QORTI ĊIVILI (SEZZJONI FAMILJA) ONOR.IMHALLEF JACQUELINE POPE GRIMA LL.D., LL.M. (IMLI) Seduta ta' nhar il-Hamis 10 ta' Dicembru 2020

Rat ir-rikors ta' MC datat 6 ta' Diċembru 2019, a fol 1 et seqq., li jaqra hekk:

Illi r-rikorrenti kienu iżżewwġet fid-disa u għoxrin (29) ta' April tas-sena elf disa'

mija u disa' u tmenin (1989) skond ċertifikat taż-żwieġ ( anness u mmarkat Dok MC

1) u minn dan iż-żwieġ twieldu erbat itfal, illum kollha maġġorenni apparti wieħed

M li għandu ħmistax-il sena.

Illi l-partijiet ilhom separati de facto għal aktar minn erba' snin hekk kif jidher u

ikkonfermat fis-Sentenza mogħtija mill-Qorti Ċivili (Sezzjoni Familja) Onor

Lombardi Anthony Zammit Giuliano – Rikors Nru 11/15 AGV fis-6 ta' Novembru 2019 (annessa

Illi ma hemm ebda prospett raġonevoli għal rikonċiljazzjoni bejniethom stante illi

minbarra li ilhom għal diversi snin ma jgħixux flimkien, illum għandhom ħajja

totalment separata minn xulxin;

Illi r-rikorrenti tiddikjara li l-ebda manteniment ma hu dovut u allura ma hemmx l-

ebda pretensjonijiet reċiproċi dwar manteniment.

ta' Malta.

Illi l-esponenti tirrileva illi hija tixtieq tirreverti għal kunjom xbubitha u ċioe G.

Illi dawn il-fatti hawn fuq imsemmija jissodisfaw il-kondizzjonijiet kollha meħtieġa

għall-ksib tad-divorzju skont l-Artikolu 66 B tal-Kodiċi Ċivili, Kap 16, tal-Liġijiet

Għaldaqstant, l-esponent umilment jitlob lil din l-Onorabbli Qorti sabiex:

Tippronunzja l-ħall taż-żwieġ bejn il-partijiet;

Tawtorizza lil MC sabiex tirreverti għal kunjom xbubitha G.

Tordna lir-Reġistratur tal-Qrati sabiex fi żmien imħolli għal daqshekk mill-istess

Qorti javża lid-Direttur tar-Reġistru Pubbliku bid-divorzju tal-partijiet biex dan

jiġi reġistrat fir-Reġistru Pubbliku.

Rat li l-atti tar-rikors promotur, d-digriet u tal-avviz tas-smiegh gew debitament notifikati skond

il-ligi;

Rat ir-risposta tal-intimat VC datata 6 ta' Marzu 2020 ( fol 38 ) li taqra hekk:

Illi l-intimat qiegħed jagħti ruħu b'notifikat bir-rikors numru 547.2019 JPG.

Illi huwa minnu illi l-partijiet ilhom separati de facto għal aktar minn erba' snin

iżda s-sentenza tal-Onorabbli l-Ewwel Qorti ġiet appellata u għadha pendenti u

mhux finali kif erronjament ġie allegat fir-rikors.

Illi in vista li għad ma hemmx sentenza finali, it-talba għall-ħall taż-żwieġ kellha

ssir ai termini tal-Artikolu 66 F (3).

Illi in vista li d-divorzju qiegħed jintalab fiċ-ċirkostanzi fejn il-partijiet la

sseparaw konsenswalment permezz ta' kuntratt ta' separazzjoni konsenswali u

lanqas sentenza ta' Qorti, kellha tiġi ppreżentata n-nota tal-avukat ai termini tal-

Artikolu 66 G (2) (a) tal-Kap 16 tal-Liġijiet ta' Malta, liema nota ma kienitx ġiet

ippreżentata mar-rikors promotur.

Illi l-intimat kien u għadu lest li jirrikonċilja ma' martu minkejja d-differenzi.

Illi huma għandhom tifel wieħed minuri bid-dritt li jirċievi l-manteniment, liema

manteniment qiegħed jitħallas skont digriet pendente lite.

huwa dovut favut il-partijiet stante li t-tnejn jaħdmu.

Illi mingħajr preġudizzju u salv għal dak li ntqal fil-paragrafi preċedenti ta'

natura proċedurali, huwa minnu li jeżistu l-kondizzjonijiet kollha meħtieġa għad-

divorzju bejn il-partijiet ai termini tal-artikolu 66 B tal-Kodiċi Ċivili.

Illi huwa ma għandux ibati l-ispejjeż.

Rat id–dokumenti ezebiti u l-atti kollha tal-kawza;

Rat l-Artikoli 66A, 66B u 66C tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta;

Ikkonsidrat:

Illi ir-rikorrenti MC xehdet (vide affidavit Dok A, fol 42) illi hija iżżewwġet lill żewġha fid-29

ta' April 1989 u minn dan iż-żwieġ kellhom erbat itfal, tlieta maġorenni u wieħed minorenni.

dan iż-żwieġ ma irnexxiex u l-partijiet isseparaw u ilhom separati de facto għal aktar minn erba

snin, għaliex huma isseparaw f'Novembru 2012.

Illi ma hemm l-ebda prospett raġonevoli ta'

rikonċiljazzjoni u li ma hemm l-ebda pendenzi ta' manteniment dovut.

Illi r-rikorrenti MC xehdet bil-ġurament ( fol 47 ) u ikkonfermat dak li xehdet bil- proċedura tal-

affidavit (Dok A, fol 42) u żiedet tgħid li l-wild li għadu minuri għadu jistudja l-MCAST.

Ikkonsidrat:

Rat l-Artikoli 66A u 66B tal-Kapitolu 16 tal-Ligijiet ta' Malta fejn inghad:

(1) Kull wieħed u waħda mill-miżżewġin ikollu l-jedd illi jitlob id-divorzju

jew il-ħall taż-żwieġ skont kif inhu maħsub f'dan is-Sub-Titolu.

jkunx meħtieg illi qabel ma jiġi mitlub id-divorzju, il-miżżewġin ikunu

infirdu minn xulxin b'kuntratt jew b'sentenza. [...]

Bla ħsara għad-dispożizzjonijiet li ġejjin ta' dan l-artikolu, id-divorzju

ma jistax jingħata ħlief b'talba ta' żewġ persuni miżżewġa flimkien jew

ta' waħda minnhom kontra l-oħra, u sakemm il-qorti tkun sodisfatta

(a) fid-data li jibdew il-proċeduri ta' divorzju, il-miżżewġin ikunu

għexu mhux flimkien għal perjodu ta', jew perjodi li jammontaw

għal, mill-inqas erba' snin matul

il-ħames snin minnufih

preċedenti, jew ikunu għaddew mill-inqas erba' snin mid-data tas-

separazzjoni legali; u

miżżewġin; u

(b) ma hemm l-ebda prospett raġonevoli għal rikonċiljazzjoni bejn il-

(ċ) il-miżżewġin u kull wild tagħhom qed jirċievu manteniment

adegwat, fejn hu dovut, skont iċ-ċirkostanzi partikolari tagħhom, kif

hemm maħsub fl-artikolu 57:

Iżda l-miżżewġin jistgħu f'kull żmien jirrinunzjaw għad-dritt tagħhom ta'

Ikkonsidrat:

Rat l-artikolu 66F(3) tal-Kapitolu 16 li jiddisponi:

3) Fejn l-ebda parti ma tagħżel li tipproċedi skont kif provdut fis-

subartikolu (1) u fejn tkun diġà saret talba għas-separazzjoni skont

is-Sub-Titolu III ta' dan it-Titolu, u mill-inqas wieħed mill-partijiet,

wara li tkun saret dik it-talba, jagħmel talba għad-divorzju, it-talbiet

għas-separazzjoni u għad-divorzju, f'kull każ, għandhom jinstemgħu

u jiġu deċiżi flimkien mill-istess Qorti,b'dana illi l-konnessjoni tal-

kawżi għandha tiġi applikata mill-Qorti mingħajr ħtieġa li ssir ebda

talba mill-partijiet.

Il-Qorti tqis illi dan l-artikolu mhux applikabbli għall każ de quo stante li fil-kas in ezami gia giet

ppronunzjata sentenza li pero qieghda fi stadju ta' Appell.

In oltre, jingħad li r-rekwiżiti tal-artikolu

66 huma sodisfatti , stante li jirriżulta li l-partijiet ilhom defacto separati minn Novembru 2012.

Ikkonsidrat:

Rat l-artikolu 66G (2)(a) tal-Kapitolu 16 li jipprovdi:

(2) Ir-rikors li permezz tiegħu jinbdew il-proċeduri ta' divorzju għandu:

(a) fejn il-miżżewġin ma jkunux separati b'kuntratt jew b'sentenza

tal-Qorti, ikun akkumpanjat b'nota li fiha l-avukat jikkonferma li

huwa osserva l-ħtiġiet tas-subartikolu (1);

Jingħad illi fil-kawża odjerna ma kienx hemm htiega tal-imsemmija nota stante illi l-partijiet huma

diġa separati b'sentenza tal-Qorti, oltre l-fatt illi l-partijiet ilhom separati de facto għall-aktar miż-

żmien rikjest mil-liġi, u ċioe l-erba' snin rikjesti mil-liġi.

Ikkonsidrat:

Jirrizulta sodisfacentement pprovat illi l-partijiet kienu zzewgu nhar id-29 ta' April 1989 (Dok MC

1, fol 3) u minn dan iż-żwieġ huma kellhom erbat itfal, tlieta maġorenni u wieħed minorenni .

Jinsab stabbilit ukoll illi l-partijiet isseparaw permezz ta' sentenza tal-Qorti datata 6 ta' Novembru

2019 I fol 5) liema sentenza giet appellata.

Jinsab stabbilit ukoll illi l-partijiet ilhom separati de

facto sa' minn Novembru 2012, fatt mhux ikkontestat mil-intimat fir-risposta tiegħu, u ghalhekk

jirrizulta illi l-partijiet ilhom de facto separati ghal aktar mill-erba' snin rikjesti mill-ligi.

Jirriżulta ukoll illi ma hemmx pendenzi ta' manteniment.

Il-Qorti tqis inoltre li jirrizulta sufficjentement ma hemm l-ebda prospett ragonevoli ta'

rikonciljazzjoni bejn il-partijiet.

Ghalhekk jirrizulta illi r-rikorrenti irnexxielha tissodisfa ir-rekwiziti kollha mehtiega mil-ligi

Ghal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi tilqa' t-talbiet, tippronunzja il-hall taz-

zwieg bejn il-partijiet u tordna lir-Registratur tal-Qrati sabiex, fi zmien xahar mill-llum,

javza lid-Direttur tar-Registru Pubbliku bid-divorzju tal-partijiet biex dan jigi registrat fir-

Registru Pubbliku u tawtorizza lir-rikorrenti MC sabiex tirreverti lura ghal kunjom

xbubitha u cioe G u tordna li d-Direttur tar-Registru Pubbliku jigi notifikat sabiex jiehu l-

azzjoni mehtiega.

Il-Qorti tordna li l-ispejjez jibqghu bla taxxa bejn il-partijiet.


- kontumaċja

FIL-PRIM'AWLA TAL-QORTI ĊIVILI

ILLUM, 10 TA' DIĊEMBRU, 2020.

ppremettiet illi:-

Permezz tar-Rikors Ġuramentat minnha ppreżentat, is-soċjeta' attriċi wara li

Ġiet mqabbda mis-soċjeta` konvenuta sabiex twettaq xogħlijiet ta'

kostruzzjoni u finishings.

Il-korrispettiv dovut lis-soċjeta' attriċi llum jammonta għal €39,058.00 u

dan kif jirriżulta minn kopja tal-istatement relattiv, anness, esebit u

Is-soċjeta' konvenuta ma ħallsitx dan il-kont nonostante l-fatt li x-

mmarkat bħala Dok A.

xogħlijiet tlestew.

Minkejja li kienet debitament interpellata sabiex tħallas dak dovut minnha,

is-soċjeta` konvenuta baqgħet inadempjenti.

Dawn il-fatti huma a diretta konoxxenza tas-soċjeta' attriċi.

Għalhekk kellha ssir din il-kawża.

Talbet lil din il-Qorti sabiex:

Tiddikjara li s-soċjeta` konvenuta hija debitur tagħha fis-somma ta'

Tikkundanna lis-soċjeta` konvenuta tħallasha l-ammont ta' €39,058.00.

Bl-ispejjeż, inkluż dawk tal-ittra uffiċjali 281/19 ta' l-24 ta' Jannar 2019, u tal-

Mandati kawtelatorji intavolati kontestwalment ma' dan l-Att, u l-imgħax legali

dekorribbli mid-data ta' kull fattura, kontra s-soċjeta` konvenuta, li ġiet inġunta

għas-subizzjoni.

Is-soċjeta` konvenuta għalkemm notifikata bir-rikors ġuramentat tal-attriċi u bl-

avviz tas-smiegħ fit-30 ta' Jannar 20201 baqgħet ma ppreżentat l-ebda nota ta'

eċċezzjonijiet.

Semgħet il-provi.

1 a tergo ta' fol 9 tal-proċess

Semgħet lil Dr Jean Pie O'Dea li kkonferma li mid-data li ġie intavolat ir-

Rikors Suban, il-bilanċ baqa' l-istess u ma sar ebda ħlas mis-soċjetà konvenuta.

Rat il-verbal tagħha tat-22 ta' Ottubru li permezz tiegħu tat terminu ta' għaxart

ijiem lis-soċjeta' konvenuta sabiex tippreżenta nota ta sottomissjonijiet iżda

U billi hija sodisfatta li s-soċjeta` attriċi ppruvat il-kreditu tagħha fil-konfront

Għal dawn il-motivi l-Qorti taqta' u tiddeċiedi l-kawża billi:

1) Tilqa' l-ewwel talba billi tiddikjara lis-soċjeta` konvenuta bħala debitriċi tas-

soċjeta' attriċi fis-somma ta' €39,058.00.

2) Tilqa' t-tieni talba billi tikkundanna lil istess soċjeta' konvenuta tħallas lis-

soċjeta attriċi s-somma ta' €39,058.00 bl-imgħax legali mid-data ta' kull fattura

sad-data tal-eventwali ħlas effettiv.

Bl-ispejjeż, inklużi dawk tal-ittra uffiċjali 281/19 ta' l-24 ta' Jannar 2019, u tal-

mandati kawtelatorji intavolati kontestwalment ma' dan l-Att, a karigu tas-

baqgħet ma preżentat xejn.

Rat l-atti l-oħrajn tal-kawża.

tal-konvenuti.

soċjeta` konvenuta.

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


QORTI CIVILI PRIM'AWLA ONOR IMHALLEF ANNA FELICE Illum 10 ta' Dicembru, 2020

Paul Borg Cesareo u martu Marthese Borg Cesareo

vs Joseph Spiteri Farrugia u fil-verbal tas-seduta tas-7 ta' Mejju 2015, il-Qorti laqghet it-talba biex jissejhu fil-kawza "Polidano Properties Limited"

il-konvenut

Il-Qorti: Rat ir-rikors ġuramentat tal-atturi li permezz tiegħu wara li ġie premess illi: Permezz ta' kuntratt fl-atti tan-Nutar Tonio Spiteri Farrugia tas-17 ta' Ottubru 2012 (Dok.

PB1), l-atturi flimkien u solidalment l- bejniethom xtraw u akkwistaw minghand appartament internament immarkat numru 10, fit-tieni sular (1st floor level), "Azure Waters", Triq San Pawl, Santa Venera, Burmarrad, San Pawl il-Baħar.

Fix-xahar ta' Marzu 2014 inkixef difett relatat ma' nuqqas fil-bini li l-konvenut kien jaf bih izda li ma setax jinkixef mill-atturi qabel Marzu tal-2014; liema difett jikkonsisti f'nuqqas ta' guttering jew waterproofing adegwat mal-hajt tal-appogg, bil-konsegwenza ta' perkolazzjoni ta' ilma u umdità qawwija, kif jirrizulta mir- rapport peritali anness (Dok.

L-atturi konjugi Borg ghaldaqstant xtraw fond illi kienu jiswa inqas in vista ta' tali difett latenti, kif ukoll sofrew danni konsistenti fi spejjez inkorsi u li ghad iridu jigu inkorsi sabiex jigu allevjati l-effetti tad-difett in kwistjoni, spejjez peritali u telf ta' uzu (loss of use), ghal liema danni l-atturi qed izommu lill- konvenut responsabbli ai termini tal-artikolu 1429(1) tal-Kap.

12 [li fil-verbal tas-seduta tal-11 ta' Frar 2015 il-Qorti laqghet it-talba ghal korrezzjoni u minflok "Kap 12" trid tigi "Kap. 16"].

Debitament interpellat sabiex jaddivjeni ghall-likwidazzjoni tar- riduzzjoni tal-prezz u tad-danni sofferti, il-konvenut baqa' inadempjenti u ghalhekk kellha ssir din il-kawza.

Intalbet din il-Qorti sabiex: 1.

Tiddikjara li l-fond konsistenti fl-appartament internament immarkat numru 10, fit-tieni sular (1st floor level), "Azure Waters", Triq San Pawl, Santa Venera, Burmarrad, San Pawl il-Baħar huwa affettwat minn vizzju jew vizzji latenti skond il-ligi.

Tiddikjara illi in vista tad-difett/i dikjarati, l-fond imsemmi kien jiswa inqas milli kemm inxtara, tillikwida d-differenza fil-valur u tordna lill-konvenut jirrifondi lill-atturi tali differenza.

Tiddikjara ukoll illi l-konvenut kien jaf bid-difett/i in kwistjoni u ghalhekk tiddikjarah responsabbli ghad-danni sofferti mill-atturi ai termini tal-artikolu 1429(1) tal-Kap.

12 [li fil-verbal tas-seduta tal-11 ta' Frar 2015 il-Qorti laqghet it-talba ghal korrezzjoni u minflok "Kap 12" trid tigi "Kap. 16"], tillikwida tali danni u tordna lill-konvenut ihallas tali danni lill-atturi.

Bl-ispejjez legali, bl-imghaxijiet legali, bil-konvenut ingunt minn issa in subizzjoni u bir-rizerva ta' kull azzjoni legali ulterjuri necessarja u opportuna.

Rat id-dokumenti annessi.

Rat ir-risposta ġuramentata tal-konvenut li permezz tagħha eċċepixxa illi: B'mod preliminari, ghandha tigi kjamata fil-kawza odjerna s- socjetà Polidano Properties Limited (C-21689) ai termini tal- Artikolu 961 tal-Kap.

12 tal-Ligijiet ta' Malta u dan in kwantu, fl- ewwel lok, l-intimat xtara u akkwista l-proprjetà mertu tal- azzjoni de quo minghand l-imsemmija socjetà Polidano Properties Limited permezz ta' kuntratt tat-12 ta' Mejju 2010 fl- atti tan-Nutar Sam Plum Portelli (kopja hawn annessa bhala Dok.

A) f'liema kuntratt l-imsemmija socjetà ggarantit il-pacifiku pussess u reali godiment tal-proprjetà in kwistjoni a favur l-intimat, u fit- tieni lok, in kwantu kienet l-istess socjetà Polidano Properties Limited li zviluppat il-blokk ta' bini li minnu tifforma parti l- proprjetà in kwistjoni u ghalhekk l-imsemmija socjetà Polidano Properties Limited ghandha tirrispondi u taghmel tajjeb ghal kwalunkwe danni li jista' talvolta jsofri l-intimat u dan anke sabiex jigu evitati dupplicità ta' kawzi f'kaz li t-talbiet rikorrenti (li huma fortement ikkontestati) jigu milqugha.

Minghajr pregudizzju ghall-eccezzjonijiet precedenti u wkoll b'mod prelminari, l-azzjoni odjerna hi preskritta ai termini tal-

Artikolu 1431 tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta, kif se jigi ppruvat waqt is-smiegh tal-kawza.

It-talbiet rikorrenti ghandhom jigu michuda ai termini tal- Artikolu 1425 tal-Kap.

16 tal-Ligijiet ta' Malta in kwantu d-difett in kwistjoni hu wiehed li jidher u fil-fatt ir-rikorrenti kienu jafu bih qabel ma akkwistaw il-proprjetà mertu tal-kawza, kif se jirrizulta waqt is-smiegh tal-kawza.

Minghajr pregudizzju ghall-eccezzjonijiet precedenti, d-difett in kwistjoni ma giex ikkagunat u ma jirrizultax minn agir tal- intimat.

Minghajr pregudizzju ghall-eccezzjonijiet precedenti, t-tielet talba rikorrenti ma tistax tigi milqugha in kwantu l-Artikolu 1429(1) tal-Kap.

Fi kwalunkwe kaz u minghajr pregudizzju ghall-eccezzjonijiet precedenti, r-rikorrenti jridu jippruvaw li, b'rizultat tad-difett mertu tal-kawza, l-fond in kwistjoni jiswa inqas milli kemm inxtara, kif minnhom allegat.

Ir-rikorrenti jridu jippruvaw ukoll id-danni minnhom allegatament sofferti.

Ghalhekk it-talbiet rikorrenti huma infondati fil-fatt u fid-dritt u ghandhom jigu michuda fl-intier taghhom.

Salv eccezzjonijiet ulterjuri jekk ikun il-kaz.

Rat illi fuq talba tal-konvenut, fl-udjenza tas-7 ta' Mejju 2015 ġiet imsejħa fil-kawża s-soċjetà Polidano Properties Limited.

Rat illi minkejja li debitament notifikata, l-imsejħa fil-kawża Polidano Properties Limited ma ppreżentat l-ebda risposta għat- talbiet miġjuba kontriha.

Rat id-digriet tal-15 ta' Ottubru 2015 li permezz tiegħu ordnat l-

allegazzjoni tal-atti tar-rikors numru 295/2015 għar-revoka tal-

mandat ta' sekwestru fl-istess ismijiet numru 1827/2014,

degretat finalment mill-Qorti fil-11 ta' Ġunju 2015.

Rat illi fl-udjenza tat-30 ta' Novembru 2016 ġie maħtur il-Perit Alan Van Der Laan bħala perit tekniku sabiex jaċċedi fuq il-post u jirrelata dwar x'vizzji jista' jkollu l-istess fond u kif ukoll, jekk ikun il-każ, dwar stima ta' tiswijiet, bidla fil-valur u loss of use.

Rat ir-relazzjoni tal-Perit Alan Van Der Laan.

Rat it-tweġibiet tal-Perit Alan Van Der Laan għad-domandi in eskussjoni tal-partijiet.

Semgħet lill-Perit Alan Van Der Laan jixhed in eskussjoni.

Rat illi fl-udjenza tas-16 ta' Novembru 2017 ġiet maħtura il-Perit Elena Borg Cesareo Drake sabiex tirrelata dwar il-possibiltà ta' soluzzjoni għall-problemi eżistenti, differenti minn dawk ġja proposti mill-Perit Van Der Laan, u li ma jinvolvux il-proprjetajiet ta' terzi, f'liema każ għandha ssir stima ta' dawn l-ispejjeż.

Il-Perit Borg Cesareo Drake ġiet inkarigata wkoll tagħmel stima tat-tnaqqis fil- valur tal-fond jekk ma jsirux ix-xogħlijiet rimedjali u dan kemm relattivament għad-data tal-lum, u kemm għad-data tal- kuntratt.

Rat ir-relazzjoni tal-Perit Elena Borg Cesareo Drake.

Semgħet lill-Perit Elena Borg Cesareo Drake tixhed in eskussjoni għad- domandi tal-partijiet.

Semgħet it-trattazzjoni finali tal-partijiet.

Rat li l-kawża tħalliet għas-sentenza.

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Ikkunsidrat illi l-azzjoni attriċi hija dik magħrufa bħala l-actio aestimatoria stabbilita permezz tal-artikoli 1424 sa 1427 tal- Kapitolu 16.

L-artikolu 1424 jipprovdi li l-bejjiegħ hu obbligat li

jagħmel tajjeb għad-difetti li ma jidhrux fil-ħaġa mibjugħa u li

jirrenduha mhux tajba għall-użu li għalih kienet maħsuba jew

inaqqsu daqshekk il-valur tagħha li x-xerrej ma kienx jixtriha

jew kien joffri prezz iżgħar, li kieku kien jaf b'tali difetti.

F'dak il-każ, ix-xerrej jista', permezz tal-actio aestimatoria, jagħżel li jżomm il-ħaġa mibjugħa u jitlob lill-Qorti tikkundanna lill-bejjiegħ jirrifondi lura parti mill-prezz li huwa jkun ħallas għall-ħaġa mibjugħa, liema ammont jiġi likwidat mill-Qorti.

Ir- rekwiżiti sabiex tirnexxi din l-azzjoni huma (i) li l-vizzju jkun okkult fil-mument tal-bejgħ b'tali mod li x-xerrej ma setax jinduna bih; (ii) li n-natura tal-vizzju riskontrat ikun tali li tnaqqas il-valur tal-oġġett mibjugħ jew li tirrendih mhux tajjeb għall-użu li għalih kien maħsub.

Mill-provi prodotti jirriżulta li l-atturi akkwistaw mingħand il- konvenut l-appartament internament immarkat bin-numru 10 fil-first floor level formanti parti minn blokk bini li jismu "Azure Waters", Triq San Pawl, Tal-Pieta', permezz ta' kuntratt pubbliku fl-atti tan-Nutar Dottor Tonio Spiteri Farrugia tas-17 ta' Ottubru 2012.

L-appartament flimkien mal-bqija tal-blokk inbena mill-imsejħa fil-kawża Polidano Properties Limited f'sit li qabel kien għalqa.

Imiss ma' dan il-blokk, hemm għalqa ta' terzi li skont il-perit tekniku tittarraġ 'l isfel fejn hemm il-bitħa nterna tal-blokk.

Il- perit tekniku jispjega li fuq barra tal-ħajt estern hemm ħajt ieħor (qoxra) għoli bejn tlieta u erba' filati mill-imsemmija għalqa.

L-atturi xehdu permezz ta' affidavit li huma kienu marru jaraw dan l-appartament flimkien ma' perit tal-fiduċja tagħhom, il-Perit Tano Bonnici-Hunt, fejn sabu li l-post kien f'kundizzjoni tajba u l- konvenut, li kien jgħix fih, infurmahom li fil-fatt kien bajjad recentement.

L-atturi kienu marru jaraw l-appartament darbtejn oħra mal-Perit Mannie Galea, minħabba xi dubju fuq il- bitħa tal-apartament u ċioè peress li ma kinetx tidher li hi konformi mal-liġijiet tas-sanità.

L-ebda wieħed minn dawn il- periti ma kkonstata xi ħsarat fil-fond.

Il-Perit Tano Bonnici-Hunt xehed illi meta mar hu, il-post kien fi stat tajjeb ta' manutenzjoni u ma nnutax la umdità u lanqas li kien

qed jipperkola l-ilma minn x'imkien.

rrilaxxa dikjarazzjoni bil-ġuramenta fejn stqarr illi huwa kien

spezzjona l-proprjetà darbtejn bejn Mejju u Ġunju tal-2012 u

lanqas hu ma ra sinjali ta' umdità jew ingress ta' ilma u li l- appartament kien għadu kemm ġie rinovat.

Peress li kienet dieħla x-xitwa, l-atturi ma marrux joqgħodu fl- appartament iżda kienu jmorru ta' spiss u skont huma għall-bidu ma kienx daħal ilma.

Madanakollu, lejn l-aħħar ta' Frar tal-2013 wara li għamlet maltempata qawwija, l-atturi nnutaw li ħajt minnhom kien qiegħed jixxarrab u saħansitra kien qed jidħol l- ilma ġewwa.

Dehru wkoll sinjali ta' moffa madwar is-shower tray tal-kamra tal-banju ta' wara u skirting maqlugħ fil-kamra tas- sodda prinċipali.

F'Settembru ta' dik is-sena l-atturi ħadu ħsieb jagħmlu l- waterproofing membrane sabiex jagħlqu l-ispazju bejn il-qoxra l-ġdida u r-retaining wall tal-blokk li solviet parti mill-problema.

Skont l-atturi, wara li sar dan ix-xogħol għall-bidu kien deher illi l-problema ssolviet iżda lejn l-aħħar ta' Frar tal-2014 reġa beda jixxarrab il-ħajt u jidħol l-ilma, li saħansitra kellu traċċi tal- ħamrija, fil-livell aktar baxx tal-kmamar.

Kien hemmhekk illi l-perit Ennio Cassar Porter, inkarigat mill-atturi, ikkonstata li l-ilma kien fil-fatt qed jidħol minn taħt il-livell tal- wiċċ tal-ħamrija tal-għalqa li hemm tmiss mal-blokk, u dan minħabba l-fatt li fil-fażi tal-kostruzzjoni tal-blokka l-imsejħa fil- kawża ma ħaditx ħsieb tara li hemm ilqugħ għall-ilma jew waterproofing adegwat għall-ilma li jkun ġej mill-imsemmija għalqa.

Il-problema tinvolvi nofs l-appartament, inkluż il-kamra tal-banju, fejn kif jispjegaw il-periti tekniċi, ma tkunx taf x'hemm wara l-madum mingħajr ma taqla' kollox.

L-attur jiċħad li kien hemm xi sinjali ta' umdità jew ingress ta' ilma meta marru jaraw l-appartament mal-perit qabel xtrawh.

Huwa jgħid illi l-meta feġġet il-problema tal-ilma l-ewwel darba, il-Perit Mannie Galea ma kien semma xejn dwar il-fatt illi l- ħamrija tmiss mal-ħajt u li l-Perit kien tal-parir illi jsolvu l- problema malli jsir il-membrane u jagħlqu l-fili tal-ħajt.

L-attur jgħid li ċertu Albert Nnam Deezua, li għandu parentela ma' sid

l-għalqa, kien qallu li l-konvenut kien dam ġej u sejjer dwar din

il-problema.

Madanakollu, meta xehed quddiem il-Qorti,

Anthony Amodio, sid l-għalqa, ċaħad illi l-konvenut qatt ikkomunika miegħu dwar il-problema.

Jirriżulta li l-appartament sottostanti għal dak tal-atturi, proprjetà tal-imsejħa fil-kawża, għandu l-istess problema, u probabilment din kienet ir-raguni ghalfejn baqa' ma nbieghx.

Il- perit tal-atturi u tal-imsejħa fil-kawża ssuġġerew illi jsir ix- xogħol li hemm bżonn inkluż tqegħid ta' katusa biex tiġbor l-ilma mill-għalqa adjacenti, biex l-ilma ma jibqax jippenetra l-ħajt tal- appartament tal-attur u dak sottostanti.

Madanakollu, sid l- għalqa m'aċċettax u allura l-atturi kienu kostretti jipproċedu b'din il-kawża.

Il-perit tekniku kkonstata li bejn il-qoxra u l-ħajt estern hemm 'waterproofing membrane'.

In-naħa ta' wara tal-appartament in kwistjoni, u ċioè fejn hemm il-ħsarat, tinsab taħt il-livell tal- ħamrija tal-għalqa.

Ma jirriżultax illi hemm għaddejjin xi servizzi tal-ilma fil-partijiet tal-fond fejn dehru l-hsarat.

Il-perit tekniku spjega li,

"dawn il-ħsarat qed jiġu kkawżati mill-ilma "tax-xaba" li jaqa' fil-ħamrija fl-għalqa adjaċenti ta' terzi.

Dan billi, qabel, dan l-ilma kien jiskula minn għalqa għal oħra, iżda hekk kif inbena l-blokk fejn hemm l-appartament fil-kwistjoni, il- passaġġ naturali ta' dan l-ilma ġie nterrott billi sab il-ħajt estern tal-blokk fil-kwistjoni jimblukkah.

Dan l-ilma qed ixarrab il-ħajt estern u jiġri fit-torba li hemm taħt il-madum tal-appartament fil-kwistjoni bil-konsegwenza li dan joħloq umdità fil-ħitan interni, nkluż dak li jiġi biswit il-bitħa nterna."

Huwa jkompli billi jgħid illi,

""ma jistax jeskludi li din il-ħsara tiżdied, partikolarment f'każ li l-"membrane" eżistenti tkompli tiġi affettwata bil- pressa tal-ilma li ġejja mill-għalqa adjaċenti ta' terzi.""

Skont il-perit tekniku ghaldaqstant,

"il-kawża tal-ħsarat hija nuqqas ta' lqugħ/qbid tal-ilma li jkun ġej b'mod naturali mill-għalqa adjaċenti ta' terzi.

Dan l-ilqugħ/qbid ikun irid jiġi pjanat u implimentat waqt il-fażi tal-kostruzzjoni billi jsir fil-pedamenti, fejn normalment ikun moħbi fl-istess pedamenti..."

Il-perit tekniku ssuġerixxa soluzzjoni billi jsiru xogħlijiet fil-blokk in kwistjoni u ċioè fil-ħajt estern u jsiru interventi neċessarji kemm ta' waterproofing u kif ukoll ta' drainage.

Huwa jkompli billi jispjega li jrid isir ukoll xogħol fl-appartament sottostanti tal- imsejħa fil-kawża u wara jkun jista' jsir xogħol ta' tiswija ta' ħsarat fl-appartament tal-atturi.

Dawn ix-xogħlijiet jinkludu xogħol laborjuż u illi ma jistgħux isiru f'daqqa, apparti li jinvolvu intervent fl-appartament tal-kjamata fil-kawża.

Il-perit tekniku jżid jgħid illi l-appartament tal-atturi mhuwiex abitabbli fl-istat illi hu.

Huwa jikkonkludi għalhekk illi:

Il-fond in kwistjoni appartament numru 10, Azure Waters, Triq San Pawl, Santa Venera, Tal-Pieta', huwa affettwat minn vizzji konsistenti fi tbajja u tfarfir fil-ħitan ikkawżati minħabba nuqqas ta' prekawzjonijiet waqt il-bini għal kontra l-ilma naturali li jiġi mill-għalqa adjaċenti ta' terzi.

Ir-rikorrenti jissottomettu li dawn il-ħsarat ma kienux jidhru fil-mument tal-bejgħ mentri l-intimat jikkontendi li dawn kienu jidhru.

Kien ikun hemm bżonn li dawn it-tbajja jkunu jidhru fil-mument tal-bejgħ sabiex wieħed jagħmel spezzjoni aktar profonda biex jivverifika ttieħdux il- tal-ilma prekawzjonijiet mingħand it-terzi adjaċenti;

imsemmija għall-ilqugħ/qbid

It-tiswijiet qed jiġu stmati fl-ammont bejn tlettax-il elf, mija u sebgħa u tmenin Euro u erbgħa u erbgħin ċenteżmi (€13,187.44) u tmintax-il elf Euro (€18,000) billi f'dan l- istadju, qabel ma jinkixfu l-ħsarat kollha, wieħed ma jistax jagħti stima eżatta tat-tiswijiet kollha nvoluti;

L-ammont li wieħed kien inaqqas mill-prezz (dakinhar tal- bejgħ) f'każ li dawn id-difetti kienu magħrufa qabel il-bejgħ qed jiġi stmat fl-ammont ta' tletin elf Euro (€30,000);

L-appartament fil-kwistjoni ma setax jintuża minħabba fl- istess vizzji, fejn għal dan il-'loss of use' il-valur lokatizju annwali ta' dan l-appartament fi stat 'furnished' qed jiġi stmat fl-ammont ta' sebat elef u mitejn Euro (€7,200).

L-inkarigu tal-perit tekniku ġie estiż fl-udjenza tas-16 ta' Novembru 2017 sabiex jirrelata dwar il-possibiltà ta' soluzzjoni oħra.

Peress illi l-Perit Alan Van Der Laan ma setax jissokta bl-inkarigu minħabba kariga uffiċjali, il-Qorti ħatret minflok lill-Perit Elena Borg Cesareo Drake.

Il-konklużjoni tal-Perit Borg Cesareo Drake hija li ma hemm l-ebda rimedju permanenti ieħor ħlief dak issuġerit mill- ewwel perit tekniku u li ma hemm l-ebda rimedju li ma jinvolvix il-proprjetà ta' terzi.

Hija qablet illi t-tnaqqis fil-prezz għandu jkun ta' €30,000 jekk wieħed iqis il-valur dakinhar tal-kuntratt bħal ma rrelata l-ewwel perit tekniku filwaqt illi tnaqqis għandu jkun ta' €40,000 riferibbilment għal dakinhar li ħejjiet ir-rapport f'Mejju tal-2018.

Dwar il-konklużjonijiet tal-perit tekniku, huwa minnu li skont l- artikolu 681 tal-Kapitolu 12 il-Qorti ma hijiex tenuta jew marbuta li taċċetta l-konklużjonijiet tar-rapport tal-perit u li, bħal materjali istruttorji oħrajn huma kontrollabbli mill-ġudikant, kontra l-konvinzjoni tagħha nfisha,

"Dan però ma tistax tagħmlu b'mod leġġer jew kapriċċjuz.

Il-konvinzjoni kuntrarja tagħha kellha tkun ben informata u bażata fuq raġunijiet li gravement ipoġġu fid-dubbju dik l- li ma opinjoni għandhomx ikunu privi mill-konsiderazzjoni ta' l-aspett tekniku tal-materja taħt eżami."

(Philip smith vs Carmelo Camilleri Agius Decelis et nomine, deċiża mill-Qorti tal-Appell fid-29 ta' Mejju 1998).

lilha sottomessa b'raġunijiet

Ġie wkoll sewwa ritenut illi,

"f'ċirkostanzi bħal dawn ikun prużuntuż għall-ġudikant illi jiddipartixxi bla raġuni verament valida mir-relazzjoni peritali.

Dana mhux biss għax ma kellux il-meżżi għad- disposizzjoni tiegħu biex serenement jinoltra ruħu fl-aspetti

tekniċi tal-meritu, imma wkoll għaliex neċessarjament tkun tonqsu dik il-konoxxenza meħtieġa biex, b' mod kritiku, jasal għal konvinċiment divers minn dak li jkunu waslu għalih l- esperti minnu nominati" (Benjamin Belkir nomine vs Charles Ellard nomine, deċiża mill-Qorti tal-Appell fid-9 ta' Frar 2001).

Fil-kawża Champalin Company Limited vs Emmanuel D’Ancona et, deċiża minn din il-Qorti diversament presjeduta fl-1 ta' Marzu 2004, ingħad illi:

"Ir-raġunament imfisser tant tajjeb fir-Rapport imressaq minnu jikkostitwixxi determinazzjoni ta' fatt li din il-Qorti sejra toqgħod fuqu għaliex, għalkemm dictum expertorum numquam transit in rem judicatam, il konklużjonijiet ta' perit tekniku jikkostitwixxu prova u mhux sempliċi opinjoni jew suspett.

Tali fehmiet għandhom is-saħħa ta' prova bħal kull prova oħra ammissibbli fil-liġi, u jibqgħu jgawdu din il- kwalita' sakemm ma jiġux kontestati, jew permezz ta' provi oħrajn kuntrarji għalihom jew inkella b'sottomissjonijiet serji u tajbin biżżejjed li juruhom bħala fehmiet inattendibbli u li ma jitwemmnux [App Civ 9/2/2001 – Belkir vs Ellard].

Għalkemm il-Qorti m'hijiex marbuta li toqgħod għal fehmiet ta' perit minnha maħtur kontra l-konvinzjoni tagħha nnifisha [Kap 12 Art 681], madankollu l-giudizio dell'arte ma jistax u m'għandux jitwarrab faċilment, sakemm ma jkunx jidher b'mod ċar li l-fehmiet u konklużjonijiet tal- perit huma irraġonevoli [App Civ 23/6/1967 Amodio vs Caruana Dalli et]."

Ara wkoll is-sentenza tal-Qorti tal-Appell, deċiża fit-30 ta' Mejju 2014, fl-ismijiet Geswalda Woodhead vs Francis Poulton.

Il-Qorti, wara li fliet bir-reqqa l-provi kollha prodotti u r- relazzjonijiet tal-periti tekniċi, tasal li taqbel perfettament mal- konklużjonijiet kif imfissra fl-imsemmija relazzjonijiet u ma ssib l-ebda raġuni għalfejn dawn il-konklużjonijiet għandhom jiġu skartati.

Il-Qorti tibda billi tiddikjara illi l-kawza kif imposta ma tista' qatt tolqot lil Polidano Properties Limited peress illi dawn kienu

totalment estraneji ghal bejgh, li huwa fil-fatt in-negozju li fuqu tistrieh il-kawza kollha.

Stabbilit dan kollu, imiss issa li l-Qorti tqis l-eċċezzjonijiet tal- konvenut għat-talbiet miġjuba kontrih.

L-ewwel eċċezzjoni preliminari hija sorvolata bis-sejħa fil-kawża ta' Polidano Properties Limited.

Il-ħames eċċezzjoni hija wkoll sorvolata in kwantu l-avukat tal-atturi talab korrezzjoni tar-rikors ġuramentat peress li r-riferenza kellha tkun għall-artikolu 1429(1) tal-Kap.

16 u mhux tal-Kap.

Permezz tat-tieni eċċezzjoni tiegħu, il-konvenut jeċċepixxi li l- azzjoni attriċi hija preskritta a tenur tal-artikolu 1431 tal-Kap.

Dan l-artikolu jaqra hekk:

"(1) L-azzjoni redibitorja u l-azzjoni stimatorja jaqgħu bil- preskrizzjoni, għal dawk li huma immobbli, bl-egħluq ta' sena minn dak in-nhar tal-kuntratt, u, għal dawk li huma ħwejjeġ mobbli, bl-egħluq ta' sitt xhur minn dak in-nhar tal- kunsinna tal- ħaġa mibjugħa.

(2) Iżda, jekk ma setax ikun li x-xerrej jikxef id-difett li ma jidhirx tal-ħaġa, iż-żminijiet hawn fuq imsemmija tal- preskrizzjoni ma jibdewx igħaddu ħlief minn dak in-nhar li seta' jkun li hu jikxef dak id-difett.

(3) Iż-żminijiet tal-preskrizzjoni hawn fuq imsemmija jimxu kif jingħad fl-artikolu 1407(2)."

Dwar din ix-xorta ta' preskrizzjoni, il-Qorti tal-Appell (Sede Kummerċjali) fis-sentenza tagħha fl-ismijiet Maria Rosa Caruana Dalli Spiteri Delmar vs Edward Vincenti Alexiev Schembri nomine, deċiża fit-18 ta' Ottubru 1963, qalet hekk:

"Din il-Qorti hi ta' l-opinjoni li l-kliem tat-tieni subartikolu fuq imsemmi, indikanti d-dies a quo tad-dekorrenza tat-terminu stabbilit mil-ligi u cioè l-kliem "minn dak in-nhar li seta' jkun li hu jikxef id-difett" ghandhom ikunu interpretati fis-sens li d-dies scientae ma hux dak li fih tigi notata jew riskontrata l-irregolarità fil-funzjonament tal-attrezz mibjugh, imma hu invece dak li fih jigi definittivament accertat id-difett."

Il-Qorti tqis illi ġie muri li l-atturi ma setgħux ikunu jafu bl-estent tad-difett sakemm reġa beda dieħel l-ilma fil-bidu tas-sena 2014 wara li eliminaw il-problema tal-ilma li kien dieħel minn fuq bejn il-qoxra u r-retaining wall tal-appartament billi għamlu l- waterproofing membrane.

Meta si tratta minn ħsara minħabba dhul ta' ilma, fejn ħafna drabi huwa diffiċli li wieħed li jiddentifika mill-ewwel minn fejn attwalment ikun dieħel l-ilma, ta' bilfors irid iseħħ proċess ta' trial and error u allura l-Qorti m'għandha l-ebda raġuni tiddubita l-verżjoni tal-atturi li kien biss meta daħal l-ilma t-tieni darba li l-perit qalilhom li l-ilma kien qed jippenetra minn taħt il-wiċċ tal-ħamrija tal-għalqa adjaċenti.

Din il-kawża allura saret fi żmien sena minn dakinhar li l-atturi setgħu jkunu jafu bid-difett in kwistjoni.

In linea ta' prinċipju ġenerali dwar il-mertu, din il-Qorti diversament presjeduta fis-sentenza tagħha fl-ismijiet Helen Caruana Said vs Godfrey Ellard, tas-27 ta' Ottubru 2005, qalet hekk dwar l-azzjoni bbażata fuq id-difett mistur tal-oġġett mixtri:

"Illi l-elementi tal-azzjoni sussidjarja rexissorja magħżula mill-attriċi jikkonsistu (a) f'bejgħ format ta' ħaġa milquta b'difett li jkun (b) gravi u serju, li (ċ) jkun mistur, u (d) li jkun diġa' jeżisti fil-waqt tal-bejgħ.

Biex jista' jingħad li d- difett ikun serju, irid jew ikun tali li, minħabba fih, il-ħaġa mixtrija ma tibqax aktar tajba għall-għan li għalih inxtrat (dan jissejjaħ difett gravi oġġettiv), jew inkella d-difett ikun tali li, kieku x-xerrej kien jaf bih, ma kienx iħallas għall-ħaġa daqskemm fil-fatt ikun ħallas biex kisibha (dan jissejjaħ difett gravi suġġettiv).

X'aktarx li għall-finijiet tal-azzjoni redibitorja, id-difett irid ikun oġġettivament serju.

Difett ikun moħbi meta xerrej ta' dehen ordinarju li jagħmel eżami għaqli tal-ħaġa mixtrija bil-ħsieb ta' missier tajjeb tal- familja, ma jkunx jew ma kienx f'qagħda li jista' jintebah bih fil-waqt tax-xiri.

Iżda jekk difett ikun wieħed li jista' jidher jekk isir eżami xieraq, ma jibqax aktar difett mistur, ukoll jekk, mad-daqqa t'għajn, ma jkunx jidher.

B'mod partikolari, xerrej ma jistax jilgħabha tal-injorant fit-teknika jew fil-kumplessità tal-ħaġa mixtrija biex jeħles mill-obbligu li jifli b'għaqal il-ħaġa minnu miksuba.

Kemm hu hekk, jekk

xerrej m'għandux il-ħila li jifli sewwa l-ħaġa mixtrija, għandu jdur għall-għajnuna ta' persuna midla jew imħarrġa f'dak l- oġġett."

Il-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) fil-Ġurisdizzjoni Superjuri tagħha fil-każ ta' Joanna Belkir vs Paulmid Alusta, tad-29 ta' Mejju 2012, spjegat illi:

"Għalhekk sabiex tirnexxi din l-azzjoni iridu jissussistu żewġ kondizzjoniijiet u cioè li d-difett huwa (1) wiehed gravi u wkoll (2) li kien mohbi.

Dawn il-kriterji huma simili ħafna għal dak li nsibu fil-liġi tagħna bid-differenza illi, minflok diminuzjoni fl-utilità, il-liġi tagħna ssemmi l-valur. … 2) Dwar it-tieni kondizzjoni, u ċioè li d-difett irid ikun moħbi, ingħad fid-dottrina kontinentali rigward kondizzjoni simili għal dik li nsibu fil-liġi tagħna, illi: "Bisogna che i vizi siano occulti.

16 tal-liġgi tagħhna).

Finalment, fis-sentenza tagħha fl-ismijiet Alexander Plum Portelli et vs Carmel Caruana Said et, tad-9 ta' Jannar 2012, din il-Qorti diversament presjeduta qalet illi:

"In-nozzjoni ta' 'difett' gie definit mill-Qrati taghna bhala li jikkomprendi kull anormalità, jew imperfezzjoni, u kull gwast jew avarija li tigi riskontrata fil-haga u li, aktar jew anqas, tnehhilha l-attitudni ghall-uzu jew l-bontà jew l-integrità taghha apparti li jridu jkunu pre-ezistenti ghal ftehim (ara Emanuela Borg Cesareo vs Carmelo Farrugia Gillibrand noe, App Civ 29.01.1954).

In kwantu ghan-natura okkulta tad-difett hu pacifiku mill- gurisprudenza illi d-difett ikun mohbi meta ma jkunx facilment reperibbli ghal bniedem mhux tas-sengha (ara Josephine Mercieca vs Emanuel Plum Portelli et, App Civ 1.06.2007).

Inoltre hu wkoll stabbilit illi d-difett innifsu irid ikun ta' certa 'gravita' relattivament ghal haga mibjugha u ghal prezz imhallas ghaliha fis-sens li l-Qorti trid tkun sodisfatta illi d- difett lamentat kien inaqqas talment il-valur li x-xerrej jew ma kienx jixtriha jew kien joffri prezz inqas (ara Vincenza Nnam Deezua vs George Abdilla Castillo noe, App Civ 22.06.1959 Vol XLIII p1 p317)."

Fil-mertu, il-konvenut jeċċepixxi li d-difett in kwistjoni ma kienx moħbi tant illi l-atturi kienu jafu bih qabel ma akkwistaw il- proprjetà.

Huwa jinnega li kien qal lill-atturi li kien għadu kemm bajjad meta marru jarawh l-ewwel darba.

Iżid jgħid illi meta dawwarhom mal-appartament, f'waħda mill-kmamar tas-sodda kien diġà jidher l-iskirting qed jinqala' u tbajja mal-ħajt u l-atturi ma kkummentaw xejn u xorta kienu interessati li jixtruh.

Din il-verżjoni la hija kredibbli u lanqas hija sostanzjata bil-provi.

Kemm il-Perit Tano Bonnici-Hunt u kif ukoll il-Perit Mannie Fenech Vella stqarru li meta marru jaraw l-appartament ma kienx hemm sinjali ta' ħsara minħabba ingress ta' ilma.

B'żieda ma dan, il- Qorti temmen li kieku l-konvenut verament kien ħaseb li l-atturi kienu jafu bid-difett u kienu xorta waħda lesti jixtruh bil-prezz miftiehem, din kienet titniżżel fil-kuntratt.

Il-Qorti ssibha diffiċli temmen li l-atturi kienu ser jixtru dan l-appartament li kieku kienu jafu bl-estent tal-problema u d-diffikultà sabiex isiru t- tiswijiet neċessarji.

Permezz tal-eċċezzjoni sussegwenti, il-konvenut jeċċepixxi li d- difett in kwistjoni ma kienx ikkaġunat minnu.

Kif diġà ntqal, mill- provi rriżulta li l-blokka de quo nbniet mill-imsejħa fil-kawża li imbagħad biegħet l-appartament in kwistjoni lill-konvenut.

Madanakollu, f'kawża ta' din ix-xorta, li saret abbażi tal- tal-ħaġa mibjugħa, garanzija għad-difetti b'differenza minn kawża għad-danni akwiljani, ftit li xejn jiswa li ma jkunx il-konvenut bejjiegħ li kkawża d-difett li minnu jkun qed jilmenta l-attur xerrej.

Lanqas ma jiswa għall-finijiet ta' din il-kawża li l-appoġġi qatt ma kienu tal-konvenut imma għadhom sal-lum tal-imsejħa fil-kawża.

Id-difett in kwistjoni jolqot ukoll l-appartament u mhux l-appoġġi minn fejn attwalment qed jidħol l-ilma biss.

Din il-Qorti hi għalhekk sodisfatta li l-atturi kellhom dritt jintavolaw din l-azzjoni kemm għaliex id-difett li minnu jilmentaw kien moħbi minnhom u għalihom u kif ukoll għaliex dan id-difett kien serju tenut kont ta' dak li kien qiegħed jinxtara, il-prezz li bih inxtara u l-entità tal-ħsara kwantu valur ta' deprezzament fil-prezz tal-oġġett mixtri.

Finalment, il-konvenut jeċċepixxi li l-attur jridu jippruvaw li b'riżultat tad-difett in kwistjoni l-fond jiswa inqas minn kemm inxtara.

Din il-prova saret permezz tal-konklużjoni tal-perit tekniku.

Dwar il-fatturi li għandhom jittieħdu in konsiderazzjoni sabiex jiġi stabbilit it-tnaqqis fil-prezz, kif tajjeb ġie ritenut fil-kawża Joseph Camilleri Kelly vs Joseph Ellard noe, deċiża minn din il- Qorti diversament presjeduta fil-31 ta' Jannar 2000,

"… f'azzjoni aestimatorja s-somma li ghandha titnaqqas, f'kaz li jirrizultaw difetti in vendita, m'ghandhiex tkun ekwivalenti ghas-somma mehtiega biex jigu rrangati d- difetti, izda l-Qorti ghandha tistabilixxi x'kien ikun il-prezz tal-bejgh fil-mument tal-kuntrattazzjoni kieku x-xerrej kien jaf bid-difetti lamentati."

Fil-kawża fl-ismijiet Martin Mc Harg vs Anthony Paul Mombartz noe, deċiża mill-Qorti tal-Kummerċ fis-7 ta' Novembru 1988 ġie ritenut:

fil-kaz ta'

"Illi il-Qorti ghandha l-actio aestimatoria, tistabbilixxi x'ammont anqas kien ihallas ix-xerrej li kieku, fil-mument tax-xiri, kien jaf bid-difett.

Din hi materja pjutost soggettiva u fl-istess hin mhux bilfors tkun involuta l-ispiza necessarja ghar-rimedju tad-difett meta jinkixef.

Ir- ricerka li ghandha taghmel il-Qorti hija necessarjament u unikament relatata ghaz-zmien li fih sar il-kuntratt tax-xiri.

Il-kriterju sostanzjali skond l-artikolu 1424 tal-Kodici Civili huwa: li kieku x-xerrej kien jaf bid-difett dakinhar li resaq ghall-kuntratt, kemm kien joffri prezz anqas milli hallas?"

Kif spjegat il-Qorti fis-sentenza ċitata fl-ismijiet Alexander Plum Portelli et vs Carmel Caruana Said et:

"Din il-Qorti tqis illi ghalkemm taqbel mal-konkuzzjonijiet tal-perit tekniku dwar il-quantum tal-hsarat però fl-istess hin thoss illi l-perit tekniku kien strett wisq fil-konkluzjoni tieghu li jallacja l-prezz tat-tiswijiet esklussivamanet mat-tnaqqis fil-prezz, meta konsiderazzjonijiet ohra bhal zmien zejjed li jinhtieg biex jitlesta l-fond u l-atturi jkunu jistghu jabitaw fih b'dawn ix-xogholijiet zejda; it-telf ta' hin aktar u spejjez ohra biex jinstabu haddiema u jingiebu biex isir ix-xoghol u s-supervizjoni li trid issir minnhom biex jigi assikurat li x- xoghol qed isir u jsir tajjeb huma wkoll elementi li jigu valutati fil-prezz meta wiehed ikun qed jixtri oggett li jaf li jrid in konsiderazzjoni stante li l-ligi ma ekwiparatx it-tnaqqis fil- prezz mal-valur tat-tiswija ghalkemm hu element importanti hafna izda kienet miftuha bizzejjed biex taghti fakoltà lil gudikant permezz tal-awzilju ta' nies mharrga f'aspetti teknici biex jasal ghal dak li hu gust u ekwu li jitnaqqas mill- prezz tal-bejgh biex l-prezz jekwivali fil-valur ghal dak realment mixtri."

Il-liġi ma titkellimx dwar il-valur tat-tiswijiet imma l-prezz li x- xerrej kien joffri li kieku kien jaf bid-difett.

Naturalment il-prezz li bih kien ikun lest jixtri irid ikun jirrifletti ċ-ċirkostanzi kollha rilevanti inkluż l-iskariġġ u n-nuqqas ta' użu u mhux biss il-valur tat-tiswijiet neċessarji.

Applikati dawn il-prinċipji għall-kawża tal-lum, il-Qorti ssib illi għad-difett moħbi li kien jolqot il-proprjeta de quo, il-konvenut qua bejjiegħ għandu jagħti lura lill-atturi qua xerrejja l-ammont ta' €35,000 li jirrifletti d-differenza fil-prezz li l-atturi kienu jkunu lesti jħallsu li kieku kienu jafu bid-difett moħbi in kwistjoni.

Il- Qorti waslet għal dan l-ammont billi qieset il-medja bejn iż-żewġ valuri tal-perit tekniku Elena Borg Cesareo Drake, tenut kont tat- trepass ta' żmien minn dakinhar li l-atturi akkwistaw l- appartament.

Imiss issa li tiġi kkunsidrata t-talba attriċi għal-likwidazzjoni u ħlas ta' danni a tenur tal-artikolu 1429 tal-Kap.

16 li jaqra hekk:

"(1) Jekk il-bejjiegħ kien jaf bid-difetti tal-ħaġa mibjugħa, hu obbligat mhux biss li jrodd il-prezz li jkun irċieva iżda wkoll li jħallas id-danni lix-xerrej.

(2) Jekk il-bejjiegħ ma kienx jaf bid-difetti tal-ħaġa, hu obbligat biss irodd il-prezz u jħallas lix-xerrej l-ispejjeż li jkollhom x'jaqsmu mal-bejgħ."

Permezz tal-aħħar eċċezzjoni tiegħu, il-konvenut ikompli billi jeċċepixxi li l-atturi jridu jippruvaw d-danni allegatament sofferti minnhom.

Il-Qorti tqis illi mill-provi rriżulta li l-konvenut kien jaf bid-difett in kwistjoni tant illi ammetta li kien ilu jiġri wara ta' Polidano dwar il-problema tal-moffa.

Dwar danni, din il-Qorti hija tal-fehma li galadarba l-bejjiegh kien jaf bid-difett ghandu jhallas ukoll id-danni.

L-Art.

1429 tal- Kodici Civili (Kap. 16) jipprovdi illi:

L-atturi ma ġabu l-ebda prova dwar kemm nefqu biex għamlu l- waterproofing membrane jew jekk għamlux xi tiswijiet fil-ħitan interni tal-appartament tagħhom.

Dwar il-kumpens għan- nuqqas ta' użu, il-perit tekniku għamel stima tal-valur lokatizju però l-atturi ma ġabu l-ebda prova li huma l-appartament kienu ser jikruh jew li kellhom jikru x'imkien ieħor minfloku.

Madanakollu, jibqa' l-fatt li appartament b'faccata fuq il-bahar kien jinkera facilment.

Il-perit Van Der Laan stabilixxa valur lokatizju ta' aktar minn €7000 fis-sena.

Madanakollu wiehed jikkonsidra li mhuwiex garantit illi l-fond jinkera kontinwament u ghalhekk il-Qorti qeghda tiffissa l-ammont ta' €35,000 ghal telf ta' uzu.

Għalhekk u għal dawn ir-ragunijiet, din il-Qorti qiegħda taqta' u tiddeċiedi billi tichad l-eccezzjoni tal-preskrizzjoni, tillibera lil Polidano Properties Limited mill-osservanza tal-gudizzju, u

Tilqa' l-ewwel talba;

Tistabbilixxi l-parti mill-prezz li għandha tiġi mħallsa lura lill-atturi mill-konvenut minħabba dan id-difett fl-ammont ta' ħamsa u tletin elf Ewro (€35,000);

Tikkundanna lill-konvenut iħallas lill-atturi s-somma hekk likwidata ta' ħamsa u tletin elf Ewro (€35,000) bl-imgħax mid-data tas-sentenza; Tilqa' t-tielet talba billi tiddikjara li l-konvenut kien jaf bid- difett in kwistjoni u allura huwa responsabbli għad-danni a tenur tal-artikolu 1429(1) tal-Kap.

16 u tillikwida l-ammont fis-somma ta' ħamsa u tletin elf Ewro (€35,000).

B'hekk Joseph Spiteri Farrugia ghandu jhallas lil Paul u Marthese Borg Cesareo is- somma komplessiva ta' sebghin elf Ewro (€70,000) bl-ispejjez u imghaxijiet mid-data ta' din is-sentenza.


FIT - TRIBUNAL GHAL TALBIET ZGHAR

Seduta ta' nhar il-Gimgha, 11 ta' Gunju, 2021

Ra l-avviz fl-ismijiet premessi pprezentat fit-tletin (30) ta' Novembru, 2020

permezz ta' liema, ghar-ragunijiet hemmhekk premessi, l-attur talab li l-konvenut jigi

dikjarat responsabbli ghall-incident li sehh nhar is-7 ta' Settembru, 2018 fi Triq Sa

Maison Floriana u konsegwentement jigi kkundannat ihallas id-danni ikkagunati lill-

istess attur fl-ammont ta' tlett elef, tmin mija u hamsa u tletin euro u zewg centezmi

(€3835.02) kawza tal-incident in kwistjoni ; bl-ispejjez u bl-imghax legali kontra l-

intimat Kunsill Lokali Floriana ingunt in subizzjoni.

Ra d-dokumenti ezebiti mal-istess avviz a sostenn tat-talba.

Ra r-risposta tal-Kunsill Lokali konvenut li, permezz taghha eccepixxa li t-

talbiet attrici ghandhom jigu michuda bl-ispejjez kontra l-istess attur stante:

Illi t-talbiet attrici huma preskritti ai termini tal-art.

2152 tal-Kapitolu 16 tal-

Ligijiet ta' Malta

Salv eccezzjonijiet ohra.

Il-Kunsill konvenut ma kien bl-ebda mod responsabbli ghall-allegat incident.

Ra n-nota tal-attur datata 28 t'April, 2020 li permezz taghha gie dikjarat li l-istess

attur kien qieghed jistrieh fuq AL 61 tas-sena 2020, AL 65 tas-sena 2020, AL 82 tas-

sena 2021 u AL230 tas-sena 2020 fir-rigward tal-eccezzjoni preliminari tal-

Ra li waqt is-seduta tat-28 ta' Mejju, 2021 l-avukati difensuri tal-partijiet

iddikjaraw li m'ghandhomx provi xi jressqu fir-rigward tal-eccezzjoni preliminari tal-

Sema t-trattazzjoni bil-fomm tal-avukati difensuri tal-partijiet.

Ha konjizzjoni tac-cirkostanzi kollha tal-kaz.

Ra li l-kawza baqghet differita ghas-sentenza ghas-seduta tal-lum u dana fir-

rigward tal-eccezzjoni preliminari tal-preskrizzjoni.

preskrizzjoni.

preskrizzjoni.

Ikkunsidra

Illi permezz tal-kawza odjerna l-attur qieghed jitlob kumpens ghal danni allegatament

sofferti minnu bhala konsegwenza ta' incident datat 7 ta' Settembru, 2018.

tieghu il-Kunsill Lokali intimat wiegeb billi eccepixxa l-preskrizzjoni a tenur tal-art.

Illi permezz ta' nota datata 28 t' April, 2021 l-attur iddikjara li, fir-rigward tal-

eccezzjoni preliminari tal-preskrizzjoni, huwa kien qieghed jistrieh fuq l-AL 61 tal-

2020, 65 tal-2020, 82 tal-2020 u 230 tal-2020.

Illi fir-rigward tal-A.L. 61 tal-2020 (Ordni tal-2020 dwar l-Epidemiji u Mard

Infettiv (Sospensjoni ta' Ħinijiet Ġudizzjarji u Legali) l-art.

3 jipprovdi testwalment

is-segwenti:

3.(1) Meta s-Supritendent tordna l-għeluq tal-qrati kollha jew ta' kwalunkwe

qorti għall-fini ta' ħarsien kontra u, jew ta' kontroll ta' epidemiji perikolużi

jew mard infettiv, tali ordni għandha tissospendi ż-żmien ta' kwalunkwe

ħinijiet legali u ġudizzjarju u ta' kwalunkwe limitu ta' żmien ieħor inkluż

żminijiet perentorji applikabbli għall-proċedimenti jew proċeduri oħra

quddiem l-imsemmija qrati.

Is-sospensjoni għandha ddum sa sebat (7) ijiem

wara t-tneħħija tar-revoka ta' kwalunkwe ordni mis-Supritendent.

Mingħajr

preġudizzju għall-ġeneralità ta' hawn fuq, din is-sospensjoni għandha

tfisser li jekk l-aħħar jum ta' kwalunkwe ħin legali jew ġudizzjarju jew limitu

ta' żmien ieħor jiskadi matul iż-żmien meta ordni provduta f'dan ir-

regolament tkun fis-seħħ, iż-żmien għall-preżentata għandu jiġi sospiż sa

sebat (7) ijiem wara l-jum meta s-Supritendent tirrevoka-ordni għall-għeluq

ta' kwalunkwe qorti permezz ta' avviż fil-Gazzetta.

Illi fir-rigward tal-A.L. 65 tal-2020 (Ordni tal-2020 dwar l-Għeluq tal-Qrati tal-

Ġustizzja) l-art.

3 provda ghall-gheluq tal-Qrati Taghna mid-data hemmhekk indikata

3.Is-Suprintendent b'dan tordna l-għeluq tal-Qrati tal-Ġustizzja u tar-

reġistru b'effett mis-16 ta' Marzu, 2020, liema ordni għandha tibqa' fis-seħħ

sakemm tiġi revokata mis-Suprintendent.

Illi fir-rigward tal-A.L. 230 tal-2020(Ordni tal-2020 li jħassar l-Ordni dwar l-

Għeluq tal-Qrati tal-Ġustizzja) gie pruvdut fir-rigward tal-AL 65 tal-2020 is-

segwenti:

L-ordni tal-2020 dwar l-Għeluq tal-Qrati tal-Ġustizzja huwa b'dan l-

ordni imħassar b'effett mill-5 ta' Ġunju 2020, mingħajr preġudizzju għall-

validità ta' kull ħaġa magħmula jew li tħalliet barra milli ssir fuq il-bażi ta'

dak l-ordni u soġġetta għad-dispożizzjonijiet ta' dan l-ordni.

3.Is-sospensjoni tal-limiti ta' żmien kif kienet fis-seħħ qabel id-dħul fis-seħħ

ta' dan l-ordni għall-preżentazzjoni ta' atti quddiem qorti wara l-konklużjoni

ta' kwalunkwe proċeduri quddiem kwalunkwe tribunal, bord, kummissjoni,

kumitat jew entità oħra li ma joperax mill-bini tal-Qrati tal-Ġustizzja

għandha tibqa' fis-seħħ għalgħoxrin (20) jum mid-dħul fis-seħħ ta' dan l-

4.Is-sospensjoni tal-limiti ta' żmien kif kienet fis-seħħ qabel id-dħul fis-seħħ

ta' dan l-Ordni għall-preżentazzjoni ta' atti quddiem qorti jew tribunal, bord,

kummissjoni, kumitat jew entità oħra li topera mill-bini tal-Qrati tal-

Ġustizzja għandha tibqa' fis-seħħ għal perjoduta' sebat (7) ijiem mid-dħul

fis-seħħ ta' dan l-ordni.

Illi fir-rigward tas-sospensjoni tal-preskrizzjoni l-art.

2126 tal-Kodici Civili jipprovdi

testwalment li:

Il-preskrizzjoni mibdija u sospiża, tissokta timxi minnufih li tispiċċa r-raġuni

tas-sospensjoni tagħha

Illi mis-surreferit jirrizulta allura li kwalunkwe preskrizzjoni giet sospiza fis-16 ta'

Marzu, 2020 u kwindi ssoktat timxi fit-12 ta' Gunju, 2020 (ossija sebat ijiem wara l-5

ta' Gunju, 2020).

Dan ifisser illi kull terminu, inkluza il-preskrizzjoni odjerna

applikabbli giet sospiza ghal total ta' 89 jum.

Hekk fil-fatt jidher li gew interpretati id-disposizzjonijiet surreferiti, kemm fl-ambitu

Illi jekk r-reat tal-imputat sar fl-ghoxrin (20) jum ta' Ottubru tas-sena elfejn

u tmintax (2018), u jekk skond l-artikolu 688 tal-Kodici Kriminali Kap. 9 tal-

Ligijiet ta' Malta, dan ir-reat ghandu perjodu ta' preskrizzjoni ta' sentejn, u

peress li dan it-terminu gie sospiz permezz tal-avvizi legali numri 61 u 65 tal-

2020, liem sospenzjoni damet ghall zmien ta' tliett xhur sakemm dahal fis-

sehh l-avviz legali 230 tal-2020 fil-hamsa (05) ta' Gunju 2020, u

ghaldaqstant it-terminu ta' preskrizzjoni ghal dan ir-reat mexa ilquddiem bi

tliett xhur mill-ghoxrin (20) jum t' Ottubru 2020, ghal-ghoxrin (20) jum ta'

Herrera, LL.D., Dip Matr., (Can) Appell Nru: 29/ 2021 Il-Pulizija Vs

Francis Kaissari deciza fit-18 ta' Mejju, 2021)

Is-sospensjoni tat-termini skont l-Avviż Legali 65 tal-2020 beda b'effett mis-

16 ta' Marzu 2020, tlett ijiem wara li beda jiddekkorri l-perjodu t'għoxrin

jum sabiex tiġi intavolata risposta.

Din is-sospensjoni ġiet elevata fil-5 ta'

Ġunju 2020 iżda l-perjodu baqa' sospiż sat-12 a' Ġunju 2020.

li mit-13 ta' Ġunju 2020, it-terminu sabiex is-soċjetà konvenuta tippreżenta

rrisposta kompla jiddekkorri minn fejn kien ġie sospiż.

Peress li kienu

għaddew jumejn biss qabel is-sospensjoni, is-soċjetà konvenuta kien fadlilha

tmintax-il ġurnata oħra u ċioe sat-30 ta' Ġunju 2020 sabiex tippreżenta r-

risposta ġuramentata tagħha.

(QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA 25 TA'

Illi fil-kaz odjern huwa car li l-incident de quo sehh fis-7 ta' Settembru, 2018 u kwindi,

a tenur tal-art.

2153 tal-Kodici Civili l-azzjoni kienet taqa' preskritta fis-7 ta' Settembru,

Ħal Lija minnu li din l-ahhar data sehhet wara li l-Qrati kienu regghu fetthu,

madanakollu huwa car mid-dicitura uzata mill-Avvizi Legali surreferiti li l-intenzjoni

tal-Legislatur kienet proprju dik li jipprovdi ghas-sospensjoni tat-termini kollha, inkluzi

dawk preskrittivi, bl-effetti diga`previsti mill-art.

2126 tal-istess Kodici Civili kif hawn

fuq citat.

Dan kollu jfisser allura li l-azzjoni odjerna kienet tigi preskritta 89 jiem wara

s-7 ta' Settembru, 2020.

Jirrizulta fil-fatt li l-azzjoni odjerna giet intavolata fit-30 ta'

Novembru, 2020 u kwindi 85 jum wara s-7 ta' Settembru, 2020.

Dan ifisser allura li l-

azzjoni odjerna, tenut kont tas-sospensjoni prevista mill-Avvizi Legali surreferiti, ma

tistax tigi ritenuta preskritta.

Ghaldaqstant it-Tribunal qieghed, ghar-ragunijiet hawn fuq moghtija, jichad l-

eccezzjoni preliminari tal-preskrizzjoni kif sollevata mill-Kunsill Lokali intimat bl-

ispejjez relattivi ghal tali eccezzjoni jigu sofferti mill-istess Kunsill Lokali intimat u

kwindi jordna l-prosegwiment tal-kawza.


QORTI ĊIVILI (SEZZJONI FAMILJA) ONOR.IMHALLEF JACQUELINE RUMMOLINO GRIMA LL.D., LL.M. (IMLI) Illum, 11 ta' Gunju 2021

Rat ir-rikors ta' SC datat 26 ta' Novembru 2018, a fol 1 et seqq., li jaqra hekk:

Illi minn relazzjoni li huwa kellu mal-intimata l-esponenti kellu tifel li jismu AC u li

Illi l-istess minuri jabita esklussivament mieghu u l-istess SC jiehu hsieb wahdu il-

bzonnijiet kollha tal-minuri, kemm dawk personali, edukattivi, ta'sahha u kull bzonn

iehor u dan peress li l-intimata ma tabitax mal-esponent u ma binhom minuri.

Illi l-esponenti qieghed jipprezenta kopja tal-FS3 li turi d-dhul fis stieghu ghalkemm

dan id-dhul bhalissa naqas minhabba li naqsu l-hinijiet tax-xoghol.

huwa jinhtieglu li jissellef jew jinghata flus addizjonali mill-genituri tieghu sabiex

ilahhaq mal-ispejjes tax-xahar.

Illi peress li r-relazzjoni ta' bejniethom sfaxxat huwa xtaq li jirregola r-relazzjoni d-

drittijiet u l-obbligi tieghu versu l-istess wild tant illi huwa diga' nghata pendente

lite l-kura u kustodja esklussiva tal-minuri AC kif ukoll il-fakolta' u l-awtorita' li

jiehu kull decisjoni wahdu u dan stante li l-intimata ma pprezentatx risposta minkejja

Illi peress li sallum minkejja diversi tentattivi biex jilhaq ftehim mal-intimata dwar

il-kura u l-kustodja tal-minuri, baqa ma ntlahaqx ftehim anke peress li l-mittenti ma

kienitx tattendi l-anqas ghal diversi seduti tal-medjazzjoni u ghalhekk iz-zewg

medjazzjonijiet kellhom jinghlaqu minghajr ftehim u ghalhekk permezz ta' digriet

datat 10 t'Ottubru 2018, ir-rikorrenti gie awtorizzat jipprocedi b'dan ir-rikors

Illi r-rikorrenti huwa konvint li l-intimata ma ghandhiex interess u dan urietu

b'diversi modi anke fil-proceduri ta' quddiem din l-Onorabbli Qorti.

Illi anke peress li l-intimata ma taghtix kaz lill-minuri u anqas tipprova tarah, l-

esponenti kellu jaghmel dan ir-rikors sabiex b'mod konklussiv jirregola l-htigijiet

legali tal-istess minuri peress li l-mittenti anqas tikkopera biex tiffirma passaport,

u/jew kull dokument iehor li jkollu bzonn it-tifel minuri, tant li anke tellfitlu xi

opportunitajiet ta'safar fuq sport.

Illi sahanistra gieli jghaddu diversi xhur u l-epsonenti anqas ikun jaf x'sar mill-

intimata, jew fejn toqghod u anke meta mehtieg anqas ikun jista jirnexxielu jidhol

f'kuntatt maghha anqas b'mod telefoniku jew b'email peress li tibqa ma twegibx l-

Illi sahansitra zewg rikorsi pprezentati pendente lite baqghu mhux imwiegba mill-

intimata minkejja li debitament notifikata;

Tghid ghalhekk il-konvenuta ghaliex din l-Onorabbli Qorti m'ghandhiex:

Takkorda lir-rikorrenti l-kura u kustodja esklussiva tal-minuri ACu li twieled fil- X;

Tawtorizza lir-rikorrenti sabiex jiehu kull decisjoni ordinarja u/jew straordinarja li

tikkoncerna l-istess minuri inkluz jekk hemm bzonn kul decisjoni dwar sahha,

edukazzjoni u attivita extra kurrikulari, safar u anke jekk hemm bzonn li japplika,

Tiffissa manteniment adegwat ghall-minuri AC liema manteniment ghandu jithallas

mensilment mill-intimata lir-rikorrenti permezz ta' standing order gewwa l-kont

bankarju tieghu u/jew billi jinqata' awtomatikament mill-paga taghha mill-employer

Kif ukoll thallsu nofs l-ispejjes ta' sahha u edukazzjoni li minhabba pratticita

ikun ahjar li jithallasu b'mod fiss kull xahar bhala parti mill-manteniment jew b'kull

modalita' jew mezz iehor li jidhrilha aktar xieraq din l-Onorabbli Qorti;

Taghti kull provvediment li jidhrilha xieraq il-Qorti ghall-ahjar interess tal-istess

minuri inkluz li tawtorizza fejn mehtieg lir-rikorrenti sabiex jaghmel kull azzjoni

skond il-liġi;

Rat li l-atti tar-rikors, d-dokumenti esebiti u d-digriet ta' din il-Qorti ġew debitament notifikati

Rat ir-risposta ta' NPT datata 3 ta' Gunju 2019, a fol 21 et seqq., li taqra hekk:

Illi l-esponenti ma ghandha l-ebda oggezzjoni illi l-kura u kustodja tal-minuri AC

tigi affidata esklussivament f'idejn l-attur, stante illi hija thoss illi dan huwa fl-

ahjar interess ta' binha.

Illi l-esponenti taqbel mat-tieni talba u ma ghandha l-ebda oggezzjoni illi l-attur

jiehu d-decizjonijiet sew ordinarji kif ukoll straordinarji relatati mal-minuri,

inkluz tigdid tal-passaport;

Illi l-esponenti ma ghandha l-ebda oggezzjoni li tivversa manteniment ghal binha

minuri, izda fl-ammont ta' mhux aktar minn €100 stante li hija ghandha bosta

spejjez u l-paga taghha hija minima fl-ammont ta' €700 li minnhom trid thallas

kirja ta' €500 fix-xahar u trid tghix bil-kumplament.

Rat illi l-intimata tilfet kull kuntatt minn mal-avukat taghha u ghaldaqstant, l-istess avukat

irrinunzja ghall-patrocinju permezz ta nota datata 9 ta' Lulju 2020 (vide fol 49);

Rat illi l-intimata inghatat il-fakolta li tippresenta s-sottomissjonijiet taghha (vide fol 52);

Rat illi l-intimata baqghet inadempjenti;

Rat l-atti u d-dokumenti kollha esebiti;

Ikkonsidrat:

L-attur SC xehed in ezami nhar il- 21 t'Ottubru 2019 a fol 26 et seq fejn ppresenta serje ta'

dokumenti u kkonferma l-istess bil-gurament tieghu, u inter alia ikkonferma rendikonti minnu

preparati ghar-rigward l-ispejjes tieghu u dawk tal-minuri kemm fuq bazi mensili u kif ukoll fuq

bazi annwali.1 Jikkonferma illi l-ammont ta' € 200 minnu indikat jinkludi spiza ta' xahar u li l-

ammont jinkludi affarijiet ghall-hajja bhal ikel ghall-minuri, ikel ghalih, u affarijiet tal-hasil.

Jispjega illi kif jircievi l-paga huwa jmur jaghmel ix-xirja u li gieli l-ammont tal-ispiza ta' xahar

tkun iktar minn € 200.

L-attur ikkonferma bil-gurament tieghu l-payslips u l-FS3s minnu esebiti

a fol 6 et seq tal-process.

Mistoqsi in kontro-ezami jekk id-dokument bit- titlu monthly living costs ikoprux l-ispejjes tal-

hajja tieghu u tat-tifel, jikkonferma li jinkludu kemm l-ispejjes tieghu u kif ukoll dawk tal-minuri.

Mistoqsi in re-ezami jekk huwa indikax l-ispejjes relatati mas-sahha u l-edukazzjoni tal-minuri

fil-prospett, jispjega li dawn mhumiex inkluzi fir-rendikont.

Izid illi fir-rigward ta' spejjes ta'

sahha, huwa ghandu health insurance li tkopri l-fees ta' GP imbaghad jifdallu jixtri l-medicina, u

jikkalkula li huwa jinkorri circa € 200 fis-sena.

Ghar-rigward spejjes edukattivi, jixhed illi dawna

l-ispejjes ivarjaw, izda jikkalkula madwar € 30 fix-xahar li jammontaw ghal circa € 300 fis-sena.

Ikkonsidrat:

Illi din hija sentenza rigward il-kura u kustodja tal-wild minuri tal-partijiet, AC li twieldet fil-X u

ghandu circa X snin, u l-manteniment li ghandu jkun pagabbli mill-intimata lir-rikorrenti.

jirrizulta illi l-partijiet kellhom relazzjoni u mill-liema relazzjoni twieled il-minuri AC.

kontesta illi r-relazzjoni ta' bejn il-partijiet sfaxxat, u li l-minuri qieghed prezentement jirrisjedu

flimkien mal-attur missieru.

Il-kura u kustodja tal-minuri:

Il-Qorti taghraf illi skont il-gurisprudenza, l-kura u kustodja tat-tfal hija ggwidata mill-principju

tal-aqwa interess tat-tfal, u l-aqwa' utilita u l-akbar vantagg ghall-interess tal-istess tfal.

Prim'Awla tal-Qorti Civili fis-27 ta' Novembru 2003 intqal illi:

"apparti l-ħsieb ta' ordni morali u dak ta' ordni legali, li għandhom setgħa fil-

materja ta' kura u kustodja tat-tfal in ġenerali, il-prinċipju dominanti 'in subjecta

materia', li jiddetermina normalment u ġeneralment il-kwistjonijiet bħal din ix-

xorta f'dina l-kawża, huwa dak tal-aktar utilita' u dak tal-aqwa vantaġġ u nteress

tal-istess minuri flisfond taċ-ċirkostanzi personali u 'de facto' li jkunu jirriżultaw

mill-provi tal-każ li jrid jiġi riżolut..."

Skont is-sentenza fl-ismijiet AB vs CD deciza minn din il-Qorti diversament presjeduta fit-23 ta'

Il-Qorti għaldaqstant, għandha s-setgħa illi jekk ikun fl-aħjar interess tal-minuri,

tafda wieħed biss mill-ġenituri bil-kura u l-kustodja tal-minuri u dana ai termini

tal-Artikolu 56 tal-Kodiċi Ċivili.

Illi kif kellha lokkażjoni ttenni din il-Qorti diversi

drabi, l-interess tal-minuri huwa iprem mid-drittijiet tal-ġenituri.

Il-Qorti tirrileva

illi filwaqt li dejjem tagħti piż għad-drittijet tal-ġenituri, l-interess suprem li żżomm

quddiemha huwa dejjem dak tal-minuri, kif anke mgħallma millġjurisprudenza

kostanti tagħna hawn 'il fuq iċċitata.

Il-Qorti tosserva illi l-intimata fir-risposta taghha rrilevat illi hija m'ghandha l-ebda oggezzjoni

illi l-kura u l-kustodja tal-minuri tigi fdata esklussivament lill-attur u dana stante li hija thoss illi

dan ikun fl-ahjar interess tal-minuri.

Hija taqbel ukoll illi l-attur ghandu jigi awtorizzat illi jiehu

dawk id-decisjonijiet sew ordinarji u kif ukoll straordinarji, li jkunu jikkoncernaw lill-minuri,

inkluz it-tigdid tal-passaport.

Il-Qorti tinnota ukoll illi mill- 15 ta' Jannar tas-sena 2020 ' l hawn, u cioe minn meta din il-Qorti

kienet giet infurmata mill-Avukat difensur tal-intimata illi hija tilfet kull kuntatt minn mal-

intimata, b'dana illi anke rrinunzjat ghall-patrocinju tal-istess, l-intimata qatt ma regghet dehret

Illi minkejja li inghatat il-fakolta' li tipprezenta nota ta' sottomissjonijiet

bil-miktub, hija naqset ukoll milli taghmel dan.

Il-Qorti nnotat d-disinteress totali da parti tal-

intimata anke ghal dak li jirrigwarda l-affidabilita' tal-intimata bhala genitur, specjalment fl-

isfond tat-talbiet tar-rikorrenti ghall-kura u l-kustodja esklussiva ta' binhom.

Illi ulterjorment, il-

Qort rat illi l-intimata fir-risposta taghha ma ghamlet l-ebda accenn jew talba formali sabiex

Illi hija l-fehma konsiderata ta' din il-Qorti illi fid-dawl ta' dan kollu, ikun fl-ahjar interess tal-

minuri AC li l-attur missieru jkun fdat bil-kura u l-kustodja esklussiva tal-minuri, b'dana illi huwa

jkun unikament responsabbli mid-decisjonijiet kollha rigwardanti l-istess minuri, inkluz u mhux

limitatament ghall-hrug u tigdid tal-passaport tal-minuri.

Il-Qorti taghraf illi ghandha takkorda access tal-intimata ghal bintha ta' X darba fil-gimgha –

cioe' kull nhar ta' Hamis bejn il-5.00pm u s-7.00pm.

Rigward il-manteniment pagabbli mill-intimata

Il-principju legali tal-manteniment tal-ulied huwa msejjes fuq l-artikolu 7(1) tal-Kodiċi Ċivili li

"Il-genituri ghandhom l-obbligu li jiehdu hsieb, imantnu, jgħallmu u jedukaw

lil uliedhom bil-mod stabbilit fl-artikolu 3B ta' dan il-Kodici."

Kif jirrizulta mid-dispozizzjonijiet tal-Ligi, il-genituri ghandhom l-istess obbligu versu l-ulied

tagħhom, u b'hekk iz-zewg genituri ghandhom jikkontribwixxu ghat-trobbija tal-ulied.

L-obbligu

taz-zewg genituri lejn l-ulied huwa kull wiehed skond il-mezzi tieghu, ikkalkulati skont il-

bżonnijiet tal-artikolu 20 tal-Kodici Civili.

L-artikolu 20 tal-Kodiċi Ċivili jipprovdi illi:

ta' min għandu jagħtih.

(1) Il-manteniment għandu jingħata skont il-bżonn ta' min jitolbu u l-meżżi

(2) Fl-istħarriġa sabiex jinsab jekk min jitlob il-manteniment jistax jaqalgħu

xort' oħra, għandu jittieħed qies ukoll tal-ħila tiegħu fl- eżerċizzju ta' xi

professjoni, arti jew sengħa.

(3) Meta jitqiesu l-meżżi ta' min hu obbligat għall-manteniment, għandu jingħad

biss il-qliegħ tiegħu mix-xogħol tal-professjoni, arti jew sengħa, is-salarju jew il-

pensjoni tiegħu mogħtija mill-Gvern jew minn ħaddiehor, u tal-utli tal-beni, sew

mobbli u kemm immobbli u kull dħul li jinħoloq taħt trust.

(4) Ma jitqiesx li għandu meżżi biżżejjed biex jagħti l-manteniment min ma jistax

jagħtih ħlief billi jilqa' f'daru l-persuna li titlob dak il- manteniment, jekk din il-

persuna ma tkunx axxendent jew dixxendent.

(5) Meta jitqiesu l-meżżi ta' min jitlob il-manteniment, għandu jittieħed qies ukoll

ta' kemm jiswew il-beni tieghu mobbli jew immobbli kif ukoll ta' kul interess

Illi kif inghad fis-sentenza fl-ismijiet: Marina Carabott Scicluna vs Mario Carabott Scicluna deciza mill-Qorti tal-Appell

fil-31 ta' Jannar 2019:

"Il-manteniment tat-tfal, fil-verita` izjed milli dritt tal-genitur li qed jrabbihom,

huwa dritt tat-tfal minuri li ma jisfawx mcahhdin minn dawk l-affarijiet li d-dinja

tal-lum tikkunsidra bhala necessita` ghall-edukazzjoni u ghall-izvilupp taghhom."

Il-Qorti rat illi l-intimata fir-risposta guramentata taghha iddikjarat illi filwaqt li hija m'ghandha

l-ebda oggezzjoni li tivversa manteniment ghal binha minuri, hija mhiex f'qaghda finanzjarja li

tivversa aktar minn € 100 u dana stante li hija ghandha bosta spejjes.

Izzid illi l-paga taghha hija

wahda minima fl-ammont ta' € 700 u li minnhom trid thallas il-kera tar-residenza taghha

f'ammont ta' € 500 fix-xahar.

...........Il-Qorti dejjem irriteniet illi l-ġenituri ma jistgħux jabdikaw mir-

responsabilita` tagħhom li jmantnu lil uliedhom materjalment, hu kemm hu l-

introjtu tagħhom.

Dejjem kienet tal-fehma illi kull ġenitur għandu l-obbligu li

jmantni lil uliedu anke jekk il-meżżi tiegħu huma baxxi jew jinsab diżokkupat.

Qorti ma tista qatt taċċetta li persuna ġġib it-tfal fid-dinja u titlaq kull

responsabbilta` tagħhom fuq il-ġenitur l-iehor jew inkella fuq l-istat."

Tiziana D’alessandro vs Redent Incorvaja (272/2018) deċiża mill-Prim' Awla Qorti

Ċivili fl-24 ta' Ġunju 2019; Liza Grech Richard vs Luke Bottone (219/2018) deċiża mill-

Prim' Awla Qorti Ċivili fit-2 ta' Ottubru 2019).

F'dan il-kuntest, il-Qorti taghmel referenza wkoll ghas-sentenza fl-ismijiet: Jacqueline Scicluna

pro et noe vs Joseph Scicluna deciza minn din il-Qorti diversament presjeduta fis-26 ta' Frar 2015

fejn inghad, u liema decisjoni giet ikkonfermat mill-Qorti tal-Appell fl-1 ta' Frar 2016 illi l-Qorti

"tippremja lil min volontarjament u intenzjonalment jaghmel minn kollox

sabiex icahhad lilu nnifsu minn dhul...li kapaci jiggenera."

Il-Qorti tosserva illi ghajr ghal dak dikjarat fir-risposta guramentata, l-intimata ma prezentat l-

ebda provi oggettivi ghar-rigward l-introjtu taghha, u l-ispejjes mensili taghha.

Min naha tieghu

l-attur ressaq provi rigward id-dhul u l-introjtu tieghu mill-impjieg tieghu.

Fil-prospett minnu

mhejji l-attur jelenka diversi spejjes fosthom insurance, loan, fuel, u summer school ghall-minuri.

Illi ghalkemm l-attur isemmi dawna l-ispejjes, ma pprezenta l-ebda dokumentazzjoni sabiex

jikkorabora l-ammont ta' spejjes imsemmija.

Illi ghalkemm il-minuri ghadu zghir, ciononostante, l-eta tenera tieghu necessarjament ggib

maghha ammont sostanzjali ta' spejjes.

Il-Qorti tfakkar li kif diga ritenut iktar qabel, l-obbligu

tal-genitur li jmatni lill-uliedu huwa obbligu assolut li mhuwiex marbut ma' l-ebda impieg.2 Illi

fid-dawl ta' dan kollu l-Qorti tqis illi l-intimata ghandha tigi ordnata thallas is-somma ta' €200

fix-xahar bhala manteniment, liema somma tinkludi ukoll sehem l-intimata mill-ispejjes

edukattivi u medici u dana stante li kif irrizulta tul il-mori tal-proceduri, l-intimata hija piutost

inaffidabbli tant li anke id-difensur taghha stess tilfet il-kuntatt maghha tant li rrinunzjat ghall-

patroncinju tal-istess.Ghalhekk din il-Qorti tqis illi jkun ahjar li sehem l-intimata mill-ispejjes

relatati mas-sahha u l-edukazzjoni tal-minuri ikun prelikwidat.

Il-Qorti tordna illi dan l-ammont

ghandu jigi versat lill-attur direttament f'kont bankarju indikat mill-attur permezz ta' standing

Ghal dawn il-motivi, il-Qorti taqta' u tiddeciedi billi:

Tilqa' l-ewwel talba tar-rikorrenti, u tordna illi l-kura u kustodja tal-minuri AC

tkun fdata esklussivament f'idejn ir-rikorrenti u tordna illi r-residenza tal-minuri

ghandha tkun mal-attur missier;

Tilqa' it-tieni talba tar-rikorrenti u tordna illi r-rikorrenti jista' jiehu wahdu d-

decizjonijiet kollha rigward il-minuri AC inkluz, izda mhux limitatament it- tigdid

tal-passaport tal-minuri u l-gbir tieghu mill-Awtoritajiet kompetenti;

Tilqa' t-tielet talba tar-rikorrenti u tordna lill-intimata thallas is-somma ta' €200

fix-xahar bhala manteniment ghall-iben il-partijiet, liema somma tinkludi ukoll

sehem l-intimata mill-ispejjes edukattivi u medici.

Il-Qorti tordna illi dan l-ammont

ghandu jigi versat permezz ta' standing order lill-attur direttament f'kont bankarju

indikat mill-attur;

Tordna illi kwalunwke beneficcju socjali jew ghajnuna socjali relattivi ghall-minuri

imsemmi ghandha tigi ppercepita unikament mir-rikorrenti missier;

Spejjez jibqghu bla taxxa bejn il-partijiet.


QORTI ĊIVILI

ILLUM, 11 TA' ĠUNJU 2021

Rikors Revoka ppreżentat fl-24 ta' Marzu 2021 mis-sekwestrat A B fl-atti tal-mandat ta' sekwestru kawtelatorju nru.

48/2021 fl-ismijiet:

Rat ir-rikors ta' A B tal-24 ta' Marzu 2021 li permezz tiegħu għar-raġunijiet

hemm mogħtija talab lill-Qorti sabiex (1) a tenur ta' artikolu 836 (1) (b) (c) (d) u

(f) tal-Kap 12 tal-Liġijiet ta' Malta tirrevoka l-mandat ta sekwestru kawtelatorju

fuq indikat; (2) subordinatament tordna li l-mandat jibqa' fis-sehh biss fuq il-

kontijiet bankarji imsemmija fir-rikors u dan b'applikazzjoni tal-Artikolu 836 (1)

(c) tal-Kap 12; u (3) tordna lis-sekwestranti tagħti garanzija xierqa għall-ħlas ta'

penali fit-termini tal-Artikolu 838A tal-Kap.

Rat ir-rispota tas-sekwestranti C B tal-5 ta' Mejju 2021 li permezz tagħha, għar-

raġunijiet hemm mogħtija, qed topponi għar-rikors imsemmi.

Semgħat it-trattazzjoni tal-abbli avukati tal-partijiet fl-udjenza tad-9 ta' Ġunju

2021 fejn ir-rikors tħalla għal digriet kamerali;

Rat l-atti;

Ikkonsidrat;

Fatti Anteċedenti r-Rikors Revoka.

Il-partijiet qegħdin fi proċess ta' medjazzjoni bl-iskop li jesploraw il-possibilita'

ta' separazzjoni konsenswali.

L-intimata, is-sekwestranti C B, talbet u ottjeniet

il-ħruġ ta' mandat ta' sekwestru kawtelatorju kontra r-rikorrent, is-sekwestrat A

B, għas-somma ta' tlett mija u ħamsin elf ewro (€350,000), li skond is-

sekwestranti tirrapreżenta il-pretensjoni tagħha dwar sehemha "minn flejjes,

depożiti, dħul u investimenti appartenenti l-komunjoni ta' l-akkwisti ta' bejn il-

partijiet ikkalkulati ai fini ta' dan il-mandat u b'riżerva ta' ammonti ulterjuri."

Ir-rikors li wassal għall-ħruġ tal-mandat ta' sekwestru de quo ġie intavolat

kontestwalment mal-preżentata tal-ittra għall-medjazzjoni.

Ikkonsidrat;

Konsiderazzjonijiet.

Ir-rikorrent qed isejjes ir-rikors tiegħu għar-revoka totali jew parzjali tal-mandat ta'

jipprovdi kif ġej:-

Artikolu 836 tal-Kap.

(1) Mingħajr ebda preġudizzju għal kull jedd ieħor taħt dan il-Kodiċi jew

kull liġi oħra, l-intimat li jkun inħareġ att kawtelatorju kontrih jista' jagħmel

rikors lill-qorti li tkun ħarġet l-att kawtelatorju, jew inkella, jekk tkun saret

kawża, jista' jagħmel rikors lill-qorti li tkun qegħda tittratta dik il-kawża li

fih jitlob li l-att kawtelatorju jiġi revokat, sew għal kollox jew f'parti

minnu,għal xi waħda minn dawn ir-raġunijiet li ġejjin:

(b) li waħda mill-ħtiġijiet għall-ħruġ tal-att kawtelatorju ma tkunx għadha

fil-fatt teżisti;

(ċ) li jkun hemm garanzija xierqa oħra sabiex tissodisfa l-pretensjoni ta'

min ikun talab il-ħruġ tal-att kawtelatorju sew bil-ħruġ ta' att

kawtelatorju ieħor, jew inkella jekk dik il-garanzija oħra tista' għas-

sodisfazzjon tal-qorti tassigura biżżejjed il-pretensjoni; jew

(d) jekk jintwera li l-ammont mitlub ma jkunx prima facie ġustifikat jew

ikun eċċessiv;

(f) jekk jintwera li fiċ-ċirkostanzi ma jkunx raġonevoli li jinżamm fis-seħħ

l-att kawtelatorju jew parti minnu jew li dan l-att jew parti minnu mhuwiex

aktar meħtieġ jew ġustifikabbli.

In tema legali għandu jingħad illi fi proċeduri li jsiru ai termini tal-Artikolu 836 tal-

Kapitolu 12, il-Qorti m'għandhiex tidħol fil-mertu tal-kwistjoni bejn il-partijiet

għaliex l-istħarriġ li hija obbligata tagħmel huwa wieħed strettament marbut ma' dak

li jipprovdi l-Artikolu 836 tal-Kap.

122 filwaqt li l-mertu jiġi mistħarreġ u determinat

fil-kawża proprja dwar il-mertu ta' bejn il-partijiet.1

Il-Qorti hija wkoll gwidata mill-prinċipju li d-dritt għall-azzjoni ġudizzjarja ma

għandux jiġi mxejjen jew imxekkel b'leġġerezza u l-prinċipju ulterjuri li kull persuna

għandha jedd li tħares u tikkawtela l-interessi u l-pretensjonijiet tagħha sakemm id-

dritt sostantiv tagħha jiġi determinat definittivament.

L-Artikolu 836 jipprovdi lil min jiġi milqut bil-ħruġ tal-mandat kawtelatorju, bl-

istanzi meta jista' jitlob li jitneħħa jew jiġi ridott il-mandat, fost dawn wieħed isib

bdil ta' ċirkostanzi kif ukoll l-għoti ta' garanzija adegwata in sostituzzjoni tal-

Il-leġislatur ħoloq il-mekkaniżmu meħtieġ u spiċċattiv illi jekk il-ġudikant

ikun sodisfatt illi jirriżultaw raġunijiet kontemplati fl-artikolu 836, allura l-mandat

jista' jiġi revokat in toto jew in parte fi żmien qasir.

Ikkunsidrat;

Fil-każ odjern C B inizjat l-ewwel passi fi proċeduri għal separazzjoni personali billi

ppreżentat ittra għall-medjazzjoni.

Kontestwalment mal-ittra għall-medjazzjoni

ppreżentat ukoll rikors li permezz tiegħu talbet li l-Qorti toħroġ mandat ta' sekwestru

kontra żewġha għas-somma ta' €350,000.00l, liema ċiefra tirrapreżenta skond C B

sehemha minn "depożiti, dħul u investimenti appartenenti l-komunjoni ta' l-akkwisti

ta' bejn il-partijiet".

Wieħed għalhekk għandu jifhem illi l-pretensjoni tas-

sekwestranti hi li hemm madwar €700,000 f'depożiti, dħul u investimenti u li

nofshom jappartjenu lilha.

Tajjeb jiġi rilevat illi fil-kamp tal-proċeduri għal separazzjoni personali, il-

pretensjonijiet dwar l-assi formanti l-komunjoni tal-akkwisti ma jieħdux is-sura ta'

azzjoni ġudizzjarja għal kanonizzazzjoni ta' kreditu iżda azzjoni għal diviżżjoni tal-

assi tal-komunjoni.

Fis-sens illi għal tali pretensjoni jistgħu b'mod kawtelatorju

2 Technobroadcast Srl vs. Mediterranean Broadcasting Limited mogħti fil-5 ta' Ġunju 2007.

jagħmlu tajjeb l-istess assi tal-komunjoni u mhux meħtieġ li bħala kawtela jinġibu

assi lil hinn mill-komunjoni.

Fil-każ odjern ġara li b'effett tal-mandat ta' sekwestru kawtelatorju mertu ta' dawn

il-proċeduri, ġew sekwestrati fost l-oħrajn tlett kontjiet bankarji intestati f'isem iż-

żewġ partijiet flimkien b'depożitu komplessiv ta' tmien mija u ħamsin elf ewro

Dawn huma:-

Isegwi illi b'dawn it-tlett depożiti bankarji, it-tlieta intestati "Joint Account", il-

pretensjoni tas-sekwestranti kif dikjarat fir-rikors tagħha għall-ħruġ tal-mandat ta'

sekwestru kawtelatorju hija adegwatament kawtelata pendenti l-eżitu tal-proċeduri

ġudizzjarji ta' bejniethom.

Tajjeb jiġi rimarkat illi l-iskop ta' mandat kawtelatorju ma hux li jwaqqaf kull

attivita' tas-sekwestrat iżda biss li jassigura illi una volta l-pretensjoni tiġi

kanoniżżata mill-Qorti, jkun hemm assi suffiċjenti sabiex is-sentenza finali tiġi

eżegwita.

Tajjeb jiġi wkoll rimarkat illi l-mandat huwa ċirkoskritt b'dak indikat fir-rikors għall-

ħruġ tiegħu u mhux b'konsiderazzjonijiet lil hinn minn dak hemm dikjarat.

Issib għalhekk illi jirrżultaw l-estremi kontemplati fl-Artikolu 836 (1) (c) u (f) tal-

Kap. 12 u ċioe' li ma jkunx raġonevoli li jinżamm fis-seħħ l-att kawtelatorju de

quo fir-rigward ta' assi oħra oltre d-depożiti bankarji fit-tlett kontijiet bankarji fuq

imsemmija stante li dawn waħedhom joffru garanzija idonea għall-pretensjoni tas-

sekwestranti kif minnha stess dikjarat bħala "kawżali" fir-rikors għall-ħruġ tal-

Dwar it-talba sabiex il-mandat jiġi revokat fl-intier tiegħu fuq il-pretest li huwa

vessatorju, l-Qorti ssib li tali pretensjoni ma hiex fondata għaliex is-sekwestranti

aġixxiet entro d-drittijiet lilha mogħtija mil-liġi sabiex tikkawtela l-pretensjoni

tagħha fir-rigward tal-komunjoni tal-akkwisti.

Għal dawn il-motivi l-Qorti qed taqta' u tiddeċieidi r-rikors tal-24 ta' Marzu 2021

billi tiddisponi mir-risposta tas-sekwestranti konformement ma' dak hawn deċiż, u

tilqgħu parzjalment bil-mod segwenti,

Tiddikjara illi it-tlett kontijiet bankarji fuq imsemmija joffru garanzija suffiċjentii

għall-pretensjoni tas-sekwestranti kif dikjarata bħala kawżali fir-rikors li wassal

għall-ħruġ tal-mandat ta' sekwestru kawtelatorju de quo;

Tiddikjara illi ma hux raġonevoli illi l-mandat de quo jibqa' fis-seħħ fuq assi oltre

t-tlett kontijiet bankarji fuq imsemmija;

Tordna illi l-mandat ta' sekwestru kawtelatorju numru 48/21 fl-ismijiet premessi

jibqa' fis-seħħ biss fir-rigward tat-tlett kontijiet bankarji segwenti:-

Tordna l-ħruġ ta' kontro mandat li permezz tiegħu l-mandat ta' sekwestru

kawtelatorju numru 48/21 fl-ismijiet premessi qed jibqa' fis-seħħ biss fir-rigward

tat-tlett kontijiet bankarji fuq imsemmija, u revokat fil-kumplament.

Spejjeż riżervati għas-sentenza fil-kawża fil-mertu.

Mogħti kameralment illum 11 ta' Ġunju 2021.

Imħallef


Qorti tal-Magistrati (Malta) Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali Magistrat Dr. Donatella M. Parsons Takam M'kounga LL.D., Mag.

Illum, 11 t'Awissu, 2021

Il-Pulizija (Spettur Fabian Bonsfield) (Spettur Lydon Fedele) (Spettur Colin Mercieca Minuti) -vs- Clint Fedele detentur tal-karta tal-identità bin-numri 6270134M

Kumpilazzjoni Nru. 33/2020 Il-Qorti, Rat l-akkużi miġjuba fil-konfront tal-imputat Clint Fedele u ċioè talli:

Nhar l-20 ta' Jannar 2020, għall-ħabta ta' bejn it 20:30hrs u id-21:00hrs minn ġewwa l-istabbiliment bl-isem ta' The Convenience Shop li jinsab fi Triq L- Imrabat, Ħal Balzan, ikkommetta serq ta' flus kontanti, liema serq hu kkwalifikat bil-vjolenza, bil-mezz u bil-ħin u li sar għad-dannu tas-sidien tal-imsemmija ħanut u/jew ta' xi persuna/i oħra;

U aktar talli fi-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi, bla ordni skond il-liġi tal- awtorita' kompetenti, u barra mill-każijiet li fihom il-liġi tagħti s-setgħa lill- privat li jarresta lill-ħati, arresta, żamm jew issekwestra lil Charlene Diacono u Maria Orland kontra l-volonta' tagħhom u dan bil-ħsieb ta' estorsjoni ta' flus jew ħwejjeġ oħra u/jew biex ikunu mġiegħla jaċċettaw li jagħmlu xi trasferiment ta' ħwejjiġhom;

U aktar talli fl-istess data, ħin, lok u ċirkustanzi ġarr 'il-barra minn xi fond jew id-dintorni tiegħu xi sikkina jew strument li jaqta' jew bil-ponta ta' liema xorta jkun mingħajr ma' kellu liċenzja jew permess mingħand il-Kummissarju tal- Pulizija;

U aktar talli nhar id-19 ta' Jannar.

2020, għall-ħabta tad-21:30hrs minn ġewwa l-istabbiliment bl-isem ta' The Convenience Shop li jinsab fi Triq Nazju Ellul, San Lawrenz, ikkommetta serq ta' flus kontanti, liema serq hu kkwalifikat bil-vjolenza, bil-mezz, bil-valur, li ma jeċċedix l-elfejn tlett mija u disgħa w għoxrin Euro u sebgħa u tletin ċenteżmu ( €2329.37), u bil-ħin, u li sar għad-dannu tas-sidien tal-imsemmija stabbiliment u/jew ta' xi persuna/i oħra;

U aktar talli fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi, bla ordni skond il-liġi tal- awtorita; kompetenti, u barra mill-każijiet li fihom il-liġi tagħti s-setgħa lill- privat li jarresta lill-ħati, arresta, żamm jew issekwestra lil Alan Spiteri Enden kontra l-volonta' tiegħu u dan bil-ħsieb ta' estorjoni ta' flus jew ħwejjeġ oħra u/jew biex ikun mġiegħel jaċċetta li jagħmel xi trasferiment ta' ħwejjġu;

U aktar talli fl-istess data, ħin, lok u ċirkostanzi, ġarr 'il-barra xi fond jew id- dintorni tiegħu xi sikkina jew strument li jaqta' jew bil-ponta ta'liema xorta jkun mingħajr ma kellu liċenzja jew permess mingħand il-Kummissarju tal- Pulizija;

U aktar talli fl-istess dati, ħinijiet, lok u ċirkostanzi, naqas milli jħares il- kundizzjonijiet imposti fuqu mill-Qorti tal-Maġistrati (Malta) Maġistrat Dr. Monica Ghirlando LL.D. datata 11 ta' Diċembru, 2019, li biħ tat il-ħelsien mill-arrest taħt diversi kundizzjonijiet;

U aktar talli fl-istess dati, ħinijiet, lok u ċirkostanzi, irrenda ruħu ricediv ai termini tal-Artikoli 49, 50 u 289 tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta permezz ta'sentenzi mogħtija fil-konfront tiegħu, mill-Qrati ta' Malta, liema sentenzi huma definittivi w ma jistgħux jinbidlu.

Il-Qorti giet mitluba sabiex f'każ ta'ħtija tikkundanna lill-akkużat għall-ħlas ta' spejjez li jkollhom x'jaqsmu mal-ħatra tal-esperti jew periti fil-proċeduri hekk kif ikkontemplat fl-Artikolu 533 tal-Kapitlu 9 tal-Liġijiet ta' Malta.

Rat li waqt l-udjenza mizmuma llum l-imputat ammetta l-imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu.

Illi din il-Qorti osservat dak li jiddisponi l-Artikolu 453(1) tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9, Ligijiet ta' Malta, moqri flimkien mal-Artikolu 392A(1) tal-istess Kapitolu, u cioe` wara li l-imputat wiegeb li hu hati ghall-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu, din il-Qorti wissietu b'mod l-aktar solenni fuq il- konsegwenzi legali ta' dik it-twegiba w inghata zmien xieraq sabiex jekk irid jerga lura minnha.

Semghet is-sottomissjonijiet maghmula mill-prosekuzzjoni u mid-difiza dwar il-piena.

Rat l-atti u d-dokumenti kollha.

Ikkunsidrat:

Illi l-imputat ammetta l-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu, u ghaldaqstant, fuq l-ammissjoni volontarja w inkondizjonata tieghu, il-Qorti tiddikjara li m'ghandhiex triq ohra salv li ssib lill-imputat hati tal- imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu kif minnu ammessi.

Illi dwar il-piena l-Qorti hadet in konsiderazzjoni n-natura tar-reati li jinsab imputat bihom l-imputat, tal-fedina penali refrattarja tieghu, tal-ammissjoni minn tieghu li saret appena inqraw l-artikoli w tac-cirkostanzi tal-kaz.

Ghal dawn il-mottivi l-Qorti, wara li rat l-artikoli 17, 31, 86, 87(1)(ċ)(e), 87 (1)(e), 261(a)(b)(c)(f) 262(1)(a)(b), 263(b), 267, 270, 275, 277(b), 278, 279(a), 280, 281, 284 u 579(1)(2) tal-Kodiċi Kriminali, Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta w l-Artikoli 6, 51(7), 55(a) tal-Att Dwar l-Armi, Kapitolu 480 tal-Liġijiet ta' Malta, issib lill- imputat hati tal-imputazzjonijiet migjuba fil-konfront tieghu, u tikkundannah ghal erba snin prigunerija u multa ta' €232.94c.

Ai termini tal-Artikolu 382A tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta, qeghda tohrog Ordni tat-Trazzin fil-konfront tal-imputat ghaf-favur ta' Alan Spiteri Enden, Charlene Diacono u Maria Farrugia Costa ghal zmien tlett snin millum.

Finalment b'applikazzjoni ta' l-artikolu 533 tal-Kapitolu IX tal-Ligijiet ta' Malta qeghda tordna lill-imputat ihallas l-ammont ta' €2,232.78 rapprezentanti l- ispejjez peritali.