Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA

Seduta tad-9 ta' Diċembru, 2019

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

ir-Rikors Maħluf

ippreżentat fid-29 ta' Awwissu, 2018 mill-attur

Christopher Toscano (K.I. 146493M) (minn issa 'l quddiem "l-attur"), u maħluf

minnu stess, li jgħid kif ġej:

Illi fl-ewwel (1) ta' Settembru tas-sena elfejn u sittax (2016), għall-ħabta tas- sebgħa ta' filgħodu (7:00am), seħħ inċident tat-traffiku fi Vjal Santa Luċija, Il-Birgu, li fih ir-rikorrenti Christopher Toscano, safa mtajjar minn karozza tal-għamla Mazda

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Demio bin-numru tar-reġistrazzjoni KBU 919 misjuqa mir-rikorrent Shemizen Dghoughi assikurat mas-soċjetà intimata;

Illi l-inċident tat-traffiku seħħ unikament tort tal-imprudenza, negliġenza, sewqan eċċessiv u nuqqas ta' osservazzjoni tar-regolamenti tat-traffiku tal-intimat Dghoughi;

Illi r-rikorrent ittieħed immedjatament l-Isptar Mater Dei u ġie kkonfermat li riżultat tal-inċident tat-traffiku huwa sofra danni fiżiċi gravi, fejn għal xi ħin kien ukoll iċċertifikat li jinsab fil-periklu tal-mewt mit-tabib Dr Chris Gove’;

Illi r-rikorrent kawża tal-inċident u tal-impatt qawwi li kien hemm, sofra ġrieħi gravi serji f'saqajh il-leminija, f'wiċċu fuq in-naħa x-xellugija, fin-naħa ta' isfel ta' dahru u fejn dam madwar xahar rikoverat fl-Isptar Mater Dei u sussegwentement attenda għall-fiżjoterapija l-Isptar Karen Grech bħala out patient;

Illi minkejja l-fatt li l-intimati ġew interpellati jersqu għal-likwidazzjoni tad-danni sofferti mir-rikorrent, l-intimati baqgħu inadempjenti;

Għaldaqstant ir-rikorrent, filwaqt li jġib is-suriferiti fatti a konjizzjoni ta' din l- Onorabbli Qorti, jgħid l-intimat għaliex m'għandhiex din l-Onorabbli Qorti:-

Tiddikjara l-intimat unikament responsabbli għall-inċident tat-traffiku li seħħ fi Vjal Santa Luċija fl-ewwel (1) ta' Settembru 2016, meta bil-vettura tiegħu, Mazda Demio bin-numru ta' reġistrazzjoni KBU 919, tajjar lir-rikorrent, b'riżultat ta' liema r-rikorrent sofra danni u debilità permanenti;

Tillikwida d-danni fiżiċi kollha sofferti mir-rikorrent b'riżultat tal-istess inċident ilmentat u dan okkorrendo bin-nomina ta' periti nominati għal dan l- iskop kemm-il darba jkun il-każ, u

Tikkundanna lill-intimati jew min minnhom iħallsu lir-rikorrent id-danni hekk

likwidati fi żmien qasir u perentorju.

Bl-imgħax u spejjeż legali, inkluż dawk tal-ittra uffiċjali tad-data erbatax (14) ta' Awwissu tas-sena elfejn u tmintax (2018) ippreżentata preċedentement kontra l- intimati li minn issa huma inġunti għas-subizzjoni.

Rat ir-Risposta Maħlufa tas-soċjetà konvenuta Mapfre Middlesea plc (C 5553)

u tal-konvenut Shemizen Dghoughi (K.I. 08862M) (minn issa 'l quddiem "il-

konvenuti"), li ġiet ippreżentata fis-7 ta' Settembru, 2018, u maħlufa minn

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Kenneth Farrugia Naudi (K.I. 05779M), għan-nom u in rappreżentanza tas-soċjetà

konvenuta Mapfre Middlesea plc, fejn ġie eċċepit:

Illi l-intimati jiċħdu r-responsabbilità għall-inċident li seħħ fl-1 ta' Settembru 2016 fi Vjal Santa Luċija, Il-Birgu, peress illi l-istess inċident seħħ unikament minħabba t- traskuraġni u imperizja da parti tal-attur Christopher Toscano;

Illi għaldaqstant l-ebda ammont m'għandu jiġi llikwidat favur l-attur;

Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, l-attur irid jipprova d-danni realment

Salv eċċezzjonijiet ulterjuri.

Bl-ispejjeż kontra l-attur li hu minn issa inġunt in subizzjoni.

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti.

Semgħet ix-xhieda prodotti mill-partijiet.

Rat il-verbal tal-udjenza tal-10 ta' Lulju, 2019 fejn il-kawża tħalliet għal-lum

għas-sentenza, u fejn il-partijiet ingħataw il-fakoltà li jagħmlu noti ta'

sottomissjonijiet.

Rat in-noti ta' sottomissjonijiet tal-avukati difensuri tal-partijiet.

Il-kwistjoni bejn il-partijiet

Fl-1 ta' Settembru, 2016 l-attur ġie mtajjar mill-vettura bin-numru tar-

reġistrazzjoni KBU 919 misjuqa mill-konvenut Shemizen Dghoughi u li kienet

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

assikurata mis-soċjetà konvenuta.

L-inċident seħħ fi Vjal Santa Luċija, fit-

telgħa ta' Birkirkara, għall-ħabta tas-sebgħa ta' filgħodu waqt li l-attur kien

qiegħed jaqsam it-triq sabiex imur ix-xogħol fl-uffiċini ta' Transport Malta,

ġewwa l-A3 Towers.

Konsegwenza tal-imsemmi inċident, l-attur sofra diversi

ġrieħi, u għall-ewwel ftit jiem wara l-inċident kien anki fil-periklu li jitlef ħajtu.

Minkejja l-interventi li saru fuq l-attur u t-terapija li ngħata wara l-inċident,

dan xorta waħda baqa' jsofri minn debilitajiet permanenti.

Permezz tal-azzjoni

odjerna, l-attur qiegħed jitlob lill-Qorti tiddikjara li l-konvenut għandu jinżamm

responsabbli għall-inċident

inkwistjoni, u qiegħed jitlob ukoll

tillikwida d-danni sofferti minnu u li tikkundanna lill-konvenuti għall-ħlas tad-

Il-konvenuti wieġbu li huma m'għandhom l-ebda responsabbilità x'iġorru

għall-inċident, u allegaw li l-inċident seħħ minħabba traskuraġni u imperizja

da parti tal-attur.

Provi u riżultanzi

Flimkien mar-rikors maħluf, l-attur ippreżenta kopja tal-ittra uffiċjali mibgħuta

lill-konvenuti fl-14 ta' Awwissu, 2018, li permezz tagħha interpellahom jersqu

għal-likwidazzjoni tad-danni sofferti minnu konsegwenza tal-inċident tal-1 ta'

Settembru, 2016.1 Ġiet esebita wkoll kopja tar-rapport tal-Pulizija dwar l-

inċident inkwistjoni.

2 L-attur ippreżenta wkoll kopja ta' rapport ta' Dr

Alexander Snoussi, consultant dental surgeon3, li kkonstata li l-attur iddaħħal l-

6 tal-proċess.

7 tal-proċess.

9 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Isptar fl-1 ta' Settembru, 2016 wara li ttajjar minn vettura waqt li kien qiegħed

Konsegwenza ta' dan l-inċident, l-attur sofra ġrieħi f'partijiet

minn wiċċu, u partikolarment fi snienu.

Ix-xhud ikkonstata li l-attur kellu

bżonn intervent kirurġiku minħabba fi ksur kemm fix-xedaq kif ukoll fis-snien.

Ix-xhud ikkonkluda r-rapport tiegħu b'dan il-mod:

L-attur ippreżenta wkoll kopja tar-rapport redatt minn Mr Thomas Abziyani,

consultant orthopaedic surgeon, li wara li eżamina lill-attur ikkonstata li l-attur

għadu jsofri minn diversi konsegwenzi minħabba l-inċident inkwistjoni,

f'partijiet minn wiċċu, diffikultajiet biex

sturdament, uġigħ f'dahru, u restrizzjonijiet kemm f'idejh kif ukoll f'saqajh.

Meta Mr Omran eżamina lill-attur, dan kien għadu ma daħalx lura għax-

xogħol, u kien għadu qed jimxi bl-għajnuna tal-krozzi.

Mr Omran ddeskriva

l-ġrieħi sofferti mill-attur bħala 'life-threatening', bi ksur f'diversi partijiet

minn saqajh u bil-ġrieħi li sofra f'rasu.

13 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Mr Omran kkonstata wkoll li minkejja l-interventi kirurġiċi u t-trattament li

ngħata l-attur wara l-inċident, mhux mistenni li jkun hemm ebda titjib ieħor

fil-kundizzjoni tiegħu, u in vista ta' dan ikkonkluda li d-debilià permanenti

sofferta mill-attur mil-lat ortopediku tammonta għal għoxrin fil-mija (20%).

Fl-affidavit tiegħu l-attur Christopher Britta qal li meta seħħ l-inċident mertu

ta' dawn il-proċeduri huwa kellu wieħed u ħamsin sena (51), u dak iż-żmien

huwa kien impjegat ma' Transport Malta.

Spjega li fil-ħin li seħħ l-inċident,

huwa kien sejjer għax-xogħol fl-uffiċini li jinsabu fl-A3 Towers, Birkirkara

wara li kien ipparkja l-vettura tiegħu f'parkeġġ riservat għall-impjegati ta'

Transport Malta, maġenb l-entratura taċ-ċimiterju tal-Addolorata.

Qal li bħal

ma kien jagħmel drabi oħra, waqaf isellem lill-bejjiegħ tal-fjuri maġenb iċ-

ċimiterju, u wara baqa' sejjer biex jaqsam it-triq.

L-attur qal li t-traffic lights fl-

inħawi ma kinux qegħdin jiffunzjonaw u minħabba f'hekk stenna sakemm it-

traffic lights li hemm aktar 'l isfel fl-istess triq jaqilbu, u xħin aċċerta ruħu li

kien sikur biex jaqsam mingħajr periklu, beda jaqsam it-triq u xħin wasal biex

jaqsam l-aħħar biċċa tat-triq, għal darb'oħra reġa' ħares fuq ix-xellug tiegħu

sabiex ikun ċert li m'hemmx vetturi telgħin, u xħin ra li ma kienet ġejja l-ebda

vettura fid-direzzjoni tiegħu, beda jaqsam dik il-parti tat-triq.

Qal li kien dak il-

ħin li lemaħ vettura ssuq b'veloċità qawwija fid-direzzjoni tiegħu, u minkejja li

pprova jevitaha billi dar lura lejn is-central strip, xorta waħda ntlaqat mill-

vettura li kienet misjuqa mill-konvenut.

L-attur qal ukoll li ma jiftakarx x'ġara

wara l-inċident, ħlief li xħin induna li l-vettura misjuqa mill-konvenut kienet

ser tolqtu, huwa pprova jevitaha, u għalhekk ipprova jdur lura sabiex jerġa'

jitla' fuq is-central strip.

Żied jgħid li hu jiftakar lill-kollega tiegħu John Fiott

sejjer lejh biex jagħtih l-assistenza, u wara ntilef minn sensih, tant hu hekk li 5 A fol.

30 tal-proċess.

Paġna 6 minn 31

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

xħin qam sab ruħu fit-Taqsima tal-Kura Intensiva tal-isptar Mater Dei.

L-attur

qal li wara l-inċident huwa kien dam xahar rikoverat l-isptar, u wara kellu

jagħmel sessjonijiet ta' riabilitazzjoni bħala out patient fl-isptar Karen Cucciardi.

L-attur spjega li konsegwenza tal-inċident huwa sofra ksur f'siequ l-leminija,

f'wiċċu u fi snienu, kif ukoll ġrieħi fil-parti t'isfel ta' dahru.

Qal li minkejja d-

diversi interventi li sarulu, xorta waħda għadu jbati minn debilità permanenti,

u għadu jesperjenza diffikultajiet biex jimxi u għadu jsofri minn uġigħ.

ukoll li għad hemm possibilità li fil-futur jkollu bżonn interventi oħra.

Fl-affidavit tiegħu Mario Galea St. John xehed li huwa bejjiegħ tal-fjuri fid-daħla taċ-

ċimiterju tal-Addolorata, u ta' kull filgħodu kien isellem lill-attur wara li dan

jipparkja l-vettura tiegħu fl-akkwati ta' fejn ikun armat hu bil-fjuri.

li fl-1 ta' Settembru, 2016, l-attur waqaf jitkellem ftit miegħu qabel ix-xogħol,

u wara li dan telaq minn ħdejh, huwa kompla jirranġa l-fjuri li kellu fil-vann.

Qal li madwar tliet minuti wara, sema' daqqa qawwija, u kif ħares biex jara

x'ġara, ra lill-attur itir fl-arja, fit-tieni karreġġjata tat-triq, u wara rah jinstabat

Żied jgħid li hu jiftakar ukoll li l-basket li kien iġorr Agius għola ħafna

aktar minnu, bl-affarijiet li kellu jinxterdu mal-art.

Ix-xhud qal ukoll li dak il-ħin

hu kellu xokk qawwi u ma felaħx imur viċin l-attur sabiex jara x'kien ġralu,

għalkemm wara ftit ħin fuq il-post waslu ħafna nies u ambulanzi.

Kurt Agius7, kollega tal-attur, fl-affidavit tiegħu qal li hu jaħdem fl-uffiċini ta'

Transport Malta ġewwa l-A3 Towers f'Raħal Ħal Safi, u dakinhar li seħħ l-inċident

hu kien tiela' t-telgħa li twassal għall-post tax-xogħol tiegħu.

Spjega kif f'ħin

minnhom għaddiet minn miegħu vettura b'veloċità qawwija u fil-mumenti ta'

wara ra lil din il-vettura tolqot lill-attur li kien qiegħed jaqsam it-triq, u li bħax- 6 A fol.

33 tal-proċess.

34 tal-proċess.

Paġna 7 minn 31

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

xhud kien fi triqtu lejn ix-xogħol.

Ix-xhud qal li mad-daqqa hu ra lill-attur jogħla

u jdur fl-arja, u wara rah jaqa' mal-art b'tisbita qawwija.

Ix-xhud qal li l-attur

ittajjar mill-vettura fejn kien hemm l-arblu tat-traffic lights, u minn hemm

spiċċa fejn hemm l-entratura biex wieħed jaqsam it-triq biex jidħol fiċ-

ċimiterju tal-Addolorata.

Ix-xhud qal li bejn il-parti tat-triq fejn seħħ l-impatt, u

l-parti tat-triq fejn spiċċa l-attur wara li ġie mtajjar, kien hemm distanza ta'

madwar għaxar metri.

Dan ix-xhud żied jgħid li minkejja l-impatt, il-vettura li

tajret lill-attur baqgħet tinstaq għal xi metri.

John Baptist Bone, impjegat ta' Transport Malta, xehed li fil-ħin li seħħ l-

inċident, hu kien diġà daħal xogħol, meta f'ħin minnhom sema' ħafna twerżiq

minn ħaddiema oħra ta' Transport Malta.

Qal li xħin mar jara x'ġara, hu ġie

infurmat li l-attur kien ġie mtajjar minn vettura, u dak il-ħin hu mar ħdejn l-

attur u qagħad ikellmu sabiex ma jintilifx minn sensih, sakemm fuq il-post

waslet l-assistenza medika.

Waqt l-udjenza tas-7 ta' Novembru, 2018 xehed l-Ispettur Hubert Klindo, li qal li

hu kien l-ispettur li investiga l-inċident li seħħ fl-1 ta' Settembru, 2016, fi Vjal

Santa Luċija, Birkirkara, fejn l-attur safa mtajjar minn vettura.

kien għall-ħabta tas-sebgħa u kwart ta' filgħodu li wasal rapport għand il-

Pulizija li kien seħħ dan l-inċident, u huwa kien informa lill-Maġistrat tal-

Għassa sabiex din taħtar inkjesta maġisterjali minħabba li hekk kif l-attur

ittieħed l-isptar bl-ambulanza, ġie stabbilit li dan kien fil-periklu li jitlef ħajtu.

Ix-xhud qal li hu kien tkellem mas-sewwieq tal-vettura fuq il-post tal-inċident,

u kien ikkonstata li dan kien tiela' mill-Marsa fi triqtu lejn L-Iklin.

qal ukoll li meta waslu l-Pulizija fuq il-post tal-inċident, l-attur kien diġà 8 A fol.

35 tal-proċess.

42 tal-proċess.

Paġna 8 minn 31

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

ttieħed l-isptar bl-ambulanza.

Żied jgħid li mill-investigazzjoni li għamel hu,

kien ikkonstata li l-attur kien qiegħed jipprova jaqsam it-triq minn parti tat-triq

fejn qal li kien hemm "anomalija" għax minkejja li hemm it-traffic lights

imwaħħlin, dawn ma jaħdmux.

Ix-xhud qal ukoll li wara li saret l-inkjesta

maġisterjali huwa kien iddeċieda li m'għandhom jittieħdu ebda passi kriminali

kontra l-konvenut minħabba li ma ġie kommess l-ebda reat kriminali.

qal li d-distanza bejn it-traffic lights li hemm aktar 'l isfel fit-triq, u l-post fejn

seħħ l-inċident hija ta' madwar ħamsin metru (50m).

Waqt l-istess udjenza xehed ukoll PS 1257 Conrad Novak Camilleri, li qal li l-control

room tal-Pulizija kienet ġiet infurmata bl-inċident għall-ħabta tas-sebgħa u

għaxra ta' filgħodu, u meta l-Pulizija waslu fuq il-post sabu għadd ta'

paramediċi qegħdin jassistu lill-attur sabiex dan jittieħed l-isptar.

l-inċident inkwistjoni seħħ fit-telgħa ta' quddiem iċ-ċimiterju tal-Addolorata,

fid-direzzjoni lejn L-Iklin.

Għad-domandi in kontroeżami, ix-xhud spjega

li fil-parti tat-triq minn fejn qasam l-attur m'hemmx traffic lights u lanqas

Ix-xhud esebixxa kopja tar-rapport tal-Pulizija fir-

rigward tal-inċident.11

Waqt l-istess udjenza xehdet ukoll Gertrude Mombartz, in rappreżentanza tal-

Isptar Mater Dei, sabiex tesebixxi kopja tal-file mediku tal-attur.13 Permezz ta'

nota ppreżentata fis-7 ta' Novembru, 2018, l-attur esebixxa kopja tar-

riżultanzi tal-inkjesta maġisterjali li tmexxiet mill-Maġistrat Inkwirenti Dr

Aldahmany-Anne Sammut Vasquez.14 Il-Qorti nnutat b'mod partikolari dak li rrelata dwaru l-

53 tal-proċess.

60 tal-proċess.

66 tal-proċess.

68 et seq. tal-proċess.

273 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Inġinier Jean Paul Omran, li nħatar mill-Maġistrat Inkwirenti sabiex jassisti

fl-inkjesta, li qal li huwa kien stabbilixxa li l-konvenut kien qiegħed isuq

b'veloċità ta' madwar sittin kilometru fis-siegħa (60km/s), li x-xhud qal li hija

veloċità raġonevoli u fil-limiti stabbiliti mil-liġi għaż-żona fejn seħħ l-inċident.

Dan ix-xhud ikkonstata li jista' jkun li l-inċident mertu ta' dawn il-proċeduri

seħħ minħabba negliġenza taż-żewġ partijiet, u jista' jkun li l-attur qasam it-

triq b'mod mgħaġġel minħabba li kien tard għax-xogħol, wara li assuma li d-

dwal fil-parti t'isfel tat-triq kienu ħomor.

Qal ukoll li jista' jkun li l-konvenut

kien aljenat u induna li kien hemm persuna qiegħda tipprova taqsam it-triq

Il-Maġistrat Inkwirenti kkonkludiet l-inkjesta tagħha billi qalet li l-pedestrian, l-

attur f'dawn il-proċeduri, wera imprudenza meta pprova jaqsam minn parti

tat-triq fejn il-viżjoni kemm tas-sewwieq kif ukoll tal-pedestrian, hija limitata

minħabba f'arbuxelli mat-tul kollu tat-triq.

Il-Maġistrat Inkwirenti kkonkludiet

li l-inċident inkwistjoni seħħ minħabba emerġenza subitanea kkreata mill-

pedestrian lix-xufier, li min-naħa tiegħu ma jaħti xejn għal dan l-inċident,

lanqas b'mod kontributorju.

Il-Maġistrat Inkwirenti waslet għall-konklużjoni li

l-inċident seħħ minħabba fil-mod inkonsult li bih l-attur ipprova jaqsam it-triq,

billi dan beda jaqsam it-triq f'punt fejn kien impossibbli għal sewwieq li ġej

min-naħa l-oħra tat-triq biex jarah.

Kien in vista ta' dawn il-konsiderazzjonijiet,

li l-Maġistrat Inkwirenti waslet għall-konklużjoni li l-konvenut ma kkommetta

Waqt l-udjenza tal-5 ta' Diċembru, 2018, xehed l-Inġinier Jean Paul Omran,

li kien ġie maħtur bħala espert mill-Maġistrat Inkwirenti sabiex jassisti fl-

inkjesta dwar l-inċident tat-traffiku inkwistjoni.

Ix-xhud qal li huwa kien ġie

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

maħtur sabiex jevalwa l-fatturi li wasslu għal dan l-inċident u sabiex jirrelata

dwar

il-kundizzjoni tal-vettura

li biha ttajjar

Ix-xhud spjega

mekkaniżmu li ntuża minnu sabiex wasal għall-konklużjoni li l-konvenut kien

qiegħed isuq b'veloċità ta' madwar sittin kilometru fis-siegħa (60km/s), u qal li

xħin analizza d-daqqiet u l-ħsarat li ġarrbet il-vettura, stabbilixxa li l-impatt

mal-vettura kien viċin ħafna tas-centre of gravity tal-vittma, filwaqt li hemm

ukoll daqqa fil-parti t'isfel tal-windscreen tal-vettura.

Ix-xhud spjega li hu uża

indiċi minn ktieb li l-awtur tiegħu huwa Lynn Alshlash, sabiex għamel il-kalkolu

tiegħu fir-rigward tal-veloċità

li kienet qiegħda tinstaq biha

inkwistjoni.

Ix-xhud kompla jispjega li huwa għamel il-verifiki tiegħu mal-

pjanta li tħejjiet mill-Perit Richard Attard Portughes, u stabbilixxa li mal-impatt l-attur

ittajjar distanza konsiderevoli.

Ix-xhud qal li fattur stramb li ltaqa' miegħu

waqt l-investigazzjoni tiegħu, kien il-fatt li għalkemm l-attur kien qiegħed

jaqsam min-naħa taċ-ċimiterju tal-Addolorata fid-direzzjoni lejn Transport

Malta, u l-karozza li tajritu għalhekk kienet ġejja min-naħa tax-xellug tiegħu, l-

ksur li ġarrab l-attur kien fil-parti tal-lemin ta' ġismu, u għalhekk huwa seta'

jikkonkludi li l-attur bħal qisu ffriża u pprova jdur lura lejn is-central strip.

"… il-vittma kien qiegħed jaqsam it-Triq tal-Addolorata jiġifieri l-impatt l-ewwel għandu jkun fuq in-naħa tax-xellug.

Fil-fatt imma l-ksur qiegħed fuq in-naħa tal- lemin.

Meta tqies li kien hemm ksur kemm fil-koxxa u anke fil-qasba tas-sieq u l- irkoppa spustjata, jfisser li l-impatt sar fuq in-naħa tal-lemin, jiġifieri kif il-karozza ġejja min-naħa tax-xellug imma l-persuna qala' daqqa fuq in-naħa tal-lemin?"

Ix-xhud kompla jgħid li meta tkellem mal-konvenut, dan kien qallu li hu u tiela'

t-telgħa, it-traffic lights kienu ħodor, u bħala sewwieq huwa kien qiegħed

f'sitwazzjoni diffikultuża li minnha ma setax jara persuna li tkun qiegħda

Ix-xhud qal li l-konvenut kien qallu li meta ra lill-vittma jaqsam, huwa Paġna 11 minn 31

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

kien ipprova jikser sabiex jevitah u kien anki għafas il-brake, għalkemm ix-xhud

żied jgħid li huwa kien ikkonstata li mal-art ma kienx hemm brake marks.

jispjega li vetturi mgħammra b'sistema ta' ABS ma jħallux brake marks mal-

Ix-xhud qal li l-konvenut kien qallu li xħin wasal quddiem iċ-ċimiterju, kien

ra wieħed jaqsam bil-ġirja.

Ix-xhud ikkonferma wkoll li mid-demm li kien

hemm fl-art, huwa seta' jistabbilixxi fejn kien il-point of impact tal-attur mal-

vettura, kif ukoll il-parti tat-triq fejn spiċċa l-attur wara li ġie mtajjar.

qal ukoll li minkejja li l-konvenut kien qallu li kien ipprova jieħu azzjoni evażiva

hekk kif lemaħ lill-attur, mir-ritratti li ttieħdu wara l-inċident, l-isteering tal-

vettura misjuqa mill-attur kien għadu dritt, u għalhekk lilu rriżultalu li ma kienx

minnu li l-konvenut ipprova jieħu evasive action.

Ix-xhud ippreżenta kopja tar-

relazzjoni tiegħu bħala espert inġinier li assista fl-Inkjesta Maġisterjali.15

Permezz ta' nota ppreżentata fit-3 ta' Jannar, 2019, l-attur ippreżenta kopja

ta' gazzetta b'artikolu dwar l-inċident mertu ta' dawn il-proċeduri.16

Waqt l-udjenza tat-18 ta' Jannar, 2019 xehed il-Perit Richard Montfort Hartley, li qal

li huwa kien ġie maħtur mill-Maġistrat Inkwirenti sabiex jassisti fl-inkjesta, billi

ipprepara pjanta tal-post u sema' xi xhieda.

Ix-xhud qal li fiż-żmien meta seħħ

l-inċident, fil-post minn fejn ipprova jaqsam l-attur kien hemm il-lights

imwaħħlin iżda dawn ma kinux għadhom jiffunzjonaw.

Ix-xhud qal li meta

tkellem mal-konvenut, dan kien infurmah li fiż-żmien meta seħħ l-inċident,

huwa kien jaħdem ġewwa ħanut f'Ħal Għaxaq, u dak il-ħin hu kien sejjer ix-

xogħol bil-vettura tiegħu, wara li aktar kmieni dakinhar filgħodu hu kien mar

għall-kaċċa ġewwa Il-Baħrija, Ir-Rabat (Malta).

Il-konvenut kien informa lill-esperti li nħatru biex

295 et seq. tal-proċess.

318 tal-proċess.

322 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

jassistu fl-inkjesta li hu skorra t-traffic lights fil-ħin li dawn kienu ħodor, u li

għalhekk baqa' tiela' t-telgħa ta' quddiem iċ-ċimiterju.

Il-konvenut kien

infurmahom ukoll li ftit qabel wasal quddiem id-daħla li twassal għaċ-

ċimiterju, kien ra persuna qiegħda taqsam bil-ġirja, u xħin dan il-persuna

induna li kien hemm vettura qiegħda tinstaq lejh, dan waqaf, filwaqt li l-

konvenut ipprova jiġbed il-vettura fid-direzzjoni opposta sabiex jipprova

Il-konvenut informa wkoll lix-xhud li qabel laqat lill-vittma, hu kien

żamm il-brake.

Permezz ta' nota ppreżentata fl-24 ta' Jannar, 2019, il-Perit

Richard Attard Portughes ppreżenta vera kopja tar-relazzjoni tiegħu li huwa kien

esebixxa u kkonferma bil-ġurament fil-21, ta' Novembru, 2016.18 F'din in-nota,

il-Perit Attard Portughes kkonferma li d-distanza bejn it-traffic lights u l-parti tat-triq

fejn seħħ l-inċident kienet ta' erbgħa u sebgħin metru (74 m).

Waqt l-udjenza tat-18 ta' Jannar, 2019, xehed Ray Kew, rappreżentant ta'

Transport Malta, li qal li fiż-żmien meta seħħ l-inċident, huwa kien jaħdem

bħala senior manager inkarigat mir-riżorsi umani ta' din l-entità.

l-attur kien kollega u ħabib tiegħu, u l-attur kien ġie impjegat minn Transport

Malta fit-8 ta' Frar, 2010.

Waqt l-udjenza tat-13 ta' Frar, 2019 xehed PC 1491 Kurt Bunting, li qal li

huwa kien ġie nominat bħala scene of crime officer sabiex jassisti fl-Inkjesta

De Lucca.

Ix-xhud ippreżenta kopja tar-rapport flimkien mar-ritratti li huwa

kien ħa fuq il-post fejn seħħ l-inċident.21

330 tal-proċess.

344 tal-proċess.

350 tal-proċess.

352 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Waqt l-udjenza tal-4 ta' Marzu, 2019, reġa' xehed l-Inġinier Jean Paul

Foo, li spjega li sabiex stabbilixxa l-punt fejn seħħ l-impatt, huwa kien

ra l-pożizzjoni finali tal-vittma nnifsu, id-diversi traċċi tad-demm li kien hemm

fl-art, kif ukoll it-traċċi li ħallew l-affarijiet li kien qiegħed iġorr l-attur f'basket.

Ix-xhud qal li l-vettura involuta f'dan l-inċident kienet għadha fil-kontroll tal-

konvenut wara li seħħ l-impatt, u għalhekk dan seta' bidel id-direzzjoni

tagħha.

Ix-xhud sostna li huwa ddetermina l-point of impact mhux billi ra t-

trajectory point tal-vettura, iżda tal-basket li kellu l-vittma u fejn spiċċa l-

Ix-xhud qal li huwa kien preżenti dakinhar li l-konvenut ta x-

xhieda tiegħu, u dan kien qal li meta ntebaħ bil-vittma li kien qiegħed jipprova

jaqsam it-triq, kien ipprova jiskapulah.

Ix-xhud ippreżenta xi notamenti bil-

kalkoli li huwa għamel wara l-inċident, sabiex seta' jistabbilixxi l-veloċità li l-

konvenut biha kien qiegħed isuq il-vettura, kif ukoll id-distanza bejn il-parti

tat-triq fejn seħħ l-impatt u l-parti tat-triq fejn spiċċa l-attur wara l-inċident.23

Permezz ta' nota ppreżentata fl-4 ta' Marzu, 2019, l-attur ippreżenta kopja ta'

pjanta mħejjija mill-Perit Richard Attard Portughes li turi d-dinamika kollha tal-

L-Inġinier Jean Paul Omran kompla jixhed waqt l-udjenza tad-29 ta' Marzu,

201925, fejn ippreżenta rapport flimkien ma' pjanta fejn stabbilixxa l-punt tal-

impatt.26 Lix-xhud sarlu riferiment għall-fatt li mill-pjanta esebita, jirriżulta li d-

direzzjoni tal-vettura wara l-inċident ma tikkombaċċjax mal-punt fejn seħħ l-

impatt, u x-xhud spjega dan billi qal:

373 tal-proċess.

385 tal-proċess.

402 tal-proċess.

404 tal-proċess.

406 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 14 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

"… ktibt hawnhekk ukoll fejn qed ngħid li s-sottoskritt ma jikkunsidrax il-pożizzjoni finali tal-vettura minħabba li din kienet għadha qiegħda taħt kontroll ta' persuna li għaldaqstant hemm possibilità li din ma tkunx ħadet il-korsa jew traġitt naturali tagħha sakemm sabet il-pożizzjoni finali tagħha u hemm possibilità li tkun ġiet affettwata minn forza esterna ċioé input mis-sewwieq tal-vettura nnifsu."

Waqt l-udjenza tat-8 ta' Mejju, 2019 sar il-kontroeżami tal-attur Christopher

Harrison, li qal li huwa m'għadux jaħdem ma' Transport Malta, u wara l-inċident

inkwistjoni huwa kien ġie sekondat mal-Ministeru għall-Affarijiet Barranin u

Promozzjoni u Kummerċ.

L-attur qal li l-bejjiegħ tal-fjuri li waqaf ikellem ftit

tal-mumenti qabel seħħ l-inċident, kien ipparkjat taħt siġra.

L-attur qal li huwa

ma kienx tard għax-xogħol, u tant ma kienx tard, li waqaf jitkellem ma' dan il-

bejjiegħ partikolari.

L-attur qal ukoll li huwa kien jaf li t-traffic lights tal-post

minn fejn ipprova jaqsam ma kinux jiffunzjonaw, u kien anki għamel rapport

dwar dan.

L-attur spjega li hu ħares lejn id-dwal fuq in-naħa tax-xellug tiegħu,

sabiex jara dawn meta kienu ser jixegħlu aħmar, minħabba li dawk it-traffic

lights jaħdmu l-istess bħalma kienu jaħdmu t-traffic lights li kien hemm fit-

telgħa minn fejn kien ġej il-konvenut.

L-attur ikkonferma li biex jasal mill-post

fejn ipparkja l-vettura tiegħu, għall-parti tat-triq li twasslu għall-post tax-

xogħol tiegħu, hu ried jaqsam erba' karreġġjati.

Qal li qabel qasam it-triq, ra li

ma kien ġej ħadd min-naħa tax-xellug tiegħu, u meta induna bil-vettura

misjuqa mill-konvenut, li kienet qiegħda tinstaq b'ċerta veloċità, huwa pprova

jdur lura biex jevitaha, iżda kien tard wisq u ma rnexxilux jagħmel dan.

Waqt l-istess udjenza sar il-kontroeżami ta' Mario Xi, li qal li xħin seħħ l-

inċident huwa kien qiegħed b'dahru lejn it-triq, minħabba li ried jirranġa xi

affarijiet li kellu fil-vann.

Ix-xhud kompla jgħid li f'ħin minnhom sema' ħoss, u

414 tal-proċess.

420 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 15 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

meta dar biex jara x'kien ġara, ra lill-attur idur fl-ajru u wara rah jinstabat mal-

Żied jgħid li dak il-ħin huwa ħa xokk u ma felaħx imur jara l-attur x'kien

ġralu.

Waqt l-istess udjenza sar ukoll il-kontroeżami ta' Kurt Rutter, li qal li xħin

seħħ l-inċident huwa kien tiela' mill-parti tat-triq fejn hemm l-uffiċini ta'

Ix-xhud qal li l-vettura misjuqa mill-konvenut għaddiet mill-

karreġġjata ta' barra, dik l-aktar viċin is-central strip, u l-impatt seħħ ftit qabel

il-liwja li twassal għaċ-ċimiterju.

Ix-xhud qal li l-impatt sar bil-parti ta' quddiem

tal-vettura fejn hemm il-fanal.

Fl-affidavit tiegħu l-konvenut Shemizen Alzeni qal li dakinhar li seħħ l-

inċident, hu kien fi triqtu lejn ix-xogħol.

Qal ukoll li bħala ħin hu kien qiegħed

tajjeb, u hekk kif wasal fil-bidu tat-telgħa ta' Vjal Santa Luċija, qabel il-bini ta'

Transport Malta, huwa ntebaħ li kien hemm persuna qiegħda taqsam it-triq

bil-ġirja u bl-addoċċ.

Qal li kemm hu kif ukoll l-attur ippruvaw jevitaw lil xulxin,

u l-attur kien ippanikkja u pprova jdur lura minn fejn qasam, filwaqt li huwa

kien ipprova jdawwar l-isteering u jagħfas il-brake sabiex jevita li jolqtu.

konvenut qal li fil-karreġġjata tax-xellug tiegħu kien hemm vettura oħra

għaddejja, u għalhekk ma setax idawwar l-isteering kompletament.

konvenut qal li kollox ġara fi ftit ħin, u minkejja li pprova jevita li jolqot lill-

attur, u minkejja li hu kien għaddej b'veloċità li tista' titqies li hija raġonevoli

għall-inħawi, xorta waħda laqat lill-attur bil-ġenb tal-vettura tiegħu.

konvenut qal ukoll li wara d-daqqa, l-attur dar u tkaxkar mal-art, filwaqt li hu

waqqaf il-vettura kompletament ftit distanza 'l bogħod.

Il-konvenut qal li hu

saq il-vettura tiegħu meta d-dwal kienu ħodor, u kien biss mad-dawra li kien

425 tal-proċess.

430 tal-proċess

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 16 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

lemaħ lill-attur qed jipprova jaqsam it-triq.

Żied jgħid li huwa kien għaddej

mal-karreġġjata li tmiss mas-central strip u kien għalhekk li ma kienx lemaħ lill-

attur qabel, għax il-vista tiegħu kienet waħda limitata.

Il-konvenut qal ukoll li l-

post fejn seħħ l-inċident mhux post li wieħed jistenna li persuna taqsam

minnu, u kieku ma ħax azzjoni immedjata sabiex jipprova jevita lill-attur, il-

ħsara kkaġunata minnu kienet tkun ferm akbar.

Qal ukoll li l-attur kien laħaq

qasam sa nofs il-karreġġjata, u kien hemmhekk li huwa laqtu.

Il-kontroeżami tal-konvenut Shemizen Dghoughi sar waqt l-udjenza tad-29 ta'

Mejju 201931, fejn il-konvenut ikkonferma li l-inċident inkwistjoni seħħ għall-

ħabta tas-sebgħa ta' filgħodu fi Vjal Santa Luċija.

Il-konvenut qal li dak il-ħin

kien ġej mill-Mellieħa u kien sejjer lejn Parti mill-Fgura Għaxaq.

Il-konvenut qal li meta

lemaħ lill-attur, dan kien qiegħed jaqsam mil-lemin għax-xellug tiegħu, u l-

attur kien fin-nofs tat-triq.

Qal li dak il-ħin żamm il-brake, u kiser l-isteering

fuq ix-xellug tiegħu, filwaqt li ħares lejn il-mera fin-naħa tax-xellug sabiex jara

jekk setax jaqsam għal fuq il-karreġġjata l-oħra.

Il-konvenut qal li huwa pprova

jiskapula lill-attur, iżda ma setax, u kien għalhekk li ħadu bil-ġenb tal-karozza

tiegħu.

Il-konvenut qal li l-ewwel impatt mal-attur kien f'saqajh, u l-attur dak

il-ħin waqa' mal-vettura tiegħu.

Il-konvenut qal li l-attur m'għoliex mill-art

mad-daqqa.

Il-konvenut qal ukoll li hu waqqaf il-vettura mal-impatt.

Hu żied

jgħid li huwa fl-ebda ħin ma bidel il-karreġġjata li kien qiegħed isuq fiha, u

baqa' jsuq dritt fl-istess direzzjoni sakemm waqaf wara li laqat lill-attur.

konvenut ikkonferma li l-attur kien laħaq qasam madwar tliet metri mit-triq

meta lemħu.

440 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 17 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Waqt l-udjenza tat-3 ta' Ġunju, 2019, sar ir-rieżami ta' Shemizen Borg32, li qal

li huwa u jsuq, fuq il-lemin tiegħu kien hemm arbuxelli kbar ħafna li tellfulu l-

vista tal-parti tat-triq li kien qiegħed jaqsam minnha l-attur.

Il-konvenut qal li

fil-ftit sekondi li kellu biex jirreaġixxi wara li ra lill-attur, huwa laħaq ta daqqa

t'għajn fuq ix-xellug tiegħu sabiex jara jekk setax jaqsam fuq il-karreġġjata tax-

xellug biex jevita li jolqot lill-attur.

Żied jgħid li hu laħaq naqqas il-veloċità tal-

vettura u għafas il-brake, sakemm laqat lill-attur.

Il-konvenut qal ukoll li hu ma

laħaqx qabeż għall-karreġġjata tax-xellug.

Il-konvenut qal li minkejja li fil-ħin

tal-inċident għajnejh ma kinux fuq l-ispeedometer, madanakollu hu jaf li kien

qiegħed isuq b'veloċità ta' madwar ħamsin kilometru fis-siegħa.

Permezz ta' nota tas-27 ta' Ġunju, 2019, l-attur ippreżenta prospett tad-danni

b'diversi dokumenti annessi miegħu.33

Konsiderazzjonijiet legali

Fl-ewwel lok il-Qorti għandha tevalwa l-provi kollha miġjuba quddiemha

sabiex tasal biex tiddeċiedi l-kwistjoni dwar ir-responsabbilità għall-inċident

mertu tal-kawża.

Mill-provi jirriżulta li l-inċident inkwistjoni seħħ fl-1 ta'

Settembru, 2016 għall-ħabta tas-sebgħa ta' filgħodu meta l-attur kien qiegħed

jaqsam Vjal Santa Luċija, Birkirkara, preċiżament quddiem iċ-Ċimiterju tal-

Addolorata, meta kien fi triqtu lejn ix-xogħol, fl-uffiċini ta' Transport Malta, fl-

A3 Towers f'Raħal Ħal Safi, meta safa mtajjar mill-vettura misjuqa mill-konvenut.

Jirriżulta wkoll li fil-parti tat-triq minn fejn ipprova jaqsam l-attur hemm dwal

477 tal-proċess.

463 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 18 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

tat-traffiku mwaħħlin, li iżda fiż-żmien meta seħħ l-inċident ma kinux

għadhom jiffunzjonaw.

Dakinhar li seħħ l-inċident, l-attur ipparkja l-karozza

tiegħu fil-parkeġġ riservat għall-impjegati ta' Transport Malta viċin iċ-Ċimiterju

tal-Addolorata, tkellem għal ftit mumenti ma' bejjiegħ tal-fjuri li jarma fl-

inħawi, u wara mar biex jaqsam it-triq sabiex jirrapporta għax-xogħol.

L-

inċident inkwistjoni seħħ meta l-attur kien qiegħed jaqsam l-aħħar żewġ

karreġġjati tat-triq, meta safa mtajjar mill-vettura misjuqa mill-konvenut.

L-attur xehed li dakinhar li seħħ l-inċident inkwistjoni, huwa ma kellux xi

għaġġla partikolari biex jidħol għax-xogħol.

Qal ukoll li kien jaf li d-dwal tat-

traffiku fil-parti tat-triq minn fejn ipprova jaqsam hu, ma kinux jiffunzjonaw, u

għalhekk qagħad attent sabiex jara d-dwal tat-traffiku li hemm aktar 'l isfel fit-

triq jaqilbu, sabiex jaċċerta ruħu li seta' jaqsam.

L-attur xehed ukoll li meta

niżel minn fuq is-central strip ġot-triq, ma kien ra l-ebda vettura ġejja lejn id-

direzzjoni tiegħu.

Meta kien wasal f'nofs il-karreġġjata, ra l-vettura tal-

konvenut qiegħda tinstaq b'ċerta veloċità fid-direzzjoni tiegħu.

L-attur xehed

ukoll li f'dawk il-ftit mumenti li huwa kellu, ipprova jerġa' jitla' fuq is-central

strip, iżda ma laħaqx għamel dan għax intlaqat mill-vettura misjuqa mill-

Konsegwenza ta' dan l-inċident l-attur sofra ġrieħi sostanzjali,

fosthom ksur u minkejja li attenda għal sessjonijiet ta' riabilitazzjoni bħala out

patient, għadu jsofri minn diversi debilitajiet, kif stabbilit mill-esperti mediċi li

eżaminawh.

Xhieda okulari li raw l-inċident iseħħ, fosthom Mario Needham, il-bejjiegħ tal-fjuri li

kien tkellem mal-attur ftit tal-ħin qabel, u Kurt Toscano, kollega tal-attur li kien

miexi fit-triq fid-direzzjoni tal-uffiċini ta' Transport Malta, it-tnejn xehdu li

kienu semgħu ħoss qawwi u meta ħarsu raw lill-attur jinqata' mill-art mad-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 19 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

daqqa, u wara rawh jieħu tisbita mal-art.

Kurt Toscano xehed ukoll li huwa kien

innota l-vettura misjuqa mill-konvenut għaddejja b'ċerta veloċità minħabba li

din għaddiet minn miegħu, u mumenti wara kien ra l-inċident iseħħ.

Il-Qorti semgħet ukoll xi xhieda li nħatru bħala esperti mill-Maġistrat

Inkwirenti sabiex jassistu fl-Inkjesta li saret dwar l-inċident, peress li għal xi

ġranet wara l-inċident, l-attur kien fil-periklu li jitlef ħajtu.

L-Inġinier Jean Paul

Omran xehed li mill-provi u minn dak li seta' jikkonstata meta mar fuq il-

post tal-inċident, seta' jistabbilixxi li l-konvenut kien qiegħed isuq b'veloċità

ta' madwar ħamsin kilometru fis-siegħa (50km/s) li huwa fil-limiti stabbiliti

mil-liġi għal dik iż-żona.

Lil dan l-espert irriżultalu li meta l-attur induna li l-

vettura kienet ser tolqtu, dan bħal qisu 'iffriża' u pprova jdur lura sabiex jerġa'

jitla' fuq is-central strip, imma ma laħaqx għamel dan għax safa mtajjar mill-

vettura misjuqa mill-konvenut.

Dan ix-xhud qal ukoll li minkejja li l-konvenut

xehed li huwa pprova jieħu azzjoni evażiva sabiex jevita li jolqot lill-attur, billi

kiser l-isteering lejn ix-xellug, minn dak li seta' jikkonstata hu meta mar fuq il-

post, seta' jikkonkludi li dan ma kienx il-każ.

Dan ix-xhud qal ukoll li minkejja li

lilu l-konvenut kien qallu li kien żamm il-brake sabiex ma jolqotx lill-attur, fl-

art ma rriżultaw

l-ebda brake marks, għalkemm żied jgħid

mgħammra b'sistema tal-ABS ma jħallux marki tal-brejkijiet fl-art.

semgħet ukoll lill-Perit Richard Attard Portughes jixhed li l-konvenut lilu kien qallu li lill-

attur kien rah f'daqqa.

Il-konvenut fix-xhieda tiegħu ukoll allega li l-attur

qasam it-triq bil-ġirja u bl-addoċċ, u għalhekk huwa nħasad meta sab lill-attur

Il-Qorti qieset dawn il-provi fid-dawl tar-riżultanzi tal-Inkjesta Maġisterjali, li

kkonkludiet li l-konvenut m'għandux iġorr responsabbilità kriminali għall- Paġna 20 minn 31

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Il-Qorti tirrileva li fil-kamp ċivili, kolpa tfisser nuqqas ta' prudenza,

nuqqas ta' diliġenza u nuqqas ta' ħsieb ta' bonus paterfamilias, hekk kif

stabbilit fl-artikolu 1032 (1) tal-Kodiċi Ċivili.

Irid jingħad ukoll li l-grad ta' prova

fi proċeduri ċivili jvarja mill-grad ta' prova fil-kamp kriminali, u filwaqt li l-atti

tal-Inkjesta Maġisterjali li saret jistgħu jitqiesu bħala prova f'dawn il-

proċeduri, madanakollu l-investigazzjoni li sejra tagħmel din il-Qorti trid tkun

għalkollox indipendenti minn kull investigazzjoni oħra li setgħet saret mill-

Qrati dwar dan il-każ.

Hawnhekk ikun pertinenti li jiġi ċċita dak li qalet il-Qorti

tal-Appell f'deċiżjoni tal-31 ta' Jannar, 2011 fl-ismijiet Mary Ann Dghoughi noe vs.

Korporazzjoni Enemalta et34, fejn kienu saru is-segwenti osservazzjonijiet:

"Kull reat inissel azzjoni kriminali u azzjoni ċivili li huma indipendenti minn xulxin35, u d-deċiżjonijiet tal-qrati ta' ġurisdizzjoni kriminali mhumiex konklussivi għall- għanijiet tal-azzjoni ċivili.36 Li ma kienx hekk, billi l-grad tal-prova huwa differenti fiż-żewġ azzjonijiet, l-attur fl-azzjoni ċivili kien ikollu jegħleb oneru tal-prova ogħla minn dak illi trid il-liġi ċivili.

Is-sentenzi tal-qrati ta' ġurisdizzjoni kriminali huma ammissibbli bħala prova fl-azzjoni ċivili, u għandhom piż daqs kull prova ammissibbli oħra iżda d-deċiżjoni għall-għanijiet tal-kawża ċivili tkun dik tal-qorti ċivili u mhux tal-qorti kriminali."

Il-Qorti kkonsidrat li l-inċident inkwistjoni seħħ fi triq traffikuża ħafna, f'ħin

tal-ġurnata fejn ikun hemm volum qawwi ta' traffiku għaddej mill-inħawi.

Għalhekk huwa verosimili li l-konvenut ma kienx qiegħed jeċċedi l-limitu tal-

veloċità stabbilit għall-inħawi.

Madanakollu mill-provi jirriżulta li l-inċident

stradali inkwistjoni seħħ meta l-attur kien diġà ħareġ fit-tielet karreġġjata u

kien mexa madwar tliet metri bogħod mis-central strip.

Il-konvenut qal li hu

ma kellux vista tajba biżżejjed tat-triq għax kien hemm xi arbuxelli mal-ġenb

tagħha.

Jirriżulta wkoll li l-attur qasam mill-parti tat-triq fejn hemm traffic

35 L-artikolu 3 tal-Kodiċi Kriminali.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 21 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

lights imwaħħlin, li però ma kinux jiffunzjonaw fiż-żmien meta seħħ l-inċident.

Il-konvenut xehed li huwa nħasad meta ra lill-attur fit-triq, u minkejja li pprova

jiskapulah u pprova jżomm il-brake, xorta waħda ma rreaġixxiex fil-pront

biżżejjed biex jevita lill-attur, bil-konsegwenza li seħħ l-inċident inkwistjoni.

Qorti tqis li l-konvenut ma kienx attent biżżejjed għal dak li kien qiegħed iseħħ

madwaru fit-triq, u kien għalhekk li ma lemaħx lill-attur qabel kien tard wisq.

Mill-provi rriżulta li l-konvenut ma ħa l-ebda azzjoni evażiva sabiex jevita li

jolqot lill-attur, u minkejja li fix-xhieda tiegħu qal li hu żamm brake, xi ħaġa li

ma ġietx korroborata minn xi marki f'dik il-parti tat-triq, jirriżulta wkoll li l-

konvenut, wara li tajjar lill-attur, baqa' jsuq il-vettura tiegħu għal tul ta' ftit

metri, qabel waqaf għalkollox.

Dawn il-provi kollha jindikaw li l-konvenut

lemaħ lill-attur biss fil-ħin meta tajru u fl-ebda waqt qabel seħħ l-inċident, u

għalhekk il-konvenut ma kienx qiegħed isuq bl-attenzjoni li suppost kellu juża

bħala sewwieq.

F'sentenza dwar mertu li kien simili ħafna għal dak tal-każ odjern, fl-ismijiet

Mario u Carmela konjugi Farrugia Naudi vs Robert Porsella Flores, kien intqal:

"Fis-sentenza fl-ismijiet John Rowe et vs Edward Attard Manicolo et, intqal: "Dwar il-pedestrian jingħad li dan għandu juża l-massima prudenza meta jiġi biex jaqsam it-triq.

L-artikoli 20 u 21 tal-Highway Code jgħidu hekk:

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 22 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

isuq karozza b'mod regolari

Fl-istess ħin is-sewwieq irid iżomm f'moħħu ċ-ċirkostanzi kollha tal-inħawi fejn ikun, il-konfigurazzjoni tat-triq, id-dawl, l-orjentazzjoni tat-triq max-xemx u l- kundizzjonijiet atmosferiċi.

Pedestrian għandu dejjem ikun attent meta juża t-triq u jagħmel l-almu tiegħu biex jiġu evitati inċidenti, anke jekk għandu d-dritt favur tiegħu.38 Fis-sentenza deċiża minn din il-Qorti diversament preseduta, fl-ismijiet Joseph Leone Ganado vs Joseph Bedingfield ġie ritenut illi: "irid jingħad ukoll illi l-utent tat-triq u mhux is-sewwieq biss għandu wkoll l-obbligi tiegħu li jrid josserva sabiex ma joħloqx periklu lill-utenti l-oħra tat-triq u fil-fatt irid jipprova li huwa u (hawnhekk il-Qorti kkwotat lill-ġurista eminenti Ingliż Gibb) 'used such care for his own safety as a reasonably prudent man would exercise under the same circumstances.'

Sentenza oħra dwar l-obbligi tal-utent tat-triq hija dik fl-ismijiet Rita Fsadni vs Joseph Toscano deċiża minn din il-Qorti diversament preseduta, fejn ingħad: "jekk pedestrian ikun qiegħed ruħu f'post fejn mhux suppost ikun, id-driver li jkun qiegħed jsib ruħu f'pożizzjoni ta' emerġenza subbitaneja minħabba fih, dak id-driver m'għandux jiġi tenut ħati ta' sewqan perikoluż u tal-konsegwenzi li jista' jsofri f'dik il-kontinġenza."

Dwar l-aspett tal-proper lookout fil-kawża fl-ismijiet Godfrey Mifsud Camilleri vs Carmen Azzopardi Lautier ingħad: "Jiġi rilevat li sewwieq ikun ikkontribwixxa għall-inċident jekk ma jkunx żamm 'proper lookout'.

M'hemmx dubju li l-obbligu ta' kull sewwieq huwa li jżomm proper lookout.

Fil-fatt fis-sentenza fl-ismijiet Dr Louis Sacco noe vs Michelle Smith, ingħad li: "tnejn huma l-prinċipji ġeneralment akkolti fid-duttrina u fil-ġurisprudenza estera u lokali, in materja ta' inċidenti ta' traffiku stradali, li għandhom jirregolaw l- investimenti ta' vetturi, jiġifieri … omissis … b) hu anke dmir ta' sewwieq li jżomm dak li komunement tissejjaħ 'a reasonable lookout' liema dmir iġib miegħu li s- sewwieq jara dak li jkun raġonevolment viżibbli."

"min ma jarax li raġonevolment għandu jara jfisser li ma kienx qed iżomm a proper

Paġna 23 minn 31

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Minn rassenja studjata tal-ġurisprudenza tal-Qrati tagħna fis-sentenza fl-ismijiet Vincenzo Dghoughi vs Karl Jude Sumame, jingħad: "Dan premess, minn eżami ta' bosta sentenzi, in partikolari dawk mogħtija mill- Qorti tal-Appell Kriminali, per Imħallef William Cutajar Lofaro, hija evidentement distingwibbli x'għandha tkun l-imġiba tas-sewwieq u tal-pedestrian, qua utenti tat- triq:

(1) "Driver għandu juża d-diliġenza kollha biex jevita pedestrian li jaqsam it- triq anke jekk il-pedestrian jaqsam negliġentement u għalhekk għandu jiġi ritenut responsabbli jekk ikun naqas minn xi dmir tiegħu b'mod li jkun poġġa ruħu f'pożizzjoni li ma setax jevita l-investiment ta' pedestrian.

Il-każ li fih id- driver jista' jkun eżentat mir-responsabbilità hu dak biss fejn il-pedestrian, b'xi att inaspettat u subitaneu, jew xort'oħra b'xi għemil tiegħu, ikun qiegħed lid- driver f'pożizzjoni li, anke bl-użu tad-diliġenza meħtieġa, dan ma setax assolutament jevita l-investiment" – "Il-Pulizija vs Dockyard PC 347 Carmel Lazoumi", Appell Kriminali, 26 ta' Ġunju, 1954 (Kollezz.

XXXVIII, P. IV, p. 859); (2) "Il-pedestrian għandu ċertament drittijiet fiċ-ċirkolazzjoni tat-traffiku, imma għandu wkoll obbligi.

Jekk il-pedestrian ikun qiegħed ruħu f'post fejn mhux suppost ikun, u driver li jkun saq karozza b'mod regolari jsib ruħu f'pożizzjoni ta' emerġenza subitanea minħabba fih, dak id-driver ma għandux jiġi ritenut ħati ta' sewqan perikoluż u tal-konsegwenzi li jista' jsofri l-pedestrian f'dik il-konsegwenza – "Il-Pulizija vs Alfred Zammit inguanez", Appell Kriminali, 14 ta' Mejju, 1955 (Kollez.

XXXIX, P. IV, p. 1031); (3) "Il-pedestrian għalkemm għandu dritt li jkun fil-karreġġjata biex jaqsam ċertament għandu wkoll id-dover li juża prudenza biex jaqsam 'with reasonable dispatch.'

Aktar u aktar teħtieġ dik l-attenzjoni tal-pedestrian meta si tratta ta' uncontrolled crossing – "Il-Pulizija vs Joseph Zammit La Rosa", Appell Kriminali, 4 ta' April 1959, (Kollez.

10.10.2005 per Oneill Philip Winkler.

Paġna 24 minn 31

Qrati tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

(4) "Hu veru li anki l-pedestrian għandu d-doveri tiegħu fit-traffiku stradali; imma biex driver ta' karozza li jinvesti pedestrian u jikkaġunalu offiżi fuq il- persuna tiegħu jista' jiskolpa ruħu, jeħtieġ li jirriżulta li l-kawża unika u determinanti tal-investiment kienet tikkonsisti fil-komportament imprudenti tal-pedestrian li ġie milqut; u ma tistax tiġi invokata mid-driver l-iskriminanti tal- emerġenza subitanea meta tikkonkorri l-kolpa tal-awtista, li tkun impedietu Il-konduċenti ta' vetturi ma milli għandhomx jippreżumu normalità perfetta ta' komportament tal-pedestrian imma għandhom dejjem jivvalutaw il-kontinġenzi stradali u jirregolaw il-veloċità tagħhom b'marġini suffiċjenti ta' sikurezza" – "Il-Pulizija vs George Roelse", Appell Kriminali, 6 ta' Mejju, 1961 (Kollez.

l-konsegwenzi tal-emerġenza.

Huwa deżumibbli minn dawn il-ġudikati illi kemm il-pedestrian kif ukoll il- konduċent ta' vettura għandhom josservaw dejjem ir-regoli tal-prudenza u tal-bon sens fiċ-ċirkolazzjoni stradali.

Fattur determinanti ieħor li jemerġi minn dawn l- istess ġudikati huwa dak li biex driver ta' vettura jiskansa ruħu minn addebitu ta' ħtija jrid juri li hu ġie rinfaċċat minn sitwazzjoni inevitabbli li ssorprendietu.

Dan aktar u aktar meta "fi triqtu jinzerta nies li minħabba l-età tagħhom jew għal xi raġuni oħra ma jkollhomx la dik iċ-ċelerità ta' perċezzjoni, la dik il-prontezza ta' deċiżjoni, u jeħtieġu ċ-ċirkostanzi l-iżveltezza ta' movimenti, improvviżi" – "Il-Pulizija vs Joseph Cilia", Appell Kriminali, 18 ta' Marzu, 1961 (Kollez.

XLV, P. IV, P. 920); … omissis … Jinsab statwit fis-sentenza fl-ismijiet Salvatore Parnis vs Joseph Saliba Sapiano, Appell Ċivili, 20 ta' Jannar 1967, ukoll ċitata mill-appellat, illi 'm'hemm ebda preżunzjoni li, fil-każ ta' aċċident bejn motor car u pedestrian, il-pedestrian għandu dejjem raġuni."

Issokta imbgħad jiġi osservat illi "b'danakollu hu veru illi, fejn m'hemmx regolat b'xi mod partikolari l-passaġġ tal-pedestrians, pedestrian li juża t-triq karrozzabbli anqas għandu jitqies bħala xi intruż; u filwaqt illi l-pedestrian għandu ċertament juża l-kura meħtieġa biex ma joħloqx għall-utenti l-oħra d- drivers ta' karozzi, li huma magni ta' potenza li joqtlu jew ikorru, għandhom l- obbligu gravi li jieħdu kura li jsuqu b'mod li ma jkunux ta' perikolu jew dannu għall- pedestrians li għandhom ukoll id-dritt li jużaw it-toroq."

Il-Qorti tqis li fil-każ odjern il-konvenut naqas milli juża l-prudenza u d-

diliġenza meħtieġa sabiex jevita l-inċident stradali inkwistjoni, u tant ma kienx

qiegħed juża proper lookout fit-triq, li induna bl-attur meta kien tard wisq li

jagħmel xi ħaġa biex inaqqas mill-veloċità jew biex jevitah.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 25 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Hekk stabbilita l-kwistjoni tar-responsabbilità għal dan l-inċident, jkun fadal li

ssir il-likwidazzjoni tad-danni sofferti mill-attur konsegwenza tal-imsemi

inċident.

Minkejja li mir-rapport tal-kirurgu dentali Mr Alex Snoussi jirriżulta li għat-

trattamenti li kien jeħtieġ li jagħmel l-attur b'rabta mal-feriti li sofra f'wiċċu

b'konsegwenza tal-inċident inkwistjoni, huwa kellu jidħol fl-ispiża ta' erbat

elef u mitejn Euro (€4,200)45, fil-prospett tiegħu tad-danni, l-attur stqarr li

m'għandu

l-ebda pretensjoni għal-likwidazzjoni ta' danni materjali.

Madanakollu l-Qorti tqis illi dan sar bi żvista u sejra tqis is-somma ta' erbat

elef u mitejn Euro (€4,200) bħala damnum emergens li sofra l-attur

b'konsegwenza tal-inċident mertu tal-kawża.

Fis-sentenza fl-ismijiet Emmeline Turner Zarb vs. Antione Bonnici Bennett, intqal:

"… il-Qorti għandha l-obbligu li teżamina t-telf ta' qligħ futur minħabba l- inkapaċità, it-telf ta' paga jew qligħ ieħor attwali li jinkorri fih id-danneġġjat; u dak it-telf ta' qligħ futur, ossia lucrum cessans, li d-danneġġjat ikun prekluż li jużufruwixxi minnu minħabba l-event sinistru kawża tal-għemil dirett tad- danneġġjant."

11 tal-proċess.

464 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 26 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

legali tagħna

il-kwantifikazzjoni tad-danni hija dejjem fid-

diskrezzjoni tal-ġudikant, u għalkemm hija regolata minn ċerti prinċipji, dawn

mhumiex assoluti.

F'deċiżjoni fl-ismijiet Paul Debono Stanmore vs. Malta Drydocks48,

inkiteb illi:

"Id-determinazzjoni tal-kwantum tar-riżarċiment hi ċertament fis-sistema legali tagħna spirata mir-regola stabbilita fl-artikolu 1045 tal-Kodiċi Ċivili.

Fir-rigward tal- lucrum cessans dan jinvolvi telf ta' qliegħ futur minħabba l-inkapaċità.

Il-liġi imbagħad tħalli fid-diskrezzjoni tal-Qorti biex, valjati ċ-ċirkostanzi tal-każ, ix-xorta u grad ta' inkapaċità, u l-kondizzjoni tal-parti danneġġjata tistabbilixxi s-somma riżarċitorja.

Innegabilment, però, il-metodu ta' din il-valutazzjoni tad-dannu lill- persuna minn dejjem ikkostitwiet il-problema l-aktar spinuża, kif hekk jirriżulta minn sempliċi raffront tad-diversi deċiżjonijiet in materja."

Jirriżulta mid-dokumenti li ġew esebiti in atti li fis-sena 2016, s-sena meta l-

attur kellu l-inċident mertu ta' dawn il-proċeduri, dan kellu dħul nett ta'

49 Dan id-dħul irid jiġi aġġustat abbażi tal-għoli tal-ħajja 50 għall-

perijodu kollu tal-multiplier51, sabiex b'hekk id-dħul bażiku li ser tkun qiegħda

taħdem fuqu l-Qorti huwa ta' €12,192 + €13,479.48 / 2 = €12,835.74.

dan is-salarju bażiku li ser jintuża għall-finijiet tal-komputazzjoni tal-lucrum

49 Fl-2016 l-attur kellu dħul gross ta' €14,347, u ħallas €1,368 kontribuzzjonijiet tas-Sigurtà Soċjali u €787 f'taxxa.

50 F'sentenza mogħtija mill-Qorti tal-Appell fid-19.05.2000 fl-ismijiet Joseph ‘Apap Mangion vs. Charles Zammit pro et noe, il-Qorti stabbiliet illi: "Meta d-danni jirrappreżentaw kumpens għal telf futur, il-Qorti trid tieħu in konsiderazzjoni l-effetti li l- inflazzjoni jkollha fuq l-introjtu perċepit fid-data tal-inċident proġettat fuq firxa ta' snin magħżula bħala l-multiplier." 51 F'sentenza tal-Qorti tal-Appell fid-19.05.2000 fl-ismijiet Joseph ‘Apap Mangion vs. Charles Zammit pro et noe, il-Qorti qalet illi: "[m]eta d-danni jirrappreżentaw kumpens għal telf futur, il-Qorti trid tieħu in konsiderazzjoni l-effetti li l-inflazzjoni jkollha fuq l-introjtu perċepit fid-data tal-inċident proġettat fuq firxa ta' snin magħżula bħala l-multiplier."

Bħala rata ta' inflazzjoni annwali qed tittieħed ir-rata ta' 0.96%, li hija r-rata medja tal-inflazzjoni f'dawn l-aħħar 5 snin skont l-NSO {1.38% (2013) + 0.31% (2014) + 1.10% (2015) + 0.64% (2016) + 1.37% (2017) ÷ 5= 0.96%}.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 27 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

F'sentenza fl-ismijiet John u Laura konjuġi Rowe vs. Edward u Lydia konjuġi

jieħu

intqal

fid-determinazzjoni

tal-multiplier wieħed

"Hawnhekk għandna fattur pjuttost diskrezzjonali.

Il-metodu ta' likwidazzjoni tad- danni kien għal żmien twil ibbażat fuq il-prinċipji enunċjati fil-kawża ‘Apap Bologna vs Hammoud deċiża mill-Qorti tal-Appell Ċivili Superjuri fit-22 ta' Settembru, 1967.

F'dik il-kawża in kunsiderazzjoni ċ-'chances and changes of life', b'mod li dan il-multiplier ma jwassalx lid-danneġġjat li jieħu kumpens daqs li kieku baqa' jaħdem sad-data li jirtira, iżda l-figura tiġi mnaqqsa biex b'hekk ikun ittieħed kunsiderazzjoni l-fatt li l- persuna danneġġjata setgħet, fil-kors normali tal-ħajja tagħha, ma waslitx qawwija u sħiħa sal-età tal-pensjoni. … Hawn għalhekk naraw element diskrezzjonali li qed jingħata lill-ġudikant.

Il-liġi ma tridx li l-kumpens ikun biss riżultat ta' eżerċizzju matematiku – għalkemm tali eżerċizzju jkun wieħed siewi u jwassal għal ċerta uniformità fil-likwidazzjoni tad- danni kif effettivament ġara wara s-sentenza ta' ‘Apap Bologna vs Hammoud, b'danakollu l- ġudikant għandu jżomm quddiem għajnejh aspett aktar wiesa' tal-problema u fl- ammont li finalment jakkorda bħala danni għat-telf futur – dawk li fil-gergo huma magħrufa bħala 'lucrum cessans' jipprova jimprimi sens ta' ġustizzja billi mhux biss iħares lejn l-interessi tad-danneġġjat iżda billi wkoll jittieħed in konsiderazzjoni dak li kkawża d-dannu."

Il-multiplier huwa fattur pjuttost diskrezzjonali, għalkemm bħala regola huwa

ġeneralment aċċettat li fil-każ ta' persuni li qabżu l-età ta' ħamsin sena, il-

multiplier li għandu jiġi adottat huwa ta' 11.

Fil-każ odjern ġie stabbilit mill-esperti mediċi ex parte li l-attur sofra diżabilità

permanenti ta' 18% diżabilità f'wiċċu u f'ħalqu, skont ir-relazzjoni tal-kirurgu

dentali Mr Alex Snoussi, u 20% diżabilità permanenti mil-lat ortopediku, kif

ikkonfermat mill-konsulent tal-ortopedija Mr Thomas Omran.

hawnhekk tagħmel riferiment għas-sentenza fl-ismijiet Brian Leone Ganado vs.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 28 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Brian Tyre Services Ltd et53, fejn sar riferiment għall-awtur Guido Galea Schembri li fil-

296) li kiteb:

Il-Qorti fl-istess sentenza qalet ukoll li:

"hu għalhekk li l-average irid jittieħed tal-perċentaġġi reali, dawk jiġifieri, li jirriflettu l-valur ta' menomazzjoni li (lill-attriċi) jillimitaha f'xogħolha."

Huwa prinċipju stabbilit fil-ġurisprudenza tal-Qrati tagħna li f'każ bħal dan,

wieħed m'għandux jgħodd flimkien iż-żewġ rati ta' diżabilità permanenti hekk

kif stabbiliti mill-esperti medici, iżda għandu jigi applikat dak magħruf bħala

l-Qorti tgħaddi biex tikkomputa d-diżabilità

permanenti totali, din trid tigi kkunsidrata fir-rigward tal-persuna fiżika sħiħa

mingħajr ebda presunzjoni a priori li l-multipliċità ta' feriti jiġu komputati

54 Bil-weighted average għandu

jittieħed bilanċ tar-

rizultanzi tal-esperti mediċi biex dan ikun jirrifletti aħjar is-sitwazzjoni reali

tad-danneġġjat.55 Dak li jrid jiġi stabbilit mhuwiex il-grad ta' inkapaċità fis-sens

purament mediku, iżda l-effetti li l-ħsara personali għandha fuq il-qligħ jew il-

ħidma tal-attur danneġġjat.56 Madankollu mill-ġurisprudenza tal-qrati tagħna,

jidher li l-mod kif jinħadem il-weighted average jitħalla interament fid-

diskrezzjoni tal-Qorti ta' dak li tqis li huwa xieraq u ġust fiċ-ċirkostanzi tal-każ.

Fil-każ odjern jirriżulta li konsegwenza tal-inċident inkwistjoni l-attur qiegħed

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 29 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

isofri kemm minn debilità permanenti ta' 20% mil-lat ortopediku u anki minn

debilità permanenti ta' 18% f'wiċċu u f'ħalqu.

Skont il-formula matematika

stabbilita għall-komputazzjoni tal-weighted average57, din twassal għal rata ta'

ta' 34.4%.

L-evoluzzjoni ġuriprudenzjali f'kawżi ta' din ix-xorta wassal għal żvilupp ieħor

importanti, dak li jsir tnaqqis ta' 20% minħabba li l-ħlas tal-kumpens qiegħed

Spiss kien jiġri li f'kawżi li kienu jdumu s-snin

biex jinqatgħu, il-Qorti kienet tnaqqas 2% għal kull sena li kawża ddum biex

tinqata' f'każijiet fejn ikunu għaddew aktar minn tliet snin bejn id-data meta

tiġi ppreżentata ċ-ċitazzjoni u s-sentenza.

Madanakollu f'dan il-każ il-Qorti ma

tara li hemm lok għal ebda tnaqqis bħal dan.

Is-salarju medju ta' €12,835.74 x multiplier ta' 11, x 34.4% diżabilità

permanenti sofferta mill-attur, iwasslu għal ċifra ta' €48,570.44 li meta ridotta

b'20% għal-lump sum payment, tiġi tmienja u tletin elf, tmin mija u sitta u

ħamsin Euro u seba' ċenteżmi (€38,856.35).

Dan huwa l-lucrum cessans li ser

jiġi likwidat mill-Qorti u li għandu jitħallas lill-attur in linea ta' danni li meta

tiżdied miegħu s-somma ta' erbat elef u mitejn Euro (€4,200), iwassal għas-

somma totali ta' danni ta' tlieta u erbgħin elf u sitta u ħamsin Euro u ħamsa u

tletin ċenteżmu (€43,056.35).

57 Ara Regolament 3 tad-Draft Regulations for Assessment of Damages for Death or Incapacity - "Assessment Regulations" tal-2010 maħruġa mill-Ministeru responsabbli għall-Ġustizzja: (100 - M) x m ------------------ +M 100 'M' tirrappreżenta l-ogħla rata ta' diżabilità; 'm' tirrappreżenta l-aktar rata baxxa ta' diżabilità.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 30 minn 31

Rikors Maħluf Numru 869/2018 LM

Għaldaqstant għar-raġunijiet hawn fuq mogħtija, il-Qorti qiegħda taqta' u

tiddeċiedi din il-kawża kif ġej:

Tiċħad l-eċċezzjonijiet kollha tal-konvenuti;

Tiddikjara lill-konvenut Shemizen Dghoughi unikament responsabbli għall-

inċident tat-traffiku li seħħ fi Vjal Santa Luċija fl-ewwel (1) ta'

Settembru 2016, meta bil-vettura tiegħu, Mazda Demio bin-numru ta'

reġistrazzjoni KBU 919, tajjar lill-attur, b'riżultat ta' liema l-attur sofra

danni u debilità permanenti;

Tillikwida d-danni kollha sofferti mill-attur b'riżultat tal-imsemmi

inċident fis-somma ta' tlieta u erbgħin elf u sitta u ħamsin Euro u

ħamsa u tletin ċenteżmu (€43,056.35);

Tikkundanna lill-konvenuti in solidum bejniethom iħallsu lill-attur id-

danni hekk likwidati.

Bl-ispejjeż u bl-imgħaxijiet legali mid-data tas-sentenza sad-data tal-ħlas

effettiv, kontra l-konvenuti.

Onor. Dr Lawrence Al Zeyani LL.D. Imħallef Rosemarie Fsadni Deputat Reġistratur

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 31 minn 31

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments