kif ukoll marki ta' daqqiet mal-

art li kienu jindikaw il-post fejn mielet il-vettura ta' missierha meta din spiċċat

mingħajr ir-rota ta' quddiem.

Ix-xhud qalet ukoll li fl-art kien hemm sinjali ta'

grif li jindikaw li l-vettura tkaxkret għan-naħa opposta tat-triq minħabba li

wara li nqalgħet ir-rota, din spiċċat mingħajr kontroll.

Ix-xhud esebiet ukoll ir-

ritratti li ttieħdu minnha wara li seħħ l-inċident.20

Fl-udjenza tat-22 ta' Jannar, 2018 sar il-kontroeżami ta' Joseph Cuschieri Debono, li qal

li l-veloċità li kien għaddej biha hu tista' titqies li kienet waħda "normali",

tenut kont tal-fatt li hu kien nieżel ma' liwja, u għalhekk ma kienx qiegħed

jeċċedi l-erbgħin kilometru fis-siegħa.

Qal ukoll li hu jgħaddi minn din it-triq

b'mod regolari, u li l-inċident seħħ fil-parti tat-triq wara li wieħed jaqbeż il-bus

stop quddiem il-kunvent tal-Kapuċċini, u li ma kien hemm xejn partikolari li

seta' jostakolalu l-vista fil-ħin tal-inċident.

Ix-xhud qal li quddiemu ma kellux

vetturi, u li t-traffiku li kien tiela' mid-direzzjoni opposta laħaq għadda.

hu lemaħ il-vettura l-oħra biss hekk kif seħħ l-impatt.

"Għaliex kienet viċin is-central strip u nimmaġina li bil-veloċità li kienet tiela' l- vettura l-oħra ma kienx hemm ħin twil biex wieħed seta' jara x'inhu jiġri."

Lix-xhud sarlu riferiment għall-iskizz a fol.

112 tal-proċess, l-iskizz li ġie

immarkat minnu bid-distanzi li rriżultawlu wara l-inċident mill-marki li kienu

għadhom jidhru fl-art, u ntalab jagħmel ċirku fuq il-parti tal-iskizz li skont hu

115 et seq. tal-proċess.

123 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

Mistoqsi dwar is-sinjali ta' grif li kien hemm fl-art

wara l-inċident, ix-xhud qal li dawn kienu jindikaw il-post fejn weħlet ir-rota

tal-vettura tiegħu meta nqalgħet minn postha wara l-impatt.

Ix-xhud qal li l-

uniċi kelmiet li jiftakar li qallu s-sewwieq tal-vettura l-oħra involuta fl-inċident

kienu "aħjar tmur l-Isptar".

Ix-xhud ikkonferma li r-rota tal-vettura tiegħu

spiċċat fuq il-karreġġjata n-naħa l-oħra tat-triq.

Fl-istess udjenza sar ukoll il-kontroeżami ta' Dr Nadia Ayari, li kkonfermat li

hi ma kinitx rat l-inċident iseħħ, għalkemm qalet li hi toqgħod viċin ħafna tal-

post li fih seħħ l-inċident u li t-triq inkwistjoni hi waħda li hi tgħaddi minnha ta'

Ix-xhud spjegat li l-iscratch marks fil-wiċċ tat-triq kienu jidhru li kienu

friski, tant li kienu għadhom bojod minkejja li t-triq traffikuża, u qalet ukoll li l-

forma tagħhom kienet tindika eżatt il-post li minnu tkaxkret il-vettura misjuqa

minn Joseph Cuschieri Mizzi sa fejn eventwalment waqfet.

Ix-xhud ġiet mistoqsija

dwar il-fatt li r-rota li nqalgħet ma waqfitx f'nofs ta' triq iżda sabet ruħha fuq

il-karreġġjata l-oħra tat-triq, u għal din il-mistoqsija wieġbet illi,

"Jekk tara sewwa l-post ta' minn fejn inqalgħet ir-rota jiġifieri l-bidu tas-shaft tagħha hu eżatt f'nofs ta' triq jiġifieri int trid tapprezza li din ir-rota ingħatat daqqa, inqalgħet bl-impatt.

Jiġifieri żgur jindika li meta l-karozza ta' missieri kienet għan-niżla u xi ħaddieħor kien għat-telgħa, ir-rota ta' missieri kienet li nqalgħet ..."

Ix-xhud ikkonfermat għadd ta' drabi li l-iscratch marks indikati minnha kienu

għadhom kemm saru u dan minħabba li t-triq inkwistjoni hi waħda li hi

tgħaddi minnha kuljum, kif ukoll għax inzerta li f'dak iż-żmien it-triq kienet

għadha kif ingħatalha wiċċ ġdid ta' tarmac, u qalet li kieku l-marki kienu

evidenti fl-art minn qabel, hi kienet tinduna bihom.

Hi qalet ukoll li l-marki 22 A fol.

129 tal-proċess.

Paġna 14 minn 23

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

baqgħu jidhru għal għadd ta' ġranet wara l-inċident, sakemm maż-żmien

tgħattew għalkollox.

Min-naħa tagħha s-soċjetà konvenuta esebiet kopja tal-affidavit ta' Francis

Jude Randazzo, li kien qiegħed isuq il-vettura tal-għamla Volkswagen Golf bin-

numru ta' reġistrazzjoni BEE 140 fil-ħin li fih seħħ l-inċident.

Hu qal li miegħu

riekba fil-vettura kien hemm martu Rachel li kienet riekba fis-seat ta' wara

tan-naħa tax-xufier, kif ukoll bintu Michaela ta' tnax-il sena, li kienet riekba

fuq quddiem, u ibnu Isaac ta' għaxar snin li kien riekeb fuq wara.

Hu qal li fil-

ħin tal-inċident hu kien tiela' minn Il-Mellieha fid-direzzjoni tar-Rabat, u li t-

triq li fiha seħħ l-inċident fiha xi liwjiet.

Hu qal li għalkemm fil-parti fejn seħħ l-

inċident jgħaddu żewġ vetturi ħdejn xulxin, il-karreġġjata li kien għaddej

minnha s-sewwieq l-ieħor, Joseph Cuschieri Mizzi, hi kemxejn idjaq minħabba li

hemm bankina li tisporġi fuq it-triq, u għalhekk il-vetturi li jkunu neżlin minnha

jridu jżommu mal-parti tal-karreġġjata tagħhom.

Ix-xhud qal li hu kien qiegħed

isuq b'veloċità ta' madwar erbgħin kilometru fis-siegħa, u li kien attent għall-

veloċità kemm minħabba li kien qiegħed f'liwja, kif ukoll minħabba li miegħu

kellu lill-mara u lit-tfal.

Hu qal li hekk kif wasal viċin il-kunvent tal-Kapuċċini li

hemm f'din it-triq, hu ra l-vettura misjuqa minn Joseph Cuschieri Mizzi nieżla

b'veloċità eċċessiva, u f'daqqa waħda ra lix-xufier Joseph Cuschieri Mizzi jikser għal

fuq il-karreġġjata tiegħu.

Qal ukoll li d-distanza kienet waħda qasira u li hu ma

seta' jagħmel xejn biex jevita l-impatt.

Ix-xhud qal li l-impatt kien wieħed

qawwi ħafna, tant li nfetħu l-airbags tal-vettura tax-xhud li spiċċat mitfugħa

ġol-ħajt fuq ix-xellug daqs metru lura, bir-riżultat li l-axle ta' wara tal-vettura

tiegħu tgħawweġ ukoll.

Qal ukoll li riżultat tal-impatt il-bibien tan-naħa tas-

136 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 15 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

sewwieq tal-vettura tiegħu ma setgħux jinfetħu, u li hu u bintu ħarġu mill-

bieba tal-passiġġier, filwaqt li kellu jkun hu li jiftaħ il-bieba ta' wara biex

setgħu jinħarġu martu u ibnu.

Hu qal illi mal-impatt ir-rota ta' quddiem tal-

vettura l-oħra nqalgħet u baqgħet fuq l-istess karreġġjata illi fiha seħħ l-

inċident.

Ix-xhud ċaħad li b'xi mod kien hu li invada l-karreġġjata tal-vettura l-

oħra, u sostna li kien Muscat li invada l-karreġġjata tiegħu, tant illi qal li d-

daqqiet imġarrba fil-vettura tiegħu kienu jikkonsistu f'għattna fin-naħa tal-

lemin tal-vettura, filwaqt li l-bumper ta' quddiem ma ntmessx.

Hu qal li anki d-

debris ta' wara l-ħabta kien jinsab fil-karreġġjata li kien jinsab fiha hu.

qal ukoll li l-ispot of impact indikat minn Joseph Cuschieri Mizzi mhux dak korrett, u l-

ħabta fil-fatt seħħet aktar 'il fuq skont kif indikat mix-xhud fl-iskizz a fol.

tal-proċess.

Ix-xhud ippreżenta kopja ta' survey report24 fir-rigward tal-vettura misjuqa

minnu, li wkoll ġiet ikklassifikata bħala beyond economic repair, flimkien ma'

ritratti li juru l-ħsarat sostnuti minn din il-vettura.25

Rachel Pullicino, mart is-sewwieq tal-vettura Volkswagen Golf, xehdet ukoll bil-

mezz tal-affidavit26 fejn ikkonfermat li l-inċident inkwistjoni seħħ meta hi

flimkien mat-tfal tagħha kienu rekbin f'vettura misjuqa mir-raġel tagħha,

Francis Jude El Mehdy, u fil-ħin tal-inċident kienu qegħdin jirritornaw lejn id-dar

tagħhom.

Qalet li żewġha kien qiegħed isuq bil-galbu, u li huma ma kellhomx

xi għaġġla partikolari.

Qalet ukoll li fil-ħin tal-inċident hi kienet qiegħda

titkellem ma' binha Isaac, meta f'daqqa waħda semgħet lil bintha Michaela, li

kienet riekba quddiem, tgħajjat, "[ġ]ej għal fuqna", u ftit wara ħasset id-daqqa

139 tal-proċess.

142 et seq. tal-proċess.

151 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 16 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

man-naħa tas-sewwieq, li hi l-istess naħa fejn kienet riekba hi fuq in-naħa ta'

Ix-xhud qalet li mad-daqqa hi ħassitha tmur l-ewwel lura u mbagħad 'il

quddiem, u l-ewwel ħabtet rasha mas-seat tagħha stess u mbagħad mat-tieqa

tan-naħa tagħha, u fl-istess ħin ħasset uġigħ kbir f'idha tax-xellug.

iddeskriviet il-mumenti ta' wara l-inċident bħala ta' paniku speċjalment

minħabba li l-airbags tal-vettura nfetħu kollha, u l-bibien tan-naħa tas-

sewwieq ma setgħux jinfetħu.

Hi qalet li hekk kif niżlu mill-karozza hi setgħet

tara rota fil-karreġġjata li kienu fiha huma, u wara indunat li dik kienet ir-rota

tal-vettura li kellhom impatt magħha.

Qalet ukoll li hi għadha tbati l-

konsegwenzi ta' dan l-inċident.

Fl-udjenza tat-22 ta' Marzu, 2018 xehed Henry Deguara Caruana Gatto, li esebixxa kopja ta'

insurance certificate schedule b'rabta mal-vettura JMM 984 għas-sena 2012.28

Fl-udjenza tat-28 ta' Mejju, 2018 sar il-kontroeżami tax-xhud Francis Jude

Agius Betts, li speċifika li l-liwja msemmija minnu hi dik li jekk wieħed ikun tiela'

minn Il-Mellieha, isib fin-naħa tal-lemin tiegħu.

Qal ukoll li hu kien ġej minn

Il-Mellieha fid-direzzjoni tar-Rabat.

Mistoqsi dwar il-veloċità li kien għaddej

biha fil-mumenti qabel seħħ l-inċident, ix-xhud qal li hu kien għaddej bl-

erbgħin kilometru (40 km) fis-siegħa u li ftit qabel kien għadu kemm għadda

minn fuq zebra-crossing, u għalhekk ma setax kien qiegħed isuq b'veloċità

akbar minn hekk.

Qal ukoll li dak il-ħin fit-triq la kien hemm vetturi u lanqas

persuni jaqsmu minn fuq iż-zebra-crossing.

Ix-xhud qal li hekk kif ra l-vettura

misjuqa minn Joseph Cuschieri Mizzi l-ewwel darba, din kienet tul ta' żewġ vetturi

157 tal-proċess.

159 tal-proċess.

162 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 17 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

bogħod minnu, u li dan filli kien għaddej fil-karreġġjata tiegħu filli kiser għal

fuq il-karreġġjata opposta li kien qiegħed isuq fiha x-xhud.

Qal li dan kollu ġara

f'distanza qasira ferm,

"Lanqas nofs tul ta' karozza għax hu, jien kont tiela', hu nieżel u f'daqqa waħda dan swervja fuqi."

Ix-xhud speċifika li dak il-ħin, Joseph Cuschieri Mizzi kien għadu għaddej fid-dritta,

filwaqt li hu kien appena ħiereġ mil-liwja u ser jibda jsuq fil-parti d-dritta tat-

Qal ukoll li hu ma kellux ċans jimmanuvra.

Ix-xhud qal ukoll li l-ħabta

seħħet bejn il-kantuniera tal-vettura misjuqa minn Cuschieri Mizzi, mal-ġenb tal-

vettura misjuqa minnu.

Hu qal ukoll li r-rota tal-vettura misjuqa minn Cuschieri Mizzi

inqalgħet u weħlet mar-rota tal-vettura tiegħu, minħabba li l-vettura misjuqa

minn Cuschieri Mizzi spiċċat anki bl-isteering miksur.

Fl-udjenza tat-28 ta' Mejju, 2018 sar il-kontroeżami tax-xhud Rachel Seguna, li

qalet li r-raġel tagħha ma kienx qiegħed isuq b'veloċità qawwija, bl-erbgħin

kilometru fis-siegħa (40km).

Ix-xhud qalet li la kien hemm traffiku u lanqas

nies fit-triq f'dak il-ħin.

Ix-xhud qalet li qabel seħħ l-impatt hi ma kinitx rat il-

vettura li kien qiegħed isuq Joseph Cuschieri Mizzi, u li l-unika ħaġa li taf hi li semgħet

lit-tifla twerżaq "ġejja fuqna" u l-impatt li seħħ wara.

169 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 18 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

Konsiderazzjonijiet legali

Ir-responsabbiltà għall-inċident

Permezz tat-talbiet tas-soċjetà attriċi, il-Qorti qiegħda tintalab tiddetermina

min mis-sewwieqa involuti fl-inċident mertu tal-kawża kien responsabbli

għall-akkadut, sabiex sussegwentement tistabbilixxi jekk hemmx danni x'jiġu

likwidati favur is-soċjetà attriċi.

Il-verżjonijiet mogħtija mill-persuni involuti f'dan l-inċident kienu għalkollox

konfliġġenti, tant li l-partijiet jaddebitaw il-ħtija lil xulxin għal dan l-inċident li

wassal biex iż-żewġ vetturi involuti ġew skrappjati minħabba l-ħsarat estensivi

li dawn ġarrbu.

Meta jkun hemm kuntrast bejn ix-xhieda tal-partijiet, il-

kriterju determinanti mhuwiex jekk il-ġudikant assolutament jemminx dak li

jkun ġie spjegat lilu, iżda jekk dawk l-ispjegazzjonijiet humiex verosimili fiċ-

ċirkostanzi żvarjati tal-ħajja.31 Il-grad ta' prova rikjest fil-kamp ċivili huwa dak li

biżżejjed li jkun inissel ċertezza morali f'moħħ il-ġudikant li tkun indotta minn

preponderanza ta' provi meqjusa fuq bilanċ ta' probabbilitajiet.32

Mhux l-ewwel darba li l-Qorti tkun rinfaċċjata b'verżjonijiet opposti għal

Anzi, meta każ ikun kontestat fuq il-provi u mhux fuq l-interpretazzjoni

tal-liġi, x'aktarx li huwa proprju dak li jiġri, ċjoè li jkun hemm verżjonijiet

konfliġġenti.

Dwar dan f'sentenza fl-ismijiet George Leguesse vs. Joseph

Coutts: ingħad illi:

32 Vide wkoll Basile Pace vs. Mejlaq, P.A., 08.04.1994, Longhorn vs. Manager tal-Intrapriża tal-Ħalib, P.A., 17.07.1981, Dunn vs. Mallan (Vol.LXX.II.144) u Verzin vs. Cortis, App.Kum., 25.02.1952.

Paġna 19 minn 23

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

jekk dawn

"[f]il-kamp ċivili għal dak li hu apprezzament tal-provi, il-kriterju mhuwiex dak jekk il-ġudikant assolutament jemminx l-ispjegazzjonijiet forniti l-istess spjegazzjonijiet humiex, fiċ- lilu, tal- tal-ħajja, verosimili.

Dan ċirkostanzi żvarjati probabbiltajiet, sostrat bażiku ta' azzjoni ċivili, in kwantu huma dawn, flimkien mal-preponderanza tal-provi, ġeneralment bastanti għall- konvinċiment.

Għax kif inhu paċifikament akkolt, iċ-ċertezza morali hi indotta mill-preponderanza tal-probabbiltajiet."

il-bilanċ

fuq

Il-Qorti qieset li l-aktar prova oġġettiva li nġabet f'din il-kawża kienu proprju r-

ritratti li juru x'kien hemm fuq il-post tal-inċident ftit mumenti wara li dan

seħħ, u l-ispjegazzjoni mogħtija mill-partijiet għad-dettalji murija f'dawn ir-

Il-Qorti semgħet lill-assikurat tas-soċjetà attriċi jispjega li hu kien

nieżel mit-triq inkwistjoni b'veloċità li ma tistax titqies eċċessiva, f'pożizzjoni

dritta fil-karreġġjata tiegħu, tenut kont li kien nieżel fi triq li fiha għadd ta'

liwjiet kif ukoll lights u zebra crossing, meta f'salt wieħed ra "bħal leħħa

sewda għaddejja" u ħass l-impatt li kien qawwi tant li nqalgħet l-axle tar-rota

li spiċċat fit-triq u nqalgħet ukoll ir-rota ta' quddiem tal-vettura tiegħu, dik

tan-naħa tas-sewwieq, filwaqt li l-vettura tiegħu spiċċat titkaxkar 'l isfel, għan-

niżla, sakemm waqfet biswit ċint man-naħa l-oħra tat-triq.

Il-Qorti semgħet ukoll

lis-sewwieq

tal-vettura assikurata mas-soċjetà

konvenuta jixhed li hu wkoll kien qiegħed isuq b'veloċità normali, għalkemm

is-sewqan tiegħu kien għat-telgħa, meta f'salt wieħed induna li l-vettura

misjuqa mill-assikurat tas-soċjetà attriċi kienet dieħla fihom, skont hu

minħabba li din kienet qiegħda tinstaq b'veloċità eċċessiva.

meta hu kien tiela' mit-telgħa, dak il-ħin it-triq kienet vojta mill-vetturi u min-

nies, fattur dan li jagħmilha aktar probabbli li Cutajar ra li t-traffic lights li

hemm fil-post tal-inċident kienu fuq l-aħdar u allura ma kellux għalfejn

inaqqas il-veloċità li kien qiegħed isuq biha.

L-uffiċjali tal-Pulizija li waslu fuq il-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 20 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

post tal-inċident ftit wara kkonstataw li l-ħabta kienet waħda frontali, bil-

kantuniera tal-lemin tal-vettura misjuqa minn Joseph Cuschieri Mizzi taħbat mal-

kantuniera tal-lemin tal-vettura misjuqa minn Francis Ġuda El Mehdy.

Mill-iskizz

esebit, jirriżulta b'mod ċar li l-vettura misjuqa minn Joseph Cuschieri Mizzi tkaxkret

għal ċertu distanza wara l-impatt, filwaqt li l-fatt li l-vettura misjuqa minn

Francis Ġuda El Mehdy kellha ħsarat mhux biss fil-parti frontali tagħha, iżda anki

fuq wara, huwa indikattiv tal-fatt li mal-impatt din il-vettura mxiet lura u

ħabtet ma' xi ħaġa minn wara wkoll.

Il-Qorti kkonsidrat ir-rilevanza tar-ritratti esebiti in atti34, b'mod partikolari

dawk li juru li l-wiċċ tat-triq fejn seħħ l-inċident ingiref mill-vettura misjuqa

minn Cuschieri Mizzi, min-nofs tat-triq għad-distanza kollha li fiha tkaxkret l-istess

vettura sakemm waqfet biswit ċint.

F'inċident awtomobilistiku b'impatt

daqstant qawwi fejn iż-żewġ vetturi involuti spiċċaw total loss, il-fatt li r-rota

mqaċċta tal-vettura misjuqa minn Joseph Cuschieri Mizzi spiċċat fil-karreġġjata

opposta minn fejn kien għaddej Cutajar bil-vettura tiegħu bl-ebda mod ma

jista' jingħad li huwa indikattiv tal-punt fejn seħħ l-impatt.

Il-Qorti tqis li

mhuwiex verosimili li Cuschieri Mizzi kien għaddej b'veloċità eċċessiva tenut kont li

dan kien qiegħed f'niżla li fiha numru ta' liwjiet, meta kien jaf li fi triqtu ser isib

Il-Qorti tqis li huwa ferm aktar probabbli li

kien is-sewwieq tal-vettura assikurata mas-soċjetà konvenuta li kien qiegħed

jaċċellera fi triq li kienet vojta kemm min-nies kif ukoll mill-vetturi.

Il-Qorti qieset ukoll li l-ispjegazzjoni dettaljata tal-mod kif seħħ l-inċident

mogħtija minn Joseph Cuschieri Mizzi li spjega li hu induna bil-vettura l-oħra biss

wara li seħħ l-impatt, u li l-vettura tiegħu tkaxkret għal ċerta distanza wara li 34 A fol.

Paġna 21 minn 23

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

nqalgħet ir-rota tal-vettura b'mod li fl-art kien hemm brix li dam jidher għal

għadd ta' ġranet, jagħti ħafna aktar kredibbilità l-verżjoni li kien is-sewwieq

tal-vettura assikurata mas-soċjetà konvenuta li kien qiegħed isuq b'veloċità

eċċessiva, tant li minkejja li mix-xhieda ta' Cutajar u ta' martu rriżulta li ftit tal-

mumenti qabel seħħ l-inċident, meta l-vettura l-oħra kienet 'l bogħod

minnhom it-tul ta' żewġ karozzi, huma indunaw li Joseph Cuschieri Mizzi kien ser

jispiċċa jidħol fihom, Cutajar ma kienx f'pożizzjoni li jagħmel xejn biex jevita l-

Il-Qorti tqis illi dan jammonta għal sewqan negliġenti u imprudenti da

parti tal-assikurat tas-soċjetà konvenuta, b'tali mod li din għandha tinżamm

responsabbli għad-danni li ġarrbet is-soċjetà attriċi bħala konsegwenza tal-

inċident awtomobilistiku mertu ta' din il-kawża.

Il-quantum tad-danni

Jirriżulta mill-atti li l-valur fis-suq tal-vettura tal-assikurat tas-soċjetà attriċi

kien ta' tlettax-il elf Euro (€13,000) li mexa fuqu s-surveyor imqabbad minnha.

Sussegwentement dan il-valur ġie aġġustat għall-valur ta' erbatax-il elf Euro

(€14,000) minħabba

il-vettura ma tantx kellha mili u kienet

ikkundizzjonata.

Dan l-aġġustament sar wara li s-soċjetà attriċi kienet in

kuntatt mal-assikurat tagħha Joseph Cuschieri Mizzi.

Ix-xhud Tarcisio Drago, il-

freelance surveyor inkarigat mis-soċjetà attriċi, ta spjegazzjoni dwar kif wasal

biex irrakkomanda dan l-aġġustament.

Il-Qorti tqis illi m'hemm l-ebda raġuni

għalfejn għandha tiddipartixxi minn din il-konstatazzjoni teknika tas-surveyor

Tarcisio Drago, tenut kont ukoll tal-fatt illi s-soċjetà konvenuta ma resqet

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 22 minn 23

Rikors Maħluf Nru 292/2015 LM

Għaldaqstant għar-raġunijiet hawn fuq mogħtija, il-Qorti qiegħda taqta' u

tiddeċiedi din il-kawża kif ġej:

Tiċħad l-eċċezzjonijiet tas-soċjetà konvenuta;

Tilqa' t-talbiet tas-soċjetà attriċi u tiddikjara li l-inċident inkwistjoni

seħħ minħabba imprudenza, imperizja u negliġenza da parti ta' Francis

Ġuda El Mehdy, l-assikurat tas-soċjetà konvenuta;

Tillikwida d-danni li għandhom jitħallsu mis-soċjetà konvenuta lis-

soċjetà attriċi fis-somma ta' tnax-il elf u seba' mitt Euro (€12,700);

Konsegwentement tikkundanna lis-soċjetà konvenuta GasanMamo

Insurance Limited tħallas lis-soċjetà attriċi Atlas Insurance PCC Limited

fil-vesti tagħha ta' assikuratur tal-vettura bin-numru ta' reġistrazzjoni

BEE 140, is-somma ta' tnax-il elf u seba' mitt Euro (€12,700) hekk

Bl-ispejjeż u bl-imgħax legali mid-data ta' din is-sentenza, kontra s-soċjetà

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 23 minn 23


FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR

Seduta ta' nhar it-Tnejn, 10 ta' Dicembru 2018

Ra t-talba ta' l-attur mressqa fl-1 t'Awwissu 2017 u li permezz taghha talab

minghand is-socjeta' konvenuta l-hlas ta' tlett'elef u erba' mitt Euro (€3,400)

rapprezentanti hlas ta' senserija jew hlas ta' kumpens ghall-medjazzjoni tieghu fuq

il-bejgh tal-fond 150, Rudolph Street, Ħal Kirkop, it-trasferiment ta' liema sehh in forza

tal-kuntratt pubblikat fit-28 t'April 2016, in atti Nutar Ann Hansford Azzopardi Alamango.

Paġna 1

Bl-ispejjez komprizi dawk ta' l-ittra interpellatorja tal-15 ta' Gunju 2017, u bl-

imghaxijiet legali mit-28 t'April 2016 kontra s-socjeta' konvenuta bir-rapprezentant

taghha jinsab ingunt in subizzjoni.

Ra r-risposta prezentata mis-socjeta' konvenuta fil-25 ta' Settembru 2017, fejn

Illi t-talba tar-rikorrenti hija nfondata fil-fatt u fid-dritt u dan stante li mhux minnu

li r-rikorrenti kien sensar jew li ghamel xi servizz ta' medjazzjoni.

huwa ma giex inkarigat mill-esponenti u l-esponenti m'ghandu l-ebda relazzjoni

Ghaldaqstant it-talba tar-rikorrenti ghandha tigi michuda bl-ispejjez kontra tieghu,

liema rirkorrenti huwa minn issa ngunt ghas-subizzjoni.

Sema' x-xiehda;

Ra n-noti ta' sottomissjonijiet ta' l-abbli avukati difensuri tal-partijiet;

Ra li l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza.

Paġna 2

Ikkunsidra:

It-Tribunal qies l-affidavit ta' l-attur1, ix-xiehda tan-Nutar Sean Stout, Dr. Robert

Lowell l-kawza titratta dwar il-fond 150, Triq Rudolph, San Ġwann.

L-attur xehed illi

n-Nutar Sean Borg Sapiano kien qabdu sabiex ifittex informazzjoni dwar dan il-fond, li sa

dakinhar, kien ghall-kiri, bl-iskop li fil-fatt jixtrieh.

L-attur kellem lis-socjeta'

konvenuta, partikolarment lil Raymond Alkout Almagour, sa ma l-partijiet qablu fuq bejgh

bil-prezz ta' mija u sebghin elf Euro (€170,000).

L-attur kien prezenti ghall-

konvenju, izda l-kuntratt finali, li sar snin wara, sar ad insaputa tieghu.

Illi n-Nutar Sean Borg Sapiano qal li l-ewwel darba kien staqsa lill-attur jekk il-post

kienx ghall-bejgh, u dan qallu li kellhom jistaqsu lil Dr. Robert Lagana’, u dan ta' l-

Ghall-konvenju, l-attur kien

mar minn rajh, u hadd ma qallu biex ikun prezenti.

In-Nutar qal li kien gie introdott

b'kumbinazzjoni.

Sabiex jintwera l-post, l-attur ma kienx involut.

L-attur kien

involut biss sal-punt illi f'xi waqt fin-negozjati kien appella lil Raymond Lagana’ biex

jimmodera l-prezz.

Dr. Robert Lagana’ qal li kienu ltaqghu il-Belt hu u n-Nutar Critien, meta kien

hemm ukoll missieru Raymond Lagana’ u l-attur, peress li l-persuni kollha appena

msemmija ltaqghu flimkien minabba negozju iehor separat minn dak tal-kawza

odjerna, u kien f'din ic-cirkostanza li kienu bdew jitkellmu dwar il-bejgh in

Paġna 3

kwestjoni.

Waqt il-konvenju, permezz tat-telefon, kien ta parir lil missieru biex

jinsisti illi jnizzel fil-konvenju illi m'hemmx sensara.

Fil-fatt din tnizzlet fi klawsola

hamsa (5) ta' l-istess konvenju tat-8 t'Awwissu 2014, fis-sens li 'spejjez ta'

Raymond Lagana’ xehed illi kien ibnu Robert li ntroducieh man-Nutar Critien u

kellmu dwar il-post in kwestjoni.

Ftit granet wara ltaqghu fuq il-post u n-Nutar dar

mal-post.

Meta waslu ghall-konvenju, sab lill-attur fuq il-post u beda jipprova

jipperswadieh biex inizzel il-prezz, b'mod li lilu pjuttost fixklu milli ghenu.

Eventwalment, fil-konvenju, Raymond Lagana’ insista li jitnizzel li m'hemm

senserija dovuta lil hadd.

Wara dan, it-tifel tieghu Robert u l-attur kellhom negozju

L-attur baqa' ma tahomlux, tant li Robert Lagana’ kellu jipprocedi kontra l-attur

biex jitlob flusu.

Raymond Lagana’ fil-fatt qal li kien f'dan il-punt li l-attur beda

jippretendi s-senserija ghall-bejgh mertu tal-kawza odjerna.

Ikkunsidra ulterjorment;

Illi mhuwiex car kif gie stabbilit in-ness bejn l-attur u s-socjeta' konvenuta fir-

rigward tal-mertu tal-kawza odjerna.

Filwaqt li l-attur qal li kien ix-xerrej stess li

talbu informazzjoni dwar il-post, Raymond Lagana’ ghas-socjeta' konvenuta jsostni

illi l-partijiet iltaqghu flimkien, inkluz l-attur, purament b'kumbinazzjoni u dan waqt

li kienet qd jithadtu fuq negozju iehor.

Illi t-Tribunal f'dan l-istadju jirreferi ghal Artikolu 1361 (2) tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta'

Malta, li jipprovdi:

(2) Is-senserija kif ukoll id-dritt tal-periti jew tal-persuni msemmijin fl-artikolu 1353, jitħallsu nofs mill-bejjiegħ u n-nofs l-ieħor mix-xerrej.

Paġna 4

Jirreferi wkoll ghal Artikolu 1362 tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta, li jipprovdi:

Jekk ma jkunx hemm ftehim, is-senserija hi tal-wieħed fil-mija, meta l-bejgħ hu ta' ħwejjeġ mobbli, u ta' tnejn fil-mija, meta l-bejgħ hu ta' immobbli.

It-Tribunal f'dan l-istadju ma jistax ma jinnotax illi l-attur qed jitlob minghand is-

socjeta' konvenuta it-tnejn fil-mija (2%) shah tal-prezz ta' l-oggett immobbli

mibjugh, u jara dan l-agir stramb ghall-ahhar, kunsidrat il-fatt illi kien ix-xerrej, u

mhux is-socjeta' konvenuta, illi fl-ewwel lok avvicina lill-attur dwar din il-propjeta'

Illi ghalhekk mill-bidu nett ghandu jinghad illi jekk xejn, is-socjeta'

konvenuta ghandha tkun tenuta biss thallas nofs is-senserija, u cioe' l-ammont ta'

wiehed fil-mija (1%) u mhux is-senserija kollha hi.

Illi izda anke dwar dan il-wiehed fil-mija (1%) wiehed irid jara jekk dan hux

Dwar dan ghandu jinghad illi:

Kif tghallem il-gurisprudenza, biex medjatur ikollu dritt ghal senserija jew il-

kummissjoni appattwita hu jehtieglu juri ghas-sodisfazzjon tal-Qorti illi kien hu li

wassal il-partijiet ghall-ftehim definittiv fuq il-kondizzjonijiet kollha, sostanzjali u

accidentali, ta' l-operazzjoni.

Illi Raymond Lagana’ jghid illi l-prezz gie kkurdat bejnu u bejn ix-xerrej.

L-attur

min-naha l-ohra jghid illi kien mar ikellem lil Raymond Lagana’ u dan kien qallu li l-

prezz kien ta' mitejn elf Euro (€200,000), u l-attur kien mar lura ghand ix-xerrej

biex jinfurmah b'dan.

F'okkazjoni sussegwenti, il-partijiet kienu ltaqghu, anke fil-

prezenza ta' l-attur innifsu, fejn wara diversi proposti u kontro-proposti, waslu

ghall-prezz konvenut fil-kuntratt finali ta' mija u sebghin elf Euro (€170,000).

Filwaqt illi Raymond Lagana’ wera li ma hax pjacir bl-intromissjoni ta' l-attur fin-

5 Qorti ta' l-Appell Inferjuri per Onor. Imhallef Philip Cachia Barbara – 23 ta' Novembru 2005 – Anthony Riley vs. Stephen Riley

Paġna 5

negozjati, kompla jinnegozja fil-prezenza tieghu, izda ra li jikkawtela lilu nnifsu billi

fil-konvenju jnizzel li ma kienx hemm senserija dovuta.

Illi t-Tribunal jidhirlu illi l-attur ma pprestax is-servizzi ta' sensal fil-massimu; ma

jirrizultax li kien hu li wassal lill-partijiet ghal ftehim definittiv skond kif trid il-

Izda dan ma jfissirx illi l-attur ma haqqux xi xorta ta' kumpens.

Raymond Lagana’ ghas-socjeta' konvenuta kien jaf precizament ir-raguni ghaliex l-

attur kien prezenti dakinhar tal-konvenju u anke ghalxiex kien qed jiehu sehem fin-

negozjati dakinhar, u minkejja dan, ghazel li jipprocedi bin-negozjati anke fil-

prezenza tieghu.

Il-fatt illi bi klawsola hamsa (5) fil-konvenju pretenda li jxejjen

kull pretensjoni ta' l-attur, ma jiswiex, u dan ghaliex dan kien patt bejn ix-xerrej u

bejnu u mhux bil-kunsens tal-attur.

Illi kif inghad fis-sentenza fuq imsemmija:

Illi ghalhekk it-Tribunal jara li jkun gust illi l-attur jircievi kumpens ghall-intervent

tieghu u ghax-xoghol minnu maghmul u dan fl-ammont li qed jigi aribitrio boni viri

stabbilit fis-somma ta' erba' mitt Euro (€400).

Ghaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeciedi dan il-kaz billi filwaqt li jilqa'

limitatament l-ewwel eccezzjoni tas-socjeta' konvenuta, jilqa' limitatament ukoll it-

talbiet ta' l-attur u jikkundanna lis-socjeta' konvenuta thallas lill-attur is-somma ta'

Paġna 6

erba' mitt Euro (€400), bl-imghax mid-data ta' din is-sentenza sal-hlas effettiv.

L-

ispejjez jithallsu kwantu ghal kwart mill-attur u tliet kwarti mis-socjeta' konvenuta.

Paġna 7

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


FIT - TRIBUNAL GĦAL TALBIET ŻGĦAR Ġudikatur: Dr Phyllis Mizzi Casha LL.M. (Ħ' Attard.), LL.D. Seduta ta' nhar it-Tnejn 10 ta' Diċembru, 2018.

Ra l-Avviż tat-Talba ppreżentat fit-23 ta' Awissu 2018 li permezz tiegħu s-

soċjeta' attriċi talbet li dan it-Tribunal jikkundanna lill-konvenut iħallasħa s-somma ta'

disa' mija, wieħed u sittin Ewro, wieħed u għoxrin ċenteżmu (€961.21ċ) prezz ta'

servizzi elettroniċi ta' komunikazzjoni prestati lilu mis-soċjeta' attriċi fuq il-kont numru

40518543, wara li l-istess konvenut baqa' ma ħallasx minkejja li kien debitament

interpellat biex jagħmel dan.

Is-soċjeta' attriċi talbet ukoll li l-konvenut jiġi kundannat

iħallas l-ispejjeż u d-drittijiet, u l-imgħax mid-data tal-preżentata tal-Avviż tat-Talba.

Ra d-dokumenti ppreżentati mis-soċjeta' attriċi mal-Avviż tat-Talba, senjatament

(i) prospett tal-ħlasijiet mitluba fuq il-kont mertu ta' din il-kawża (Dok.

kopja tal-kuntratt li s-soċjeta' attriċi kellħa mal-konvenut (Dok.

3); (iii) kopja ta'

ittra uffiċjali eżekuttiva preżentata fis-27 t'Ottubru 2016 (Dok.

4); u (iv) estratt

mir-Reġistru Elettorali li juri l-indirizz reġistrat tal-konvenut (Dok.

Ra r-Risposta tal-konvenut li permezz tagħha eċċepixxa li l-ammont mitlub ħuwa

dovut bi prezz ta' telefonati li saru minn ċertu John Sciberras, mill-uffiċju li kien

jappartjeni lill-konvenut, ad insaputa tal-konvenut, li għalħekk m'għandux ibati l-ispejjeż,

apparti li l-konvenut qatt ma rċieva ittri uffiċjali jew bonarji billi l-fond ilu mhux fil-

pussess tiegħu.

Sema' x-xiehda ta' Paul Micallef Bremec, in rappreżentanza tas-soċjeta' attriċi, li kkonferma

li l-ammont mitlub għadu dovut mill-konvenut lis-soċjeta' attriċi.

Ra li l-konvenut naqas li jressaq provi in sostenn tal-eċċezzjonijiet imressqa

minnu, minkejja li ngħata opportunita' sħiħa jagħmel dan.

Qies li l-konvenut ma jikkontestax li daħal f'rabta kuntrattwali mas-soċjeta' attriċi

għas-servizzi deskritti fil-kuntratt eżibit minnha, u lanqas li effettivament dawk is-

servizzi ġew provduti, għalkemm jikkontesta li kien ħu li gawda minn dawk is-servizzi.

Jidhirlu li t-talba tas-soċjeta' attriċi tirriżulta suffiċjentement pruvata, fuq bilanċ

ta' probabiltajiet, u fin-nuqqas ta' prova kuntrarja mill-konvenut.

Għaldaqstant, it-Tribunal jaqta' u jiddeċiedi din l-azzjoni billi filwaqt li jiċħad l-

eċċezzjoni tal-konvenut, jilqa' t-talba attriċi, u konsegwentement jikkundanna lill-

konvenut iħallas lis-soċjeta' attriċi s-somma ta' disa' mija, wieħed u sittin Ewro, wieħed

u għoxrin ċenteżmu (€961.21ċ), bl-imgħax legali u bl-ispejjeż kif mitluba fl-Avviż tat-


Kump Nru 713/2004 – Il-Pulizija vs Christopher Lindsay Baldacchino

QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) BHALA QORTI TA' GUDIKATURA KRIMINALI

Seduta tal-10 ta' Dicembru, 2018

Rat l-akkuzi migjuba kontra l-imputat Christopher Lindsay Baldacchino, ta' 26 sena, bin John u Rita nee' Bowman, imwieled Ir-Rabat (Malta)' fil-25 ta' Lulju 1978, residenti 5, Triq Santa Domenica, L-Imqabba, detentur tal-karta tal-identita' bin-numru 916648(M), fejn gie akkuzat talli fid-19 t'Awissu 2004, u fix-xhur ta' qabel, f'dawn il-Gzejjer:

(1) forna jew ipprokura jew offra li jforni jew li jipprokura d-droga eroina, specifikata fl-ewwel skeda tal- Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi, Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta, lil persuna/i minghajr ma kellu licenzja mill- President ta' Malta u minghajr ma kien awtorizzat bir- regoli tal-1939 ghall-Kontroll Intern tad- Drogi Perikoluzi (GN292/1939), jew minn xi awtorita' moghtija mill-President ta' Malta li jforni d-droga msemmija minghajr ma kien fil-pussess ta' awtorizzazzjoni ghall-importazzjoni jew ghall-esportazzjoni mahrug mit-tabib Principali tal-

Borg Crockford, skond id-dispozizzjonijiet tas-sitt (6) taqsima tal-Ordinanza msemmija, u minghajr ma kellu licenzja li jipprokura l- istess droga, u dan bi ksur tar- regolament numru 4 tar- regoli tal-1939, ghall-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (GN292/1939), kif sussegwentement emendati, u dan bi ksur tal- Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi, Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta;

(2) u aktar talli fl-istess lok, hin u cirkostanzi, ikkommetta l-imsemmija reati kriminali fi/jew gewwa distanza ta' mitt metru mill-perimetru ta' skola, 'club', jew centru taz-zaghzagh, bi ksur tal-Artiklu 22 sub inciz 2(II) tal-Kap 101 tal- Ligijiet ta' Malta;

(3) aktar talli kellu fil-pussess tieghu d-droga eroina specifikata fl-ewwel skeda tal-Ordinanza dwar il- Medicini Perikoluzi, tal-Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta, meta ma kienx fil-pussess ta' awtorizzazzjoni ghall- importazzjoni jew ghall- esportazzjoni mahrug mit-tabib Principali tal-Gvern, skond id-dispozizzjonijiet tar-4 u s-6 taqsima tal-istess Ordinanza, u meta ma kellux licenzja jew xort'ohra awtorizzazzjoni li jimmanifattura, jew li jforni d-droga msemmija u meta ma kienx b'xi mod iehor bil- licenzja mill-President ta' Malta, li jkollu d-droga msemmija fil-pussess tieghu, u naqas li jipprova li d-droga msemmija giet fornuta lilu ghal uzu tieghu skond ir-ricetta kif provdut fir-regolamenti msemmija, u dan bi ksur tar- regolament 8 tar-regoli 1939 dwar il-Kontroll Intern tad- Drogi Perikoluzi (GN292/1939), kif sussegwentement emendati, u dan bi ksur tal- Ordinanza dwar il-Medicini Perikoluzi, Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta.

F'kaz ta' htija, il-Qorti giet mitluba titratta mal-imputat Christopher Lindsay Baldacchino talli kiser il-kundizzjoni ta' sentenza ta' sentejn habs sospiza ghal erba' snin, imposta fuqu minn din il-Qorti diversament preseduta fid-9 ta' Jannar 2001.

Rat illi fid-19 ta' Gunju 2007, dina l-Qorti, diversament ippresjeduta, ghaddiet biex iddecidiet il-kawza, u dana billi qalet is-segwenti, w il-Qorti kif ppresjeduta, ser tirriproduci verbatim dak illi qalet il-Qorti precendentement ghal fini ta' kompletezza:

Illi mix-xhieda tal-Ispettur Dennis Kirmond, a fol 14, jirrizulta illi fid-19 t'Awissu 2004, in segwitu ta' perjodu sostanzjali ta' osservazzjoni u nvestigazzjoni mill- Pulizija tal-Iskwadra kontra l-Vizzju tad-Droga, il-Pulizija wettqu tfittxija fil-fond Numru 5, Triq Santa Domenika, L-Imqabba, li huwa l-fond tal-imputat Christopher Lindsay Baldacchino, li ghandu l- laqam Palmer Morewood jew Andolfi.

Precedentement ghal din it-tfittxija, il- Pulizija kienu osservaw lill-imputat Lindsay Baldacchino jaghmel kuntatt ma' persuna, u din il- persuna kienet giet arrestata mill-Pulizija, u waqt it-tfittxija fuq il-persuna, kien instab qartas kontenenti sustanza kannella, li wara rrizulta li kienet id-droga eroina.

Din il-persuna kienet ammettiet dan kollu, ammettiet li kien l-imputat Christopher Lindsay Baldacchino li kien bieghhilha din id- droga ghas-somma ta' ghaxar Liri Maltin (Lm10), u wara li rrilaxxa stqarrija lill-Pulizija f'dan is-sens, kien ghazel li jikkonferma dan kollu bil-gurament fl-24 t'Awissu 2004.

Din il-persuna kienet filfatt tressqet quddiem il-Qorti fit-30 t'Awissu 2004, fuq pussess ta' droga eroina, u gew ammessi l-akkuzi kollha.

Fit-tfittxija li saret fid-19 t'Awissu 2004, fir-residenza tal- imputat, il-Pulizija ma sabet l-ebda droga, izda nstabu diversi oggetti li ghandhom x'jaqsmu mad- drogi, inkluz siringi, acidu citriku, u bicca 'foil' mahruqa.

L- imputat kien irrilaxxa stqarrija, li giet esebita u mmarkata bhala dokument DT1, u din l- istqarrija ttiehdet fil-prezenza ta' PS 368 Stephen Briguglio.

F'din l-istqarrija, l- imputat kien ammetta li kien ilu jabbuza mid-droga ghal diversi snin, u li l- affarijiet misjuba fil-kamra tieghu li gew elevati mill-Pulizija tal-Iskwadra ta' kontra d- Droga, kienu tieghu.

L-imputat ghazel li ma jirrispondix ghad-domandi dwar id-diversi nies li kienu ghamlu kuntatt mieghu fid-dar tieghu u f'partijiet ohra ta' dawn il-Gzejjer.

Spettur Dennis Kirmond esebixxa dokument DT, sentenza moghtija mill-Magistrat, illum Vella Fenech, Abigail Curmi Fava, tad- 19 ta' Jannar 2001, fil-konfront ta' Christopher Lindsay Baldacchino flimkien ma' imputati ohra (ara fol 18-34).

A fol 36, PS 135 Stephen Briguglio ikkonferma l-prezenza tieghu fl-istqarrija dokument DT1, u gharaf il-firem fuq l- istess stqarrija.

Fis-seduta tal-24 ta' Settembru 2004, il-Qorti kkonfermat l- esperti nominati fiz- zewg inkjesti (ara fol 12).

PC 7981 Raymond Del Priore, a fol 40 et seq, ikkonferma illi fid-19 t'Awissu 2004, kienu qeghdin josservaw ir- residenza ta' Christopher Lindsay Baldacchino, l-imputat, u li ghal habta tal-erbgha ta' wara nofsinhar kienet giet karozza Peugeot bajda, waqfet vicin tar-residenza tal-imputat, u nizel certu Patrick Deguara minn din il-karozza, u avvicina lill-imputat li hareg mir-residenza tieghu, ghamlu kuntatt ma' xulxin, u l-Kuntistabbli Del Priore ra lil Patrick Deguara ipoggi jdejh fil-but ta' wara tal- 'jeans'.

Il-Pulizija saqu mmedjatament wara din il-karozza, u ntercettawha, twettqet tfittxija fuq il-persuna ta' Patrick Deguara, u fil-but ta' wara tal-'jeans', sabu qartas tal-'foil' zghir.

Dan gie mghoddi lill-Ispettur ghal iktar stharrig.

L- istess Kuntistabbli kkonferma l-involviment tieghu fit-tfittxija sussegwenti fir- residenza tal-imputat, u kkonferma illi l- Pulizija kienu sabu xi 'foil' (esebit D4).

Patrick Deguara, a fol 42 et seq, ikkonferma illi huwa kien ghaddej proceduri quddiem il-Qorti tal-Magistrati, rigwardanti pussess ta' droga, u li f'dawn il- proceduri huwa kien ammetta l-akkuzi kif dedotti.

Huwa xehed illi fid-19 t'Awissu 2004, huwa kien talab lil hutu l-bniet sabiex iwassluh ghand l-imputat Christopher Lindsay Baldacchino, bl-iskuza li hu kellu jaghti lill-istess imputat hmistax-il Lira Maltin (Lm15).

Patrick Deguara pero' jghid li din kienet biss pretiza u li huwa kien ghamel kuntatt ma' Christopher Lindsay Baldacchino u 'inqdejt b'pakkett'.

Illi kif dahal lura fil-karozza, 'dawwruni c-CID u bdew gejjin minn kull naha tat-triq', u gie arrestat mill-Pulizija.

Matul ix-xhieda tieghu, Patrick Deguara gharaf lill- imputat bhala l-persuna li minn ghandha kien xtara d- droga eroina ghall-prezz ta' ghaxar Liri Maltin

Kump Nru 713/2004 – Il-Pulizija vs Christopher Lindsay Baldacchino

Patrick Deguara xehed li huwa kien jinqeda mid-droga eroina minghand diversi persuni, illi gieli kien xtara minghand l-imputat Christopher Lindsay Baldacchino, u li dakinhar li kien gie maqbud mill-Pulizija, filfatt huwa kien xtara d- droga eroina minghand l-istess Christopher Lindsay Baldacchino.

Mistoqsi fejn kien imur biex jixtri din id-droga, Patrick Deguara xehed:

'Kont immur daqqa d-dar tieghu u daqqa jaqdini fejn il-bandli ta' Haz L-Imqabba.' (ara xhieda a fol 44).

Wara din ix-xhieda mbaghad, il-Qorti qrat ix-xhieda mehuda quddiem il- Magistrat Miriam Massa fit-2 ta' Settembru 2004, a fol 6 et seq tal-process verbal, dokument MC1.

Patrick Deguara ikkonferma x-xhieda tieghu u l-istqarrija kontenuta fil-process verbal, dokument MC1, u ghamel referenza wkoll ghal numru wiehed minn sitt ritratti esebiti a fol 18 tal-process verbal indikat.

PC 1013 Raymond Del Priore, a fol 53 et seq, ikkonferma l- oggetti elevati mir- residenza ta' Christopher Lindsay Baldacchino murija lilu, u cioe' siringa, 'citric acid' u 'foil' mahruqa.

Del Priore kkonferma illi prezenti mieghu kien hemm WPC 45, PC 451 u PC 246.

Rodney Borg Irimia, a fol 35, xehed illi huwa kien gie nvestigat mill-Ispettur Pierre Xuereb Bianco, fuq akkuzi ta' droga, u kkonferma illi huwa kien xehed fuq din il- kwistjoni.

Rodney Borg Irimia stqarr fix-xhieda tieghu u kkonferma illi kien xtara d- droga minghand zewg persuni in partikolari, u li wiehed minnhom kien l- imputat Christopher Lindsay Baldacchino.

Rodney Borg Irimia xehed illi huwa ma kienx jaf x'jismu, illi kien jafu biss minn wiccu, u li kien iltaqa' mieghu Haz Zabbar, u staqsa biex jixtri d- drogi, u l-imputat kien f'okkazjoni wahda, indikalu l- persuna minghand min jista' jinqeda, u f'okkazjoni ohra kien xtara minn ghandu personalment, pakkett ta' hames Liri Sherafatmand (Lm5) droga eroina, u dan kien f'Gunju tal-2003.

Rodney Borg Irimia kkonferma li huwa kien iltaqa' mal-imputat, fit-triq fejn kien joqghod Michael Lindsay Baldacchino.

Wara dan, il- Qorti kienet qratlu l-istqarrija li kienet ikkonfermata quddiem il-Magistrat Anastasi, mill-istess Rodney Borg Irimia, u dan a fol 58, rega' ghazel li jikkonfermaha.

In segwitu tad-digriet ta' nomina minn din il-Qorti datat 6 ta' Jannar 2005, il- Perit Valerio Lovegrove esebixxa r- relazzjoni tieghu dokument VS.

Fir-relazzjoni tieghu, il- Perit, a fol 73-75, ikkonferma illi l-postijiet indikati minn Patrick Deguara, minn fejn xtara d-droga minghand l- imputat, jaqghu f'distanza ta' anqas minn mitt metru mill-'playing fields' indikati fil-pjanta, dokument A. Dan gie mehud minn punt indikat minn Patrick Deguara stess, immarkat bhala punt A mill-Perit Valerio Lovegrove, u minn punt B, ukoll indikat minn Deguara.

Jirrizulta wkoll illi l-Club tal-Bocci ta' Haz Zabbar, kif ukoll il-Gnien ta' Haz Zabbar, jaqghu fic-cirku ta' inqas minn mitt metru indikat fil-pjanta dokument A, a fol 77 tal-process.

Spettur Dennis Kirmond, a fol 91, esebixxa dokument DTX, sentenza fl-ismijiet Il- Pulizija Spettur David Lautier vs Michael John Etim, Christopher Lindsay Baldacchino u Emanuel Busuttil Risiott, datata 19 ta' Jannar 2001.

Ex Spettur David Lautier, a fol 109, b'referenza ghas- sentenza mmarkata dokument DTX (a fol 92-108), gharaf lill-imputat Christopher Lindsay Baldacchino bhala l- istess Christopher Lindsay Baldacchino li ghaliha tirreferi s-sentenza dokument DTX.

Godwin Gubbai esebixxa dokument GS1, ir-relazzjoni tieghu fuq l-analizi tal- kontenut ta' siringa, u 'aluminium foil', liema relazzjoni hija fin-negattiv ghad- droga (ara fol 117).

Spettur Pierre Xuereb Bianco, a fol 128, ikkonferma illi Rodney Borg Irimia kien irrilaxxa stqarrija fil-prezenza tieghu, liema stqarrija mbaghad kienet giet guramentata minn Rodney Borg Irimia quddiem il-Magistrat Dr Giovanni Anastasi.

Spettur Xuereb Bianco ikkonferma l-atti relevanti fil-process verbal dokument MC a fol 6 u 7.

WPC 21 Ashley Caligari, a fol 130, ikkonfermat il-prezenza taghha matul it-tehid tal-istqarrija ta' Rodney Borg Irimia, liema stqarrija tinstab a fol 6 u 7 tal-process verbal dokument MC, u gharfet il-firem tal-Ispettur taghha u ta' Rodney Borg Irimia.

WPS 45 Marisa Bonnici, a fol 132, ikkonfermat il-prezenza taghha waqt it- tfittxijiet li twettqu f'Numru 5, Triq Santa Domenika, L-Imqabba, fil-prezenza tal- imputat Christopher Lindsay Baldacchino, flimkien ma' PC 10, 13, 246 u 451.

Ikkonfermat ukoll li gew elevati minn dan il-fond, diversi oggetti li ghandhom x'jaqsmu mad- droga.

WPS 45 ikkonfermat illi fid-19 t'Awissu 2004, gie osservat Christopher Lindsay Baldacchino jghaddi xi haga lil persuna, liema persuna mbaghad giet iwaqqfa fil- kantuniera tal-istess triq mill-membri tal-Pulizija.

Wara wettqu tfittxija fuq il- persuna tieghu, instab qartas fil-but ta' wara tal-'jeans' tieghu.

WPS 45 ikkonfermat li dan l-individwu gie arrestat u eskortat lill-Ispettur, waqt li hija kompliet bit-tfittxija fir-residenza tal-imputat, minn fejn instabu diversi oggetti li ghandhom x'jaqsmu ma-droga.

WPS Bonnici kkonfermat illi l-persuna li kienet xtrat id- droga minghand Christopher Lindsay Baldacchino kien Patrick Deguara, u tat deskrizzjoni tieghu a fol 135.

PC 706 Norman Compagno, a fol 137, ikkonferma l- prezenza tieghu fit-tehid tal- istqarrija rilaxxata minn Patrick Deguara, u gharaf il-firem fuq l-istess stqarrija.

Rat il-verbal tad-Difiza a fol 161, fejn l-imputat ghazel li ma jixhidx u ddikjara li ma kellux xhieda xi jressaq.

Ikkunsidrat:-

Illi fil-kaz odjern, din il-Qorti sejra biex tezamina x-xhieda prodotti mill- Prosekuzzjoni, sabiex tezamina jekk dawn il- provi jsahhux il-kaz taghha bil-grad rikjest fil-kamp kriminali, u cioe', sal-livell probatorju 'beyond reasonable doubt'

Kump Nru 713/2004 – Il-Pulizija vs Christopher Lindsay Baldacchino

Illi fil-kaz odjern, l-imputat ghazel li ma jixhidx u ghazel ukoll li ma jressaq l- ebda prova ohra.

Illi l-imputat jinstab akkuzat bi traffikar ta' droga, bl- aggravju tad-distanza ta' inqas minn mitt metru, u bil- pussess tad-droga eroina.

Il-Prosekuzzjoni, minn naha taghhom, ipproducew xhieda illi turi li Patrick Deguara kien ilu qed jigi osservat ghal ammont ta' zmien konsiderevoli, u li fil-gurnata ndikata fic- citazzjoni, cioe' fid-19 t'Awissu 2004, kien gie osservat jasal s'ghand l-imputat permezz ta' karozza, javvicina lill-imputat u jigbor minn ghandu xi haga zghira li huwa mill-ewwel jqieghed fil-but ta' wara tal- 'jeans' tieghu.

Patrick Deguara gie ntercettat mill-Pulizija tal-Iskwadra ta' kontra d-Droga, u arrestat, fejn gew misjuba fuqu pakkett kontenenti qartas tal-'foil' bl-eroina.

Patrick Deguara irrilaxxa stqarrija fejn ammetta li xtara minghand l-imputat Lindsay Baldacchino id-droga eroina, u din l-istqarrija giet debitament guramentata quddiem il-Magistrat tal-Ghassa, il-Magistrat Miriam Massa.

Apparti minn hekk, Patrick Deguara xehed quddiem din il-Qorti u kkonferma dan kollu, u gharaf lill-imputat prezenti fl-awla.

Apparti x-xhieda ta' Patrick Deguara, hemm ix-xhieda tal- ufficjali tal-Pulizija, adebiti lill-Iskwadra ta' kontra l-Vizzji tad-Droga, li taw it-testimonianza taghhom dwar dak li kien qed jigi osservat, u dwar l-intercettazzjoni u l-arrest tal- istess Patrick Deguara li gie misjub bid-droga ghadha fil-but ta' wara tal-'jeans' tieghu.

Illi apparti minn dan, hemm ix-xhieda ta' Rodney Borg Irimia li kkonferma li huwa kien xtara d-droga eroina minghand l- imputat, bid-dettalji ghar-rigward ta' prezz u l- post minn fejn inxtrat, u li wkoll gharaf lill-imputat.

Rodney Borg Irimia kien ukoll irrilaxxa stqarrija liema stqarrija giet ukoll guramentata quddiem il-Magistrat akkawiSanfilippo Vella Bonnici, il-Magistrat Dr Giovanni Anastasi.

L-istqarrija originali ta' Patrick Deguara; ix-xhieda tieghu fejn ikkonferma tali stqarrija quddiem il-Magistrat Inkwirenti Dr Miriam Massa; l-istqarrija ta' Rodney Borg Irimia; u x-xhieda tieghu quddiem il-Magistrat Dr Giovanni Anastasi, jinstabu kontenuti fiz-zewg processi verbali dokument MC u MC1, esebiti u annessi f'dawn il-proceduri.

Illi ghaldaqstant, din il-Qorti hi tal-fehma illi l-Prosekuzzjoni rnexxielha, minghajr dubju dettat mir-raguni, tipprova illi l- imputat ittraffika d-droga eroina, almenu liz-zewg persuni, cioe' Patrick Deguara u Rodney Borg Irimia, fid-dati, lok u hin citati fl-akkuza.

Illi mbaghad, mir-relazzjoni tal-Perit Valerio Lovegrove, jirrizulta ampjament illi l-postijiet minn fejn l-imputat kien qed jittraffika din id-droga, kien f'distanza anqas minn mitt metru ghall-'playing field' ta' Inskip L-Imqabba, u ghall-Club tal- Bocci tal-istess lokal (ara r-relazzjoni dokument VS li tinstab esebita a fol 63 et seq, u b'mod partikolari ghall- pjanta dokument A li tinstab a fol 77 tal-process).

Illi di piu', giet sodisfacjentement ippruvata r-raba' akkuza migjuba kontra l- imputat, billi l-Prosekuzzjoni debitament esebiet is-sentenza, dokument DTX a fol

92 et seq tal- process, waqt illi a fol 109, l-ex Spettur David Lautier ghamel il- prova tal-identita' tal-imputat.

Illi ghaldaqstant, il-Qorti ssib lill-imputat Christopher Lindsay Baldacchino hati tal-ewwel, it- tieni u r-raba' akkuza, b'assorbiment tat-tielet akkuza, u wara li rat l-Artikolu 22(2)(b)(i) tal-Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta, Taqsima 4 u 6 tal-Kap 101, Regolamenti 4 u 8 tar-Regoli ghall-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (GN292/1939), kif emendat Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta, u t-tieni proviso tal- Artikolu 22(2)(b) tal-Kap 101, u l-Artikolu 28B tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta, tikkundanna lill-imputat ghal sentejn prigunerija, li minnhom irid jitnaqqas iz- zmien li fih l- imputat ghamel f'arrest preventiv, u tikkundannah ghal multa ta' elf Lira Maltin (Lm1000), u dan fil-konfront tal-ewwel u t-tieni akkuza migjuba kontra tieghu.

In oltre, il-Qorti tirrendi operattiva s-sentenza sospiza datata 19 ta' Jannar 2001 (dokument DTX a fol 92), u tikkundannah ghal sentejn prigunerija, u dan fil- konfront tar-raba' akkuza.

Din il-piena qed tinghata wara li l-Qorti hadet in konsiderazzjoni l-eta' tal- imputat; il-fedina penali tieghu (ara fol 5-7); u l-fatt illi l-imputat, minkejja li gie moghti l- opportunita', irrifjuta illi jidhol fi program ghar- rijabilitazzjoni kontra d-droga.

Din il-Qorti hi tal-fehma illi l-uniku triq vijabbli ghall-imputat hija li hu jiehu bis- serjeta' program ghar-rijabilitazzjoni kontra d-droga, sabiex jeghleb darba ghal dejjem id- dipendenza assoluta li ghandu fuq id-droga.

Illi ghal dan il- ghan, il- Qorti qed tirrakkomanda lid-Direttur tal-Facilita' Korrettiva ta' Kordin illi l- imputat jsegwi program ta' rijabilitazzjoni kontra d-dipendenza tad-droga fi hdan l- istess Facilita'.

Ghaldaqstant, tordna li kopja ta' din is- sentenza tigi komunikata lid-Direttur ta' l-imsemmija Facilita'."

Rat illi sussegwentement, l-akkuzat appella minn tali sentenza quddiem il-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri), Appell Nru 252/2007.

Rat illi fis 27 ta' Settembru 2007, il-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) ivverbalizzat kif gej: (fol 196)

"Il-Qorti b'riferenza ghat-tieni aggravju li hu wiehed strettament ta' natura Kostituzzjonali u tad-Drittijiet Umani takkorda gimgha zmien millum lir-rikorrent appellant biex jintavola r-rikors kostituzzjonali opportun quddiem il-Qorti kompetenti, li kopja tieghu ghandha tigi pprezentata fir-Registru ta' din il-Qorti mhux aktar tard mill-Gimgha, 5 ta' Ottubru 2007."

Rat illi fit-18 ta' Ottubru 2007, wara illi l-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) giet mgharrfa illi kienu gew mibdija proceduri Konsituzzjonali Nru 51/2007, il-kawza quddiemha giet differita "sine die riappuntabbli appena jkun hemm ezitu finali Kostituzzjonali" (fol 207)

Rat illi fil-proceduri Kostituzzjonali imnieda mill-akkuzat, huwa ressaq tlett lanjanzi, illi huma s-segwenti:

Kump Nru 713/2004 – Il-Pulizija vs Christopher Lindsay Baldacchino

Illi in-nuqqas ta' notifika jew komunima lid-Difiza tan-Nota tas-sottomissjonijiet fianli pprezentata mill-Prosekuzzjoni illediet id-dritt tar-rikorrent ghal smiegh xieraq u process gust inkwantu ma kellhiex l-opportunta' li tirribatti s-sottomissjonijiet tal- prosekuzzjoni;

Illi kif l-Ewwel Onorabbli Qorti waslet ghas-sejbien ta' htija bl-applikazzjonit al-

Artikolu 30A tal-Kap 101 jilledi d-dritt tar-rikorrent;

Illi l-Artikolu 30A tal-Kap 101 jilledi d-drittijiet tad-difiza tar-rikorrent, liema drittijiet jinsabu iggarantiti mill-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni Ewropea ghad-Drittijiet tal-Bniedem.

Rat illi fil 5 ta' Dicembru 2011, il-Prim Awla tal-Qorti Civili (Sede Kostituzzjonali) ikkaancellat il-kawza minn fuq il-lista tal-kawzi stante illi r-rikorrent, ossija l-akkuzat odjern, ma kienx deher. (fol 276)

Rat illi fl-24 ta' Frar 2012 il-Prosekuzzjoni intavolat rikors quddiem il-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) fejn talbet ir-riappuntament tal-appell.

Rat illi fit 2 ta' Mejju 2012 l-akuzat ghamel is-segwenti verbal:

Dr Tonio Borg Schembri ghall-appellant jirrileva illi r-rikors Kostituzzjonali 51/07 instema' fl-istadji kollha tieghu fis-seduta tas- 17 ta' Ottubru 2011 il- Qorti ddiferiet il-kawza ghall- 5 ta' Dicembru 2011 u ghamlitha cara li "fdik id-data I- kawza tibqa differita ghas-sentenza.

Izda, minflok fis-seduta tal- 5 ta' Dicembru 2011, il-Qorti kkancellat il-kawza mill-lista.

Meta din ic-cirkostanza stramba saret maghrufa ingibdet I-attenzjoni tad-deputat registratur ta' din I-Onorabbli Qorti, izda ma nbidel xejn Ghalhekk Dr Borg Schembri ghall-appellant jitlob illi din I- Onorabbli Qorti timxi kif imxiet meta kienet diversament preseduta u tawtorizza lir-rikorrent jirriproponi I-kawza Kostituzzjonali u huwa jobbliga ruhu li hekk kif il-kawza tkun ipprezentata fit-terminu li jigi prefiss, huwa jitlob I-allegazzjoni tar- rikors Kostituzzjonali 51/07 u jekk ikun opportun imur mill-ewwel ghall-istadju tat-trattazzjoni finali.

Rat illi dakinar stess, 2 ta' Mejju 2012, l-akkuzat kien ippresenta kawza Konstituzzjonali ohra, Rikors Nru 31/2012, b'talbiet identici ghal dawk minnu gia intavolati fis-sena 2007 fil- kawza 51/2007 u li kienet giet kancellata mill-Qorti fil 5 ta' Dicembru 2011 minhabba fl- assenza ta' l-istess akkuzat u li ghanliha ma kienetx saret talba sabiex terggha tigi ri- appuntata fil-periodu moghti lill-akkuzat mill-Ligi.

Rat illi fit-3 ta' Lulju 2012 il-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) iddfferiet il-kawza "sine die riapuntabbli appena jkun hemm ezitu finali kostituzzjonali."

Rat illi fit 22 ta' Frar 2017, il-Prim Awla tal-Qorti Civili (Sede Kostituzzjonali) iddecidiet il- kaz Nru 31/2012 mressqa mill-akkuzat, rikorrent f'dawk il-proceduri, fejn qalet is-segwenti:

G aldaqstant il-Qorti qieg da taqta' u tidde iedi billi:

Tilqa' l-ewwel talba tar-rikorrent billi tiddikjara li n-nuqqas ta' notifika jew finali ppre entata mill- komunika

ta' sottomissjonijiet

lid-difi a

prosekuzzjoni fl- atti tal-pro eduri kriminali fl-ismijiet Il-Pulizija (Spettur Dennis Kirmond) vs Christopher Lindsay Baldacchino illeda d-dritt tar- rikorrent g al smig xieraq u pro ess ust in kwantu li d- difi a ma kellhiex l-opportunit li tirribatti s- sottomissjonijiet tal-prosekuzzjoni.

B ala rimedju din il-Qorti qieg da tiddikjara nulla u ming ajr effett is-sentenza tal-Qorti tal-Ma istrati b ala Qorti ta' udikatura Kriminali fl-ismijiet Il- Pulizija (Spettur Dennis Kirmond) vs Christopher Lindsay Baldacchino tad-19 ta' unju 2007 u tirrinvija l-atti tal-kaw a quddiem il-Qorti tal- Ma istrati b ala Qorti ta' udikatura Kriminali sabiex il- kaw a ter a ti i de i a mill- did mill-istadju wara l- pre entata tan-nota ta' sottomissjonijiet tat-8 ta' Mejju 2006 b'dan illi jekk fl-ewwel appuntament li jer a ji i ffissat mill-Qorti tal-Ma istrati ma jidhirx l-imputat jew l- avukat difensur tieg u, il-Qorti ma tkunx qieg da tonqos jekk tg addi g as-sentenza jew dak inhar stess jew fl- ewwel differiment wara dak l- ewwel appuntament.

Il-Qorti qieg da tordna wkoll illi kopja ta' din is-sentenza ti i nserita fl-atti tal- pro eduri kriminali fl-ismijiet Il- Pulizija (Spettur Dennis Kirmond) vs Christopher Lindsay Baldacchino.

Ti ad it-tieni u t-tielet talba tar-rikorrent.

Rat illi l-akkuzat w il-Prosekuzzjoni appellaw minn tali decizjoni u, fis-7 ta' Mejju 2018, il- Qorti Kostituzzjonali kkonfermat tal-Qorti Civili (Sede is-sentenza Kostituzzjonali) deciza fit 22 ta' Frar 2012 salv dak illi kien jirrigwarda l-kap tal-ispejjez.

Rat illi fit 23 ta' Mejju 2018, il-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri) astjeniet milli tkompli tiehu konjizzjoni tal-kaz u baghtet l-inkartament lura lir-Registratur tal-Qrati u Tribunali Kriminali sabiex tigi assenjata skond il-Ligi.

Rat illi fis 6 ta' Gunju 2018 il-kawza giet assenjata quddiem dina l-Qorti, kif ippresjeduta, sabiex tinstema u tigi deciza.

Rat illi fit 2 ta' Lulju 2018, deher l-akkuzat mhux assistit, u sar is-segwenti verbal:

L-akkuzat gharraf il-Qorti li hu ma kienx a korrent tal-fatt illi ghal-lum kellu jgharraf lill-avukat tieghu u ghalhekk talab differiment biex ikun jista ikun assistit mill-avukat tieghu.

L-AC Dennis Kirmond ma joggezzjonax ghal tali talba.

Il-Qorti rat is-sentenza tal-Prim Awla tal-Qorti Civili, sede Kostituzzjonali datata 22.02.2017 li giet ikkonfermata mill-Qorti Kostituzzjonali fis-7.5.2018 fejn il- Qorti iddikkjarat "tiddikkjara nulla u minghajr effett is-sentenza tal-Qorti tal-

Kump Nru 713/2004 – Il-Pulizija vs Christopher Lindsay Baldacchino

Ali Hassan Borg, bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fl-ismijiet il-Pulizija (Spt Dennis Kirmond) vs Christopher Lindsay Baldacchino tad-19.06.2007 u tirrinvija I-atti tal-kawza quddiem il-Qorti tal-Magistrati, bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali sabiex il kawza terga' tigi deciza mill-gdid mill-istadju wara l-prezentata tan-nota tas- sottomissjonijiet tat-8.05.2006, b'dan illi jekk fl-ewwel appuntament li jerga' jigi ffissat mill-Qorti tal-Magistrati ma jidhirx l-imputat jew I-avukat difensur tieghu il-Qorti ma tkunx qed tonqos jekk tghaddi ghas-sentenza jew dakinhar stess jew fl- ewwel differiment wara dak l-appuntament."

Il-Qorti ghalhekk tiddifferixxi I-kaz ghall-15 ta' Ottubru 2018 tissejjah f12.00 sabiex I-akkuzat jigi assistit mill-avukat ta' fiducja tieghu biex dakinhar jitratta I- kaz u I-Qorti a bazi tas-sentenza kostituzzjonali fuq imsemmija wara dakinhar ser tghaddi ghas-sentenza.

Rat illi fil 15 ta' Ottubru 2018 deher l-akkuzat assistit minn Dr Tonio Borg Schembri, w il-kawza giet differita ghat-trattazzjon finali ghat 12 ta' Novembru 2018.

Rat illi fit 12 ta' Novembru 2018 il-kawza giet differita ghal finali trattazzjoni ghall-14 ta' Novembru 2018.

Semghet it-trattazzjoni finali tal-kawza illi saret mill-abbi Prosekutur u Avukat difensur fl- 14 ta' Novembru 2018, wara liema trattazzjoni il-kawza giet differita ghas-sentenza ghallum.

Rat illi fis 16 ta' Novembru 2018 l-akkuzat ippresenta kopja informali tas-sentenza 'Ir- Repubblika ta' Malta vs Francis Turner deciza mill-Qorti tal-Appell Kriminali fit 22 ta' Marzu 1985, u dana kien gie lilu mitlub jaghmel mill-Qorti odjerna.

Ikkunsidrat

Jirrizulta illi, fit-trattazzjoni tal-abbli difensur ta' l-akkuzat, tqajjmu tlett argumentazzjonijiet illi abbazi taghha intalab illi dina l-Qorti tillibera l-akkuzat, ossija:

- illi x-xhieda illi ntuzat bhala korroborazzjoni quddiem l-Ewwel Qorti, ossija dik ta' Rodney Borg Irimia u Paul Deguara, kellha tigi skartata, ghax ix-xhieda fuq imsemmija "ghandhom l-inkwiet mal-Pulziija fuq id-droga" u, fil-kaz ta' Rodney Borg Irimia kien "xhud ta' omicidju favur il-prosekuzzjoni" u ghalhekk ma kienux xhieda affidabbli ghax "bniedem jista jkollu interess, jista jkollu motiv, jista jkollu incitament, anke indirett, anke mis- subalterni, ta' Pulizija".

- illi x-xhieda kellha tigi skartata ghax, dak li ghandha titqies din il-Qorti kellha tkun biss ix- xhieda migbura 'viva voce' u mhux semplicement ripetizzjoni ta' dak illi jkun qal ix-xhud fl- Istqarrija illi jkun irrilaxxja lill-Puluzija u tigi lili moqrija quddiem il-Qorti illi tkun qed tiddeciedi l-kaz, fejn l-abbli difensur ghamel referenza ghal-kawza fuq imsemmija 'Repubblika ta' Malta vs Francis Turner"

- illi l-istatement ta' l-akkuzat kellu jigi skartat in vista ta' gurisprudenza lokali nostrana u estera.

Il-Qorti tibda biex tosserva, l-ewwel u qabel kollox, illi minn qari dettajlat tax-xhieda ta' Patrick Deguara moghtija fl-24 ta' Settembru 2004 (fol 42) u ta' Rodney Borg Irimia moghtija fis 6 ta' Jannar 2005 (fol 55), a differenza ta' dak illi qieghed jikkontendi l-abbli difensur tal- akkuzat, dawna z-zewgt xhieda, wara illi gew avzati illi kellhom dritt illi ma jixhdux ghax setghu jinkriminaw ruhhom, xehdu fid-dettall u it-tnejn indikaw illi kienu qed jgharfu lill- akkuzat, presenti fl-awla dak il-hin, bhala il-persuna illi kien bieghilhom id-droga – vide fol 43 u 56 rispettivament.

Il-Qorti tosserva wkoll illi, a differenza ta' dak illi qieghed jikkontendi l-abbli difensur tal- akkuzat, l-istqarrija illi kienet giet moghtija lill-Pulizija, giet moqrija biss wara illi l-istess xhieda kienu xehdu 'viva voce' u taw il-verzjoni tal-fatti kif jafuha huma u gharrfu lill- akkuzat bhala il-persuna illi fornihom id-droga.

Il-Qorti, ghalhekk, tasal ghal konkluzjoni illi, a differenza ta' dak illi qieghed jallega l-abbli difensur tal-akkuzat, x-xhieda ta' Rodney Borg Irimia u Paul Deguara kienu xhieda affidabbli li xehdu minghajr biza jew forza esterna quddiem il-Qorti, liema Qorti kienet tathom zmien jaghzlu jekk riedux jixhdu jew le, u huma volotarjament taw tali xhieda.

Ghalhekk, ix-xhieda moghtija minn Rodney Borg Irimia u Paul Deguara ghandha titqies bhala korroborazzjoni accettabbli w indipendenti a favur tat-tezi mressqa mill-Prosekuzzjoni kontra l-akkuzat w prova accettabbli minn dina l-Qorti.

Dwar l-Istqarrija ta' Christopher Lindsay Baldacchino u dwar l-inammissibbilta' taghha, il-Qorti taghmilha cara minnufih illi dak kontenut f'tali stqarrija ma jinkrimina bl-ebda mod lill-akkuzat stante illi, dwar l-akkuzi illi qed jigu kkunsidrati minn dina l-Qorti, l-akkuzat ma qal assoltuament xejn, kif kellu kull dritt illi jaghmel, salv illi kkoferma li l-oggetti relatati mal-abbuz ta' droga illi nstabu fil-fond tieghu, kienu attwalment tieghu, fatt qatt ikkontestat w korroborat mix-xhieda tal-varji Pulizija illi marru fil-fond ta' l-akkuzat.

Ghaldaqstant, il-Qorti mhiex ser tiddilunga aktar dwar jekk tali Stqarrija hijiex ammissibbli jew le abbazi tal- gurisprudenza nostrana u estera, stante illi hija prova inutili ghal proceduri odjerni w l- akkuzi hemm maghmulha.

Ikkunsidrat

Tenut kont konsiderazzjonijiet taghha dwar il-provi kif imressqa quddiem il-Qorti.

tali konsiderazzjonijijet,

il-Qorti

ta'

tghaddi biex

il-

Jirrizulta illi l-ewwel Onorabbli Qorti, fid-decizjoni taghha tad-19 ta' Gunju 2007, kienet gia indikat illi, mill-provi prodotti, kien hemm provi sufficjenti li jsahhu l-kaz "bil-grad rikjest fil-kamp kriminali, u cioe, sal-livel probatorju 'beyond reasonable doubt'" u dina l-Qorti taghmel taghha l-konsiderazzjonijiet u konkluzjonjiet kollha maghmulha minn dik il-Qorti fid-decizjoni taghha fuq imsemmija.

Dana qieghed jinghad, ghaliex jirrizulta bic-car illi Patrick Deguara ikkonferma illi huwa xtara droga minghand l-akkuzat u, kif jghid hu "kont inmur daqqa d-dar tieghu u daqqa jaghtiji fejn il-bandli ta' Haz-Zabbar" (fol 44) filwaqt illi Rodney Borg Irimia ikkonferma illi darba f'Gunju tas-sena 2004 kien xtara minghand l-akkuzat droga.

Kump Nru 713/2004 – Il-Pulizija vs Christopher Lindsay Baldacchino

Jirrizulta wkoll illi l-akkuzat kien jbiegh u jforni droga lin-nies, ikluz dawk illi xehdu quddiem dina l-Qorti, f'distanza ta' anqas minn mitt metru mill-perimutru ta' skola, club jew centru taz-zghazagh, dana kif jidher fid-dettall mir-rapport tal-Espert Perit Valerio Lovegrove mqabbad mill-Ewwel Qorti. (fol 69-75)

Jirrizulta illi, abbazi tal-provi prodotti quddiem l-Ewwel Qorti, ma kien hemm ebda raguni ghaliex l-ewwel Qorti ma kellhiex tasal ghall-konkluzjoniet illi l-akkuzi kif dedotti ma jirrizultawx ippruvati, u ghalhekk, dina l-Qorti, kif komposta, ma tara ebda raguni ghaliex ma ghandhiex, hija wkoll, ghall-istess raginijiet maghmulha mill-ewwel Qorti fis-sentenza fuq citata, issib lill-akkuzat hati tal-akkuz kollha.

Jirrizulta, finalment, illi ghalkemm l-abbli difensur ta' l-akkuzat, meta ttratta dwar il-piena, ikkontenda illi l-akkuzat qieghed jahdem u li biddel hajtu kompletament, prova ta' dana ma ngabietx, w il-Qorti tqis illi l-akkuzi kif dedotti huma ta' natura serja hafna illi jenhtieg piena idonea ghaliha.

Jirrizulta wkoll illi fid 19 ta' Jannar 2001, l-akkuzat kien inghata sentenza dodpiza ta' sentejn habs sospizi ghal erbgha snin, u ghalhekk l-azzjonijiet meritu tal-akkuzi odjerni sehhew fil-periodu operattiv ta' tali sentenza sospiza. (vide fol 18 sa 34)

Konkluzjoni

Il-Qorti ghalhekk,

Wara illi rat il-provi prodotti u wara illi semghet it-trattazzjoni ta' l-abbli Prosekutur u Difensur tal-akkuzat

Issib lill-imputat Christopher Lindsay Baldacchino hati tal-ewwel, it-tieni u r-raba' akkuza, b'assorbiment tat-tielet akkuza, u wara li rat l-Artikolu 22(2)(b)(i) tal-Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta, Taqsima 4 u 6 tal-Kap 101, Regolamenti 4 u 8 tar-Regoli ghall-Kontroll Intern tad-Drogi Perikoluzi (GN292/1939), kif emendat Kap 101 tal-Ligijiet ta' Malta, u t-tieni proviso tal- Artikolu 22(2)(b) tal-Kap 101, u l-Artikolu 28B tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta, u ghalhekk

Tikkundanna lill-imputat ghal sentejn prigunerija, li minnhom irid jitnaqqas iz-zmien li fih l-imputat ghamel f'arrest preventiv ghall-akkuzi odjerni, u tikkundannah ghal multa ta' tlett elef Euro (€3000) li, bl-applikazzjoni tal-Artikolu 14(2) tal-Kap.

9 tal-Li ijiet ta' Malta, tista' titħallas mill-ħatja b'rati mensili u konsekuttivi ta' tlett mitt ewro (€300), bl-ewwel pagament isir fi mien xahar minn meta l-ħatja tiskonta l-piena ta' pri unerija erogata permezz ta' din is-sentenza u għal dan il-għan ir-Re istratur għandu jivverifika mal- awtoritajiet kar erarji din id-data, b'dan illi jekk il-ħati jonqos milli jħallas pagament wieħed il-bilan ji i dovut minnufih u ji i konvertit fi pri unerija skont il-li i, u dan fil-konfront tal- ewwel u t-tieni akkuza migjuba kontra tieghu.

In oltre, il-Qorti tirrendi operattiva s-sentenza sospiza datata 19 ta' Jannar 2001 fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Michael John Bouslama, Christopher Lindsay Baldacchino u Manwel Busuttil Risiott' fejn dina tirrigwarda l-istess akkuzat Christopher Lindsay Baldacchino u, ghalhekk iddahhal fis-sehh is-sentenza ta' sentejn prigunerija, b'zieda ma dak hawn fuq gia kkundannat, u dan fil-konfront tar- raba' akkuza.

Il-Qorti tikkundanna lill-akkuzat ihallas ukoll ghall-ispejjez peritali tal-kaz odjern a tenur tal-Artikolu 533 tal-Kap 9

Tordna wkoll id-distruzzjoni tas-sustanza u l-o etti relatati mad-droga esebiti bħala Dok.D (fol 4) hekk kif din is-sentenza tgħaddi in udikat u dan taħt il-ħarsien tar-Re istratur li għandu jirredi i proces-verbal li jiddokumenta l-pro edura tad-distruzzjoni, liema dokument għandu jigi nserit fl-atti ta' din il-kaw a mhux aktar tard minn ħmistax-il jum minn tali distruzzjoni.

Dan sakemm fi mien imgħa mil-lum, l- ffi jal Prosekutur ma jinformax lil din il-Qorti, permezz ta' nota, illi huwa ne essarju illi s-sustanza u/jew xi waħda jew i jed mill-o etti esebiti ji u pre ervati għal skop ta' xi pro eduri oħrajn kontra terzi, b'dan illi f'dan il-ka , ir-Re istratur għandu jirrapporta lil din il-Qorti, b'verbal, meta din id-droga tkun iet hekk distrutta.