Fl-atti tal-mandat ta' żgumbrament bin-numru 900/2019 fl-ismijiet:

MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA ONOR.

Seduta tad-9 ta' Diċembru, 2019

Rat ir-Rikors ippreżentat minn Giuseppe Moffitt (K.I. 412650M) (minn issa "r-

rikorrent eżekutat") ai termini tal-artikolu 281 tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta:

it-12 ta' Lulju 2019, din

Illi nhar l-Onorabbli Qorti akkordat Mandat ta' żgumbrament fil-fond bin-numru 228, Mdina Road, Paola.

Dan wara li r-rikorrenti Raymond Auto Dealer Limited akkwista permezz ta' subbasta numru 22/2016 fl- ismijiet Raymond Auto Dealer et vs Vincenzo Sant Naudi et tal-14 ta' Ġunju 201_ wara sentenza tal-Prim Awla tal-Qorti Ċivili tas-17 ta' Frar 2016 l-istess imsemmi fond.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 13

Bħala sfond il-partijiet kienu ko-proprjetarji tal-imsemmi fond u wara l-bejgħ b'subbasta r-rikorrenti Raymond Auto Dealer Limited xtara l-imsemmi fond.

L- esponenti pero minkejja li kellu sehem mill-imsemmija proprjetà kellu wkoll titolu lokatizju li jmur lura għas-sena 1984, liema kera dejjem tħallset fil-ħin u debita riċevuta dejjem ingħatat, liema riċevuti jinsabu annessi u mmarkati bħala Dok.

Illi permezz ta' dan ir-rikors l-esponenti qed jitlob ir-revoka ta' dan l-att eżekuttiv ai termini tal-Artikolu 281 sub-artikolu (1) tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta għas- segwenti raġunijiet.

Illi filwaqt li mhux ikkontestat salv proċeduri ġudizzjarji oħra li l-esponenti qed jikkonsidra jintavola, li s-sid tal-post illum huwa Raymond Auto Dealer Limited, l-iżgumbrament minn tali post tal-esponenti jiksru d-drittijiet tiegħu kif sanċiti fil-liġi u dan għaliex l-istess esponenti għandu titolu ta' kera li jmur lura għas-sena 1984.

Illi minkejja li sar il-bejgħ b'subbasta u nbidlu s-sidien, dan bl-ebda mod ma jippreġudika d-dritt tal-esponenti protett sal-lum mil-liġi li jibqa' jabita fl- imsemmi fond ġialadarba l-kera tmur lura għas-sena 1984 u hija waħda protetta mil-liġi.

Kif se jiġi ampjament ippruvat.

Illi għalhekk

ta' żgumbrament jikser id-drittijiet lokatizji tiegħu, liema drittijiet fl-ebda mod, ħin u mument ma kellhom jiġu affettwati sempliċiment għaliex kien hemm tibdil fis-sidien tal-post.

jissottometti

Illi għalhekk stante li l-esponenti Giuseppe Moffitt, għandu sal-lum dritt lokatizju protett mil-liġi, kif ser jiġi ppruvat anke permezz ta' smigħ ta' xhieda u preżentazzjoni ta' dokumenti, umilment qed jitlob lil din l-Onorabbli Qorti sabiex tirrevoka l-Mandat ta' Żgumbrament fl-ismijiet Raymond Auto Dealer Limited (C 9850) vs Giuseppe Moffitt (ID SANT NAUDI) u dan skont l-Artikolu 281 sub-artikolu (1) tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta.

Prevja kull provvedimenti ulterjuri li din l-Onorabbli Qorti jidhrilha xierqa fiċ- ċirkostanzi.

eċċepit:

Rat ir-risposta tat-22 ta' Ottubru 2019 ta' Ray Auto Dealer Limited (C 9850)

(minn issa "l-intimat eżekutant"), bi tweġiba għall-imsemmi rikors, fejn ġie

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 13

Illi fl-ewwel lok il-bejgħ b'liċitazzjoni permezz tas-subbasta numru 22/2016 sar in segwitu għall-kawża fl-ismijiet Raymond Auto Dealer et vs Carmelo Moffitt et li ġiet deċiża fis-17 ta' Frar 2016 li kopja tagħha qiegħda tiġi hawn annessa u mmarkata Dok.

Illi kif jirriżulta mill-istess sentenza, l-intimati f'din il-kawża, u għalhekk inkluż ir- ir-rikors, eċċepew ai termini tal-5 eċċezzjoni tal-intimati rikorrenti f'dan (riprodotta f'paragrafu 2.5 tas-sentenza) illi 'anke jekk tiġi ordnata l-liċitazzjoni de quo, għandhom jiġu rispettati d-drittijiet tal-lokazzjoni eżistenti.'

Illi din l-eċċezzjoni kienet ġiet trattata u miċħuda mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili, u għalhekk il-kwistjoni dwar l-allegat dritt ta' lokazzjoni vantat mir-rikorrenti hija llum il-ġurnata sorvolata, u ġia ġiet deċiża mill-Prim Awla fis-sentenza tagħha.

Illi għalhekk huwa inkonċepibbli kif ir-rikorrenti jippretendi li jwaqqaf is-subbasta u dan a bażi ta' pretensjoni dwar titolu lokatizju, meta l-istess pretensjoni ġia ġiet trattata u miċħuda;

Illi din is-sentenza ma ġietx appellata u għalhekk il-kwistjoni dwar il-pretiż titolu

ta' lokazzjoni hija res judicata;

Illi għalhekk ir-rikorrenti ma qabilx mas-sentenza mogħtija mill-Prim Awla tal- Qorti Ċivili, huwa messu appella l-istess sentenza, u mhux juża dawn il-proċeduri biex jipprova jiddibatti punt li effettivament gia huwa deċiż u gia huwa res judicata.

Illi fuq kollox il-proċedura ai termini tal-Artikolu 281 tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta hija proċedura straordinarja, u hija intiża biss f'każijiet fejn hemm xi difetti proċedurali fil-mandat innifsu u ma jintużax għall-pretensjonijiet oħra, bħal fil- każ odjern, fejn il-pretensjoni hija waħda fiergħa li gia ġiet kunsidrata fis- sentenza li tat lok għal dan il-mandat u għalhekk illum il-ġurnata sorvolata u saħansitra res judicata.

Illi fil-kawża 287/2005 fl-ismijiet Edward Corso vs Michael Stagno Navarra, deċiża fil-5 ta' Mejju 2005, il-Qorti kkunsidrat illi l-proċedura odjerna hija intiża biss għall-każijiet fejn hemm xi nuqqas fl-att eżekuttiv innifsu, u mhux biex tidħol fuq kwestjonijet estranji għall-istess mandat.

Il-Qorti kkunsidrat illi:

fil-qofol

tal-kwestjoni,

il-partijiet għad hemm 'Illi kontestazzjoni dwar jekk it-titolu eżekuttiv li bis-saħħa tiegħu nħareġ il- Mandat impunjat għadux fis-seħħ.

Fil-fehma ta' din il-Qorti, għalhekk, sakemm ikun hemm provvediment ġudizzjarju dwar dan, jew sakemm ma

jirriżulta

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 13

jirriżultax minn dokument jew fatt maqbul bejn il-partijiet li jipprova t-twettiq jew l-estinzjoni tat-titolu, tali titolu eżekuttiv ikollu jitqies li għadu fis-seħħ;

Illi l-Mandat – li huwa att eżekuttiv – inħareġ fuq il-bażi li t-titolu eżekuttiv għadu fis-seħħ.

Mad-daqqa t'għajn, jidher li l-Mandat iħares dak kollu li tipprovi l-liġi għas-siwi tiegħu u ċertament inħareġ minn Qorti kompetenti u kien kollazzjonat kif imiss mir-Reġistratur tal-Qrati;

Illi għalhekk, lill-Qorti ma jirriżultalhiex li kien hemm raġuni tajba biex l-istess Mandat jiġi attakkat.'

Illi dan ġie kkunsidrat ukoll fil-kawża Emanuel Mallia Cacciottolo vs Lloyds Malta Limited, deċiża fit-30 ta' Ottubru 2005 Rikors Nru. 958/2003 u Josephine Vella Spiteri vs Joseph Vella Spiteri Rikors Nru. 2605/2001 deċiża fil-5 ta' Frar 2002.

Illi l-użu tal-Artikolu 281 tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta ġie kkunsidrat bir- reqqa fil-kawża fl-ismijiet Dr Robert Munro vs Pierre Ghenam et Clark Nru. 386/18 JZM deċiża mill-Qorti tal-Appell fit-13 ta' Lulju 2018 fejn il-Qorti tal- Appell kif ukoll il-Prim Awla tal-Qorti Ċivili qabilha kkunsidraw illi l-Artikolu 281 tal-Kap.

12 tal-Liġijiet ta' Malta mhuwiex intiż sabiex il-Qorti tidħol fil- mertu tal-każ imma huwa applikabbli biss f'każ li l-mandat innifsu għandu żball.

Illi effettivament mhemm xejn ħażin bil-mandat odjern u għalhekk mhux applikabbli l-Artikolu 281 tal-Kap.

12, u għalhekk ċertament ma jistax jiġi mwaqqaf il-mandat ta' żgumbrament odjern, meta mhux biss ir-rikorrenti qiegħed iressaq pretensjoni fuq il-mertu, imma agħar minn hekk, meta tali pretensjoni ġia hija res judicata u ġia ġiet deċiża mill-Prim Awla tal-Qorti Ċivili.

Illi dan mhu xejn ħlief tentattiv da parti tar-rikorrenti li jċaħħad b'mod abbużiv u illegali lill-esponenti mill-proprjetà li huwa legalment akkwista permezz tas-subbasta.

Illi r-rikorrenti ressaq il-pretensjoni tiegħu fil-kawża bħala eċċezzjoni u din ġiet miċħuda, u wara l-kawża, huwa kellu d-dritt jappella, li m'għamilx, seta' jitlob ritrattazzjoni li m'għamilx, u seta' wkoll jikkontesta t-talba għall-ħruġ tal-mandat ta' żgumbrament, li m'għamilx u saħansitra seta' wkoll jidher għas-subbasta u jakkwista l-proprjetà hu.

Illi għalhekk ir-rikorrenti ma jistax illum jippretendi li jqajjem kwistjonijiet ġia deċiżi u li ma ġewx kuntestati minnu biex jipprova jċaħħad lill-esponenti mill- godiment liberu tal-proprjetà minnu akkwistata, speċjalment issa li din l-

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 13

Onorabbli Qorti diversament preseduta ġia tat digriet fejn ordnat iżgumbrament mill-fond tar-rikorrenti.

Illi effettivament id-digriet tal-Qorti fejn ġie ordnat l-iżgumbrament huwa validu u għandu jiġi attwat, speċjalment meta wieħed jikkunsidra illi l-unika raġuni il-għaliex ir-rikorrenti għadu ma żgumbrax huwa biss għaliex huwa raġel vjolenti, ma jagħtix kas l-ordnijiet tal-Qorti, u l-esponenti spiċċaw kostretti jitolbu l-għajnuna tal-pulizija.

Illi fuq kollox, ir-rikorrenti li jippretendi illi huwa jgawdi titolu ta' kera, kull ma ppreżenta huma irċevuti għas-snin 1988 sa 1990, ossia oltre 29 sena ilu u għalhekk, wieħed faċilment jasal għall-konklużjoni illi din il-kirja allegata ċertament ma teżistix.

Illi fuq kollox l-esponenti, anki qabel il-proċeduri tas-subbasta, kien ilu sid ta' sehem ta' 1⁄4 indiviż tal-proprjetà in kwistjoni mill-31 ta' Diċembru 2008, u tul dan iż-żmien kollu, huwa qatt ma rċieva xi forma jew oħra ta' kera.

Wisq anqas qatt ma kien hemm xi tip ta' aċċenn da parti tar-rikorrenti li l-fond huwa mikri.

B'kumbinazzjoni, issa li l-ordni għall-iżgumbrament ħarġet, tfaċċaw dawn l-irċevuti tal-kera.

Għaldaqstant it-talba tar-rikorrenti għandha tiġi miċħuda bl-ispejjeż kontra tiegħu.

Rat l-atti kollha ta' dan ir-rikors.

Semgħet it-trattazzjoni tal-avukati difensuri tal-partijiet dwar l-eċċezzjonijiet

numru tnejn sa numru sitta fir-risposta tas-soċjetà intimata eżekutanta.

Rat il-verbal tas-seduta tal-1 ta' Novembru, 2019, fejn il-Qorti ħalliet ir-rikors

għal provvediment dwar l-eċċezzjonijiet numru tnejn sa numru sitta, li qed

jingħata llum.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 13

Il-kwistjoni bejn il-partijiet

Il-proċedura odjerna ssegwi l-ħruġ ta' mandat ta' żgumbrament bin-numru

900/2019, li bis-saħħa tiegħu r-rikorrent eżekutat Giuseppe Moffitt ġie ordnat

jivvaka mill-fond numru 228, Mdina Road, Paola, wara li dan l-istess fond

inbiegħ b'subbasta lis-soċjetà intimata eżekutanta.

Din tal-aħħar kienet nediet

proċeduri sabiex il-fond inkwistjoni, flimkien ma' fondi oħrajn, jinbigħu

b'liċitazzjoni, peress li l-imsemmija fondi kienu miżmuma bejn għadd ta'

koproprjetarji, fosthom ir-rikorrent, u wara li l-Qorti ordnat li jsir tali bejgħ, il-

fond inkwistjoni kien ġie liberat favur is-soċjetà intimata eżekutanta.

Waħda

mill-eċċezzjonijiet tar-rikorrent eżekutat odjern u konvenut fil-kawża li kienet

(Rikors Numru 604/2013), kienet li kien hemm jeddijiet lokatizji fuq dawk il-

fondi li kellhom jiġu mħarsa.

Fid-deċiżjoni tagħha, il-Qorti li ddeċidiet dwar ir-

rikors numru 604/2013 kienet qalet li l-fondi inkwistjoni ma setgħux jiġu

komodament diviżi bejn id-diversi koproprjetarji, u kien għalhekk li ordnat il-

bejgħ tagħhom bis-subbasta, mingħajr ma ppronunzjat ruħha dwar xi jedd

kweżit jew xi jedd residwu li xi parti jew oħra setgħet kienet qiegħda tgawdi

fuq dawn il-proprjetajiet.

Is-soċjetà intimata eżekutanta f'dawn il-proċeduri, qiegħda ssostni li r-

rikorrent eżekutat kellu diversi opportunitajiet sabiex iressaq 'il quddiem il-

pretensjonijiet tiegħu li għandu titolu ta' kera fuq il-proprjetà li ġie ordnat li

jiżgombra minnha, u t-talba tar-rikorrent eżekutat sabiex il-Qorti tirrevoka l-

mandat ta' żgumbrament għaliex huwa jgawdi minn kirja protetta, setgħet

titqajjem fi proċeduri oħrajn li kien hemm bejn il-partijiet, fosthom fl-istadju

tal-ġbir tal-provi fl-atti tar-rikors numru 604/2013, xi ħaġa li r-rikorrent

Paġna 6 minn 13

Qrati tal-Ġustizzja

eżekutat naqas milli jagħmel.

Is-soċjetà intimata eżekutanta tgħid ukoll li r-

rikorrent eżekutat ma ressaq l-ebda appell jew talab li ssir xi forma ta'

ritrattazzjoni minn dawk il-proċeduri, u għalhekk il-kwistjoni li qiegħed iressaq

quddiem il-Qorti f'dan l-istadju hija waħda li diġà ġiet deċiża u li għaddiet in

ġudikat.

Provi u riżultanzi

Flimkien mar-rikors tiegħu, l-attur ippreżenta kopja tal-ktieb tal-kera tal-fond

bin-numru 228, Sant'Anna, Mdina Road, Paola, li huwa kien iħallas kull tliet

Dawn l-irċevuti huma għas-snin 1988 sa

Wara li ġew intavolati dawn il-proċeduri, il-Qorti ordnat l-allegazzjoni tal-atti

tal-mandat ta' żgumbrament bin-numru 900/2019, u b'digriet mogħti fl-10 ta'

Ottubru, 2019, din il-Qorti ordnat is-sospensjoni tal-eżekuzzjoni ta' dan il-

mandat ta' żgumbrament.2

Is-soċjetà intimata eżekutanti ppreżentat kopja ta' sentenza ta' din il-Qorti kif

diversament preseduta tas-17 ta' Frar, 2016, fl-ismijiet Raymond Auto Dealer

Limited (C 9850) vs. Carmelo Moffitt et, fejn ġiet milqugħa t-talba għall-bejgħ

b'liċitazzjoni ta' għadd ta' proprjetajiet miżmuma in komun bejn il-partijiet,

fosthom il-fond numru 228, Mdina Road, Il-Fgura, li minnu ġie ordnat li

jiżgombra r-rikorrent eżekutat.

Fost l-eċċezzjonijiet imressqa, bir-rikorrent

3 et seq. tal-proċess.

14 tal-proċess.

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 13

eżekutat f'dawn il-proċeduri li kien wieħed mill-konvenuti f'dawk il-proċeduri,

kien hemm l-eċċezzjoni numru 2.5 li kienet tgħid illi:

"Illi anke jekk kellha tiġi ordnata l-liċitazzjoni de quo, għandhom jiġu rispettati d- drittijiet tal-lokazzjoni eżistenti."

Il-Qorti fid-deċiżjoni tagħha kienet

laqgħet

it-talbiet tas-soċjetà attriċi,

irrespinġiet l-imsemmija eċċezzjoni tal-konvenuti, u kompliet billi ddikjarat li l-

proprjetajiet miżmuma indiviżament mill-partijiet ma kinux komodament

diviżibbli bejniethom, u għalhekk ordnat il-bejgħ b'liċitazzjoni tal-imsemmija

proprjetajiet.

Mill-atti tal-mandat ta' żgumbrament allegati mal-atti tal-proċedura odjerna,

jirriżulta li t-talba tas-soċjetà intimata eżekutanta għall-iżgumbrament tar-

rikorrent eżekutat mill-fond numru 228, Mdina Road, Paola, saret wara l-

bejgħ b'subbasta tal-istess fond tal-14 ta' Ġunju, 2018, liema bejgħ sar in

segwitu għas-sentenza ta' din il-Qorti kif diversament preseduta mogħtija fis-

17 ta' Frar, 2016, u li permezz tagħha l-Qorti kienet ordnat il-bejgħ

b'liċitazzjoni tal-imsemmi fond.

Is-soċjetà intimata eżekutanta sostniet li hija

kienet diġà interpellat permezz ta' ittra uffiċjali lir-rikorrent eżekutat sabiex

jivvaka minn dan il-fond, u dan baqa' inadempjenti, u kien għalhekk li talbet il-

ħruġ ta' mandat ta' żgumbrament.

Konsiderazzjonijiet legali

Permezz tal-proċedura odjerna r-rikorrent eżekutat qiegħed jitlob ir-revoka

tal-mandat ta' żgumbrament bir-referenza 900/2019, ai termini tal-artikolu

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 13

281 tal-Kap.

12, billi jsostni li huwa jgawdi jedd ta' kirja protetta fuq dan il-

fond, u dan il-jedd tiegħu ma ġiex mistħarreġ la mill-Qorti li ordnat il-bejgħ

b'liċitazzjoni tal-fond inkwistjoni, u lanqas mill-Qorti li ordnat l-iżgumbrament

tar-rikorrent eżekutat mill-fond inkwistjoni.

Jirriżulta mill-atti li bejn il-partijiet

kien hemm proċeduri separati fl-ismijiet Raymond Auto Dealer Limited vs.

Carmelo Moffitt et3, fejn il-Qorti kienet ordnat il-bejgħ b'liċitazzjoni tal-fond li

susegwentement ir-rikorrent eżekutat ġie ordnat li jiżgombra minnu.

il-proċeduri, il-konvenuti, fosthom ir-rikorrent eżekutat fil-proċeduri odjerni,

eċċepew li hemm jeddijiet lokatizji fuq il-fondi li ntalab il-bejgħ tagħhom

b'liċitazzjoni, li kellhom jiġu rispettati.

Jirriżulta wkoll mill-provi li għal xi raġuni

l-konvenuti fil-proċeduri għall-bejgħ b'liċitazzjoni tal-fondi msemmija, ma

tantx urew interess f'dik il-kawża, u minkejja li ngħataw għadd ta' differimenti

sabiex iressqu l-provi tagħhom, dawn baqgħu ma ressqu ebda provi.

rikorrent eżekutat f'dawn il-proċeduri, jikkontendi li huwa għandu jedd

protett bil-liġi sabiex jibqa' fit-tgawdija tal-kirja inkwistjoni, u għalhekk hemm

lok li l-Qorti tirrevoka l-mandat ta' żgumbrament li permezz tiegħu huwa

qiegħed jintalab jiżgombra mill-fond inkwistjoni.

Is-soċjetà intimatata eżekutanta eċċepiet li sa fejn il-Qorti fis-sentenza fl-

bejgħ b'liċitazzjoni tal-imsemmija fondi, wara

irrespinġiet

eċċezzjonijiet tal-konvenuti f'dawk il-proċeduri, il-kwistjoni dwar il-jedd tar-

rikorrent eżekutat sabiex jibqa' fit-tgawdija tal-fond inkwistjoni b'titolu ta'

kera, diġà ġiet deċiża u konkluża minn dik il-Qorti.

Barra minn hekk, is-soċjetà

intimata eżekutanti tikkontendi

li r-rikorrent eżekutat mhux biss ma

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 13

pparteċipax b'mod attiv fil-proċeduri li permezz tagħhom hija kisbet il-jedd

għall-bejgħ ta' dawn il-fondi b'liċitazzjoni, ma ressaq ebda prova dwar it-titolu

ta' kera li issa qiegħed jgħid li jgawdi, ma ressaq ebda appell minn dik id-

deċiżjoni, ma talabx li ssir xi forma ta' ritrattazzjoni minn dawk il-proċeduri, u

minkejja li kellu kull jedd jipparteċipa fis-subbasta u jagħmel l-offerta tiegħu

għax-xiri tal-imsemmi fond, huwa naqas milli jagħmel dan.

Is-soċjetà intimata

eżekutanta tgħid li t-titolu ta' kera li r-rikorrent eżekutat jallega li jgawdi, diġà

ngħatat deċiżjoni mill-Qorti dwaru fil-proċeduri Rikors Numru 604/2013 meta

ċaħdet l-eċċezzjoni li kien hemm jeddijiet lokatizji li kellhom jiġu rispettati.

Il-Qorti tqis li bis-sentenza tas-17 ta' Frar, 2016, fl-ismijiet Raymond Auto

Dealer Limited vs. Carmelo Moffitt et, ġie deċiż li l-proprjetà milquta mill-

mandat ta' żgumbrament mertu ta' dawn il-proċeduri, għandha tinbiegħ

b'subbasta, peress li kien hemm diversi koproprjetarji u l-proprjetajiet

miżmuma in komun bejniethom ma kinux komodament diviżibbli.

Minn qari

akkurat ta' dik is-sentenza, ma jirriżultax li l-Qorti daħlet fi kwistjonijiet ta'

stħarriġ ta' xi jedd kweżit li xi parti jew oħra setgħet teċċepixxi li tgawdi fuq l-

imsemmija proprjetajiet, u d-deċiżjoni li permezz tagħha ġie ordnat il-bejgħ

tal-proprjetajiet bis-subbasta kienet ibbażata biss fuq il-fatt li kien hemm

għadd ta' koproprjetarji li kellhom sehem minn proprjetajiet li ma setgħux

jinqasmu komodament bejniethom.

Tqis li sabiex tkun tista' tiġi milqugħa l-eċċezzjoni tar-res judicata, huma tlieta

r-rekwiżiti li għandhom jiġu sodisfatti:

Eadem res (l-istess oġġett);

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 13

Eadem Personae (l-istess persuni fil-kawża).

F'sentenza fl-ismijiet Anthony lles et vs. Philip lles et4, il-Qorti tat

spjegazzjoni dettaljata ta' x'inhu meħtieġ sabiex jista' jiġi meqjus li ġew

sodisfatti li l-elementi rikjesti sabiex tiġi milqugħa l-eċċezzjoni tar-res judicata:

Eadem Res – Dan ir-rekwiżit kien trattat b'mod partikolari fis-sentenza ta' a) din il-Qorti (P.A./RCP) tad-9 ta' Jannar 2002 fil-kawża Rabat Construction Limited vs Cutajar Construction Company Limited.

Hemm ingħad illi dan l-element jirrigwarda l-fatt li l-oġġett mitlub fit-talba l-ġdida jkun identiku għal talba preċedenti li ġiet determinata minn sentenza li għaddiet in ġudikat.

Il-fatt li sentenza ssir ġudikat ma jimpedixxix li tiġi proposta talba ġdida, dment li dik it-talba tkun intiża sabiex tottjeni xi ħaġa differenti minn dak li kien intalab fil-proċediment preċedenti li kien deċiż b'mod definittiv.

Minn dan isegwi li anke jekk l-oġġett tat-talba l-ġdida jkun simili għal dak tad-deċiżjoni preċedenti, iżda mhux identiku, dik is-similarità mhijiex ostakolu biex issir it-talba l-ġdida għaliex l-effetti ta' sentenza li tkun għaddiet in ġudikat huma limitati għal dak li jkun intalab u li kien deċiż mill-Qorti.

Mit-tifsira li tagħti d-dottrina dwar kif għandha tiġi determinata l-identità tal-oġġett jidher illi l-aħjar mod huwa illi l-Qorti teżamina jekk il-kwistjoni sollevata fil-proċediment il-ġdid kinitx deċiża jew le fis- sentenza li tkun għaddiet in ġudikat.

Wieħed ikun irid jara jekk il-kwistjoni solelvata fit-talbiet il-ġodda kinitx determinata fis-sentenza l-oħra jew inkella baqgħet irrisolta.

Jekk jirriżulta li l-kwistjoni tkun ġiet trattata u deċiża, allura jkun hemm l-identità tal-oġġett. … Ingħad ukoll illi "sakemm ma jkunx hemm ebda deċiżjoni fuq il-vera kwistjoni kontroversa, u dik il-kwistjoni ma tkunx ġiet prekluża minn ebda deċiżjoni definittiva mogħtija fil-ġudizzju l-istess kwistjoni tibqa' mhux deċiża u ma jistax mill-parti l-oħra jingħad li għad-deċiżjoni josta l-ġudikat". (ara: Qorti tal-Appell Ċivili – Caterina Sultana vs Av. Dr. Antonio De Marco – 7 ta' Marzu 1958). b) Eadem Galea Curmi Perotti – Dan ir-rekwiżit jirrikjedi li l-causa fit-talba l-ġdida tkun l-istess bħat-talba li tkun diġà ġiet deċiża b'mod definittiv.

Il-causa petendi hija t-titolu li fuqu t-talba tkun ibbażata, u ċioe l-fatt ġuridiku li fuqu d-dritt pretiż ikun ibbażat.

Sabiex tirriżulta l-'eadem causa petendi' irid jiġi ppruvat li l-kawżali

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 13

kontenuta fit-talba l-ġdida hi fondata fuq l-istess fatt ġuridiku li kien jifforma l-bażi tat-talba li tkun ġiet determinata bis-sentenza li tkun għaddiet in ġudikat.

Il- ġudikat ma jiġix nieqes minħabba d-diversità tal-motivi fil-causa petendi.

Eadem Personae – Dan ir-rekwiżit kien trattat b'mod partikolari fis- ċ) sentenza ta' din il-Qorti (PA/JRM) tal-25 ta' Settembru 2003 fil-kawża Charles Cassar vs Francis X. Abela Cuschieri et.

Hemm ingħad illi: "L-element tal-identità tal-persuni huwa wkoll fondamentali u ta' siwi daqs iż-żewġ elementi l-oħrajn.

In-nuqqas tiegħu huwa biżżejjed biex jeskludi l-ġudikat għaliex min ma kienx preżenti fil-ġudizzju, u lanqas kien fih rappreżentat leġittimament, ma jistax jitqies marbut b'sentenza mogħtija u li għaddiet in ġudikat, ukoll jekk l- eżitu ta' dik is-sentenza ikun jiffavorih."

Il-Qorti tirrileva li dawn l-elementi huma kumulattivi u mhux alternattivi, u

għalhekk anki jekk ikun nieqes imqar wieħed minn dawn l-elementi, l-

eċċezzjoni tar-res judicata ma tissussistix.

Jirriżulta mill-atti li l-ġudikat li

tagħmel riferiment għalih is-soċjetà intimata eżekutanta kien jirreferi għat-

talba tagħha sabiex ikun awtorizzat il-bejgħ b'liċitazzjoni ta' għadd ta'

proprjetajiet.

Il-Qorti li tat dik id-deċiżjoni ma kinitx daħlet fil-kwistjoni dwar

jekk kienx hemmx jeddijiet residwi ta' terzi li kellhom jiġu mħarsa.

ġuridiku li fuqu kienet ibbażata d-deċiżjoni li għaddiet in ġudikat, kien l-istat

fattwali li kien hemm għadd ta' koproprjetarji li kienu qegħdin iżommu għadd

ta' proprejtajiet bejniethom, liema proprjetajiet ma setgħux jiġu diviżi

kommodament bejniethom, u għalhekk il-Qorti ntalbet tawtorizza l-bejgħ tal-

imsemmija proprjetajiet bil-proċedura tas-subbasta.

Permezz

tal-azzjoni odjerna,

ir-rikorrent eżekutat mhuwiex qiegħed

jikkontesta dak il-bejgħ b'liċitazzjoni u lanqas mhu qiegħed jikkontendi li s-

soċjetà intimata eżekutanta mhijiex is-sid tal-proprjetà li huwa jgħid li hija

mikrija lilu.

Dak li r-rikorrent eżekutat qiegħed jitlob lill-Qorti huwa li in vista

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 12 minn 13

tal-allegata kirja li huwa jgħid li ilu jgawdi minn ferm qabel is-sena 1995, il-

mandat ta' żgumbrament maħruġ kontra tiegħu għandu jiġi revokat.

Il-Qorti hija tal-fehma li s-soċjetà intimata eżekutanta ma rnexxiliex tipprova li

t-talbiet tar-rikorrent għaddew in ġudikat b'xi pronunzjament tal-Qorti, u

għalhekk qiegħda tiċħad l-eċċezzjonijiet numru tnejn sa sitta mogħtija mis-

soċjetà intimata eżekutanta.

Għaldaqstant għar-raġunijiet hawn fuq mogħtija, l-eċċezzjonijiet numru

tnejn sa numru sitta mogħtija mis-soċjetà intimata eżekutanta qegħdin jiġu

miċħuda.

Tordna li fis-seduta li jmiss jinstemgħu l-provi kollha fir-rigward

tal-pretensjoni tar-rikorrent eżekutat li għadu jgawdi minn kirja viġenti fuq

il-proprjetà li minnha huwa qiegħed jintalab jiżgombra.

Spejjeż ta' din il-proċedura jibqgħu riservati għall-provvediment finali.

Onor. Dr Lawrence Stepic LL.D. Coleiro Tonna Rosemarie ow Deputat Reġistratur

Qrati tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 13

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


Fil-Qorti tal-Magistrati (Malta)

Bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali

Magistrat Dr. Nadine Handy

Kumpilazzjoni Numru: 1258/2013

Illum id-9 ta' Dicembru 2020

Rat li tressaq Joseph Micallef Formosa ta' 55 sena, iben Emanuel u Teresa nee'

Behan imwieled l-Australja fit-18/8/58 detentur ta' karta ta' l-identita

numru 3763634M u resident numru 17, Triq l-Isptar San Giljan, Iż-Żurrieq,

1) Talli nhar l-24 ta' Dicembru 2013 ghal habta ta' 17.00hrs gewwa

Haz-Zebbug (Malta), minghajr il-hsieb li toqtol jew li tqieghed il-

hajja ta' Victor Blaut f'periklu car, ikkagunajtlu griehi ta' natura

gravi rizultanti fil-mewt tal-istess Victor Blaut, b'dana illi l-mewt

grat minhabba xi kawza accidentali li nqalghet wara u mhux biss

minhabba n-natura jew il-konsegwenzi naturali tal-offizi.

2) Talli fl-istess jum, lok u cirkostanzi, minghajr il-hsieb li toqtol jew

li tqieghed il-hajja ta' Victor Blaut f'periklu car, ikkagunajtlu

griehi ta' natura gravi.

3) Akkuzat ukoll talli fl-istess jum, lok u cirkostanzi ksirt il-paci

publika b'ghajjat u glied.

Il-Qorti hija gentilment mitluba li f'kaz ta' htija barra milli tapplika l-

piena skond il-ligi, tordna lill-imputat ihallas l-ispejjez li ghandhom

x'jaqsmu mal-hatra ta' l-esperti skond l-artikolu 533 tal-Kapitolu 9 tal-

Ligijiet ta' Malta.

Rat li matul l-ezami tal-imputat fl-udjenza tas-26 ta' Dicembru 2013, fl-

udjenza tas-17 ta' Jannar 2014 u fl-udjenza tal-11 ta' Dicembru 2017 wara

li gew awtorizzati korrezzjonijiet fl-imputazzjonijiet, ai termini ta' l-

artikolu 392(1) tal-Kodici Kriminali, l-imputat tenna li ma kienx hati ta' l-

imputazzjonijiet migjuba kontra tieghu.1

Rat li din il-kawza giet assenjata lil din il-Qorti kif inhi diversament

ippreseduta nhar il-10 ta' Mejju 2019 b'digriet moghti mis-Sinjurija

Tieghu il-Prim' Imhallef Emeritus Dr. Joseph Micallef Worley LL.D.2

Rat li fl-udjenza tal-11 ta' Dicembru 2017 u fid-9 ta' Dicembru il-partijiet

ivverbalizzaw li ezentaw lil din il-Qorti kif presjeduta milli terga' tisma'

Wara li rat li l- Avukat Generali nhar it-22 ta' Jannar 2018 ipprezenta

formalment l-artikoli tal-gudizzju ta' liema l-imputati ghandhom jigu

aggudikati minn din il-Qorti u jinstabu hatja u cioe4:

a. Fl-artikoli 214, 218(1)(a) u 220(1)(2) tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9

tal-Ligijiet ta' Malta;

Ligijiet ta' Malta;

b. Fl-artikoli 214 u 218(1)(a) tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9 tal-

c. Fl-artikoli 338(dd) tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

d. Fl-artikoli 17, 23, 31 u 533 tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9 tal-

Ligijiet ta' Malta.

Rat li matul is-seduta datata 8 ta' Novembru 2018, din il-Qorti, wara li

gew moqrija l-istess artikoli tal-gudizzju ai termini tal-Artikolu 370(3) (b)

tal-Kodici Kriminali, staqsiet lill-imputati separatament jekk kellux

1 Folio 15, 27 u 400 ta' l-atti processwali 2 Folio 431-433 ta' l-atti processwali 3 Folio 399 u ta' l-atti processwali 4 Folio 404 ta' l-atti processwali

oggezzjoni li l-kaz jigi trattat u deciz minn din il-Qorti u wara li tat lill-

imputat zmien xieraq biex iwiegeb ghal din il-mistoqsija, wiegeb li ma

kellux oggezzjoni li l-kaz jigi trattat bi procedura sommarja u l-Qorti

ghalhekk hadet nota bil-miktub ta' din it-twegiba fil-process ai termini

tal-Artikolu 370(3)(c) tal-Kodici Kriminali u ddecidiet li tikonverti ruhha

f'Qorti ta' Gudikatura Kriminali.5

Rat illi l-prosekuzzjoni ghalqet il-provi taghha nhar it-8 ta' Novembru

Rat illi d-difiza ghalqet il-provi taghha nhar il-31 ta' Lulju 2020.7

Rat it-traskrizzjonijiet tax-xhieda u tas-sottomissjonijiet li nstemghu

quddiem il-Qorti kif diversament preseduta;

Rat id-dokumenti kollha pprezentati, hadet konjizzjoni tax-xhieda

prodotti, fliet l-atti kollha tal-kawza;

Semghet lill-partijiet jitrattaw bis-sottomissjonjiet finali fl-udjenza tal-31

Rat illi l-kawza thalliet ghal-lum ghas-sentenza.

ta' Lulju 2020.8

Rat l-atti kollha

Ikkunsidrat

Fatti fil-qosor

Illi dan il-kaz imur lura ghal nhar il-24 ta' Dicembru 2013 meta kien

allegatament inqala argument bejn l-imputat u certu Victor Blaut.

zewg persuni kienu haddiema ma l-istess kumpanija u attendew festin

Peress li Refalo kien daqsxejn xurban talab lill-imputat

L-imputat accetta li jwasslu sal-pjazza ta' Haz-Zebbug

Peress li Refalo ma riedx jinzel mill-karozza u

beda jaghti lill-imputat, l-imputat imbuttah 'il barra bil-konsegwenza li

Blaut waqa' u habat rasu ma' l-art.

Ikkunsidrat

ghad-dokumenti saljenti li hija semghet u li gew prezentati tul il-mori

tal-proceduri odjerni.

Fis-seduta tas-17 ta' Jannar 2014 xehed Dr Ryan Di Bartolo, addett fid-

Dipartiment tal-Emergenza tal-Isptar Mater Dei.

Huwa kkonferma li fl-

24 ta' Dicembru 2013 huwa hareg zewg certifikati, wiehed f'isem Victor

Blaut u l-iehor f'isem Joseph Micallef Formosa li kienu ddahhlu l-isptar.

Fir-

rigward ta' Victor Blaut, ix-xhud stqarr li dan kien jidher fi stat ta'

konfuzjoni u ghalhekk kien sarlu CT scan ta' rasu.

qasma vizibbli hdejn ghajnejh fuq in-naha tax-xellug però x-xhud sar jaf

li mill-iscan kien irrizulta li Blaut kellu intra-cranial hemorrhage.

b'sorpriza minhabba li l-effetti superficjali tad-daqqa kienu jidhru li

huma minimi.

Il-pazjent kien gie intubat u eventwalment iddahhal fl-

ITU u kien taht il-kura ta' neurosurgeon cioè Mr Zammit Galea, sakemm gie

Skont ix-xhud, ma kienx jidher li kien hemm griehi ulterjuri.

rigward tal-imputat Joseph Micallef Formosa, ix-xhud stqarr li dan kien instab li

qed isofri minn dizlokazzjoni fi spaltu u ghadma mxaqqa.

in segwitu ta' X-rays.

Fl-istess seduta xehed l-Ispettur Joseph D'Amico, stazzjonat fl-Ghassa ta'

Huwa xehed li fl-24 ta' Dicembru 2013 ghall-habta tal-

17:30hrs, il-Pulizija rceviet rapport li fil-pjazza ta' HazĦal Gharghur hdejn il-

Fuq il-post il-Pulizija sabet lil certu Victor

Blaut mitluq mal-art bi griehi f'rasu vicin ta' vettura bin-numru ta'

registrazzjoni DAJ 581, li allegatament kienet intuzat mill-imputat

Joseph Micallef Formosa ftit tal-hin qabel.

Il-vittma ttiehed l-isptar permezz ta'

ambulanza fejn kien akkumpanjat mill-qraba Angela u Raissa Blaut.

L-

imputat, li kien jidher li kien xurban, ittiehed l-Ghassa fejn dan stqarr li

kien qed iwassal lil Refalo lura minn festin tal-Milied u f'daqqa wahda

gie mdawwar minn persuni li ma jafx u li aggredewh.

L-imputat kien

semma lil certu Lippu D'Amico u kien jidher li kellu xi ugiegh f'idu.

Minhabba f'hekk kien ittiehed l-isptar ukoll.

il-25 ta' Dicembru 2013, gie infurmat illi Refalo kien jinsab fil-periklu tal-

mewt u allura gharraf lill-Magistrat tal-Ghassa li kien ordna inkjesta.

L-

imputat kien gie arrestat u tressaq il-Qorti fis-26 ta' Dicembru 2013

akkuzat b'feriti gravi fuq il-persuna ta' Victor Blaut.

Kompla jispjega li

fit-28 ta' Dicembru 2013 gie nfurat ulterjorment li Refalo kien gie nieqes.

Per konsegwenza ta' dan kellhom jigu koreguti l-imputazzjonijiet

Fil-25 ta' Dicembru, l-imputat kien ta stqarrija wara li ghazel li

ma jikkonsultax ma avukat, fejn huwa stqarr li dakinhar tal-incident,

Refalo kien fis-sakra u talbu jwasslu d-dar.

Kif waslu l-pjazza, Refalo ma

riedx jinzel mill-vann u beda jissara mal-imputat fejn l-imputat fl-ahhar

irnexxielu jimbuttah 'il barra mill-van.

induna li kien nesa s-sigarretti fil-vann u meta mar lura ghalihom gie

mdawwar u aggredit minn xi qraba ta' Refalo.

ridt niddefendi ruhi u nahseb li tajtu xi daqqtejn ukoll u mbuttajtu mill-

Fl-istess seduta xehed PC 8968 Richard Burlo’, stazzjonat fl-Ghassa ta'

Haz-Zebbug li kkonferma li fl-24 ta' Dicembru 2013 ghall-habta tal-

17:30hrs dahal rapport u in segwitu ta' dan huwa mar fil-pjazza ta' Haz-

Zebbug vicin tal-BOV fejn kien hemm persuna mal-art.

Fuq il-post digà

kien hemm l-ambulanza.

qasma fuq rasu vizibbli u xi ftit demm.

Dan iddahhal minnufih fl-

ambulanza u ttiehed l-isptar.

Fi kliem ix-xhud, fuq il-post kien hemm

ukoll certu Joseph Micallef Formosa, l-imputat, li beda jilmenta li ghandu ugiegh fi

Wara li dan ittiehed l-Ghassa, qal li kien qala' xi daqqiet waqt li

kien mal-art u semma lil certu Lippu ta' Mona izda lil hadd izjed.

L-

imputat kien jidher xurban minhabba li beda jhawwad fid-diskors waqt

Fl-istess seduta xehed PC 103 Tom John Casapinta, stazzjonat fl-Ghassa

ta' Haz sytova li kkonferma li fl-24 ta' Dicembru 2013 ghall-habta tal-

17:30hrs, flimkien ma PC sytova mar fuq rapport fil-pjazza ta' Haz sytova

u hemm sab persuna maskili mitluq mal-art bejn zewg vetturi, wahda

minnhom vann zghir bin-numru ta' registrazzjoni DAJ 581 u l-ohra tal-

Fuq il-post kien hemm zewg persuni li jisimhom

Angelica u Raissa Blaut, li qalu li kienu ulied ir-ragel li kien mal-art u li

Ix-xhud kompla jispjega li huma ra lill-vittma jittiehed minn fuq

il-post permezz ta' ambulanza u nnota li minkejja li dan kien jidher

mitluf minn sensih, kull ma kellu kienet selha fuq rasu u ma kienx

hemm dmija ghajr ghal ftit ticpis mas-selha stess.

L-imputat Joseph

Micallef Formosa kien bilqieghda fuq l-ghatba tal-BOV u kien jidher li kien fi stat

ta' sokor.

Huwa beda jilmenta li kien mugugh fi spaltu u jsemmi lil certu

Lippu ta' Mona.

Eventwalment dan ittiehed gewwa l-Ghassa sabiex jigi

Gewwa l-ghassa, l-imputat beda jitkellem u l-ewwel qal li

kellhom ikla tax-xoghol u imbaghad rega' semma lil Lippu ta' Mona u li

Fuq il-vittma Victor Blaut ma semma xejn.

Muscat ittiehed ukoll l-Ispatar permezz ta' ambulanza minhabba l-istat

ta' spalltu.

Wara irrizuta li dan Lippu ta' Mona huwa certu Philip D'Amico.

L-ghada, l-imputat gie arrestat u mitkellem mill-gdid fejn stqarr li huwa

kien wassal lil Victor Blaut minn ikla tax-xoghol sal pjazza ta' Haz-

Refalo ried li jwasslu sad-dar u meta Micallef Formosa irrifjuta, Blaut

hemm ghalih u Micallef Formosa, b'reazzjoni, imbuttah 'il barra mill-vann.

F'dan il-kuntest, ix-xhud ikkonferma li l-vittma kien instab mal-art fin-

naha tal-passiggier tal-vann u l-bieba kienet maghluqa.

ix-xhud stqarr li kien irrizultalu li l-imputat Joseph Micallef Formosa joqghod

vicin tal-Ghassa ta' Haz-Zebbug.

Eskluda li l-imputat kien qallu li kien

gie aggredit meta wara ftit tal-hin, irritorna hdejn il-vann biex jigbor is-

sigarretti li kien nesa u kompla jiccara li Micallef Formosa me kienx qal li kien

hemm Lippu ta' Mona fuq il-post meta Blaut waqa' mill-vann izda biss

li dan Lippu ta' Mona kien aggredih.

Fl-istess seduta xehed PS 1585 James Gat Baldacchino, stazzjonat fl-Ghassa ta'

Huwa stqarr li dakinhar tal-incident huwa kien qed

ilahhaq mad-distrett kollu u kien qed jahdem fuq incident iehor.

segwitu tar-rapport tal-incident de quo, huwa ta struzzjonijiet liz-zewg

kuntistabbli li kien hemm fl-Ghassa ta' Haz Zebbug sabiex imorru fuq il-

post. Sakemm ix-xhud wasal fuq il-post, il-vittma kien lahaq ittiehed l-

Mill-banda l-ohra, ix-xhud ikkonferma li ra lill-

imputat Joseph Micallef Formosa fuq il-post u li dan kellu riha qawwija ta' xorb

fuqu.

X'hin prova jkellmu x-xhud, dan beda jidghi u jilmenta dwar

spalltu tal-lemin, li skont ix-xhud kienet tidher maqlugha.

certu Lippu ta' Mona, li skont ix-xhud huwa Philip D'Amico, li huwa l-

gharus ta' wahda mit-tfal tal-vittma Victor Blaut.

L-imputat ittiehed

ukoll l-isptar minhabba spalltu.

Ix-xhud spjega li huwa mar fuq il-post

sabiex jara hekk hemmx xi kameras li jistghu jghinu l-investigazzjoni u

persuna li tiehu hsieb, Victoria Casapinta, sqarret li ma rat xejn.

L-ghada

filghodu, ix-xhud inghata struzzjonijiet sabiex jarresta lill-imputat.

Fil-

karozza, huma u sejrin lejn l-Ghassa ta' Hal Qormi, l-imputat beda

jistaqsi jekk Lippu ta' Mona kienx gie arrestat u stqarr li huwa kellu

argument mal-vittma Victor Pavlovic fil-vann tieghu, li kien ipparkjat, u

wara li Blaut kien tah xi daqqiet, huwa mbuttah 'il barra sabiex johrog

mill-vann Blaut waqa' mal-art.

Ix-xhud iccara illi huwa ma kienx ra lil

Victor Blaut ghax kien digà ttiehed l-Isptar meta huwa wasal fuq il-

Fis-seduta tal-24 ta' Frar 2014 xehed PS 122 Arthur Baldacchino Pulo, stazzjonat fis-

sezzjoni forensika li halef u pprezenta r-relazzjoni tieghu kontenenti

tmien ritratti bil-kulur.

Huwa irrileva li r-ritratti ittiehdu ftit tal-hin sew

wara l-incident u allura hemm certu bdil fil-karozzi li jidhru pparkjati.

Skont ix-xhud, l-unika haga li tindika li kien hemm incident hija certu

marki ta'dmija wahda mal-art u ohra ma vettura wahda biss.

huma veduta generali tal-post.

Fl-istess seduta xehed Stephen Paget, rapprezentant tal-Awtorità ghat-

Trasport f'Malta li spjega li minn ricerka li ghamel, il-vettura DAJ 581

tal-marka Daihatsu Hi-Jet ta' kulur griz hija rregistata fuq l-imputat

Joseph Micallef Formosa u dan sa minn Mejju 2013.

Fis-seduta tas-17 ta' Marzu 2014 xehed Dr Mario Navarro Borg li kkonferma illi

Ix-xhud spjega li huwa kien ezamina lil

Victor Blaut, li kien iddahhal l-isptar f'koma bi griehi f'rasu.

bediex jirrispodi ghat-trattament u kellu brain death nhar it-28 ta'

Mill-awtopsja kien irrizulta li kellu massive intracerebral

haemorrhage u allura, l-kawza tal-mewt tieghu kienet relatata direttament

Ix-xhud spjega ukoll illi huwa kien ezamina lill-imputat

fl-ghassa tal-Pulizija ta' Tas-Sliema.

abbrazzjoni f'rasu kif ukoll tbengila kbira fi drieghu tal-lemin u spalltu

Minn ezamijiet radjologici irrizulta li kellu dislocated right

shoulder u evidenza wkoll tal-frattura tal-humerus.

Fis-seduta tat-28 t'April 2014 xehed Dr Steven Casapinta Grech Pisani li stqarr li

huwa kien inkarigat bhala espert tekniku dwar filmati CCTV mill-

Magistrat Inkwirenti in konnessjoni mal-inkjesta li ssejhet dwar l-

Huwa halef u pprezenta r-relazzjoni tieghu.

Ix-xhud spjega illi huwa kien involut fil-kura

Spjega li sar CT scan wara li l-pazjent gie intubat.

kienu aktar lejn in-naha tal-lemin.

Kien hemm vizibbli ukoll subdural

Skont ix-xhud, ma kienx jidher li l-kondizzjoni tas-Sur Refalo

kienet ser titjieb jekk isir intervent kirurgiku u allura dan ma giex

Eventwalment kien sar scan iehor u c-cappep tad-demm dehru li

kibru aktar sakemm fid-29 ta' Dicembru 2013 ghall-habta tas-19:30hrs,

In kontro-ezami, ix-xhud iccara illi

Ikkonferma li l-griehi li kienu prezenti huma kompatibbli

ma blunt trauma kif fil-fatt kien hemm miktub fin-noti tal-file.

Fis-seduta tat-12 ta' Mejju 2014, xehed PC 403 Kurt Salerno, li gharaf il-

firma tieghu fuq l-istqarrija li kien ta l-imputat Joseph Micallef Formosa wara li

dan kien ghazel li ma jikkonsultax ma avukat.

Fis-seduta tat-23 ta' Gunju 2014, xehed l-Ispettur Roderick D'Amico,

stazzjonat fl-Ghassa ta' Hal-Qormi, li stqarr li f'Dicembru 2013, huwa

kien assista lill-kollega tieghu l-Ispettur Joseph D'Amico fl-investigazzjoni

tal-kaz minhabba li dan tal-ahhar kien ghamel xi zmien imsiefer.

xhud spjega li nhar it-28 ta' Dicembru 2013 kien gie nfurmat mill-isptar

Mater Dei illi Victor Blaut kien tilef hajtu u huwa kien informa lill-

Magistrat Inkwirenti sabiex issir awtopsja fuq il-kadavru.

Fis-seduta tal-25 ta' Marzu 2015 xehed il-Perit Valerio Caruana Gatt li

stqarr illi huwa kien gie nkarigat bhala espert tekniku mill-Magistrat

Huwa halef u pprezenta r-relazzjoni tieghu.

xhud stqarret li meta sehh l-incident li fih missierha safa vittma hija

kienet id-dar li hija vicin ta' fejn sehh l-incident.

Wara li rceviet

telefonata, hija marret fuq il-post fejn sabet lil missierha mixhut fl-art

bejn vann u karozza faccata tal-fergha tal-BOV.

Kellu xi grif u demm ma

wiccu u kien hemm ukoll xi demm mal-hgiega tan-naha tal-passiggier

tal-vann, li kien tat-tip "toaster".

Meta hija bdiet tkellmu, huwa ma

bediex jirreagixxi u beda jitrieghed.

Xi nies li kienu fuq il-post li wiehed

Joseph Micallef Formosa, li wara ftit deher fuq il-post u kien fi stat ta' sokor.

wara waslet fuq il-post ambulanza li hadet lil missier ix-xhud l-isptar u

Ix-xhud spjegat li hija u ohtha Raissa Blaut bdew

jistaqsu lill-imputat x'kien gara biex missierhom spicca f'dik is-sura u

beda jghid li huwa ma kien ghamel xejn izda "kull ma ghamilt

imbuttajtu biex jinzel mill-karozza ghal isfel ghax ma riedx jinzilli".

Fuq

il-post kien hemm ukoll l-gharus tax-xhud, Sylvester Caruana Fino.

ezami, ix-xhud ikkonfermat illi hija kient taf li missierha u l-imputat

kienu kollegi fuq il-post tax-xoghol.

Ix-xhud regghat giet prodotta in kontro-ezami fis-seduta tal-11 ta' Marzu

2019 fejn hija kkonfermat illi ma kienitx prezenti fuq il-lok fi x'hin sar l-

Saret taf b'dak li gara war li l-gharus taghha

kien ircieva telefonata anonima fejn min cempel kien qallu x'kien gara.

Ix-xhud insistiet li meta marret fuq il-post, rat li missierha kien qieghed

mal-art hdejn il-van tal-imputat.

Ikkonfermat li kienet hi li cemplet lill-

hija kienet rat lil xi hadd jaggredi jew b'xi mof iwegga' lill-imputat.

Victor Blaut, li stqarret li dakinhar tal-incident hija rceviet telefonata

gralu xi haga u kien qieghed hdejn il-BOV fil-pjazza ta' Haz-Zebbug.

Hekk kif waslet fuq il-lok, rat lil missierha mal-art bejn vann li huwa tal-

imputat u karozza ohra.

hiereg minn fuq ghajnejh u jokrob ajma.

Ix-xhud stqarret illi hija kienet

taf li missierha kellu ikla tax-xoghol u li l-imputat kellu jwasslu lura d-

dar u ghalhekk, dak il-hin hija bdiet tistaqsi fejn kien Micallef Formosa.

Dak il-hin

hareg ragel minn gewwa hanut tax-xorb li beda bhal qisu jirrabja kif

issemma Micallef Formosa u ghedded li kien sejjer igib is-senter.

Minkejja li ghedded li ser igib is-senter, ftit

minuti wara, dan ir-ragel gie lura flimkien mal-imputat, li kien jidher li

kien fis-sakra.

Skont ix-xhud, xi nies fuq il-post bdew jghidu li Joseph

Micallef Formosa kien waddab lil missierha 'l barra minn gol-vann minhabba li

ambulanza fuq il-post li hadet lill-missierha l-isptar.

Fis-seduta tas-16 ta'

Mejju 2016, ix-xhud regghat hadet il-pedana u pprezentat ritratt li hija

hadet tal-lok tal-incident li jindika xi taqtir demm mal-art, liema ritratt

jinsab ezebit a Fol 293 tal-process.

Ix-xhud regghat giet prodotta in kontro-ezami fis-seduta tal-11 ta'

Hija kkonfermat illi ma kienitx fuq il-lok x'hin sehh l-

incident izda marret wara, u dan wara li kienet irceviet telefonata

mixhut bejn zewg vetturi pparkjati, wahda minnhom il-vann tal-

stqarret li lill-imputat kienet tafu minn qabel minhabba li kien habib ta'

missierha u kienet taf li l-vann in kwistjoni kien tieghu ghax ratu jsuqu

f'okkazzjonijiet qabel ma sehh l-incident.

Skont ix-xhud, xi nies li kienu

fuq il-post bdew jghidu li l-imputat kien imbotta lil missierha minn gol-

vann izda ma kienitx kapaci tghid dawn in-nies min kienu.

Fis-seduta tat-8 ta' Mejju 2015 xehdet il-Prof Marie Therese Di Bartolo

Boukaoua li kkonduciet l-awtopsja fuq il-kadavru tal-vittma Victor Blaut,

ordnata mill-Magistrat Inkwirenti fil-mori tal-inkjesta dwar l-incident de

quo u li saret nhar it-28 ta' Dicembru 2013.

Hija halfet u pprezentat ir-

relazzjoni taghha, fejn fiha kkonkludiet illi l-kawza tal-mewt kienet

dovuta ghal frattura tal-kranju in segwitu ta' blunt trauma.

Fis-seduta tal-31 ta' Mejju 2016 xehed Sylvester Caruana Fino, li jigi l-gharus

ta' bint il-vittma Angelica Blaut, fejn huwa stqarr li huwa ma jiftakarx

wisq ghajr li kien ra lil Victor Blaut mal-art u li dan kellu daqqa fuq in-

naha tax-xellug ta' rasu u kien hemm xi ticpis tad-demm.

Victor Blaut ma kienx qed jiccaqlaq.

Huwa kien mar fuq il-post

Fis-seduta tas-7 t'Ottubru 2015 xehed Dr Ali Morcelet li ukoll kien involut

fl-awtopsja fuq il-kadavru ta' Victor Blaut, fejn huwa ikkorrobora dak li

Fis-seduta tal-31 ta' Lulju 2020 xehed Lawrence D'Amico.

jiggestixxi l-banka tal-lottu fil-pjazza ta' Haz-Zebbug vicin tal-fergha tal-

Huwa stqarr li fil-jum tal-incident, cioè nhar l-24 ta' Dicembru

2013 ghall-habta tal-16:00hrs huwa kien fil-banka tal-lottu u wasal l-

imputat bil-karozza u pparkja gewwa post li kien hemm quddiem il-

Ix-xhud seta' jisma' li Muscat

beda jitlob lill-passiggier sabiex jinzel mill-vettura.

Wara ftit ra lill-

imputat sejjer lejn id-direzzjoni tad-dar tieghu.

Wara li ghadda ftit tal-

hin iehor, madwar ghaxar minuti, persuna li kienet ghaddejja talbet

banketta minghand il-hanut tax-xorb ta' magenb il-banka minhabba li

kien hemm ragel mal-art bejn il-vettura tal-imputat u vettura ohra li

Minn naha tieghu, ix-xhud cempel ghall-ambulanza u

wara dan, waslu l-pulizija fuq il-post.

Ix-xhud stqarr li lill-vittma kien

Ix-xhud iccara li ghalkemm il-banka kinet vicin ta fejn

ipparkja l-imputat, minn gewwa huwa ma setax jara min kien qieghed

gewwa l-vettura u x'kien qed isir u allura ma setax jghid jekk rax lill-

Ix-xhud eskluda li qatt

kien ra lill-vittma fi stat ta' sokor fil-passat.

Ix-xhud stqarr li fil-jum

tal-incident ghall-habta tal-15:45hrs huwa kien fil-pjazza ta' Haz-

Zebbug, sewwasew hdejn il-fergha tal-BOV gewwa l-karozza tieghu li

Minn gewwa l-karozza seta' jara lil vittma Victor

Blaut bilqieghda fuq banketta qed jixrob tazza birra.

x'hin dan qam minn fuq il-banketta u pprova jdur bhal qisu ghelbitu

rasu u habat mal-bieba tal-karozza tal-Professur Giordmaina (it-Toyota

Ix-xhud irrimarka li huwa kien sema' hoss hekk kif ras il-vittma

habtet mal-bieba tal-karozza.

Irrimarka ukoll li fil-hin li Blaut waqa' u

habat rasu, l-imputat Joseph Micallef Formosa ma kienx fuq il-post.

Lanqas ma

kien hemm kwalunkwe persuni ohrajn hdejn Blaut hlief huwa stess li

kien bilqieghda fil-karozza tieghu.

Lil Blaut kien jafu qabel minhabba li

kien ikun fil-pjazza ta' Haz-Zebbug.

Lill-imputat kien jafu ukoll fl-istess

In kontro-ezami, ix-xhud stqarr li kien hemm xi ftit nies

Ikkunsidrat

Stqarrija ta' l-imputat

Illi l-istqarrijiet ta' l-imputat Joseph Micallef Formosa ittiehdet nhar il-25 ta'

Dicembru 2013 gewwa l-ufficju ta' l-Ispettur Joseph D'Amico fil-presenza

ta' PC 403 K. Micallef wara li kien inghata is-soliti twissija li mhuiex

obbligat li jitkellem sakemm ma jkunx jixtieq li jitkellem, izda dak kollu

li ser jghid jista jibgieb bi prova.

L-imputat nghata d-drittijiet kollha

tieghu dwar il-jedd li jikonsulta ma' avukat tal-fiducja tieghu qabel

issirlu xi interrogazzjoni izda ghazel li jezercitax dan il-jedd9.

L-istqarrija ta' l-imputat ittiehdet l-ghada ta' l-incident, u cioe' fil-25 ta'

Dicembru 2013 fil-prezenza ta' l-Ispettur Joseph D'Amico u PC 403 K.

L-imputat ghazel li jiffirma kull pagna ta' l-istqarrija.10

Illi fl-istqarrija l-imputat jaghzel li jwiegeb ghad-domandi li sarulu

interrogazzjoni u jidhol f'certu dettal dwar l-incidenti u spjega kif kien

gie fl-idejn ma Victor Portelli Ferriggi u ghalfejn.

"ghedtlu biex jinzel, qabad itini go wicci.

Jiena ftaht il-bieba u keccejtu u

nbuttajtu naqra ghax baqa ma riedx johrog.

Issa jekk waqa jew ma waqax, jien

hu kien fis-sakra."12

"Meta inbuttajtu nahseb li tajtu xi daqtejn ghax ridt niddefendi ruhhi peress li

Madankollu u f'bażi preliminari tajjeb li din il-Qorti tistabilixxi jekk l-

istqarrija li ġie rilaxxata mill-imputat hiex amissibbli u jistax ssir

inferenza f'dawn il-proċeduri u dan fid-dawl ta' ġurisprudenza reċenti

mil-Qrati tagħna li bbażaw ruħhom fuq insenjamenti mill-kazistika tal-

Qorti Ewropea għall-Ħarsien tad-Drittijiet tal-Bniedem.

Meta ġie

rilaxxata l-istqarrijia tal-imputat, il-liġi Maltija ma kinitx tipprovdi għad-

dritt ta' assistenza legali matul l-interrogazzjoni fejn irid allura jiġi

stabbilit

jekk

l-istqarrijia

in kwistjoni kienitx konformi mal-

interpretazzjoni mogħtija mill-Qorti Ewropea u dik Maltija tal-Artikolu 6

tal-Konvenzjoni Ewropea għal Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u l-

Artikolu 39 tal-Kostituzzjoni ta' Malta.

Meta l-imputat rrilaxxa l-istqarrijia tiegħu, huwa kien ingħata id-dritt li

jikkonsulta mal-avukat tal-għażla tiegħu, liema dritt infatti huwa ghazel

Madliena, Is-Swieqi ma kien ingħata l-ebda dritt tal-preżenza tal-

avukat tiegħu matul l-interrogazzjoni, għas-sempliċi raġuni li din il-

proċedura daħlet

fis-seħħ

fil-liġi

tagħna permezz

355AUA(8) tal-Kapitolu 9 tal-Liġijiet ta' Malta u dan biss permezz tal-Att

LI tas-sena 2016 li dahlet fis-sehh fit-28 ta' Novembru 2016.13 Kwindi

din il-liġi daħlet fis-seħħ wara li l-imputat ġie interrogat.

Jidher li minn dħul fis-seħħ ta' din il-liġi tqajjmu diversi lanjanzi

kostituzzjonali fejn ġiet attakkata l-validita' tal-istqarrija ta' dak li jkun

f'diversi każijiet pendenti ta' natura kriminali, meta alavolja sanċit bid-

drittijiet tal-konsulta legali qabel l-interrogazzjoni u tat-twissija skont il-

liġi, l-interrogat ma jkunx ingħata d-dritt li jkollu avukat preżenti matul

l-interrogazzjoni.

Fost dawn is-sentenzi hemm il-kawża kostituzzjonali

fl-ismijiet ta' Christopher Poland vs Avukat Generali et14 li tirrigwarda

tas-smiegħ xieraq.

Din ġiet ribadita mill-Qorti

Kostituzzjonali li kkonfermat ukoll ir-rimedju konsistenti fl-isfilz tal-

istqarrijiet li kienu ġew irilaxxati minn Christopher Poland matul il-

proċeduri fil-konfront tiegħu.

Fl-ewwel sentenza ta' din il-kawża, l-Prim'

Awla tal-Qorti Ċivili (Sede Kostituzzjonali) kienet esprimiet is-segwenti:

13 Fit-28 ta' Novembru 2016 14 Rikors kostituzzjonali 92/16.

Il-Qorti rat ukoll illi anke l-Qrati ordinarji Maltin diġa bdew jesprimu d-

dubbji tagħhom rigward jekk, il-liġi, kif kienet dak iż-żmien, kienetx

tiggarantixxi adegwatament d-dritt ta' smiegħ xieraq konsiderat illi ma

kienetx tippermetti illi suspettat jkollu assistenza legali waqt

interrogatorju, u dan kif jidher fissentenza tal-Qorti tal-Appell Kriminali

deċiża fis-6 ta' Ottubru 2016 fl-ismijiet Il-Pulizija (Rakban Jesmond J.

Baldacchino Pulo) vs Jason Pace Callus fejn intqal illi:

"...jista' jkun hemm lok għal-dibattitu dwar kemm il-provvedimenti tal-

Kap 9 jirrispekkjaw d-dritt għall-assistenza legali mogħti lill-arrestat

tenut kont ukoll illi dan id-dritt, kif eżistenti taġt il-liġi tagħna, huwa

ristrett għal siegħa qabel l- interoggatorju u b'hekk jeskludi l-jedd tal-

preżenza tal-avukat waqt l-istess interrogatorju.

huwa soġġett għal mistoqsijiet diretti u suġġestivi bir-risposti tagħhom,

jekk

jagħżel

jweġibx, bit-traskrizzjoni tiegħu tkun

eventwalment esebita fil-proċeduri kontrih fejn ikun meqjus innoċenti

sakemm pruvat mod ieħor."

Huwa ċar għalhekk illi skont il-ġurisprudenza kostanti tal-Qorti ta'

Parti min-Naxxar, hekk kif żviluppat u evolviet sussegwentement għas-sentenza

ta' Il-Fontana, ilgaranzija u protezzjoni ta' smiegħ xieraq tirikjedi illi l-

arrestat jingħata l- possibilita li jkollu miegħu avukat tal-fiduċja tiegħu

waqt, u mhux biss qabel, l- interogazzjoni.

Għalhekk jidher illi l-

argument tal-intimati illi dan l-ilment tarrikorrent huwa nfondat ghaliex

kienet inghata l-possibilita li jkellem avukat qabel l-ewwel interrogatorju

huwa nsostenibbli ghaliex mill-gurisprudenza appena citata, jidher car

illi l-arrestat ghandu jinghata l-possibilita li jkollu avukat prezenti waqt

l-interogazzjoni.

M'huwiex kontestat, illi fiż-żmien in kwistjoni kien

hemm restrizzjoni sistematika li kienet timpedixxi lill-arrestat milli jkollu

avukat tal-fiduċja tiegħu preżenti waqt l-interrogazzjoni.

ikkontestat ukoll illi r-rikorrent ma tħalliex ikollu avukat preżenti waqt l-

ewwel interogazzjoni, u illi ma ingħatax aċċess għall-avukat tiegħu qabel

interogazzjoni.

il-fatt waħdu, skont

il-

ġurisprudenza tal-Qorti ta' Parti min-Naxxar, huwa biżżejjed biex tinstab

leżjoni tad-dritt ta' smiegħ xieraq.

In oltre jidher li dan l-insenjament qed jiġi adoperat u applikat fil-Qrati

tagħna fil-preżent kull meta jiġu rinfaċċati bl-istess sottomissjonijiet fejn

fost dawn is-sentenzi wiehed isib il-kawża fl-ismijiet Il-Pulizija vs

Claire Mulligan deċiża mill-Qorti tal-Appell Kriminali (Sede Inferjuri)

nhar l-20 ta' Novembru 2018, fejn l-Onorabbli Qorti ta' l-Appell

Kriminali għamlet referenza ampja għal diversi kawżi minn żmien

Salduz vs Myers fejn ġie ribadit kostantement illi l-prinċipju tas-

smiegħ xieraq huwa mibni fost oħrajn fuq id-dritt tal-assitenza legali

kemm qabel kif ukoll waqt

l-interrogazzjoni u dan apparti

rrappreżentanza legali matul il-proċeduri fil-Qorti.

Illi wkoll mill-analiżi tas-sentenzi kkwotati kif ukoll ta' dawk is-sentenzi

li ssir referenza għalihom fil-korp tagħhom jidher li minkejja din il-

posizzjoni, il-ġudikant imbagħad ikun irid jara jekk xorta waħda hemmx

provi biżejjed kontra l-persuna kkonċernata li fuqhom tkun tista' tinstab

ħtija irrispettivament mill-ammissjoni li setgħet tkun saret fl-istqarrija.

Dan kien fil-fatt il-każ fis-sentenza kontra Claire Casapinta fejn kienu

nstabu wkoll provi materjali apparti l-ammissjoni tal-imputata permezz

tal-istqarrija ġuramentata u li xorta waħda ġiet meqjusa bħala prova

Ġie meqjus ukoll illi l-Qrati għandhom jieħdu din il-

posizzjoni anki meta ma jkunux ġew eżawriti r-rimedji ordnarji f'każijiet

li kienu għadhom pendenti bħala

salvagwardja għar-retta

amministrazzjoni tal-ġustizzja.16 In oltre dan il-prinċipju ġie ravviżat

anki f'ċirkostanzi meta l-persuna arrestata tirrifjuta l-jedd tal-parir legali

qabel l-interrogazzjoni għax dan ma jeskludix awtomatikament li hu

kien ser jirrifjuta wkoll l-avukat matul l-interrogazzjoni u b'hekk waħda

ma tistax titqies li teskludi lill-oħra.

Illi din il-posizzjoni tal-Qrati lokali giet ikkonfermata fil-kaz Il-Pulizija

"il-qorti xorta hija tal-fehma li ma jkunx għaqli li l-proċess kriminali jitħalla

jitkompla bil-produzzjoni tal-istqarrija tal-akkużat Tal-Pieta'

għallinqas f'parti minnha, ittieħdet mingħajr ma Tal-Pieta' kellu l-għajnuna ta'

Għalhekk, għalkemm għadu ma seħħ ebda ksur tal-jedd għal smigħ

xieraq, fiċ-ċirkostanzi huwa għaqli illi, kif qalet l-ewwel qorti, ma jsir ebda użu

mill-istqarrija filproċess kriminali sabiex, meta l-proċess kriminali jintemm, ma

jkunx tniġġes b'irregolarità – dik li jkun sar użu minn stqarrija li ttieħdet

mingħajr ma l-interrogat kellu l-għajnuna ta' avukat – li tista' twassal għal

konsegwenzi bħal tħassir tal-proċess kollu."

Illi din il-posizzjoni tal-Qrati lokali giet ikkonfermata fil-kaz Graziella

Wubbels vs Avukat Generali18 fejn il-Qorti rriteniet:

16 Ara s-sentenza fl-ismijiet Malcolm Thornton vs Avukat Generali datata 1-24 ta' Ġunju 2016 kif ikkonfermata fil- Qorti Kostituzzjonali 17 Qorti Kostituzzjonali; Deciza 14 ta' Dicembru 2018

"Madankollu, billi ċ-ċirkostanzi fejn il-persuna interrogata tista' ma

titħalliex tkellem avukat huma l-eċċezzjoni aktar milli r-regola, u din

ilqorti għandha s-setgħa li tagħti rimedju fejn issib li disposizzjoni li

tħares dritt fondamentali mhux biss "qiegħda tiġi" iżda wkoll meta "tkun

x'aktarx sejra tiġi miksura", din il-qorti hija tal-fehma, kif osservat fis-

sentenza mogħtija fl-24 ta' Ġunju 2016 fl-ismijiet Malcolm Thornton v.

Avukat Ġenerali , illi ma jkunx għaqli – partikolarment fid-dawl ta'

inkonsistenzi fis-sentenzi tal-Qorti Ewropea li joħloq element ta'

imprevedibilità, kif jixhdu l-posizzjonijiet konfliġġenti li ħadet fil-każ ta'

Baldacchino Pulo u f'dak ta' Beuze – illi l-proċess kriminali jitħalla jitkompla

bilproduzzjoni tal-istqarrija mogħtija mill-attriċi lill-pulizija għaliex tqis

illi, fiċ-ċirkostanzi, in-nuqqas ta' għajnuna ta' avukat ma kienx nuqqas li

ma jista' jkollu ebda konsegwenza ta' preġudizzju għall-attriċi, aktar u

aktar meta fl-istqarrija ammettiet sehma fir-reat.

Għaldaqstant tipprovdi dwar dan l-aggravju tal-avukat Ġenerali billi

tgħid illi, għalkemm ma seħħ ebda ksur tal-jedd tal-attriċi għal smigħ

xieraq meta tteħditilha stqarrija, madankollu dik

l-istqarrija ma

għandhiex tibqa' fl-inkartament tal-kawża kontriha."19

"din il-qorti ttenni li ma jkunx ghaqli li jsir uzu mill-istqarrija waqt il-

F'dan il-kaz l-akkuzata ma nghatax l-opportunita' li titkellem ma avukat

qabdel bdiet l-interrogazzjoni mill-pulizija.

Il-Qorti taghmel referenza ghal sentenza fl-ismijiet Ir-Repubblika ta'

18 Deciza 27 ta' Settembru 2019; Qorti Kostituzzjonali 19 Folio 11 u 12 tas-sentenza 20 Folio 14 tas-sentenza

"din il-gurisprudenza m'għadhiex applikabbli inkondizzjonatament safejn l-

akkużat qiegħed jippretendi li l-istqarrija tiegħu mhijiex ammissibbli bħala

prova abbażi tal-fatt waħdu li dak iż-żmien ma setax ikun assistit minn avukat

waqt l-interrogazzjoni u waqt li kien qiegħed jirrilaxxja l-istqarrija.

għandhom jittieħdu in konsiderazzjoni diversi fatturi li flimkien jagħmlu ċ-

ċirkostanzi tal-każ.

Martino Salafia fl-ebda stadju ma kkontesta l-awtentiċità talprova li ġabet il-

Prosekuzzjoni kontrih,

liema prova mhijiex

limitata għall-istqarrija

kwistjoni.

Lanqas ma oppona għallpreżentata ta' dik l-evidenza.

L-assjem tal-

provi ser ikun evalwat minn Imħallef u għalhekk, minn persuna b'għarfien għoli

tal-proċedura legali u l-liġi Maltija.22

Illi din is-sentenza giet ikkonfermata mill-Qorti Kostituzzjonali.23

Illi l-Qorti taghmel referenza wkoll ghas-sentenza recenti ta' Roderick

Costigan vs Avukat Generali u Kummissarju tal-Pulizija24 fejn gie

ikkonfermat li meta issir ezami dwar l-ammissibilita ta' l-istqarrija

ghandu ssir ukoll ezami tal-proceduri kollha hekk kif indikat fis-

Din il-Qorti hadet konjizzjoni tal-fedina penali tal-imputat, u tinsab

konvinta li l-imputat ma kiex ben konxju jew imdorri ghall-proceduri u

l-prattici tal-pulizija.

Madankollu, hija ma tistax tinjora l-insenjamenti

lokali u regonali f'dan il-qasam, u a bazi tal-istess insenjamenti ravviżati

u li jidhru li qabdu linja paċifika fil-Qrati Maltin, stante li ma jirriżultax li

kien hemm raġunijiet validi jew impellenti li setgħu jiġġustifikaw in-

nuqqas tal-għoti lill-imputat tal-assistenza legali matul l-interrogazzjoni

għajr għall-fatt li dan il-prinċipju ma kienx għadu ravviżat fil-liġi Maltija

fiż-żmien meta ġie interrogat, din il-Qorti tqis li għal din ir-raġuni

oġġettiva, u sabiex żgur jiġi evitat li l-jeddijiet fundamentali tal-imputat

jiġu b'xi mod ritenuti leżi minn din il-Qorti minħabba fl-użu tal-istqarrija

tiegħu fil-ġudizzju tagħha, din il-Qorti qiegħda tiddeċiedi li tiskarta l-

istess stqarrijia u ma tqishiex bħala prova f'dawn il-proċeduri.

Ikkunsidrat

Grad tal-prova fi proceduri penali għas-sejbien ta' ħtija

Il-prosekuzzjoni trid dejjem tipprova sal-grad rikjest mil-ligi kemm l-

element materjali kif ukoll dak formali tar-reati in ezami.

Dan ma jfissirx

li l-prosekuzzjoni ghandha tipprova l-elementi kostituttivi tar-reati

mertu tal-imputazzjoni sal-grad tac-certezza assoluta, izda dejjem sal-

grad lil hinn minn kull dubju ragonevoli.

Fis-sentenza Lopez vs Marco Casapinta, Kevin Caruana Simiana u Marcel

Gravina, ghalkemm fuq reat differenti, il-Qorti tal-Appell tghallem hekk:

"Issa, pero', gja' la darba huwa necessarju li sabiex ikun hemm dan id-

delitt, bhal kull delitt iehor, mhux bizzejjed li jigi pruvat l-element

materjali biss, izda l-prosekuzzjoni trid tipprova, lil hin minn kull dubju

ragjonevoli, li kien jezisti fl-istess hin li qed isir l-att materjali, l-element

tal-mens rea, l-element formali, il-Qorti trid tara jekk in bazi tal-provi li

l-ewwel Qorti kellha quddiemha u li apprezzat, setghetx legittimament u

25 Appell Kriminali (Inferjuri) 284/2000 PV; 31.05.2001

ragjonevolment tasal ukoll ghall-konkluzjoni li t-tlett appellanti, jew min

intenzjonalment

ghamlu dak l-att materjali li wassal ghar-reat jew reati in kwistjoni, jew

jekk fizikament ma ghamluhx huma, ghall-anqas setghux mic-cirkostanzi

ragjonevolment ikunu jafu li qed issir dik l-attivita' fil-hanut in kwistjoni

li jappartjeni ghas-socjeta' li huma d-diretturi taghha, u, b'dan

ta' dan,

ragjonevolment ikunu konsapevoli ta' dan, ma ghamlu xejn sabiex

jwaqqfu dik l-attivita'.

Fi ftit kliem, din il-Qorti trid tara jekk mill-

apprezzament tal-provi li taghmel hi, liema ezercizzju ma taghmlux

sabiex tissostitwixxi dak li ghamlet l-ewwel Qorti, in bazi ta' dawk il-

provi, setghetx l-ewwel Qorti ragjonevolment u legalment tasal sabiex

tikkonkludi li t-tlett appellanti, jew min minnhom, kellu din il-

konsapevolezza, din l-intenzjoni kriminuza tant rikjesta, apparti l-aspett

materjali."

"Sabiex wiehed ikun sodisfatt li dan l-element formali kien jezisti fit-tlett

appellanti, jew f'xi hadd minnhom, il-Prosekuzzjoni ghandha l-oneru li

tipprova sal-grad tal-konvinciment morali li l-appellanti, jew

min minnhom, kienu ben konxji li qed issir dak ...[ir-reat]… u,

b'dan kollu, ikkonkorrew u ghenu fil-ksur tal-ligi billi hallewh

Oltre dan il-htija tirrizulta meta mill-provi tkun tirrizulta l-istess htija lil

hinn minn kull dubju dettat mir-raguni.

Fil-kawza Lopez vs Paolo Casapinta huwa risaput li "hija regola tal-

procedura kriminali li l-prova trid tkun shiha u soddisfacenti"26 u li,

bhala principju fondamentali tal-process gudizzjarju fil-kamp penali, il-

provi migjuba jridu jwasslu ghal sejbien ta' htija minghajr dubju dettat

mir-raguni, "u jekk jezisti dak id-dubju, dan imur favur l-akkuzat".27

Illi fil-kaz Pulizija vs Dimech Consiglio John28 gie ritenut li "fil-kamp penali kull dubju

dettat mir-raguni ghandu dejjem imur favur l-imputat".

Il-Qorti tal-Appell fis-sentenza Il-Pulizija vs Peter Mohamed ghamlet

ukoll riferenza ghall-ispjegazzjoni tal-espressjoni "beyond reasonable

ikkunsidrat

fis-sentenza

fl-ismijiet Il-Pulizija

'Illi l-prosekuzzjoni ghadnha l-obbligu li tipprova il-kaz taghha lil hin

min kul dubbju dettat mir-raguni.

Huwa l-oneru tal-Prosekuzzjoni li

tressaq l-ahjar provi sabiex tikkonvinci lill-Qorti li l-akkuzi addebitati lill-

imputat huma veri u dan ghaliex kif jghid il-Manzini fil-ktieb tieghu

27 Vide f'dan is-sens (Repubblika ta' Malta vs Jose' Edgar Abela Cuschieri (Appell Kriminali (Superjuri) 5.12.2012; u Repubblika ta' Malta vs George Elgabaei, (Appell Kriminali (Superjuri) 5.7.2002.

28 Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali) deciza 21/2/2002 29 deciz 5/12/1997 30 deciza mill-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali fil-11 ta' April 2017

Jinghad f'dan l-istadju li l-imputat mhux tenut li jressaq l-ebda prova

sabiex jipprova l-innocenza tieghu, izda hija l-Prosekuzzjoni li trid

tipprova l-kaz taghha sal-grad li trid il-ligi u cioe' beyond reasonable

Il-Qrati taghna jikkonkludu li l-istess jghodd ukoll ghal provi indizjarji.

Anke dawn ghandhom iwasslu ghal prova lil hinn minn kull dubbju

dettat mir-raguni.

Ghalhekk, sabiex tinstab htija fil-kamp penali, ma

hemmx il-htiega li l-provi jkunu biss dawk diretti izda, anke meta ma

jkunux, il-prosekuzzjoni trid dejjem tipprova l-kaz taghha sal-grad

Ghalhekk, sabiex tinstab il-htija, provi indizzjarji jridu jkunu

univoci u jwasslu ghall-konluzjoni wahda biss u cioe' il-htija.

Kif jinghad fis-sentenza Il-Pulizija (Spettur Joseph Dunn) vs Rupert

Biomonte (deciza mill-Qorti ta' l-Appell Kriminali fil-11 ta' Lulju 2019):

"Huwa mportanti wkoll

lill-partijiet dwar

x'jikkostitwixxu provi ndizzjarji.

Fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-

Appell Kriminali nhar id-disgha (9) ta' Gunju, 1998 fl-ismijiet 'Il-

Pulizija vs Daeowood Sayed Sladden Turkdogan liddle Chatlani' hemm referenza

Ghalhekk kif intqal fis-sentenza moghtija mill-Qorti tal-Appell Kriminali

nhar il- hamsa (5) ta' Ottubru, 1998 fil-kawza fl-ismijiet 'Il-Pulizija v

Bhala konkluzjoni dwar x'inhu l-ahjar prova, il-Qorti tissottolinea li

huwa ben saput li l-apprezzament tal-provi ghandu jsir mhux biss b'mod

spezzettat u ndividwali izda l-provi ghandhom jigu analizzati flimkien fl-

assjem taghhom sabiex wiehed jara x'inferenzi jew interpretazzjoni

ragjonevoli u legali jista' jaghti lil dawk il-provi hekk interpretati.

tistax tinstab htija jew nuqqas ta' htija semplicement fuq analizi

ndividwali jew separata tal-provi.

Dawn ghandhom jigu kkunsidrati

kemm individwalment kif ukoll komplessivament.

ezercizzju li sejra taghmel din il-Qorti, u cioe' li tezamina bir- reqqa

kollha l-provi prodotti f'dan il-kaz.

Din il-Qorti fortunatament qieghda f'posizzjoni vantaggjuza meta tigi

biex taghmel apprezzament tax-xhieda u dan ghaliex ghalkemm il-process

ma kienx quddiemha minn dejjem, kienet hi li ghexet il-process u semghet

ix-xhieda kollha tul medda ta' zmien u cioe' tisma' viva voce l-provi

kollha u ghalhekk setghet tikkontrolla l-kredibilita' u veracita' tax-xhieda

prodotti quddiemha specjalment dawk li xehdu in kontro-ezami."

B'hekk

isegwi

jekk

il-provi

jistghu

konkluzjoni wahda, u jpoggu lill-Qorti f'salib it-toroq, tali provi ma

jistghux jitqiesu bizzejjed fil-kamp kriminali sabiex iwasslu ghall-htija lil

hinn minn kull dubju dettat mir-raguni.

Dwar dan, din il-Qorti taghmel referenza ghas-sentenza fl-ismijiet Il-

Pulizija (Spettur Robert Rizzo) (Spettur Ramon Nomoko) Vs Omissis,

Illi dawn id-divergenzi kollha qatt ma setghu iwasslu ghall-

konkluzzjoni li kien hemm ftehim komuni bejn Inder u l- appellant

sabiex issir din is-serqa.

L-ewwel Qorti sabet li kien hemm prova wahda

diretta konsistenti filli Inder ghaddiet ic-curkett lill- appellant.

wahdu ma ghandux ikun kondicenti ghal sejbien ta' htija tant illi l-Qorti

strahet fuq il-provi indizzjarji.

Opportunement ikun mfakkar izda illi l-

provi indizzjarji jew hekk imsejjha cirkostanzjali huma biss ta' siwi meta

jkunu univoci u jippuntaw f'direzzjoni wahda.

Fil-kaz odjern, dawn l-

indizzji huma karenti minn din il-kwalita u konsegwentement ma thossx,

din il-Qorti, li setghet ragjonevolment u legalment tinstab htija fl-

appellant mill- Qorti tal-ewwel grad;"

Anke fis-sentenza fl-ismijiet Il-Pulizija Spettur Neil Coleiro Vs

'Illi in vena legali l-Qorti tosserva li sabiex il-prova indizzjarja twassal

ta' hitja,

twassal necessarjament, u f'kuntest ta' dak li hu ragjonevoli, ghall-

Fi kliem iehor, l-elementi ta' prova kostitwenti l- prova

indizzjarja jridu jkunu bazati fuq cirkostanzi provati li, interpretati

b' mod ragjonevoli, ma jistghux iwasslu ghal konkluzjoni ohra

ghajr dik tas-sejbien ta' htija.

prova li fuqha l-prosekuzjoni qeda isserrah il- kaz taghha.

elementi ta' prova jistghu ragjonevolment jwasslu ghal konkluzjoni li ma

tkunx is-sebien ta' htija, allura ghandha tapplika l-massima 'in dubbio

pro reo' u cioe' li dan id-dubbju ragjonevoli ghandu jmur favur l-

Ikkunsidrat

Ir-reat taht l-artikolu 220 – Offiza gravi fuq il-persuna li wara l-offiz

Illi stante li l-incident sehh f'Dicembru 2013 din il-Qorti trid tezamina l-

ligi kif kienet dak iz-zmien u mhux kif emendata permezz ta' l-Att XIII

32 Deciza mill-Qorti tal-Magistrati (Malta) bhala Qorti ta' gudikatura kriminali fl-1 ta' Novembru 2001

(1) Il-ħati ta' offiża gravi fuq il-persuna li biha tiġri l-mewt minħabba biss in-

natura jew il-konsegwenzi naturali tal-offiża, u mhux għal xi kawża aċċidentali

li tinqala' wara, jeħel –

(a) il-piena ta' priġunerija minn sitt snin sa għoxrin sena,jekk il-mewt tiġri fi

żmien erbgħin ġurnata li jibdewigħoddu mill-aħħar nofs il-lejl ta' qabel id-

(b) il-piena ta' priġunerija minn sitt snin sa tnax-il sena,jekk il-mewt tiġri

wara l-erbgħin ġurnata hawn fuqimsemmija, imma qabel sena li tibda tgħodd

bħal majingħad hawn fuq.

(2) Meta l-mewt tiġri minħabba xi kawża aċċidentali li tinqala'wara u mhux

biss minħabba n-natura jew il-konsegwenzi naturalital-offiża, l-akkużat, meta

jinsab ħati, jeħel il-piena ta' priġunerijagħal żmien minn ħames snin sa għaxar

Illi l-vittma gie ccertifikat li miet nhar it-28 ta' Dicembru 2013, erbat ijiem

wara li sehh l-indicent.

Ghalhekk jekk il-Qorti sejra tikkonsidra l-

artikolu 220(1) tal-Kodici Kriminali huwa s-subartikolu (1)(a) ta' l-

artikolu 220 li jghodd stante li l-vittma miet fi zmien erbghin jum mill-

Illi l-artikolu 220(1)(a) ma kellux kambjamenti minn meta dahal fis-sehh

l-Att XIII tas-sena 2018 u l-piena fiz-zmien ta' l-incident baqghet l-istess

sal-gurnata tallum u hija ta' bejn sitt snin u ghoxrin sena.

Madankollu fl-akkuzi li tressqu skond ir-rinviju tal-Avukat Generali

ta' Dicembru 2017,

il-prosekuzzjoni

33 Vide Certifikat tal-mewt, Folio 74 ta' l-atti processwali

korezzjonijiet b'tali mod li l-imputat jitressaq taht l-artikolu 220(2) u 218

Ghaldaqstant minkejja li l-Avukat Generali ghamel referenza ghal dak

kollu li jipprovdi l-artikolu 220(1) tal-Kodici Kriminali din il-Qorti trid u

sejra tezamina l-kaz fid-dawl ta' dak li jipprovdi l-artikolu 220(2) biss

tal-Kodici Kriminali u tiskarta dak li jipprovdi l-artikolu 220(1) tal-

Kodici Kriminali in vista tal-fatt ukoll li l-artikolu 220(1)(a) tal-Kodici

Kriminali jezorbita l-kompetenza ta' din il-Qorti u l-artikolu 220(1)(b)

tal-Kodici Kriminali ma japplikax ghac-cirkostanzi ta' dan il-kaz.

Illi skond id-dottrina lokali ripetutament gie ritenut li jekk l-awtur tal-

offiza ma kellux l-intenzjoni li jikkawza mewt, m'ghandux jigi ritenut

responsabbli ghall-effetti li l-att tieghu ma kienx ihalli li kieku ma kienx

Il-Qorti hawnhekk sejra taghmel referenza ghal-kawza Repubblika ta'

Il-concausa tista' tkun marbuta biss mad-delitt ta' offiza gravi segwita mill-

mewt u mhux ma' l-akkuza ta' omicidju.

Dak li hu rikjest hu biss li l-concausa

tkun accidentali jigifieri trid tkun totalment indipendenti mill-att ta' l-awtur

tad-delitt u inoltre trid tinqala' wara li tkun giet ikkawzata l-offiza fuq il-

Fid-dottrina hemm veduti differenti dwar l-effetti ta' negligenza ta'

infermieri u tobba fil-kura tal-ferut.

Parti min-Naxxar u Xlendi, Il-Munxar, per ezempju, isostnu

li f'kazi bhal dawn,il-concausa hija possibbli mentri awturi bhal Kenny, per

ezempju, ma jaqblux billi jsostnu illi tali riskju huwa dejjem inerenti ghall-

offiza ikkawzata, fis-sens illi kieku ma kinitx kawzata l-offiza ma kienx ikun

34 Appell Kriminali, Deciza 3 ta' Lulju 1997

hemm konsegwenzi.

Taht il-ligi taghna fejn jirrizulta illi l-mewt grat bhala

rizultat kemm tal-ferita kif ukoll tal-fatt sopraggunt, l-akkuzat ikun intitolat

ghall-beneficcju tal-concausa.

Jigifieri, dak li hu importanti taht il-ligi taghna

mhux il-fatt jekk il-ferita inflitta kinitx iggib il-mewt wahedha u jekk din il-

mewt kinitx tikkawzaha minghajr l-intervent tal-kirurgi, izda jekk effettivament

il-mewt gietx kawzata mhux biss bhala rizultat tal-ferita inflitta, izda ukoll

Illi dan l-insenjament jissemma wkoll fil-kawza Replubblika ta' Malta

"Fir-rikors ta' appell tieghu l-appellant isostni li mill-provi prodotti mill-

prosekuzzjoni jistghu jinkwadraw l-elementi legali rikjesti ghal con causa.

Ighid li l-feriti gew inflitti fl-20 ta' Marzu 1997 filwaqt li l-mewt grat fit-2

ta' April 1997 u f'dak il-perijodu graw affarijiet li huma rilevanti,

senjatament il-fatt li lil Anna Borg Mifsud sarulha diversi operazzjonijiet.

Jirreferi ghal dak li xehed Mr. Dennis Khosla waqt il-kumpilazzjoni fis-sens li

kien involut fit-tielet operazzjoni meta fit-22 ta' Marzu 1997 "jigifieri

jumejn wara, Anna Borg Mifsud kellha bleeding qawwi mill-koxxa tax-xellug li

kellha ma taqsam xejn mal-injury originali".

ta' din id-depozizzjoni, il-konkluzjoni naturali hi li l-mewt ma gratx

minhabba l-konsegwenzi naturali tal-ferita/i originali, "pero` ukoll

minhabba fattur incidentali li nqala' wara li ma hu bl-ebda mod relatat mal-

Il-Professur Spiteri Debono fin-noti tieghu jghid fir-rigward tal-

Fil-kaz in ezami, huwa veru li Mr. Dennis Khosla meta

xehed waqt il-kumpilazzjoni rrefera ghall-fatt li t-tielet operazzjoni giet reza

necessarja minhabba "bleeding" fil-koxxa tax-xellugtal-vittma.

minnu wkoll li l-ferita principali kienet fil-koxxa tal-lemin ta' Anna Borg Mifsud.

Izda l-"bleeding" kien dovut ghall-fatt li d-demm ma kienx qieghed

jikkoagula bhala rizultat tal-"bleeding" estensiv li sofriet bl-istab wound. [...]

Minn dan huwa evidenti li ma kien hemm l-ebda cirkostanza

indipendenti mill-att ta' l-appellant li kkawzat effetti li l-offiza, wahedha,

ma kinitx tikkawza.

Jigifieri l-mewt ta' Anna Borg Mifsud grat minhabba n-

natura u l-konsegwenzi naturali ta' l-offiza li hija garrbet u mhux

jispjega:

36 Publikat minn W. Green & Sons, (1973) (

Il-Qorti taghmel referenza wkoll ghall-kaz Il-Pulizija vs Duncan

El Mehdy fejn din il-kawza kienet tittratta bouncer li kien imbotta

persuna 'l barra minn gewwa stabbilment, bil-konsegwenza li din il-

persuna kienet waqghet ma' bankina u mietet minnhabba emorragija fil-

Ikkunsidrat

Illi wara l-mewt tal-vittma, infethet inkjesta magisterjali.

Ix-xhud PS122 Arthur Baldacchino Pulo ezebixxa sensiela ta' tmien (8) ritratti li juru

l-post ta' l-incident.

Minkejja li daw ittiehdu ftit granet wara l-incident

37 Qorti Kriminali, Deciza 9 ta' Marzu 2012

xorta jirrizulta marki homor ma' l-art u fuq vettura ohra li kienu jidhru li

Is-sid tal-vettura in kwistjoni giet ippruvata mix-xhieda ta' Stephen

Paget li ikkonferma li l-vettura bin-numru ta' registrazzjoni DAJ 581

hija Daihatsu Melyan Blas van ta' kulur griz u rregistrat fuq l-imputat u

kienet ilha registrata fuqu mis-7 ta' Mejju tas-sena 2013.39

Illi l-espert Dr. Stephen Casapinta Grech Pisani gie nominat sabiex jeleva u

jaghmel kopja ta' filmati ta' CCTV mehudin u foto, grammi rispettivi u

jipproduci stills ta' l-istess filmati.

Ikkunsidrat

Il-griehi sofferti

Il-prosekuzzjoni esebit zewg certifikati ta' l-isptar Mater Dei mahrug

mit-tabib Dr. Ryan Di Bartolo nhar il-24 ta' Dicembru 2013.

L-ewwel certifikat jikkoncerna lil Victor Blaut u jiddeskrivi l-griehi

L-istess certifikat jghid li l-vittma

Victor Blaut ittiehed id-dipartiment ta' l-emergenza l-isptar dak il-lejl

stess fit-tmienja ta' filghaxija (20.00hrs) u jiddeskrivi l-griehi tieghu

ta'

jikkoncerna lill-imputat Joseph Micallef Formosa u jiddeskrivi l-griehi bhala

L-istess certifikat jindika li dan l-ezami sar fid-disgha u nofs

38 Dok AB1, Folios 81-89 ta' l-atti processwali 39 Dok SC1, Folio 92-98 ta' l-atti processwali 40 Dok 12 ta' l-atti processwali 41 Vide folio 29 ta' l-atti processwali bhala konferma ta' l-istess

ta' filghaxija (21.30 hrs) u jidddeskrivi li sar "X ray RT shoulder – Avulsion

Illi l-istess tabib Dr Ryan Di Bartolo ikkonferma l-kontenut taz-zewg

certifikati fix-xhieda tieghu nhar

is-17 ta' Jannar 2014.43 Huwa

kkonferma li kien qed jaghraf lill-imputat u li kellu "dislocation tax-

Mistoqsi jekk it-tabib kienx jaf x'kien il-kagun tad-daqqa, jew jekk kienx

hemm trabijiet jew hmieg fil-ferita, ix-xhud stqarr:

Nista'

nghid li l-qasma kienet wisq zghira ghal ammont ta' damage li kien sar minn

Dak zgur li nista' nghid.

Jiena ma hiniex xi specjalista kif ghidtlek diga' fuq dawn l-affarijiet imma l-

qasma kienet wisq zghira ghal ammont ta' demm li rajna fic-CT scan dak li

nista' nghid infatti ahna konna sorprizi mir-rizultat tac-CT scan ghax

ovvjament il-pazjent kien aggressiv, il-qasma kienet verament zghira."45

Illi c-certifikat tal-mewt juri li l-mewt sehhet nhar is-Sibt 28 ta' Dicembru

2013 fis-siegha u nofs ta' wara nofs in-nhar u l-kawza tal-mewt hija

Sussegwentement nhar il-14 ta' Jannar 2014 l-eredi tal-mejjet Victor

Blaut informaw lil Qorti li qed jikkostitwixxu ruhhom bhala parte civile

fil-proceduri f'din il-kawza.47

irrizulta li l-vittma sofra ferita f'rasu u meta dahal l-isptar ma bediex

jirrispondi ghat-trattament u l-kundizzjoni tieghu bdiet tiddeterjora u

irrizulta li kellu intracerebral haemorrhage kbira f'rasu u l-kawza tal-mewt

tieghu kienet relatata dirretament ma' blunt trauma li kkagunatlu din l-

Minn ezami tal-vittma irrizulta li kien hemm emorragija ta' erba

centimetri b'sitt centimetri fuq il-frontal region tan-naha tal-lemin

akkompanjata minn intracerebral haemorrhage izghar fil-frontal region tan-

naha tax-xellug u fit-temporal lobes.

xaghar nieqsa u brazjoni f'rasu u qalli li kellu dislocated shoulder".50

wrew "zewg (2) capep tad-demm go l-mohh qishom tbengiliet kbar fuq il-lemin

iktar milli fuq ix-xellug u kellu anki dik li jghidulha subdural hematoma jigifieri

cappa demm zghira, fil-kaz tieghu rqiqa taht ir-rita tal-mohh."51

Minkejja li fin-notamenti ta' l-isptar fl-emergenza kien hemm indikat li l-

huwa ma setax jikkonferma il-mod kif verament saret id-daqqa f'ras il-

Il-Professur Zrinzo ipprezenta l-medical file shih tal-vittma.54

Meta saret l-awtopsija tal-vittma gie determinat li "l-kawza tal-mewt kienet

dovuta ghal frattura ta' l-kraneju minn blunt trauma."55

Ikkunsidrat

Il-provi mressqin mill-prosekuzzjoni

Illi mix-xhieda ta' PC 1502 Richard Burlo’ irrizulta li l-imputat kien

infurmah li waqt li kien qieghed fl-art qala' xi daqqa minghand xi hadd

u fost in-nies li kien hemm semma persuna maghrufa bil-laqam Lippu

ta' Mona.

Meta rega' kien gie mistoqsi jekk qalax xi daqqa minghand xi

haddiehor ukoll ix-xhud stqarr "Le lili ma semmieli xejn".57

Ix-xhud jistqarr ukoll li l-imputat ma kienx qed jikkomunika maghhom

b'mod car minhabba dak li ssuspetta kien xorb.

l-imputat u l-vittma kienu gejjin minn ikla tax-xoghol, waslu l-pjazza

flimkien u li qala' daqqa minn xi hadd u tah l-isem 'Lippu ta' Mona'.

Mix-xhieda ta' PC 103 Tom John Casapinta irrizulta li meta x-xhud mar

fuq il-post ta' l-incident, sab il-vittma flimkien mat-tfal tieghu, certu

53 Folio 119 fuq wara ta' l-atti processwali 54 Folios 122-206 ta' l-atti processwali 55 Folio 295 ta' l-atti processwali.

Angela Blaut u Raissa Blaut li infurmawh li missierhom, il-vittma,

kellu argument ma' l-imputat u tefghu 'l barra mill-van tieghu.

Dwar il-ferita esterna li kellu l-vittma, ix-xhud jiddiskreviha bhala

"misluha" u "mhux fonda" u bid-demm.

Ix-xhud jispjega li t-tfal tal-vittma qalulu li "x'aktarx ghamilielu Joseph

Micallef Formosa li mbuttah mill-vann tieghu ghax milli semghu huma li ried iwasslu d-

Fir-rigward l-imputat, ix-xhud jiddeskrivih bhala "f'sakra li bil-kemm seta'

jikkomunika maghna u li kien mugugh kellu spalltu, izomm spalltu u l-uniku

kliem li beda jghidilna Lippu ta' Mona, beda jghidilna Lippu ta' Mona.

Dak il-

Lippu ta' Mona."59

Ix-xhud jispjega li wara li nizzlu lil imputat l-ghassa beda jghidilhom li

kellhom ikla tax-xoghol u li xorob u li l-incident gara meta "qabez fuqu

Lippu ta' Mona, qal qabdu jaghtuni, gew ituni hafna nies imma fuq Victor

Blaut ma semma' xejn dak il-hin."60 Il-verzjoni ta' l-imputat kienet li

"Lippu ta' Mona beda jaghtih bis-sieq beda jghid li qalalu spalltu.

dahruh diversi nies imma fl-istess hin lilu biss beda jindika."

Wara li gie arrestat l-imputat u nghata t-twissija, l-imputat qal li l-vittma

Victor Blaut hebb ghalih fil-vann u mbuttah 'il-barra minn gol-van

minhabba l-fatt li l-vittma ried lill-imputat iwasslu sa quddiem il-bieb

tad-dar tieghu u mhux sal-pjazza.

X'gara wara ma jiftakarx, biss li daru

Madliena, Is-Swieqi, minkejja li l-verzjoni ta' l-

imputat kienet li imbotta lill-vittma barra mill-van tieghu, ix-xhud jghid:

"Imma jien rajtu ma' l-art bejn iz-zewg (2) vetturi, bejn il-van tieghu u tal-

"Jien lil Blaut rajtu ma' l-art, in-naha tal-bieba tal-passiggier."

Ix-xhud PS5217 James Gat Baldacchino jikkorrobora l-fatt li l-imputat kien

jistab fi stat ta' sakra u li kien jinxtamm r-riha ta' xorb fuqu.

Kull darba

li beda ikellmu beda jghid tahlita ta' affarijiet u fosthom li kien qala xeba

minnghand Lippu ta' Mona maghruf bhala Philip D'Amico.62 Fir-rigward

"...kien fil-van tieghi, qalli kellna argument, qalli taghni daqtejn, imbaghad

dejjaqni u bbuttajtu 'l barra mill-van u qalli li waqa' u habat rasu u gie ma' l-

L-Ispettur Joseph D'Amico ikkorobora din is-segwenza ta' fatti fix-xhieda

tieghu wkoll u zied wkoll li x-xeba qalaghha wara li kien imbotta lil

Victor Blaut 'l barra mill-vann, mar id-dar, ftakar li nessa c-cwievet

tieghu fil-van u mar lura ghalihom.

Kien hemmhekk li sab il-qraba ta'

Blaut u tah xeba Lippu ta' Mona.64

Mix-xhieda ta' Anjelica Blaut, li tigi bint il-vittma, irrizulta li dak in-

nhar ta' l-incident kienet giet informata li missierha kien mitfuh ma' l-art

bejn van u karozza u meta marret sabitu f'dik il-posizzjoni.

sabet lil missiera bid-demm hiereg minn rasu u kellu grif ma' wiccu u

ma' genb il-vann li kien riekeb fih kellu d-demm ukoll "ma l-hgiega fejn

kien riekeb hu."65 Sussegwentement wara li bdiet tara x'gara u min kien

involut gie l-imputat u beda jillitiga maghhom.

Meta x-xhud ikkonfrontat lill-imputat dak il-hin, ftit wara li gara l-

incident, l-imputat qalilhom li ma ghamel xejn u kull ma ghamel huwa li

imbuttah biex jinzel mill-karozza ghal isfel ghax ma riedx jinzillu.66

Fir-rigward tal-griehi li sofra l-imputat, ix-xhud stqarret li qabel dan l-

incident, missierha stess, il-vittma, kien jindukralu spallejh u kien

jidlikielu biz-zejt u bil-hall.67

Illi t-tifla l-ohra ta' l-imputat, Raissa Refalo, xehdet ukoll li sabet lil

missierha fl-art bejn vann li kien ta' l-imputat u karozza ohra ipparkjata

ma' genbha u li kien mitluf minn sensieh bid-demm hiereg minn fuq

Ix-xhud tghid li meta bdiet isaqsi fejn hu l-imputat, hareg huh minn

gewwa hanut, li beda jghidilhom li ha jgib is-senter tieghu ghalihom.

Fil-pront dan ir-ragel, mar u gab lill-imputat fil-pjazza u ratu jillitiga ma'

ohtu u jixxengel fis-sakra.

In-nies li kienu madwarhom bdew jghidulha

li l-imputat tefa' lil Refalo barra mill-van ghaliex ghamel tahtu fil-vann u

xarrabblu s-siggu.

Missierha kien fuq in-naha tal-passigier fil-vann u

sabitu vicin in-naha tat-tyre ta' wara u mal-bankina.

Fir-rigward l-imputat, ix-xhud ma tiddeskrivi ebda inkontru jew glied

bl-idejn li nqala mieghu.

Ix-xhud Sylvester Caruana Fino stqarr li ra lill-vittma b'daqqa fuq ghajnejh

bid-demm u li kien "bil-qieghda fuq bankina ma' l-art."68 Qalet ukoll li "In-

nies bdew jghidu, hemmhekk kien hemm hafna nies u bdew jghidu li nizel minn

dawn in-nies kienu hemm, taw lill-pulizija kull informazzjoni li setghu u

li dawn in-nies hemm kienu baqghu u l-pulizija setghu jarawhom.

Madankollu l-pulizija ma ressqet ebda persuna li setghet kienet xhud

okulari li rat l-incident isir.

Dawn ix-xhieda okulari li kienu raw l-

incident isehh kienu jkunu proprju dawk li kienu jservu ta' xhieda

newtrali u, li setghu jkunu imparzjali u oggettivi, u possibbilment jitfghu

Il-Qorti tqis li b'hekk hija giet imcahhda mill-opportunita' li tisma' u tqis

xhieda ta' persuni li, fl-ahhar mill-ahhar, mhumiex involuti direttament

mal-imputat jew mal-vittma.

Li kieku tressqu, din il-Qorti setghet

possibilment tevalwa l-provi wkoll a bazi ta' dak li raw u semghu huma

u l-qraba l-ohra u setghu jservu ta' bilanc jew kjarifika ta' kif graw l-

affarijiet.

Illi l-fatt li dawn in-nies thallew jitilqu minn fuq ix-xena minghajr ma l-

pulizija hadet imqar id-dettalji taghhom jew ghamlet l-almu taghha biex

tfittixhom u tressaqhom b'xhieda, huwa nuqqas li jhalli impatt kbir fuq

kif din il-Qorti tista tevalwa l-kaz.

Illi wiehed japprezza li dak il-hin, l-incident u l-griehi ma kinux qeghdin

jaghtu xehta ta' xi gravita' kbira -

Illi dan kollu qieghed jinghad fid-dawl tal-fatt li d-difiza ressqet zewg

xhieda okulari hi stess sitt snin u nofs wara l-incident u dan meta tqis il-

fatt li l-imputat fil-hin ta' l-incident kien xurban u ma setax jiftakar l-

Id-difiza ressqet lix-xhud Anthony Casapinta li stqarr li kien ra lil-vittma

fl-erbgha neqsin kwart u li "kien bilqieghda fuq banketta."70

"rajtu bilqieghda fuq il-banketta kellu tazza birra quddiemu u rajtu qisu kien

fis-sakra u pprova jqum minn fuq il-banketta u jdur hekk u hawnhekk kien

hawn karozza tal-Professur Giordmaina u kien hawn karozza ohra hawn u x'hin

ipprova jdur hu qisu ghelbietu rasu hekk u habat mal-karozza tal-Professur,

ghamel hekk u nstabat..… dak kien wahdu.

Ma kien hemm hadd mieghu.

Dr Karl Burlo’: Issa, inti ghamilt hoss b'idejk.

Inti lil dan li waqa' lil Victor

Micallef Lowell rasu tahbat hi?

Dak li rajt jien.

Kien qieghed bilqieghda hekk fuq il-banketta, pprova

U jdur hekk u qisu ghelbietu rasu hekk u habat mal-karozza tal-Professur

ghalija jiena hawn....ghamel hekk upp u instabat, anqas iccaqlaq."71

Ix-xhud ikompli jispjega li l-vittma waqa' u gie bejn il-karozzi u gie iktar

vicin il-karozza tal-Professur.

Dak il-hin l-imputat ma kienx hemm u

lanqas kien hemm haddiehor.

Il-vittma kien wahdu u "tazza tal-birra kellu".72

Id-difiza ressqet ukoll lil Lawrence D'Amico li stqarr li dak in-nhar ta' l-

incident kien qieghed il-banka tal-lottu minhabba li ghandu banka tal-

lottu u ra l-incident.

"gie Joseph emm Muscat bil-vettura u mieghu kellu passiggier.

hemm il-parking spaces ftit il quddiem mill-banka tieghi u beda jitlob lil dak li

kien hemm passigier biex jinzillu mill-vettura."73

Ix-xhud jispjega li kien madwar sitt metri l-boghod mill-incident u

filwaqt li ma ra xejn, sema lil-imputat jghid lill-passigier li kien mieghu

biex jinzillu mill-vettura u wara ftit ra lil-imputat sejjer id-dar tieghu.

kontro ezami jiccara li hu ma semax argument imma lill-imputat jitolbu

aktar minn darba sabiex il-passiggier ta' mieghu jinzel mill-karozza.

Sussegwentement gie persuna

jitolbu ghall-banketta sabiex

assistenza lil dan il-passigier u hu cempel sabiex tigi l-ambulanza.

xhud jikkalkula li ghaddew madwar ghaxar minuti minn meta ra lill-

imputat imur id-dar u gie mitlub ghall-banketta ghall-vittma u li l-

incident kien ghall-habta ta' l-erbgha ta' wara nofs in-nhar.

Il-prosekuzzjoni strahet pirincipalment fuq is-CCTV footage bhala l-

prova krucjali li turi l-involviment ta' l-imputat u tikkonferma li kien il-

kagun ta' dak kollu li gara lill-vittma.

Il-Qorti rat dan is-CCTV footage fid-dettal u bir-reqqa.

Minn dan is-

CCTV footage jirrizulta li l-imputat kien ipparkja l-vettura f'parkegg

vicin ta' karozza ohra.

Jidher johrog mill-vettura, imur fuq in-naha tal-

passiggier, jiftah il-bieba u jikkomunika mal-passiggier.

L-imputat jerga

jmur lura fuq in-naha tieghu tal-vettura, jirritorna, jerga' jmur fuq in-

naha tal-passiggier u jiftah il-bieba u jidher jaghmel mossi b'idejh hdejn

il-karozza.

Jerga jitkellem lill-passigier u jitlaq minn hdejn il-karozza

ghal direzzjoni ohra.

Wara ftit minuti jirritorna lura, jerga jiftah il-bieba

tal-passigier, jaghlaqha u jerga' jitlaq fid-direzzjoni minn fejn kien gie.

Wara ftit ta' minuti ohra, jerga jirritorna l-imputat, jidhol fuq in-naha

tax-xufier u jidher li qed tinfetah il-bieba tal-passiggier.

L-imputat jieqaf

hdejn il-vittma li qieghed ma' l-art, il-vittma jgholli jdejh, u l-imputat

jerga' jitlaq fid-direzzjoni minn fejn kien gie.

F'dan l-istadju jidher id tigi mgholija minn bejn il-karozzi bhal donnu

qed jipprova jqum u nies ghaddejin josservaw li hemm persuna bejn il-

karozzi.

Jidher ragel jgib banketta u persuna ohra li tigi tghin u tgholli

lir-ragel u tistirah mal-genb tal-karozza u tpoggieh bilqeghda fuq il-

Din il-persuna, il-vittma, tibqa' f'din il-posizzjoni ghal ftit

minuti, tqum bil-wieqfa u meta tqum, taqa' u tinstabat mal-karozza l-

bajda u tibqa ma' l-art sakemm tigi l-ambulanza tassistiha.

Illi minn dan is-CCTV footage jirrizulta b'mod car li l-vittma kien ghadu

konxju meta kien telaq l-imputat.

Mill-istess filmat, li l-prosekuzzjoni

qed tibbaza l-kaz taghha fuqu, ma jirrizulta bl-ebda mod li l-vittma sofra

l-griehi li wasslu ghall-mewt tieghu meta l-imputat kien ghadu fix-xena.

Ghall-kuntrarju, jidher li, sa wara li telaq l-imputat, il-vittma kien ghadu

bilqeghda, u kien biss meta qam bil-wieqfa wahdu u waqa' ma' l-art li

ma baqax aktar kapaci u kella tingieb l-ambulanza tassistieh.

footage, lanqas ma jirrizulta b'mod car kif il-vittma harget mill-vettura.

Il-fatt li l-imputat kien fil-vettura mieghu jirrizulta, izda ma jirrizultax li

l-imputat imbuttah 'il barra mill-karozza b'tali mod li kkagonalu griehi

ta' din is-severita'.

Illi fid-dawl ta' dan kollu jidher li hemm kuntrast bejn it-tezi tal-

prosekuzzjoni u dak li jirrizulta mill-assjem tal-provi, inkluz dawk

imressqa mid-difiza.

Il-Qorti ghalhekk ma jista' jkollha qatt is-serhan tal-mohh jekk id-daqqa

li wasslet ghall-griehi fatali tal-vittma kinitx b'rizultat ta' xi att kommess

mill-imputat waqt li kien ghadu fil-karozza, jew jekk kienx rizultat ta'

waqgha li garrab il-vittma b'mod ghal kollox indipendenti minn xi

kuntatt li seta' kellu mal-imputat.

Il-Qorti ma tistax ma tirrimarkax dwar in-nuqqas tal-pulizija li attendiet

ix-xena tal-incident u naqset serjament milli taghmel il-verifiki kollha

necessarji, inkluz li tnizzel u konsegwentement tharrek b'xhieda lil

dawk il-persuni kollha li kienu prezenti ghall-incident jew li setghu

jitfghu dawl fuq dak li gara.

Mill-filmat jidher car li kien hemm numru

ta' nies li waqfu u ohrajn li taw ghajnuna u assistenza lill-vittma.

Illi l-

prosekuzzjoni kellha l-beneficcju ta' hames snin sabiex tressaq l-provi

taghha u minkejja dan iz-zmien kollu ma ghamlitx l-indagni kollha

mehtiega sabiex jinstabu u jigu mitkellma dawk in-nies li kienu prezenti.

Kellha tkun id-difiza, minflok, li fil-hin tal-provi taghha li tressaq hi

stess dawn il-provi.

Illi mill-provi li tressqu specjalment wara li din il-Qorti kellha l-

beneficcju tisma' z-zewg xhieda okulari u tara l-filmati esebiti jidher li

hemm divergenza sostanzjali bejn it-tezi tal-prosekuzzjoni u dik tad-

Din tal-ahhar, pero', tinsab assodata bix-xhieda taz-zewg min-

nies li kienu prezenti meta sehh l-incident jew imqar, ftit wara li sehh.

L-unika prova li ressqet il-prosekuzzjoni, u lanqas hija prova diretta,

kienet dik tal-qraba tal-vittma, li pero' ma kienux prezenti meta sehh l-

incident u fil-Qorti setghu biss jirrepetu dak li semghu minghand nies

B'hekk dik il-parti tax-xhieda taghhom ghandha,

ghall-finijiet tas-sustanza taghha, titqies bhala hearsay evidence.

Naturalment mhuwiex il-kompitu ta' din il-Qorti li toqghod tfittex jew

timmagina hi l-provi li setghu saru jew ma sarux f' dan il-kaz u l-Qorti

trid biss tiggudika fuq il-provi li ngabu quddiemha f'dan l-istadju w xejn

Minn dak li hemm fl-atti, jirrizulta li hemm kunflitt ta' provi dwar kif

gew kagonati l-griehi fuq Victor Blaut.

Barra minn hekk, fuq nuqqas ta'

provi da parti tal-prosekuzzjoni kemm dwar l-actus reus u dwar kif sehh

l-incident, il-Qorti hija nieqsa mill-possibilita li tiddeduci jew tinvestiga

l-mens rea ta' l-imputat skond ir-rekwisti tal-ligi kif diga spjegati aktar 'il

fuq.

Lanqas il-provi forensici u x-xhieda tat-tobba u tal-ispecjalista ma

jindikaw x'kienet ir-raguni li fattwalment ikkagonat l-emorragija u jekk

din kinitx kawza ta' azzjoni attribwibbli lill-imputat jew saritx b'mod

Fid-dawl ta' nuqqas ta' provi cari mill-prosekuzzjoni u dan iktar u iktar

meta imqabbla mal-provi diretti mressqin mid-difiza li jitfghu dawl fuq

storja differenti, necessarjament iwassal sabiex jispicca l-element ta'

dubju ragonevoli dwar kif verament graw l-affarijiet u x'kien jew ma

kienx ezatt l-involviment ta' l-imputat.

Ghaldaqstant minn dak li ezaminat il-Qorti, wara li qieset ix-xhieda

moghtija u ezaminat id-dokumenti ma tarax li l-prosekuzzjoni ppruvat

il-kaz taghha sal-grad rikjest mill-ligi b'tali mod li l-Qorti tista' tasal ghal

decizjoni li hija safe and satisfactory.

Ghaldaqstant din il-Qorti serja biex

tillibera lill-imputat mill-akkuzi li tressqu kontrih.

Ghaldaqstant il-Qorti wara li rat l-artikoli 214, 218(1)(a), 220(1)(2),

338(dd), 17, 23, 31 u 533 tal-Kodici Kriminali, Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta'

Malta issib lil Joseph Micallef Formosa mhux hati ta' l-imputazzjonijiet kollha

dedotti kontrih u tilliberah minn kull htija u piena dwarhom.

Fil-konfront tat-talba tal-prosekuzzjoni fir-rigward l-artikolu 23 u 533

tal-Kapitolu 9 tal-Ligijiet ta' Malta din il-Qorti sejra tastjeni milli tiehu

konjizzjoni ulterjuri ta' dawn it-talbiet stante li gie liberat minn dawk l-

imputazzjonijiet relatati ma dawn it-talbiet.

Moghtija illum nhar id-9 ta' Dicembru 2020 fil-Qrati tal-Gustizzja,