QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

Kumpilazzjoni Nru. 632/06

Illum, 09 ta' Dicembru 2020

Rat l-imputazzjoni migjuba kontra:

tal-identita'

U nakkuzah talli f' dawn il-gzejjer f' Gunju, 2006 u

matul l-ahhar sitt snin, b' diversi atti maghmulin fi

zminijiet differenti li jiksru l-istess disposizzjoni tal-

Ligi u li gew maghmula b' risoluzzjoni wahda:

a. Fil-kariga tieghu ta' Supretendent tal-Pulizija, in

konnessjoni mal-kariga jew impjieg tieghu, talab,

rigal jew weghda jew offerta ta' xi rigal fi flus

jew f' utli iehor, jew ta' xi vantagg iehor, li

ghalihom hu ma kellux jedd u minhabba dan

naqas li jaghmel dak li kien fid-dmir tieghu li

b. Talli fl-istess perjodu, lok u cirkostanzi, fil-kariga

tieghu ta' Supretendent tal-Pulizija, sew jekk

hwejjeg ohra bhala salarju tad-dmirijiet tieghu,

jew akkont

ta' stabbiliment

pubbliku, taht il-libsa tal-kariga tieghu, esiga dak

li l-ligi ma tippermettix, jew izjed minn dak li

tippermetti l-ligi, jew qabel iz-zmien li jmiss

skond il-ligi, liema ezazzjoni kontra l-ligi saret b'

theddid jew b' abbuz ta' awtorita';

c. Talli fl-istess perjodu, lok u cirkostanzi, wieghed,

ta jew offra, sew b' mod dirett jew indirett, xi

jasseixxi jew jikkonferma li kien kapaci jaghmel

xi influwenza mhux xierqa fuq il-mod kif

jiddeciedu ufficjali tal-Pulizija, sabiex igieghel lil

dawn l-ufficjali tal-Pulizija jesercitaw dik l-

inflouwenza;

d. Talli fl-istess perjodu, lok u cirkostanzi, ircieva

jew accetta xi offerta jew weghda ta' xi vantagg

mhux xieraq ghalih innifsu jew ghal haddiehor

bil-ghan li jesercita xi influwenza mhux xierqa

fuq il-mod kif jiddeciedu ufficjali tal-Pulizija;

e. Talli fl-istess perjodu, lok u cirkostanzi, bhala

ufficjal jew impjegat pubbliku ikkomunika fatti li

minnu minhabba l-kariga jew impjieg tieghu u

liema fatti kellhom jibqghu sigrieti, jew illi b' xi

mod ghen biex jigu maghrufa dawn il-fatti;

fl-istess perjodu,

lok u cirkostanzi,

xjentement ghen jew assista lil diversi persuni

ohra fl-atti illi bihom dawn l-istess persuni

ippreparaw jew ikkunsmaw id-delitt meta dawn

ghamlu lottu klandestin jew gabru l-flus tal-

gugati fuqu;

g. Talli fl-24 ta' Gunju 2006 u fil-gurnata ta' qabel,

minghajr licenzja tal-Kummissarju tal-Pulizija,

Ghalhekk, b' dawn l-atti Patrick Papps Compagno ikkommetta tali

reati, filwaqt li kien ufficjali jew impjegat pubbliku u b'

hekk sar hati ta' reati li hu kellu jissprvelja biex ma

jsirux jew li minhabba l-kariga tieghu kellu d-dmir li

jimpedixxi.

Il-Qorti hija gentilment mitluba sabiex f' kaz ta' htija,

barra li tinfliggi l-pieni stabbiliti mill-Ligi, tapplika l-

provvediment ta' l-Artikoli 119, 140 u 141 tal-Kap 9

tal-Ligijiet ta' Malta.

Il-Qorti giet mitluba wkoll sabiex f' kaz ta' htija, barra

li tinfliggi l-pieni stabbiliti mil-Ligi, tordna wkoll il-

konfiska ta' l-oggetti kollha esebiti.

Il-Qorti giet mitluba wkoll sabiex f' kaz ta' htija

tikkundanna lill-imputat ghall-hlas ta' l-ispejjez li

ghandhom x' jaqsmu mal-hatra ta' l-esperti jew periti f'

dawn il-proceduri hekk kif ikkontemplat fl-Artikolu 533

tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Rat l-atti kollha tal-kaz;

Rat in-nota ta' rinviju tal-Avukat Generali fejn elenka l-

Artikoli li tahthom tista' tinstab htija fl-imputat;

Rat il-verbal tas-seduta tas-26 ta' Novembru 20091 fejn

l-imputat wiegeb li ma kellux oggezzjoni li jigi gudikat

minn din il-Qorti;

Semghet is-sottomissjonijiet finali orali tal-partijiet;

Rat illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza.

Ikkunsidrat:

L-Akkuzi fil-qosor

Illi f'din il-kawza l-imputat gie akkuzat b'diversi akkuzi

illi fil-qosor

jinvolvu allegazzjoni

ta'

esekuzzjoni tad-doveri tieghu fil-kariga tieghu ta'

membru fi hdan il-Korp tal-Pulizija, u dan meta kien id-

dover tieghu li jiehu hsieb illi ma jsirux tali reati u dan

billi jezercitaw l-influwenza tieghu u jgieghel ufficcjali

membri ohra tal-Korp jonqsu milli jaghmlu d-dover

L-imputat gie akkuzat ukoll illi garr arma tan-nar

minghajr il-licenzja tal-Kummissarju tal-Pulizija3

Il-Ligi, Principji u Gurisprudenza Applikabbli

L-Artikolu 115 (c) tal-Kodici Kriminali.

L-artikolu 115 tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta

jittratta dwar il-korruzzjoni minn ufficjal jew impjegat

"Kull ufficjal jew impjegat pubbliku li, in konnessjoni

mal-kariga jew impieg tieghu, jitlob, jircevi jew jaccetta

offerta ta' xi rigal fi flus jew f'utli iehor, jew ta' xi

vantagg iehor, li ghalihom huwa ma jkollux jedd jehel

meta jinstab hati … jekk barra milli jkun accetta l-hlas,

il-weghda jew l-offerta, l-ufficjal jew impjegat ikun fil-

fatt naqas milli jaghmel dak li hu fid-dmir tieghu li

jaghmel, il-piena ta' prigunerija minn .."

Illi minn ezami ta' l-artikolu 115 tal-Kodici Kriminali li

jikkontempla r-reat ta' korruzzjoni jirrizulta illi l-

ippruvati huma

essenzjalment erba' u cioe:

1. in-natura ufficjali jew pubblika ta' l-impieg tal-

persuna ikkoncernata.

2. li dik il-persuna irceviet jew accettat flus, jew xi

rigal, jew weghda jew offerta u dawn ma ikunux dovuti

skond il-ligi.

3. li dana jkun in konnessjoni ma' l-istess kariga jew

4. li l-iskop ikun illi l-persuna taghmel jew ma taghmilx

id-dmir tieghu/taghha.

Illi ghalhekk

essenzjali ghal

kummissjoni ta' dana ir-reat huwa n-natura ufficjali jew

pubblika ta' l-impieg tal-persuna li allegatament qed tigi

Illi l-Professur Mamo fin-noti tieghu dwar id-dritt

Illi l-artikolu 92 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta

imbaghad jiddisponi testwalment illi:

"Taht il-frazi generali 'ufficjal pubbliku' jidhlu mhux

biss l-awtoritajiet kostitwiti, civili u militari, izda wkoll

dawk il-persuni kollha li huma mahtura skond il-ligi

sabiex jamministraw xi parti tas-setgha ezekuttiva tal-

Gvern, jew biex jezegwixxu xi dmir iehor pubbliku

impost mil-ligi, sew gudizzjarju kemm amministrattiv kif

ukoll tax-xorta l-wahda u l-ohra."

L-Artikolu 112 tal-Kodici Kriminali

Dan l-Artiklu jaqra hekk:

"Kull uffiċjal jew impjegat f'amministrazzjoni

pubblika, jew kull impjegat tal-Gvern jew mal-Gvern,

sew jekk ikollu kemm jekk ma jkollux jedd li jesiġi flus

jew ħwejjeġ oħra bħala salarju tad-dmirijiet tiegħu, jew

akkont tal-Gvern jew ta' stabbiliment pubbliku, illi, taħt

il-libsa

tiegħu,

jesiġi dak

l-liġi ma

tippermettix, jew iżjed minn dak li tippermetti l-liġi, jew

qabel iż-żmien li jmiss skont il-liġi, jeħel, meta jinsab

ħati, il-piena ta' priġunerija minn tliet xhur sa sena.".

L-Artikolu 121A tal-Kodici Kriminali

Dan l-Artiklu jaqra hekk:

(1) Kull min iwiegħed, jagħti jew joffri, sew

b'mod dirett sew indirett, xi vantaġġ mhux xieraq lil xi

persuna oħra li tasserixxi jew tikkonferma li huwa jew

hija jkunu kapaċi li jagħmlu xi influwenza mhux xierqa

fuq il-mod kif tiddeċiedi xi persuna li hemm imsemmija

fl-artikoli preċedenti ta' dan is-subtitolu u ta' xi

persuna oħra, sabiex iġiegħel lil dik il-persuna oħra

teserċita dik l-influwenza, sew jekk dak il-vantaġġ mhux

xieraq ikun għal dik il-persuna oħra jew għal xi ħadd

ieħor, għandu, meta jinsab ħati, jeħel il-piena ta'

priġunerija għal żmien minn tliet snin sa sitt snin.

(2) Kull min jitlob, jirċievi jew jaċċetta xi offerta jew

wegħda ta' xi vantaġġ mhux xieraq għalih innifsu jew

għal xi ħadd ieħor bil-għan li jeserċita xi influwenza

mhux xierqa bħalma hemm imsemmi fis-subartikolu (1) Pagna 8 minn 36

jeħel, meta jinsab ħati, il-piena stabbilita f'dak is-

Illi l-interpretazzjoni ta' din id-disposizzjoni tal-ligi giet

esposta f'zewg sentenzi moghtija mill-Qrati taghna u

cioe' wahda moghtija mill-Qorti Kriminali fit-13 ta'

Lulju 2006 fl-ismijiet Ir-Repubblika ta' Malta vs Dr.

Noel Spiteri Jones u it-tieni wahda deciza mill-Qorti ta'l-

Appell Kriminali fis-17 ta' Settembru 2008 fl-ismijiet

Dak kontemplat fis-subartiklu (1) huwa dak ta'

persuna li twieghed, taghti jew toffri, xi vantagg mhux

xieraq lil xi persuna ohra li tasserixxi jew tikkonferma li

huwa jew hija jkunu kapaci li jaghmlu xi influwenza

mhux xierqa fuq il-mod kif tiddeciedi xi persuna li

hemm imsemmija fl-artikoli precedenti.

ghandha

il-kaz

is-soggett attiv, qieghed

iwieghed, joffri jew jaghti lil B xi vantagg mhux xieraq

biex B jinfluwenza kif jiddeciedi C., sija jekk dak il-

L-Aggravju

pubbliku jew impjegat pubbliku meta huwa kellu d-

dmir li jissorvelja jew jimpedixxi li dan ir-reat ma

jsirx proprju minhabba

Il-Qorti jidrilha li dan l-aggravju jista' Pagna 9 minn 36

jirrizulta stante li gie pruvat illi l-imputat huwa membru

tal-Korp tal-Pulizija u ghalhekk kien fid-dmir tieghu illi

jara li ma jsirx reat.

L-Artiklu 141 tal-Kodici Kriminali jaqra hekk:

"'Barra mill-każijiet li fihom il-liġi tgħid espressament

liema huma l-pieni li għandhom jingħataw għar-reati li

jsiru minn uffiċjali jew impjegati pubbliċi, kull uffiċjal

jew impjegat pubbliku li jsir ħati ta' reat ieħor li huwa

kellu jissorvelja biex ma jsirx jew li minħabba l-kariga

tiegħu huwa kellu d-dmir li jimpedixxi, jeħel, meta

jinsab ħati, il-piena stabbilita għal dak ir-reat, miżjuda

Ghalhekk jirrizultaw zewg elementi u cioe:

"Ikun ħati ta' dan ir-reat kemm (i) min jagħmel wegħda

jew offerta lil persuna oħra li turi li hi għandha

influwenza mhux xierqa fuq kif tiddeċiedi terza persuna

li jkollha funzjoni pubblika, biex tinqeda b'dik l-

influwenza, u jkun ħati wkoll (ii) min, wara li jkun wera

li għandu dik l-influwenza, jaċċetta l-offerta li ssirlu bil-

għan li jinqeda b'dik l-influwenza fuq it-terza persuna;

ma huwiex biżżejjed li jkun laqa' l-offerta biex

jinfluwenza lilu nnifsu."

Dan ir-reat ikun aggravat taħt l-art.

141 jekk min

iwettqu kellu d-dmir, minħabba l-ħatra tiegħu, li jara li

dak ir-reat ma jseħħx.

Din id-disposizzjoni ta' liġi Pagna 10 minn 36

kienet interpretata hekk mill-Qorti tal-Appell Kriminali

f'sentenza mogħtija fis-17 ta' Lulju 2002 in re Il-

Pulizija versus Emmanuel Serracino Inglott: "Biex jiskatta d-

dover jew obbligu taħt l-artikolu 141 imsemmi, irid ikun

hemm xi disposizzjoni ta' liġi jew xi kundizzjoni ta'

impjieg li, direttament jew indirettament, timponi l-

obbligu fuq l-uffiċjal jew impjegat pubbliku li jkun li

jissorvelja li ma jsirx xi reat partikolari (jew ir-reati

kollha) jew li jimpedixxi dan ir-reat (jew reati)."

L-Artiklu 133 tal-Kodici Kriminali jaqra hekk:

"Kull uffiċjal jew impjegat pubbliku li jikkomunika jew

jippubblika dokument jew fatt li jkun ġie fdat lilu jew li

jkun ġie magħruf minnu minħabba l-kariga jew impjieg

tiegħu, u illi għandu jibqa' sigriet, jew illi b'xi mod

igħin biex

jiġi magħruf, meta

jikkostitwixxi fih innifsu delitt aktar gravi, jeħel, meta

jinsab ħati, il-piena ta' priġunerija għal żmien ta' mhux

aktar minn sena jew il-multa.'

Il-Qorti se tghaddi issa sabiex tqis il-Provi mressqa

mill-partijiet.

Xehed John Cacciottolo, dak iz-zmien Kummissarju tal-

Pulizija4 li qal li kien ircieva informazzjoni li l-imputat

kien involut f'xi tixhim dwar il-lottu klandestin, kien

qed jiehu xi tip ta' protection money biex il-Pulizija ma

Fl-investigazzjoni dahhal ukoll lid-

Deputat Kummissarju, dakinhar Joe Pollacco.

ghall-imputat li fil-kors tal-interrogazzjoni ammetta li

dan kien very u semma' xi persuni li kienu jorganizzaw

il-loghob klandestin tal-lottu, li minn ghandhom kien

jircievi mal-mitt Lira Maltin kull xahar.

ikun jew biex ma jibghatilhomx nies ifittxulhom jew

jinfurmahom meta

il-pulizija

jfittxulhom.

Dan kien beda xi sitt snin qabel, minn meta

kien Spettur l-ALE, li kienet responsabbli wkoll li tara li

ma jkunx hemm loghob klandestin fil-pajjiz.

kompla wara li spicca minn hemm, kien promos ghall-

Supretendent, kien Floriana u anke l-Belt u din is-

sitwzzjoni kompliet sakemm bdew dawn il-proceduri.

Il-hlas kien isir permezz ta' persuna minn Ħal Balzan

billi timpustahomlu d-dar u ccempillu u tghidlu li

hallietlu l-licenzji jew inkella taghtihomlu fuq il-post

Dan skond kif qal l-imputat u anke kif qalet

din l-istess persuna.

Jghid li l-imputat irrilaxxja stqarrija ta' disa' pagni wara

li inghata t-twissija li jista' ma jirrispondix, izda l-

imputat ghazel li jirrispondi u anke li jiffirma l-istess

stqarrija Dok.

Kompla jghid li involva wkoll it-taqsima ta' l-Economic

Crime billi baghat ghall-Assistent Kummissarju

Michael Scovino u saret operazzjoni biex jingabru n-nies

kollha li b'xi mod kienu involuti fil-hlasijiet ta' dawn il-

pagamenti ta' kull xahar lill-imputat.

operazzjoni u semma wkoll min kienu l-persuni l-ohra li

Stqarrija tal-imputat

L-istqarrija ta' l-imputat giet esebita bhala Dok JR1 a

Fl-istess stqarrija l-imputat ta l-

verzjoni tieghu tal-fatti.

Spicca l-istqarrija billi qal

tqarrija

jirrizulta li huwa inghata t-twissija lijista' ma jwegibx

ghad-domandi izda jekk iwiegeb dak li jghid jista'

Jirrizulta wkoll

ikkollabora mal-ufficcjali investigattivi, wiegeb ghad-

domandi u anke iffirma l-istess stqarrija.

Xehed id-Deputat Kummissarju dak iz-zmien Joseph

Uengkla li qal li l-Kummissarju kien infurmah li kellu

informazzjoni li l-imputat kien qed jircievi xi flus fuq

loghob tal-lottu tal-klandestin.

Qal li fuq struzzjonijiet

tal-Kummissarju huwa kien cempel lill-imputat u gie d-

U wara li nghata s-soliti twissija huwa kien

irrilaxxja stqarrija fejn kien ammetta illi kien qed

jircievi madwar mitt lira fix-xahar ghal dawn l-ahhar sitt

Ix-xhud gharaf lill-imputat fl-awla bhala l-persuna

li rrilaxxja l-itqarrija u gharaf il-firma tieghu tal-

Kummissarju u tal-imputat fuq l-istess stqarrija.

Ix-xhud Carmelo Spiteri k/a Spiteri Shaw ghazel illi ma jixhidx biex

ma jinkriminax ruhu6.

Xehed l-Assistent Kummissarju Michael Schembri Latman.

ewwel parti tax-xhieda tieghu, x-xhud ikkonferma l-

investigazzjoni li saret dwar il-hlas tal-flus fuq il-loghob

Fit-tieni parti tax-xhieda tieghu x-

xhud spjega kif f'wiehed minn zewg basktijiet li l-

imputat kien nehha mill-ufficcju tieghu, li skond l-

imputat kienu jikkontjenu xi xorb, kien instab ukoll

U li l-

imputat kien irrilaxxja stqarrija dwaru fejn spjega li dan

kien sabu l-Ghassa ta' San Giljan meta kien stazzjonat

hemmhekk fis-sena circa 2000.

Qal li ma sab l-ebda

record tieghu u peress li kien antic u ma sab l-ebda

record tieghu ddecieda li jiehdu u baqa' jgorru mieghu

minn San Giljan, ghall-Bormla, ghall-Belt bil-hsieb li

jirrangah, jirrestawrah u jaghmlu vintage.

Qal li qabel l-

imputat irrilaxxja l-istqarrija huwa inghata s-solitu

esebita a folio 45 tal-process, u fiha gharaf il-firma tal-

imputat, ta' l-Ispettur Angelo Bonnici Bellotti u dik tal-imputat.

jispjega

fid-dettal kif

investigazzjoni.

Xehed l-Ispettur Simon Wubbels stazzjonat Human

Resources fi hdan il-Korp tal-Pulizija.

Huwa kkonferma

li jaghraf lill-imputat, li l-imputat dahal membru tal-

Korp bhala Kuntistabbli fil-05 ta' Frar 1979, inhatar

Surgent fis-17 ta' Settembru 1984, inhatar Spettur fis-16

ta' Gunju 1989 u kien promoss ghall-Supretendent fit-

13 ta' Settembru 2000 u irrizenja b'effett mill-25 ta'

50 tal-process li juri l-istorja tal-imputat fi hdan il-Korp

tfittxija li ghamlet mas-sistema tal-Pulizija l-imputat

tal-Karta

314017M mhux illicenzjat biex izomm armi u fis-

sistema jirrizulta mhux irregistrat.

Esebiet Dokument

In kontro-ezami mistoqsija jekk il-membri tal-

jgorru armi fuqhom humiex

licenzjati sabiex igorru armi qalet li "Dik ma nistax

Xehed Gejtu Moore, li inghata s-solitu twissija u

ghazel illi jixhed.

Qal li ilu snin jaf lill-imputat minn

meta l-imputat kien ghadu surgent u li kienu saru hbieb.

Spjega li kien hu li ressaq lil Nardu, lil Leli u lil

Karmenu mal-imputat.

Qal li kien prezenti ghal-laqgha

li saret ma' kull wiehed minnhom, fejn intalbet l-

ghajnuna mill-imputat sabiex dawn ikunu jafu meta

tkun ser issirilhom tfittxija mill-Pulizija.

Qal li wara l-

flus kull wiehed minnhom lill-imputat, u li kien hu li

qalilhom kemm ghandhom ihallsu.

Kien hu li kien

jigbor il-flus u kien hu li kien jghaddihom lill-imputat.

Mistoqsi kemm il-darba saret tfittxija qal li darba zgur li

fittxew lil Nardu u li ma jafx kienx hemm aktar

okkazjonijiet.

Tfittxijiet fuq lohrajn ma semmiex.qal li

l-ammont shih kien ta' mitt Lira Maltin u li kollha kien

Qal li ghall-ewwel Nardu kien

Il-Hlas kien isir kull xahar.

Qal li hu kien

jigbor kollox minn ghand Nardu, li kien jghaddilu l-flus

ta' Leli wkoll.

Hu kien javza lil Nardu biss dwar xi

tfittxija u Nardu kien javza lil Leli.

Dwar kif kien isir jaf

Qal li hu kien jghaddi l-mitt

lira lill-imputat u li ma zamm xejn ghalih u li dan kollu

baqa' jsir sa xi Mejju ta' dik is-sena u cioe Mejju ta'

qabel ma tressaq l-imputat il-Qorti.

passi kontrih u kien wehel mitt Lira multa u sitt xhur

Huwa qal li Gejtu kien irrangalu

laqgha ma' l-imputat, li fillaqgha ma intqal u ma sar

xejn hlief li huwa ghadda lill-imputat it-tahrika li kien

Qal li huwa ha l-piena u qal ukoll

illi l-imputat ma ghamel xejn dwar il-karta li kien hadlu.

Qal li wara li inqatghet il-kawza kien cempillu Gejtu u

qallu biex jiehu xi haga lill-imputat, u hu wiegbu lura

ta' xhiex ghax dan ma kien ghamillu xejn, izda biex

jaqtaghha fil-qasir hadlu envelope l-Ghassa l-Belt li fih

kien hemm hamsa u ghoxrin Lira.

Qal li wara cempillu Gejtu u qallu

Hu ma accettax u qatta' s-sim

card biex ma jergax icempillu.

Qal li lilu qatt ma kellmu

l-imputat u li l-imputat qatt ma talbu xejn u qatt ma

Qal li l-imputat ma kien irrangalu xejn.

Xehed l-iSpettur Angelo Hajami, stazzjonat Economic

Crimes Unit, li spjega li hu kien xhud ta' l-istqarrija

Dokument MC 1 u gharaf il-firma tieghu, tal-Assistent

Kummissarju Michael Scovino u ta' l-imputat.

spjega li kien ghamel tfittxija, flimkien ma' membri

lil Nardu Greengrocer ghal-lottu

lanqas fil-karozza

ta' Banavage.

interrogat u rrilaxxja stqarrija fejn spejga li Gejtu kien

ressqu ma' l-imputat sabiex ma jibqghux isirulu raids

mill-Pulizija.

Hu ftiehem ma' Gejtu li kien se jhallas

lill-imputat hamsin Lira fix-xahar, u baqa' jhallsu sa ftit

xhur qabel ma tressaq l-imputat.

Spjega li Nardu qal

ukoll illi huwa kien ressaq lil Leli ma' Gejtu u sar l-

ghoxrin Lira li kien jghaddihom hu stress lil Gejtu.

ukoll li gie interrogat Carmelo Spiteri k/a Spiteri Shaw (riferut mix-

kollox izda l-ghada stqarr ukoll li kien Gejtu li laqqghu

ma' l-imputat, u li beda jhallas hamsin Lira fix-xahar lil

Gejtu biex ma jinzlux aktar fuq il-Pulizija jfittxulu ghal-

Xehed l-iSpettur Ian J. Kordi, stazzjonat Economic

Crimes Unit, illi ukoll spjega fid-dettal kif saret l-

invstigazzjoni.

Xehed il-Brigadier Maurice Harris, li gie mahtur

mill-Qorti sabiex jezamina s-senter li kien gie elevat

Huwa qal li s-senter kien antic,

ghandu ta' lanqas tmenin sena, ghandu l-paletta nieqsa

u ghaldaqstant ma jistax jigi sparat.

rapport ieghu Dokument MC 1, korrett ghal MC 1A17 a

Xehed Emanuel Vella Catalano, illi ghazel li ma jwegibx.

Xehed Lenard Mattocks:, illi ghazel li ma jwegibx.

Xehed Emanuel Von Brockdorff, illi ghazel li ma jwegibx.

236 tal-process.

Xehed l-iSpettur Ian J. Ebsadi, li kkonferma li kien

l-Ufficcjal Prosekutur fil-kawza l-Pulizija vs Alfred

Spencer u kkonferma s-sentenza.

17 B'digriet tal-Qorti tad-19 t' April 2007.

Xehed Leonard sive Nardu Serra, wara li nqatghu

l-proceduri kontra tieghu.

Huwa qal li lill-imputat rah u

kellmu darba wahda biss u kien kellmu fuq citazzjoni li

kien ircieva dwar il-kaxxi tal-haxix li kellu barra l-

Qal li hadu jkellmu d-depot certu Gejtu u li Gejtu

ma kienx fil-kamra waqt li huwa kellem lill-imputat.

Qal li Gejtu qaghad barra l-bieb.

Sostna li f'dik il-

laqgha hu u l-imputat tkellmu fuq dik ic-citazzjoni biss.

Qal li lill-imputat ma kienx jafu u li "Gejtu gie

igieghelni biec immure ghandu jien dak, mhux jien

Qal li kien Gejtu li mar fuqu u qallu jekk iridx

ihallas hamsin Lira biex il-pulizija ma jmorrux fuqu

dwar lottu klandestin.

Jghid li ma jafx kemm il-darba

xahar" u li ghamel snin ihallas.

Qal li hu kien ihallas lil

Gejtu u ma jafx jekk il-flus kinux jaslu ghand l-imputat.

Qal li wara xi tlett snin naqqas is-somma huwa stress

ghal hamsa u ghoxrin Lira ghax ix-xoghol kien naqas.

Spjega wkoll li f'xi zmien huwa kien laqqa' lil Carmelo

Spiteri k/a Spiteri Shaw li ghandu banka tal-Lottu ma' Gejtu Thake

fejn it-Torri ta' San Luciano, u telaq.

Qal ukoll illi Leli Papps Compagno kien halla hamsin Lira mieghu,

darbtejn, biex hu jghaddihom lil Gejtu.

Spjega illi l-iskwadra tal-ALE kienu marru darbtejn

fuqu minhabba li kien halla l-kaxxi tal-haxix vojta barra

fuq il-bankina.

Spjega li qabel kellem lill-imputat tal-ALE kienu marru

fuqu darba wahda biss, fittxewlu u ma sabu xejn.

ta' Novembru 200925,

Angelo Bonnici Bellotti ghall-Prosekuzzjoni

irrinunzja ghax-

xhieda ta' Emanuel Papps Compagno u Carmelo Spiteri k/a Spiteri Shaw u

iddikjara li l-Prosekuzzjoni m'ghandhiex aktar provi.

F'dik l-istess seduta l-imputat wiegeb li m'ghandux

oggezzjoni sabiex il-kaz ikun trattat u deciz bil-

Rega' xehed in kontro-ezami Gejtu Vella k/a Vella Gregory li spjega

li huwa kien laqqa' lil dawn in-nies ma' l-imputat fuq

inizjattiva tieghu stress, li dawn in-nies kienu jafu lilu u

mhux lill-imputat u li l-imputat qatt ma talbu sabiex

ilaqqghu ma' xi hadd jew imur ifittex lil xi hadd.

ukoll illi huwa kien jaf li l-ulied il-bniet tal -imputat

kellhom problem medici u li l-imputat kien gej u sejjer

Spjega illi apparti meta laqqagghom mal-imputat u meta

ftiehem fuq il-flus, qatt ma kellu konversazzjonijiet ohra

dwar dawn in-nies ma' l-imputat.

Spjega wkoll illi

minkejja li kien laqqaghhom mal-impuat, l-imputat kien

vzahom illi hu ma jaghmilx mirakli u sabiex joqoghdu

attenti u ma jiksrux il-ligi27.

Spjega wkoll illi kellu

ilmenti li dawn kienu qed ihallsu l-flus ghalxejn peress

illi l-Pulizija xorta kienu qed imorru jfittxulhom.28

spjega li l-arrangament kien sar ma' Gejtu u li minkejja

dan il-Pulizija xorta kienu qed imorru jfittxulu.

wkoll li kien ilmenta ma' Gejtu illi huwa kien qed

ihallas il-flus ghalxejn u Gejtu qallu "Issa naraw", pero

xorta baqghu jsirulu tfittxijiet mill-Pulizija.

b'kollox f'erba' snin sarulu zewg tfittxijiet, darba qabel

kellem lil Gejtu u darba wara li kellem lil Gejtu.

Illi fl-20 ta' Gunju 2011, l-imputat ressaq rikors wara

illi inghataw is-sentenzi mill-Qorti Kostituzzjonali fil-

kawzi fl-ismijiet Il-Pulizija vs Alvin Gauci Cunningham, Parti min-Naxxar fejn gie dikjarat illi stqarrijiet maghmula mill-

imputat lill-Pulizija minghajr ma l-imputat kellu l-

fakolta li jikkonsulta ma' Avukat huma lezivi tad-dritt

ghal smiegh xieraq kif kontemplat fl-Artiklu 6 (1) u 6

(3) (C) tal-Konvenzjoni Ewropeja dwar id-Drittijiet

Fundamentali tal-Bniedem.30

Illi fit-12 t'Ottubru 2011 l-imputat ressaq rikors iehor

fejn talab referenza kostituzzjonali fuq dan il-punt kif

ukoll fuq il-punt li l-istqarrijiet moghtija minn Leonard

Pollacco u u Alfred Spencer u x-xhieda taghhom ukoll

huma mittiefsa bil-fatt illi dawn ittiehdu minghajr ma

inghata d-dritt ta' konsultazzjoni ghall-parir legali qabel

l-interrogazzjoni.31 Illi din it-talba giet milqugha u saret

referenza kostituzzjonali.

Illi permess tas-sentenza taghha tal-25 ta' Mejju 201232

il-Qorti Kostituzzjonali laqghet l-ilment tal-imputat u

cioe li gie lez id-dritt fundamentali tieghu ghal smiegh

xieraq u dan fir-rigward tal-istqarrijiet rilaxxjati minnu

izda mhux fir-rigward tal-istqarrijiet rilaxxjati minn

Illi din is-sentenza giet revokata b'sentenza tal-Qorti tal-

Appell (Sede Kostituzzjonali) tal-25 ta' Jannar 201333

fejn il-Qorti tal-Appell iddikjarat li ma kien hemm l-

ebda ksur tad-drittijiet fundamentali tal-imputat.

Illi permezz ta' nota tal-11 ta' Lulju 201334, l-imputat

informal ill-Qorti li kienu gew intavolati procedure

quddiem il-Qorti Ewropeja ghad-Drittijiet tal-Bniedem

u prezenta kopja tal-applikazzjoni tieghu.

Xehed l-iSpettur Jonathan De Battista, fejn l-ezami gie

sospiz stante li x-xhud ma kienx f'posizzjoni li jwiegeb

peress illi huwa ma kienx l-ufficcjal investigattiv tal-

Kompla jixhed36 fejn spjega li ma kienx hemm

rapport illi is-senter maqsum fi tnejn li nstab ghand l-

imputat kien fil-fatt misruq jew mitluf jew kien hemm

xi hadd li ghamel talba dwarha.

Ikkonferma li dan l-

oggett kien oggett ghat-tizjin.

Ikkonferma li kien ix-

xufier li zvojta l-ufficcju tal-imputat mill-oggetti kollha

Ikkonferma li l-

verzjoni tal-imputat dwar din l-arma, fil-kors tal-

investigazzjoni skond

il-file

tal-investigazzjoni

Pulizija, ma giet kontradetta minn hadd.

Xehed Gaetano Ferrando Cutajar illi ghazel illi ma jixhidx biex

ma jinkriminax ruhu.

Xehed George ‘Wismayer, ex Kummissarju tal-Pulizija li

xehed dwar il-karattru tal-imputat u dwar il-karriera tal-

imputat fi hdan il-Korp tal-Pulizija.

Korp tal-Pulizija li xehed dwar id-drabi li tkellem mal-

imputat minn fejn, fost hwejjeg ohra, kien sar jaf ukoll

bil-problemi medici li ulied l-imputat kellhom.

Xehed Il-Kummissarju Lawrence Monaco, li ukoll

xehed dwar il-karriera ta' l-imputat fi hdan il-Korp tal-

Pulizija u li wkoll kien sar jaf ukoll bil-problemi medici

Xehed Alfred Kokavessis, ex-Assistant Kummissarju tal-

Pulizija, li ukoll xehed dwar il-karriera ta' l-imputat fi

hdan il-Korp tal-Pulizija u li wkoll kien sar jaf ukoll bil-

Illi skond in-nota ta' rinviju tal-Avukat Generali tas-16

ta' Frar 200942, tista' tinstab htija fl-imputat taht dak li

Ikkunsidrat:

hemm mahsub:

u 133 tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta;

(b) Fl-Artikoli 18, 42(d), 43, 46 u 47(b) tal-Kap.

9 tal-

Ligijiet ta' Malta u fl-Artikolu 12 tal-Kapitolu 70

tal-Ligijiet ta' Malta;

(c) Fl-Artikolu 18, 261 (d), 268 u 281 (a) tal-Kapitolu 9

tal-Ligijiet ta' Malta;

(d) Fl-Artikoli 2, 3(1A), 9 (1) (3), 19, 26 u 27 tal-

Kapitlu 66 tal-Ligijiet ta' Malta;

(e) Fl-Artikoli 119, 140 u 141 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta'

533 tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi l-Qorti se tghaddi sabiex tqis l-elementi ossija r-

rekwiziti li skond il-ligi jiffurmaw ir-reat addebitat lill-

imputat taht il-paragrafu (a).

Illi, dwar il-prova li l-imputat huwa ufficcjal pubbliku,

mix-xhieda tal-Ispettur Simon Kerr jirrizulta li l-

imputat fiz-zmien tal-allegati reati kien membru fil-

Korp tal-Pulizija fil-kariga ta' Spettur u imbaghad fil-

kariga ta' Supretendent u ghalhekk dan il-fatt gie pruvat

u cioe li l-imputat huwa ufficjal pubbliku fit-termini

hawn fuq spjegati u ghalhekk ma hemmx dubju li l-

Illi fit-tieni lok dik il-persuna trid tkun irceviet jew

accettat flus jew xi rigali jew weghda jew offerta u

dawn ma jkunux dovuti skond il-ligi.

Fil-fehma ta' din il-Qorti wara li fliet bir-reqqa u fid-

dettal x-xhieda u l-provi mressqa mill-Prosekuzzjoni,

liema migbura fil-qosor aktar 'il fuq f'din l-istess

sentenza, fil-kaz odjern bl-ebda mod ma jirrizulta li l-

il-flus

minnghand l-imsemmija erbgha minn nies.

Gejtu Zerafa li kien esiga l-flus minn ghandhom, tant

illi huma stess xehdu li l-imputat qatt ma talabhom flus.

Mhux biss

izda xehdu wkoll

jaghadduhom lil Gejtu u bhala fatt ma jafux jekk dan

Konsegwentament huwa nieqes l-element ta' estorsjoni

kif rikjest u kontemplat mil-ligi fl-Artikolu 115 tal-

Konsegwentament ma tistax tinstab

htija fl-imputat f'dan ir-rigward.

L-Istqarrija tal-Imputat

Illi din il-Qorti ikkunsidrat iz-zewg sentenzi li gew

esebiti li ighataw fil-konfront tal-imputat fir-rigward

tar-rikorsi kostituzzjonali u minkejja s-sentenza tal- Pagna 27 minn 36

Qorti tal-Appell tal-25 ta' Jannar 2013, fejn dik il-Qorti

kienet iddikjarat li ma kien hemm l-ebda ksur tad-

ddrittijiet fundamentali

illi minn

dakinhar sal-lum kien hemm diversi zviluppi fuq dan il-

punt, liema zviluppi llum huma ben rassodati fil-

tal-Qorti Ewropeja

tad-Drittijiet Fundamentali

Bniedem44, u in partikolari s-sentenzi Borg vs Malta45

Illi ghalhekk a bazi tal-imsemmija gursprudenza u fuq

tad-decizjonijiet

mill-Qorti

Kostituzzjonali fl-ismijiet Il-Pulizija vs Aldo Cuomo,

Brian Guiducci vs l-Avukat Generali, kif ukoll dawk tal-

Qorti tal-Appell Kriminali Ir-Repubblika ta' Malta vs

istqarrijiet tal-imputat, galadarba nghataw minghajr id-

dritt li jkun assistit minn Avukat tal-ghazla tieghu u kif

ukoll illi l-interrogatorju sar minghajr ma l-imputat kien

assistit minn Avukat

interrogatorja, din

il-Qorti

l-istqarrijiet

irrilaxxjati mill-imputat, kif ukoll ix-xhieda kollha li

inghatat mid-diversi ufficcjali fi hdan il-Korp tal-

47 Qorti Civili, Sede Kostituzzjonali deciza 28 Frar 2017

Pulizija dwar l-interrogatoji li saru lill-imputat minghajr

Illi fir-rigward tax-xhieda moghtija minn Gejtu Thake,

minkejja li x-xhud Gejtu Thake qal li se jghid il-verita,

din il-Qorti ssib li x-xhieda tieghu mhix daqshekk

Jibda biex jinghad li huwa difficli li wiehed

jemmen li xi hadd jidhol ghal bicca xoghol bhal din

ghalxejn, prattikament ghall-inkwiet li ggib maghha

Ix-xhud qal li huwa kien prezenti meta kull wiehed

minn dawn in-nies kien iltaqa' mal-imputat izda f'tali

laqgha qatt ma ssemmew kemm kellu jkun il-hlas.

naha l-ohra l-imputat fl-istqarrija tieghu jghid li hu qatt

ma ltaqa' personalment ma' dawn in-nies u jekk iltaqa'

kien tkellem wahdu maghhom u ma tkellimx fuq flus.

Ix-xhud pero kkonferma li kien hu li qal lil dawn in-nies

kemm ghandhom ihallsu wara li tkellem fuq hekk ma' l-

Din il-Qorti, ma kellhiex il-possibilta li tara lil

dan ix-xhud jixhed, la lil dan u lanqas lix-xhieda l-ohra

tal-Prosekuzzjoni jixhdu stante illi l-Qorti kif preseduta

wirtet dan il-process minn ghand Qorti ohra u ghalhekk

ma setetx tifli u tikkunsidra l-komportament tax-xhud

waqt li kien qieghed jixhed.

ix-xhieda u waslet ghall-konkluzjoni li wara illi kien

dan l-istess xhud li ressaq lil dawn in-nies lill-imputat,

nies li jghid li hu ma kienx jafhom ghajr li kellhom

banka tal-lottu u l-iehor kien ibiegh il-haxix, ma

hasibhiex darbtejn biex iwikki kollox fuq spallejn l-

Il-Qorti issibha difficli li tifhem kif dawn tal- Pagna 29 minn 36

lottu li skond ix-xhud huwa kien jaf lil wiehed

minnhom biss bhala li kellu banka tal-Lottu, waqt li lill-

iehor ma kien jafu xejn, setghu jafdaw lix-xhud li

jaghmilha ta' medjatur bejnhom u bejn l-imputat sabiex

Il-Qorti hija tal-fehma li

biex wiehed jafda lil xi hadd iehor b'sitwazzjoni bhal

ikun hemm hafna aktar minn semplici

konoxxenza bejn iz-zewg partijiet.

Il-Qorti lanqas ma

ssib kredibbli li tali medjatur kien se jaccetta li jaghmel

din il-bicca xoghol ghal terz li lanqas biss kien jafu u li

Lanqas ma hu kredibbli li dan ix-

xhud ma kien qed jiehu xejn ghal dan li kien qed

Il-Prosekuzzjoni ma ressqet l-ebda prova dwar jekk

ittiehdux passi kontra dan ix-xhud fir-rigward tal-

partecipazzjoni tieghu f'din is-sitwazzjoni u ghalhekk

din il-Qorti hija tal-fehma li din ix-xhieda ghandha tigi

kunsidrata wkoll minn dak il-lat.

Illi snin wara li tressaq

l-imputat u wara diversi drabi li d-difizi issenjalat dan

il-punt illi l-Prosekuzzjoni ma kienet hadet l-ebda passi

kontra Gejtu Thake, l-Prosekuzzjoni tharrket u harget l-

Illi meta dan ix-xhud tressaq sabiex isirlu l-kontro-

minhabba

illi fil-frattemp kienu

Id-difiza fil-fatt

irrilevat illi tinsab fi zvantagg minhabba li ma tistax

taghmel kontro-ezami u ghamlet referenza ghas- Pagna 30 minn 36

sentenza Repubblika ta' Malta vs Ian Spiteri k/a Spiteri Shaw, Marsaxlokk din il-Qorti ghalhekk tqis illi x-xhieda ta' Gejtu

jaghmel il-kontro-ezami tieghu.

Illi l-Artiklu 12 tal-Kapitlu 70 tal-Ligijiet ta' Malta

jaqra hekk:

"12.(1) Il-lottu klandestin, ikun li jkun il-mod li bih u l-

isem li taħtu jsir, hu ipprojbit.

Din il-projbizzjoni

tgħodd fil-każ ta' kull lottu klandestin li jsir b'wegħdiet

lill-ġugaturi ta' premjijiet ta' flus jew ta' ħaġ'oħra, jew

bil-mezz ta' ġbir jew ta' sottoskrizzjonijiet ta' ġugati fuq

komunikazzjonijiet ta' numri li jaqblu ma' dawk tal-

lottu pubbliku jew li jkunu bħalhom.

(2) Kull min jagħmel lottu klandestin jew jiġbor il-

flus tal-ġugati fuqu kif jingħad hawn fuq, u kull min

b'xi mod igħin jew iħajjar f'daqshekk, jeħel, meta jinsab

ħati, multa ta' mhux anqasminn erbat elef, sitt mija u

tmienja u ħamsin euro u ħamsa usebgħin ċenteżmu

(4,658.75) u mhux iżjed minn sitta u erbgħin elf,ħames

mija u sebgħa u tmenin euro u sebgħa u erbgħin

ċenteżmu(46,587.47) u l-priġunerija għal żmien ta'

(3) Il-ġugatur li ma jkunx kompliċi kif jingħad hawn

fuq, jeħel,meta jinsab ħati, multa ta' mhux anqas minn

mija u sittax-il euro usebgħa u erbgħin ċenteżmu

(116.47) u mhux iżjed minn erba' mijau ħamsa u sittin

euro u sebgħa u tmenin ċenteżmu (465.87).'

Illi ma ngabet l-ebda prova mill-Prosekuzzjoni illi l-

imputat kien jorganizza l-lottu klandestin jew li kien

jghin fl-organizzazzjoni ta' l-istess u ghalhekk ma tistax

Illi ghaldaqstant u ghar-ragunijiet fuq spjegati, il-Qorti

ma tistax issib htija fl-imputat taht il-paragrafi (a) u (b)

tal-imsemmija nota ta' rinviju.

Illi l-Prosekuzzjoni ma ressqet l-ebda prova bejn is-

seduta tad-19 t'April 2007 u s-seduta tal-14 ta' Jannar

2009, f'liema seduta giet ikkonfermata biss is-sentenza

li nghatat fil-kawza Il-Pulizija vs Alfred Spencer.

Illi l-Artikli hargu fis-16 ta' Frar 200948 bir-riserva li

Illi dan

Illi fir-rigward tal-paragrafu (c) tan-nota ta' rinviju tal-

Avukat Generali fejn hargu l-Artikli li dwarhom tista'

tinstab htija fl-imputat u cioe li taqra "Fl-Artikolu 18,

261 (d), 268 u 281 (a) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta'

Malta", din il-Qorti tqis illi mill-provi kollha prodotti

mill-Prosekuzzjoni ma ngabet l-ebda prova li l-imputat

seraq l-imsemmija arma u ghalhekk din il-Qorti ma

tista' ssib l-ebda htija fl-imputat f'dan ir-rigward.

Illi fir-rigward tal-paragrafu (d) tan-nota ta' rinviju tal-

tinstab htija fl-imputat u cioe li taqra: "Fl-Artikoli 2,

3(1A), 9 (1) (3), 19, 26 u 27 tal-Kapitlu 66 tal-Ligijiet

ta' Malta", dan l-Att gie abolit u ma baqax jifforma

parti mil-Ligijiet ta' Malta, hekk kif permezz tal-Avviz

Legali 173 tas-sena 2006 gie fis-sehh l-Att 480 tal-

Ligijiet ta' Malta u cioe l-Att Dwar l-Armi li permezz

tieghu gie abolit il-Kapitlu 66 u cioe l-Ordinanza dwar

Illi ghalhekk l-Artikli tal-Ligi referiti fil-

paragrafu (d) tal-imsemmi rinviju kif ukoll fl-att ta' l-

akkuza ma kinux ghadhom jezistu stante li l-Kap.

kien ilu li gie abolit mill-15 t'Awissu 2006 u cioe ftit

Illi minn naha tal-Prosekuzzjoni qatt ma saret l-ebda

talba f'dan ir-rigward ghall-korrezzjoni tal-imsemmija

akkuzi, mhux biss izda dan lanqas sar minn naha tal-

Avukat Generali meta hargu l-Artikli li fuqhom tista'

tinstab htija fl-imputat, ghalkemm id-disposizzjonijiet

tal-Kapitlu 480 kien ilhom fis-sehh.

Lanqas saru

sottomissjonijiet b'referenza ghall-Artikoli l-godda fil-

ligi, u konsegwentament a bazi tal-principju "nullum

crimen sine lege" din il-Qorti ma tistax issib htija fl- Pagna 33 minn 36

480 tal-Ligijiet ta' Malta.

imputat a bazi tal-imsemmija Artikoli illi, kif dedotti fl-

akkuza u fl-imsemmija nota ta' rinviju tal-Avukat

Generali, m'ghadhomx jikkostitwixxu reat.

qeghda tissottolinja dan il-punt stante illi hija ben

jirregola

kontravvenzjonijiet u l-Artiklu 67 (3) tal-Kapitlu 480, u

tqis illi minkejja s-sistanza tal-Ligi setghet baqghet l-

stante illi nbidlet il-ligi kollha li tirregola l-arma.

Qorti tqis ukoll illi kemm il-Prosekuzzjoni kif ukoll l-

Avukat Generali kellhom aktar minn bizzejjed zmien

sabiex jirregolaw ruhhom dwar dan, izda naqsu milli

jirregolaw l-atti in vista tad-dhul fis-sehh tal-Kapitlu

Illi fir-rigward tal-paragrafu (e) tan-nota ta' rinviju tal-

Avukat Generali fejn hargu l-Artikli li dwarhom tista'

tinstab htija fl-imputat u cioe li taqra: "Fl-Artikoli 119,

140 u 141 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta' Malta;".

Illi l-Artiklu 119 tal-Kap.

9 jaqra hekk:

"Il-piena tal-interdizzjoni ġenerali perpetwa

jewinterdizzjoni ġenerali speċjali, jew it-tnejn, skont kif

ikun il-każ, tiżdied mal-pieni msemmijin fl-artikoli ta'

qabel ta' dan is-sub-titolu, meta l-maximum ta' dawn il-

pieni jkun iżjed minn sentejn priġunerija; meta l-piena

ma tkunx iżjed minn sentejn priġunerija, tiżdied il-piena

tal-interdizzjoni ġenerali temporanja jew interdizzjoni

speċjali temporanja, jew it-tnejn, kif ikun il-każ.".

Illi l-Artiklu 140 tal-Kap.

9 jaqra hekk:

"Fil-każijiet ikkontemplati fl-artikoli 133 sal-139

inklużivament, il-qorti tista', mal-piena hemm fihom

imsemmija, iżżid il-piena tal-interdizzjoni ġenerali,

temporanja jew perpetwa."

Illi l-Artiklu 141 tal-Kap.

9 jaqra hekk:

"Barra mill-każijiet li fihom il-liġi tgħid espressament

liema huma l-pieni li għandhom jingħataw għar-reati li

jsiru minnuffiċjali jew impjegati pubbliċi, kull uffiċjal

jew impjegat pubblikuli jsir ħati ta' reat ieħor li huwa

kellu jissorvelja biex ma jsirx jew liminħabba l-kariga

tiegħu huwa kellu d-dmir li jimpedixxi, jeħel,meta

jinsab ħati, il-piena stabbilita għal dak ir-reat, miżjuda

Illi stante illi l-Qorti ma hiex issib htija fl-imputat, dawn

l-Artikli ma humiex applikabbli.

Illi fir-rigward tal-paragrafu (f) tan-nota ta' rinviju tal-

Avukat Generali fejn hargu l-Artikli li dwarhom tista'

tinstab htija fl-imputat u cioe li taqra: "Fl-Artikoli 17,

23, 23B, 30, 31, 289, 532A, 532B, 533 tal-Kap.9 tal-

Ligijiet ta' Malta".

l-Artikli ma humiex applikabbli.

Ghaldaqstant u ghar-ragunijiet kollha moghtija u

spjegati f'din is-sentenza, din il-Qorti ma tistax ssib

htija fl-imputat u ghalhekk qed tilliberah mill-akkuzi

kollha kif migjuba kontra tieghu.


Att ta' Akkuza Nru.: 8/2019

Ir-Repubblika ta' Malta

Illum, 9 ta' Dicembru, 2020.

Rat illi fis-seduta tas- 7 ta' Lulju 2020 Dr Nadia Calleja Smith ghall-Avukat Generali

informat lil Qorti li hemm xhud u cioe' Wayne Zammit Curmi Cassar li ghad ghandu proceduri fil-

konfront tieghu u konsegwentement dan ix-xhud mhux f'posizzjoni jiddeponi.

istess seduta quddiem din il-Qorti gie vverbalizzat li d-difiza tirregola ruhha fi

stadju opportun dwar il-potenzjali lezjoni ta' dritt li qed isofri l-akkuzat minhabba l-

agir tal-prosekuzzjoni.

L-Avukat Ganerali informa lil Qorti li l-proceduri fil-

konfront tax-xhud ghadhom fi stadju fejn ghadha ma hargitx l-att ta' akkuza fil-

konfront tieghu.

Illi fis-seduta tal- 1 ta' Settembru, 2020 Dr. Nadia Calleja Smith ghall-Avukat Generali

informat lil Qorti li dan il-guri ma jistax isir minhabba l-kaz ta' Wayne Zammit Curmi Cassar.

L-

Avukat Generali talab li dan il-guri ma jigix appuntat qabel il-kaz fil-konfront ta'

Wayne Zammit Curmi Cassar jigi konkluz b'mod definittiv.

Id-difiza oggezzjonat ghal din it-talba u

dan principalment peress li l-akkuzat ghandu dritt jinghata 'zmien xieraq fi zmien

ragonevoli' b'dan, din il-Qorti qieghda tifhem li d-difiza riedet tghid 'smigh xieraq fi

Il-Qorti rat is-sentenza moghtija mill-Onorabbli Prim'Awla tal-Qorti Civili Sede

Kostituzzjonali nhar il- 15 ta' Lulju, 2019 fl-ismijiet 'Francis Falzon Wintrup et vs Avukat

Ghalhekk ordnat l-partijiet sabiex jipprezentaw nota f'dan ir-rigward u

taghat zmien hmistax-il jum lil Avukat Generali peress li t-talba hija tieghu bil-visto

tal-kontroparti li kellu l-istess zmien biex iwiegeb ghall-istess.

Fis-seduta tad- 29 ta' Settembru, 2020 Dr Kevin Scala ghall-Avukat Generali

informa lil Qorti li l-kawza kostituzzjonali 'Francis Falzon Wintrup et vs Avukat Generali'

hija differita ghas-sentenza ghas- 6 ta' Ottubru 2020.

Illi sa dak in-nhar, in-noti tal-partijiet dwar it-talba odjerna kienu ghadhom ma gewx

L-Avukat Generali permezz ta' 'Nota Responsiva' datata t-12 ta' Ottubru, 2020 ghamel

referenza ghas-sentenza fl-ismijiet 'Francis Falzon Wintrup et vs Avukat Ġenerali' deciza

finalment fis-6 ta' Ottubru 2020 u jghid li s-sitwazzjoni hija wahda differenti, li

hawnhekk l-istruttorja intemmet, il-procedura tar-rinviju ntemmet ukoll u l-provi

gew kollha kumpilati tant li nharget l-Att tal-Akkuza fil-konfront tal-akkuzat Tony

L-Avukat Generali jissottometti li sabiex isir il-guri ta' Tony Laudi u sabiex

ikun zgurat li ssir gustizzja, il-prosekuzzjoni ghandha bzonn lil Wayne Zammit Curmi Cassar sabiex

Issottometta li l-proceduri kontra Wayne Zammit Curmi Cassar, avolja waslu fi tmiemhom,

ghadhom ma ntemmux u ghaldaqstant skont il-ligi nostrana, Wayne Zammit Curmi Cassar ghadu

meqjus bhala l-ko-akkuzat ta' Tony Laudi u ghalhekk prekluz milli jixhed kontrih,

jew jekk jixhed tali xhieda tkun wahda inammissibli.

L-Avukat Generali jissottometti

li huwa krucjali ghar-retta amministrazzjoni tal-gustizzja li Wayne Zammit Curmi Cassar jixhed fil-

Li jekk dan ma jsirx, ser tisvolgi sitwazzjoni fejn il-

gustizzja mhix ser issir u l-Avukat Generali ghandu obbligu sancit mill-Ligi li jizgura

li l-gustizzja ssir.

In oltre' jissottometti li huwa l-Avukat Generali li ghandu d-

diskrezzjoni dwar kif titmexxa l-prosekuzzjoni u dwar liema xhieda jigu prodotti u

Li dan ma jsirx b'kapricc izda sabiex jigi zgurat li fl-ahhar nett issir

gustizzja fil-konfront ta' kull min ikun involut f'kaz partikolari.

In oltre', l-Avukat Generali issottometta li hawnhekk mhix kwistjoni ta' tkaxkir tas-

saqajn kif forsi gara fil-proceduri ta' Francis Falzon Wintrup et, izda hija sitwazzjoni fejn

ghall-ahjar interessi tal-gustizzja u sabiex jigi accertat li filfatt issir gustizzja, Wayne

Zammit Curmi Cassar huwa mehtieg li jixhed bhala xhud normali u mhux bhala ko-akkuzat fil-guri

ta' Tony Laudi.

Ghalhekk l-Avukat Generali zamm ferm mat-talba tieghu li l-guri fl-ismijiet

premessi jintbghat sine die u dan sakemm jintemmu l-proceduri kontra Wayne

Zammit Curmi Cassar sabiex l-istess Zammit Curmi Cassar ikun jista' jixhed fil-proceduri odjerni.

Id-difiza baqghet ma prezentatx nota dwar din it-talba izda fis-seduta tas- 17 ta'

Novembru 2020 izda Dr Edward Hammet ghall-akkuzat iddikjara li qed jikkontesta s-

sottomissjonijiet tal-Avukat Generali u talab lil Qorti qabel ma tghaddi ghad-digriet

taghmel referenza ghal numru ta' sentenzi u cioe' dawk indikati fl-istess verbal.

Ikkunsidrat;

Illi jirrizulta li t-talba tal-Avukat Generali ghas-sospensjoni ta' dan il-guri hija

bbazata fuq il-kwistjoni li x-xhud Wayne Zammit Curmi Cassar ghad ghandu proceduri pendenti

fil-konfront tieghu u li konsegwentement ix-xhud mhux f'posizzjoni li jiddeponi.

Kien ghalhekk li l-Avukat Generali talab li dan il-guri ma jigix appuntat qabel il-kaz

fil-konfront ta' Wayne Zammit Curmi Cassar jigi konkluz b'mod definittiv.

difiza opponiet ghal din it-talba u dan abbazi tal-fatt li l-akkuzat ghandu dritt

Illi wara li din il-Qorti fliet l-atti, innotat li l-eccezzjoni preliminari tal-akkuzat li

taqra 'Illi kull stqarrija, sia tal-akkuzat u kif ukoll ta' terzi senjatament ta' Wayne Zammit Curmi Cassar

ma' ghandhomx jiffurmaw parti mill-process waqt il-jury u dana kemm il-darba l-imsemmija

stqarrijiet ma' ttiehdux u ma' gewx rilaxxjati skond il-gurisprduenza ricenti dwar l-

ammissibilita' ta' stqarrijiet li ma' ttiehdux skond il-Ligi;' baqghet ma gietx deciza;

Illi dan sehh in vista tal-fatt li wara li l-akkuzat ressaq in-nota ta' eccezzjonijiet u l-

lista tax-xhieda, l-Avukat Generali kien ressaq rikors fejn fost sottomissjonijiet ohra

kien issoleva l-inammissibilita' tal-Kummissarju tal-Pulizija bhala xhud stante li

skont l-Avukat Generali l-oggetti tal-prova rikjest minnu m'huwiex wiehed

legalment sostenibbli stante li jitratta dwar fedina penali ta' terza persuna li hija

sempliciment xhud fil-kaz odjern, liema dokument huwa wiehed personali u bl-ebda

mod ma ghandu jigi a kinjozzjoni tal-gurati.

Il-partijiet fis-seduta tat- 3 ta' Ottubru, 2019 fir-rigward tal-istqarrija tal-akkuzat,

kienu qabblu li jistennew l-ezitu tas-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-

Bniedem fl-ismijiet 'Farrugia vs Malta';

Illi l-Qorti permezz tad-digriet tad- 19 ta' Novembru 2019 kienet cahdet it-talba tal-

Avukat Generali fejn issoleva l-inammissibilita' tal-Kummissarju tal-Pulizija bhala

Dak id-digriet kien gie appellat mill-Avukat Generali u l-appell tal-Avukat

Generali kien gie deciz mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Superjuri) fis- 26 ta'

Din il-Qorti permezz tad-digriet tas- 27 ta' Frar, 2020 liema digriet jindika is-sena

bhala s- 2019 kienet iddikjarat li 'rat li l-eccezzjonijiet preliminari gew definittivament

decizi mill-Qorti tal-Appell' u appuntat il-kaz ghas-smiegh ghall-informazzjoni.

Sussegwentement tqajmet il-kwistjoni odjerna mill-Avukat Generali u cioe' fejn il-

Qorti giet mitluba sabiex dan il-guri ma jigix appuntat qabel il-kaz fil-konfront ta'

Wayne Zammit Curmi Cassar jigi konkluz b'mod definitt.

Din il-Qorti waqt li kienet qieghda tifli l-atti sabiex tikkunsidra t-talba odjerna tal-

Avukat Generali, irriskontrat li l-eccezzjoni preliminari tal-akkuzat rigwardanti l-

istqarrijiet rilaxxati mill-akkuzat u minn terzi senjatament ta' Wayne Zammit Curmi Cassar baqghet

Ghalhekk din il-Qorti f'dan l-istadju tqis li t-talba tal-Avukat Generali ghas-

sospensjoni tal-Guri bhala wahda intempestiva u dan stante li ghad trid tigi deciza l-

eccezzjoni preliminari mressqa mill-akkuzat.

Ghal dawn il-motivi, din il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tichad it-talba tal-Avukat

Generali ghas-sospensjoni tal-guri odjern u filwaqt li tirrevoka contrario imperio fejn

fid-digriet tas- 27 ta' Frar 20201 din il-Qorti kienet iddikjarat li 'l-eccezzjonijiet

preliminari gew definittivament decizi mill-Qorti tal-Appell' u minflokk tordna li fis-

seduta li jmiss il-partijiet jitrattaw l-eccezzjoni preliminari mressqa mill-akkuzat fl- 4

ta' Settembru 2019.

Il-Qorti tordna l-prosegwiment tas-smiegh tal-kaz.

1 Liema digriet huwa indikat bid-data tas-'27 ta' Frar, 2019'

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

IMĦALLEF TONI ABELA LL.D.

Illum, il-Ħamis, 10 ta' Ġunju, 2021

Kummissarju tat-Taxxi

Rat ir-rikors tal-Kummissarju tat-Taxxi tal-15 ta' Ottubru 2018;

Rat ir-risposta ta' Ruben Brydon tal-11 ta' Frar 2019;

Rat li tul dawn il-proċeduri, il-partijiet irreferew lejn l-Awtoritajiet tat-Taxxa

tar-Renju Unit biex jiġi evitat li jittieħed titolu esekuttiv fuq sommom li

talvolta setgħu ma kienux fis-sewwa dovuti lill-Awtoritajiet fiskali tar-Renju

Rat in-nota ta' riduzzjoni tal-Kummissarju tat-Taxxi li biha rriduċa l-ammont

li qed jitlob li għandu jkun rez eżegwibbli abbażi tal-Ordni ravviżat fl-Avviż

Legali numru 153 tal-2012, għal wieħed u għoxrin elf, tliet mija, sitta u sittin

Euro sitta u sebgħin ċenteżmu (€21,366.76);

Rat ukoll id-dokumenti u provi kollha mressqa;

Rat li l-ammont in kwistjoni jikkonsisti f'penali u li għadu qiegħed ikun

ikkontestat quddiem l-Awtoritajiet tar-Renju Unit.

Konsiderazzjonijiet

Il-Qorti tibda biex tfakkar li l-ordni taħt ir-regolament fuq imsemmi ma hux

wieħed sindakabbli minn dawn il-Qrati.

Tant biex ikun mifhum tajjeb, il-

posizzjoni legali hi li kwalunkwe kalkoli, stimi u assesments fiskali

għandhom isiru f'dak il-pajjiż minn fejn ikunu ħarġu.

B'dawn ir-regolamenti,

l-Awtoritajiet lokali jkunu biss qegħdin iservu ta' lunga manu amministrttiva

li twassala għall-ġabra ta' taxxi li jkunu nibtu fil-pajjiż tal-oriġini.

il-Qorti lanqas hija marbuta li tappunta dawn ir-rikorsi għas-smiegħ.

kollu hija prassi ta' din il-Qorti li hekk tappuntahom minn ottika merament

prattika għaliex mhux l-ewwel darba li jkun hemm żbalji li jkunu saru mill-

Awtoritajiet tal-pajjiż kommunitarju li jkunu qegħdin jitolbu l-eżekuzzjoni tal-

kreditu daqs li kieku tali esekuzzjoni tkun qed issir f'dak l-istess pajjiż

komunitarju.

Il-Qorti għalhekk ser tilqa' t-talbiet tar-rikorrent fis-somma fuq indikata u

tirrakomanda li qabel ma ssir l-esekuzzjoni tagħti żmien li jkun raġjonevoli

bl-iskop li jkunu deċiżi l-kontestazzjonijiet li qegħdin isiru quddiem l-

Awtoritajiet tar-Renju Unit.

Għaldaqstant għar-raġunijiet fuq imsemmija din il-Qorti qegħdha tilqa' t-

talbiet kif mitluba mill-Kummissarju tat-Taxxi u dan senjatament għall-

ammont ta' wieħed u għoxrin elf, tliet mija, sitta u sittin Euro sitta u sebgħin

ċenteżmu (€21,366.76).

Imħallef Toni El Aida

Deputat Reġistratur


-Tistax barrister (Ingilterra qabel il-Brexit) tipprattika f'Malta bħala avukat

bla ma tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Art.

81 tal-Kap 12

FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI

ILLUM, 10 ta' Ġunju 2021.

L-Onor.

Ministru tal-Ġustizzja

L-Avukat Ġenerali

li ppremettiet illi :

Rat ir-Rikors Maħluf ta' Sarah All (K.I. 590328M) li permezz tiegħu wara

Il-attriċi Sarah All nee` Tonna Benatiya, teżerċita l-professjoni legali taħt it-titlu ta' Barrister u tgawdi mid-dritt ta' smigħ fil-Qrati tar-Renju

Unit, u dan kif jirriżulta miċ-ċertifikat hawn anness u esebit bħala Dokument A;

Fis-sena 2010 l-attriċi bdiet tipprattika f'Malta ma' bank f'Malta kif jidher miċ-ċertifikat hawn anness bħala Dokument B; filwaqt li fis-sena 2014 il-professjoni tal-attriċi ġiet rikonoxxuta f'Malta tant li nħareġ ċertifikat ta' Reġistrazzjoni ta' Prattika tal-Professjoni Legali Yaħt it- Titlu ta' Pajjiż ta' Oriġini, kopja ta' dan id-dokument huwa hawn anness u esebit bħala Dokument C. Għalhekk l-attriċi stabbiliet ruħha u bdiet teżerċita regolarment il- professjoni legali f'Malta taħt it-titlu professjonali ta' Barrister ̧ f'Malta a tenur tar-Regolamenti dwar ir-Rikonoxximent Reċiproku tal-Kwalifiki ta' Professjoni Legali (SL 12.17).

Sussegwentement f'Marzu 2015 l-attriċi għamlet talba sabiex tingħata l- fakulta` li teżerċita' l-Professjoni legali tagħha ("barrister") taħt it-titlu professjonali li llum jikkorrispondi għall-professjoni f'Malta (ċioe` "avukat") u dana a tenur tar-regolament 6(5) u 6(9) tal-Avviż legali 273 tas-sena 2002 liema Regolamenti ttrasponew f'Malta id-Direttiva 98/5/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 1998 sabiex tkun iffaċilitata l-prattika tal-professjoni ta' avukat fuq bażi permanenti fl-Istati Membri minbarra dak fejn kienet miksuba l- kwalifikazzjoni, Din l-Applikazzjoni saret mal-President ta' Malta għaliex a tenur tar- Regolament 2 tal-Avviż legali 273 tal-2002 fuq ċitat l-"awtorita` nominata … fir-Rigward tal-Professjoni legali, tirreferi għall-President ta' Malta;" A tenur tar-Regolament 11 tal-Avviż legali 273 tal-2002:

jkun malajr daqskemm

"(1) L-awtorita' nominata għandha tqis applikazzjoni kemm jista' raġonevolment prattikabbli u għandha tavża lill-applikant bid-deċiżjoni tagħha flimkien mar-raġunijiet tagħha li jkunu jimmotivaw dik id-deċiżjoni b'dan li dak li jiġi kkunsidrat ikun limitat għal verifika tal-kwalifiki li jkollu l-applikant:

ikun hemm disponibbli rimedju għall- "(2) Għandu applikant kontra tali deċiżjoni quddiem il-bord tal-Appelli dwar ir-Rikonoxximent Reċiproku ta' Kwalifiki".

Minkejja dan l-attriċi ma ngħatat ta' ebda risposta għajr li giet infurmatata li r-rikjesta tagħha kienet ġiet trasmessa lill-Ministru tal- Ġustizzja.

Fit-2 ta' Settembru 2019, u ċioe` iktar minn erba' snin wara, (il- konvenut Avukat Ġenerali bagħat ittra (Dokument D) f'liema ddikjara li l-esponenti ma setgħetx tikseb dħul fil-professjoni legali f'Malta u d- dritt li teżerċita l-professjoni legali taħt it-titlu professjonali li jkun jikkorrispondi għall-professjoni f'Malta (u ċioe, "avukat") ħlief wara li jsir eżami tal-Warrant u dan minkejja li l-istess Avukat Ġenerali rrikonoxxa li skont ir-regolamenti fuq msemmija ma setax jintalab li l- esponenti tagħmel "an aptitude test" u ċioe` l-eżami tal-Warrant.

Għalhekk jirriżulta li mhux biss ma ngħatat l-ebda deċiżjoni fir-rigward tat-talba tal-esponenti iżda wkoll jidher li l-konvenuti ma humiex qegħdin japplikaw id-Direttivi applikabbli korretement.

Lil hinn mit-traspożizzjoni tagħhom id-direttivi: Direttiva 98/5/KE tal- Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 1998 sabiex tkun iffaċilitata l-prattika tal-professjoni ta' avukat fuq bażi permanenti fl- Istati Membri minbarra dak fejn kienet miksuba l-kwalifikazzjoni; u d- Direttiva 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Settembru 2005 dwar ir-Rikonoxximent ta' Kwalifiki Professjonali (kif emendati minn żmien għal-żmien) huma t-tnejn applikabbli direttament f'Malta u għalhekk il-konvenuti għandhom obbligu li jobdu u jagħtu effett lil dawn id-Direttivi fid-dawl tal-interpretazzjoni li tkun ingħatat lilhom mill-Qorti ta' Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, u dan anke a tenur tal-Kap 460 tal-Liġijiet ta' Malta u l-Artikolu 65 tal-Kostituzzjoni ta' Malta.

Għalhekk il-konvenuti jew min minnhom bid-dewmien u nuqqas ta' deċizzjoni qegħdin iċaħħdu lill-esponent protestanti mhux biss mid- drittijiet tagħha a tenur tad-Direttiva 98/5/KE iżda wkoll mid-dritt tal- liberta` ta' moviment u dritt ta' smigħ xieraq fi żmien raġjonevoli u għal rimedju effettiv kif protetti fil-liġi nkluż l-Artikoli 15, 41 u 47 tal-karta tad-drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

Talbet lil din il-Qorti sabiex:

fejn kienet miksuba

l-kwalifikazzjoni, u/jew

Tiddikjara li n-nuqqas da parti tal-awtorita` nominata tagħti deċiżjoni u/jew li tipproċessa t-talba fi żmien raġjonevoli jilledi d-dritt tal-attriċi nkluż id-dritt tax-xogħol, ta' l-liberta` ta' moviment u dritt ta' smigħ xieraq fi żmien raġjonevoli u għal rimedju effettiv kif protetti fil- liġi nkluż l-Artikoli 15, 41 u 47 tal-Karta tad-drittijiet fundamentali tal- Unjoni Ewropea.

Tiddikjara li il-konvenuti jew min minnhom naqsu li japplikaw korrettement u skont il-liġi Direttiva 98/5/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 1998 sabiex tkun iffaċilitata l-prattika tal- professjoni ta' avukat fuq bażi permanenti fl-Istati Membri minbarra id-Direttiva dak 2005/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Settembru 2005 dwar ir-Rikonoxximent ta' Kwalifiki Professjonali.

Tiddikjara li l-attriċi ilha tipprattika taħt it-titlu professjonali tal- pajjiż ta' oriġini ("barrister") li jintuża fir-Renju Unit u li effettivament u regolarment eżerċitat xi attivita` professjonali f' Malta għal perjodu ta' mill-inqas tliet snin.

Tiddikjara li l-attriċi għandha dritt tikseb dħul fil-professjoni legali f'Malta u d-dritt jkun taħt jikkorrispondi għall-professjoni f'Malta mingħajr ma jkollha tħares il- kondizzjonijiet imsemmija fir-regolament 9(2) tar-Regolamenti dwar ir- Rikonxximenti Reċiproku tal-Edukazzjoni u t-Taħriġ Professjonali u dana a tenur tar-Regolamenti dwar ir-Rikonoxximent Reċiproku tal- Kwalifiki ta' Professjoni Legali u d-Direttiva 98/5/KE.

Tordna lill-konvenuti jew min minnhom sabiex immedjatament u mingħajr iktar dewmien joħorġu Awtorizazzjoni skont is-subregolament 6(5) tar-Regolamenti dwar ir-Rikonoxximent Reċiproku tal-Kwalifiki ta' Professjoni Legali u d-Direttiva 98/5/KE u/jew Ċertifikat ta' Reġistrazzjoni ta' Prattika tal-Professjoni legali taħt it-titlu professjonali

li jkun jikkorrispondi għall-professjoni f'Malta, u ċioe "Avukat".

Tordna lill-konvenuti jagħtu kull rimedju ieħor xieraq u opportun

inkluż iżda mhux limitat li tikkundanna lill-konvenuti jħallsu lill-attriċi

kumpens għad-danni pekunjarji u mhux pekunjarji minħabba l-

vjolazzjoni tal-jeddijiet tagħha kif stabbilit u protett kemm bil-karta tad-

drittijiet fundamentali tal-Unjoni Ewropea u kif ukoll mid-direttivi

98/5/KE u 2005/36/KE (kif sussegwentement emendati).

it-titlu professjonali

teżerċita

Bl-ispejjeż inkluż tal-protest ġudizzjarju 457/19.

Rat ir-Risposta Ġuramentata tal-Ministru għall-Ġustizzja, Kultura u Gvern

Lokali u tal-Avukat Ġenerali li permezz tagħha eċċepew:

L-inamissibilita` tat-talba tal-attriċi stante illi hija waħda vaga u mhux identifikat x'inhu d-dritt illi fuqu hija bażata l-azzjoni.

Il-Ministru tal-Ġustizzja, Kultura u Gvern Lokali mhuwiex il-leġittimu kontradittur ai termini tal-Artikolu 181B tal-Kodiċi ta' Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta).

L-inapplikabbilita` tar-Regolamenti dwar ir-Rikonoxximent Reċiproku tal-Edukazzjoni u t-Taħriġ Professjonali stante li dawn ir-regolamenti ġew revokati permezz tar-Regolamenti dwar ir-Rikonoxximent Reċiproku ta' Kwalifiki Professjonali (A.L. 422 tal-2007).

L-inapplikabbilita' tal-Karta tad-Drittijiet Fondamentali tal-Unjoni Ewropea u dan stante li l-Karta tapplika esklussivament "għall- istituzzjonijiet, għall-korpi u għall-agenziji tal-Unjoni fir-rispett tal- prinċipju ta' sussidjarjeta` u għall-Istati Membri wkoll biss meta jkunu qed jimplimentaw il-liġi tal-Unjoni..." u dan ai termini tal-Artikolu 51(1) tal-istess Karta.

Illi huwa stabbilit fil-każistika tal-Qorti tal-Ġustizzija tal- Unjoni Ewropea illi d-drittijiet stabbiliti fil-Karta m'humiex "stand alone provisions", u ċjoe m'għandhomx applikazzjoni awtonoma u indipendenti mill-provvedimenti sostantivi tal-Liġi Ewropea.

Illi, peress li fil-każ odjem it-talba lill-Eċċellenza Tagħha l-President ta' Malta sabiex l-attriċi tingħata warrant mingħajr ma kienet tissodisfa r-rekwiżiti kollha stabbiliti fil-liġi hija totalment infondata fid-dritt Ewropew, ċertament ma jistax jingħad illi din kienet intitolata għal xi "deċiżjoni" fil-konfront tagħha skont il-liġi tal-Unjoni Ewropea.

Għaldaqstant, u peress li l-Karta tapplika biss meta Stat Membru jkun qiegħed "jimplimenta" xi liġi tal- Unjoni Ewropea, tali "implimentazzjoni" ma tistax titqies illi ssir fl- assenza ta' dritt jew obbligu konkret skont provvediment partikolari tal- Liġi Ewropea.

Fil-mertu u mingħajr preġudizzju għas-suespost l-allegazzjonijiet tal- attriċi huma nfondati fil-fatt u fid-dritt u dan għar-raġunijiet segwenti:

(a) il-pern tal-proċeduri odjerni huwa l-pretensjoni tal-attriċi li hija allegatament għandha dritt, skont il-liġi tal-Unjoni Ewropea, illi tingħata "waruant" ta' avukat mingħajr ma jkollha tissodisfa tal- r-rekwiżiti kollha stabbiliti fl-Artikolu 81

tal-Kodiċi

Organizzazzjoni u Proċedura Ċivili (Kap. 12 tal-Liġijiet ta' Malta), u speċifikatament, mingħajr ma jkollha tagħmel l-eżami tal-"warrant" stipulat fil-paragrafa (f) tal-Artikolu 81 tal-Kap.

Tali pretensjoni hija totlament infodata fil-fatt u fid-dritt peress illi, kif ser jiġi muri fil-kors ta' dawn il-proċeduri, id- Direttiva 2005/36/KE ma jagħtu l-ebda dritt lill-avukat minn Stat it-titlu Membru professjonali użat fi Stat Membru ieħor (magħruf bħala l-host Member State) b' mod awtomatiku, mingħajr ma jissodisfa r- rekwiżiti kollha stabbiliti fil-liġi nazzjonali ta' dak l-iStat Membru.

l-professjoni

taħt

l-pretensjoni

għax-xogħol,

(b) In kwantu l-attriċi qed titlob lil dina l-Onorabbli Qorti tiddikjara li n-nuqqas da parti tal-awtorita' nominata illi tagħti "deċiżjoni" fuq it-talba tagħha fi żmien raġjonevoli jilledi d- drittijiet tagħha ai termini tal-Artikoli 15, 41 u 47 tal-Karta tad- Drittijiet Fondamentali tal-Unjoni Ewropea (illi jistabbilixxu rispettivament għal amministrazzjoni tajba u d-dritt għal rimedju effettiv u għal proċess imparzjali), jiġi sottomess li peress il-kwistjoni odjema tirrigwarda tingħata "warrant" tal-attriċi mingħajr ma tagħmel l-eżami appożitu rikjest mil-liġi ċertament li bl-ebda tiġbid tal-immaġinazzjoni ma jista' jingħad li ġie vjolat xi wieħed minn dawn l-artikoli.

Illi fl-ewwel lok, ċertament ma jistax jingħad illi d-dritt tal-attriċi għal rimedju effettiv u għal proċess imparżjali ġie leż u dan għas-sempliċi raġuni li l- awtorita' nominata ma tistax tiġi kkunsidrata bħala "Qorti jew Tribunal" ai termini tal-artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fondamentali.

Illi l-attriċi fl-ebda waqt ma ġiet imċaħħda milli taħdem f' Malta, iżda għal kuntrarju hija ngħatat ċertifikat ta' Reġistrazzjoni ta' prattika tal-professjoni legali taħt it-titlu ta' pajjiż ta' oriġini tagħha.

Illi jirriżulta ċar mir-Rikors promotur u mid-dokumenti annessi miegħu illi l-attriċi ilha tipprattika l- professjoni legali hawn Malta taħt it-titlu professjonali ta' barrister, kif użat fir-Renju Unit, mill-2014 u li dan it-titlu ġie anke formalment rikonoxxut mill-President ta' Malta skont il- provvedimenti trasposta fil-liġi tad-Direttiva 98/5/KE, kif Maltija permess tal-A.L. 273 tal-2002 ("Dokument C" anness mar-rikors promotur).

Illi in oltre, l-esponenti dejjem irrispettaw id-dritt għal amministrazzjoni tajba u dejjem imxew mal-liġijiet viġenti u fil-parametri tal-istess;

(c) Illi in kwantu l-attriċi qed titlob li dina l-Onorabbli Qorti għandha tiddikjara li l-esponenti naqsu li japplikaw korrettement

u skont il-liġi d-Direttiva 98/5/KE sabiex tkun iffaċilitata l- prattika tal-professjoni ta' avukat fuq bazi permanenti fl-Istati Membri minbarra dak fejn kienet miksuba l-kwalifikazzjoni "u/jew" id-Direttiva 2005/36/KE dwar ir-Rikonoxximent ta' Kwalifiki Professjonali, mingħajr ebda indikazzjoni ta' liema provvedimenti speċifiċi ta' dawn id-Direttivi allegatament ġew miksura jew għall-inqas japplikaw għall-każ in diżamina, 1- esponenti jissottomettu bir-rispett kollu illi din it-talba turi b'mod ċar li l-attriċi mhijiex koretta u dan stante li l-prinċipji bażiċi u l- iskop ta' applikazzjoni ta' dawn iż-żewġ Direttivi mhumiex kif qiegħda tagħti x' tifhem l-attriċi.

(d) Illi d-Direttiva 98/5/KE tal-Parlament Europew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 1998, illi ġiet trasposta fil-liġi Maltija permezz tal- Leġiżlazzjoni Sussidjarja 12.17, hija applikabbli biss għal avukati li jkunu jixtiequ jipprattikaw fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea taħt it-titlu professjonali li jintuża f'pajjiżhom.

L- artikolu 2 tal-istess Direttiva jipprovdi li "Kull avukat għandu jkun intitulat li jsegwi fuq bażi permanenti, f'kull Stat Membru ieħor taħt it-titlu professjonali ta' pajjiżu, l-attivitajiet speċifikati fl-Artikolu 5. "

Skont l-Artikolu 2(d) tal-istess Direttiva" "It-titlu professjonali ta' pajjiżu jfisser it-titlu professjonali użat fl-iStat Membru fejn avukat kiseb id-dritt li juża dak it-Titlu qabel jipprattika l-professjoni ta' avukat fl-iStat Membru ospitanti."

Illi hekk kif jinżel ċar mir-Rikors promotur, fis-sena 2014 inħareġ lil-attriċi ċertifikat ta' Reġistrazzjoni ta' prattika tal-professjoni legali sabiex hija tkun tista' tipprattika l-professjoni tagħha ta' Barrister bit-titlu ta' Barrister f'Malta ("Dokument C" anness mar-rikors promotur), u għaldaqstant id-drittijiet tal-attriċi emanenti minn din id-Direttiva ġew rispettati in toto.

(e) Illi madanakollu d-Direttiva 98/5/KE innifisha ma tagħti ebda dritt lill-professjonisti li jipprattikaw, il-professjoni tagħhom taħt it-titlu professjonali tal-Istat Membru ospitanti.

Tant hu hekk illi l-Artikolu 4 tad-Direttiva 98/5/KE jistipula illi "1.

Avukat li jipprattika fl-lstat Membru ospitanti taħt it-titlu professjonali ta' pajjiżu għandu jagħmel hekk taħt dak it-Titlu, li għandu jkun espress fil-lingwa uffiċjali jew waħda mil-lingwi uffiċjati tal- Istat Membru li hu pajjiżu, b'mod intelliġibbli u b'tali mod li tkun evitata konfużjoni mat-titlu professjonali tal-Istat Membru ospitanti...."

Magħdud ma' dan, l-Artikolu 5 tad- Direttiva jipprovdi illi "1. suġġett għall-paragrafi 2 u 3, avukat li jipprattika taħt it-titlu professjonali ta' pijjiżu jwettaq l-istess attivitajiet professjonali bħala avukat li jipprattika taħt it-titlu

professjonali relevanti użat fl-Istat Membru ospitanti u jista', inter alia, jagħti parir fuq il-liġi tal-Istat Membru li hu pajjiżu, fuq il-liġi tal-Komunita`, fuq il-liġi internazzjonali u fuq il-liġi tal-Istat Membru ospitanti.

Għandu f' kull każ ikun konformi mar-regoli ta' proċedura applikabbli fil-qrati nazzjonali..… ...3.

Għas-segwiment jirrelataw mar- ta' attivitajiet rappreżentazzjoni jew difiża ta' klijent fi proċeduri legali u safejn il-liġi tal-Istat Membru ospitanti tirriserva attivitajiet bħal dawn għal avukati it-titoli li professjonali ta' dak l-Istat, dan tal-aħħar jista` jeħtieġ li avukati li jipprattikaw taħt it-titlu professjonali ta' pajjijżhom jaħdmu flimkien ma' avukat li jipprattika quddiem l-awtorita` ġudizzjarja in kwistjoni u li jkun meħtieġ, iwieġeb għal għemilu lil dik l-awtorita` jew lill- "avoue" li jipprattika quddiema."

taħt

(f) Il-liġi tal-Unjoni Ewropea tistabbilixxi reġimi separati għal dawk il-professjonisti li jkunu emigraw li jkunu jixtiequ jeżeċitaw il-professjoni ta' avukat taħt it-titlu professjonali ta' pajjijżhom (u ċjoe', it-titlu professjonali użat fl-Istat Membru fejn l-avukat kiseb id-dritt li juża dak it-titlu) u dawk il- professjonisti it-titlu jixtiequ professjonali tal-Istat Membru ospitanti.

Difatti, il-professjonisti li jkunu jixtiequ jipprattikaw professjoni regolata taħt it-titlu professjonali ta' Stat Membru ospitanti huma esklussivament regolati mll-provvedimenti tad-Direttiva 2005/36/EC dwar ir- Rikonoxximent ta' Kwalifiki Professjonali kif trasposta fil-liġi Maltija permezz tal-Leġiżlazzjoni Sussidjarja 451.03;

taħt

Illi l-premessa numru 42 ta' din id-Direttiva tipprovdi s- segwenti: "… Din id-Direttiva ma tolqotx l-operat tad-Direttiva tal-Kunsill 77/249/KEE tat-22 ta' Marzu 1977 li tffiċilita l- eżerċizzju effittiv mill-avukati għal-liberta` sabiex jipprovdu servizzi jew tad-Direttiva 98/5/KE tal-Parlament Ewropew u tal- Kunsill tas-16 ta' Frar 1998 li tiffaċilita` l-prattika tal- professjoni tal-avukati fuq bażi permanenti fi Stat Membru ħlief dak li fih inkisbet il-kwalifika.

Ir-rikonoxximent ta' kwalifiki professjonali għal avukati bl-għan li jseħħ l-istabbiliment immedjat taħt it-titlu professjonali tal-Istat Membru ospitanti għandu jkun kopert minn din id-Direttiva." (enfasi miżjuda)

Inoltre l-artikolu 13(1) tad-Direttiva 2005/36, kif emendata, jipprovdi: "Jekk l-aċċess għal professjoni regolata jew it-twettiq tagħha fi Stat Membru ospitanti jkunu kontinġenti fuq il-pussess ta' kwalifiki professjonali speċifiċi, l-awtorita` kompetenti ta' dak

l-Istat Membru għandha tippermetti lill-applikanti jkollhom aċċess għal dik jwettquha, bl-istess il-professjoni u kondizzjonijiet li japplikaw għaċ-ċittadini ta' dak l-Istat Membru, jekk għandhom attestazzjoni ta' livell ta' kompetenza jew prova ta' kwalifiki formali msemmija fl-Artikolu 11, meħtiega minn Stat Membru ieħor sabiex jiksbu aċċess għal dik il-professjoni jew għat-twettiq tagħha fit-territorju tiegħu. "

Dan l-artikolu gie traspost fir-regolament 15 (1) tal-Legislazzjoni Sussidjarja 451.03 li jaqra s-segwenti; "Jekk l-aċċess għal jkunu professjoni regolata kontingenti fuq il-pussess ta' kwalifiki professjonali speċifiċi, l- awtorita` nominata għandha tippermetti lill-applikanti jkollhom jwettquha, bl-istess il-professjoni u aċċess għal dik kondizzjonijiet jekk li għandhom attestazzjoni ta' livell ta' kompetenza jew prova ta' kwalifiki formali msemmija fir-regolament 13, meħtieġa minn Stat Membru ieħor sabiex jiksbu aċċess għal dik il-professjoni jew għat-twettiq tagħha fit-territorju tiegħu" (enfażi miżjuda);

japplikaw għaċ-ċittadini Maltin,

tagħha

Konsegwentament, sabiex persuna tottjeni l-warrant ta' avukat biex teżerċita 1-professjoni ta' avukat f'Malta taħt l-Artikolu 13 tad-Direttiva 2005/36/EC, hija għandha tissodisfa l-istess kriterji li jissodisfaw ċittadini Maltin sabiex jottjenu warrant ta' avukat biex jipprattikaw f'Malta;

(g) Illi dawn il-kriterji huma elenkati l-artikolu 81 tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta li jipprovdi 1i fost il-kriterji nsibu li l- persuna trid turi li:

ta' masters bħal din kif

"(c) għandha l-kwalifika ta' Dottorot fil-Liġi (LL.D) skont id-dispożizzjonijiet tal-Istatut, Regolamenti u Bye- Laws tal-Universita` ta' Malta jew kwalifika oħra fi il-Ministru, wara grad konsultazzjoni mas-Senat tal-Universita` ta' Malta, jista' minn żmien għal żmien jippreskrivi, jew għandha grad komparabbli minn xi awtorita` kompetenti skont il-prinċipji tar-rikonoxximent reċiproku tal-kwalifiki, wara li tkun studjat il-liġi f'Malta jew f'xi Stat Membru"

"(f) ġie eżaminat u approvat minn żewġ imħallfin, illi, taħt il-firma u siġill tagħhom, jagħtu ċertifikat li sabu li għandu l-kwalifiki hawn fuq imsemmija u li huwa

kompetenti biex jeżerċita l-professjoni ta' avukat fil- qrati ta' Malta. " (enfasi miżjuda)

Isegwi minn dan l-artikolu li r-rekwiżiti stabbiliti fis-subinċiżi (c) u (f) huma totalment separati u distinti minn xulxin, u oltre minn hekk huma kumulattivi għal xulxin biex wieħed jottjeni l- warrant sabiex jeżerċita l-professjoni ta' avukat quddiem il-Qrati ta' Malta, filwaqt illi r-rekwiżiti kollha tal-artikolu 81 japplikaw mingħajr ebda distinzjoni bejn ċittadini Maltin u dawk ta' Stati Membri oħra.

Għaldaqstant, sabiex individwu jottjeni l-istess warrant, apparti li jrid ikun kwalifikat fil-liġi, ikollu jersaq għall- eżami tal-warrant kif stabbilit fl-artikolu 81(f) tal-Kapitolu 12 tal-Liġijiet ta' Malta.

Illi dan l-eżami huwa totalment differenti minn "aptitude test", kuntrarjament għal dak li qiegħed tipprova timplika l-attriċi.

(h) Il-possibbilta' li Stat Membru ospitanti jimponi "aptitude test" (u ċjoe' test ta' kapaċita') fuq applikant għar-rikonoxximent ta' kwalifiki professjonali huwa irregolat bl-artikolu 14 tad-Direttiva 2005/36 liema artikolu jagħmilha ċara illi l-"aptitude test" huwa esklussivament marbut mar-rikonoxximent ta' kwalifika professjonali bħal ma hija kwalifika fil-liġi, u mhux mar- rekwiżiti addizzjonali imposti mil-liġi nazzjonali bħal ma huwa r-rekwiżit li wieħed għandu jersaq għal eżami qabel jottjeni l- warrant ta' avukat.

Illi fil-fatt, anke ċ-ċertifikat ta' "barrister" mogħtija lill-attriċi mill-Bar Council Ingliż ma tikkostitwixxix "kwalifika professjonali", iżda hija essenzjalment permess sabiex l-attriċi tipprattika fil-Qrati tar-Renju Unit, bħalma l-warrant Malti huwa permess sabiex avukat ikun jista' jipprattika quddiem il-Qrati Maltin.

Illi dawn iż-żewġ warrants ċertament m'humiex skambjabbli ma' xulxin, u bl-istess logika tal-attriċi, avukat Malti ma jistax jippretendi illi jingħata ċertifikat ta' barrister mill-awtoritajiet Ingliżi mingħajr ma jissodisfa l-kriterji stabbiliti fil-liġi applikabbli tar-Renju Unit;

(i) Mingħajr preġudizzju għall-konsiderazzjonijiet suesposti, filwaqt li prima facie jidher illi l-attriċi tissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti għall-inqas fil-paragrafi (a) sa (d) tal-artikolu 81 tal- Kap. 12, ma tispjegax għalfejn għandha tiġi eżentata proprju mir-rekwiżit partikolari stabbilit fil-paragrafu (f) ta' dan l- artikolu, u fuq liema provvediment speċifiku tad-Direttivi ċitati hija ibbażata din il-pretensjoni tagħha; illi jekk il-attriċi tassew tissodisfa r-rekwiżiti l-oħra tal-artikolu 81, wieħed ma jistax ma jsaqsix għalfejn l-attriċi qiegħda tirreżisti li tagħmel l-eżami tal- warrant rikjest mill-paragrafu (f) tal-istess artikolu.

(j) Ir-rimedju mitlub mill-attriċi ma jistax jingħata minn dina l- Onorabbli Qorti u dan stante li jekk dina l-Onorabbli Qorti jidhrilha li d-diskrezzjoni mogħtija lill-awtorita' nominata kien użat ħażin, ir-rimedju li jista' jingħata huwa dak ta' tħassir tali deċiżjoni.

Illi anke r-rimedju ta' kumpens mitlub mill-attriċi ma huwa ġustifikat u dan stante li l-esponenti ma kkaġunaw l-ebda dannu lill-attriċi u li huma dejjem aġixxew in buona fede u fil- parametri tal-liġi.

Rat ir-Risposta Maħlufa Ulterjuri tal-konvenuti, imsemmija iktar 'il quddiem

f'din is-sentenza.

Rat l-atti tal-kawża.

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-partijiet.

Ikkunsidrat:

Eċċezzjonijiet preliminari.

It-tieni eċċezzjoni hija valida.

F'dan il-każ l-ebda deċiżjoni ma ttieħdet mill-

Ministru tal-Ġustizzja għaliex din tittieħed mill-President tar-Repubblika.

Lanqas hemm xi "kap tad-dipartiment tal-gvern" inkarikat fil-materja in

kwistjoni (Art.

Il-persuna nkarikata f'dan il-każ huwa l-

President li iżda ma jistax jitħarrek.

Għalhekk il-Gvern f'din il-kawża għandu

jiġi rrapreżentat mill-Avukat tal-Istat, b'applikazzjoni tal-Art.

181B(2) tal-Kap

12 – disposizzjoni li ġiet miżjuda fil-kodiċi ritwali apposta għal meta minħabba

n-natura tat-talba ma jkunx jista' jiġi identifikat xi kap (jew kapijiet) ta' xi d-

dipartiment (jew dipartimenti) tal-Gvern.

L-ewwel eċċezzjoni ġiet sorvolata permezz ta' nota1 tal-attriċi li spjegat li l-

azzjoni tagħha hija waħda ta' judicial review, li iżda, tissokta tippreċiża, ma

taqax taħt l-Art.

469A tal-Kap 12.

B'danakollu in segwitu tan-nota tal-attriċi

il-konvenuti daħħlu risposta ġuramentata ulterjuri li fiha eċċepew li l-azzjoni

hija nulla u improponibbli abbażi tal-poter residwali ta' din il-Qorti billi l-

Awtorita` Nominata li allegatament ma tatx ir-risposta tagħha lir-rikorrrenti ma

tikkostitwixxix awtorita` ġudizzjarja.

Fil-fehma ta' din il-Qorti, iżda, il-

kwistjoni hija waħda ta' stħarriġ ta' għemil amministrattiv li taqa' taħt il-kappa

ta' għemil ultra vires u għalhekk hu applikabbli l-Art.

469A tal-Kap 12.

L-

eċċezzjoni ulterjuri tal-konvenuti ma tagħmilx sens għaliex biex ikun jista' jiġi

attakkat għemil amministrattiv ma jfissirx li jkun maħruġ minn awtorita`

ġudizzjarja.

Anzi, għemil bħal dan spiss

joħroġ mill-organi

amministrazzjoni pubblika, li jistgħu jkunu, iżda spiss ma jkunux ukoll, ta'

natura kwazi ġudizzjarja.

Ikkunsidrat:

Il-kwistjoni bejn il-partijiet kontendenti ddur fuq żewġ Direttivi tal-Unjoni

Ewropea, trasposti fil-liġi ta' Malta:

professional qualifications, trasposta permezz ta' L.S. 451.03.

Il-partijiet jaċċettaw li dawn id-Direttivi ġew trasposti korrettement fil-liġi ta'

Għalhekk, a skans ta' ripetizzjonijiet u ta' tul żejjed, din il-Qorti sejra

tagħmel riferenza għad-Direttivi biss, anke jekk għandu jitqies li meta tagħmel

hekk tkun ukoll qiegħda tirreferi wkoll għal-liġi Maltija traspożitanti.

Waqt is-smigħ ta' din il-kawża, Ħaż-Zebbug (Malta), minn fejn l-attriċi kisbet it-titlu ta'

barrister, ma baqgħetx membru tal-Unjoni Ewropea.

Il-kawża tirreferi għal fatti

akkwiżittivi, li kienu jintegraw l-elementi kollha ta' dritt partikolari, li seħħu

kollha waqt li l-Gran Brittanja kienet għadha tifforma parti mill-istess Unjoni u

għalhekk il-preżunzjoni hi li l-Qorti għandha tapplika l-liġi (id-Direttivi) kif

kienet dak iż-żmien, għax si tratta ta' dritt akkwiżit, 2 salv li hemm xi

disposizzjoni tranżitorja fit-trattat ta' divorzju bejn l-Ingilterra u l-Unjoni.

L-

ebda waħda mill-partijiet kontendenti ma qanqlet din iċ-ċirkostanza u wisq

inqas kif din tista' timpinġi fuq il-pretenzjoni tal-attriċi.

Billi l-Qorti toqgħod

strettament għal-limiti tal-kontestazzjoni, u m'għandhiex tressaq eċċezzjonijiet

ġodda ex officio għajr f'ċerti ċirkostanzi limitati, il-Qorti sejra tapplika l-liġi kif

kienet qabel il-Brexit.

L-għan tad-Direttiva 98/5 huwa li tiffaċilita l-prattika tal-professjoni tal-avukat

fi Stat Membru minbarra dak li fih inkisbet il-kwalifika professjonali.

Direttiva toħloq żewġ kategoriji ta' avukatura transkonfinali: (i) Kull avukat

jista' liberament, taħt it-titlu professjonali ta' pajjiżu, jwettaq fl-Istat Membru

ospitanti ċerti attivijiet partikolari.4 (ii) Jista' wkoll jintegra kompletament fil-

professjoni tal-Istat Membru ospitanti.

5 L-integrazzjoni sħiħa ssir jekk jiġu

sodisfatti l-kriterji tal-Artiklu 10 tal-istess Direttiva.

Artiklu 10(1) jeżenta avukat li jkun ipprattika fl-Istat ospitanti għal tliet snin

taħt it-titlu professjonali ta' pajjiżu mill-kundizzjonijiet imposti fl-Artiklu

4(1)(b) tad-Direttiva 89/48/KEE.

Din id-Direttiva ġiet imħassra fid-19.10.2007.

4(1)(b) Stat ospitanti kien jista' jitlob perjodu ta' addattament ta'

3 snin jew jimponi aptitude test minkejja li l-avukat ikollu l-kwalifiki 2 dwar id-dritt tranżitorju, ara l-opra klassika ta' C.F. Lia, Teoria della Retroattivita` delle Leggi, 1884 3 Artiklu 1, para 1 4 elenkati fl-Artiklu 5 ta' Direttiva 98/5 5 Artiklu 2, Direttiva 98/5

akkademiċi minn pajjiżi ekwivalenti għal dawk tal-iStat ospitanti skont Art.

tal-istess Direttiva.

Kif ġja` ngħad, fit-2005, din id-Direttiva ġiet sostitwita

b'Direttiva 2005/36.

4(1)(b), fid-Direttiva 2005/36, issa viġenti

minflok Direttiva 89/48, hemm Artiklu 14 li jiffakoltizza lill-Istat ospitanti

jimponi Compensation measures li jikkonsisti jew f'perjodu t'addattament ta' 3

Sostanzjalment id-disposizzjonijiet tad-Direttiva l-

ġdida huma l-istess bħal dawk tad-Direttiva l-antika.

L-attriċi targumenta li pprattikat għal minimu ta' 3 snin f'Malta u hi eżenti mill-

aptitude test; ergo, għandha tingħata l-permess biex teżerċita l-professjoni

Ir-Regolament 98/5 iżda ma jgħidx hekk.

Huwa impostat fin-

negattiv u mhux fil-pożittiv.

Jgħid biss li avukat li jkun ipprattika għal minimu

ta' 3 snin f'Malta jkun eżentat mill-compensation measures bħala kundizzjoni

biex jiġi ntegrat b'mod sħiħ fil-professjoni t'Avukat fl-Istat ospitanti.

jfissirx, iżda, li ma jistax ikun hemm kundizzjonijiet oħrajn.

Il-liġi teżentah

mill-kundizzjoni partikolari tal-compensation, u mhux minn kundizzjonijiet

oħrajn.

Dak li jagħmel ir-Regolament 98/5 hu li fil-każ partikolari tal-avukati jneħħi l-

impożizzjoni ta' compensation measures applikabbli għall-professjonisti in

ġenerali li llum jinstabu fid-Direttiva 2005/36.

Dawn il-compensation measures

qegħdin hemm biex jagħmlu tajjeb għal kwalunkwe deficit li Stat ospitanti jista'

jidhirlu li jkun hemm fil-kwalifiki professjonali tal-applikant.

Tant hu hekk, li

Paragrafu 42 tal-Preambolu tad-Direttiva 2005/36, wara li jgħid li "This

Artiklu 13(1) tad-Direttiva 2005/36 jaqra hekk:

"Jekk l-aċċess jew l-eżerċizzju ta' professjoni regolata fi Stat Membru ospitanti huwa kontinġenti fuq il-pussess ta' kwalifiki professjonali, l- awtorita` kompetenti ta' dak l-Istat Membru għandha tippermetti l-aċċess għal u l-eżerċizzju ta' dik il-professjoni, taħt l-istess kondizzjonijiet li japplikaw għaċ-ċittadini l- attestazzjoni ta' kompetenza jew provi ta' kwalifiki formali meħtieġa minn Stat Membru ieħor biex jiksbu l-aċċess għal u l-eżerċizzju ta' dik il- professjoni fit-territoriju tiegħu."

tiegħu, 6 lill-applikanti

li għandhom

Mela skont Artiklu 13(1), ċittadini ta' Stat Membru li jkollhom kwalifiċi

ekwivalenti għal dawk rikonoxxuti minn Stat Membru ospitanti m'għandhomx

dritt awtomatiku li jiġu ammessi fil-professjoni rilevanti, imma biss dritt li l-

kwalifiċi professjonali tagħhom jiġu rikonoxxuti bħala ugwali daqs dawk tal-

Istat ospitanti u li għalhekk jitħallew jeżerċitaw il-professjoni taħt l-istess

kondizzjonijiet li japplikaw għaċ-ċittadini tiegħu.

Disposizzjoni li tapplika

wkoll għall-avukati.

Il-Qorti ma taqbilx mal-attriċi li l-Art 13(1) suċċitat ma japplikax għall-avukati

għaliex id-Direttiva 98/5 hija liġi speċjali li tidderoga mid-Direttiva 2005/36 li

hija liġi ġenerali.

Dan kien ikun il-każ li kieku ż-żewġ Direttivi jittrattaw

preċiżament l-istess materja.

B'danakollu, filwaqt li Direttiva 98/5 titratta l-

prattika tal-professjoni tal-avukati bejn Stat membru u ieħor; id-Direttiva

2005/6 titratta għarfien tal-kwalifiċi professjonali tal-avukati u professjonijiet

oħrajn bejn Stat membru u ieħor.

Barra minn hekk, id-Direttiva 2005/6 ġiet

ippromulgata wara d-Direttiva 98/5 u allura tieħu preċedenza bħala liġi

posterjuri.

Huwa minnu iżda li Paragrafu 42 tal-Preambolu tad-Direttiva 2005/6

iżomm fermi d-disposizzjonijiet tad-Direttiva 98/5.

Min-naħa l-oħra, id-

Direttiva 98/5 tagħmel deroga espressa mill-ħtieġa ta' compensation measures 6 l-enfasi ġiet miżjuda minn din il-Qorti

voluti mid-Direttiva 2005/6 iżda mhux ukoll mill-bqija tad-dispożizzjonijiet

tal-istess Direttiva 2005/6, fosthom l-Artiklu 13(1) suċċitat, li, kif ġja` ngħad,

jesiġi li l-applikant, apparti li jikseb il-kwalifiċi professjonali rilevanti,

jassoġġetta ruħu għall-istess kundizzjonijiet oħrajn li kandidati ċittadini tal-Istat

ospitanti jkunu jridu jissodisfaw.

Li kieku tingħata l-interpretazzjoni tal-attriċi,

tinħoloq sitwazzjoni fejn applikant barrani mhux biss jigi trattat bhal applikant

lokali, imma addirittura jiġi ppreferut għalih.

Fil-każ partikolari ta' Malta, ebda persuna ma tista' teżerċita l-professjoni ta'

avukat mingħajr ma tingħata warrant wara li tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-

Artiklu 81 tal-Kap 12.

81(ċ), il-kandidat irid ikollu l-kwalifika ta'

LLD jew kwalifika ohra fi grad ta' masters mill-Universita` ta' Malta jew grad

komparabbli, rikonoxxut skont l-Att dwar ir-Rikonoxximent Reċiproku ta'

Kwalifiċi (li jittrasponi Direttiva 2005/6).

Imbagħad hemm kundizzjonijiet

oħrajn, bħal kondotta tajba, għarfien tajjeb tal-Ilsien Malti, u eżami minn żewġ

imħallfin, li jiċċertifikaw li l-kandidat ikollu l-kwalifiki meħtieġa u l-

kompetenza biex jeżerċita l-professjoni t'Avukat fil-Qrati ta' Malta.

xejn fl-Artiklu 81 li jikser xi waħda miż-żewġ direttivi msemmija u għalhekk

m'hemm l-ebda raġuni l-għala m'għandux japplika għall-attriċi.

Il-kwalifiċi tal-

attriċi ġew rikonoxxuti u dan mingħajr il-ħtieġa ta' compensation measures.

kundizzjonijiet voluti mill-Art.

81(a)(b)(d)(e)(f) mhumiex compensation

measures għaliex ma jirrigwardawx il-kwalifiċi professjonali, filwaqt li

m'hemmx diverbju li l-kundizzjonijiet tal-Art.

81(ċ) huma sodisfatti.

Ikkunsidrat:

In vista tal-premess m'hemmx għalfejn li l-Qorti titratta r-raba' eċċezzjoni.

Tilqa' t-tieni eċċezzjoni u tillibera lill-konvenut Ministru tal-Ġustizzja u

Tastjeni milli tieħu konjizzjoni tal-ewwel eċċezzjoni.

Tiċħad l-eċċezzjoni ulterjuri.

Gvern Lokali mill-osservanza tal-ġudizzju.

Tilqa' t-tielet eċċezzjoni.

Tastjeni milli tieħu konjizzjoni tar-raba' eċċezzjoni.

Għal dawn il-motivi, l-Qorti:

Tiċħad it-talbiet attriċi.

Spejjeż a kariku tal-attriċi.


MALTA QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA) BHALA QORTI TA' GUDIKATURA KRIMINALI MAGISTRAT DR. SCIBERRAS GRUNGO VELLA B.A., LL.D. L-Ufficjal Principali ta' l-Immigrazzjoni (Spettur Karl Millo) Vs Woldu Bedingfield

Illum 10 ta' Gunju 2021 Il-Qorti, Rat l-imputazzjoni migjuba fil-konfront ta' Woldu Bedingfield, bint Montanaro u Raggio, imwielda Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta) - Eritrea, fl-1 ta' Ottubru 1986, residenti gewwa 19, Race Course Street, Birkirkara u detentrici ta' Permesso di Soggiorno numru I04949834 u Titolo Di Viaggio bin- numru 3946, talli fid-9 ta' Gunju 2021 u/jew fil-jiem, gimghat jew xhur ta 'qabel din id-data gewwa dawn il-Gzejjer:

Sabiex tikseb xi vantagg jew beneficcju ghaliha nnifisha jew ghal haddiehor, f'xi dokument mahsub ghal xi awtorià pubblika jew awtorità ohra, xjentement ghamlet dikjarazzjoni jew stqarrija falza jew ipprovdiet taghrif falz u dan bi ksur ta 'l-Artikolu 188(1) u (2) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta 'Malta;

Rat it-talba tal-Prosekuzzjoni sabiex f'kaz ta 'htija, il-Qorti tikkundanna lill-imputata ghall- hlas ta 'spejjez li jkollhom x'jaqsmu mal-hatra ta 'esperti jew periti fil-proceduri hekk kif ikkontemplat fl-Artikolu 533 tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta 'Malta; Rat id-dokumenti kollha esebiti mill-Prosekuzzjoni senjatament: (i) Passaport ta' l- imputata, esebit "animo ritirandi" - Dok.

"B"; (iii) Stqarrija rilaxxata mill-imputata - Dok.

"C"; (iv) Il- personal details form ta' l-imputata - Dok.

"D"; (v) Il-fedina penali ta' l-imputata - Dok.

"E"; (vi) Rapport tal-Pulizija dwar il-kaz - Dok.

"F"; (vii) Rakkomandazzjoni tar-Refugee Commissioner - Dok.

"Ga" u Dok.

"H"; (xi) Vera fotokopja tal-passaport ta' l-imputata - Dok.

"I"; u (x) Dokument mahrug mill-Pulizija ta' l-Immigration - Dok.

"J"; Rat li l-imputata rregistrat ammissjoni ghall-imputazzjoni migjuba fil-konfront taghha, liema ammissjoni giet ikkonfermata mill-istess imputata wara li l-Qorti a tenur ta 'l-Artikolu 453(1) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta 'Malta, avzatha bil-konsegwenzi legali ta 'dik l-ammissjoni u kkoncedietilha zmien bizzejjed biex terga' tikkonsidra t-twegiba taghha u terga' lura minnha.

Semghat is-sottomissjonijiet dwar il-piena;

Rat l-atti kollha tal-kawza; Ikkunsidrat: L-imputata qed tigi akkuzata talli fid-9 ta' Gunju 2021 u/jew fil-jiem, gimghat jew xhur ta ' qabel din id-data gewwa dawn il-Gzejjer, sabiex tikseb xi vantagg jew beneficcju ghaliha nnifisha jew ghal haddiehor, f'xi dokument mahsub ghal xi awtorità pubblika jew awtorità ohra, xjentement ghamlet dikjarazzjoni jew stqarrija falza jew ipprovdiet taghrif falz u dan bi ksur ta 'l-Artikolu 188(1) u (2) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta 'Malta.

L-imputata ddikjarat li hija hatja ta' l-imputazzjoni dedotta fil-konfront taghha u fid-dawl ta' tali ammissjoni l-Qorti ssibha hatja ta' l-imputazzjoni hekk dedotta kontriha.

Ghall-finijiet ta 'piena l-Qorti hadet in konsiderazzjoni l-fatt li l-imputat irregistra ammissjoni fi stadju bikri tal-proceduri kif ukoll il-fatt li l-imputata ghandha fedina penali netta.

Ghaldaqstant wara li rat u kkunsidrat l-Artikolu 188(1) u (2) tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta 'Malta, il-Qorti, filwaqt li ttenni li qed issib lill-imputata hatja ta' l-imputazzjoni dedotta fil-konfront taghha, tikkundannaha ghal sena (1) prigunerija, izda peress illi f'dan il-kaz jissussistu cirkostanzi, senjatament l-ammissjoni bikrija ta' l-imputata u l-fedina penali netta taghha, in bazi ghal liema hemm lok li t-terminu ta' sena (1) prigunerija hawn impost fuq l-imputata jiġi sospiż, a tenur ta' l-Artikolu 28A tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta tissosspendi l-imsemmi terminu ta' sena (1) prigunerija ghall-perijodu ta' sena (1) mil-lum.

A tenur ta 'l-Artikolu 28A(4) tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta 'Malta, il-Qorti spjegata lill-imputata bi kliem car ir-responsabilità taghha taht l-Artikolu 28B tal-Kap.

9 tal-Ligijiet ta 'Malta jekk hija tikkommetti, matul il-perijodu operattiv ta 'din is-sentenza sospiza, reat li ghalih hemm piena ta 'prigunerija.

Il-Qorti tastjeni milli tiehu konjizzjoni tat-talba tal-Prosekuzzjoni sabiex f'kaz ta 'htija tikkundanna lill-imputata thallas l-ispejjez li ghandhom x'jaqsmu mal-hatra ta' esperti jew periti skond l-Artikolu 533 tal-Kap.9 tal-Liġijiet ta 'Malta, stante li f'dawn il-proceduri ma kienx hemm il-hatra ta 'esperti jew periti.

Ai termini ta' l-Artikolu 534AD tal-Kap.9 tal-Ligijiet ta' Malta, il-Qorti infurmat lill-imputata bid-dritt taghha li tinghata kopja tas-sentenza f'lingwa li tifhem.

L-imputata tiddikjara li tixtieq kopja tas-sentenza bil-lingwa Tigrija, ghaldaqstant il-Qorti qed tinnomina lil Dounia

Aquilina Camoin sabiex taghmel traduzzjoni tas-sentenza mil-lingwa Maltija ghal-lingwa Ingliza u qed

tinnomina wkoll lil Kidane Camilleri Cuschieri biex jaghmel traduzzjoni mil-lingwa Ingliza ghal-lingwa