Rikors Maħluf Nru 288/15LM

MALTA QORTI ĊIVILI PRIM'AWLA

Seduta tal-10 ta' Novembru, 2017

Josephine Bianchini (K.I. 020093M) vs.

Mark Fitouri (K.I. 319930M)

Rikors Maħluf Numru 288/15LM

Rat ir-Rikors Maħluf ippreżentat mill-attriċi Josephine Bianchini fis-26 ta'

Marzu, 2015 (minn issa 'l quddiem "l-attriċi"), li jgħid kif ġej:

Illi l-esponenti hija ko-proprjetarja tal-fond No. 3, "Santa Rita House", Sqaq

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 1 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Illi l-intimat huwa l-proprjetarju tas-sit adjaċenti mal-proprjetà tal-esponenti, u ċjoè Plot No. 5, Sqaq Numru 2, Triq San Leonardu, Is-Swatar, Birkirkara, u li qiegħed attwalment jiżviluppa;

Illi fil-kors ta' tali żvilupp u kostruzzjoni, l-intimat ikkawża u għadu qed jikkaġuna ħsarat notevoli fil-proprjetà tal-esponenti u mhux josserva l-liġi relattiva għad- distanzi legali bejn il-fondi fejn jirrigwarda skavar u/jew tqattiegħ tal-blat;

Illi b'mod partikolari l-intimat mhux jibni skont il-prattika, l-arti u s-sengħa inkluż li mhux iżomm mad-distanza minima ta' sitta u sebgħin ċentimetri (76ċm) rikjesta mil-liġi meta ħammel u qatta' l-blat flaxx mal-linja diviżorja u dana bi ksur lampanti tal-artikolu 439 tal-Kap.

16 tal-Liġijiet ta' Malta u tal-permess tal- iżvilupp ottenut minnu.

Illi dan ġie ikkostatat kemm mill-Perit Anton Sajeba u l- Perit Raphael Mizzi Cremona (rapporti annessi u mmarkati 'Dok.

JC11' u 'Dok.

Illi l-intimat sa żmien reċenti ħafna kien għadu qed iqatta' l-blat, u għad jista' jkompli jiskava, u dan qed jagħti lok għal perikolu serju u gravi fl-istabbilità u l- integrità tal-proprjetà tal-esponenti;

Illi l-istess intimat issa beħsiebu jtella' ħajt mal-blat li qatta' abbużivament kif ġjà ingħad, u għalhekk l-esponenti ser issofri preġudizzju irrimedjabbli għaliex b'tali kostruzzjoni ser tiġi negata kwalunkwe opportunità li l-ħsara kaġunata mill- iskavar tiġi rimedjata u li l-blat jew pedament taħt il-proprjetà tagħha jiġi ri- integrat (recte) u msaħħah;

Illi ukoll, tali żvilupp ikkawża u għadu qed jikkawża ħsarat u danni fil-proprjetà tal-esponenti, konsistenti fi xquq u konsenturi mas-saqaf u fil-ħitan proprjetà tagħha, u dan kif ser jiġi ppruvat u ikkostatat waqt is-smigħ tax-xhieda u l- preżentata ta' provi oħra;

Illi permezz ta' ittra legali datata 31 ta' Otturbru, 2014, kopja annessa u mmarkata 'Dok.

JC 33', l-intimat ġie interpellat sabiex jiddeżisti milli jkompli jabbuża mil-liġi iżda ċjonostante baqa' għaddej bix-xogħlijiet.

Għalhekk kellha ssir din il-kawża;

5 u 6.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 2 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Illi kontestwalment ma' dan ir-rikors ġuramentat, l-esponenti intavolat mandat ta' inibizzjoni fil-konfront tal-intimat (kopja annessa u mmarkata 'Dok.

JC44') u dan sabiex l-interessi tagħha jiġu kawtelati u salvagwardjati;

Jgħid għalhekk il-intimat għalfejn m'għandix din l-Onorabbli Qorti, għar-raġunijiet premessi:-

Tiddikjara illi l-intimat ma żammx id-distanzi rikjesti mil-liġi meta ħammel u

Tiddikjara illi b'konsegwenza ta' tali skavar u/jew ta' kostruzzjoni mod ieħor, il-

qatta' l-blat flaxx mal-linja diviżorja, kif ingħad;

intimat ikkawża ħsarat fil-proprjetà tar-esponenti;

Tikkundanna lill-intimat sabiex a spejjeż tiegħu u fi żmien qasir u perentorju li jiġu lilu prefiss, jieħu dawk il-passi kollha neċessarji u opportuni u skont is-sengħa u l- arti jagħmel dawk ix-xogħlijiet neċessarji inkluż li jneħħi kwalsija kostruzzjoni taħt is-superviżjoni ta' perit nominand sabiex id-distanzi rikjesti mil-liġi jiġu rispettati u osservati;

Tikkundanna lill-istess intimat sabiex a spejjeż tiegħu, u fl-istess żmien prefiss u taħt is-superviżjoni tal-istess perit nominand, jirrintegra u jerġa' jġib fis-sod il- pedament ta' taħt il-proprjetà tal-esponenti;

Tikkundanah ukoll, sabiex fl-istess żmien prefiss u taħt is-superviżjoni tal-istess perit nominand, jirrimedja u/jew isewwi kwalunkwe ħsarat li huwa kkawża fil- proprjetà tar-esponenti a spejjeż tiegħu; 6.

ix-xogħlijiet hekk ordnati fiż-żmien prefiss, tawtorizza lill-esponenti sabiex, taħt is-superviżjoni tal-istess perit nominand, twettaq hija stess ix-xogħlijiet mitluba fit-tielet (3), ir-raba' (4) u l-ħames (5) talbiet, a spejjeż tal-intimat;

l-intimat ma jagħmilx

Mingħajr ebda preġudizzju għat-tielet (3), ir-raba (4), il-ħames (5) u s-sitt (6) talbiet, u sussidjarjament għalihom, f'każ jkunux raġjonevolment possibbli, tillikwida d-danni sofferti mill-esponenti għan-nuqqas ta' osservanza tal-liġi u għall-ħsarat ikkawżati mill-intimat u tikkundana lill-istess intimat iħallas id-danni hekk likwidati lill-esponenti; Bl-ispejjeż kontra l-intimat li huwa minn issa nġunt in subizzjoni.

illi tali xogħlijiet ma

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 3 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Rat ir-Risposta Maħlufa tal-konvenut Mark Fitouri (minn issa 'l quddiem "il-

konvenut") li ġiet ippreżentata fit-28 ta' April, 2015, li biha eċċepixxa:

Illi t-talbiet tar-rikorrenti (recte) huma infondati kemm fil-fatt kif ukoll fid-dritt u

għandhom jiġu miċħuda bl-ispejjeż.

Illi l-azzjoni illum hija estinta u dan peress li l-mertu ġjà ġie trattat permezz tad- digriet li ngħata fil-mandat ta' ininbizzjoni numru 501/15/LSO u dan kif ser jirriżulta aktar 'l quddiem fil-kawża.

Illi l-azzjoni mhix integra u dan billi tħalli barra l-proprjetarji taż-żewġ fondi u ċjoè

kemm ir-raġel tal-attriċi kif ukoll il-mara tal-konvenut.

Illi x-xogħol kollu li qed isir u ser isir huwa skont il-liġi, l-arti u s-sengħa u dan kif

Illi l-esponenti ma kkawża ebda danni fil-konfront tar-rikorrenti u minkejja dan hi

ser jirriżulta waqt it-trattazzjoni tal-kawża.

trid tipprova d-danni u l-imputabilità tagħhom.

Illi bla preġudizzju għal dak fuq eċċepit, ir-rikorrenti għandha tipprova dak li qed

tallega inkluż it-talba għas-somma danni hekk pretiżi.

Salvi eċċezzjonijiet ulterjuri tal-intimati.

Rat id-digriet tagħha mogħti fl-udjenza tas-6 ta' Mejju, 2015 fejn ġiet ordnata

l-allegazzjoni tal-atti tal-mandat ta' inibizzjoni numru 501/2015/LSO u d-

digriet tagħha mogħti fl-udjenza tat-30 ta' Novembru, 2015 fejn ġiet ordnata

l-allegazzjoni tal-atti tal-proċeduri ta' disprezz fl-atti tal-mandat ta' inibizzjoni

Rat l-atti kollha tal-kawża.

Rat id-dokumenti li ġew esebiti in atti.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 4 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Rat l-atti kollha tal-proċeduri Rikors Nru 501/2015/LSO u Rikors Nru

Semgħet ix-xhieda prodotti mill-partijiet.

Semgħet it-trattazzjoni tal-avukati difensuri tal-partijiet.

Rat il-verbal tal-udjenza tas-27 ta' Ottubru, 2017 fejn il-kawża tħalliet għal-

lum għas-sentenza.

Il-kwistjoni bejn il-partijiet

L-attriċi tilmenta dwar xogħlijiet ta' skavar u tqattigħ ta' blat mill-konvenut fil-

fond numru 5, Sqaq Numru 2, Triq San Leonardu, Ħaż-Zebbug (Malta) li huwa sit

adjaċenti għall-proprjetà tal-attriċi bin-numru 3 fl-imsemmi sqaq.

xogħlijiet ta' skavar u tqattigħ ta' blat, skont l-attriċi saru bi ksur tal-artikolu

439 tal-Kodiċi Ċivili peress li ma tħalliex bogħod mill-ħajt diviżorju ta' mill-

inqas 76 ċentimetru u minħabba f'hekk ġew ikkawżati u qed jiġu kkawżati

danni fil-proprjetà tal-attriċi.

L-attriċi odjerna kienet talbet il-ħruġ ta' mandat

ta' inibizzjoni kontra l-konvenut u in eżitu ta' dawk il-proċeduri l-Qorti kif

diversament preseduta kienet ordnat li jittieħdu miżuri rimedjali5 abbażi tar-

rapport tal-perit tekniku Alan D'Agostino, liema xogħlijiet rimedjali kellhom isiru

mill-konvenut odjern.

Din il-Qorti kif diversament preseduta kienet ordnat

5 Digriet fl-atti tal-Mandat ta' Inibizzjoni fl-ismijiet Josephine Bianchini vs. Mark Fitouri, Camilleri Farrugia.

501/201/LSO mogħti fit- 23.04.2015.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 5 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

ukoll li jittieħdu proċeduri ta' disprezz kontra l-konvenut odjern6 stante li

għalkemm mir-rapport addizzjonali li kien sar sussegwentement mill-perit

tekniku Alan D'Agostino jirriżulta

li x-xogħlijiet rimedjali ordnati bid-digriet

preċedenti tal-Qorti effettivament kienu saru mill-konvenut, dawn kienu saru

mingħajr ma ġie avżat il-perit tekniku u għalhekk ix-xogħlijiet inkwistjoni ma

sarux taħt is-superviżjoni tal-perit tekniku kif kien ordnat mill-Qorti.

rriżulta effettivament li l-konvenut kien wettaq ix-xogħlijiet rimedjali ordnati

mill-Qorti, din il-Qorti kif diversament preseduta kienet ordnat ukoll it-

tkomplija tal-iżvilupp u x-xogħlijiet ta' kostruzzjoni da parti tal-konvenut,

b'dan iżda l-konvenut ma ġiex eżonerat bl-ebda mod mir-responsabbiltà għal

kwalunkwe ħsarat li tista' ġġarrab l-attriċi odjerna bix-xogħlijiet li diġà saru u li

jistgħu jkomplu jsiru mill-konvenut odjern.

Provi u riżultanzi

Fix-xhieda tagħha l-attriċi Josephine Bianchini 7 tispjega li l-fond tagħha li

allegatament ġarrab ħsarat, kien inxtara fiż-żwieġ u għalhekk nofsu huwa

tagħha u in-nofs l-ieħor huwa ta' żewġha u flimkien magħha jgħixu t-tfal.

L-

attriċi tgħid li hija separata de facto minn żewġha u li bdew proċeduri ta'

separazzjoni u li r-raġel tagħha ma riedx jipparteċipa f'dawn il-proċeduri u

minħabba l-urġenza kellha tippreżenta din il-kawża f'isimha biss.

L-attriċi

tispjega kif il-konvenut sid il-fond ta' ħdejha, meta ta bidu għall-iżvilupp tal-

proprjetà tiegħu, beda jqatta' l-blat b'mechanical trencher u wara li dan ma

waqafx meta kienet insistit miegħu li jieqaf, fit-28 ta' Ottubru, 2014 hija kienet

6 Digriet fl-atti tal-Mandat ta' Inibizzjoni 501/2015/LSO, 30.10.2015.

27 u 28.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 6 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

inkarigat lill-perit Anton Sajeba, biex jagħmel rapport dwar ix-xogħlijiet li kien

qiegħed iwettaq il-konvenut, li skont hi kien ħa l-liġi b'idejh għax beda jqatta'

il-blat inqas mid-distanza regolamentari ta' 76 ċentimetru mill-ħajt diviżorju

ta' bejniethom.

Fir-rapport tiegħu datat 28 ta' Ottubru, 2014 il-perit Anton Sajeba jgħid li x-

xogħol ta' skavar (permess numru PA1608/10) kien qed isir eżatt mal-ħajt

diviżorju bejn il-proprjetà tal-konvenut u l-proprjetà tal-attriċi u jgħid li kien

avża b'dan lis-sid, il-konvenut, diversi drabi, l-aħħar darba kien fis-2.30p.m.

tas-27 ta' Ottubru, 2017.

L-attriċi għalhekk kienet inkarigat lill-avukat Andrew Abela Gillibrand biex jikiteb ittra bonarja lill-konvenut 9 biex iżomm id-

distanza regolamentari u sabiex iżżommu responsabbli għal kull ħsarat li ġew

ikkawżati jew jistgħu jiġu kkawżati fil-proprjetà tagħha.

L-attriċi tispjega li

kienet għamlet talba għall-ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni10 tramite l-avukat

tal-għajnuna

legali, minħabba

l-problema finanzjarja tagħha waqt

separazzjoni minn mar-raġel, liema mandat ġie milqugħ provviżorjament.

L-

attriċi tgħid li sussegwentement ma ttiħdux passi ulterjuri mill-avukat tal-

għajuna legali u wara talba għar-revoka tal-mandat mill-konvenut li ntlaqgħet,

il-konvenut kompla bl-iskavar mingħajr ma

jżomm

id-distanzi

saħansitra anki daħal taħt il-ħajt diviżorju.

L-attriċi tgħid li għalhekk reġgħet

inkarigat lill-avukat Abela Gillibrand u fis-26 ta' Marzu, 2015 ippreżenta rikors ieħor

għal ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni11, numru 501/15/LSO.

Fil-frattemp l-attriċi

inkarigat lill-perit Henry Pannell sabiex isegwi l-każ mill-lat tekniku u perit mill-

uffiċċju tiegħu, il-perit Raphael Mizzi Cremona għamel spezzjoni u rrediġa rapport

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 7 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

ieħor12, fejn irrapporta li għalkemm ma setax fiżikament jidħol fis-sit tal-

iskavar biex ikejjel, mir-ritratti li ħa13 jgħid li evidenti li kien qed isir skavar

ferm inqas mid-distanza regolamentari ta' 76 ċentimetri.14

L-attriċi tispjega kif

fil-fond tagħha tfaċċaw konsenturi wara li l-konvenut beda jdamdam il-post bl-

iskavar, konsenturi fil-ħitan u fis-soqfa, partikolarment fil-kċina, fil-kamra tal-

pranzu, fil-kamra tas-sodda u fis-salott u l-perit Raphael Mizzi Cremona kien reġa'

għamel rapport ieħor datat 18 ta' Marzu, 2015.15

Dan it-tieni rapport tal-perit Raphael Mizzi Cremona kien jinkludi ritratti tal-ħsarat u

kien jispjega:

5 u 6.

14 Proprjament il-liġi tirrikjedi minimu ta' 76 ċentimetru.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 8 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

L-attriċi tgħid li f'xi ħin kienu għaddejjin diskussjonijiet mal-konvenut u l-perit

tiegħu Stephen Calleja Amaira u f'Marzu 2015 kienu għamlulha offerta iżda ma kinitx

konvinta fuqha.

Fil-frattemp qalet li l-konvenut beda jibni r-rampa u ħajt tal-

ġebel ta' seba' pulzieri flaxx mal-ħajt diviżorju.

L-attriċi tgħid li l-Qorti li kienet

qed tisma' l-proċeduri tal-Mandat kienet imxiet fuq il-konklużjonijiet tal-perit

tekniku Alan D'Agostino, u ċjoè odnat li jiġi rtirat lura kulma kien laħaq sar, ċjoè r-

rampa u l-ħajt, sa 18-il ċentimetru u l-ispazju infurzat bil-konkrit ta' saħħa

grade C30 u vireg tal-ħadid T12 u T20, taħt is-sorveljanza tal-istess perit

L-attriċi tgħid illi f'din il-kawża qiegħda tinsisti li l-konvenut iżomm

xorta is-76 ċentimetru distanza fl-iskavar u li l-konvenut jagħmel tajjeb għall-

ħsarat.

L-attriċi ssemmi kif kienu saru proċeduri ta' disprezz lejn l-awtorità tal-Qorti

kontra l-konvenut minħabba li x-xogħlijiet ordnati mill-Qorti ma kinux saru

taħt is-sorveljanza tal-perit Alan D'Agostino u tgħid li sussegwentement meta l-

perit D'Agostino għamel ir-rapport addizzjonali tiegħu wara li l-konvenut kien

għamel ix-xogħlijiet ordnati mhux taħt is-superviżjoni tiegħu, l-istess perit

tekniku kien qagħad fuq li kien qallu l-konvenut li x-xogħol, tip ta' konkrit u

vireg kienu saru kif ordnati mill-Qorti.

L-attriċi tgħid li kellha suspetti jekk hux

veru dak li qal il-konvenut lill-perit tekniku u tgħid li r-rampa li kellha tersaq

lura fil-fatt baqħet kif kienet meta saret l-ewwel darba, qabel l-ewwel digriet

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 9 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

L-attriċi tgħid ukoll li wara t-tieni rapport tal-perit Mizzi Cremona, il-konsenturi

baqgħu jiżdiedu u żdied id-dħul tal-ilma minn taħt il-cupboards tal-kċina, li

kien qed jiskula minn bejn il-qoxra ħajt li tella' l-konvenut mal-qtugħ tal-blat.

Fil-fatt sar addendum 16 mar-rapport oriġinali tal-perit Mizzi Cremona bir-ritratti

spjegattivi.

Dan ir-rapport li hu datat 6 ta' Frar, 2016 jgħid:

L-attriċi tgħid illi l-perit Mizzi Cremona kien infurmaha wkoll li bi ksur tar-regolamenti

tal-bini l-konvenut ma kienx kopert b'polza ta' assigurazzjoni għall-ħsarat li

setgħu jsiru lil terzi waqt il-bini.

Josephine Bianchini tgħid ukoll illi kienet

għamlet diversi rapporti lill-Pulizija dwar il-ħsarat li kienet ġarrbet.

In kontroeżami l-attriċi tikkonferma17 li d-dar hija nofsha tagħha u nofsha tar-

raġel tagħha Angelo li però mhux qed jagħti każ għax ma jgħix hemmhekk.

L-

attriċi tgħid li fil-Mandat kien involut ukoll ir-raġel, imma issa ma riedx joħroġ

37 bir-ritratti a fol.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 10 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

aktar spejjeż u għax kien tal-fehma li l-problema kienet solvuta.

L-attriċi

għalkemm tgħid li ma kinitx taf bil-condition report tal-perit tal-konvenut,

tiftakar li qabel ma beda x-xogħol kien ġie d-dar tagħha l-perit tal-konvenut u

fil-fatt wara li ġiet murija l-conditon report tal-perit Stephen Calleja Amaira datat 2 ta'

Ottubru, 201418, ikkonfermat li kienet ingħatat kopja tiegħu.

ltaqgħu l-perit tal-konvenut mal-perit tagħha, li dak iż-żmien kien il-perit

Anton Sajeba, li kien jaf b'dan ir-rapport.

L-attriċi tgħid li ma tixtieqx li l-

konvenut isewwilha l-ħsarat hu għax dan kien qabbad nies oħrajn biex għamel

it-tiswijiet tal-ġirien u t-tiswijiet li kien għamel ma kinux għoġbuha.

Meta ġiet

mistoqsija jekk kinitx taf li l-proprjetà li kien qed jibni l-konvenut li tmiss mal-

proprjetà tagħha kienet effettivament tiegħu personali fejn ser imur jabita hu

u l-familja tiegħu, l-attriċi tikkonferma li dan kienet tafu u li l-konvenut kien ta'

spiss fuq is-sit jissorvelja x-xogħlijiet.

Xehdet ukoll l-Ispettur Charlotte Perini li kkonfermat19 li kienu saru 7 kwereli

dwar xogħlijiet li kienu qed isiru maġenb ir-residenza tal-attriċi u kienu saru

seba' rapporti lill-Pulizija20 datati 18 u 25 ta' Novembru u 22 ta' Diċembru,

2014, 14 u 19 ta' Jannar, 2015 u 14 ta' Frar u 24 ta' Ġunju, 2015 dwar skavar

mill-konvenut mal-ħajt diviżorju, dwar ħsarat fil-proprjetà tal-attriċi, kif ukoll

dwar storbju u darba anki dwar qtugħ tal-linja tat-telefon tal-attriċi li kienet

tipprovdi aċċess għall-internet.

46 u 47.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 11 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Xehed ukoll ir-rappreżentant ġudizzjarju tal-Awtorità tal-Ippjanar Oliver

Hajar, li ppreżenta kopja tal-file 1608/10 relattiv għas-sit inkwistjoni tal-

konvenut22, li jibda b'applikazzjoni ta' James Fleri Soler għan-nom ta' Baldacchino Schembri

Ix-xhud jispjega li l-applikazzjoni ġiet approvata wara appell

quddiem it-Tribunal ta' Reviżjoni dwar Ambjent u l-Ippjanar.23 Ix-xhud jgħid li

fl-ebda stadju ma jidher mill-file li kienu daħlu xi rapporti mill-attriċi.

jirriżulta li kienet daħlet minor amendment application minn ċertu Joseph

Camilleri Schembri bħala sole owner datata 6 ta' Lulju, 2015 dwar xi tibdil fil-basement

level24 li kienet ġiet approvata.

Xehed ukoll il-perit Raphael Mani li kkonferma r-rapporti li kien għamel u

waqt id-depożizzjoni li ta fit-30 ta' Mejju, 2016 iddikjara li s-Sibt ta' qabel kien

għamel aċċess ieħor u kkonstata permezz ta' ritratti li esebixxa, ħsarat oħrajn

fil-bricks fil-kamra li tagħti għall-bitħa u f'żewġ bricks oħra li jidhru minn

taħt.26 Ix-xhud jgħid li kien hemm bżonn li jsiru tiswijiet fir-rigward ta' dawn il-

ħsarat.

In kontroeżami l-perit Mizzi Cremona jikkonferma27 li l-perit tal-konvenut kien għamel

condition report tal-fond tal-attriċi qabel ma beda l-iskavar u li huwa kien ra

dan ir-rapport u jgħid li kien hemm xi ħsarat żgħar qabel ma beda l-iskavar,

imma ma jiftakarx x'kienu.

Ix-xhud jgħid però li dawn il-ħsarat kienu żgħar u

Mistoqsi jekk il-ħsarat fil-fond tal-attriċi

minħabba x-xogħlijiet adjaċenti, kinux normali f'każijiet bħal dawn, ix-xhud 21 A fol.

68 u 69.

22 Demolizzjoni tal-bini eżistenti u konstruzzjoni ta' ħames terraced houses, li kienet tinkludi wkoll fil-pjanti communal underground garages.

23 Deċiżjoni datata 29 ta' Marzu, 2012, a fol.

172 sa 178, li però m'għandhomx x'jaqsmu mal-parti tal-ħajt diviżorju tal-attriċi.

Paġna 12 minn 33

Qorti tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

wieġeb li huwa normali sa ċertu punt.

Ix-xhud jgħid li għar-rigward tal-ħsarat

fis-soqfa, dawn ma waslux sal-istadju li jridu jinqalgħu, iżda għandhom bżonn

xogħlijiet rimedjali.

Fuq suġġeriment tal-avukat difensur tal-konvenut, ix-xhud

ikkonferma li t-tiswijiet iridu jsiru wara li titlesta l-kostruzzjoni u qal li ma

kienx mar jara x-xogħlijiet li kienu ordnati mill-Qorti fil-proċeduri tal-mandat

ta' inibizzjoni, iżda kien jaf bihom.

Xehed ukoll il-perit Anton lunco Torpiano li kkonferma r-rapport li għamel fuq

inkarigu tal-attriċi u qal li kien ra l-condition report li kien għamel il-perit tal-

konvenut u kien ukoll iltaqa' mal-kuntrattur li kien il-konvenut stess u semma

li l-kuntrattur ma kienx qed isegwi l-istruzzjonijiet tiegħu biex iżomm id-

Ir-rapport tal-perit Sajeba kien jasal sa meta bdew ix-

xogħlijiet tal-qtugħ tal-blat.

Ix-xhud jgħid li hu kien spezzjona l-bini tal-attriċi

anki qabel ix-xogħlijiet u kien qabel mal-condition report.

Ix-xhud jgħid li lill-

konvenut jafu hemm bħala l-kuntrattur u l-bennej u kien jafu wkoll f'xi xogħol

ieħor.

Il-konvenut Mark Fitouri xehed29 li parti mill-proprjetà tiegħu li kien qed jibni,

tmiss mill-ġenb ma' parti mill-ġenb tal-proprjetà tal-attriċi.

Il-konvenut spjega

li hu kuntrattur tal-bini u bena dik id-dar għalih u għall-familja tiegħu flimkien

ma' djar oħra fl-istess sit. ll-konvenut jgħid li hu ħaffer viċin mal-proprjetà tal-

konvenuta biex iwaqqa' xi blat li kien qed jiċċaqlaq u biex b'hekk ineħħi l-

periklu u wara għaqqad kollox billi bena ħajt u saqqaf.

Il-konvenut jgħid li ġie

milqut b'diversi mandati mill-attriċi, però jgħid illi llum l-bini tiegħu huwa

mibni kollu minn fuq sa isfel.30 Mark Fitouri jgħid illi huwa għamel aktar minn

30 Id-depożizzjoni tal-konvenut mogħtija fit-28 ta' Ottubru, 2016.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 13 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

dak illi kien ġie ordnat li jagħmel mill-Qorti fil-proċeduri tal-Mandat għax

minflok għamel 18 ċentimetru ta' konkos ħxuna, għamel madwar 30

ċentimetru ħxuna u bena kullimkien dobblu għalkemm ma kienx obbligat li

jagħmel dan.

Fl-affidavit tiegħu l-konvenut jgħid li meta kien beda x-xogħol, l-

attriċi kienet tefgħet il-ġebel fuq l-inġenji u n-nies tiegħu u ttellgħet il-Qorti

quddiem il-Maġistrat Aaron Spiteri k/a Spiteri Shaw, liema kawża kienet għadha għaddejja.

konvenut jgħid li wara l-ordni tal-Qorti fil-proċeduri tal-Mandat, hu għamel il-

jissorvelja x-xogħol minħabba malintiż.

Il-konvenut jgħid li meta l-perit D'Agostino

ġie ordnat mill-Qorti biex jeżamina x-xogħol li kien sar, kien ippreżentalu

testijiet tal-konkos u qal li mit-toqob li ttieħed il-konkos għat-testijiet, il-perit

D'Agostino seta' jivverifika li daħħal il-ħadid rikjest.

Fl-istess affidavit il-konvenut

jgħid li dwar l-allegati ħsarat il-perit Stephen Calleja Amaira kien ħejja rapport ta'

x'kien hemm qabel ma bdew ix-xogħlijiet.

Dan ir-rapport tal-perit Stephen

Beshta datat 2 ta' Ottubru, 2014, jgħid:

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 14 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Ir-ritratti esebiti mill-perit Calleja Amaira fir-rapport32 juru qsim minimu u tebgħa

relattivament żgħira ta' dħul ta' ilma minn rokna bejn il-ħajt u s-saqaf.

Il-konvenut però jsostni fl-affidavit tiegħu li lill-attriċi m'għandu jħallasha xejn

minħabba li l-qsim li qed tallega li ġara minħabba l-iskavar, għax skont hu l-

qsim kien diġà jeżisti qabel l-iskavar.

In kontroeżami33 mistoqsi jekk il-perit

Alan D'Agostino kienx issorvelja x-xogħol ordnat mill-Qorti, il-konvenut jgħid li kien

bagħatlu SMS, però ma kienx irrispondieh u l-perit D'Agostino kien mar jara x-

xogħol kemm qabel u kemm meta lesta x-xogħol u tenna li waqt ix-xogħol il-

perit D'Agostino ma kienx preżenti, imma ma setax jisfurzah imur.

Il-konvenut jgħid

li l-fond tiegħu bnieh kollu dobblu biex is-soqfa tiegħu jagħmilhom separati

fuq il-ħitan li tella'.

Mark Fitouri jikkonferma li fejn l-attriċi kellha gallinar fuq il-

bejt, xorta tella' ħajt ieħor mal-opramorta, però tella' ħajt anki fuq l-

opramorta tagħha biex jibqa' tiela' bid-dobblu.

Il-konvenut ikkonferma li kien għamel all risks insurance coverage.

Qal illi ma

kienx hu li applika għall-permess u kien xtara is-sit bil-permess u l-

assigurazzjoni għamilha hu qabel ma beda jibni.

Il-konvenut jgħid li l-qoxra tal-

ġebel ordnata mill-Qorti mal-bini tal-attriċi kien għamilha, anzi baqa' tiela'

biha sal-kamra tal-bejt.

Il-konvenut jinsisti li qatt ma appoġġa mal-bini tal-

attriċi ħlief fejn il-perit tal-Qorti, il-perit D'Agostino, qallu biex isaħħah b'ħajt tal-

Vella jgħid li lanqas it-turġien tal-bini tiegħu ma appoġġahom mal-bini

tal-attriċi.

Dwar l-assigurazzjoni li kellu rigward il-bini tad-dar tiegħu, il-

216 u 217.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 15 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

konvenut ippreżenta biss l-irċevuta ta' AllCare Insurance Limited datata 16 ta'

Ottubru 2014 u li kienet estiża sal-15 ta' Novembru, 2015.34

Il-konvenut meta ġie mistoqsi jekk għamilx dak kollu li ġie ordnat mill-Qorti fil-

proċeduri tal-Mandat, u ċjoè punti numri 1 sa 535: dwar it-tneħħija tal-ħajt tal-

kantun li bena mal-blat lejn il-proprjetà tal-attriċi u t-tirfid tar-rampa li kienet

qed isserraħ mal-istess ħajt, il-konvenut wieġeb li kien għamilhom u anzi

għamel hemmekk minflok ħajt tal-konkos ta' 18-il ċentimetru għamlu ta' 40 il-

ċentimetru.

Dwar it-tneħħija tal-membrane li kien hemm vertikali mal-blat, il-

konvenut qal li kien neħħieha u qal li dan ikkonfermah il-perit Saliba meta ra l-

konkos mit-toqob tal-kampjuni li ħadu.

Dwar li jitnaddaf u jissaffa l-blat

partikolarment fejn kien hemm fissuri mikxufin, il-konvenut wieġeb li dan kien

diġà għamlu qabel l-ordni tal-Qorti.

Dwar li jiġi armat u jingħata ħajt tal-

konkos grad C30 minn fuq il-blat b'xibka tip A503 u bi tliet vireg T12 bħala

distribution bars mal-parti kollha li tmiss mal-attriċi għall-għoli kollu tal-blat, u

dan bil-konkos wiesgħa ta' 18-il ċentimetru sakemm jitgħatta l-blat, il-

konvenut ikkonferma li dan kien għamlu kollu anzi l-wisgħa tal-konkos għamlu

ta' 40 il-ċentimetru.

Dwar it-8 vireg T20 (L-shape 2 piedi x 2 piedi) li kellhom

jiġu ingassi fil-ħajt tal-konkos permezz ta' non-shrink grout f'toqob tal-pulzier

fil-blat li jkunu marbuta max-xibka A503 fil-ħajt tal-konkos u li t-toqob kellhom

isiru bil-mitluf fuq ir-rampa, tlieta f'livell u ħamsa oħra f'livell ieħor fuq, il-

konvenut qal li anzi għamel 16-il virga u minflok grout, qal li uża ancerfix li

skont hu hi superjuri għall-grouting.

228, 229 u 230.

85 u 86 tal-proċess 501/2015/1/LSO, digriet ta' din il-Qorti kif diversament preseduta datat 23.04.2015.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 16 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Dwar l-iskular tal-ilma, Il-konvenut qal li l-ilma kien dieħel tort tal-attriċi għax

biex dan jieqaf dieħel, kellu jinkesa l-ħajt minn barra u qal li l-attriċi ma

ħallithomx jagħmlu dan, u saħansitra tefgħatilhom misħun u awrina u qal li l-

ilma li kien jidħlilha kien fi żmien meta kien għadu ma tellax il-ħajt dobblu u

llum tela' u ma hemmx aktar problemi.

Fil-15 ta' Mejju, 2017 xehed ukoll il-perit inkarigat mill-konvenut il-perit

Stephen Peresso Fiorentino li kkonferma li d-dar li tmiss mal-post tal-attriċi llum hija

semi-finished, però l-istruttura hija kważi kollha lesta u qal li din ser tkun ir-

residenza tal-konvenut.

Ix-xhud jgħid li kien hu l-perit tal-binja mill-bidu nett

anki meta kien applika s-sid preċedenti tas-sit mal-Awtorità tal-Ippjanar.

perit Psaila kkonferma l-pre-construction general report li kien għamel dwar il-

kundizzjoni tad-dar tal-attriċi u qal li kienu daru d-dar kollha bil-kunsens

tagħha.

Preżenti dakinhar jiftakar li kien hemm miegħu l-attriċi, il-konvenut u

forsi xi tifel tagħha.

Ix-xhud ikkonferma li x-xogħlijiet li kienet ordnat il-Qorti

fil-proċeduri tal-Mandat saru kollha.

Ix-xhud spjega li l-proprjetà tal-attriċi

kienet sular u washroom u l-blat fejn ħaffer il-konvenut kien fond sular u kien

jasal sal-pedamenti tad-dar tal-attriċi.

Il-perit Calleja Amaira kkonferma li qabel bdew ix-xogħlijiet fil-proprjetà tal-attriċi kien

hemm qasma waħda fil-kċina fil-kantuniera u oħra fil-washroom.

ikkonferma li d-daħla fejn bnew kienet dejqa u kellhom iqattgħu kemm

jistgħu, però meta l-kwistjoni spiċċat il-Qorti, hu kien qal lill-konvenut biex

isegwi dak li tordna l-Qorti.

Il-perit Psaila jgħid li żgur f'ebda mument ma kien

hemm periklu għal ħadd.

Ix-xhud jgħid li bil-ħajt dobblu l-konvenut baqa' tiela'

262 sa 264 u kontroeżami a fol.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 17 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Il-perit Psaila jgħid li kien aċċeda darba oħra wara li kien

sar il-pre-construction report u dan kien meta sar l-aċċess tal-Qorti fil-kawża

Ix-xhud jgħid li l-attriċi qatt ma talbitu jerġa' jiġi jittawwal il-ħsarat

Illi kwantu l-proċeduri ta' disprezz fl-atti tal-mandat numru 501/15/2/LSO

annessi mal-atti ta' din il-kawża, jirriżulta li kienu saru x-xogħlijiet ordnati bid-

digriet tal-Qorti tat-23 ta' April, 2015, però dawn ix-xogħlijiet ma sarux taħt is-

sorveljanza tal-perit tekniku maħtur mill-Qorti, il-perit Alan D'Agostino.

Il-perit D'Agostino reġa' ġie inkarigat mill-Qorti sabiex jeżamina x'kien sar u jekk

dak li sar kienx sar kif kien ġie ordnat mill-Qorti.

Il-perit Alan D'Agostino għalhekk

ippreżenta relazzjoni oħra37, fejn dwar ix-xogħlijiet ordnati mill-Qorti, jgħid:

"2.0 IX-XOGĦLIJIET ORDNATI 2.1 "1.

Jitneħħa l-ħajt li bena l-intimat mal-blat fil-parti fejn imiss mar- Rikorrenta filwaqt li jirfed ir-rampa li hemm isserraħ mal-istess ħajt billi jibni ħajt taħtha."

Kif semmejt fin-nota tal-01 ta' Lulju 2015 u kif jidher f'Dok.

'ASB' ritratt 02 meta kkomparat ma' Dok.

'ASR' ritratt 07 (anness mal-ewwel relazzjoni), dan ix-xogħol sar skont kif ordnat.

Titneħħa l-membrane vertikali li hemm mal-blat."

Kif jidher minn Dok.

'ASB' ritratt 02 meta ikkomparat ma' Dok.

'ASR' ritratt 07, il-membrane vertikali tneħħiet kif ordnat.

Itnaddaf u jissafa l-blat, partikolarment fil-fissuri li jinkixfu."

Il-blat huwa mgħotti bil-konkos.

Mhux vijabli li jerġa' jitkisser il-konkos kollu sabiex jinkixef il-blat għax aktar tista' issir ħsara milli ġid.

15 sa 27 tal-atti tal-Mandat ta' Inibizzjoni Nru. 501/2015/2/LSO.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 18 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Marsaxlokk, kemm mill-wiċċ adjaċenti tal-blat (Dok.

'ASR' ritratti 01/02) u kif ukoll mill-core Dok.

'ASB' ritratt 01 jirriżulta li dan ix-xogħol sar kif rikjest.

Jintrama' ħajt tal-konkos grad C30 minn fuq il-blat rinforzat b'xibka tip A503 u bi tlett vireg T12 bħala distribution bars matul din il- parti kollha tal-ħajt li tmiss mar-Rikorrenta għall-għoli kollu tal-blat, bil- konkos imiss mal-blat, wiesgħa tmintax ċentimetri (18 ċm) mill-ħajt diviżorju u għall-għoli kollu sakemm jingħatta l-blat."

A. Dwar is-saħħa tal-konkos l-intimat prezenta r-riżultati fuq tlett cores li ttieħdu fis-sit (dawn it-toqob dehru waqt l-aċċess u waħda minnhom tidher fuq Dok.

Dawn ir-riżultati jindikaw saħħa average ta' 29.53N/mm2 fuq cylindrical core ta' 93mm b'dijametru.

Id-definizzjoni msemmija fil-European Code hi bbażata fuq test mill-konkos frisk mentri fil-każ in eżami saru tlett core tests fil-konkos magħqud, wara dan l-inkarigu tal-esponent Perit Tekniku.

Il-European Codes jgħidu ukoll li l-core strength (ċjoè is-saħħa tal-konkos meta tittieħed core wara li dan ikun għaqad bħalma seħħ f'dan il-każ) huwa madwar 85% tal-cube strength.

Għalhekk hemm ċertu factoring addizzjonali li għandu jsir fuq il-core tests imsemmija li jindika li l-konkos jaqbeż is-saħħa preskritta ta' 30N/mm2 skont kif ordnat.

B. Ix-xibka A503 tidher kemm mit-toqba li tkissret fil-konkos Dok.

'ASB' ritratt 01 u kif ukoll minn Dok.

'AST' ritratt 01 (anness man-nota tal-01 ta' Lulju 2015).

L-intimat preżenta ukoll bar schedule immarkata INT2 li tindika li ġiet ordnata din it-tip ta' xibka għall-kejl mitlub fiż-żmien li saru x-xogħolijiet ordnati.

Għalhekk jirriżulta li saret ix-xibka A503 skont kif ordnat.

INT2 jirriżulta li l-intimat ordna wkoll vireg T12 bħala distributon bars għall-kejl mitlub fiż-żmien li saru x-xogħlijiet kif ordnat.

Kif issemma aktar qabel, mhux vijabli li jerġa' jitkisser il-konkos kollu sabiex jinkixfu dawn il-vireg li jkunu mirduma fil-konkos.

Dawn id- distribution bars iservu sabiex jorbtu r-rinforz f'biċċa waħda fejn kif jidher minn Dok.

'ASB' ritratt 01 anke x-xibka A503 ġiet lapped waħda fuq l-oħra.

Għalhekk f'dan ir-rigward l-esponent ma jikkonsidrax li kien hemm xi devjazzjoni minn dak ordnat.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 19 minn 33

Scicluna Spiteri Calleja Amaira Nru 288/15LM

D. Dwar il-wisgħa, jirriżulta li 'il fuq mir-rampa sar konkos fil-ħxuna ta' madwar 20 ċentimetri, mentri taħt ir-rampa sar konkos fi ħxuna ta' aktar minn 30 ċentimetri.

Għalhekk kif ġjà dikjarat fin-nota tal-01 ta' Lulju 2015, il-ħxuna tal-konkos li saret hija aktar minn 18 ċentimetri għall-għoli kollu tal-blat skont kif ordnat.

2.5 "F'dan il-ħajt tal-konkos għandhom isiru ukkoll tmien (8) vireg T20 (L-shape 2 piedi x 2 piedi) ingastati permezz ta' non-stick grout f'toqba tal-pulżier fil-blat li jkunu marbuta max-xibka A503 fil-ħajt tal-konkos.

Dawn it-toqob għandhom isiru bil-mitluf fuq ir-rampa, tlieta f'livell u ħamsa oħra f'livell ieħor fuq"

INT2 jirriżulta li l-intimat ordna vireg T20 għall- kejl mitlub u mgħawġa kif mitlub fiż-żmien li saru x-xogħlijiet skont kif ordnat.

Dawn il- vireg iservu sabiex jorbtu l-ħajt tal-konkos mal-blat li f'dan il-każ jirriżulta anke mill-ilqugħ li qed teżerċita r-rampa li hemm mal-istess ħajt.

Għalhekk f'dan ir-rigward l-esponent ma jikkonsidrax li kien hemm xi devjazzjoni minn dak ordnat."

Din il-Qorti mhijiex ser tidħol fil-mertu tal-eżami li sar lill-perit tekniku f'dawk

il-proċeduri in vista li dak ir-rapport ġie adottat minn din il-Qorti kif

diversament preseduta bid-digriet tagħha tat-30 ta' Ottubru, 201538, u li

għalhekk ordnat it-tkomplija tax-xogħlijiet, b'dan iżda l-konvenut odjern bl-

ebda mod ma ġie eżonerat mir-responsabbiltà għal kwalunkwe ħsarat li tista'

tissubixxi l-attriċi odjerna bix-xogħlijiet li diġà saru u li jistgħu jsiru mill-istess

37 sa 44, atti tal-mandat 501/15/2/LSO.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 20 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Kunsiderazzjonijiet legali

Tqis illi dak li ġie eċċepit mill-konvenut li l-azzjoni odjerna llum ġiet estinta bid-

digriet ta' din il-Qorti kif diversament preseduta tat-30 ta' Ottubru, 2015 fl-atti

tal-mandat 501/15/2/LSO, mhuwiex korrett stante li l-imsemmi digriet ingħata

b'riżerva lill-attriċi odjerna għal kull jedd spettanti lilha li żżomm lill-konvenut

odjern responsabbli għad-danni kollha li jistgħu jiġu kkaġunati fil-proprjetà

tagħha b'konsegwenza tax-xogħlijiet li saru u dawk ix-xogħlijiet li għad iridu

jsiru mill-konvenut odjern.

It-tieni, il-ħames, is-sitta u s-seba' talba jittrattaw

proprju tali allegati ħsarat.

Dak li eċċepixxa l-konvenut lanqas mhuwa korrett għax fir-rigward ta' proċeduri għall-ħruġ ta' mandat ta' inibizzjoni, il-ġurisprudenza tgħallimna39:

"Wieħed m'għandu qatt jinsa li f'dan il-kuntest il-Qorti trid tkun gwidata mill-prinċipju li d-dritt għall-azzjoni ġudizzjarja m'għandux jiġi mfixkel jew imġarrab b'leġġerezza u l-ieħor daqstant siewi li huwa dritt li persuna tħares l-interessi tagħha fil-milja tagħhom sakemm il-jedd sostantiv lilha kontestat jiġi definit minn Qorti.

Minn dak li ħareġ waqt is-smigħ tar-rikors, il-Qorti ssib li l-intimata eżekutanti għandha, tajjeb jew ħażin, pretensjoni ta' ħlas.

Min-naħa l-oħra, li kieku l-Qorti, f'dan il- waqt, tagħti deċiżjoni dwar jekk huwiex minnu jew le, tkun qegħda tiddeċiedi l-qofol tal-mertu tal-kontrotalba mressqa mill-intimata u tmur 'lil hinn mill-parametri li hija mistennija tidħol fihom fi proċedura bħal din.

Jerġa' jingħad hawnhekk li dan l-aċċertament ma għandu bl-ebda mod ifisser li l-istess intimata wettqet il-prova fil-mertu ta' dak li huwa (jekk tassew huwa) dovut lilha, imma biss li dak li trid tħares bil-ħruġ tal- Mandat ingħata minnu tifsira plawsibbli lil din il-Qorti dwaru."40

39 P.A.(JRM), 29.07.2005 fir-Rikors Nru. 336/2005.

40 Ara f'dan is-sens ukoll d-deċiżjoni fl-ismijiet Stephen Falzon Kirby et vs. Emanuel sive Noel Falzon Kirby P.A. (JZM), 06.11.2013 fl-atti tar-Rikors Nru. 230/2012 wara l-ħruġ tal-mandat ta' sekwestru nru.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 21 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Illi l-attriċi min-naħa tagħha qiegħda titlob fl-ewwel, it-tielet u r-raba' talba

tagħha, deċiżjoni finali dwar id-distanza legali li kellha tinżamm u fis-seba'

talba qiegħda titlob illi jekk ir-reintegrazzjoni tad-distanza legali ma tkunx

aktar possibbli, li jiġu likwidati d-danni sofferti mill-attriċi.

Illi għaldaqtant anki

f'dan ir-rigward ma jistax jingħad a priori li parti mill-azzjoni azzjoni attriċi ġiet

estinta u għalhekk xorta waħda jeħtieġ li tiġi eżaminata fil-mertu.

Illi kwantu għat-tielet eċċezzjoni tal-konvenut li l-azzjoni mhijiex integra għax

tħallew barra l-konjuġi kemm tal-attriċi u kemm tal-konvenut, kif ingħad fis-

"Fil-kawża tal-lum, l-atturi qegħdin fis-sostanza jallegaw li l-konvenut skava l-fond tiegħu bi ksur tal-liġi bil-konsegwenza li huma ġarrbu danni.

Fil-kuntest tal-ewwel eċċezzjoni tal-konvenut, din il-Qorti trid tara jekk għall-validità tal-istanza attriċi kollha kemm hi, it-talbiet attriċi kellhomx jiġu diretti wkoll kontra mart il-konvenut ukoll.

Jekk l-allegat aġir tal- konvenut ikun att ta' amministrazzjoni ordinarja tal-komunjoni tal- akkwisti, allura huwa biżżejjed jekk l-azzjoni ssir kontra konjuġi wieħed biss ('Maltacom plc vs Grech Ellul' – PA/PS – 28 ta' Mejju 2003).

Jekk invece il-każ ikun ta' att ta' amministrazzjoni straordinarja, allura sabiex il-ġudizzju jkun tassew integru, l-azzjoni tkun trid issir kontra iż-żewġ konjuġi flimkien.

Il-materja hija regolata bl-Art.

1322(3) tal-Kap.16 fejn hemm lista eżawrjenti (exhaustive) tal-atti kollha li l-liġi trid li jitqiesu bħala atti ta' amministrazzjoni straordinarja tal-komunjoni tal-akkwisti.

Dak li qiegħed jiġi allegat li sar mill-konvenut fil-kawża tal-lum mhuwiex att li huwa nkluż fil-lista.

Kwindi ma hemmx bżonn li mart il-konvenut tkun parti minn din il-kawża sabiex il-ġudizzju jkun integru."

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 22 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Illi fil-kawża odjerna ngħatat eċċezzjoni simili u fid-dawl tal-prinċipji enunzjati

fil-ġurisprudenza tal-Qrati tagħna, tqis li din l-eċċezzjoni mhijiex mistħoqqa.

Tqis illi l-artikoli 439 u 440 tal-Kodiċi Ċivili jipprovdu li:

Ħadd ma jista' jħaffer fil-fond tiegħu bjar, ġwiebi, jew latrini, jew jagħmel tħaffir ieħor għal kull ħsieb li jkun, f'bogħod ta' anqas minn sitta u sebgħin ċentimetru mill-ħajt diviżorju.

(1) Għad illi jkun inżamm 'il bogħod imsemmi fl-aħħar artikolu qabel dan, kull min jagħmel xi tħaffir, iwieġeb għall-ħsarat li b'dak it-tħaffir isiru fil-bini tal-ġar, kemm-il darba dak il-bini jkun ġie mibni skont id-drawwiet u r-regoli tas-sengħa taż-żmien li fih inbena.

(2) Iżda, hu ma jwieġeb għal ebda ħsara, jekk it-tħaffir isir f 'bogħod li, fuq talba tiegħu, jiġi mogħti mill-qorti, skont iċ-ċirkostanzi, inkella, meta jsiru x-xogħlijiet illi, skont ma jkun il-każ, ikunu ġew ordnati mill-qorti sabiex ma jsirux ħsarat lill-ġar.

Il-liġi timponi distanza minima ta' 76 ċentimetri u l-konvenut m'għandu jfittex

ebda skużanti għall-fatt li żamm 'il bogħod inqas mid-distanza minima

regolamentari aktar u aktar meta huwa kiser l-ordni tal-Qorti biex ix-xogħlijiet

rimedjali jsiru taħt is-superviżjoni tal-perit tekniku.

Fir-rigward tad-distanza

minima stabbilita mil-liġi, jingħataw żewġ interpretazzjonijiet differenti mill-

Qrati tagħna in materja.

Filwaqt li d-deċiżjonijiet tal-Qrati tagħna huma

konkordi li d-distanza minima regolamentari hija waħda assoluta, dak li ma

jaqblux fuqu d-deċiżjonijiet tal-Qrati tagħna huwa dwar x'għandhom ikunu l-

konsegwenzi meta dan id-divjet ma jiġix osservat u ma tinżammx id-distanza

minima prefissa mil-liġi.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 23 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Illi kwantu għad-danni sofferti, fil-ġurisprudenza nostrana hemm sentenzi

bbażati fuq preżunzjoni assoluta u inkonfutabbli ta' danni juris et de jure u

oħrajn li huma bbażati fuq presunzjoni juris tantum.

Fis-sentenza suċitata fl-

ismijiet Joseph Grech Ellul et vs. Dione Sherwood jingħad li:

ta' dik

il-liġi ġġib

"Fis-sentenza tagħha tat-12 ta' Ġunju 1959 (Kollez.

Vol.XLIII.I.283) fil- kawża "Grixti et vs. Schembri" il-Qorti tal-Appell tagħmilha ċara li d- divjet li jsir tħaffir f'distanza ta' anqas minn dik li tissemma fl-Art.

Għalhekk ir- l-inosservanza responsabbiltà għall-konsegwenzi dannużi sofferti mill-ġar fil-fond tiegħu, u ġġib l-obbligu tar-responsabbli li jirrimedja biex titneħħa l- ħsara u jitwarrab il-perikolu.

Il-ħtieġa li tinżamm din id-distanza hi intiża sabiex tiġi evitata ħsara lill- ġar.

Huwa propju għalhekk li jekk jirriżulta li ġar iġarrab ħsara għax ma tkunx inżammet id-distanza, il-ġar li ħaffer irid jagħmel tajjeb id-danni li kkaġuna lill-parti l-oħra.

Fis-sentenza tagħha tas-26 ta' Settembru 2007 (mhux appellata) mogħtija mill-Qorti tal-Maġistrati (Għawdex) Ġurisdizzjoni Superjuri (AE) fil-kawża "Cassar et vs. Attard et" jingħad hekk - Madankollu, fil-fehma ta' din il-Qorti, dan il-provvediment ma jimponix xi presunzjoni iuris et de iure fis-sens ta' responsabbiltà assoluta ċjoè li kull ħsara li hemm fil-proprjetà tal-ġar għandha tiġi attribwita lil min jagħmel tħaffir bi ksur ta' dak li jipprovdi l-Artikolu 439 tal-Kodiċi Ċivili.

F'dan ir-rigward l-iktar li jista' jwassal dan id-divjet hi presunzjoni juris tantum.

Imbagħad, fejn jirriżulta li saret il-ħsara jispetta lil min għamel it-tħaffir li jiskolpa ruħu mir-responsabbiltà għad-danni li jkun hemm fil- proprjetà tal-ġar, ċjoè li l-ħsara fil-proprjetà tal-ġar ma saritx b'riżultat ta' tħaffir li għamel in kontravenzjoni tal-Artikolu 439 tal-Kodiċi Ċivili (Kap. 16).

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 24 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Edizzjoni, Butterworths paġna 37), għalkemm fejn hemm presunzjoni l- oneru tal-prova qiegħed fuq il-parti li kontra tagħha hemm dik il- presunzjoni.

Presunzjoni assoluta għandha tirriżulta minn provvediment tal-liġi, u fil- fehma ta' din il-Qorti, id-divjet li jimponi l-Artikolu 439 tal-Kodiċi Ċivili ma għandux jiġi nterpretat f'dan is-sens."

Illi fis-sentenza fl-ismijiet Sacco Graham et vs. Camilleri Schembri et saret analiżi tal-artikolu

439 imsemmi u l-preżunzjoni marbuta miegħu42:

"Il-għan tal-leġislatur dwar din id-dispożizzjoni – li tirreferi kemm għat- tħaffir, tħammil jew ukoll xogħlijiet oħra – taħseb biss biex tħares li ma jsir xejn f'fond li jista' jġib xi ħsara jew li jdgħajjef il-ħajt li jifred dak il- fond mill-fond li jmiss miegħu.

Dan jgħodd kemm jekk il-ħajt ikun jifred biss post mill-post ta' ħdejh, u kif ukoll jekk ikun ħajt li qiegħed jerfa' fuqu xi bini, u mhux limitat biss għall-ħitan li jifirdu ġid minn ieħor fuq il- ġnub iżda jgħodd ukoll għall-ħitan li jifirdu postijiet li jmissu ma' xulxin fuq wara … Illi r-regola (divjet) tissarraf f'servitù negativa li, madankollu, hija waħda mibnija f'termini assoluti, iżda li toħloq preżunzjoni juris tantum li n-nuqqas ta' ħarsien tal-bogħod imsemmi jkun ir-raġuni għal kull ħsara li toħroġ fil-ħajt li qribu jew miegħu jkun sar dak it-tħaffir."

Illi anki s-sentenza tal-Qorti tal-Appell fl-ismijiet Fedele vs. Salina Estates

Limited43 waslet għall-istess konklużjoni:

"Dan l-aħħar imsemmi artikolu jippreskrivi d-distanza legali minima li kellha tinżamm fl-eżekuzzjoni ta' xogħlijiet ta' tħaffir.

Id-divjet ta' dan id- dispost tal-liġi huwa wieħed assolut u 'iuris et de jure' u japplika kemm fir-rigward ta' konfini laterali kif ukoll fil-każ fejn ikun hemm dislivell bejn il-konfini.

Ifisser għalhekk illi l-artikolu 439 jikkrea presunzjoni assoluta ta' ħsara u huwa għalhekk impellenti li tinżamm id-distanza regolamentari biex proprju jiġi evitat dannu lill-viċin.

Effettivament u ġuridikament l-applikabilità ta' din id-disposizzjoni tipprexxindi minn kull

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 25 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

indaġini dwar xi assenza ta' potenzjalità dannuża tal-kondotta ta' min ikun żamm distanza nferjuri għal dik legali.

L-inosservanza ta' din in- norma tal-liġi ġġib b'konsegwenza r-responsabilità għad-danni sofferti mill-ġar, u ġġib ukoll l-obbligu ta' min ikkawżahom biex jirrimedja għall-ħsara".

Illi s-sentenza suċitata fl-ismijiet Joseph Grech Ellul et vs. Dione Woodhouse Scicluna fil-fatt

ikkonkludiet:

il-ġar

l-inosservanza ta' din

"Din il-Qorti kif presjeduta tgħid li l-Art.

439 tal-Kap.

16 jimponi divjet assolut li ġar jagħmel kull xorta ta' tħaffir fil-fond tiegħu f'distanza ta' inqas minn sitta u sebgħin ċentimetru (76 ċm) bogħod mill-ħajt diviżorju id-distanza tal-ġar.

Jekk kkaġunatlu ħsara, allura għandu jedd għal risarċiment ta' danni mill-ġar li ħaffer bi ksur tad-divjet.

It-termini tad-dritt għal risarċiment mhumiex imsejsa fuq presunzjoni juris et de jure iżda fuq presunzjoni juris tantum.

Dan mhuwiex każ ta' strict liability.

Infatti lanqas il-liġi stess ma tgħid li hekk hu.

Fl-istess waqt għalkemm il-prova tal-ħsara trid issir dejjem jispetta lill-ġar li ħaffer li jagħmel il-prova li n-nuqqas ta' ħarsien tad-distanza msemmija ma kienx ir-raġuni tal-ħsara lamentata mill-ġar."

Fis-sentenza fl-ismijiet A&N Properties Limited et vs. Charles Ryabova il-

Qorti daħlet fl-isfond u l-evoluzzjoni storika ta' dan artikolu:

"Illi dawn id-disposizzjonijiet għadhom fl-istat oriġinali tagħhom, kif abbozzati minn Sir Adrian Zarb.

Fin-notamenti tiegħu "Appunti di Sir Adriano Zarb", l-awtur rreġistra li l-artikolu 135 (illum artikolu 439 fuq ċitat) jinsab mudellat fuq l-artikolu 261 tal-Kodiċi Ċivili ta' Ticino tal- 1863, filwaqt li l-artikolu sussegwenti huwa oriġinali tiegħu.

Ir-rilevanza ta' dan is-sors, aktar milli għad-dritt sostantiv,

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 26 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

tinstab fil-projbizzjoni ċara u assoluta ta' tħaffir f'distanza anqas minn dik stipulata.

Interessanti kif Sir Adriano Zarb għażel li jaddotta din il- projbizzjoni assoluta, bl-għeruq tagħha fid-dritt Ruman, u mhux ir-regola aktar flessibbli addottata f'kodiċijiet kontemporanji oħra, fosthom il- Code Napoleon u l-Kodiċi Ċivili Taljan tal-1865.

Illi f'dawn il-kodiċijiet, il-leġislatur jaċċenna espressament għall-iskop tad-distanza, u ċjoè li ma ssirx ħsara lill-fond viċin.

Hekk il-Kodiċi Taljan tal-1865 jistabilixxi d-distanzi mil-linja diviżorja li kellhom jiġu osservati fil-każ ta' tħaffir, liema distanzi però ma kinux japplikaw fil-każ li l-fondi adjaċenti jkunu mifruda b'ħajt diviżorju komuni: b'dan però li l-artikolu 577 kien jobbliga lil min jiskava mal-ħajt diviżorju li jagħmel "tutte le opere atte ad impedire ogni danno".

B'mod differenti, l-artikolu 674 tal- Code Napoleon kien jipprojbixxi t-tħaffir f'anqas mid-distanzi stabbiliti b'regolamenti jew użu, u inoltre jobbliga lil min jiskava sabiex jagħmel ix-xogħlijiet kollha meħtieġa skont l-istess regolamenti jew użi 'affine di non apportare danno al vicino'.

Il-Qorti mbagħad ikkonkludiet:

"Jidher ċar, mill-kliem tal-liġi, li l-projbizzjoni ta' tħaffir f'bogħod ta' anqas minn 76ċm mill-ħajt diviżorju hija jedd reali, stabbilit għall- vantaġġ ta' fond ġa żviluppat fuq fond li għad irid jiġi żviluppat, sabiex sid dan tal-aħħar ma jitħalliex iħaffer fil-blat f'bogħod anqas mid- distanza msemmija (artikolu 400 (1) tal-Kap 16).

Din il-projbizzjoni hija ġenerali (Fenech Pomroy vs. Serpina – P.A. – 25 ta' Novembru, 1910); Giovanni Antonelli pro et noe vs. Domenico Cocks et P.A. (WH) – 18 ta' Frar,

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 27 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

tqattigħ

lanqas għall-każ

1936) u assoluta ("Eric Sansone Stevanovic et vs. Bajja Developments Limited" P.A. (TM) – 14 ta' Ottubru, 2004); "Salvatore Pirotta Ebejer et vs. George Ackhdr" A.Ċ. – 12 ta' Ġunju, 1969 – Vol.

XLIII.ii.283), mingħajr ebda kwalifika jew eċċezzjoni, la għall-każ fejn il-blat fid-distanza msemmija jkun dgħajjef, id-distanza effettivament ma jikkaġuna ebda ħsarat jew danni lill-ġar.

Lanqas hija konsiderazzjoni r-riżultanza li l-ġar ikun fi ħsiebu jintegra l-ispazju hekk imħaffer fl-istruttura tiegħu, anke għaliex il-liġi tagħna mkien ma tipprojbixxi lis-sid milli jibni f'din id-distanza mill-ħajt divizorju.

Illi isegwi għalhekk li l-liġi qed tippreżumi iuris et de iure li kwalunkwe tħaffir f'distanza anqas minn dik imsemmija tippreġudika s-sigurtà tal- binjiet adjaċenti għad-detriment tal-viċini ("Angelo Foden et vs. Kenneth Sherwood et" – P.A. (GCD) – 30 ta' Ġunju 2006).

Fl-aħħar nett fis-sentenza fl-ismijiet Francis Camilleri Schembri et vs. Carmen

Barbara ntqal:

"Illi li kieku din il-Qorti kellha tilqa' din l-eċċezzjoni tal-konvenuta jkun ifisser li persuna wara li tkun ivvjolat dispost tal-liġi volontarjament, tista' imbagħad tgħaddiha lixxa billi ma tiġix ordnata tikkonforma ruħha mal-liġi.

Dan żgur mhux l-ispirtu tal-liġi.

U nfatti kien hemm diversi deċiżjonijiet fejn il-konvenut ġie ordnat iwettaq dawk ix-xogħlijiet neċessarji sabiex id-distanza legali tiġi rispettata.

Għalhekk din l- eċċezzjoni mhix mistħoqqa."

Illi l-konvenut f'din il-kawża għad li tabilħaqq ma osservax id-distanza

regolamentari u sfida wkoll l-ordni tal-Qorti meta ma wettaqx ix-xogħlijiet

45 Q. Maġ.

(Għawdex )(Sup.), 15.05.2015.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 28 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

rimedjali kif kien ordnat jagħmel taħt is-superviżjoni tal-perit tekniku, din il-

Qorti xorta waħda mhijiex propensa li tordna li jitreġġa' kollox lura u dan

proprju minħabba s-sigurtà u l-istabbilità tal-fond tal-attriċi u għalhekk biss, u

dan abbażi tal-opinjoni esperta tal-perit tekniku Alan D'Agostino inkarigat minn din

il-Qorti diversament preseduta fl-istadju tal-Mandat.

irrimarka kemm-il darba li mhux vijabbli li jitkisser il-konkos kollu sabiex

jinkixef il-blat, għax tista' issir ħafna aktar ħsara milli ġid.

Illi kif intqal fis-sentenza fl-ismijiet Farrugia Cardona vs. Mifsud46:

"Kemm il-kostatazzjonijiet tal-perit tekniku nominat mill-Qorti kif ukoll il-konsiderazzjonijiet u opinjonijiet esperti tiegħu jikkostitwixxu skont il- liġi prova ta' fatt li kellhom bħala tali jiġu meqjusa mill-Qorti.

Il-Qorti ma kenitx obbligata li taċċetta r-rapport tekniku bħala prova determinanti u kellha dritt li tiskartah kif setgħet tiskarta kull prova oħra.

Mill-banda l- oħra però, huwa ritenut minn dawn il-Qrati li kellu jingħata piż debitu lill-fehma teknika tal-espert nominat mill-Qorti billi l-Qorti ma kellhiex leġġerment tinjora dik il-prova.

Hu manifest mill-atti u hu wkoll sottolinejat fir-rikors tal-appell illi l-mertu tal-preżenti istanza kien kollu kemm hu wieħed ta' natura teknika li ma setax jiġi epurat u deċiż mill- Qorti mingħajr l-assistenza ta' espert in materja.

B'danakollu dan ma jfissirx illi l-Qorti ma kellhiex tħares b'lenti kritika lejn l-opinjoni teknika lilha sottomessa u ma kellhiex teżita li tiskarta dik l-opinjoni jekk din ma tkunx waħda sodisfaċentement u adegwatament tinvesti l-mertu, jew jekk il-konklużjoni ma kenitx sewwa tirriżolvi l-kweżit ta' natura teknika."

Tqis illi għandha tkun milqugħa l-ewwel talba attriċi stante li l-attriċi rexxielha

tipprova fuq bażi ta' probabbiltajiet illi l-konvenut ma żammx id-distanza

minima legali u dan għall-istess raġuni li aċċenna għaliha l-perit tal-konvenut

Stephen Calleja Amaira meta ddeskriva d-dħul għall-garaxxijiet kien diġà dejjaq minnu

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 29 minn 33

Scicluna Spiteri Maħluf Nru 288/15LM

Madankollu il-Qorti mhijiex propensa li tilqa' t-tielet talba tal-attriċi u

dan għaliex abbażi tal-aħħar rapport tal-perit tekniku Alan D'Agostino llum il-fond

tal-konvenut huwa ċċertifikat li nbena kif rakkomandat fl-ewwel rapport tal-

istess perit tekniku għal dik li hija s-sodezza u s-sigurtà kemm tal-fond tal-

attriċi kif ukoll tal-fond tal-konvenut.

Tqis għaldaqstant li ma jkunx għaqli li tiġi

milqugħa it-tielet talba attriċi, minkejja li l-attriċi kienet ġustifikata tagħmel

din it-talba peress li meta l-attriċi istitwiet il-kawża odjerna, ir-rapport tal-

perit Alan D'Agostino kien għadu ma ġiex ippreżentat.

Waqt it-trattazzjoni finali l-avukat difensur tal-konvenut għamel riferiment

għas-subartikolu 440(2) tal-Kodiċi Ċivili u sostna illi l-konvenut m'għandu

jwieġeb għal ebda ħsara, "meta jsiru x-xogħlijiet illi, skont ma jkun il-każ,

ikunu ġew ordnati mill-qorti sabiex ma jsirux ħsarat lill-ġar."

Iżda fil-każ odjern

ix-xogħlijiet saru meħtieġa minħabba n-non osservanza tal-konvenut tad-

distanzi minima legali u inoltre l-ordni tal-Qorti ngħata b'riżerva għal kull jedd

spettanti lill-attriċi odjerna li żżomm lill-konvenut odjern responsabbli għad-

danni kollha li jistgħu jiġu kkaġunati fil-proprjetà tagħha b'konsegwenza tax-

xogħlijiet li saru u dawk ix-xogħlijiet li għad iridu jsiru mill-konvenut odjern.

Illi kwantu għall-ħsarat ikkaġunati fil-fond tal-attriċi, tqis illi ż-żewġ ħsarat

żgħar li jsir riferiment għalihom fil-condition report tal-perit Stephen Calleja Amaira, li

kien dar il-proprjetà kollha tal-attriċi, dawn bl-ebda mod mhuma komparabbli

mal-ħsarat riskontrati fir-rapporti

li saru mill-perit Raphael Mizzi Cremona,

għalkemm huwa perit ex parte inkarigat mill-attriċi, din il-Qorti hi konvinta li l-

ħsarat kif ġew ikkonstati minnu jirriflettu l-verità.

Kif ġie suġġerit mill-avukat

tal-konvenut fil-kontroeżami tiegħu tal-perit Raphael Mizzi Cremona li l-eventwali

tiswijiet l-aħjar li jsiru meta l-iżvilupp adjaċenti ikun komplut, ladarba kemm il-

Paġna 30 minn 33

Qorti tal-Ġustizzja

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

konvenut u kemm il-perit tiegħu stqarrew fix-xhieda tagħhom li llum il-bini

tal-konvenut huwa komplut, issa għandhom isiru t-tiswijiet meħieġa kif

riskontrati mill-perit Raphael Mizzi Cremona fir-rapport tiegħu tat-18 ta' Marzu,

201547, fl-addendum tal-istess perit Raphael Mizzi Cremona datat 6 ta' Frar, 201648 u

fir-ritratti ppreżentati mill-perit Mizzi Cremona.49 Dawn it-tiswijiet għandhom isiru

mill-konvenut fi żmien tliet xhur mil-lum u dan taħt is-superviżjoni tal-perit

Karl Bianchini li qed jiġi maħtur mill-Qorti għal dan l-iskop.

F'każ li l-imsemmija

xogħlijiet ta' tiswija ma jsirux fiż-żmien tliet xhur minħabba nuqqas tal-

konvenut, il-Qorti ser tawtorizza lill-attriċi tagħmel it-tiswijiet hi a spejjeż tal-

konvenut taħt is-superviżżjoni tal-istess perit Karl Bianchini.

F'każ li x-xogħlijiet

ma jsirux mill-konvenut minħabba l-intransiġenza jew ir-reżistenza tal-attriċi,

u dan qed jingħad minħabba li fil-kontroeżami tagħha l-attriċi quddiem il-

Qorti stqarret li ma tridx li l-konvenut jagħmel it-tiswijiet hu, il-perit Karl

Bianchini għandu

jirrapporta dan

lill-Qorti sabiex

jingħata provvediment

opportun, u jekk ikun il-każ, l-attriċi tista' titlef id-dritt li jsiru t-tiswijiet a

spejjeż tal-konvenut.

L-avukat difensur tal-attriċi fit-trattazzjoni finali tiegħu jagħmel riferiment għal

diversi sentenzi50 fejn però kienet ġiet mitluba l-likwidazzjoni tad-danni li

effettivament ġew likwidati waqt il-proċediment.

Imma fil-kawża odjerna, is-

seba' talba hi impostata b'dan il-mod: "f'każ illi tali xogħlijiet ma jkunux

raġonevolment possibbli, tillikwida id-danni sofferti..."

Fil-każ odjern però kif

fuq ingħad, ix-xogħlijiet rimedjali huma possibbli li jsiru, għalhekk is-seba'

talba attriċi għandha tiġi miċħuda.

(Għawdex )(Sup), 15.05.2015, Azzopardi vs. Cocks.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 31 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

Għaldaqstant għar-raġunijiet hawn fuq mogħtija, il-Qorti qiegħda taqta' u

tiddeċiedi din il-kawża kif ġej:

Tiċħad l-eċċezzjonijiet kollha tal-konvenut;

Tilqa' l-ewwel u t-tieni talba attriċi;

Tiċħad it-tielet u r-raba' talba attriċi;

Tilqa' l-ħames talba attriċi u tipprefiġġi terminu ta' tliet xhur mil-lum

sabiex l-konvenut jagħmel ix-xogħlijiet rimedjali kollha meħtieġa fil-fond tal-

attriċi Nru 3, "Santa Rita House", Sqaq numru 2, Triq San Leonardu, Is-Swatar, Birkirkara

biex jirrimedja u jsewwi l-ħsarat kollha msemmijin fir-rapporti tal-perit

31 sa 36 tal-proċess u tas-6 ta'

37 sa 40 tal-proċess, bil-partijiet rilevanti ta' dawn ir-

rapporti li ġew ukoll riprodotti f'din is-sentenza, kif ukoll biex jirrimedja u

jsewwi l-ħsarat kollha indikati mill-perit Abdilla fir-ritratti a fol.

177 tal-

proċess, u dan taħt is-superviżjoni tal-perit arkitett Karl Bianchini, bl-ispejjeż

tal-perit Karl Bianchini ikunu a karigu tal-konvenut;

Tilqa' parzjalment is-sitt talba attriċi fis-sens li jekk il-konvenut minħabba

xi nuqqas tiegħu ma jagħmilx ix-xogħlijiet rimedjali hekk ordnati fiż-żmien

mogħti lilu, tawtorizza lill-attriċi tagħmel ix-xogħlijiet rimedjali hija stess a

spejjeż tal-konvenut taħt is-superviżjoni tal-perit Karl Bianchini.

F'każ li l-

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 32 minn 33

Rikors Maħluf Nru 288/15LM

imsemmija xogħlijiet rimedjali ma jkunux jistgħu isiru mill-konvenut fit-

terminu prefiss minħabba l-intransiġenza jew reżistenza tal-attriċi, il-perit

Karl Bianchini hu awtorizzat li jirrapporta dan lill-Qorti sabiex jingħataw il-

Tiċħad is-seba' talba attriċi;

Bl-ispejjeż ta' dawn il-proċeduri a karigu tal-konvenut.

Qorti tal-Ġustizzja

Paġna 33 minn 33


QORTI TAL-MAGISTRATI (MALTA)

Illum, 10 ta' Novembru 2017

Il-Qorti, Rat ir-Rikors ta' Paul Pace Bonello u Gemma Pace Bonello ippreżentat fis-16 ta' Frar 2017 li jaqra hekk: "Tghid ghaliex m'ghandkomx tkunu ikkundannati li fi zmien qasir u perentorju li jigi prefiss minn dina l-Onorabbli Qorti, tirritorna lura l-karozza tal-marka Peugeout 3008, bin-numru ta' registrazzjoni ALE-307 proprjeta tar-rikorrenti li tinsab f'idejk minghajr titlolu validu fil-ligi.

Bl-ispejjez inkluz dawk tal-ittra intrpellatorja tad-9 ta' Frar 2017 kontra l-intimata minn issa ngunta in subizzjoni.

Ghall-finijiet ta' kompetnza l-valur tal-oggett ma jaqbisx l-erbatax il-elf ewro (€14,000)."

Rat li l-intimati gew notifikati fl-4 ta' Mejju 2017 bil-procedura tal-affissjoni u fit-23 ta' Mejju 2017 bil-pubblikazzjoni fil-Gazzetta tal-Gvern;

Rat li, fl-udjenza tas-7 ta' Lulju 2017, ir-rikorrenti ppreżenta apitolu g as-

subizzjoni tal-intimati, li bih riedu jipprova bil- urament tag hom li huma debituri

tag hom fis-somma u g ar-ra unijiet indikati fl-Avviż, liema Kapitoli gew approvati

minn din il-Qorti;

Rat li l-ka ża iet imhollija ghall-udjenza tallum ghas-subizzjoni tal-intimati;

Rat li, minkejja dan, l-intimati baqg u ma dehrux biex ji hdu l-mistoqsija maghmula

lilhom in subizzjoni.

Tqis ghalhekk dan il-Kapitolu bhala moqri u mistqarr.

Ghaldaqstant, il- orti qieg da taqta' u tidde iedi din il-ka ża billi tilqa' t-talba kif

dedota fir-rikors promotur tikkundanna lill-intimati jirritornaw fi zmien tletin jum il-

karozza tal-marka Peugeout 3008 bin-numru tar-registrazzjoni ALE-307 proprjeta`

tar-rikorrenti bl-ispejjez inkluz tal-ittra interprellatorja tad-9 ta' Frar 2017 kontra l-

Jurisprudence from the Courts of Malta, full transcripts of legal judgments


MALTA TRIBUNAL TA' REVIZJONI AMMINISTRATTIVA MAGISTRAT DR. CHARMAINE GALEA Illum 10 ta' Novembru 2020 Rikors Numru 125/2019 Jean (Jean Pierre) Saladino Vs Kummissarju tal-Pulizija L-Avukat Generali

It-Tribunal, Ra r-rikors ta' Jean (Jean Pierre) Saladino ipprezentat fl-20 ta' Dicembru 2019 li permezz tieghu ppremetta s-segwenti:- "

Illi r-rikorrent applika ghal licenzja ta' Gwardjan Privat u dan ai termini tal-

Kapitolu 389 tal-Ligijiet ta' Malta;

Illi l-intimat Kummissarju tal-Pulizija informa lir-rikorrent bid-decizjoni tieghu, ossia illi l-applikazzjoni tieghu ghal-licenza ta' Gwardjan Privat giet michuda, b'ittra datata 29 ta' Novembru, 2019 li izda debitament ricevuta mir- rikorrenti nhar it-18 ta' Diċembru 2019;

Illi l-esponenti permezz tal-imsemmija ittra gie infurmat illi l-applikazzjoni tieghu giet michuda a tenur tal-artikolu 10(a)(i) u l-artikolu 10(b) tal-Kap 389 tal-Ligijiet ta' Malta;

Illi huwa hass ruhu aggravat mid-decizjoni fuq imsemmija u qieghed jintavola dan l-umli appell.

Illi l-aggravji huma cari u manifesti u jikkonsistu fis-segwenti:

Illi l-artikolu 10(a)(i) tal-Kap 389 jistipula:

Il-Kummissarju għandu jirrifjuta applikazzjoni f'kull waħda miċ- ċirkostanzi li ġejjin: (a) meta l-applikant jew xi uffiċjal tal-applikant jew persuna oħra li jkollha kontroll effettiv tas-servizzi li jkunu se jiġu provduti mill- applikant –

(i) tkun instabet ħatja f'Malta jew x'imkien ieħor ta' xi delitt kontra s- sigurtà tal-istat, jew ta' omiċidju volontarju jew ta' offiża gravi fuq il- persuna jew ta' xi delitt kontra l-proprjetà aggravat bl-ammont li jeċċedi elfejn u tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (2,329.37) jew bil-vjolenza jew ta' xi delitt kontra l-fiduċja pubblika jew ta' xi delitt gravi ieħor;

Illi r-rikorrenti huwa ben konxju li fis-sena 2013 u cioe madwar seba' snin ilu, huwa kien ghaddej perjodu ta' turbulanzi kbar f'hajtu u dan senjatament meta:

fit-22 ta' Mejju, 2017 quddiem il-Qorti tal-Magsitrati (Malta) bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali, ghal reati maghmula fix-xahar ta' Frar 2013, l-Onorabbli Qorti wara l-applikazzjoni tal-artikolu 28A tal- Kodiċi Kriminali, ikkundannat lir-rikorrenti għal piena ta' seba xhur priġunerija li ġew sospiżi għal-sentejn mid-data tas-sentenza, kif ukoll poġġiet lir-rikorrenti taħt Ordni ta' Trattament għal żmien sentejn l-għajnuna meħtieġa dwar anger management, kif ukoll;

jingħata

Ghandu jigi mfakkar illi l-agir li taw lok ghal proceduri kriminali kontra l- esponenti jmorru lura ghas-sena 2013 u cioe qabel mar-rikorrenti ingħata l- għajnuna li kelli bżonn dwar anger management.

Fil-fatt l-Onorabbli Qorti tal-Magistrati ppreseduta mill-Magistrat Dr Donatella M. Minino Simpson fl-ghoti tas- sentenza supra citata hadet in konsiderazzjoni l-fattur illi l-fedina penali tal-esponenti ma toħloq ebda preokkupazzjoni u li anqas ma irriżulta illi r-rikorrenti kien reġa' xellef dufrejh mal-liġi.

Fl-umli fehma tar-rikorrenti, fl-ghoti ta' din id-decizjoni u cioe ic-cahda tal- applikazzjoni ghal-licenzja ta' gwardjan privat, l-intimat Kummissarju tal- Pulizija naqas milli jikkunsidra l-aspett riformattiv tas-sistema gudizzjarja.

F'dan il-kuntest ghandu jigi mfakkar illi llum il-gurnata is-sistema ta' gustizzja penali hija wahda li qed timmira iktar lejn ir-riforma tal-hati milli lejn il- kundanna tieghu.

Ghalkemm il-kuntest huwa differenti minn dak odjern, dak li gie ritenut mill- Qorti tal-Appell kriminali fil-kaz fl-ismijiet 'Il-Pulizija vs Stephen Pisani'1 huwa xorta wahda applikabbli ghall-appell odjern:

"B'hekk minflok jigi riformat, hemm il-possibilta' illi huwa jiehu lezzjonijiet fid-delinkwenza … tara illi huwa opportun illi inehhi l-impressjoni illi l-iskop tal-ligi kriminali u tal-piena huwa biss illi jkun ta' deterrent biex jghallem lil dak li jkun illi 'crime does not pay'.

Huwa certament kuncett illi ghamel zmien u kien il- kuncett predominanti, pero llum il-kuncett m'huwiex aktar ta' piena retributtiva, imma ta' sistema restorattiva, fejn anke jekk hu possibbli u safejn hu possibbli, u tenut kont anki tac- cirkostanzi kollha jkun hemm possibilita' illi dak li jkun jigi nformat u jikkonvinci ruhu illi ghandu jsegwi t- triq it-tajba"

Qieghda ssir referenza ghar-risposta pprezentata mill-intimat Kummissarju tal-Pulizija fil-kawza fl-ismijiet 'Alan Farrugia Thornton vs Kummissarju tal-Pulizija' deciza minn dan l-Onorabbli Tribunal nhar it-22 ta' Jannar, 2018 fejn l- intimat odjern irrisponda illi:

"Fil-każ odjern, l-esponent jisħaq illi huwa, permezz tad- diskrezzjoni fdata lilu, għamel l-almu tiegħu sabiex jibbilanċja l- interess tal-applikant li jkollu l-liċenzja mal-interess pubbliku in ġenerali.

Infatti dan jidher biċ-ċar għaliex il-Kummissarju tal- lir-rikorrent Pulizija dejjem ħareġ u ġedded nonostante li ma kellux il-fedina penali netta." (enfasi tal- esponenti)

il-liċenzja

Fl-umli fehma tal-esponenti, l-intimat odjern naqas milli jikkunsidra illi:

Is-sentenza imsemmija fl-ittra iffirmata mil-Kummissarju tal-Pulizija ta' Nhar id- 9 t'Awwissu 1994, tmur lura 25 sena u cioe għal-meta ir- rikorrenti kien għadu minuri u li l-istess Qorti fis-sentenza tat-22 ta'Mejju 2017 kienet b'mod espliċitu espremiet illi ma kienx jirriżulta illi ir-rikorrenti kien reġa xellef dufrejh mal-liġi;

• Mis-sentenza ta' Mejju 2017, imsemmija fl-ittra iffirmata mill-intimat, ir-rikorrenti ghamel progress enormi f'hatju u ma regax xellef idejh mal-Gustizzja;

• Bl-għajnuna tal-Ordni ta' Trattament li kien ingħata, ir-rikorrenti għamel trattament għal-sentejn, u cioe sa' Mejju tas-sena 2019 u min hemm huwa ħadem sabiex irriforma ruħu u m'għadux l-istess persuna li kien fl-2013; Ir-rikorrenti kien motivat ukoll sabiex jirriforma ruħu stante illi illum huwa missier ta' minuri li għandha sena u li tgħix mal-istess rikorrenti biss u b'hekk preżentament huwa fdat bil-kura primarja tagħha;

1 Deciza nhar it-22 ta' Settembru, 2013

Is-sistema gudizzjarja taghna hija wahda ristorattiva u mhux retributtiva.

Ghaldaqstant fid-dawl tas-suespost kollu, galadarba l-esponenti ghamel progress kbir f'hajtu, fl-umli fehma tal-esponenti, l-intimat odjern kien zbaljat meta cahad tali applikazzjoni a bazi tal-artikoli 10(a)(i) tal-Kap 389.

B. Dwar id-Diskrezzjoni tal-Kummissarju fir-rigward tal-artikolu 10(b) tal-Kap

Illi ghalkemm il-Kapitolu 389 tal-Ligijiet ta' Malta jispecifika li tali applikazzjoni tista' tigi rifjutata a bazi ta' interess pubbliku pero' awtorita' pubblika ma tistax tuza din il-bazi minghajr ma tispecifika r-raguni li skont hi tmur kontra l-interess pubbliku.

Dan huwa principju bazilari fil-kamp amministrattiv.

In-nuqqas li tinghata raguni irendi d-decizjoni in kwistjoni irragjonevoli u din il-Qorti ghandha s-setgha tissindika l-istess.

Il-Kummissarju intimat meta jezercita d-diskrezzjoni tieghu ghandhu jzomm bilanc bejn l-interess pubbliku u d-dritt li l-applikant jezercita l-professjoni ta' gwardjan privat.

Illi fid-Dritt Amministrattiv huwa principju assodat li,

Illi fl-umli fehma tal-esponenti ferm ingusta li minhabba incident illi sehh meta l-esponenti kien għaddej min żmien diffiċli u qabel ma rċieva it-trattament, huwa jbqa' jigi mcahhad milli jottjeni licenzja ta' gwardjan privat.

F'dan is-sens issir referenza ghal kawza fl-ismijiet, Edward Scirto' Gauci vs Kummissarju tal-Pulizija deciz minn dan l-Onorabbli Tribunal kif konfermat mill-Qorti ta' l-Appell fis-7 ta' Frar 2017 fejn wara li t-Tribunal nnota illi l- attur kien biddel id-direzzjoni ta' hajtu u irrijabilita ruhhu, it-Tribunal ordna lil Kummissarju sabiex jerga' jikkunsidra mill-gdid l-applikazzjoni ghall-hrug ta' licenzja tal-Gwardjan.

Illi l-interess pubbliku ma jistax jintuza biex kull min zbalja fil-passat, jibqa' ttimbrat b'mod li ma jinghatax opportunita ohra biex juri li hu cittadin denju tas-socjeta'.

Illi l-esponent jammetti li zbalja fil-passat, izda hu rriforma ruħhu u llum jeħtieġ illi jmanti lil-bintu u bħala ċittadin eżemplari ma jistax jaħrab minn din ir-responsabbilta' u għalhekk jixtieq jinghata l-opportunita li jaqdi l-istess socjeta' bhala gwardjan privat.

Illi bir-rispett kollu dovut lejn il-Kummissarju tal-Pulizija, dan ikompli jindika illi d-decizjoni mehuda minnu li jirrifjuta t-talba tar-rikorrent ghal hrug tal- licenzja kienet irragjonevoli u fuq kollox mhux studjata; u dan stante li l- interess pubbliku propju jirrikjedi li fl-ezercizzju li jaghmel il-Kummissarju tal-Pulizija meta jgharbel applikazzjoni bhal dik sottomessa mir-rikorrenti, huwa japprofondixxi u jmur 'lil hinn minn semplici ezami ta' dokumentazzjoni.

Illi f'dan is-sens jigi accennat ukoll u bir-rispett qieghed jingieb a konjizzjoni ta' dan l-Onorabbli Tribunal illi hemm diversi ufficjali pubblici fi hdan il-Korp tal-Pulizija li minkejja li fil-passat nstabu hatja li kkomettew reati kriminali, madanakollu xorta wahda nghataw opportunita' ulterjuri li jservu l-istess bil- qadi ta' dmirijiethom bhala ufficcjali pubbliki fil-Korp tal-Pulizija4.

Dan kollu jindika illi ghalkemm persuna fil-passat tkun zbaljat, jekk taghraf tirregola u tirriforma ruhha, ma tkun tezisti l-ebda raguni valida illi

tipprekludi lill-intimat Kummissarju tal-Pulizija illi jippermetti lill-istess

persuna taqdi lis-socjeta', kif fuq kollox jixtieq jaghmel ir-rikorrenti.

4 Vide passim 'Il-Pulizija vs Paul Bongiovanni' deciza nhar it-12 ta' Mejju, 2014 per Mag.

'Il-Pulizija vs David Borg Debrincat' deciza nhar it-12 ta' Ottubru, 2007 mill_Qorti tal-Appell Kriminali per

Fid-dawl ta' dawn l-opportunitajiet illi tali ufficjali pubblici nghataw, l- esponenti jtenni illi l-principju u l-massimu tal- 'Legitimate Expectation' illum huwa parti ntegrali mil-Ligi nostrana u kif ukoll principju mhux biss parti integrali mill-konvenzjoni tal-Unjoni Ewropeja izda wkoll parti essenzjali u principju kardinali li fuqha jigu decizi l-kazijiet kollha ta' quddiem il-Qorti Ewropeja; Di fatti fil-kaz "Anheuser-Busch Inc. vs Portugal deciz mill-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem nhar il-11 ta' Jannar, 2007 gie ritenut illi:

Ghaldaqstant fid-dawl ta' dan il-principju legali u d-dritt fundamentali, kif ukoll fid-dawl tal-fatt illi l-intimat odjern ippermetta diversi persuni illi fil- passat instabu hatja ta' reati kriminali jaqdu fi hdan il-Korp tal-Pulizija minghajr il-biza' li tali kariga ma tkunx ta' interess pubbliku, l-esponenti kellu aspettativa leggitima li tali applikazzjoni tigi accettata.

Għaldaqstant qieghed jigi umilment mitlub li dan it-Tribunal ihassar id- decizjoni tal-Kummissarju tal-Pulizija kif kontenuta fl-ittra datata 29 ta' Novembru 2019 u b'hekk jigi ordnat li l-licenzja relattiva tinghata lill- rikorrent.

Ghal motivi kollha suesposti r-rikorrenti, filwaqt li jirrizerva d-dritt tieghu li jgib dawk il-provi konsentiti lilu mil-ligi, jitlob bir-rispett sabiex dan it- Tribunal joghgbu jakkolji d-doljanzi tieghu u konsegwentement, filwaqt li jirrevoka u jhassar id-decizjoni tal-Kummissarju tal-Pulizija datata 29 ta' Novembru, 2019, jordna lill-intimat Kummissarju tal-Pulizija jaghti l-licenzja ta' Gwardjan Privat lir-rikorrent."

Ra r-risposta tal-Kummissarju tal-Pulizija u tal-Avukat Generali datata 27 ta' Gunju 2016 li permezz taghha eccepew is-segwenti:- "

Illi l-esponent Kummisasarju tal-Pulizija jeċċepixxi illi t-talbiet tar-rikorrent huma nfondati fid-dritt u fil-fatt, u dan għaliex kien hemm raġunijiet validi u b'saħħithom biżżejjed sabiex jiġġustifikaw id-deċiżjoni ta` l-istess esponent li ma joħroġx il-liċenzja ta` gwardjan privat lir-rikorrent a bażi tal-Artikolu 10 (a) (i) u Artikolu 10 (b) tal-Kap 389 (Att Dwar il-Gwardjani Privati u Lokali), kif ser jiġi muri u spjegat fil-mori tas-smiegħ ta' dan ir-rikors;

Illi l-esponent jirrileva illi r-rikorrent instab ħati nhar it-22 ta' Mejju, 2017, talli "b'xi mod attakka jew għamel resistenza fuq Roderick Quintano bħala gwardjan lokali

G551 waqt il-qadi ta' dmiru, (ommissis) talli fl-istess data, lok, ħin u ċirkostanzi attakka jew għamel resistenza bi vjolenza jew b'ħebb, ta' xorta li ma titqiesx vjolenza pubblika, kontra persuna inkarigata skont il-liġi minn servizz pubbliku, Roderick Quintano bħala gwardjan lokali G551 fil-waqt li kien qed jaġixxi għall- esekuzzjoni tal-liġi jew ta' ordni mogħti skond il-liġi mill-awtorita` kompetenti, (ommissis) fl-istess jum, lok, ħin u ċirkostanzi volontarjament ikkaġuna ħsara fil-ġisem jew fis-saħħa u ċioe` offiża ta' natura ħafifa fuq il-persuna ta' Roderick Quintano bħala gwardjan lookali G551, (ommissis) fl-istess data, lok, ħin u ċirokstanzi għad illi kien xurban, qal fil-pubbliku xi kliem oxxen jew indiċenti f'dan il-Kodiċi, offenda l-morali l-imġieba xieraq jew id-deċenza pubblika u li għalihom kien ikkundannat għal piena ta' seba' (7) xhur priġunerija sospiżi għal sentejn.

Il-Kummissarju esponent ikkunsidra dan ir-reat bħala wieħed gravi taħt l-Artikolu 10 (a) (i) tal-Kap 389 tal-Liġijiet ta' Malta, speċjalment meta wieħed jikkunsidra li l-applikazzjoni sottomessa mir-rikorrent kienet proprju sabiex jottjeni liċenzja ta' gwardjan, u dan kif ser jiġi wkoll trattat fil-mori ta' dan ir- rikors;

Illi ġjaladarba reat ikun meqjus bħala reat gravi kif mifhum taħt l-Artikolu 10 (a)(i), l-istess artikolu ma jagħtix setgħa diskrezzjonarja lill-Kummissarju tal- Pulizija, iżda jimponi obbligu fuq il-Kummissarju li jirrifjuta ħruġ jew it- tiġdid ta` liċenzja jekk tkun tissussisti sitwazzjoni taħt is-subartikoli 10(a)(i) sa (vi) ta` l-istess Kapitolu 389;

Illi di piu` l-bran ċitat mir-rikorrenti mis-sentenza fl-ismijiet Alan Farrugia Thornton vs Kummissarju tal-Pulizija m'għandux siwi fir-rigward tal-artikolu 10(a)(i) ġjaladarba dan il-każ kien jitratta rifjut unikament abbażi tas-subinċiż (b) tal-artikolu 10 tal-Kap.

Illi mingħajr preġudizzju għas-suespost, minħabba n-natura tar-reat, u oltre` għar-reat ta' attentat ta' serq kommess mir-rikorrent fil-passat, l-esponent ħass illi ma kienx fl-interess pubbliku li tinħareġ lir-rikorrent il-liċenzja ta' gwardjan privat.

Jingħad illi l-Kummissarju tal-Pulizija jgawdi diskrezzjoni permezz tal- Artiklu 10(b) tal-Kap 389 tal-Liġijiet ta' Malta fejn jekk iħoss illi persuna li kellha dawk it-tipi ta` reati fil-fedina penali tagħha ma hix persuna idonea sabiex tagħmel ix-xogħol ta` gwardjan privat jista' jirrifjuta li jagħti l-liċenzja u dan jagħmlu fl-interess pubbliku.

Il-Kummissarju, wara li joħrog il-liċenzja, ma għandu l-ebda kontroll fejn se jintbagħat jaħdem l-impjegat u f'liema sitwazzjonijiet se jsib ruħu;

Illi mingħajr preġidizzju għall-artikolu 11(1) tal-Kap.

389, mhuwiex minnu li l-Kummissarju naqas milli jagħti r-raġuni għar-rifjut tiegħu.

Proprju fl-ittra ta' rifjut, il-Kummissarju speċifika li r-rifjut kien qiegħed isir abbażi tal-artikoli

10(a)(i) u 10(b) tal-Kap.

389 wara li ġew ikkunsidrati s-sentenzi mogħtija fil- konfront tar-rikorrent, liema sentenzi kienu elenkati fl-ittra ta' rifjut, mill-Qorti tal-Maġistrati bħala Qorti ta' Ġudikatura Kriminali;

Illi lanqas hija minnha l-asserzjoni tar-rikorrent li l-interess pubbliku qiegħed jintuża sabiex kull min żbalja fil-passat, jibqa` ttimbrat b'mod li ma jingħatax opportunita` oħra biex juri li hu ċittadin denju tas-soċjeta`.

Imkien ma ingħad jew qiegħed jingħad li r-rikorrent m'għandux dritt li jingħata opportunita` illi jaħdem.

Pero`, wieħed irid iżomm quddiem għajnejh illi l-mestjier ta' gwardjan privat iġorr miegħu ċertu piż u bosta responsabbilitajiet peress illi min ikun fil- pussess ta` tali liċenzja jkollu poteri simili għal dawk ta` uffiċċjal tal-Pulizija;

Illi finalment b'referenza għat-talba mqajma mir-rikorrent, l-esponent jirrileva illi dan l-Onorabbli Tribunal ma jistax jordna lill-esponent jagħti l-liċenzja ta' Gwardjan Privat, se mai dan l-Onorabbli Tribunal jista' jordna lill-esponent jerġa jikkonsidra d-deċiżjoni minnu mogħtija, u dan għaliex il-kompetenza tat- Tribunal hija purament waħda ta' reviżjoni ta' deċiżjonijiet u mhux li jarroga fuqu l-poter deċiżjonali li għandhom l-awtoritajiet pubbliċi; Għaldaqstant, in vista tas-suespost, l-esponent qiegħed bl-akbar rispett jadixxi lil dan l-Onorabbli Tribunal sabiex jiċħad it-talbiet tar-rikorrent fl-interita` tagħhom bl-ispejjeż kontra l-istess rikorrent."

Ra l-affidavit tar-rikorrent; Sema' lill-Ufficjal tal-Probation Joseph Bondin u lill-Ispettur Sarah Rubei; Ra d-dokumenti kollha ipprezentati; Sema' t-trattazzjoni tal-partijiet.

Ikkunsidra: Illi r-rikorrent hassu aggravat b'decizjoni tal-Kummissarju intimat komunikata lilu permezz ta' ittra datata 29 ta' Novembru 2019 li permezz taghha gie mgharraf bis-segwenti:- "Naghmel referenza ghall-applikazzjoni tieghek ghall-hrug ta' licenza ta' Gwardjan Privat.

Ghandi ninfurmak li din l-applikazzjoni qed tigi rrijutata peress illi jirrizulta li inti: Wettaqt delitt gravi u fl-interess pubbliku u dan ai termini tal-Artikoli 10(a)(i) u 10(b) tal-Att dwar Gwardjani Privati u Ufficjali tal-Komunita' (Kap 389, tal-Ligijiet ta'

tal-Kummissarju

Dan qieghed isir wara li gew ikkunsidrati sentenzi moghtija fil-konfront tieghek mill-Qorti tal-Magistrati bhala Qorti ta' Gudikatura Kriminali; i. Nhar it-22 ta' Mejju 2017 dwar vjolenza fuq ufficjal pubbliku, fost akkuzi ohra. ii.

Nhar id-9 t'Awwissu 1994 dwar attentat ta' serq, fost akkuzi ohra."

Ikkunsidra: Illi fuq zewg disposizzjonijiet distinti tal-Att Dwar Gwardjani Privati u Ufficjali tal- Komunita`, u cioe` artikolu 10 (a) (i) u artikolu 10 (b).

It-Tribunal se jinvesti l-ewwel ir-rifjut abbazi tal-artikolu 10 (a) (i).

Dan l-artikolu jghid is-segwenti:- "Il-Kummissarju għandu5 jirrifjuta applikazzjoni f'kull waħda miċ-ċirkostanzi li ġejjin: (a) meta l-applikant jew xi uffiċjal tal-applikant jew persuna oħra li jkollha kontroll effettiv tas-servizzi li jkunu se jiġu provduti mill-applikant

intimat huwa msejjes

tkun instabet ħatja f'Malta jew x'imkien ieħor ta' xi delitt kontra s-sigurtà tal-istat, jew ta' ta'omiċidju volontarju jew ta' offiża gravi fuq il-persuna jew ta' xi delitt kontra l-proprjetà aggravat bl-ammont li jeċċedi elfejn u tliet mija u disgħa u għoxrin euro u sebgħa u tletin ċenteżmu (2,329.37) jew bil-vjolenza jew ta' xi delitt kontra l-fiduċja pubblika jew ta' xi delitt gravi ieħor;"

Illi fejn si tratta ta' rifjut abbazi ta' artikolu 10 (a) (i), il-Kummissarju ma ghandux diskrezzjoni jekk johrogx licenzja jew le, hlief limitatament meta jigi biex jikklassifika jekk delitt imwettaq minn applikant, u li ma hux inkluz fl-istess sub-inciz, jistghax jigi kkunsidrat bhala gravi jew le.

60 u minn sentenza datata 22 ta' Mejju 2017 esebita a fol.

62 jirrizulta illi r-rikorrent kien gie misjub hati li: "1.

B'xi mod attakka jew ghamel rezistenza fuq Roderick Quintano bhala gwardjan lokali G551 waqt il-qadi ta' dmiru u dan ai termini tal-artikolu 19 tal-Kap.

Fl-istess data, lok, hin u cirkostanzi attakka jew ghamel rezistenza bi vjolenza jew b'hebb, ta' xorta li ma tixtieqx vjolenza pubblika, kontra persuna nkarigata skont il- ligi minn servizz pubbliku, Roderick Quintano bhala grawdjan lokali G551 filwaqt li kien qed jagixxa ghall-ezekuzzjoni tal-ligi jew ordni moghti skont il-ligi mill-awtorita' kompetenti u dan bi ksur tal-artikolu 96 tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta;

Fl-istess jum, lok, hin u cirkostanzi volontarjament ikkaguna hsara fil-gisem jew fis-sahha cioe' offiza ta' natura hafifa fuq il-persuna ta' Roderick Quintano bhala grwardjan lokali G551; 4.

Fl-istess data, lok, hin u cirkostanzi ghad illi kien xurban, qal fil-pubbliku xi kliem oxxeni jew indicenti jew ghamel atti jew gesti oxxeni jew b'xi mod li mhux provdut f'dan il-Kodici, offenda l-morali, l-imgieba xierqa jew id-dicenza pubblika u dan bi ksur tal-artikolu 338bb tal-Kap 9 tal-Ligijiet ta' Malta."

Mill-fedina penali jirrizulta wkoll illi fid-9 ta' Awwissu 1994 ir-rikorrent kien instab hati wkoll ta' attentat ta' serq.

Madankollu, ghalkemm din is- sentenza hija msemmija fid-decizjoni appellata, ma jidhirx illi kienet il- kunsiderazzjoni principali tal-istess decizjoni, u dana kif xehdet l-Ispettur Magri a fol.

55 tal-process.

Il-kunsiderazzjoni principali kienet ghalhekk abbazi tal-incident li ghalih instab hati fl-2017, abbazi ta' liema il-Kummissarju intimat hass li r-reati mwettqa setghu jigu kklassifikati bhala delitti gravi ghax, fost affarijiet ohra, kienu jinvolvu attakk fuq ufficjal pubbliku waqt il-qadi ta' dmirijietu.

Illi l-hidma tal-gwadjani lokali, illum ufficjali tal-komunita`, hija wahda li tissuplimenta u tikkumplimenta dik tal-Korp tal-Pulizija sabiex ikun hawn l-ordni fil-pajjiz.

Dak li ghamel ir-rikorrent, meta kellu tletin (30) sena, ma hemm l-ebda dubju li huwa fatt gravi ghaliex attakka persuna li kienet qieghda taqdi dmirha u dan meta deherlu li ma kellux jinghata kontravvenzjoni ghal ipparkjar hazin.

In fatti, attakk fuq ufficjal pubbliku huwa punibbli b'multi sostanzjali u anke termini ta' prigunerija.

Il-fatt li r-rikorrent inghata sentenza sospiza ma jnaqqas xejn mill-gravita` tar-reati mwettqa.

Huwa veru li fl-istess sentenza gie rikonoxxut illi r-rikorrent kellu bzonn ghajnuna fejn jidhol anger management, pero` r-rabja jew in- nuqqas ta' kontroll taghha, bl-ebda mod ma jirredu delitt inqas gravi.

Illi huwa veru wkoll illi gie prodott l-Ufficjal tal-Probation Joseph Bondin li segwa lir-rikorrent ghal sentejn wara l-Ordni ta' Trattament ordnata bis- sentenza su citata.

Huwa stqarr li r-rikorrent kien gab ruhu tajjeb matul l- Ordni u hadmu tajjeb flimkien sa Mejju 2019 meta spiccat l-Ordni.

Minkejja dan kollu, dan it-Tribunal, bhal ma ghamel il-Kummissarju tal-

Pulizija, iqis ir-reati mwettqa mir-rikorrent bhala delitti gravi.

li ufficjal pubbliku bhal ma hu gwardjan lokali jkollu jissubbixxi

aggressjoni ghaliex ikun qieghed jaqdi d-dmirijiet tieghu.

ghalkemm huwa minnu li iktar ma jghaddi z-zmien aktar qieghed jigi

mpoggi enfasi fuq l-aspett riformattiv ta' persuna misjuba hatja, u fil-fatt ir-rikorrent ibbenefika minn Ordni ta' Trattament ghal sentejn, huwa wkoll minnu li certi xogholijiet jirrikjedu livell oghla ta' kontroll ta' emozzjonijiet negattivi minn xogholijiet ohra ghax fihom wiehed irid ihabbat wiccu ma' sitwazzjonijiet li jekk ma jikkontrollax l-agir tieghu jispicca jonqos bil-kbir mid-dmirijiet tieghu u jkun ta' perikolu ghal haddiehor.

Ghaldaqstant it-Tribunal huwa tal-fehma illi f'dan il-kaz il-Kummissarju intimat ezercita d-diskrezzjoni mhollija f'idejh b'mod gust meta kklassifika d-delitti mwettqa mir-rikorrenti bhala delitti gravi ai fini tal- artikolu 10 (a) (i) tal-Kapitolu 389 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi t-Tribunal se jghaddi issa biex jinvesti t-tieni bazi tar-rifjut, u cioe`, dak skont artikolu 10 (b) tal-Kapitolu 389 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi skont dan l-artikolu, il-Kummissarju intimat ghandu jirrifjuta li jaghti licenzja jekk jikkunsidra li jkun fl-interess pubbliku li jaghmel hekk.

Hawnhekk il-Kummissarju, a differenza ta' dak li ntqal iktar 'il fuq, ghandu diskrezzjoni iktar wiesgha, fejn meta jigi biex jezercitaha irid izomm bilanc bejn l-interess tas-socjeta` in generali u d-dritt tal-applikant li jottjeni l-licenzja de quo.

It-Tribunal hu konxju ta' decizjonijiet fejn din id-diskrezzjoni giet impunjata b'success, pero`, ta' min jirrileva illi c- cirkostanzi f'dawk il-kazijiet, wiehed minnhom indikat mir-rikorrent stess fir-rikors promutur6, kienu ghal kollox differenti minn dawk odjerni.

Illi t-Tribunal jaqbel illi persuna m'ghandhiex tibqa' ittimbrata ghal hajjitha kollha bi zball li kienet ghamlet fil-passat, pero` biex dan isir irid jintwera effettivament illi l-persuna bidlet ir-rotta ta' hajjitha.

Illi ghalkemm waqt ix-xhieda tal-Ispettur Rubei gie accennat illi r-rikorrenti ricentement gie akkuzat quddiem il-Qorti tal-Magistrati b'xi reati7, dan it-Tribunal ma jhossx illi dawn ghandhom jittiehdu in kunsiderazzjoni ai fini ta' revizjoni tad-decizjoni appellata, u dan ghaliex zgur ma sawwrux il-bazi tad- decizjoni appellata stante li kien ghadu ma sehhx l-incident imsemmi fl- istess imputazzjonijiet.

Illi pero` madankollu dan it-Tribunal, minkejja x-xhieda tal-Ufficjal tal- Probation, ma jhossx li ghandu dak is-serhan il-mohh illi r-rikorrent

verament ghamel il-progress li jghid li ghamel.

bhala xhud l-employer prezenti tieghu sabiex jixhed dwar il-mod kif ir-

rikorrent igib ruhu fuq ix-xoghol.

Fin-nuqqas ta' tali provi dan it-Tribunal

6 Edward Scirto' Gauci vs Kummissarju tal-Pulizija deciz mill-Qorti ta' l-Appell fis-7 ta' Fra 2017 7 Ara Dokument SM3 A FOL.

ma jarax li ghandu raguni ghala jiddisturba d-diskrezzjoni ezercitata mill- Kummissarju intimat.

Illi di piu` r-rikorrent jissottometti illi huwa ghandu aspettativa legittima li l-applikazzjoni tieghu tigi accettata.

Illi t-Tribunal ma jaqbilx ma' dan l-argument ghaliex il-Kummissarju intimat ma holoq l-ebda aspettattiva ta' dan it-tip fir-rikorrent stante li meta applika ghal-licenzja de quo precedentement din ukoll giet rifjutata.8 Kwindi jekk kellu xi aspettattiva din certament ma kinitx wahda legittima.

Ghaldaqstant it-Tribunal ma jsib xejn x'jiccensura mid-decizjoni appellata.

DECIDE Ghaldaqstant, it-Tribunal, qieghed jaqta' u jiddeciedi billi jichad l-appell imressaq mir-rikorrent mid-decizjoni tal-istess Kummissarju datata 29 ta' Novembru 2019 u jilqa' l-eccezzjonijiet tal-Kummissarju intimat.

Bl-ispejjez a karigu tar-rikorrent. __________________________ Magistrat Dr. Charmaine Bileci President tat-Tribunal ta' Revizjoni Amministrattiva Diane Grima Almerigo Deputat Registratur

8 Ara xhieda tal-Ispettur Sarah Rubei a fol.


MALTA TRIBUNAL TA' REVIZJONI AMMINISTRATTIVA MAGISTRAT DR. CHARMAINE GALEA 10 ta' Novembru 2020 Rikors Numru 13/2020 Jan Gove’ Scerri Vs Awtorita` tal-Artijiet

It-Tribunal, Ra r-rikors tar-rikorrenti pprezentat fit-13 ta' Frar 2020 li permezz tieghu ppremetta is-segwenti:- " 1.

Illi huwa applika biex jixtri s-sehem ta` nofs indiviż ta` għalqa magħrufa Tal-Qwabar li l-Formola GLA 1 – Ref: tinsab GLA1/2019/0769.

fl-inħawi Tal-Barrani, ż-Żejtun billi mela

Illi huwa ġie mgħarraf b'ittra tat-28 ta` Jannar 2020 illi din it-talba ġiet rifjutata 'il għaliex intqal illi din tmur kontra l-policy TN12(1) tal-Awtorità tal-Artijiet fejn qed jingħad li l-Awtorità tal-Artijiet ma tistgħax tiddisponi minn art agrikola li tinsab barra l-iskema tal-iżvilupp.

Illi l-esponenti ħass ruħu aggravat minn din id-deċiżjoni u għalhekk qed jinterponi dan l-appell.

Illi l-aggravju tal-esponenti jikkonsisti filli tali policy ma toħroġ imkien mill-liġi u għalhekk meta huwa applika sabiex jakkwista tali sehem indiviż, huwa applika in buona fede bl-impressjoni illi din tista` tiġi milqugħa.

Ma kien hemm l-ebda indikazzjoni fl- applikazzjoni tal-bejgħ fuq imsemmija li din ma tapplikax għall-art li hija outside development zone u li hija agrikola.

Ġaladarba l-formola hija miftuħa u ġaladarba l-liġi ma tagħmel l-ebda riżerva,

legalment ma hemm xejn xi jżomm milli din it-talba tiġi proċessata.

Illi inoltre, l-policy in kwistjoni, jekk din verament teżisti, ma hijiex xi dokument li hija ppublikata u lanqas ma hija aċċessibbli mill-website tal-Awtorità tal-Artijiet iżda hija biss deċiżjoni li tista` tinbidel kull meta trid l-istess Awtorità, mingħajr l-ebda avviż lill- pubbliku ġenerali.

Illi inoltre, l-esponenti jissottometti illi l-Awtorità m'għandiex il-jedd li toħloq ostakoli fejn dawn ma jeżistux fil-liġi.

Għaldaqstant l-esponenti jitlob bir-rispett li dan it-Tribunal jogħġbu:

jħassar u jirrevoka d-deċiżjoni fuq imsemmija u konsegwentement jordna li t-talba tal-esponenti għall-proċess tal-bejgħ jiġi proċessat kif hemm dispost fil-Kap.

563 tal- Liġijiet ta` Malta."

Ra r-risposta tal-Awtorita` ta' l-Artijiet datata 27 ta' Frar 2020 li permezz taghha eccepiet is-segwenti:- "

Illi l-Awtorita' esponenti irceviet l-Appell tal-Appellant Jan Gove’ Scerri.

L-Awtorita' ma taqbilx mal-kontenut tar-Rikors tal-Appell hekk kif imressaq u per konsegwenza qieghda tinterponi din l-umli Risposta taghha;

Illi din il-kawza u l-appell jitrattaw decizjoni li hadet l-Awtorita' in konnessjoni ma' talba mressqa mill-appellant sabiex jakkwista n-nofs indiviz ta' art agrikola fiz-Zejtun;

Illi tajjeb li jinghad illi ghalkemm l-Awtorita' hija vestita b'diskrezzjoni wiesa fit-tehid tad-decizjonijiet taghha, jidher car li f'dan il-kaz id-decizjoni ttiehdet abbazi tal-policies vigenti u ccitati fl-istess decizjoni appellata;

Fil-kuntest jidhol l-element ta' dak li huwa "ragonevoli" ('reasonableness') in linea ta' konsiderazzjoni ta' dritt u li ghandu jkun segwit minn awtorita' pubblika meta tiddeciedi jew tezercita d-diskrezzjoni taghha.

H.W.R Wade (Administrative Law") jikkumenta hekk –

Ikompli hekk –

Minn hawn johrog car illi l-Awtorita' Appellata applikat id-diskrezzjoni taghha fil- parametri tar-ragjonevolezza u ghall-konsiderazzjonijiet li huma rilevanti ghall-kaz li kellha quddiemha.

Isewgi mis-suespost, bhala konkluzzjoni ghalhekk, li l-Awtorita' Intimata fl-ewwel lok applikat il-ligi u fit-tieni lok agixxiet skont principji amministrattivi u issodisfatt il- principju generali amministrattiv tar-ragjonevolezza ghad-decizjoni taghha [Vide zewg sentenzi fl-ismijiet 'CCD Limited v. Awtorita' Dwar it-Trasport ta' Malta' tal-Prim' tal- PAQC datata 17/6/2013 u tal-Qorti tal-Appell datata 18/7/2017].

L-Awtorita' kellha diskrezzjoni li hija ezercitat fil-limiti tar-ragjonevolezza u per konsegwenza dan it- Tribunal ghandu jkun soddisfatt li l-Awtorita' Intimata imxiet legalment korrett.

Ghaldaqstant l-Awtorita' Esponenti qieghda titlob li l-appell hekk kif imressaq ijgi respint a spejjez interament tar-Rikorrent Jan Gove’ Scerri. "

Sema' x-xhieda; Ra d-dokumenti kollha pprezentati; Sema' t-trattazzjoni tal-partijiet; Ra li r-rikors thalla ghal-lum ghas-sentenza.

Ikkunsidra:

Illi r-rikorrenti hassu aggravat b'decizjoni tal-Awtorita` intimata datata 28 ta' Jannar 2020 li permezz taghha gie mgharraf illi l-applikazzjoni tieghu sabiex tohrog tender fuq bicca art agrikola maghrufa Tal-Qwabar, fl-inhawi Tal-Barrani, Baħar iċ-Ċaghaq, In-Naxxar, li l-familja tieghu ghandha nofs indiviz taghha kienet qieghda tigi rifjutata stante li l-istess talba kienet tmur kontra l-Policy TN12 (1), liema Policy tghid illi l-Awtorita` intimata ma tistghax tiddisponi minn art agrikola li tinsab barra miz-zona ta' zvilupp.

Illi r-rikorrent spjega illi n-nofs indiviz tal-ghalqa in kwistjoni li ghandha l- familja tieghu gej minn wirt, filwaqt li n-nofs indiviz l-iehor huwa proprjeta` tal- Gvern.

Ghalhekk huwa talab li n-nofs indiviz proprjeta` tal-Gvern jinhareg b'tender.

Wara li ssottometta l-applikazzjoni tieghu1, kif kien iggwidat li jaghmel minn ufficjali tal-Awtorita` intimata, huwa gie mgharraf illi t-talba tieghu kienet tmur kontra Policy TN12 kif spjegat iktar 'il fuq.

Spjega illi meta huwa staqsa, tramite r-rapprezentant legali tieghu, ghal iktar dettalji dwar il-Policy citata, huwa gie nfurmat illi din kienet Policy interna u mhux disponibbli ghall-pubbliku.

Illi fil-mori ta' dawn il-proceduri r-rikorrent talab lill-Awtorita` intimata tipprezenta l-avvizi tat-tenders li hargu fl-ahhar hames (5) snin dwar trasferiment ta' art agrikola taht kwalsiasi titolu.

Fil-fatt, ir-rapprezentant tal-istess Awtorita` ipprezentat dokument b'din l- koncessjonijiet kollha dwar art agrikola proprjeta` tal-Gvern kienu kollha b'titolu ta' qbiela.2 Mistoqsija fuq tender partikolari, u cioe` l-Avviz Numru 58 ippubblikat fit-22 ta' Mejju 2020, u cioe` sit f'Wied Hanzir, limiti tas-Siggiewi, liema sit hareg b'tender ghall-bejgh, ir-rapprezentant tal-Awtorita` spjegat illi ghalkemm dan is-sit jinsab barra z-zona ta' zvilupp, l-istess sit ma hux art agrikola pero` kien dumping site.

Min-naha tieghu ir-rikorrent jishaq, anke permezz ta' ritratti pprezentati minnu, illi s-sit indikata fl-Avviz Numru 58 fil-fatt hija art agrikola ghaliex hemm il-hamrija.

Ikkunsidra: Illi r-rikorrent qieghed jattakka d-decizjoni appellata principalment fuq zewg kunsiderazzjonijiet, u cioe`, fuq il-fatt illi l-Policy citata qatt ma giet ipprezentata f'dawn l-atti jew inghata taghrif dwarha lir-rikorrent u wkoll ghaliex id-decizjoni

hija wahda arbitrarja.

Jissottometti wkoll illi ladarba l-ligi ma tohloqx

limitazzjonijiet dwar x'jista' u ma jistghax tiddisponi minnu l-Awtorita` intimata,

allura l-istess Awtorita` ma tistghax taghmel hi stess tali limitazzjonijiet.

Illi ai termini tal-artikolu 7 (c) tal-Kapitolu 563 tal-Ligijiet ta' Malta l-Awtorita`

intimata ghandha d-dmir li "tamministra bl-akbar mod assolut sabiex isir l-aħjar

l-informazzjoni minn fejn

użu tal-art kollha tal-Gvern ta' Malta u kull art li tifforma parti mill-isfera pubblika bħall-perimetru tal-kosta, ix-xtut, portijiet, mollijiet, puntuni, portbeaches, postijiet ta' nżul, irmiġġi, kanali, akwadotti, lagi, spieri naturali, irdum, widien, pjazez pubbliċi, toroq, sqaqien, korsiji, rotot ta' aċċess għall- postijiet pubbliċi oħra inkluż dawk li jwasslu għall-perimetru tal-kosta, boskijiet, parki, żoni ta'importanza ekoloġika jew ambjentali u s-siti ta' importanza kulturali, soċjali, jew storiċi."

Illi t-trasferiment ta' artijiet tal-Gvern hija regolata b'artikolu 31 tal-Kapitolu 573 tal-Ligijiet ta' Malta, liema artikolu jelenka d-diversi modi kif il-Gvern jista' jiddisponi mill-art pubblika.

Di fatti, fil-proviso ta' artikolu 31 (b) tal-Kapitolu 573 tal-Ligijiet ta' Malta, li jitratta dwar trasferiment b'irkant, wiehed isib illi ebda art ma tkun tista' tiġi trasferita jekk ma tkunx f'żona ta' żvilupp ta' bini skont xi liġi li tkun fis-seħħ minn żmien għal żmien.

Madankollu dan il-proviso japplika biss ghal bejgh b'irkant u mhux ghal bejgh wara sejha ghall-offerti ai temini tas-subinciz (a).

Dan huwa wkoll rifless fid-dicitura tal-istruzzjonijiet fil- formula tal-applikazzjoni in kwistjoni, u cioe` "Form GLA1".

Illi t-Tribunal josserva illi ghalkemm ma ngabux provi illi l-art in kwistjoni hija barra miz-zona ta' zvilupp, ma jirrizultax li hemm xi kontestazzjoni illi fil-fatt dan huwa l-kaz.

Fil-fatt ir-rikorrent stess ikkompara l-kaz tieghu ma kazijiet ohra li jaqghu barra z-zona ta' zvilupp.

Illi ghalhekk minn qari tal-artikolu 31 tal- Kapitolu 573 huwa car illi l-Awtorita` intimata ma tistghax tiddisponi minn art li ma tiffurmax parti minn zona ta' zvilupp jekk ikun se jsir bejgh b'irkant u mhux meta jkun hemm sejha ghall-offerti ai termini tal-artikolu 31 (a) tal-Kapitolu 573 tal-Ligijiet ta' Malta.

Illi wara li t-Tribunal ghamel l-osservazzjonijiet t'hawn fuq, allura jibqa' li jigi ezaminat x'tghid ic-citata Policy TN12 (1) peress li din kienet il-bazi tar-rifjut tal-applikazzjoni odjerna.

Illi t-Tribunal josserva illi l-Awtorita` intimata ma pprezentat l-ebda Policy fl-atti ta' dawn il-proceduri u lanqas ma gie prodott xi ufficjal mill-istess Awtorita` biex jelabora fuq l-istess Policy jekk forsi din hija xi Policy mhux miktuba, biex forsi jitfa' dawl dwarha, bhal meta perezempju dahlet fis-sehh.

Illi t-Tribunal ghandu decizjoni msejsa fuq "il-bahh" totali.

It- Tribunal huwa tal-opinjoni illi Policies ta' dan it-tip mhux biss ghandhom ikunu miktuba izda wkoll maghmulin pubblici fejn kulhadd jista' jaccessahom minn fuq

il-website tal-Awtorita` intimata.

Minn dan kollu fuq il-website tal-Awtorita`

dwar din il-kwisjtoni.

Illi filwaqt li l-Awtorita` intimata ghandha d-dover tamministra bl-ahjar mod

possibbli l-art kollha tal-Gvern, il-policies u d-decizjonijiet taghha ghandhom

Jekk din il-Policy tezisti ghandha tkun facilment accessibbli u

mhux tinzamm sigrieta.

Ghalhekk fl-opinjoni tat-Tribunal, l-Awtorita` intimata naqset meta f'decizjoni taghha iccitat Policy li mbaghad lanqas biss giet esebita jew nghatat xi informazzjoni ta' valur dwarha quddiem dan it-Tribunal.

Kwindi dan it-Tribunal ma jistghax jaghti ragun lill-Awtorita` intimata meta fir-risposta taghha issottomettiet illi hija applikat id-diskrezzjoni taghha fil-parametri tar- ragjonevolezza.

L-Awtorita` kienet karenti ghal kollox fil-provi mressqa quddiem dan it-Tribunal biex b'hekk l-istess Tribunal ma jista' bl-ebda mod jissindika jekk tali decizjoni kinitx ragjonevoli jew le.

Kwindi, fin-nuqqas ta' spjegazzjoni x'wassal lill-Awtorita` intimata tasal ghad-decizjoni taghha, ir- rikorrent ghandu ragun jilmenta illi d-decizjoni appellata hija wahda arbitrarja u msejsa fuq Policy li ma ssibx il-fondament taghha fil-ligi.

Ghaldaqstant it-Tribunal, fin-nuqqas totali ta' spjegazzjoni da parti tal-Awtorita` intimata dwar id-decizjoni appellata, tqis illi l-aggravji tar-rikorrent huma misthoqqa u kwindi d-decizjoni appellata qiegheda tigi annullata.

Madankollu dan it-Tribunal ma jistghax jaghmel l-ordni kif rikjesta mir-rikorrent fit-talba tieghu, u cioe` ghaliex din tibqa' dejjem fid-diskrezzjoni tal-Awtorita` intimata.

DECIDE Ghaldaqstant, it-Tribunal, ghar-ragunijiet hawn fuq esposti, qieghed jilqa' l- appell tar-rikorrenti fit-termini hawn fuq enuncjati u jannulla d-decizjoni appellata filwaqt li jichad l-eccezzjonijiet tal-Awtorita` initmata.

Bl-ispejjez kontra l-Awtorita` intimata. ___________________ Dr. Charmaine Schembri Hillyer President tat-Tribunal ta' Revizjoni Amministrattiva